Ibn Rushd (Averroes) — Commentaries on the Physics · De anima and the Natural Works · Supplementum I · Colliget
Averroes' Latin commentaries from the old prints (all public domain, Internet Archive): the Physics commentaries (Juntine vol. IV, 1562), the De anima volume with the natural works (Venice 1516), Supplementum I (1562 — Colliget, Avicenna's Cantica with Averroes' commentaries, De theriaca) and the Colliget on its own (Venice 1542).
About the text. Raw OCR of sixteenth-century prints: long s and abbreviations are often misread. The Colliget appears twice, in two editions, as printed; nothing has been silently corrected.
Works in this volume — 4
Commentaries on Aristotle's Physics
Contents — 124 sections
- Part 1 — This is a digital copy of a book that was preserved for generations…
- Part 2 — Primum vero fecundum víüm ^— Confentancü tiefe v vt pi
- Part 3 — Cum Auerrois Cordubenfis Commentarijs.
- Part 4 — fit vnü,aut plura, & mobile,autim
- Part 5 — dixit de infinito,intelligendá eft. finito.D.d.fi igitens, &c.&, cum…
- Part 6 — od alba in eie figmficant. "vri, boc mon erit, Vider bec, 4Uàd album…
- Part 7 — iftorá dicit, cpenseft vni , intendit. qp pri im eft vná : & qui…
- Part 8 — ionesofa accidentia, spo 9 Eccum norificauit p fermoci*eít verusin…
- Part 9 — In boc igitur fere. pluresvefid um conuenit cum vifu , yt pri…
- Part 10 — ferri duobus; modi icr caindp fum fieri hoc&ex ipfo fieri hoc. &…
- Part 11 — Ethocguidem verificato,dicam? Api. qpgenerátio,& corruptio aut eftal…
- Part 12 — fariá p accidens, &impolfibile p fe. ^ Siüiliteraüt nequeex eoqd…
- Part 13 — Mina mim. m
- Part 14 — À venit, quatenus na(citur , ad quod igitur nafcitur non ad id exquo,…
- Part 15 — hocduplit du,
- Part 16 — nis& pofitionis. Et,cum numeras
- Part 17 — H autalijscaufis,cum appareat. hocvide? quodlibetgeneretur ex…
- Part 18 — C ditur,cü bonum aliquid euenit, Malaaüt, cum malum aliquid.
- Part 19 — quitur actum neceffario, & hoceft
- Part 20 — plein neceflitate materiz,non facit vt nó
- Part 21 — Secundus ferenda rum afin tend, aliquidserq nonintendunrur pp…
- Part 22 — eri de eerum.co-
- Part 23 — eGucuprum,&in na idolum & perfi cupri iradu, fm quod
- Part 24 — adio patiétis dragi, & hz duc a&tio
- Part 25 — der &plurimi Phyfiologorum.
- Part 26 — D.inccpit dicere, impole£« itin hos ium,aqr
- Part 27 — ti nem mopinabilem n quiete infini. aliq
- Part 28 — Cum dedaranitcorpus infiniti fenfibile nó cflc fimpliciter, factu,…
- Part 29 — Etpidemm eos diflinguere, i. sSobilificare ifintumex boc loco,
- Part 30 — pótponiTactu, in quo differt gniudine.
- Part 31 — G Ampliusaüitlanones phyfi
- Part 32 — Amplius/fi, vtotcorpus« inloco/fic & of in loco corp eft; qüo ergo…
- Part 33 — € vniwer[aluer. 253 fe ssere.et "tli meon yt dperieset^vniner[aliter.…
- Part 34 — Tis.Locus eft. Jeloen e malis genie itiones 'ex predictis, » qual.…
- Part 35 — filum aer qui apparet e[fe no cor-
- Part 36 — tcs d füntin concauo. aut dicamus
- Part 37 — Wo exi Mrd Smiles hood dixi eve lí vero non eft in aliquo,…
- Part 38 — Cum compleuit fermon£ de lo- $9 o incorpiti |de Vacuo,& dixit Et. lum…
- Part 39 — annócAnmanifeftum efti cor
- Part 40 — a dese od ifari atm
- Part 41 — accidit hoc medio,& dixit;quia im. pedit multum, &c.i.& cá tarditatis…
- Part 42 — re aquali x fj / mouetur fiigi-
- Part 43 — Té, & vifus M P DE.
- Part 44 — d.magnitudo igitur, & paruitas. &c.declaratum elt igitur ex hoc, p…
- Part 45 — Cum deftraxit, qp inftantia funt [3455 »incapit: qrinftans…
- Part 46 — D.d.Quemadmodá igif,&c.Schoc,
- Part 47 — flantia, qfi videmus lla duo inflan. $P5y.cà
- Part 48 — Bet de téporc,ficut vnitas de numc-
- Part 49 — ficuc & longitudinem cubitus,
- Part 50 — minor propofitio, in fermone hoc
- Part 51 — tuto. D.d. Sc extremum temporisi.
- Part 52 — temporecorruptionem, fed ne
- Part 53 — Et,cum declarauit de fubftantia temporis, eft numerus morus fm. ri* &…
- Part 54 — 1lud ex iflisqd magis difyonitur p.
- Part 55 — te.tranfmutatio vero,queeft in ac-
- Part 56 — 93 Cumdedarauit, p trü(mutano fi n5 poteft tranfmutari ad tranfmu.…
- Part 57 — y tem ef insenir, ,
- Part 58 — eus rp moe vmi.
- Part 59 — & zquiuoca.quomodo nangs tanget,aut vnum fiet vltimum linez,&…
- Part 60 — efl id£ ei qui efl ex contrario. quemid nece[fe efl vt cum motu ex…
- Part 61 — tum non eff contrarium au|
- Part 62 — sedium genm.res .n.ell aut indi ifibils aut dimfibilis. fi…
- Part 63 — B tur per zquale. pertraft atium L.N wi z r fie
- Part 64 — ^nt bec sit. finitum : quoniatm al.
- Part 65 — eft,e7 fue partes eodem modo no
- Part 66 — Demonfiratio, oftendens quid motus didit find
- Part 67 — in parte 5 c adhuc tranfmuta-
- Part 68 — & uetnr in altera tantum.i.tunc eempus itüm ex ifhs duobus temporibus…
- Part 69 — 1 in fübftantia, eft non in terpore.f..
- Part 70 — Sextus 290 moto finito menfüraie fpatia infi- D nitum. qff nulla…
- Part 71 — Ampliusautem & tuncdici snus quiefcere , cum fimiliter fe habet…
- Part 72 — Sextus 199
- Part 73 — tij. &ifia confecuto hic eftalio lodo ab co, quo vtitur ca Zeno.…
- Part 74 — motum per (e illud , quod opponi-
- Part 75 — éd Spathatioetiam,& Radia L— tio, j- horum.n.aliud quide có. "Ls Ni…
- Part 76 — torem non eil aliud medium .
- Part 77 — suemerationz, ant per [pemm,erit fe. eundi bec ."voluptas.n accidit…
- Part 78 — C linea recta.
- Part 79 — matur, &c.i. propter am
- Part 80 — C CINA AWAY : 1iÉ it fonum, L. q
- Part 81 — bre , quenfque [éiamus quamedo
- Part 82 — przfentia temporisquz n5 eratan K.
- Part 83 — H hisduob*(ermonibus funt duo cótraria cóiundta fundamentis…
- Part 84 — manii carentibus . Videmus.n.femina , &
- Part 85 — 3n qua fmm. co" bonme Yerfificator
- Part 86 — diui. códiuidétia: Quorum vnum eft vt. uentur.
- Part 87 — mororisà ? In iflis.n.n6 apparet alietas momovoi,fi- toris moro,ficut…
- Part 88 — 8i igitur eff nece[ferium, Yt e£ motum meueatur ab alio , C7" vt…
- Part 89 — quod mouer, &c.i.& eft proprii ei,
- Part 90 — zt impoffibile eff et ,'vt nulla pars enu , quad prio meuet fe, nec…
- Part 91 — Cum declarauit q» neceffe eft vt 4&& fithoc motum cx fe zternum,com.…
- Part 92 — Et qu mepi certus in boc et, quando confyderauerit principia smetuum…
- Part 93 — Et bec declarabitur pofl.pri «utem, quia boc puris lio modo ve fit…
- Part 94 — feflabitur cum boc per hanc eandem viam illud , quod pofugmwme…
- Part 95 — RZ » € efl in numer "Ynum, pec: od dus.Et etiam illud, qued efl in…
- Part 96 — » f . diia tpis,fit diftinguens inter gris cftilluder quos mos, &…
- Part 97 — 1e A2. (fi drain hocgd (equifinter hoc,
- Part 98 — tem,& flrictura cft fcparatio,& con.
- Part 99 — ; proportio
- Part 100 — E eri maior fotot. 86 moiht mobileih minotr ge & [74 gait,…
- Part 101 — motor ait cum fit vnus, neceffe eft f pnmus & cum fit primus p ile…
- Part 102 — ^, per ipfum fignificare velint. n. hodnomen, Pim tribus dicit…
- Part 103 — di puzabát horü vIe,feu cóe proprio
- Part 104 — ] y Caput
- Part 105 — vel per acadens,vel fimplicem , vel
- Part 106 — quia cx ligno, & lapidibus eft;ileo
- Part 107 — go lnquit Arift. rccte quidé conucniunt oés dicerc ipfum cile…
- Part 108 — Caput Sextum. Xhisigitur que probas fnt [2 de natura mfiniti in…
- Part 109 — funcergo non
- Part 110 — 3n phádhafimatenamuraliteragicininellm, apud
- Part 111 — tft commuhe fpeciebus propter fum oii alind c, quim fea parc, cotmiz-…
- Part 112 — fantdioerfi fed loqoend o de remoris funt. adem.quia principia…
- Part 113 — dfequanzur ,iuxu.
- Part 114 — mmareriz, rua po elei iin bie, uenisaci mareriam in fao effe.
- Part 115 — aBiuirarem abíque hoc. vuiatur ibi forgluer , ergo prope ilum canam…
- Part 116 — im jsvbidicire norum eft per ie rullaza-
- Part 117 — 16 Bcideo dicis Aciftin.
- Part 118 — com. 1.
- Part 119 — diui(ibile in infiniti , fub illa ióne non eft dare mintmü upus.Si…
- Part 120 — auferenrfenfibiliz. Beatus doctor tfinillo quidí.
- Part 121 — Mindest de & poflerius fpe&lari pe pts uotss DI Deranmat not mom.…
- Part 122 — db eo.ad eaiusmomm diciur moueri posri per e mou icut mom ad moram…
- Part 123 — forma enim generis, & enim pencrie, Res fpecies eiceidem bpadipl
- Part 124 — menez narura fcibiliam elt conclnfio rne- fit condia. saphyca i ef…
Part 1
This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world's books discoverable online.
It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover.
Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the publisher to a library and finally to you.
Usage guidelines Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.
We also ask that you:
-* Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individual personal, non-commercial purposes.
and we request that you use these files for
* Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
* Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
* Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe.
About Google Book Search
Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web a[nttp: //books . google. con/]
5i Google a
A RSrore LES
ARISTOTELIS OPERA CUM AVERROIS COMMENTARIIS
Vol. IV
VENETIIS APUD JUNCTAS 1562-1574
MINERVA G.m.b.H., Frankfurt am Main Unverinderter Nachdruck 1962
2 2 Ó
8€$6$.5 KJ3s V, g-
Druck: Anton Hain K. G., Meisenheim/Glan
Quartum. Volumen,
DE PHYSICO AVDITV LIBRI OCTO, Cum
AVERROIS CORDVBENSIS VARIIS IN EOSDEM COMMENT ARIIS,
Qutomnia, à funnis huius etatis Philofophis,à mendis quàmplurimis expurgata cernuntur. Masc Antonij Zimarz Contradaftionum. in cofdcm Libeos Solutiones .
Critenta "vero in buc "ralmine, verfa pepina ef endit,
YENETIIS APVD IVNCTAS. M. D. LXII.
IN HOC QVARTO VOLVMINE HEC CONTINENTVR.
AnisTroTELIs dePhyficoauditu libri O&to,exo timiscodicibus cafligati:aci fümmas,& capita diui
Quibusaddita nupet fuitSimplicij leto in libroSeg mo, atextudeamo víque ad vigefimum primum, uerfaab eajquz pasfim legitur.
AvzrRnRors ineosProomium, antea quidem dif cillimum, nuncautem ad maximam redactum fac tatem,tum ex Iacob Mantini noua transatione,tu exantiqua caftigatisfima.
Commentaria in eofdem magna,fimul cum ipfiuste tu,explurium,antiquorum, doctisfimorumá; vir rum collatione exemplarium emendata , action p rum claritatis adepta.
Expofitio media füper Tresprimoslibros, Iacob Mar nointerprete :füperrcliquos vero Quinque mor prareptus, eam intaQam reliquit.
Qump lurimz figurz, proprijsinfertz locis, mirab confeéie artificio.
M. Antoni] Zimare füper hoslibros contradictionu Solutiones.
Eiufdem de primo cognito,Quaftio.
Summarum acCapitum Index,
INDEX SVMMARVM, Keine dfiramur ema efie prin Ac camrvM LsgonvM, — "Padre Cpu nn
quiin hoc volumine Summa Quarta. continentur. TITEN M4- Sammzcac Capita Primi libri de. Dee 161 Phyfico Auditu. Decontrarictate, aperiam prisci rum. Cap.t. EESUER Verres Proamism, Dreier mter D] daiiabreitme- cmdemermittemCui. — 3L lation, Antiqua ftt. Duodétaxai c[fé principiaprobatar ma Mantini MB nne for prinationem auti i prinerpiit effe per accidens. Ca. 3. 34.E. SummaPrima. Migrant aon, felamcur per. Derim 5 fc i que de prima manria feutiagre Denm in hester. Cap.4. 41.H rem E que im. Deincorroptibilitate materieyt qudeft feientia fant. Cap... 6H — impenita. Cap... 46.G Enbopriori sr TÉ Summz, ac Capita Secundi libri Summa secunda. de Phyfico Auditu.
Summa Prima,
$ DIU $ natura dicatur. 47.L
. DeNaweCap.. Dess que naturambabent. Ca.2.49. K Derebss fecundum naturam , cy natura. libw.Cap. 3.67. 4. $o.B Qd tama gridpm fmm Co
Quot mods dicatur Natura, et quid naure nomine potins dignum fit, materia
me an forma.Cap. 6.7.7. jo Summa Secunda,
Dis Mer
, e Mathepii pnmo apii *4$ c
€» quemodo magi percont qui ponumt fumanwdti mania
am Matbonatic quitan i tantummodo in telletione fepar.-mmt. Cap. 1.ey.2 ibidz. Natwralem non confiderare formam [ime
materia. Cap. 3. Summa Tertia, Di d fent cam[e. Cap. 1. ibidem. "fortusa.Cap. 3. 6€y.K
SummaQuara, Srenditwr. quód omne agens , ope.
propter. $H Dicas fidi. Cap. iion, Ad quam caxfom,
itae in rebuenartramw. Capi. — $1 A
Summa ac Capita Terüij libri de Phyco Auditu,
Summa Prima,
edicere Gi dew. Cep. [63
Que patlosna, ceademvei cator. n potentia, cy in atn. eh nid itur erred dei aper Ca. 9o. Metwr en, in monent, ili Cap 6. nep n^
Summa Tertia,
De dj m" as Kidd cef, prope mon pot eaim sfédin pote.
Defirunntim ratióes quaprehure id
for daiinfitem ille C. 3.113. Summa ac Capita Quarti libr. Phy lorum Summa Prima,
Eloco, LI Famefe afferuntur ratives, tum.
tantes locum effe. C. A sbid
loci.Cap.2. 116 aram i Qro pn bodgile m f. Cha 1g Soli
Prorüsnai e irn a D F
sáleeri metu c» quit C.x.145.A. Summa Sccunda.
147.5 eod aj mature fjr conj
accum er er mem C). 1j4-H Verr mmi frei ad IE peint Cep. . . 167.C arr pen 169.8 Summa Tera.
E Tempore. 17.6
Dektaty a» Temp fit,»d w.Ca
t Shm eos ed iempuqriamii-
x Em p XL lendit tempue quextuis now [it motwt, en Lomen effe fone motas, c declararur
fe spa motu, vis datur ctiá ip-
temporis definitio. Cap. 3. 177.E. Quam rationem habeat ipfm Nic, ad ip fam temps. Cap. 4. 181. H
A T- » quiin deii
que , nonnullorum in. emit C.5.196.C temperccfe, que fos ca qua.
yate ti Man iim
d Oei. TB
Qr patema mima
D: quie enini 206. Difigsitor motus] »4 mota Mini fein
Qiii die i10.
Mj. e quine predi pria Kd m pum torimmolile. Cap. 3. 213. Ll
Index Summa Secunda, Quod nip Nic, nibil nec monete; ne
quifcat. Cap. i6yl E vnitate , ev pluralitate motus,
D 2121.,G , deienms Tenia. iid fi femul,qwid Jepuratim, quidtan E dinifioneipfimemotu, 36511 porem ord air Dmm t Coniiguam, quideni. C.1ibi, — putt. idem Quongpliciterdicarwr motus wet quis Quotspliciter diidatm ipfe Motu. Ca» proprie vone,quind plures, C.3, 226.g pui. . 167. . Eaflem eff diifnes ipfam temporis ip Summa Tertia. fiti motu ipfise moueri, €ins quod mo. tur, C? Cito in quo fitmotws, Ca-- D' gei mmm, Orqe- — pug. 169.K
tum. 1jfE
Cer times penam C Summa Quarta. dre ieeuimem co ur LT E érdine partiom motu. 171.M
I4 quies, cui msoLui, Cp» cui quieti oj virsinln prora Mo ne. Cape Prim, f rimm ne Proponuntur nommulle circa praditla, ^ - t latione foleumtré. Cap. 3.341.G det intin men fiipra itaSexd libi — Defiroerinfoiroinmota.C. 3. 285.8 Didaci. bim pai pim Pod, Or jit, viiam inmate, ü Lf non deter inci primum . Ca- Summa Prima, Foi mE
LÀ mdiuifiblibu, 146.H Summa Quinta, Wullm continsum ex indiuifibalibue ci- Orfutat errores quofdam, circa ipe i. Cap.1. ib Corre aí$sE Mdinifion£ megwitsdinis, equi diuifo- Seluitration Zenesi, motum asferenpon Tiperi,erenra. Coti91O — pe, Capt. ibidem. otn, crinfritum eodem pacfo inue Excludit errorem, quid impartibile mofiim mognitadine, e» Tempore.Ca-— meatus, Cap. 3or.8 pu. 357.D. Nullam mopnitmdjnem efinfoitá.Capug. 304.A Summa Secunda, Summz ac Capita Septimi libri
Oan non momento fed tempore Phyicoram. menfurari , dimi ey quie Summa Prima. fen. 16r.
Vin Nave indifüdile ef oftenditur Eco qd mowetwr , quód neceffe Cai. Sbidem, D Baberemotorem, 3os.L
Desniiraie probans oonre quod mosctir, db alo moneri , quemad poA parripfim monens. jo Demosiivaio probans quod.
àmeta , per. mim d memi. 307.5
Summa Secunda.
Om adi emma eife pri n C» mets.
Summa Teri,
Rim, movens fend effe com vo pzÉzzI 3G Laien deerationis cy amtumenti motas efl femel cum motere, Cyr eo im meosetar Cap.1. Qgrd ca qua pastor ismstur , ciom pris. fine, tione acce. passe fucrit, quida; im parte anime fenfitim e$9 alter tio alijs autcm musimu. Cap.z. 317.4
Samma Quarta. V———A— babeat cii om-
mi metn comparauonon. 315.8 nis motum , cai moLwi fit.
23 ibidem. Quo patio moucntia , Cy* qua moucuur. reper: ouam unter fe immotu. hi 4C
Sommz ac Capita O£taui libri de Phyfico Auditu,
|Ved primm motor fit penitmeimmobilis perperwus,et vnm. 355 Diefnem examinat eri om. mon. quo ad motion c»
agen omia ufi, mda snoueri continue. ibidem.
mime dlique moueri. 6L eee fi drnire d A qud, mfi rid Fic gura d iammal d
od c fi permeniamss ad primum ipfam miowens , necefe tum fit demeniréad monens penitus anmohile . Ca-pe^ 7H Primm monena e[fé perpetum C ris, ipfemque mec per féystc per accidens mo sm. Cap. j. j9;.D
Summa Tertia.
A N detur motm coutinuus , 7 quie moisum. fis primm, J9«L
*— Lartorem effe ceteris motibus pricrem ; sbidcm,
Cap.1. Quod motu al 2 Latione non fnt cena fini, Cap. 490. A Nolam Laien
Index vofesam, aliqua fuerim ftir fii babere mapstadinem.— 413.C.
CET IPEA prepesa nme per
QE om fl dri pi i FINIS
mes P4 PE 416.G
Quin 41.L Index Medig expofitionis Auer
rois, fuper tribus librisdePhy Summa Quarta, fico Auditu, i fummis ac ca " piubus iam noa, Fumum motorem indimifibilem. tisrefpon, P mon ipartilem, nullamás pror- det.
ACV'TISSIMI INTERPRETIS
AYVERROIS CORDVBENSIS IN LIBROS PHYSICORVM ARISTO.
PROOEMIVM, Depliciillfratum trans latiane , antiqua frilicet tailigata ,
nlla necnon Iacob Mantimi Erebrai; iri [imi runc primum $n Incem edita.
ANTIQYA TRANSL. MANTINI TRANSL, » Tt£tio meafhocfer Viuslibri propofitá sonceftglofareli- efterponcre librum r Arif qui df audi d phyfico audiru: ci 1Dàlis:qaà nullo nulla adhuc integra tpofitorü zdita eft expofitio alicuius ex. 1p fingulis verbor& literá vifa nobisfuerit. .tx.verborüezplana quod vero hucufq; vidimus ex Ale tio cognita&nififappartéprimi,& xandri expóne füit aliquid in prifopcondt quantique, Gnd má fecundi, & quarti, quint, (ex- &kptimum: &quod habeffüper Tam pmülibriimmo (dips panem oGaninonceft Alexandri. — Infextülibrá n6 funt verba Alex.
Part 2
Primum vero fecundum víüm ^— Confentancü tiefe v vt pi
Éztorum , dicentium in princi
piolibri octo capitula ;fcilicet Inten
€ tionem libri, Vnlitatem Ordinem, Diuifionem,Proportionem, Viam. bend do&trinz, Nomen ibn Nomen au $ thoris, dicam & ego : licet pluraex BH. igi, ioci erprotemio bri:ficutin fübíequentbus oftendemus.
mais . Dicoitaquequód intentio (cien Medo, rnanrali in fumma, caius ile Maerefi pans ef cognofine nia
namus (dam, folentipfi expoftto resin initio forum librorá Bid quid£ fammatim fant o&o.Prim: eft ppofitá libri: SecüdG eius vfus: Tertii ordo ipfius: Qartá eiuspartestQuintü eiusróex proportione: Sextü eft mod? do&rine : Septimü quid noméHibri fignificet : Octaud quiseum zdiderit: & fi maior pars horum fint virtute in prcfatione ip. fiuslibri:vtnosexponemus, cuml lucperuenerimus.
Dicamusii it i naturalisin bei Seb ifteli ber eft vna. D effe
Phy.cí có. Auer.
A. ife-
Procmium Auerrois
G. aNTIQYA TRANI. fptrü(enfibiliü,& císcord, füntf
€isaccidentid : quia fübiectá iftius.
2 2. füb- artisnon funt nifi res fenfibiles, Xi des vanfiuanturde (6. fm babent
mu defe principium motus, & quietis. rdefe — b Etintétio h*libti € cognofcere. b ldét c. de iftis cáscocsolbusreb* nalibus, fI CMateri& Form Finé,& Eficien- € avida tó& cognofcere cás primas, fm qp € Fofa pra polt fcriin hacícia, ficut materi Serm primá,& mouésprim(: forma ait phy cogfy PrIa. & finisprimus cà Meraphyfideramur., CO cOlyderant:& cófyderatio in c Id£j.mer. fcquentibusd cóibusofbus reb? na- H turalibus ficutloco e & tpe, & hisfi n &.1- milibuseftinquifiio naturalis. dalacg., Vtilitaseiuseft pars veilitatis (cfe. dentibus . fP juz.& tfi eft inída € addit confyderantein ionibus vo- : racuo- luntarijsqeffe hominisfm vltimf perfectionem ipfius, f& fubftantia fe&a eft ipfum effe pfe&ü € pfe&tiop fcientiam iuam :&i ed potio eft i di terna vira. Etin hacízientia manil fols gm c quod radicuio pend ijs homini i à fcientia lafrecilaris tina/& non perfecti iue non haben 3 MT isaptitudinem g perfia poffir eft oppo.s. de Zquiuoca : ficurhomen hominis, aia cá je. quod przdicatur de hofc viuo,& de. Videcon. homine mortuo:fiue predicatioho DIDge y Tninisderationali,& lapideo. g Videp h i ocrcm , gEtcü hocoófequif cognitiont Lin fine fciz (peculatiuz fcía de moralitate virtuofa.qih fciétesiftá (cfam , cum
icitas, & fempi
eruntfm ordinénaturalem,opor- q has
tet cos de neceffitare efle virruofos inoibusfpébus virtutü moralium, quz fünt lufti : utudo, Veritas Fiducia Máfuetudo,& ali de virtutibushominum. E t
MANTINI TRAN: 0] fpecierá fenfibilid,& cás accidédl, ineiscxiftéidi:qin fübic&d, dequo hecars confyderat/ftresfenfü cogni tz d (lex fe tranfinutabiles d bütin feprincipium motus,& quietis,
'ropofitti veto h* libri &fdre cfs. c escun&is rebus naturalibus, 4 (d Matcria;Forma, Agens atq; Finis, notificare; b* ret primas cás,vtpüt. in hacfcia notificari, vteftipfa ma prima,& primus motor:de pria vero formaacprimo finead profeflo ré (cz Diuinz confyderarefpedat: necnó tradare de cófequentib? cói buscun&is ebusnarrlibusvtet I t£pus locus, & reliqua bis fimilia
Viosaticeioseflpats iuuamenti ipfiusfeiz fpeculatiuz. in fcíaát vo luntaria, d, f.tractat de aGionib? vo luntarijsi fuit ofifum gd id, du.
Git hofem ad füá vltimá &integiá eflentidt vt ea
ifla neatfdascótéplaiuas. Qd aüithoc.
fithofs vltima fcelicitas, & vitappe tua p bancfciam fatisapparet, cum nomen hois qd dt deco, g £in fci£ tijsfpeculatiuis confumatior,& de. oui non eft in eis fectus, aut nó eft habilis vcin eis pficiat, profeto juiuoce dicaf de ipfis: quéadmo- ^ dá quoq; d£ h6 de viu&e,& de mor. tuo: & vtdicituretiam de homine rationali, & pidlo in lapide. Addeét q ad cognitione fcfarü fpeculatiuard fequunt pft&tiffimi acnobiliffimi affe&*, vel mores. ná fitent (clas/fi fm nalécó(üe tudin£ fe h£ant, ;pfeo oportet vt reddant ppbiTofghevirtutü mora li nobilam,q (E Iuftiris, T pantia, Fortitudo, Magnitudo al,ac Libera litas,& Veritas, & Fides atq; Humi litas&relid yrtutes moraleshüauc. Alezan-
À awTIQYA TRANI. Etdechrauit in proce
miohuiuslibri q6o fequarur (cien
tiabarü virrutum ad fram fpecula. neceffariu
uam.quia,cum noucrit faptés par. wirarem vitz fuz, & perperuitatem fempiternam , & motum costinwum, & quód pi .portio faz vit: sd tempos empitern( cft Gcat pun. Giallincam, rel ficut minimum fi niorum ad infinitum, non procarabu propriam vitam , &tuncerit. Oppoken foniscz necefhtate Afimiliter cum Mein. noscritfapiensquód morseftex ne
uisopinctur de Socrate,q nó ci deiane vie ditcph communes propriz: quia voluit miiaein via propria cum po-
va. Et fimiliter cum (ciuerit quód p Maze s. fe bhaberenó »eritei mors przeeli füper vitam. & manise(tum eft, cum dubitaoerit fapiensíe nócfíc perfectum," quód eius mftitia nó crit, nifi de fici banc perfectionem abi]
Iterum oporeet fapientes effe iuftos,& temperantes.Iufli:cum (cine tint naruram iaflitiz cxiftentem in tja rerum,rünc amant imi-
*i d EA
E MANINII TRANSL. veroin fua ik nehuiuslibri probat quo pa&o c. à ium vt ez cognitione fien tiarum contemp'atinarum tur huit virtutes . nem cfí. fapiens norit breitatem füz vitz: in relationead prefenscffe affiduti, acad motum contiauumm , & pea dem eftrato vivreinradipfum s zternum,quz eft ipfius pani fe&iffimarum rerum finitarum ad ess finccarentsinq maxima vie. türfolertia vt viuat,& ficefficietur. ono fortis. cumq; nouerit infapet E. rouenit ez neceffitate ma im cá faeriradeproshu-
teriz f maná:
? bitmortem:immo hoc tfn
faciteum,npe qp caretfüa píe&tione:quamycum adipi(citur,nihil phibetquin aliquando exiftimet pee eipsiam efle ei mortem vita : tSocrates fe geffit cd Athenicfsbus:licet poffet quis opinari q» So- Crates erat expers viarum doctrine, tum communium,tum propriaré: mam ftudebat profiteri ca,quz funt. propria Tulgo: Adhze,cá fapiens ipfe noritquo F fe effe pri: lione, tunc. nihil intereft finc viuat fiue moria. rurimmofli eftei mors. ne tüaiteft q,cüipfe moleftcferat (e carere huiufcemodi pfedtione, tüc nullusali* erit inis (uc fortudinis, & dere buiufcemodi pfetionem., lemin£ Pterea latet profefloreshoiusfcIz debent effc iufti;ac vt perati:Iufti quidé:quis, cfi cognoüerintoaturá zquitaris qua in fub.
tam ftantiaentid reperit, rent atfimila
fiilli nag &feqoentil A ij
form&, Tem-
Proo:mium Auerrois
"c AWNTIQYA TRANSL,
"Temperantes:cum fuerint indignitatem voluptatum , quianon fantdedifpofitionibus neceflarijst eflc hominum,nedum de perfectio nibusipforum,fed fum confequentiaex ncceífitate mareriz, de (cipfis. eijdentvolaptatesomnino, & erüt tem ites,& manfüeti,& mana- Vacbontleges diuinas,& imirabun turordines natrales.
niz vilitarem,& quod H cacít vnum dedefyderijepreter na.
turam. .
Similiter debentc€ Magnanimi, & amantes veritatem in operationi bus,& diétionibusipfori, cum aliis cbíequentibuseisex vittute hüana,
Siantem dicatur quod effe non teflatur füper hoc,quia plures , qui glorianturia his cientijs hoctépo 1e,non fanttales.
Dicaturquod hoc acciditeis ppter difpofitionem inaaturaléquz €osad ralem confenfüm deduxit: & 3(ta difpofitio eft declarata exercit tibusin difaplina practica.
Etfignü fuper hoc, quod accidit. eisextranaturam,eít q inuenimus
. Alexá.& alios, dicentes qp (apientes. sapit! virtuofi fuerütin temporefuo. * & pori huis cum aliquis perícrutatus fueritde qa acóia hac difpofitione, inueniet nullam mEPH aperto ctthiduat aute illa io,cui fübijciunf affuetu
Ey dinc hominum,in qua nutricbant, fimt qd valde eft remotaab hac perfectióe. n5 &ti fed non folum hocaccidireis fed é& Torten quod ex cófuetudine,in qua nutrie. gui (elle ben eredunt bas peo € valde vilis:
TANIINY Hp iie X '&perati vero:qfn, cfí nouerftTpfe&ion£ipará clpiditarum vola ieafq; n6 c£ necaffariasad itaté f ; minusadjipperiisracon res fequunt ex necéffitate narurz, ipfi? mae tüc gpenless picti, depellen ma. Ximeqieasodio ,» Spo minstione profequent.& ficefficenttpari,am idiuinasl: b Leere arakalafünec, d. EE Cóftatq; eosreddi meliores, ac Li beralioresalijs.cá defpici&tpecunra. 1G $f&,cognofcantq;eius ignobili taté,& qp vu folertia ad ed acqrédii L eft gd egredienslimitesnaturz. :Cóftatq; Iu p eoseé Magnanimos. diligétes veritatt in is c a- Gionibus &1religs. bitatib*, & vircutib* hüanis 4 na debent eis. Atfi quá dixerithoc dit non. correfpódere veritati:qfi nos vidempshisnfis rpibus oppofitá h*in his fe ia&átobtinere hmói (cias. Ad hocfcire debes q» hoc cótingit. ppquendáaffe&ü non nalág indu. xitcos ad huiufcemodi deliberatio néq qdécftnotusilli, qui fuerit ri tifpezercitatusin fcia practica, feu a&tiua,atq; de ca fuerit pícrutatus. M E Cr REA fitres non n. dicio eft id,qd Alex. at quealij dt,népefapientes e& viros fos riranbusqs fditos: ga etate ina erat hoc (apicnubus colendo f hocdiligéter inuelligaucris nihil gedostiadinveniesnit gilla pio leg(i,cui à puris, atq; ab ipfa bfüetudine (iclinan, € de fe remo tab hac pfeione. neq; hoctin eis accidit:fed (üntopinati ex ipfa educatione qd hzc dignitas , & pfectio fic viliffima,& ipfcdla, acei* quoq pro-
In LibrosPhyficorum.
A AWNTIQYA TRANSL. SES list bocnon scciditeiserleges EU elceorumpedbeeim. as eant. wdcai
E ES uis Erboniscni diei peruenire ad hác p-. D! Pc ,&videruntomnesho- (ü tuecocsmicmncrccam Reredee mug icam non debenteffe. dex Pa pnonnranredant cum hoc omnia dicta de hac perfectione.
Sum fünt fimilia dicisde illa pri-
e 3 mr plccilimenporis ri ian liqui modice fpcculationem attinica goctacomnino mnino dedinabuntad ci, ien Sppeius A acoediteis difpoftioin q M fet naroralis.adco q non dicentur cfle. week parsciuitarisomnino:quoniam c Pr €isnoa poteft ficri contractus ciui-
Ehud lisneg; amicitia humana, neq; vti- din;
up Iinasalterius fed omnes actionesco ad ie rum funtad (eipíos: & idco philofo Erie phiain ocabborrerar. &iam exi- Oris ig, timus noftraintenrione ,ad qu& 12i. t ICUCTUUIDUR.-
Ordoautemhui? librieft g ifte kbereff primuslibrorü pofitorom ab Ariftin faétia narurali.quia res. naxuralesdiuidütur ad diucrías naoras: &cum diuerfantur in eo, qd eft proprium vnicuiq; corum conr municant tamen in rebuscommu-
mbasexiftentibusin cis. & propter.
hoc diuiditur cfyderatio huiusaririduapanePromacitoniie müoin
i'upibus omnibus
fabicctierantfedeum. fam
3 MANTINI TRANSI, fe Borer1piGisbocafir acci eisnó. tos, q cá vitu A hac rag
pier spen d auc atpepiri fant pul ili ple &ioni:& putat (e TpfeGtoseffe ppea. qal holes viruperíreos &cipfos non e£ dignos, vtciuiles vocCexiftimát neq; dignos cé ter miim um s etm vtefíeis s ampli*attin Edad dr hac, non fit abe. r del MCI it] rien cda pers ioc fit rs quos lurescoríi-tradüt. t| leges ad volopeesin i 'acciditeisres maxime! ternaturalisita,vt nó fint. ps Reip.vllo Pack Em TET Citilisolno vere perdi vllahumanaamicitia, E
tasalteriabcis puenit: mesosüre£ deett hic fit vthac: nfaij,q (cam p fitent,fintf. briá, & maximo F vitio affecti i ^ [edi reucrei dumeftadid,vü digreffi famus. Quod vero ad ordin£ libri attine, isgdtliberef prmmslibrorum ab Ant pofitorá, q in ícia nali. qi.cti reralcdiuidácT variasna m q sensum fion di differátia ter! Api funt propria vnienjqi earít,ti adhuc cóicant inter fein re. bus vniuerfalibus quasobtinent. Id-oo| s ns hares. de fideratio h* artisin duas In Prima confjderat de hie reb reb? vlib* A ij cundis
Procemium Auerrois
& amrrIQYA TRANSL. basrebusnaturalibus: Secundacft confyderatio in rebusproprijs vni- €uiq; generi narurarü diuerfarG. & ifta parsfecunda diniditfm numerum diuerforum generum.& propter boc fuerunt libri pofiti in hac inppuren, ficut accidit d &alijsartibusfpecularisis.
J&ryhy. Caufrautem, quare parscommu
UE niseftpriorparubus proprijs, funt
ide Ma. tresin hisarubus, Prima eft quod &j4 — communceít nouusnaturaliter
rie n0s: Secunda qidem in
lifciplina non erit pluries iteratd :
H Teriaquédpropo(itiones vfitatz in hac (lentihertat prime, & propria. verbi graria, qui hospite 3a triangulo angulos effe zq! duobas redis denonfbat hoc per
ropofitiones primas: qui autem. on(trat hocia triangulo diuer forum laterum, vel zqualium Jaterum,tuncpropofitiones quib? vtiturnon erunt primz. fimiliter qui demonfkrarcfcuriam rimz mate. riz homini,velani velalijere bus particularibus. ppter hocopor tet przponere partem communem. Tropic Priorum, &li Vbrum Petihermenias ante Pofte-
riora & Dialedhcam,& alias.
Diis. ^ Diuifionesautt huius libri fant 0o (ermones: & quliber fermo partitur in partes maiores, & mine 1es,& maiores in mninores partiuntur.& nos narrabimus iítzs parus in proamio cuiudibei monis
MANTINI TRANS. cun&isrebus nalibus: in Soda ve. tractatde reb? Tropris vnicuiq; neri naturará diuerfará.& hec pa. adhuc fecunda diuidif in nume
t im dineríorá &obhanca
in hacarte reperiunt plures. Fe poliaui acidi ide acciditarti Logicz , &alijsartibu
Verum. ES cbisin hisardb"a Prijs. Ppuescis Primaellquia d netiuseft natura apud nos, d pr prium:Secunda,ne in ipfa doli accidat repetitio:nempe vt eadér bis. Pici repeut Tertia vt pre pofitiones d fiunccirca hoc,fintp mz,atq; propriz . vt, exempli qui purs ii epi LIT les duobus re&tis, oio ved demfatione , 4 cóft ex prpofitionibus primis:ed q di moníirat hoc de incquilatero , v xquilatero triangulo,tunc propo tiones eiusnon crunt ofno prima
iquoq; «óne fi quis demóftr
iojem, vel alal, vel aliqd aliud pa: cularium obtinere primá materi his vtiq; rebusoporret vt parscói & vlis! Proprias de particul zesvt liber Priorum, & lib Petihermeniaslibrum Pofterior & librá Topicorá,& reliquos qx queltbros. Partesvero cius & 980, in o&olibris pofitz fuut : quilibetliber diuidicin magnasp tes:& ille magna in minores:& c que minoresin exiguores: & qi non duiiduntur primz partes:& « que definet dimbo in plures qu :& hoctotü iuxta naturá r.
qua tracatur.& quandoque a |uz res expofcunt vt ingrediant dasdiniücnes ppordinédoctrir.
À anrinya rzaxcI.
MANTINI TRANSL | D quidem partesnosenumerabi Resin flote vaiuzaiuf ibd.
fcfam eft r6, vel proportio elemen-
Wero Proporrio eius ofbos aétijs fpe- Locri idend - na- naroniisad reliquas reine: m fe (peculai rie eft; sr cun died usi s Hari daoborencdis: T[ vouseft proper Fach d rphapuial vam; exercirinm, ficut. d &füntip' fciz Mathematicz:alre iik k £ alius pp perfetionem,] qui ráv bd imr ipis piethoneses Tan iti ob guis Carp vfus: d, Proporóo px libriad (cié di Eis Nain E i iftius Nr ii" lib ad nal tiam naruralem ít inl elementorum rci ad ré:quia ifte li-.
3 ber res,
e Price rilodum e qui alloqui naruralis, Viadocrinz huiuslibri funt fpe. GesdoGrinz vfitatz in hac fatia: & fant modi omnium difciplinarum. demonflratio: o fign M dens
firatio canfz, & demonflratio imfesrquam uis fignum , & cina plus vátarain bac fcicntia:& ali do cft vütata desnonftratio
torü rci adipíam rem : nf bicliber continet: qe ht veluti pund.. E ia,& vies radices ad ea, qua: profe huiusfcientiz vult tractare. & Mom ioarnerqui i ineo us ing, ia hacc feri olent: quiquidem fant modi. iofum rcs ri 'rum demfationá, ni Eieu demonftrationt q zr &demonftrauonü ppqt demenflrarion lutarum med fimpliciter:licetin hac arte maior ee aioneiql c, fiant, fat nftrationes: d: raro enim fiuntin cadem demos lira nesabíolutz:contraid, qd fitinip- F fis Mathematicis, in quibus(. fiunt. vtpIim demonftrariones fimplici ter&abfoluts. Vüfinfu Rx mó
u&io doctrine g fitp definiti
p diuifioné & co,q p enthymema, &eo,q Pindu&tont cen pexéld. hisetenim quinq; modis oibus vrunfipiz artes demíatiuz , co papoer Poffteriorü traditá p hzalio m6 Mine de 10du&tionc, d vrafars Dialedi ars Rhetorica:vif.n.ars penc ldu&iSe,& ars Rhetorica exéplo. A üj Qua
Nomen author - lins Nichomachi,, fapientiffimus
Confile. j. ca.có ek.
Procemium Auerrois
G ANTIQYA TRANSL.
Nomen huiuslibri eftaudit? na. turalis/fiuc fermo naturalis: fed, c(í acciderit (ermoni qaudiatur,muta tumeftloco fermonis auditus fec dum tráfamptionem,& alteratio nem,propter dele&arionem , & extraneitatem cxiftent£ in verbismu. tatis , fecundum quod delararum eftin Rhetorids & appropriat hoc nomine,quamuis ít commune to ti hnicarti:quia ifte liber eft princi pium, & radix totius iftius artis. & yocatur pars nomine toti*:quia eft in potennaomnes :ficutele- H mentum eftin potétia omnia gene rataerco.
Nomenaauthoriseft Ariftoteles,
Grzcorum,qui compofuit alioslibrosin hacarte,&in Logica, &in Metaphyfica,&ipíeinuenit& com pleuithas tresartes.
Inuenit.quia quicquid Taenitur fai| ab antiquis in hacfciétia nonet dignum,quód fit pars hui*
I arüs,necambiguitasetiam,nedum qp principia effent,
MANTINI TRANIL
Q uid ait nomen ciusfigiet,intelligit dé ipe p aufcultadoné phy ficam,ofon£ phyficá: fed cü contin gat ofonem fieri p aufcultationem, AMeo víuseft vocabulo aufcultationis, vicc ofonis, p mod metaphorz, & tranímutationis, ppconfoni ti&,& difonandá,d fieri foletiprimisdictionibus,vtin libro Rhetoricorum explicat fuit. at indiditei hocpropriü nomé, licet fitcóis toti huicarti:quia hicliber € fundamct, & principalisradix huiusartis:ió pars vocat nofe toti*:qa virturecft o€s ptes:quéadmodü cfnt é vira. tcoésresquzer ipfo oriuntur.
Author vero huiuslibri € Arift. filius Nichomachi,maaifefliffime Íciz apud grzcosnotus, q fuit quo queauthor reliquor(i librorá , qui Thacare habenf,aceoris q inane
ica reperiunf,necnó tractatui m: fca Diuina fueniunf. ipfeq; nitinuentor hará tri arti, né| artis Logicz, & fctz Diuinz, ac Na turalisfciz,ea(q; ipfe perfecit.
Qd aütipfe easadiuenerit patet. quia,li quid fuit did de his rebus abaliquo alio fter ipfum,n& dcbet recipi jpaliquo principio harü artili neq; p aliqua pattermo, fi gc repericab alijsdictà de hoc,non de betpro dubio produciin hisartib* longeq; min? dignd eft vc. recipiat ro prícipio earü. & hoc fatis pare in fuis libris, vbi facit verba de ipfis roponendo eortt verba in histri- Desinecnonex libris, g nunc repe riunfeiafcnpti , licct fint admcdé paucimaximcconflat. ná poft] n« tuerelibri huis viri,libri fideceffo rum ciusfuerunt abi liti.Inter libros vero,
InLibros Phyficorum
A SUYA TR AMNSI.
Completitquia nullus corum quii cum víquead hocté Posquodeftmille & quingetorum annorum,nihil addidit,nec inuenit jn cus verbiserrorem alicuiusquá urads.
Pr Ettalem virtutem effc in'indiui z.c1 & doo vno miraculofüm, & extraneü 4, D griltiu&becdifpofitio,cum in vno uU bomine reperimnr,dignuscft efie di ic ymer inusmagisuam humanus, vH esple mm & Etquoniam nos compleuimns ia przccdeniia ad hunclibri Ea14, & compendiofe expofüimus ili , UE es denm i it tanfredcbemus. ua
$ MANTINI TRANSL. teipfüm zditiin his rcbus p vi&do D &rinz proximiorcsfant libri Pla« tonis :&fü pauca. admod( fintea, f inciscontinent,in rclationeadilla E libris huius fapiétis cótinent,d ff pauciora in vna (cfa,g in ala. "uod aüt ife pfeoritipfos ate conflat:cü nullus pofteriorá ei* v(que ad fcnstfs, qj fiit fere mille & quingenti: gnneporiie quic adderehis d ipfe tr: uit :"ncq;aliquid imj qnod fit alicui? momé ti,vel confyderationis,
Inueniri aüt hocin vnico indiai duo eftalienü;ac maxime miracu- E 18. Hzc ait,cü reperiuntin aliquo viro, debent potius afcribi diuino ftatni , humano : &idco antiqui Mover diuinum.
Et ig fuerunt q breuiter ex pofitebz otto intentiones, fiat Maid ier deg dede eld
Te ipfe diari hoc fuolil Ernfentaneh eft: li expofitioné vniufcuiufq; librorum cius.
In hocprimo phyficzaufcultarionisprimá ci* propofitum. eftfucftigare quid fit prima cá materialis,cóis cun&tisentibus naturalibus:& continer trcs fümmas.
InPrima fumma: agit de rebus, qbus fatus eft hunc: uülibrü. In Scdatraftaf de oplonibus antiquo 6 quas habebant dc hoc principio
j; deftru&tionibus, In Tertia
nit oploné fuá de hoc principio. rima fümma cótinet tria capita. In Primo ca ponif, gppofitt h? féiz. In Scdo de generi! demronti, df hoclibrofiuntagirur. In Terno de modo ordinisdo&trinz, quo pcedit in hoclibro,&in fcquétibus, Ariltotelis
ARISTOTELI: DE PHYSICO AVDITV LIBER PRIMVS,
Part 3
Cum Auerrois Cordubenfis Commentarijs.
SYMMAE PRIMI PHYSICORYM. » A Tex primo vque ad.6.oftenditur quis (it modus procedendi in (centia Narurall
ad y. refelluntar vetultiores,qui non naruraiiter fant loqm pa qui lite
^ ferae ad ctia principa A 41víque ad 6o.ofleni 4 60:
dit aacuralium rerum prinapia efle tra. in ncm de materia prima di(putatur ac de priuatione.
De modo procedendi in hac (ceni,
De Propefit bains fientie, Cap.1.
aw utmenta,
ex horücognitione:tunc.n. pu^
1 ramuscognofcere vnüquodg;, cücás primas cognouerim?, & principia prima,& vfqsad ele, menta:manifeftü eft qp &Cea, d fícircaprincipia (cíz,d de natu ra&primü determinar tétádü. pr] ena difpofitio certi. Ide, €7 [cie moi buys , babentibws prícipra, aut canus , «txt elementa, non. acquiritur mf excognitione slork: eredimue.n,
m vnaquad, rerum ip[am fcire. Jémerimus caufas kA fimplices € prima principia eim donec ps
wentampe ad elementa eime: mai
à fefium efi qd in [Gia narurdlii
epertet primo querere determin fionem principiorum eius, Nccpit hunc librd a c pp quam fuit cófyder; tio huius (cíz in tionecárum rerá nac ralium,& dizit, Quoniam difpofi tio.ideft.quia declarará € in polte rioribus q difpofitio fciz certzc busartibusdemfatiuis, cófyderan busde rebus habétibuscás, vel vn quatuor caufár(i,aut. rplures vnaat 06s, non acquirit nift ex cognitió caufarü. Enon intédebar píciam &ceritudiné (ynonyma:" qfi no mina fynonyma non vfitantur i fciéria,& doctrina. iu
À &llintendebar difpSnem fi ceri:
P fanc eft £a mila perfecta, &
WR im, alisctim| deis
terminaras per res determinatas. Ec
dixit habentibus priocipia, aut cau
fis autcleméra. qma artium fpecu
Iatiuar aut fuará partium funt f-
44, que confyderant de rebus fim-
piles care fbas princi ijs: S hec
efldifpofiio fcz confy. cmaris de js principijs& primis cuiusli secus. Ecrit princi-
pia, aut caufas aut dementa, pp di
iandriucger pritcipainboclo-
in per principia in hoclo-
Mid cocarag ntis A: montes & per
Ve Quin tnes e p ema cian d
pes fnt partes rei f mareriá, & formá. Me & vtitur hoc nofe principium proseii Ic fimiliter boc nomine caufa, xke. ja (ant noia (ynonyma,cfi vfitent ds dui. Cbiter.& fic, vt mihivf/ezpofüit Ale m&vi- x. Etintendebat Arift.per hücfer Mies mon£ docere non oés artescon-
ULP UTE "v tantá,
- MaclE Mabematicz A quodi de trib*can cs fef. rmali,& fine, & eft ie fa Diuina,& (Já dequatuor cau- 1Mec c feft cia. Naruralis.&,quia hoc Vitas non fun manila in hoc loco, in- SEES dnsitermone in form& dubitatio goma, 15» Kd.habennbus principia ,aut i perg imr Tt fn idem e-
az quif, fi ponaf qp ille res! it pri "- rax, dut finalis utcemé tria, aut oia. & impoffibile eft vt hzcooniunctio, aut, fit ficut copu-
3 Vidcem. Tm.
laius:nam difpofitio cetut(icin do modici
venitur in rebus habentibuscanfas D 3284 petfdam illará caufarum, icut inuenitur in bane e nescauías. Et, ci pofuit] pónem , induxit Fiimonius 2d verificádum illá, q» feré induxit in. pofterioribus Analyticis,& d.credi mus.o.in vnaquaq; rer, Sci.& fi-gnum eius,gd diximus, q difpofitio fcfe cerue dealiquo non acquiri tur nif ex cognitione caufz eius: qf omnis, qui drcit fe &irealigd, nondicithocnifi qfr (ciui illud p. füssomnescauías ppinquas,& remotas: & hocinuenitur in of, qui. aliquid fcitin veritate, aut fm exi- E Bimarioné:& giniftapr (itioprisornirpi yderantes» m € Sophifle, vt dixitin ferorber dtum fouerimus Fd caufas eius fimpliccs. & intendit, vt yid. mihi vf caufascriftentesin re, pH- artum mas,n6 cbpofitas.& funtprima ma &r.ce.c. teria, & vltima forma : que.n. fanc te 6 Me preter primá materiá, & vltimá for phy. csi. má cuiuslibet rer naturaliá funt Oppot.ii fateri compofite, & forme cópo- Mccék tz. D.d & prima principia. & inf 2íece dit,vt vidctur, per prima principia uim &nis primascanfas, qua füntextra ré, f. omnid re ptimá agens, & vltima fin&ofum F— 1erá.D.d donec pueniamusad ele- rd 3 Me. métacius.&intédithic pelementa rient caufascriftétesin re, ppinquas, & zim. e£ntiales Et innuit p pow de Vici qdo&trinaordinata£inapered co n ite cr primarü rei cogno ES Sept dei de intédere cogoi tion£aliarí cír remotarü fm ordin&, donec perueniamns ad caufas inquas. & fm hoc vtifhocnole Sadenin alio m5abeo,quo víus£ illic pri* fm fui moréThabée. lich (officirudiné de nofbus. E»
zquods Í do&rina.
G Etcum pofüithanc maiorem p-
Qioliciar pofitioncm in hocfermone dicen-
tem qp ícientia certa de rebus haben. tibuscaufas, & clementa non acqui-
demíari-- riturni(i cx coguitionecaufarum, va vide. &clementorum corum,dimifit mi a2..19 porem propofitioné, & induxitcó-
dufioncm,quam inrenditper hunc fermoncm de disi manifdtam eft gin (cientia naturali, &c.i. manifeum cft:qi ex hoc fcquitur q qui vul largiri fcientiá de natura oportetipfum priusquzrere determina tionem caufarum rerum naturaliü habentium caufas, & elementa. Et. H ifie (ermo componitur fic. Omnia. naturalia habent principia ,caufas, & clementa:fed habétia caufas prin. €ipia,& clementia non fciunturnifi €x cognitionecaufarum, & elemen torum : crgoomnia naturalia non fciunfnifi ex cognitione füard caufarum,& elementorum.
Degeneribnu demonilrationum, quetha Jéeuiafumt. — Cap. 1.
Nnataautem eft ex notiori^ busnobis via, & manifeftio ribusad manifeftiora natu.
J rz,& notiora:non enim funt ea dem & nobis nota, & fimplici, ter. Quapropter neceffe eftad hunc modum procedere exiim-^ snanifettioribus quidem natu^ 1a,nobis át manifeftioribusad
manifetioranaturg& notiora, q'
Et^ yia ad illa efl. de rebus notioribus C77 manfeklieribus apud mes ad res que [ant mamfeitures n natur azilla enim , que [unt co-
nita apud mos non funt illa , que.
funt cognita fimpliciter. Et ides epertet nos ire per hanc"Wam, (5^ "venire de rebus , que latentires funt apud naturam ,C9^ manife- Slieres apud noi, ad res, qua [unt manifeklieres , £7" netieres apud Bafuram .
Cum declarauitq oportet Naturalem largiri coguitionem caufa rum,& clementorum, incepitdedlarare viam inducentem ad cognitionem caufarum rer(i naturaliü, & naturam demonftranonum larfadom caufas rerum naturali,
d.Etviaadilla.i.uiainducensad cognitionem caufarum rerum naturaliuny,eft de propofitipnibus acceptisex rebus pofterioribusin e£, qua funt notiores, & manifelliores apud nos, ad conclufiones priores effc, quz funt notiores, & manifeftioresapud naturam&latentiores apud nos:&eft modus demonftrationum,quidicitur fignum. Et, c declarauit naturam demonftrationisqua vtitur hic,redditcaufam,& dixitillaenim,qua-fuat cognita apud nos &c.i.& caufatin hock via , pet quamirur ín bac (cientia, debet. effe à rebuspofterioribusin effc ad resprioresin efle,eft quia illa, quz füntcognita apud nosin rebus naturalibus,non fünt illa,quz funt co gnita fimpliciterideft naturaliter ; uod eft contrarium in Mathematicisillaenim quz funt cognitain ills mpliciter, & üntcaufz prioresin effe,funt cognita apud nos. Quiaigitur naturaliter procedim* dc (cito apud nosad ignotnm,fi cótigerit vrnotum apud nos fit notü apud naturam,tunc demonílratio-
Liber Primus
ne eorr erütdemfones pac le : &, fi contigerit vt no- £i ua. mosnon fiat aod; id pa- St nri quznó fant priorain effefed Lm fteriora, tunc. nftrationes Mord in. mE de umero fi- ; goorí, non. foncsfimplt . Et, Bett cm noGficauit qvia in hac (cia fa denio efticipereà rebus notioibusapud rca nos, &intenderc ad resnotasapud IE namrá &ignotasapud nos, & qj iy. polteft alter in hac (cia incedere, €&.aem incepitdedarare qp pet hanc viam Bi doe opjin hoclibro ire £ op; ipfum bie cüfyderare de boc , qd eft de rebus anie cis. cognitis apud nos, procedendo ad B rescognitasapud narurá, quz funt «nz quz fitr, & d. Et ideo oportet. morc. Deinde demáftranieque intillaquefunc itaapud nos, &larcsdora apud eram &que fantilla, quz (untcogaitiora apud naruram, &ignotiora apud nos. Sunt autem primum nobis dilucida, ac manifefta confufa magis: pofterius autem ex his notafiunt elementa, & princi, piafjs, qui diuidunthac. Etilla , ue primo fuot. sos euidentia, 77 manfefta funt. mixta , f- compofita propric : de- 4Ade in. pofiremeo oe mhis exifis elementa , 7 princi-
pua manifefta .
3 Didt&illa d (unt. ita; crée! sorpimo der 'narariibus ur nadar compofita caufata ab elementis, & Sure illa, 4 fantignora apud nos natura. 1c licer ane. aufi cópofitori (ed pof Eos fibileeft ex rebus compofitis,i ex. aenxra,. juétibus carum cognoítere.
7 caufas: adco qp ex hoc erunt notz D allecaufe,ex quibuscóponunt cau Íz autem funt notiorcsapud natuficqa aura facireópol Itacr caufis. vnde vf q» caufz funt nouores apudillá : ficuteft difpofitio in rebus aruficialibus cá artifice |f. qim caufe funtcognitioresapud illum, fiigitur nos ageremus res naturales, runc cauf; cflent notioresapud nos: (ed, quianosnó habemusage xecas, ideo difpofitio in eis apud noseítcontraria difpofitioniin rebus arificialibus.
De modo ordinis dothrine. Cap. 3.
E Vapropterex vlibus ad videct. fingularia,pcedereopor ux tet.totum.n.fm fenfum , pos ir notiuseft: vieautem to void gà tum quoddam eft: multa enim Znterib* comprehendit, vt partes , vlt, pore o- Et ideo opertet procedere dere cedere. Dua moti "ynswer[alibu ad partieulares."yniuer um.n.motins efl im fenfu: ev* "vnmer[ale eif aliquod. ynser uen: yniuer [alem.continet. res plures , tanquam partes . Cum dedarauit qcaufa pp quá F debemusire in hacícia de i bosad priorseflquiafemperdebe musire deillo, qd eft notum apud nos, adillud, quod cítignotá apud. Dos, narrauit q pp hanccám, Lire. de notiori apud nos ad latentius, oportet inciperein ordine doctrinzácognitionc cárum vium, & accidéuum vliü,& d. Etideo oportet procedere, &c.1.& cá, pp quam. fuit necefle vtdemroneshuiusfciz: fuerint figna, &eftire de notiori apud nos ad latentius ,oporteteti& nos
G nos procederein doctrina de rebus vllibusad particulares, Et intendit. per vfia vniuerfaliffima fabftrata, 4 poffunt inueniri in iftis reb? rer( naturaliá.f. dc caufis, & accidentib*: qf, quanto magis vit fucritcóius, táto magiscótinebit. Ftex hocfer mone declaraf q intentio ifbusli-
fALVfb* bri eflloqui de rebus? [vlibuscóib* Fire ofbus,] quzconftituunrur pnam. saviaot Etcumd. particularia, nó intédit basosibo Hividos imma fpeciesauti,
vide qua funt quafi vltima fpecies. Er, ia Plo dam dedalauitmodum ordinatio-
H nisdo&trinz in hac(cienria, &eft
fic& Oportet procedere deillo quod p cóc, ad illud, qüod efl magis pd lllad, quodeft magis Colles, Coe. cftnotius quemadmodum via demonflrationis in hacícientia per hanccaufam necefle fuitire de fterioribusad priora: incepit. caufam, pp quam fuitnecefle vt ve. intelligibile fit notius particulari, quod eft fub illo&dixit vniuerfum. imAcidet resviesfünt norores apud int.lfm d particulares f. fpes: Savi atimdorindiuiduocom fito : & cópofitü eft notius apud "m n fama. quéimodum iftud vni. - ueríum eft notiusapud fenfum, e15c14 eft quafi prindpium fidei fmi
Videcóa. Tim.
Alz ci. & C7 ZW a 34-8cx.de cia, quz funt caufz illius vniue: Gene. vex. demonftrar, ilt vla (antnonora. C».5. apudintelle&um g particularia:vfe enim eft aliquod rniucrfum , cum. contineat multa. quia igif ita fe habetadintelle&um, fcutcompofitü particulare ad fenfum, ideo difpofitio vlhisapudintelled'um eft difpofi tio particularisapud feufüm.. caufa igiturin hoc, qp viz demonftrationümin hacfcientiafünt decompo fitisad implicia,& in hoc g princi-
pium do&zinz eft de rebusvlibus, eft, qfa vniuerfüm demonftrarum eítnotiusapud (enfum q ei, & viet notius apud iotelIm G prc p Et, c declarauit q vita milat'vniuerío compofito demonftrato, dedit modá fimilitudinis,& dixit vniueríam enim cótinet mul tasres ficut] i. vie .n. contine! multas fpés, 4 funtfübeo,ficut par tester compofitará indiuidualit
Patiuntur aüt hocidem qua dammodo & nomina ad ratio. nem:totum enim quoddam, & indiftindte fignificant, vtcircu. lus:definitio aüt ipfius diuidit infingula, Ac pueri primü qui^ dem oés viros patresappellant, & matresforminas polttrius au tem determinát horü vtrung
Et iam accidit bec idz quequemedo emnibws definitiones: fü Á "user fum
. bec nemi circnlne Mefinitio eit. dioguns per particdleria, xt puer exifhemat im primeipie omne virum, qu "Wdet,efe patrem eineey* omnem mulierem effe matrem eim: deinde in plíremo diflinguit ,Cy* deferminat vvuna,
Cum declarauit caufam,proptet qui set notiparti Parieulari/quoc eft fübeojinoxpit " eer ied IM. eft notiusapud nosq illud, ign ficatdefinitio apud intcl |, &d Etacaditfifr hocidem itc. i. & pj bác cám accidit fifreis,d ignifican nola apud illa, quz fignificát defin.
... Liber Printus "nenapiiph a
fant nocora cis,j D.4. fignificat enim aligd vniuerfam&ci.&cáinbocgi digni ficát nola, (ant notiora defiónil eft, qii nomécít aligd vninerfum, nofata : &illnd vniuerfüm. n6citdiftin&á: vthoc nom£ circu Tusgd fignificat vniuerfum fdiftinuo dolio vem cis do ga m ii jná efl pictus ,à qua. oi lezexcubus ad crcüferenk fant zquales , eft vninerfum diftineü& inará Loo pii ibascóflitoit circuli us, Sc 2 re xiociaenicba can diri ingauit p particularia. vocat enim. denm pe Mc parécularia caufas indiuidui vnrucrf. Et dicit quoquomodo.qià illa quz fignificitf. momina fpecierá , affimilantur vfi inquanrü continct caufas,ex quibus confituirur (pés,& differuntab co, inco g viecontinet fp&. vf ergo eftaliquod vniueríam fpeciert : & illad quod gnificát noia, eft aligd vniuerfam, diuifüm aüt in caufas, Vi -Me cx quibus coaflitoitur fpecies . vni-
RT. uerum veroin rei verirare eflindi- &cideGe murio itum, demonflratü:
€ &filk pactesin rei veritate, que func. T oinidui-& fantillz de luidixit qp funt notioresin fenfu qcauíz. & ex hocg iftud vniuerfum. eft noxius. fenfum caufis, Écau fain hoc, q via intelledta (unt no-
Sorsapud intilin d fac paruesintel Ee nd hoc qnss flerioresin eff fustnodor
nos. . Etqueretaligs
Eris as imo chiden doraspal sos. & ho » qd dixit poli 4&acidit hocidezn in nolbus
8 definirionet aS (antide: qi D. impolteftipfum intelh Tes mifta copo iadiuiduademon flzata:cü exiftis non procedarurad dmm princi isinrrledanf . enim fant "ylfi:fed procedit " A.L&mipr sede ld fica clon exin le dividuo.ergoifta ch difpofitio fpeici apud (üascaufas, & difpó eius,
juod fipnificát nola apud illud, qd Knives iones. qo i; mr
fuit hicalium modum? A
at dicamus qp in primo fermone prims fecit cóparation£ imer fpés, & (uas caufasfm fidem, & dixit fpéscom pofitz apud nos(ünt notioresfuis
anis is (pecicbus pcedi-
identibusexitétibusincis in hocaáit (ermone fecit cóparationeminterfpés,& caufasfuasfm ima ginsrionem, &disipillnd quod ignificant nofa, fantnotiora. nos jillud,quod fignificantdefinitiones, Sunrigiturtresmodicom- Tre mopofitionis,f.cój fiio fpecieier uis di compo caufis: & itio. isex fpecie. iur: &eviryilarlcompolitond eft notiotapud intelle&t q (uz par tesitertiaaüt compofitiocft compo y fitio individui ex fuis paribussf: jo eeu Tquz füntfm fai" qualitaré: &illa notdm cbpofitio eft notior: pud fenfam q qualitas. faz &coq ifta compofitio Vide 4- £notior apud fenfum ,ideoilliduo 1$. cat; modi compofitionis funt notiores com.r. apud intelfin. Etiden nóeftremo *&1. quan tum ipfam intelligere p hoc, qd di- tiatemcit& illa, quz fantapud nosmanife pow fla, füntmifta compofita fm duos Vide peo modos compofiionis. sópónem indiuidui,& cópónem fpeciei:indi- cundo widud enim compofita licecnó (c ina princpium in doctrina demfariua, tamen
G *AL illius.
zamen eft principi: juifirionis *viisquodcft principi demonftra tiuz. Etcá dedlarauit cóc eft no tiusapud nosq propriti,quéadmodum compofitum eft notius (impli cibusfüis dedit teflimonii fü p hoc, &dixit Et puer cxiftimat&c.i. fi-
(i eius, quod cóeeftnotiusapud Ea propriü,eft,quia videmuscó prehenfionem cóem 'epro priam cóprehenfioné . infansenim. in principio cóprehenfionisexiftimatoém virum effe parré, & omné mulier£efle matrem: &,cum vigoratur intelle&us aus, cognofat pa- H treminter ceteros viros, & matrem inter ceteras mulieres. Ifte igitur eft prologuslibri: & continerinten tionem,&ordinem cius& modum do&rinz demonftratiuz.
$YMMA SECYNDA. Ani iniones de principijs nam-
Tilibas crimina, easi; deftrui De opinionibse antiquorum circa
qrisdpis Cap. n.
7.1] Eceffc eft autem aut
vnü effe principiü,
j| aut plura, Etfi vnü,
I —' autimmobile, vt di^
cunt Parmenides, ac Meliffus, aut mobile,vt Phyfici, hi quide aerem afferentes effe, alij veró aquáprimum principiü. Si ve^ 1Ó pluraaut finita , autinfinita, Etfi finita, pluraauté vno , aut duo, aut tria, aut quatuor, aut fmalium quépiam numerum, Et, fiinfinita , aut fic vt Demo critus genere quidem vnum,fi gura veró, vel fpecie differentia, aut etiam contraria,
Etopertet nece[fario vt princi. X qm fit ynum, aut plura Y. 5i 7ynié, aut immobile, vt dicum Pav. menides 7" Meliffus aut mobile, "yt dice Naturdles:quidam emm. ter:quidam aiit aqua. 5i yero prin
14 fuerint plura Yne » 4L erunt
nita, aut nfinta. si gitur füerint plura Yno,e7* finita, aut erit. diuo, aut eriit tria aut. dut alterius numeri nece[fario,quici Ffit.si it anfinitasaut erunt, ficut dixit Demucritw, eade in genere, Jedinfigura,o* in ferma diuerfa, «t erunt cum boc contraria. Finito prologo incospit pfcruta- « ride prindipijs Sibusoimmtum rerum naturalii, & dixit Et oportet. neceflario,&c.i. & oportet fm natu. ram diuifionis vt principiü exiftens jnrefit vni autplura vno:&, fialiquispofuerit principiü effe vnum, tuncillud vnum auterítnó tráfmu tabile,vtdicuntParmenides,& Melifusqui dicantnon natr,quia neganttrapfmutationé, & mot( : aut. tranfmurabile, vt dicunt Naturales, quim loquuntur.&fm naturam. linifionis deberent dicere & fi vnü, auterit finitum;aut infinitü : vt dicunt Parmenides, & Meliflus.fed in nuit hancdiuifioné per diuifionem. plurium principiorá, finita, & infinita Et dixit vt dicunt Parmenides, & Meliflus.i.f raginai fuerimus qp Parmenides, & Meliffus-vtantur. Rocnofeenspro prícipio: ifti enim. non dixerunt principiü effe vnü im. mobile ed ens vná immobile.& fic poteít
Liber Primus
À& poseft quisintelligere per hocnomenensnon ium entis.&eft onnenicnuits, vt dicer poft quomiam, fi vruntur hoc nolc ens pro
incip& non poflunt dicere ens efie vná:qfü principi habetin feduo, principii, & illud , caiuseft principium. Ér,cüm [duxit godos, quos pótdicere qui dicit principid cfc voum, reueríuseft & ad nome randi o£s modos, quos pót dicere. dicens principia c£ plura Tno£pri pis,que funtin re& dixit. Ets Fracpia feit plara vno, &c. qf,
foerint finita, neceffario bürnu-
demingenerediueríain forma , & figura,aat diuerfitate cótraria, aut non coptrana, (infinita :auterunt eadein (pecie hiuerfa in quátitate, Mailen - vt dicebat Democritus. íedinnuit. doszcd. boccondiuidens hoc per prim(, vt dà focmi cft fans mos inabbreuianione.& in am £m iflo modo ít multitudo rerfi: mul Mer; titudo.n.auteftfm formá, autfm taut U^ quantiarem.& has duas multitudi nesdixcruntantiqui de principijs,
& acuit diuifionem plariá principyorum in motum,& in quietem :
€ nalius enim dixit plora Drincipia quicícentia efíc-aut quia contentus efthacdiuifioncin prfo principio. Similiter aüt querunt & quz. zentesquot fumt ea quz funt.ex quibus enim funt ea quz funt, quarüt primum vtrü hec vnü, anmulta fint.& fi multa finita, aninfinita. quare principium, ac tum quzrunt verum fitvnumyan multa. 2. Et codem modo. illi, qui
uaria de cutibue quot [snt. prime.
9 enm quam perferutentur de ille, D ce uh in moi. perium. fur de cie vtri fnt plura saut vni.
Q7 fi plura; virum finits,ent fs PIA. C7" fic erit perj[erutatio eoru, € de principio ,e7 de clementi, vtrum [int "num, aut plura.
Dixit Et in hunc modum inqui fitionis diuiditur pfcrutatio eor, qui ( deentib* quot fint: &fantilli, qui vtunf hocnofe ens 4nig pce. pro hoc nominc puincipiur:ezifti pun: (o mant.n principiacflcentia:quia fo Ium eni lum perceperunt materiale pripcipiam,& non for: 1quare non feerontd ifferentià pe prin mae Gipium,& ens.ifli. n. "utantur ph.cs.ldé deentibus vtri int vnum,aut pfu- 1de28.c ra:quia intendunt per hoc nomen 5e; ^ ensprincipium : & fic perferutatio eorum in nihilo differt à perícruta tione deelementis vtrum fint vnd, autplura:cum non differant nifi in vexetfa. Deindedixit. priuseníq pere tentur de illisex quib*, &c. iq iier perferutatióe fua de re
juz iunt principia enum ,
[Ser ALANI vtrü [9 vnum,aut: plara io plura.virá finita,aut infinita. & fic perfcrutatio p. deente, vtrum fit vnum, aut plura, eadem eftcum pícrutarione de prf €ipio,autelemento, vtrü fit vnum, aut| P ura. 4 à Pho Ex di£lis cpinionibun. fico.
fru mlom dfrni dto c
Tag fi vnum,atqyimmobi^
le firid quod eft,confydera^
re,non eít de natura fpecula^ ri. Vtenim & Geometrz non ampli? eft ratioad eum, qui de ftruit principia fed aut alterius
Phy.cicS.Àuer. ^ B, eft
G eft íciétiz automnium cóis fic neg eiqui de principijs.non.n, amplius principium eft, fi vnü folü,& ita vnü eft.aut.n. princi piü cuiufdam,aut aliquorü eft,
Et dico nunc quod con(deratio de ente; virum fit yrum ymmobile,nmn eft confderatio naturali. Quemadmedum igitur Gesmetra son bée difputatienz cii co, qui ne-
faprecpaaoreme ep de boc fpeiTat ad aliam [cientiam. A Geometria , aut ad [ciam cóem. H.osnibus fcientyt : fomiliter Nam rale non btt loqui de principys an. men.n.erit hie principium emsun fi fuerit "vnum tanti ,C7* fue-. rit bmoi yná& principium.n. eft ali ense principi, aut aliquerum. $ Cumdmitgilli,qui vtunfhoc noleenspro principio, non differt pferutatio corum,vtrü ensfit vná, aut pluraà pícrutatione coríi , qui perutantvtrum principi fit vná aut plurajincorpitdicere o illi , qui. vtunf hoc nolecns. [p ipfo ente,& Inon incipio , dicentesipfüm efe ott immable mali di ftantabeisqui vtunf hoc nofe ens pto principio.confyderatio.n.ifto rum eft naturalisjllorá vero nó na
turalis. Etdixit:Etdico nunc, &c.
i,& confyderatio nácde ente, vtrü
Part 4
fit vnü,aut plura, & mobile,autim
mobile,qf hocnomen ensnon figuiar ipfüm principium,eft per-
crutatio innaturalis. D. deditcau fam,&dixitquemadmodum igitur
Gcomerra,Kc.i.qui dicitensvnum
efle, & immobile, ncgat principia,
quz ponit Naturalis, f. entia latu K. ralia plura effc,& mobilia, & haben. tia pricipia.i.compofita.nam pofi. to enteefíe vnum,nó eritillic prin- €ipid oIno:& ift motu ablato non Mo eritillic prindpium mouendi,Cna- bit tura. & quicunq; hoc ponit P principià pola Nau alise F4 cft vtcli co non fiat difputatio:qué pri admodum Geomctra non difputat ^? cum negantibus principia Gcome- Qu viazfedloqui cum hmói hoibus p en: tinetad aliam fcfam,aut propriam, o5 socciem cbuCenis] pimam hilofophiam,aur artem difputan- t Li Etdixit: fimiliter Naturalisnó c habetloqui de principijs.i. fimiliter gar ait de principijs notis per fe non £P oportet loqui in hac (cienua: aut,fi à; fucriteritalteriusà Narurali. D.d. vi non.n.erithic &c.i.fm.n.fermoné c4 dicentisensefle vni immobilená F^ erithocprincipium ofno, videlicet caufa rcrü naturalium.f.n.eft prin. cipium,eft illud,cui* eft prinapiü : 'e ens non erit vnum, fed plura. vno.Quuiigitur didtens effe vnà , & immobile,negat principia cogni tonisentiat ele] mura mollia cflldc principije cognitionis in hac pur prindpia,quz funt caufa motus, & quieusin eiseft principium cognitionis &effe.hoc igit nomen principium vítatur pro ambob?, Etcx pofuit hic modum , ex quo fequi €p dicensenseffe vnum negat priacipium effentic/& coguitionis& ta. cuitmodum,ex quo contingit dic£ tiensefle vnd negare principiaco- a, gnitionis,& eft plaralitas & morus. pe nam qui negat principium , negat ne pluralitarem,& morum : principi 74! enie(tci vuriufq;. Etdixit: nó erit qj hic, cà
Liber Primus
& hic&tc.Fm.n.dicent£Q eseft vnà, te ro inendédo fimplexad eiit prs o sipium'oino,quia prindpium exi-
com| ionem, & pluralitaté ,
E dicere ensefic vnum eri e trarium.non igiccrichicpnncipii
f tom pens faerit enim hoc mido, Lin,
] hoc intendcbaz, cfi dixic : &
E. vat hmbi Lferit mpir.
E Simile i confyderare
anfic vnum dl &adalim qui
HE - f is gfa
que ft prftunn,
Junt ex cie ]ue fur verbu, vt fermo Fleracliti, aut. ferme dicentu ens "ynió berninem. 5» Hzc io deente,vtrum fit vnum,zutnon vnd, &loqui de boceft imilealloqui, & perícrutazi dealiqua pofitione falfa, quz nul C lam habetrónem, fed (olummodo dr verbissvt fermo Heradlti gola fantmobilia:autíermo dic£tis ofa entiacffc vnum hofem demonftra. tum.non.n.cít differentia inter fe monem dicentisolacfíe vnum , & diccnusomniacffe vnum equum,
zutolaefíc vnum hominem,
Aur foluere litigiofam rón£, qd uidem híit rónes &
i idis: eteni
im falfa accipiunt,& non Cogicd lone
tes funt.magisauté Meli. Vas ies O6 eft, GC n6 hiis dubitatione, na ds fcd Ynoinconuenienti dato alia
jp cnsefle vnü eft de genere
10 " ildifD tont a autem nifil dif —€ ficile i. Et asfimilatur cuidam erme- Eis mi faphistice . €7* boc inuenitur in fermene [M elisfs , e9* Par. sun fequitur ex. blepifme fa [ferm Melisfielt magu Yanm sn elÍ sn boc dubium:concesfit.n. meo improbabile , induxit fam. per ipfam refidmas fermanes. Cum dixit: »fermodicentium p fi&orum fophifticord,i C Te rum; icorG, incovpit. game primam garuram fermonis juo acceperunt icétesens eiie vaum C Parmecides & Meliffus & dixit. Etatlimilat&c.i.(etmo. corum, perquerm ratiocinantfüper hoc p enseít vn, fiis cft abuíds fermonmb? fophifticiss&hocfophif mainuenitin vtroq; fermone, per quératiocinsaf ambo. D.dixitizc iuntenim falfa &c.. ponunt.n.im. fist; llogifimisfalías propofitioncs. oz: faciunt (yllopifmum non con dodere. aut imphiciter,autillud, y. juod intendit cócludere:& talis eft. Simo vanus,vt dictum eftio fophi ftia C.quiacftex falfis propofitionibus,&ez malaforma. Deinde di- «s v. xit ed fermo Melifi &c. i. (ed fer- mata c mo Mdliffi eft magisvan? d (ermo ex&lis p Parmenidis:& non facitaliqui du- Póeib*; s bitationem:quiaconceflitin eo (p- f cnoidt pofitionem improbabile falfam: & t&ra «6.1. qi ensnon generatur,non hét principium:fyllogifmus.n. ciuscft qrfiens generatur, habet prícipid, Deinde dellruzit antecedens, & c6 dufit qj non habet principi, & pec B. dj.occait
Mánia inj pz
2f pc" hil.&i, Mess ifti fy mumtc7.
"lInhocpt cuediximus.
G cxuitin deftru&ione cum hoc,g pofitio dicens q» ensnon. rd eftfalía.Syllogifimus aüt Parmenidiseft,g quicgd eft fter ens eft nó ens: &qd eft non ensnihil eft: enseft vni Ifte &lnon concluficillud, quod intendebat condudere, eum hoc propofitiones ciusetií non funt vere, quia füntduplicesex zquiuocationc.conuenit igitur cf fyllogi(mo Melifüi in eft ma lusin materiz,& forma.fed dixit in Cog eftmiantvanusquia. propofí tio minorin co non eft neganua,
* fed eftinfinita:* & runc fitio iat minorin prima figura eitondu-
H dens.(ed noneftita de negatiua:(l ifimusenim non coududit.& in ; teligo per priuaiuam hoc, quod
eócladens disitquicmuid elt preter ens elt nó
minime $t ens & quicquid eft non enseft niloquetur poít in hoc,
ifmi funt: Dohitticis cde
it corruptionem corum, fi-
Nobisautem fupponatur ea,
quaz (unt natura,automnia,aut
quadám moueri . manifeftum
Hippocratis Chij Tetragonifinut, E.
eft autem ex indu&tione, Simul K. autem neg conuenit omnia fol uete fed quzcunque ex princi püjsaliquis demonftrans menti tur, quzcung vero non, mini mé.vt Tetragonifmum,eü qui, dd perfectiones Geometrici eit diffoluereillum autem, qui Antiphontis, non Geome^ trici eft,
Nos autem penamie quod eia padre d p nn bila.ez* boc manifeftum ef exin duélione y nde cirea boc noneper- y. tet contradicere omnibua: fed folimedo epertet contradicere es, quo. rum declaratio fundata eft. [uper principia, fed funt falazeis autem. qua non funt talia,non, verbi gra. tia.Quadratura circuli que efl fecundum ab[cis finem , Gesmeter. babet ei contradicere: qua autem fit fecundum antiphentem , mn babet Geemeter.
Liber Primus
IY Brifloais Tctragonifmos, c — Tetragonifimu Antiphontis, Cum declarauitq fermo dicens. bium vtfüm fint níobilersutnon:
NsAeex q'enseft vnum, & immobile, non
eft ermo naturalis, & o» naruralis non debet cótradiccre &dixit. Nos 2üt ponamus, &c.i.Nosa(it,cá inté dimusloqui naturaliter, ponamus mo q» oia naturalia , aut quzdá T mobilia. &hoc mani! eft exinductione rerum naturalium. Et dixitautquzdam,przíernando feabanims,& fotmis.eft cnim du-
fed,licetnon moucantur,tamt fünt. naturales(ecundum q; funt in mobili.autdizithocquia dubitaturde partibus, quz funt apud centrá terrz,vtrum poffint moucri, aut non. Etcum dedit caufam , propter quí pofuit ifta & eft qo confyderatio ei* eft naturalis.* & q intentio ci? pri-
manon eítcontradicere opinionibasfalísin bacícictia fed desrmi- Bd nare
motu 1er. * Inte prd non f tradic
6 narefübftantias, & quiditamsrertt atfis hac naturalid; dedit ét fecundfufím ad fca) de. hoc &dizit:&cum hoc non oporfiücias, & puce medi gibus A cf hoc quiditates fuerimus q oportet artii con- Verd nam Voice ibiehibus falfis faz argium. Q tistá nóolbusi(ed (olummodo de- Eus. bereoortadiere eis sondudent pbyicom à primis propofitionib* illiusartis, n clyde flic cobclüfionc alfa 1eisafit, in Rigdio quibuseft peccatum in ip(isprinci-
i. Pijsinon oportet contradicere. v.g.
vid qim (ermo eius, qui exiftimauit mec. 2. quadrarecirculum,cum quadranit
H lunares fi qua fant portiones $937 rculorum;oportet Geometrá c5- 8.74.81 tradicere ci : quia peccauit jn eis, d deala.c.. funtpoft principia. portiones.n.ca- &xj.&4 dentesin arculo,licet poffint!
*- quadratazqualiacis;ri non fequit
ex hocfacere quadrata zqualia cir .
culo:namillz portionesnon coafümuntcirculum p diuifioné.iftud enim peccatum cft effentiale Geometrz,& Geometer debet deflruereipfum,Antiphonti aít n6 debet. cfcradicere.qffcam illefecit in cir. «ulo figuram zqualiálarerü,& angulorüm, & fecit fap quodlibet la- Vierum rangul( lfofcelem diuidé- , doarcus inlpiciétes latera in Duo media, deducendo lineas ad extrema lateris:& ficfecitin circulo figu ram zqualium laterá, & angulorü spaiorem prima,cuius numeruslaterum eft dnplus ad numerá latcnm primz figurz:;& cum fecité f Bacfigurailid 1quod fecitin pria, inuenitetiam in circulo figurá ali maiprem fecüda:& ficexiftimauit, cum fecerit fic diuifio non proce ditininfinitum, (ed perueniat ad f guram zqualcm arculo;&, cm fe «itquadratum zqualc huic figurz,
exiftimauit tpillud erac X zquale circulo. fedi e non crarefiotiale Geomeri EE Gcometer! 't principiu: li vifio litin. dtnitim: &ideo ài non dcbetei contradicere, n
Sed, qm denatura quide, nó *! aüt naturales dubitationes con tingit dicere ipfos,forfitan qui^ dem bene fe habet aliquantulü difputare deipfis.hét.n.philofo phan hzcconfy dj
5 f iod ferme e» rin efl de natwra,C" fe dubitatio mes eerum non fint. naturales , e-
Gum efl incipere parum loqui de.
fuere 06. emn jderati enim de boc eit
Cum dedarauit qp non oportet naturalem loqui de dubitationib* non naturalibus, & voluit loqui cá eisfm difputationem pp valitatem. proucnientem ex hoc equi incipit 3n hacarte,, incx-pitdeclarare cám. eogencem ipfum ad loquendum de hoc,& dixit. Sed quia accidid, &c.i. fed quia acciditiftis duob? virisloqui naturisvtde vacuo , &infinito, alijs reum eft loqui cii eis inifisquzitionibusdifputariue fi cec nó ünt naturales : qm & fi loqui cum cis non oportet naturalem,taméoportet Primum Philofophá,
nium proprium. qifi mul
. tipliciterdrid, qd e, qüo
dicunt dicentes vnum effe om^
nia'Vtrum fubfítantiam oía, an
quania aut qualia &citerü vir |ui
Liber Primus
G (abftantiam vnam oia, vtho. minem vnü,aut equum vnum, autanimi vnamcan quale, vnü üt hoc,vtalbum,aut calidum, autaliquid taliumzhaec. n. om^ ed nt pulum, &cfunt
lia dictu.
Et illnd, quod eff. principi om. sium iflerx, efl ifÍnd,, quia ens di itur multipliciter. i fir dicit i dicut eia e£ ya? rao fecundi quidera fant fab
t,Au quatstatei? ey" boc di
Hoo yusner fuos emt qualitates?e7*
Ytri ola fint "vna fubflantia?v.
Yu bero aut Vnoee equa , aut
"pne dic? aut sia fint. quale cid
"ug lbum ant calida , aut aliud
u esee Eel
Dicit:Etillud , quod oportet,
Il iin loquendo dc iftis:opinionil S2 ialoqaendo deilizopaionib" Tbek non naruralibus eft iftud. qin,cum. | fitnotá qp ens dr multiplt de decé £e i is qd igit dicamentum Wt4. me. fignificathoc nomen ensapud dicé tx le, ts ola entia e£ vnum? vtrü fithoc, ise" 9 olacntiafünt füb[tanticaut quí "UM diesantqualitatcs'i. voum 1 fübflantiaaut vnum in quátitate, aut vnum in qualitate:& fic vnü fm oc nos &plura fm fpém. autint bocquod dicont, q omniaen ancraus indiuiduü,v.g. vnus bó.zut vnusequus: & qp omnes tztes (ant vna quantitas fm inditiduf:& qp ocsqualitarcs fant vna qualitas cundum indiuiduü, verbigratia hoccalidum , & hocalbü,
1 autaliorum indiuiduorumaliorá K licamentorum.illa enim , quz ignificant hoc nomen ens, mult diftant:&omnia füut impoffibilias hocenim nomen ens aut ignificat. genusaut vnum indiuidud numero:& quom, (ue fit, enserit. multa. Et,cum dizitiftaeni diftác "Int&ióes multum,&c." iotendit intentiones, IP dea dequibusdicitur hoc nom£ ensex pone e: iftisquz numerauim? f. vfe,&indi £vfe, & in uiduumillz enim multá differá: : m & vnaquzq; carum eft Tpoflibilis. hoc d Sienim erunt & fubftantia, 7$ec37 & quale,& quantum, & hzc fl pe ut feparataadinuicem, flue nó, nant vte, multa (unt d unt, Si veroom, X ptcsla Tia qualcaut quantü, fiuecum 1c; fit (ubftantia, ftue cum nonfit, inconueniens eft. fi oportet in^ conueniens dicere qd imposfi, bile.nullum.n.aliorü feparabile eft prater fubftantiá: ofanangs deíubiecto dfir ipfa fuba, Quoniam fi fuerit. boc fabFlan tia 7" quale,eo* quantis; foe iila fuerint diflintla abinuicem , aut men fuerint:entia erunt plura.ez^, M fiemma fuerint quale , aut quamtum fne fübFlantia fuerit aut mà fuerit Joc erit improbabile:foimpofibile poft dicviprobabile nal hi.n.caterorà feparatur a fubfHan
I pa jceaffens per [e fingularis es"
diftintTaxomma.n.dicuntur in fub. sello quad el fabilantia.
Didc: fienim concefferint hoc 14. effc fübftanris aut quale, aut quan tum ,continyit eis entia. efle pluza, aut (&cundum indiuiduum,
B iij. non
€ non concefferiot vniuerfale efle, ut fm genus, & indiuiduum, ft concefferint ipfam effe: & fiue pon&tiftz fdicamenta feparariabinwicÉaut nó, fed dam exifterei qbufdam, vteft verum. & hocintens debat, cii dixit fiue fuerint difta. sbinuicem, aut non fucrint diftia- Daabinuicf. Et, cá dedaraut hoc, &dixit:fi concefferint hoc eflefub. flantiam,& jrfi.& quale & vit pluf Q vnü przdicamentt, contingeteis entia ele plura, incarpic & dicerefe cótingens eis/i hoc nó conce(- [erint,& pofüerinr effe aliquod cz- H terorum fdicamentord fter fubft£ tiam : nam, fi pofüerint enseffein vno fdicamento, aut ponent illud effc (ubítantii,autin alio à fübftan tia Ec. direc ofa fuerint quale, &ci.& i pofuerintg phoc nomé ens pesi un aliqd peicamentorü poft (übftantiam, au; quale, aut qtum: fiue concefferint fübftantiam. efle;aut non: hoceritim pole, &im probabile:fiimpole poffit dici improbabile:conungit enim eisomni nocntiacfle plura. n&, fi pofücrint. ola füntqualitates tín, aut quantitatesaut voum ceterorü fdicamé ] rorum,tunc au tconcedent fübítan tiam effe,aut non concedent, f con eedent,runcentia erunt plura : &, fi non ccedentillam effe, continget. illud fdicamentum eziftere períe, &feparari:& nullum czterorá fidi camentor( fter fübftantiá pót rari per fe:fed omnia dicun£in (üb
ie&o:vrdecaratum cft in catego-
Tof rijs&cum prdicamcatum, quod
intendunt per hoc nomen ensfitin fübieo,ergo entia erunt plura.
Meliffusautem quodeftinfi fd!
itum effe dicit, quantum itaq
aliquid eft quod eft ,itfinicum eniminquanto eft. fübftátiam aureminflni aut qualitate, aut. masflonem lie mon contin. git;nifl fm accidens, fiflmul& quanta aliqua fint.Infiniti.n.ré quanto vtitur,fed non fubftan. tía negs quali.Si igitur &tfabft tiacft,& quantum,duo, & nor num eft quod eft. fi verà fub. ftantia folà fit,non infinitü eft neq; magnitudine habebit vlla quantum enim quoddam erit
Meliffue"vero dicit ens effe in fimt er fcundábec ent erit d «uod quantum infinitum.n.ef ai
ti autem finita , aut. aut bi empofabile eft^Vt fit , vi per accidens : fi aliqua ex e cin eique funt babuerint. quantita tem.efinitio enim infiniti exige tatem , C7 non fabfFlanty
neq, qualitatem.51 igitur ens fiu vit fubFlantia,Cy" quantum,eru dua, y nó vnum. C7" fi fuerit f Flantia tantum , tunc ens mne infinitum ne4, babebit mefüra empnine nam fs babuerit, erit ai
riori declarauit y boc nom ensdt de intentione vi, & partic lari,(indiuiduo:& qfi intende pillud intentioné ,tüc nóe vni, fed plura:& fi int£derit p ill. $ntentionéparticularé tuncaut c defdicamento fübz,autde cate licamétis:& manifeftd qfà fpc eli vtensfi vn intendunt ai Andi
Liber Primus
A indinidut czzerorfi dicamentort
Li m ferrsbamvr rta c quale nin
CS eaa dinidua cexerorá pdicamenrorum
Sutctá exiftuntin fdiuiduis fa be:& fic ens
dficAs, (altéerunt duo,indiuidud accidétis
tab indi &indiuidud fubflantiz:incrpitde
Vez; T. ftraere rdiquü contradiuidens, &
dicamizo eftipfm efleindiuiduü fubftáriz.
f& Mes 7. & dixit.Mcliffus vero dicit,&c.i.&,
me. c&.. fi dixerint qp intendunt p hocquod
dicunt,q enseft vnG , indiniduum
poss oca wisiihp- M. deftrui
turex it, qfb alter eo-
rum dictceeqi infinitum Meli
fus.& alter dixit finiti, f; Parmeni-
D des&fm virüq; cótingit fi ensfüe
Mena rit num, vt fit qtd vnum.infinit
deam, d cnim,& finitum funt de differérijs
esie 1 quantitatis. A hoc intendebat, cum
Ze lxitinfiniti. n. eftcollocat in qhocucid
Mog. Labllandiam diciinfinitf, aut qua comis. litstem,aut vbi,aut aliquod aliorüí licamcentorum impolfibile eft p.
ifm od cft fübftantia ut vbi;
fed cft; de geraccidenm e ritpoSitá hiceffe aliquid fdicamétorum,quz cá fuo efle proprio hat ii ita, Cp quantitasacci C dacis.fm honc modum igit df fub(tátia eftinfinitaant finita.i.fm. accidit ei,qp fuerit quanta : & fir. alijs édicamentis. cum pofuit. qrinfinitum eft proprium quantita ti ledit rboem fuper hoc, &dixit de fnitio. n. Infinin, &c.i. qf defini- Fosse ne Arni non mina aantá i us infiniti,ga. nocdfi dekoiiene abl, rd
eius eft fuba, aut vbi . & hoc,
Part 5
dixit de infinito,intelligendá eft. finito.D.d.fi igitens, &c.&, cum de
glaratá fit. infir plicat 'dequí tocius do ij Pducanea
10. D.d fübítantia veroinfinita,Ec, effe
13 tisper accidens: interidunt,cum di D cuntqenseft vnum,fübítanuá , &
im:fübítantia.n.non df infinita , nifi fm qeft quanta: tunc enserirduo,non vnumf.(ubítána, &quanrum,fm o d£ip(aeffc inita, aut infinita. &fi intenduntfubflan tiam tín,tunc non df infinita, neq; hfe menfürá oíno.fi.n. haberet mé füram effet quáta neceffario.&ifta. contradidlio eft (cenndum fermonem,non fm rem.
Amplius, qi & ipfum vni vn:mut. multipit dr, quemadmodü & 1 dr. quod eft,confyderandü eft quo modo dicunt vnum effeoc, dr «n, Vnum,autcótinuum, autin diuifibilejaut quorum ró eade, & vna eftipfius quod quid erat c: quemadmodum merum, & vinum.
Et etiam , cuns "num dicatur multipliciter ficut ens dicitur co
fue [derandum esf qiio dicunt totum.
qe dicitur enims V nii aut eontinuo ant de ndiuifibil aut
de eu , quorum ratio, qua fignifieat quditatem eíl Yna , wt 'i- RnuH.C?" merum.
Cum deftruxit ition£ dicenté p ensefl vnd dicendo o&sin- tentiones,de quib? di ensfm fimo fitatem,quod eft fubie&tum propo fitionis incepit deftroetc eam diui dendointenuones , de quibus dicit vnü,qd eft dicatum in propofitio ne,& dixit. Etét,cum vnum dicat, ei equemsdmodt nobis appa« ruitex dinifione intenuonum, de. quibosdthocoomen ens qifla
io'nopeít al
A fifrapparcbit nobis, fi diuiferimus intentiones de quib* dr hoc nom vnd. Et,cum dixithoc, incepitdiuidere fm quot modos dí vnum in numero, & dixit:q di trib* modis,
juorü vnuselt continud. v. g. vis linea,& vnü corp", & vna fuphici fecunduseftindiuifibile, vt pü tertius vero nola, (| (ignificant idé fm definition, v. g. vinum & merü.&intendit p rónem,( figüat qditates,rcrum definitiones.
Siigitcontinuü eft,multa eft
id,qd eft:infinitü.n.diuifibilee continuum.Habet aüt dubita tioné departe,& toto. fortasfis aütnihilad oronem fed ipfam $m (cipfam,vtrü vnum ,an plu rafint pars, & totum. Et qo vnüaut plura.Et fi plura, qo plura.Etde partibus non conti nuiseadem eft ró.Et fi toti vnü vtrag eft, velut ídiuifibile , qi & ipf fibüpfis.
Et fi per cótinuum ens eft yi, ey multum: continuum.n. disodityr in infinitum . Sed eft queiio de parte, €7' toto : €7* i non buie
C fermens videtur exiflere per fe. € efl; viri pars,C7 totis fit. yn, dut pe "ne. Et fecundum quem
i funt "num , ant plura yno . Et partes et nen continue, fi quely bet eft totius, C7 vn eft ide: quia mn feparatur ab eo: ergo nece[fe eft, "va quadam conuemiant eum quibu[dam.
17 Cumdiuifitintentiones, de qui
busdrhoc nomen vn, incxpitde clarare,& con(jderare de vnaquaq;
earü,vtr( fdicefde ente, diri. fi pconnnuumenseft vnd, &c.i. fi intendunt p hoc.qd dicunt e eft vonm,quod eft contionü, op. teteosconcedere ipfüm efle vnu quodámodo,& plura. i6:co dnuum.n.non pótdiuidi in infir tü:& (icensnon erit vnum fimp efEn.vnum actu, & plura potent ffm diuifibilitatem. Et quiae accidit in continuo, & in of hüte. tes,vt multitudo ciusnó fol(i fiti diuerfitat&partium à feinuic£ ,! &fm diuerfitaté partisá toto,in pitetiam drerc hanc diuerfitate & inducit qónem contiugenté.
tiquis in hoc,& dixit. Sed eft q5; i.&eft hic qó de parte, & toto p densex hoc(ermone : & vifum
qfi non pendetde hocfermont ceffario,mi eft qó perfcrutanda
fc. Deinde induxit qbnem, & di
&elt vtrum pars,& totüfit i idem q6o poffunt dici effe iderr tum.n.vfcflc aliud à patte, &e fi partes dfntá toto,qüodiit e£: totum.n.nihilalfud eftq congr tio partium . Et,cum induxith qónem in continuo, dixit. Et ps étnon continuz,&ci..& ctiá in | tibusrerum continuarum, & n tinuari. v.g. manu, & pede ,&: rá partium cápofitarü accidit
qó:qinfi vnaqueq; parnü eft i« cum toro,quia eft totiusj.non
rataátoto, tunc vnaquzq; pa eru idétoti:& ficoés partes erü teríe ezdem: Sccaput,& n & collü eruntidé:ergo parsno intoto,&iftud impofe,qi (eq! totum, & pars fuerint idem , Íc neceflario . & (ermo oppofitu non exprimit pp fuam famof &cítqpols parseitalia à wto:i
Liber Primus
A temnibilalind eft q itio Trimmergo totum eit aliud à fe. ifa Sopbiina eft cipofidonis & dinifionis: qfi v |j partiü diefic aliad. dioto: pr nonpoffant dici cffe aliud à toto. At veroffi velut indiuifibile, nullum erit keen quale. Negitag infinitü eftid, gd et ficut Méiffus dicit, negp finiti ficut Parmenides. terminus. n. indiuifibilis eft,neqs finitus eft.
EL fi totum, "Wrié, ita quod. »Á Jaduifibile , tunc men erit. uan fumant quale . Et ct ens. nenerit motum, Yt dicit saeliffon , net, fonti, vt dicit P. Indis Jhile n. eft finie non finitum.
Com induzitillod, quod contin giteisfiintenderint p vnum conti auGinduxitenam impoffibile con tingens eis,fiiutenderint p hoc nomen vonm indiuifibile,& dixit: Et, fitomm faerit vnum, &c.i. fialiqs duitq,cum dixeritenseffc vnum, intendebat cfle indiuiitüc c: d €nitquanti ji neq; ful ciqumted quio eey
meotorí:qf& omniaifla funt druifibilia aut per (e, vteft quanti ,aut Peracdens,vtfuntreliqua. Etcü decrauit qr dicens hoc non poteft €occdere hoc effe fubftantia m, aur. quale;aut quanrum,quod cft valde improbabilcjincocpit decarareim. poli quod conungithis duob* Wirisfecundum hocquod ponunt, non (cundum rem in fe &dixit. Er. enetiam non ericiofinitum, &c.i, Koontingit Parmcnidi, & Melo iu. fnlocq dicunt casnon firin&.
ti, & bono quare idem erit boni, ji
14 Meliffosdicit,neg; finit, D ides.nam finitum, & in- libus, q ft finitum non dicuntur aifi dequan Duck ad t0,0n dc fine quanti. cldá ipm. Atveró/fiola quz funt, róne L7.pby. c. vnum (unt, vtindumentü , & 1*fin P tunica, Heracliti oFonem contf vo ad aiitipfos dicere, idem. n. erit & qd. Eid
no,& malo,&non bonoeffe, Pert.
nirum,vt vt.
tr infermone dc
litare. Vide con:
G non bonü,& homo & equ?. G nondeco,g vnum funt,que funtró erit, fed de o, cp nihil (t, & ialicffe,X cantoidem,
Etfieia entia fuerint ynà cii P diem ronem, v vef, C7" tunica, eentinget eit dicere quod Fieracli fus dicit.e[fQe-nerit bmi , 7" mali "nume" beni eg" no boni, ex. Jequitur quod bonum , cy" nen. ni erit idem ,e7* homo, C7" equ, 97 tunc ermo erum no eriti boc, quod entia funt vnum , [ed in bec,
fad nullum corsi efl: c7" erit int£ tio quiditatie tali diffofitionis s. quabtatiey inttio Kl tal me Jure, 1. quantitatie cade sntentio, V.
Cum deftruxitdnos modosillo !? rüm trium, fecundum quosdicitur hocnomen vnum, incepit deftrue retertium,&d. Etfiomniaenna, &ci.&fi intenderint per hocquod dicunt,g entia diuerforum jnominum omnia füntidem fecundü definitionem:adeo q fignificatio ho rum nominum,homo,equus,& afi nusfit ficut figniicatio horum no
»quod dixit. Heracitus óphifta lie: contraria effeidé.
G DA efle.n.eritboni, &c.i. &, cü fi-gnificationes nomind fint ezdé rexum contrariarum, & oj tarü : ficut vinum , & merum fignificant. idem, & vellis, & tunica :tunceffe. proprium bono,& malo etit vhum flc. Ethocnon folummodo inucnit inbono & malo, que füntconuaria fed ibono,& 2d bono,d (ont «6tradictoria: adco qp e&etitnó e£.
D.d.ex quofequifvtbonum,& non bonum (intidé,& hó,& equus, kb, ciet propri oppofiis (tiis eflc cótingetepoppofita.v.g.bonü,
B & non tont t eme & Bonfold oppofita, fed & fpecicsdiuerfe, v.g. hó,& equus Deladeiduxitimpr-
fedalbarur,neqrambulangett, K fed ambulat:ne ipfum eft adi, Cientes, multafacianteffe vn. Et pofleriores /tntiquerum t; yon Wein eis idem vnum, ev plura infemul.Que. re dimiferunt boc nomen
:e (iden sficauit diélienem, et dixit non operi ;
[evt £x tet dicere bominem
e[fe album, fed beminem. e
féd beminz ambulare : ne, ciin- V
penunt in fermone bec verbi effe,
babilecontingenshuicfermoni,& faeient de alique yne plura.
dixit &tücíermo corá, &c.i.&, c pofüerintq»oppofita,d figiiantet, & nonefle/fintidé, tuncponunt 3llad,gd eítnon eft: & fm hocprivantentia effentia, cá dicantcacffe. vnü : &fm hoc, quia voluerütdarecntibus aliquá difpóné dellxuxe zanteacflc. hocigitur cft vnG improbabiliü contingenti huic| tioni, D.induxit aliud improbabile;&d. &eritét intendo quiditaris, &ci. & cringit huic póni vtaliqd 1 etin aliqua difpóncji.Taliqua qualitare,v g albü,autcalida,&iplum e£inaliquaquanitare, v.g. longü, & breue. fint idé.& fm hocola predicamentaerunt vná fdicamencá,
Cónturbabantur aüt & po^ fteriores, qucadmodíi & Anti, qui,ne forte accidat ipfiside fL mulvníeffe e multa. uapro pter &alij quide ipfum eftaufe
t, quemadmodáü Lyco "mers. Phron:alij autem mütabant di «tw. Cüonem, qmhó, nonalbuseft,
Dicit: Et, quia Antiqui c&en- e ferunteis, f.Parmenidi ,& Meliffo enseffe vnd eft fubflátia,timoe runtexprimere in inibushoc verbücffe, necontingereteisaliqd effe vn & mulia, quia nóintellige bant phoc noméens,nifi vn& intétentioné,(fübftanuiá . Quapropter c drmiérntggidididioncsquefe
iicant efie in prt ul $qua- Es vedicnafün ac desta, Vf cic Lycophronzs dicebatn. qm n6 oportetdicere hofem effe ambuláté fed bominé ambulare, quiaens. tance£t plusg vni. &torá hoc fuit, dime » fiin propóne, cuius. übiectum eftfübftantia,& fdicattt aliud predicamentum,faccidentis, interponerethoc verbü effe, q tüc. enseffet plusq vnái.& hocintendebat,cá dixitimponütifermóc, &c.
T&d fingulariter dicto vno, autente, Sed multa funt à funt: autratione,vtaliud eftalbo c&, etmufico,cidé
Aw aut diuifione qué lum tocü , G partes.
cii dubitabant, et coafitebi,
«ur vn& multa efle, tanc nó có tingeretidé vnum, multa e£, BCporrntia &atu. ndn Qf be mmer uem, tbc semen ens diceretur. Sed entia fint plura : fm p slip end pul fe dbi eff diad 4b cffe mufei , C7 nni
erit. "vtrique . €7* tunc vnum 3 eri malrerl aut fecundam dii anu "yt totum,e7" partes. Sed pe [reru fe excare in be
pri uL
[e vnum, et epa fn cus
Eros Meet i1 Didt,Etiflefermo eorü funda. We inta tur faperhocphocnomen vn Moceny, idé: qd non eft nene. EGRE men tusdide plaribus fm deii-
€ e£ciusfm muficam, & eft (übicdtü
viriufq; fm humanirat£: & ficali-
ix erit n,& plura duobus mo-
, vnum fm fubietum ,
vero iei accidens. Et fimilialiquid vn fm com;
le ssieolg fm aácdinifon£, a ph
T2. v.g.totfi A partes. non
ia f ciiliqui
"non conceflerunt IUS ex
Pun erc Dae m-—
€. bile. D.fecpitdareiftos duosmo 7»
1$ tium dicere, aliquid, Cquia nS hüc D verum efle,& n6 potuerunthocdieere in partibus & toto. totG.n.eft fabftantia , & fimiliter partes (unt füb(tantiz.. & ideo non potuerant excufarefein hacquz(tionc. D.d. vir iaquafi cffecimpoffibile,&c i.& diots flantia. Boc v£opinaniidem ede vnd & plu raduobus modisdinerfiseé impof- Tode dosin toto parte, &dixit vaam fut enim eft porentia , &: i. totum porenda, enimeft vnum ad, & plura poren quisdmo ti quemadmodum eft pofhibilein 24£ Pole pludibusacto, vtfint vnü in poflc, Lits quoniam hocnon cftimpoffibile. fx rad t Hoc igitur modo dicentibus É a ile videtur quz funt vnum effe, Etex quibus often, dunt foluere non difficile eft, vtriqs.n.cótentiofe fyl it, & Melffus, & Parmenides. ná & falfaaccipiunt, & non fyllogizantes funt. Eft auté Melisfi magisonerofa ratio, & non ha^ Beusdubirationem fed vnoin conuenienti dato, alia contin^ gunt.hocauté: nihil difficile efi. ipte f efferint per hanc Yu Ld v4, it ipoftibile ei entia datoaka. eater o ef edifici cima. F. dicere eu ex illo,ex quo nititur de LI. clarare boc. "tera, n-vtitur [5 [od fephifhes Meli fus.f-et Per menides.accipiMe. m fa (4, et no e-.
quiwr ex Dligifme. sed f. feme Mif efi n "yanm,et $ eo no poti vewecdimi vefte m mdi ifr monem. et ia en no efl difficult
G Dicit.Cüm igiturconfyderan-
23 tes procefferint p hanc viá confyde. Continua rationis, p quá nos proceflimus, ap 79. —— parcbiteis, qíh impofe eftentia cé vnü,vtifti dixerunt, &, cü cót xitcóclufioni corü p fe, incaxpit oó tradicere argumétis: hec.n.duocxi.
gt diprano: dirt, Ernonef diflicile,&c.i.& n6 eft diflicile có
tradicere (ylfo,quo vtunt'in cófirmádofas opinioné., Et, cü notifi-
sing fale contradicitfylfo eo-
1, dedit cám, & dizit: vterqy.n.vti-
tur (ylfo fophiflico.i. & ck in hoc,
qp facilccontradicitciseft,qa argu.
H mentatiéescorá füntfophiilicz, & fermoncs fophiftii contradicunt
facilius q difputatiui.D.demóftra
wit modü,fm qué(üntfophiftici& y,
daccpitt n Ac. ponuntn. propónesfalías, & cóponütcascompóne nó cócludente.& fermones, q funt hmói,dhr vani qui peccát in ma- Quifsm. teria, & forma.* Ftiód. Sedfermo 15, Mcliffi eft magis vanus: quiaoIno efe Ga ki pin up mE 16:10. nidisconcludit,fed nó 4 funta« Ts 'à- pofitum fem DL &iheonaa Ht dubi,.& cüm co, quod eft magis vanus, m facitdubirationem. 'ofitióes enim politein co funt VEU, cimprobabiles "tcum dixitqpensnon generatur. Decenfutatione flloeifimornum pro iam. diclis opiwiba. oo Vodigitur paralogizat Mdiilus manifeftü eft. opinat.n.accipere,fi qd facti eft, oc habet principium, «p& id, qd non factü eft,nó ha^ bet.Poftca et hocinconueniens &Leifti . ois" effe principium rei,& non *mareef. téporis,etgenefationis nó fim
plicis fed GC alterationis, tan K. nó mométanca facta mutatiót. ia ant M eliffus peccat n
Blend ci
mat.n.quod accepti efl quod, fiet, quad. ee dri » € enine, nen generatur min abet principium . Deinde bec ct efl magis improbabile, f'exiflima re emne, quod habet princiqum , ef intentio fabflantia .e7* nonne tempus habet principium , et principum & neceffe eft effe in y, dlteratione? €7* mn continget ei, quod. rion fimpliciter , «c fi 'an|
[mutatio non fieret fubito.
Dicit. Qi aüt Mceliffus peccatf Gibimaaiücil qaopitat q.i He uerit cóceflum q o€ , qd generat, «5t haberprincipiü, fequitur q o£, qd "^ nongeneratur,nó habet principiti.. & hocnó fequit.. qii, fi przdicatü affitmatdeco,de quoaffirmat fub iectum,non fcquit vt neget ab eo, quo ncgat fübiectá . Si.n. ponatur bo. qpdeftrucio antecedétel oia fequitoppoficá cófequentis. ha & jesse n hocpro vc M ro,& ebat o6, 'Tatur, hétprincipiá, crlimauitq o£, gd nógenerat,nó habet principii. deinde cóiügit liunc qp ensnó gis: i &c cóclufit qj cnsnó hét príapium. Et. hccpropó dicésq ens nó giat, de- 1^ dlarabatexcis,vt dicit Ari poft fic. &£ qii ensghatautgüatex ente, autcx nóente.g fiex nó ente,tunc. nóensmutac] nàm entis:&fiex en. te,tücensfuitanteg generare£: ergo nó gat: ergo nó hétprincipiü. Deinde
Liber A Deéindecxhoc,gp ens nó babet pria Gyium, conclufit ipfum cfle vnü,& immobile. principi enim quodeft exiremü magnitudinis , cüm fuerit nonens magnitudo erit infini ta,S rit vna:ga cá ca nó eritaliud.. ipfa enim eft infinita : ergo tot locum. occapat.&eritimobilisga non habxbitlociin quo moucaf.& ifta du bitarioIduxit Antiquosante Arift. Ymaximücrrore, vtdicet poft Arif. " Es, cü dedarauit corruptione fer- 1605 monis Melifi fm * formá cius ,inpe it dedarare corruptionem cius masc, fam maris, &dirit. Deinde B hocéteft: js improbabile.i. & € magisimprobabilehoc quodexifti mauit, Q boc nomé principium d£ vno modo, depnndpio ubflstiz tín, principium enim eft tpis.& etiá aherarionis. Si igit vtitur hoc nole incipiü pro principio tpali tunc Lo otod dixit, quicquid non secad non ét principidji. tpale,c verü, fed nó eft vtilcin hoc,quod in tendebat c5cludere p enseft vnü, &immobile& infinitü. (i aut vriturco pro principio alterationis,nó c erm. non okaleraio haberprincipium , vr alteratio fübita. M6cui: fí.vero volareo pro principio ma- Ee pona gnitadinisnon eft neceffe vtomne, 'e, quod non af,non prin- ELS dro quodin (ablantia corpus aco. erum carlefle haber principidquod pana eftin fubílátia & non generatur, vt. fcc5. polldcdarabit. Sed Arift.córentus ftin córradidtione iftius ppónis, tis qp o€, quod generatur , hét principiü abalteratióc, (| fit fubito, quo gnatur: (ed nó habet extremü, Vrel Cl; 4 quo incipiet gatio. Et hocinten à - üd. & non cóti ei quod giamur fimpli.i.& nó cótingitapud
Primus iftum virá, vt principi jo- D nisfitillud, quod &in fübítitia antum, vtip(e volurt, (cd & in alio, cá fimpfr induxit hoc nomen moin propofitione, & non determi nauitipfum. & hocéquafi qui opinatur qp alteratio non fit fubito. Deinde& propter qd eft im^ mobile(i vnü efte ficucenim c parsvnacüm fit,hzcaqua mo^ uetinfeipía, quare non & totüc Poftea alteratio pp qd non erit? At vero nec fpecie poffibileeft vníi effe,nifi eo,ex quo. Sic aute & Phyflcorum quidam dicunt vnum , illo autem modo non, homo nang ab equo alterü cft fpecie, & contraria inuicem,
, Deinde quare efl nece[fe ci fue. rit 'ynum, Vt fit immobile?cy qu£. admodum pars, "vgafhims aque et. pers vna manetur in fio locoyquare Qg' totum non meuctur, a men efl buu[medi ? Et poflea quare no eft alteratio? Et etiam impoftbile efl ve fit vaum [ecudum fermam, F sfs fit fecundiá illud, 4 quo eff. boc 4.
[e dixermnt quida. Naturales, 16 T
alie mode impofabile ef. bà enum Arn i aliw eft ab equo m ferma , c7 fitr mium. cotraria diera [unt adinnicem. zim. Cum decarauitcorruption£fyl- 14.
logifmi Meliffi; qj exco nó fequit coclufio, quam nitebaf concludere.
dicit,& fi c&ceflerimus conclufion£ corum,&eft p enseft vná,& infini
tum, th nó fequitur x hoc vt cim. mobile.qin quemadmod( videm? Prima qp parstorrusquod ct infinitum,vt dicungv.g act moueruz ccüdá fuas
6 ferestom 'iman£tein (aoloco, imiliter. Net hoc accidatin
10finito,f. vttotü moucatur fm par.
Secáda in tesnon fm totum.Detride,fi concef*
ferimusq non habec morü in loco, quare non habet motü,qui e(talte- 1atio*& hoc intendebat, cum diit, Deinde, quare non eft alteratio? i,
deinde poít hunt (ermoné,(i conce
ferimusq non habet motü transla
Et bec mede fermni efl tva : piedi i wie s m Burr oniá mam fefliá. eff quod [ermo ee ju re an radon quia ytitur ente ac fi nà diceretur. Jimpliciter eo" dicitur mulu mo- Efl aute non cencludens quia,
tionis, quarenon habet motüalte- f pefuerimue (ola albasty dixeri-
rationis? D.d. Et éimpolteít vt (it. yag
vnüin forma,&c i.impole eft vtali usexiftimetg enselt vná in fub- H Wanna nit fm illud, ex quo genera tur C materia, vt plures Antiqui opi In mate-- i un na ends. habantar,gpentiafüntignisaut ter vár pofle raautaer:quia apud eoscomponecóicaó mi banf'ex vno iftorum . qpauté entia. me «à f fintvnumin forma impotlibile eft rolium. Opinari. homoenim manifeítacft r Pi h S.Phy.46. cpeftaliusabequoin forma, & ma- & Men. nifeftiusefthoc q contraria dife-
Videchus tüntà feinuicem fm formam,
md EtadPatmenidem aüt idem modus rationum eft,& fialiqui alij funt;ppri.Et folutio eft par^ tim quidéquia falfa eft : partim aütquia non cócludit.Falía qui
1 dem, quia quod eft accipit fim pirdici, cóm multipit dicatur. Non concluditaüt, quia, fi fola albacapiátur, fignificante vnü albo, nihilo minus multa alba funt,& non vnü.non enim con^ tinuatione erit album vnü,neqs tÓnealiud enim criteffealbo,8r fufcipienti , & nó erit prater a bumnihil feparabile, non enim quatenus feparabile eft, fed effe
alter eftalbo,eteicuiineftSed hocex
hocParmenides nódü videbat,
Part 6
od alba in eie figmficant. "vri, boc mon erit, Vider bec, 4Uàd album mn fit plura fed vna. Albi enm men efl Ynàé, nea, fecun. dum contingationc nea, [fecundum rationem . rati enim ali alia eft ab ea, qua efl recipientis, c7 etid nen intendumss quod pofabile eft, "vt album fit fepararü . quonia nes. diximns boc , qued diximsu non. 4uia albi [cparatur , (ed quia cft Aliud ab eo ,cuim efl f. à recipiete. Sed bec in tempere Parmemdis nà dum erat terminatum.
Cüm cótradixit fylfo Meliffi, re. uer(useftad contradicendá Parme nidi,& dixit: Ethoc modo,&c.i.fm ilium modum, quo contradiximu: Meliffocontradicemus Parmenidi, & alijs modisproprijs.eftenim cóc eis, quia vtücur jppónibus falfis m ssquiuocationá, quia vterq; non c ludit illud, quod inten códu dere.d fjl& Melifft eft non cócludensoIno, & idco dixit qpeft magi: vanus. Etintenditp hoc, quod dixit,& alijs modis,&c. vt mibi videi quo contradixit conclafion. skipiis ppGnibusez quibus Para
À nidescompofiitfyllogi ideo eric iri Athoc snodo (ermonum.i.fermonesquibosvías eítin deftru&ione condu fonisabíq; fermonibus, ex quibus €oncluferunteam.videm?.n.g fermoni uibus vfaseft in deftruione conclnfionis, eorum quid
fundati (up propofitionespro babies X eonrlicto eft ebiscis, & quidam fantfermoncs, ex quib* «oadudit improbabile, & impole & Parmenide, &eft propria Parme
Liber Primtss
17 tz.(cd tunc non conduderillud, qf D nitebatur códudere,f. q ense vni fed,cum iftz propofitiones
illo modo,quo funt verz , fequetur. vtensfit maltum, Ercunneme uitcorruptionem exiftentem in logifino ciusex propofitionib?, uetíaseftad lá corruptio nem eiuscz figura, & dizit. Eftatit non concludens, &c. i. eftauté non. concludensillud , quod intendebat. condudere,(.«p enseft vnum in numero. qfà manifeftum eftex hoc,
nidi.In contradictione veró Melif. 9,6 pofüerimusloco huiusnomi-
fi nullapropofitionccarum vtitur,
3 quasponitin fuo fjlfo,quia omnes
itzquiuocz. Et,cum narrauit qp
ifti conueniátin hoc, q corruptio
fyllog:fimi corü eft fm materi , &
&iá notificauit bocinfjl
ifmo Meliffi,i itnotificare.
bhocin fyllo Parmenidis,& dixit: &
Mani! eft eft alfus, & noa condudens. i. & manifeítum eft.
ionesfui (yllogifmi funtfal- albüeft Él gin dos Eonchudenei-
lud, quodintendebat condudere, «f propofitiones cius fant fale: ia viitur hoc nofe ensjta qp dicit vna intentione,fcd dictum eft de. pluribus£in juod dixit, gcquid eft prerenscit non cns: & qoi iihil : qf boc
eser eimi) ens vnü decem p rum. v. g. Subflantia, 2utQuantum,runcnon erit verum icquid eft n6 enseft ni-
diccre, bikqiieda C quit vt illud, qd eft ponquantum, ned: fubítanua, fit
nisenshoc nomen album,& accepe. rimus,g hocnomen album fignifi e. cetidé dealbis, ficut ip(e accepit p hocnomen ens fignificet idem de entibus& pofüerimus qnihileftf* vralbum. & opmpofüerimusfyllo ifmum fic, Quicquid eft prater al fum etn alba :&quicquideft nonalbum eftnihil. quicquid eftfteralbum. eitnihil adt folum .ens,fi coniunxerimushuic condufionialiam propofitioné , & eft quicquideft preter nihil & folum eft ens: & manifeftum eft. ex hocenunciabili album folá non fequituralbum effe vnum nu mero,nifi contingat vcalbá fit vn y. fm continuationem,aut fm definitionem, & hoc pet accidens.&, quia. manifeftum «4. album non eft vnü fecundá conunuationem , neque fm defininonem, exhocexem ifte(ermo nó cft condudensillud , quod intendebat concludere. album. n. non eft vnd fmm continuationem, neq; fm róné, i.fm definitionem. Sermo.n.cSdu. densper fe debetcondudere in om. ni materia.& eft manifeftum qp fec modui conduditaliquid effcíola, Phy.cácó.Aucr. .. C^ non
€ non fequifex eo, vtillud it vnum. numcto, nifi contingat vtillud fic vnum numcero:neq; c5cludié q fit. vnum fecüdum deliniioné etiam fimpliciter , n.n. fimplt debet htehas duas difpofitiones, Et, cum. nartauit pcr hac materia, in qua vías eft fylfo,oportet q» illud quod accipit in co,quod eft albi, non eft vnum numero, neq; fm continua- Albd f- tionem,neq; fm delinitioné, dedit So aoc modum,fm quem non eft vnd fm Gipiensal. definitionem, & dixit : ratio.n.albi, bedinem, &c.i.illud qd fighat hocnomen alsüo hoc bum,non eft va fm definitioné, " * quiaalbum fignificat albedinem , dermar & recipiensalbedinédefinitio aut 157 Vide albi eftalia à definitione recipiétis con(ife.1 albedinem. Et,cum narrauit q def mi C53. nirio albedinisdiffert definitione recipientis albedinem , narrauit. uif vt illud,qd differtin de! nitionedifferatT ee: ne aliquis exi ftimethoc fequi:& d. & non intendimus &c.i.nó fequifex hoc, quod diximus, q definitio albi eftaliaa definitione recipientis albedinem , vtalbedo fitfeparataà re recipiente.intendimus. n. per hoc albedin£ effcaliam à fubftantia, non aliá ferreona d: paratam. Etquiaiftzintentiones Parmeni. Inuentein hoc exemplo,quo demó dis. ftrauit, ifte (ylls non condluditillud quod intendebat cócludere,necefle eft vt fint probabiles,& vt (int. conceflz ab; Aducríario,fi contradi io fueritdifpuratiua & itz intentionesnon erant famofzin tem| re Parmenidisf. vtaliquid fit vná* & diuerfüm fm definition£, excuía uitipfum,& d.Sed hoc in tempore Parmenidis non erat terminatum, 1fedifta quz diximusin hocezéplo;per que intendimuscontradice
refyllogifimo Parmeaidis,&ded: rauitiplüm effe non concludenter per fe illudquod intendebat cóclc dere,nondum erant terminatain i pote Parmenidis. & (ic intelligit Mlefermo , & non fm qexpon mE alij. á e eft igitur accipereij: qui dicüt quod eft vnü effe, n folum vnum fignificare qd cf dequo vtig praedicet fed & qi veré eft, & quod veré vnü ef accidens. n, de fubie&o quod dr. quarecui accidit quod eft nontritalterum enim eftab e quod efterit itaque aliquid,qi non eft.non itagperit alij inexi fiens quod vere eft."non.n. eri enti ipfi effe;nifi multa qd eft: gnificet fic, vt fitaliquid vnun. quodqs.fed (upp onitur qd eft: gni vnum. — Contingit igitur dicenti quo ens ef ynum opinari quod ens n fignificat vnum tantum de quoc que dicatur fed fignificat illnd & ud eflent y d rendz wi accidens n. dicitur de fubietlo a quoergo erit illud cu accidit en. mon ens:efl.n.aliud ab ente:erit £e qued nà el ens l ergon ceffe eft, vt illud quod efl ens , me. fit eliquod accidens alteri.impof. Lile.n.ef aliquid effe, fs ens non. mficat multas intentiones , ad uod fubilantia , c7" accidens f "viri, aliqua meentio, fed pojit. efl quod ens. figificat "vnam in fentienem Càr
À Cüm contradixit lylfo Parmeni 26 disi it cótradicere conclufioniciusex fitionil |uas pofaitin ffllosi eft contradictio, qur d tio. & dixit. Contingit igitorNc i.& qui dicicenseffe vn non debetopinari ipfum effc quod «unq; vnáfitfcd ens, quod e(t vna Án rci veritate, & eft fubftantia. Dcinde deditcanfamt hoc,& dixit:ac- €idensenim df de fübiefto. i. qfn,fi fucrit opinatus ipfum dici denon fabítanua, io df deacciden fübiccto:funt
i duo;;
» üesceraccidens. aliquo. Deinde dixit:erit igitur ilsui accidit. &c.i illud ipitur, qd eftfubicüum entis, quod enseft ci t i BEEN luit, quicquid eft fter enscft non enc Cohn] iti; das vtillud, qd eftnon ensi quod ens. D.d. er- E e i it* [cx hoc, quod po-
Act, qo Po Rue Lex hoo quoc i potoc. fütimus qp ens fignificat accidés,ne- -— Erw Lista ie Nin C D.d.impoflbile eft , vt aliquid fir, &c.i-& caufa in boc cít.qín,cü pofacrimus,q ens fignificet accidens, ámpoffibilecft vt accidens italiqd ens:nifi ponamus,g; hoc noméens fignificet faltem duo , accidens, & fübicctum accidentis.fed quia Parmenides pofuit qp ens figmficet vnG,ideo acciditerimpoffbile hoc ig nomen cnsapud ipfum fec lum hanc pofitionem non poteft fignificare acadens , fi cum bocfi-
ificat vnum.
Primus (quod non eft.Si enimericqii D ky eft idem & album,albo au. tem effe non eft quod veré eft: (neq: enim accidereipfi posfibi leeftquod eft: nihil.n. quod eft eft,quod non veré fit)non ergo qi cftalbü eft.non flc aüt vtali quid nó fit, fed oíno nó fit, erit, quod veré itag eft non eft, ve^ rum,n.eft dicere quod veré eft quodalbum, hoc autem nó qu e fignificabat.quare f &albü figeificatquod veré eft, multa E ergo fignificat quod eft,
Et fi illud, quod eff ens, non ac cidit alicui eino fed e dig mine aces dit illud, quod accidit: ergo ens fi.
po- gmificat iud, quod. D ens, ant fr-
cat nan ens.queniam, fs illnd, [ej mi ripe pn tie albi mn e$ ilud,quod eft ens: mam impofubile efl yr ens accidat ei: qua non cil. ens nifi illud , quod eff ens:erga albi non eft ens . non ita quod ft illud, quud eft ens, éd ita quod eff mn ens emnino.er. neceffe eft va illud quod eft ens, [on ens.dicere emm ipfum effe album eft "veris fed dicere boc, fe ficat no ens:ergo nece[fe efl ex 5 "Wt albis fienificet ens : erg.
en: figrifieat pires wmntétines . Cüm redarguit Parmenidéi hoc, $n qpens igiiat vnü,gd € acci s Tcacpit Ct re irguere. ipm, fi po
umi Siigitur quod MA nulli accidit, fedilli aliquid , magis ip. qd vere ft fignifica: quod eit
füeritipm ens figtare vni, qd eft. fuba,&d.Etffiillud qd &ens,&c.i.& fiivedir,cü d. ensé vnd qd € illud
Cc ij quod
€ quod nulliscciditomninó,fed ofa, quz accidunt,ci accidunt , tuncens apudipfum fignificat illud, qd £ens. in reiventate ,&ensfignificatnon. ens. Deinde incorpitdeclarare,qio fquichoc&cdisi: qffi illud, od ei i.qff illud, quodefteus, dicitureffealbum:quiaintentioalbieltaliaabintentioncentis: nam impoffibileefl, vt ens accidat fibi .. Etin alia translatione d.ná impoffibileeft vtaccidatei vt (it ens. qn dicerealiquid effe non eft predica tio peraccidens ficut przdicatioalis D.d.&quia nó eftens, &c, H piapofirum eit o noa cítensni fifübiectum albi, ergo album non eftens:nonitaq fit non ens,gd ponitParmenideseffe ens,& ensaliqd fedita qp fitnSens omninó, D.d. ergo neceffe eit vtillud,quod & ens, firnon ensi. contingit igitur vt fit ensillud,quod non eftens. Deinde. dedarauit hancconfecutionem , & dixir: dicereenim ipfum effealbum i Kors i dien ens album,eft ponere album c£ ens: quisiftapropofico eft vera: &i&. laratum eft q hoc nomen albi fignificat non cas fm pofitionem I Adaerürij: exquo fequif vtensfignificetillud, quod ip! ens. D.dixitergo ens, &c.i ens fignificatillud,quodipfe itens &eít illud, quod recipit linem, &illud,quod pofuit non ens,Calbü, ergoens plate. Nequeigitur magnitudine: habebitquod e luiden qd veré eft, eft, quod eít.vtrigs.n. partium aliud efteffe.Quód au. tem diuiditur quod verdeftin quod veré eftaliquid aliud eti
pofuit non.
16ne manifeftum eft, vt homo, fi cft quod veré efaliquid, ne ceffeeft & afal,quod veré aliqd eft effc, S bipes.fi. n. non quod verécíty idétia erunt, aut. igitur homini,autalicui alij fub. iecto.fedim le €. accidés ,.etenim dicit hocaut quod cone tingit effe, noneffe, autcuius eítin rationc hoc,cui accidit.vt. federe quide velut feparabile. f fimoautécít ratio naris, cui di» cimus is mdi .
ER etiam ens non ef] magnitue do, fi ens el illud quod efd ens. intentio.h"virin[à parti efE alia ab altera.Et mameilum 5$ quod il dud,quod efl ens lsmiditwr TAtiene Gn aliquas partes , que [unt ct Slud qued efl ensv.g. bomo, fi fit sud, qued ef ens »neceffe et^vt. dal etiam fit sllud , qued ei ens , v bipes.nam fi mn fuer nt illud, quad ef ens ergo funt accidentia, ant ergo boni accidunt aut alte rs fabletle, c tcaidés enim dicitur qui dei guedpuet d dien- ya jor, ant nn c[[e, aut de ill , in cuiie ratiane accipitur eye cct dit-y.g.feffio aut. feperati , fms i ip accipitur.
ineo , de quo dicimus quid fimi-
m Le accidit ei.
Cüm erit Parmenidem *
ropriéincopitcótradicere eisam P
buscbiter,& dixit: Etensnó eft qv magnitudo, &c.i. &ét ensfm hanc. opinionem impolt eft vt dicat cffe corpus
echa el She
TuT tW rt *
u$8 T * "v
Liber Prímus
ens apud cos fit ens
Sandra cingi
'eft vt fit corpus. nam coi ok Pini
manifefti' ,
Seni didccae Di YE itcontradicerecisalio modo ,& dixit : & periere rie daten fam effz corpus, fiue nó, Fd er definitionem,
&c- » iv. ep füerit q ens, quod eft.
nodct powlob tire
em hcima idi
tia bof.eut alteri abiecto: fed ima edo Gata rv bot, Acidene n inpenirurduob? ynon, "frio ur 4^
prin- hofeautinalboraiio albi hofs, D
» Siigithegc hoc fehabent modo, € G& hominiacciditbi| eft feparabile effe ipfum, continget vtigy non bi, lecie hominem, autin róne bipedis inerithominis ratio, fed impot fibile eft.illud enim injllius r6 neineftSiautem alij accidüc bi pes,& animal, & non eft vtrun que quod vereeftaliquid,&h vtigseritaccidentiumalteri, Et dicam tt quid lla, 4 cci pisntur in definitune defimzte rt, y et «ut illa, ex quibus inuenitur res , Vabilet ratio iliwra wi wer] accipiatur in ratione ilm. TOW rerRY.g VE ratio beminie ac smbipede , ua ratio bois j accipiatur im zt fill fint talia e" bipes accidit
E S Moped mneceffe el autem. » n
vL Em T diti
accipiatur w ratione. Si dris eff mmpefübile nà hec
sn definitione illom. zl
illud,in cuius. ffi brpes,Cr" iud. accidant alteri,et p dinidone acci itillud cui* eft ac- Sem. rur g mica prd nafo:
1n eius definitio
inae uod fequif,
fal brpesfucrint terius duo- Tim modorum accidentis.
amplius quacunqin defni
baratione infunt, aut. exqui,
busfant;in ratione horum non init r6 totius, vtin bipederó
etiem nn esl iliud , quod.
efl ens neceffe eil ve bó. fit vom. derebws aci alteri.
Dicit:&manifeftum eftetiam q illa quz accipiürut in definitione, veliónc defini£te rem , impolteft vtin definitionibus illorü an tur illz res: qfr pertes definitionis przceduntdefintum,non definit pratedit definitionem v. gr. vtho-
C'^idj ^ me
€ moqui eft pofietior bipede,& animali;acapiatur in definitione bipe. Partes. de dis,&afalis,aut homo albus, qui eft finionis pofterioralbedine,& hofe, accipi codárde trn definitione hols, & albedinis. ecóna qa qifiita eflec, tunc caufatum prztunc cání cederet caufam. Et, cum pofuit hác bester. propofitionem dicentem q atl, & tpiceg bpes.& vit illa, q accipiuntur in de videconc. finitionibus rerum, non definiunt Zim. — perillasres,incocpit facere mentionem de propofitionibus przzdeclaraus f.p accidentia fa nt duob? mo dis.eft.n accidensfeparabile, &infe parabile. & n definiticnibus infepa H rabilium accipitur illud , de quofdicantur.& congregateas cum hac propofitione,& declarat inducédo ad inconveniens illud, quod intendebat dedararef.qp aíal,& bipes nó przdicantur de hofe fm q füntaccidentia Et dixir: Et, fi illa funttalia,&c. i. &cüm iftz propofitiones findpofiun t qp homo non accipitf definitione bipcdis, & «p accidentia funt duob* modis. modo, quo nó feparantur à fübieto, & in quorü definitione accipitfubic&ü,& modo,quo qq; c ur fübiecto, manifeftum eL qj, cum pofuerim? I aíal,& bipesfintaccidentia homi
ni& coniunxerimuseis has pi fitiones,(. qp accidentium aliud eft feparabile, & aliud infeparabile, $c qindcfinitioueinfeparabilis accipitfübiectum,in quo eft , fequetur ex hocalterum daorum impoflibi lium.quia/fi bipes,& aial fuerintaccidentium feparabilium, (cquitho minem effc qq; non alal, & qq; nó bipcdem, fi veró infeparabiliü , fequitur vt homo accipiat in definitionesfalis&| bipedis & vtruaq; eftimpolc impole. n.cft vthomo
fit,&careat vita. &impolfibileeft K &vthomo accipiatin definitione bipedis fed cfté conuerío . &, cum. iftud impoffibile fequit, fi polueri- E bipes, &animal fintaciden tiainhomine, manifeftü eft. non funt aided, bipes & alal,&c.i.fi bipes,Salalq accipiuntur in definitioncentisacciduntalicui fübie&o alteri ab homine,ex eis, ( $dican£de hole, qu£ uimus fimilem enti apud cos,& itaaccipiuntur in definitione hominis.manifeftü e(t qii ex hocíequit vt homogui eft fimilis entit pofitione,fit accidens:& fic vu ens I apud eoseritaccidens,non fübftantia,quod eft contra pofitum. Etab ^ breuiauo fummz iftius fermonis efL.qi illa; accipiunt in definitio neentis, auteruntde natura entis, auteruntaccidentia : (i aütacciden. tiz;aut (übie&um eor( eritens, aut. aliud przdicabile de illo.fi igit(ubiectum eor eritens, non eruntaccidentia in eo.qin accidétia aut sit irabilia aut infeparabilia : (epailiaafit poffunteffe extra illud , inquo fant;cdabllis, quz accipi tur in definitionibus ,impoffibile& vtdefinitafeparent : ifeparabilia át definiunt p fubic&tum,fed non fub * ictum perilla, Vnde impoffibile , elivtilla, 4 accipiunt Tdefiniti entisfintaccidentiaio co. & impof | fibileeft vt fintaccidentia in alio. ! namf fuerint accidentia in alio, & fintacceptain definitione entis, có tinget vtensfit de natura eorum:& fic vn ensapud coscrit accidens. & hoceftcontraillud quod dicunt:ét fi dixerint ipfum effc accidens fegturumpoleBdidtd. Eteü deftrudi funt o&s modi, fm quos pole cft dieere
Liber Primus
Karegrilla d aciplunt in definitiopoke: wiididpn i tis remanet vt fint de natura entis, enseft multa nó vnum.& hic abbreuiatio iftius fermonis, Mt fap Sed quod veré aliquid eft fitac 9:7. (cidensnulli.& de quo ambo,&C vturung,X quod eft ex his,dica tur, exindiuifibilibus itagp eft omne. Quidam autem rónibus virifq acquieuerunt.huic qui^ dem,q omnia vnum funt,fi qid eft vnum figrat, qp id eft ec qd non eft,ci autem, quz ex di! B Gioncjindiuiduas facientes ma.
Penamee iud, epi piri dicono iud de Vrogut de slo quod efl ex ei [eputur ex venera df Et ridemi quo[dam, Jermemi dicenti quod eia (unt yn&i, Jféens figmficat 'vnii : quia dicunt. quod ma cfl exs babet ejfentiam. c ebedinns auti alteri (ermni,quia safibiles [cundum diufanem in " uas medietates.
Ponam i. igit, ie rsiociato emere ali Gam. phoc, 9 ensé má tralis: Ensqd oc cívnum,cít deferensacci- Secidasó dentia, noa accidens: ergo corpus de ^ ét vnum,&indiuifibile. qf, fi fuc
zit diuifibile procedet diuifio fem p ka duas medictates.A p duifionem $a medietates deuenictur ad hoc, sotpus fit cópofitff cx pun&is:&
erit. fitt er n5. icu- D din eradncorpeqd &tpolt.er- Eicorusctvat Indiuifibile. Et
1ntédebat,cá d. S mn Bei
namus, qp corpus diuiditin duas Dodcunes ip cosdr de vtraq; me dietate,& coi toygd eft corp*, ez quofequi£ vccorpus fit poficil ex non corpe.ná illz duz meedictatesdiuidunf in duas, & illz duz in duasalias,& pocdethocadeo, pin. corporenon remanebit ifed diuidef fm totü , & deficiet, autdiffoluctin pun&a,& vitin ná corpus:qd eftimpolE. D.d. Etvide musquofdá, &c. & intendit pillos E duosfermonesiftá fermone, & pri má rón&in quadixit ,quicquid cft fter ensnó dt ens &c. D.d. obeditit at, c.i. obediüraüthuic,gd dixit,
de qquicquid eft prer ens,non dr ens:
Juiaexiftimanto ens(olummodo
i£ vno modo.& idco vifi funt con tradiccre huic fermoni, dicentes g» quicquid eft prater ens, habetali-
uam cfientiam,& fi non dicatens.
innuit per hoc Platopé. D.d.obe diunt veró,&c.i. alij non obediunt ifti rationi, quia contradi ipo nendo corpora indiui i.q Parmenidescum dixit qp fi corpus P diuiditur in duas medictates, continget vt diuifio perueniat ad non corpus eoarradiserant huicfermonialij holesconcedendo qdiuifio eaditin totum:& eft falfam.& dixe. runt g ifta diuifio non peruenitad non corpus.fed peruenit ad corporaindiuifibilia, & fic fugerunt vnd. falfum,& ceciderunt in aliud, Maniícftü aüt eft &Lqp nó ve rum eft qp , fi vnum fignificat. quod eft, & non ile eft C üuij imul
€ fimulcontradi&ionem effe, ni^ hilerit quod non eft.nihil.n,p, hibet non flmplt effe fed n6 ens aliquid effequod non eft.Dice, requo£nifl preter ipfum, qd eft,liquid eritaliud, vnum ofa forejinconueniens. ei ;quisenf
addifcit ipfum quodeft,nifi qd
veré eftaliquid effe? fi aür hoc, nihil fic prohibet multa qd eft effe ficucdium eft. Quod igit posíi^ fint, non habenteffeniis (imilem
fic vnum effe quod eftim bilefit manifeftum eft,
Et manifeftum eft quod diceuficat "Ynum , er
lerta mon poffunt ef
re,quod ens iod contr,
C infonulimpefibile ef st nà ene
D.dedit ám in hoc; & dixit: nihil enim prohibet, &c.i.nihil prohibet vtillud quodeftnon ens quoddi- €um e(l,vno modo non fit nóens fimplt, cd non illud, quod fignifica tur per hocnomenens.i. non fimileci.D. neceffe eft vtdr, &c. i.ergo neceffe eft vt(ermo dicentis qfi non fuerit hicaliquod ens hüs tflentiamin rei veritate. f] icuteffentiam entisofa erunt vnü,fit fer-
mo impoffibilis:pofeeft. n. vtaliq
eflentiz entis.D.d.oullus.n.intelli- Erscinallus enim intelligit pet. ioc nomen ens,nifi ens, &ens I principaliter,& vere , f. (ubftantial, &,cum illud ensverum fit vnd, pof fibileeft vtentia, quz füntfüb eo,
babeat e[fentiam rationis C7" mon. incffe int plura.D.d.Quoniamau
eff verum.nibil.n. probibet "yeso fit fimpliciter éd non ens erit nen «liquad ens ex quo fequitur vt di-. eere quod, fi boc mon, babens efentia preter ipfum ens, 61a erit yum, frt imposfibile. mul loe.n.imtelligut per hoc nomen ens, mifi illnd quod eíl ens.e' fc mbil prohibet yt veputo , "Yt entia fint. plira!ve praditium ef. Quoniam aute impoftibile eft"yt ens fiz"vriá
Dicit:Etmanifeftá cft, &ci. & manifeftá ef qfi aliquispofuerit, qp ensfignificat vnum,& qimpofe eft vtcontradidloria congregentur infimul,Ceffe,& non efle, &exiftimaucrit gd cx iftis propofitionib* fequitur gp illud quod non eftillud ens,nó hétcflennam, manifeftum. eft piexiftimatio ciusnon cft vera.
it aliquod
tem impoffibile,eft &c. 3SYMMA TERTIA.
In qua ft fermo cam ilis,qui circa,
Pa proprium ceder Antiquorsam de principio materiali nari
fur opiniones eerumá epinionisvtd
wreaw/A — Cap. 1.
onm] I autc Phyfici dicüt, " | duo modi funt. Hi.n. : DANDI vnum facictes quod
di -:!] cft corp? fubiectum aut trium aliquid,aut aliud, qd eftignequidem denfiusaereve ró fübtilius.atia generant denfl tate,& raritate,multa facientes: hzcautem funtcontraria. V ni^ uerfaliter autem exceffus, & de fectus ficut magnum dicit Pla^ to,& paruum: nifi p hic quide hzcfacit materiam , vnum aüt formam.Alij ueró vnum. quide
Liber Primus 2I
A fbi iam , cótrari autem. diffrentias óc formas. Quidam aut£ ex vno inexiften te5 cBtrarietates fegregant, que 2dmodum Anaximander dicit, EÉtquicung ctiá vnum , € mul tadicunteffe, d funt, ficut Em^ pedocles,& Anaxagoras,ex có^ mixtione nanqp & hi fegregant alia.differunt autem abinuice, *€ogillecirculationcm facitho rum,hicautem femel : & hic q^ deminfinita, & fimiles partes habentia,& contraria, ille veró 3 vocata elementa folum,
utem dicunt N aturales
ens dnobus mods. Quidam enim peofnerunt ens vnum genme fubie- Kum eut ynum trinm, ent alind denfom igne ev" [nbtiline aere:ataribuunt ali adenfitati,ey rarita fi, C7" pofuerunt ca multa:e7* hec dno fnt contraria:C7" Yninerfaliger additioyez" diminutio fecundis Jentemiam platenis in magroyes* perno:fed Plato ponit bac dio lo-tomaterie C7" prat "rni loco frmail autem ponunt iffnd "yn Jibicllm materiam , 7 ponunt duo contraria differentios eies.Er. dixerunt con raria [nnt exillentia in'yno ,C* ex eorefolnuntnr (5'exeunt vt di €t d maximander,. Et femiliter enaxn qui dixerüt quod entia unt. "numer plsra, vt Empedec . e7* wfhaxag AT, nattribuunt. exit
alierum reri diffolutioni ,3 fit ex D mixte [ed differmnt: quonss ille ds. eit hoc effe reciproct isle autem ds eit bec effe femelcamplise ille dixit quod partes confemiles fant in. frnite,er contraria Ele aut de. cit contraria in eu, d apud ipfum dicuntur elementa tantum.
Cám contradixit opionibusné ja. naturalibusin hac arte fm difputationé,rcuerfüscft ad cótradicendü, oplonibus naturalibus dictisab cis. qui concedunt principiaeffe,& vt türhoc nofc ens pro principios&q E
Part 7
iftorá dicit, cpenseft vni , intendit. qp pri im eft vná : & qui dicit entiaeflc plura, intendit ptincipia
effe plura.&incospit Ariftin oplonib*iflorum ab opinione diceutis principium effc vn(i&dixit:Q uod atitdicunt Naturales, &c.i, Natura. lesatit, qui vtunt hocnoie ens pro frindpiosc dicuntq enseft vnum In qualitategenerarióis funt bipartitirifli.n.conueniuntin hoc quod. dicunt,q ens (principium, eff vn auttrium clementorum:qfh quid& dicunt qp iftud principium eftignis. &quidam zer,& quidam aqua;aut pF aliquid medium interignem &ae- 1fori.opl. rem,denfiusigne,& fübtilius acre, nioncs re- Seddiuififünt in modo generatio Quite ^P nisrerum ex hoc principio vnoin dca; duas fectas.Q uidam.n.ponuntgenerationes rcrum ex hoc principio fm raritatem , & denfitatem : & ift quoquomodo ponát principia plu. rasponuntn. vnum fübiectum , & duo contraria, f.raritatem, & denfitaté, & vIt additione, & diminuri nem,füb quibuscollocátur ma, fiti
& paruum;qua dicit Plato, S,
€ differunta Platoncia hoc: quonif Platolponithzcduo contrarialoco spateriz, & ponit vnum quod eft fübie&tum corum loco forma :ifti veró ponunt vnum, quod eft fübie €tum;materiam,& ponunt contrazias differentias, & [pecies materiz, Íquoniam vnum ponunt pro ma-
teria & contraria pro forma; Etcd inccspit
notificaujt vnam fententiam dicen. tium,principium effe vnum Tmodo generationisrerum ab illo prin €ipio,reuerfüs eft ad fecundam fententiam,& dixit: Ecquidam dicunt. €p contraria, &ci.& quidam eorü, H Quidicát,g principium eft vnum , non ponunt modum gencrationis fm denfitatem,& raritatem: (ed dicunt g contraria, & vniucr(alt om niadiuerarom fpeaert,& formazum fanc exiítentia in a£tu in illo vno principio fm latentiam : & nerationihil aliud eftq exitus zum rerum latentium ex illo vno: vtdixit Anaximander naturalis. D.d.qfio conueniuntquidam eorumgqui dicunt principia effe plu- 1a vno cum iftis in hacopinione,f. Yhoc, generatio ex principijseft
tionisopinantur illi, qui dicunt. principium eft vnum, &quidicüt incipia effe plura, vt Ai ras, Empedocles;ifti enim attribuüt
lerationem rerum exitui earum
Da pris. à mixto. Et, c narrauit g» ifti duo
viri conueniuntin modo generationis,incoepit natrare in. Ew diffe runt,& dixit:& differütin hoc:qín. &ci. Empedocles, & Anaxagoras difrnrgfo Empdodesopinat, qp mixtio & congregatio rerum ha.
bettempus, quod eft temput corru Y ionis mundi,& (egregatio earum aliud tempus, &efttempus, generationis mundi :& sudits congregatio & itio femper. eft feciproobininfum. Auatainatur reseffe mixtas.
it diftinguere cas,& extraherecasà mixto : & quód hoceritin infinitum. Mundus igitur apud. Empedoclem eft quádoque,& corrumpitur quandoque:apud Anaxa goram veróeftens factum prineipio,fed permanebitin infinitum, Deinde induzitalias differentiasin ' ter eos &dizir: &ifte facitfemel, mE nondifferuntin hoctantá, fcilicet qp Anaxagoras ponit genera tionem mundi (End ,& Enipedodesinfoities, fed etiam in hoc ,q Anarágorasdicit,i omniaque dif foluuntur, funt partesconfimiles,& contraria:& idco accidet müdo remanerc in inhaitum, eo q iflz par tesfüntinfinitz:quare nunquá ce(fantezire, Empedocles autem dicit cbgtegationem , & fegregationem. elementorum quatuoreílc recipro cam:quia apud ipfum füntelemen mentacorü,quz funtconfimilium partium : fed apud Anaxagoram à conuerío.qfa omaia illa, que fan: confimilium partium, funt apudfi] fum eleméta clementorü quatuor. Vide£aüt Anaxagoras ficin finitaopinari,qiri putabat cor muné opinione Pl yficorü efí v p nihil fit ex eo,qàl nor eft.pp hoc.n.fic dicun t, erantí muloía,& fieri hmói ftatuerü alterari, Alij autem cógregatio nem, fcgregationem,
A 2 forti tmaxapiras eifna
i eft vtaliquid fit quoc Dd qi pplor
Ampliusaíitex co cp fluntex Sid aeeraris
iscótraria inerant: ic Sienm oe , quod fit , neceffe eft
[Eri friautex js , quz funt ,autex.
siiis ijt quz non funt horum aütid,
quod eft,ex fje,qua nó funt, fe^
ux -E riimpolt eft: (de hac enim cue
Oc niutopimoncoésqui deNNatu. atum purum
js. xim fuperabüdat
Primus PES rajreliquiü iam eStingereex ne ceífitate putauerüt ex fjsquid&, paruitat€ magni, ex infenfibilibus nobis, vnde dicüe oin omni mitceri; propterea q» o&ex omni videbant fieri:appa eapite quod mae titudinem in miítura ufinito, rum. fynoere enim totum albü, autnigrum ,autdulce, autcar, mem. cuius
sen entibw: Cy eft smpofibde dli- MEenerars ex non ente: Natura. Ludis y dio
exiftimanersont: leguutur ne-
cejario qu Lido bur fif infe propter pe
SULAIE Cr pori erii, erit generatio
mixtum cum pd um rm edis
"ridentur diuerfa, C77 dicitur alia A feimuct, "ridentur ita propter il Ind, quod. pde mins mn mint quonia, vt dicunt pibil efl quod fit ium cnt viram,
46 ant dulce , aut cro, aut os : fed in "ynaquas, verum iud quod vincit. 58 ed , cxiflimatur quod natura. eim eft illins.
34 Hocquod dicit, Et etii alterü
contrariorG,&c. cft alia res,d induzitcordicers qentaerit infimul: jfà, quiaopinabantur q generatio E ex ontarijs &go veria funt, uz funt principia, oportet vt non int generabilia,neq; corruptibilia. & idco oportetapud cos contraria effcinfimul:& quzdá exeunt quibu(dá, Ft, cum induzitillud prim H indubitabile, qd mouiteosad opinandum enria eflc infimul,& q generatio eftexitus,& refolutio,incos pitdeclarare illam ambiguitat£ , & qu uomedo Mr /naxa. eos, ui dicüteffe impolt, neratio Jrquid cfle quod widcrat cd. Qin ,cumomnegeneratum, &c. & fermo ci* in hoc manifcítuseft p fe. D.d. & ppparuitatem,&c.i.excuà fein hoc, 9 fenfus sontradicit iüicopinioni,dicentesq juo: appare fenfüi, Cp gencratio dc ex non ente, eft pp patuitatem partidi, nonq in rei veritate eratio 1 ex nonente. D.d.&ideo dicunt, &c. ideft, & quia coadi funt ad credendum,gens quod generatexente,& quod hoc , quod apparet fenfui, eft peccatü feníus ex paruitare partiii, ezquibuseft generatio, dixerüt q» o€cít mixtum c omni, licet non appareat fenfui : & «p neceffe efto€ generari cx omni,non vtaliqua ter minatagencrarenfezaliquibusgemneratisterminans. D.d. & illaque vident effc diuerfa, &c.i. & Anaxagoras, qui eft coactusad credédum o€gencrari cx omni , excufat fecx
hocquodaj fenfui, f. quis videntdiucie, dictdo [i videntur diuerfz,eft ppillud,q: dominafinilla re mixta ex infinitis. v.g. qn tuncexiftim: hoceffcaquaqfi partesaquo(z: rintin co pluresq aliz partesin tz mixtzin co: & tuncexiflim! hzc eft caro, qfi partes cara int in co pluresalijs partibu fitis cómiesinco:mó quia in nenon fintnifi partes carnofz ficutexiftimarur : neq; in aqua partesaquofz:fedin aqua,&aer 1nomni,quod diftinguitur, noi ftinguitur nifi pp illud, quod h: coex partibusconí numero,nóin Ta.dicunt igitur, nihilefthic totum fitalb purum,aut nigré rumyautdulce purum,aut caro raautos purü,fed vnaquzq; re fümaurefle dc: naturailio, q magiseftin ca: & qp illud eft de. tura ciuspura: & q non eft nifi natura pura:& hoceft fal(am,
Rationes 'CoNtr a eipiaeffeinfmite. Cap. 1. S: igiturinfinitum, £m q»
finitum,ignotii eft$m r titudine quide, aut mag tudiné infinitum ignotüqu tum quoddam eft: $m form quoq infinitum ignotü qt juodda eft. principiis aute« tibus infinitis fm mult dinem,& fm fpecie impoffi! efteaqua funtex his,cogno re: ficenim cognofcerecom] tum arbitramur, cum cogn
mus ex quibus & quot fit, Dican
Liber Primus
À Dicomu igitur quid, finfm-
tim fecundu quod eff infiniti, nen Jat , ergo iliud , quod eft infini TION IN ONOPIETO AE
pofl quatum nv bie »cil-
Ind, quod c Win ferma cit rii (c peii) fat mfimta in mmero, C77 5n
má ergo nulla cfl via ad [cendi bs, que fant ex eit : nes enm mn exiflimamm fcire cempofitu , mifi 6k feimersmme illa , ex. 4 c
LII compofitum.
» fovkciun im iniones Na gualram io numero prindpior de in modeittere Érmon£ dicebtites
efíeinfinita. Et, cl hocdeftruxerit,
it perfcrutari vir fin vnum,
auplura f fint plura, quot fint:
&| Pie feum fermon£ inhoccon
tra Anazagorá,& fi fit etiam contra E Democrirü, qui dicit; effein- EST dinifbiles modo c6i,& non pprio: hi. kaa com in hoc libro, & in alio diceCde fiam modoproprio. Etinoxpitcontraecd diccre huicopinioni róne logica.& C dico hic Logicam.i. argumentatio- Lud cip cs funt decani vi^ in Logica, & funtacceptzillic pro rat decararis p (e. Logicaenim vcr MP infüiendjsdnobus modis:autfm q» eis ii Ctinftzm difüngoens verá à falfo: lacs Kbiccft moduspropriusautfm qp» ills, fuot declarata in eaaccipiunt mazximisin deflrruendo, aut có
do aliquid. & ifa confydera-
toc vfitarur in artibas particularibuseftnó roa »1narteautem
Vif. Prima [59 ineft appria. Eriftefermo cft fylisin fecunda
15 gura, cuiusaltera ppb eft pofita fi- D Eomedio, fecuri eftcü medio, quod cóponitur in prima ficura, & altera ppóeiuseft manifefta perfe. altera veró duarum ppónum,qua ponunfin fecüda fipuracít, Omne cbpofitum ex principijs infinitisn quantitate, & forma eft compofirü, quod nó fcitur ez quib* componit, &ex quor : fecunda veró eíl, Etoé compoft notum eft compofitá, quod fciturex quotcompomt,Scex quibus: ergo in fecunda figara, O€ cbpofitum ex principijsinnitiseft compofitü ignotum.i.quod nó poteftíciri.Propofitio ait dicens qp o£ cbpofitum notum cftcompofitum ex principijsquorum quantitas , & qus eft nota, eft pofita fine meo:& eftilla quá expreflitcü dixit, nosenim nó exiftimamusftire,&c, Propó veró pofitacü medio in hoc fylfocíicum dicimusg o£ compo tumex principijsinfinitisin quan. titate,& forma eft cópofitü ex prin-
kt ignomsk mediü eft, o£, q infinitum in numero,autin ma guitudineeft quant non cibile,& o6quodeft infinitum in forma eft quale non cibile.& fic iftefermo có ponitin prima fgura/Omneinfini tum in numero, autin magnitudinceftquantü non fcibile, & omne, quodeltinfinitü ia forma, ft quale non fcibile,Omne cópofitü ex prin cipijsinfinitisin quátitare,aut qualitateeftcópofitum ex magnitudinibusaut numeris aut qt tatibus nófabilibus: ergoin prim Omne cópofitum cx principijsinfi miisin quátitate,& in formaelt cófit ex principijs non fcibilibus. py minor iMtiusfylfi declarat euam p medi, f. propofitio dicens, qot
S gomne inrer pripcipijs Siiniisin mantitate , & qualitate eft compofitum ex magnitudini bus, aut numeris, aur qualitatibus non £cibilibus: & medium, per qd declaratur propofitio, eft propol itio dicens, Infiairum fm infinitum eft non fibi. & D ifmus componitur ficin prima figu. 72, Omne, quod eft infnitum , eft. non fcibile: Sed omne, quod eft infinitum in magnitudine, aur nu. meroyut qualitate, eftipfinitum t €1go, Omne, quodeft infinitum. jn numero, aut ma; itudine, aut
H qualitate, cft non (dbile Suncigi
feftum. * sur tres fyllogifmi , & fex ii E im bein C
tiones: & dto fyllogifmi funt in prima figura, & vnus in fecunda. propofitionum aut£ duz funt manifeftz declarazz ci medio, & quatuor finc medio, & Ariftotexpreffitex iftis duas propofitionesteruj fyllogifmi quz funt maniffle 6inemcdio, cum dixit, g infinitum fm geftinfinitum , &c.deindeinduxit vltimam conclufionem pro- Uenientem ez iftis uribus fyllogifmis, & dixit: &,cum principia fint infinitain numero, &c. deinde ex- JJ preffit alteram duarum propofitio num primi fylPi,qui eflin (ecunda. figura, quz eft declarata (ine medio. nos enim non exiftimamus fcire, &. Ariftote. igitur. t €xillis (es propofitionibustres ma. nifeítas fine medio : & tacuitduas manifeftas cum medio, cum fint jn porentiain fuo fermone, fecundum quód funt conclufiones : & vnam manifeflam fine medio . Ervidequomodo eft fermo hu s." ius boni hominis breuis. & forte "J^ eftitadequolibet verbo eius,
Ampliusautem fl netz et Cujus parté contingit quant, Beunyeth fm -— line, &C
itaté,et ipfum contingere, Vico afitialium aliqui partiti, inqui cum infine, diuiditur tü)fiautem im ilceftani y snalaut plantam quantácunqs mas €fíc fm magnitudinem, & pato min uitatem , mamfeftü eft qj negs . partiü quamlibet, erit.n.& to^ tum fimiliter. caro autem ,& os, & hmói partes funt anima, lis, & fructus plantarum.mani eftigitur q» imposfibile carnem , autos, autaliquid aliud quantücung; effe, i tudineyautin mai?) autf min?
Et etia ind, cuim, pers poteit effe cuiuslibet menfura pofitam
iine aut tm. parutateyne eeffe eft v illnd etiam posfi boc. ec mntelligo aliquam partem ex. Talibus partibus j quas diuiditur muere ef Yum. fíigitur. tefllale eft ve animal eut plans te fit cuiuslibet quatitatis tsma udine ent. perwtatemanfefm dini topide f he etiam in alia parte eim. neceffe eft vt"vniuerfam [it tale - € can ero er feila funt pertes animalis , e7" fru£lns funt partes plantarum. ergo mamfeffi eff pod impo t. oca TO , AME 03 1. rs. Jit cuiusliber mfra pn m magnitudine , aut in power ie
À Miecfalins &rmoperquem de
36 fric aede ch pofitacr pat-
ibus infnics fm quandam,
Fes il nr sca
mum fequitur partes, quz func fm.
uantiratem in pacuitate,& magni
Ersenrisipe ipei terminatione , & interminatione :
ergo, ficompofirum fueric firi erminan quantis necefe cft
meme juibuscóponitur, fint.
nra & in numcro: fed
perii finitz quantiratis,
&terminarm: ergo & ptescius (ant
Honhá vrmioae nins aere ye.
m- itur in.ij. j ypo-
E eer c ds 3gitur dixit qm il-
ra prpecimit pars à cit quafi ptace-
Eus destitit compolt cu-
dpoéxá € ius partes funt non. terminar in
zi in jj menfura, rin r4 magnitudine, aut paruicate. D.d. dite ci necciectvrilod pofi: :&hoceft
&intenditqd necefle. dirisios pokcom ctis pa
que Circi sn EC nein ir tate,non fitét terminarti: fi fit pof- Sici pam efie ariudibe menfic cM magniradine & para
Eligii eet x
be dq fm Dual aae Rd fm hd i & hocduobus modis: rper, pans quz fontjn poragaja 234cc.,; 199 aut pares, que füntin actuin Lnd Et,quia nó conícquitur vtto 16 fequatur partesin mcnfüra, nift in parnbas,que funt fmquantitaié, quz uncin toco inaQu, Init did endet bic per part : & intelligo bic parié, &c.i.&
mE quien: [7
FL quantitate, fed poffibile eft vc fint,
24 Foie Hie perpuém que ede ibquartotum dioi acf &nonfmqua iur qun corpus dividimtin formam:neq; partes, quefüntin toto in potentia:fed par. tes,in quas vniuerfüm diuiditur:& fantillz , quzfuntin toto inacu. Et, cumindazit przcedens, &*có- *aLincó *Lincófequens: ita q confcutio fere eft weniens. mánifefta per fe : deftruxit confe-. qué, & dixit figitur efLim vdd animal,&c.i. & hoc: eludere. ; Dendedeliterenplide partibus coi torum, & dixit: celica d vnluerfom fittale: E- &caro & os,&ci.neccfle efL.n.vt to tum fitin difpofitione partium : ve caro, & os, & fimilia funt ptesanimalis: & fructus, fi fimilia (unt partes plantarum. D.d. & manifeftum. eft,qin impoffibile,&c.i.&,cum to. tum in cópofiis fequitur partesin boc, 9 funtterminatz : &totum , quod eftanimal, aut planta eft terminatum:neceffe eft vt partescius. i.caroy& os, & fructus (int termfata, pice A ir iei nefunt infinita : & qp exirus earum Ht in in infinitum :opiratur q partes, ez quibus animal com- P ponitur, aut planta fantnon termi. Batz: ex quo fequitur, vt totum etiam t non terminarum. Amplius, flomnia infuntQ,, dem hmóilinuicemyetn5 fit, fed fcgregantur cum infit, di cun£auté d pluri: firaüt ex quo libet qliber, vt ex carne aqua, fegregata,& caro exaqua;om^ neaütcorpus finitum tur àcorporc finito : toanifcfti €f nócótingit in vnoquoqs
€ vnumquodqgi e£ remota.n.ex. fe
aqua carne,et iterü alia facta ex reliqua fegregatione, quamuis femper minor erit fegregata,at tamen non excedit magnitudi nemaliquá paruitate. Quare, fi quide ftabit fegregatio, non o£ fomniinerit.in reli jua moinerit caro. Si vero non ta» bit, fed habebit femp remotio^ néjn finitamagnitudine,gqua Jia finita inerütjifinitafm mul. titudinem., hoca(üit impolt eft,
Et etiam fi omnia ifla genera, et fimilia funt omnia exiflentia , aut quedan in qubu[dam , et nà generantur , fed difolunntur, 7^ exeunt , €" non nominantur , nifs fecundum illud quad vincit in eu: € emne generatur exemm.Y e. ex carne aquayque refoluitur, eo^ ex aqua caro: C" omne cerpa fisitum cofumitur à cerpere fimto: manifeflum efl, quoniam smpe[fi bileeflye maques rerá. exiflat. in Ynaquaa, re-quoniam , quando exit care ex Aqua deinde ex aqua vefidya generatur alia caro fecun dum reJolutionem : tunc,ev" fiildud, qued exit ex carne,fit [emper eninus , tamen caro pertranfit n parutate magnitudmem determinatam . Ex quo fequitur , aut. "yteeffet vefoliatio : €" fic non erit. emne exiflens in omni : quoniam. 4n aqua refiduum non erit caro , «ut non cejfet : fed im eaeru qud.
refiluitur: et ficinmapy
ferminata non erynt ma
gnitudines aquales finite fed if
mita i numero: qued é impofabil. Ifte fermo poeta tertia,qua deftruit, q generatio f femper fm crimi vt quodlib. fitin quolibet, vt dicunt: & pocfa. dari fuper illud , qd predictum e £g hicfünt partes terminate T pa. uitate.fed alia ratiocinatio. Etal breuiatio iftius fermoniscft, t fpecies corporum cófimilium fac rint omnes in feinuicem : & nih | nipind abaliquo, fed exeunt e cinuicem, vt dicunt: quia quod beteftinquolibet: fed vnáquodc eorum nominatur fm illud,qd vi &itin eo: &idco quodlibet gener exquolibet.v.g.qffi ex carne; ratur aqua, que refoluitur, & ex femper :& exaqua étcaro. Ete regula, p omne corpus finirum quando cx co erit corpus finitu. mulos peceftario m i lud.Quareimpoffibileeft, vtqdl bet firn quolibet :generatio. A hüc modü neceflario ceffabit. q qfi ex aqua exit caro , deinde ab exitalia caro, & fic in infiniti, crfie etant vcerimsocfen aur v Corpore finito fint corporaequal Tünha.q n6 Pt Aliqicese * exaquacziuent prima caro, dei deexiuitalia caro, illa caro fect daerit minor prfa fm minorati nem bw exitum primz ca nis. & fimiliter tertia caro erit m norfecunda fm minorationé ax perexitum fecdz carnis: & qp» procedit in infinitum, f. paruit aquz, & paruitas carnisexiftent «aro enim habet magnitudincn
Liber Primus
Mnt pon perranfi, C non inücimr Eoeg crrobabess magnitudinem minopur, rem ifta.illaigitur magnitudo terpetes minata,quz eftcarnis, quando exit Ris exaqua,femper nccefieeftalierum. &y;,d, uorüzaut vt cflet generatio : aut phy. s. in magnitudine finita, & termina- M 7. In ta fin aqua.crüt magnitudineseq- 5. Jesinfinitz: &eft minor maguitu- TIGE do carnismintma:quod eft impofné fibile.Ergo poncre p quodlibet cft. inquo &q ibet generatur exquolibetfm exitum femper, nó B fmalterationem eft impoffibile. D dixit: Etctiam, fiifta omnia, nera &c.i. fpéscorporum confimilium,quasponitAi més verbigratia carop coo vi omniacorpora , quorum definitio totius& pártiseft cadem. D.dizit: & non gencranmr, i. & iftz non generantur ex inuicem fecundum tan(murationem, fed fm excuntà (inuicem, &ante exitum ttantin feinuicem: fed vnáquodq; eorá vocat diuerfüm ab altero fm i uod dominafin feipfo. D.di xit:gin &/fi illud qd erit, &c.i. qin, € cum pofücrimus, c illud quod ex carnefecundaczit,e(t min? primo, & terti cft minus fecundo, & quar. tum cft minustero : & manifeftü eft pfe, & declarat €t , qp caro hét meníaráterminatam in paruitate, |uá non ptranfir:necefle eft alterü ior:aur vt. pz eeffer, aut. ytin corpore finito fintcorpa equa liainfinita. Et ifte fermo cft in forma (ylih: ici. cuius fcedens eft é&fiifta generatio &c. confequensaut£ cíl, q impoffibile eft, vc. quodlibet itin quohbet,&c.fermo zcfidous. confecutionem.
1 Adhacautem, fi omnequi, D corpus, remoto quodam.
minus necelie eft firicaruisa tem determinata eft quantitas & magnitudine, & paruitate: manifeftü eft qj ex minima cat» nenullum fegregabitur corp?, erit.n,minor minima, Amplius aütinfinitis corporibus ineífet Ytiq iam caro infinita, &an^ guis & cerebrü,feparata tíiab, inuicem, nihil autem minus en tía&infinitum vnumquodg,,
hocautemirrationabile eft,
Et cum boc [ro£ corp , quado ex eod 4 iqua pars , necejfario fit minm:e7" quátitas car nie efl terminata in magnitudine, C paruitate:manfiflum efi, niam impoffibile eFjvt ex mimimacarne exeat. corpua oimo . niam [i ex ca diminuitur aliquid, erit minor minima . Et etiam neceffe efl, vt im eorporibue infinitie fit caro infinita, e7* [angue infini tw,Co" medulla infimta:e7" Yni-
uada, eorum non ef minu illo in V
» quod eft infinitum:Q7" boc eft extrarationem.
Ethzceftetiam quarta ratioci- 5$ natio,qua contradixit, vt generatio fitfecundum exitum corporum in infinitum,& dicit: Et, cum firmani feftum perfe, omne corpus,quádo ex co diminuitur aliquid fitmi nus:&etiam eft manifeftum per fe, qpquantitascarniseft terminata in magnicudii litate: manifeítü cft, ex minima carne, falicet.
Phy.cdicó.Auer. | D qua
Phyficorum G quanullacarocftminor,impoffibi iaquarens intelle&us, fivdit K
Jecítexire corpus confimile ofng, nam,qR exitus procedit femper , & minorario corporisexquo eftexitus:& ái procedit (emper,neceffe eft vrillud corp*à quo exeunt hec cor ra,perueniatad minimam quátitatem illius fpecicicorporis:& tiic ericIpoffibile,rtex eo exeat aliqd : qrn runc fieret minus deberet c£ : quod eft contra pofitum : ergo neceffe eft vc ceffecexicus Et, cum cópleuithanc contradictionem, indu Xitétquintam rÓnem,qna contradicitetiam, vt quodlibet itin quo- H libet& vcexitusà quolibet fiin in. finitum,&dixit: Etetiam neceffe. eft,&c.i.&ctiam neceffeeft,fi exit? ab vnoquoq; rum c5fimiliá infinitorum fucritinfinit" , neceffe. eft vtin vnoquoq; iftorum corporum infinitoruni fintcorpora mfinitz.tiam in quantitate, & qualitate:& erunt hicco infinitane- &effario diftin&aab inuicem inloto:&in vnoquoqy infinitorüiftorum,eziftentium in vnoquoq; 1nfinitorum,eruntetiam corpora infinitain quantitate, qualitate diftin&a etiam in loco: & fimiliter é& I in vnoquoq;iftorum erunt corpo rainfinita:& ficinfinitaeruntin in finirisinfinites: quod eft contra r nÉf.infinita multiplicari p infinita, Nunquam autem fegregatü iri non (cieter quidem dicitur, recte aute dicitur: pasflones, n. ffeparabiles funt.Si igitur mix^ tifuntcolores, & habitus, fi fc^ gregentur, eritaliquid album , velfanum,nonalterum aliquid exiftens,neq de fubiecto. seinconucniens eft, im| ]
quidem hoc aüt face^ reficimposflbile, & fecundum quantum,& fm quale.fecundà quantum quidem, quia non eft minima magnitudo:fecundum qualeautem,quia infeparabilea funt pasflones. 2.
dixit quod.
AHc autem,
res maquam dift
mo fene diferetione, fed efl veru fine eim font. ier es. Et quia cerptra , €"
ma foa mixta f ditm L fur, tinc albedo erit exifiens S, € fanites erit exiffens perfe fine indigentia. alicuime. alterim, exiffentu ey" ab/, eo, quod fist in
Jibieilo.Et ideo smteligentia erit
ils, jt smpe[sibile, cum. ie Lfeheuer Tl non petes neq, in quantitate, nea, in qualita fein. quantitate quantam. smpe[eibile e$t; vt ft magnitudo, quanulla efl mimr : in qualitate d afines funt infepa- yg fi u.
Cum compleuit contradictioné contra Anax.& notificauit gd colloccfin co de falfo incarpit notifica. requid eft in eo de veritate, &dixit: Hoca(itgd dixit &c.i.qf € ermo verusfm. fm totum, hoc, quod dixit,g res pon difbnguunfs
jj feparant.& "mo didterionequia pA diftinguebat acciitia à fübicdtis, & corporibus, hoc n.4d dixit,gdlibet cft mixtum equ exigit mixtion&corpo rum
Io si- dit ic pez paff
À tumadinvic£,& mirtionem corpo- fum T,
rum cam acaidentibus:cii &accidétia (int duo . & idco fermo Mimirimeca. verus acci- Ci flanc nonpoffui rariabinnicem.& fm hoc, gd erifti maf,q caufain hoceft, quia qualipesci mE mixtzcá orporil quia faotcorporazfed q: accidentia non
Part 8
ionesofa accidentia, spo 9 Eccum norificauit p fermoci*eít verusin accüitibus,É corporib?ingy epit declarare hoc, & qo equ bocez fermonc cius& dixit: Etga &ci-& quia
Faso I T qp fequitex fao fermone,fant mixtz/ficut mixtio corporá confimili dum eft in (einuicem:cum non diftfguebat mixtionem, cum exiftimabat q mixtio corporüin feinuicem eft ficut mixtio acciden- : ribus Etmanifeftd ita: & q continuatio x Erde tá dnt
mirdoyrü im| vtmixral eo.qfn,f feparent, eruntac- £ ddentia cxiftentia per fe: & ficalbe. do erit exiftens p (e:& fift fanitas, fi ne indigentia ad hoc vtfintincor- :& accidentia vir non eruntin iccto:quod cft impoffibile. Et, cum dedarauit veritatem iflius fer moaisjn quo dizit, qj resnund diuntur, uitetiam imcontingensci, fi conceda. tarfm torum, & dixit: Etideo intel. lipentiacrit visse i &ceontinger
x bocquod dizit, q ola fü
mixtaadinuicem tempore infini-
intelligentia quz apudip
ium mecin
Pritnus 216 "m dinidit perat D
easbinzlocm.Sedida diui A i parauo. pletur ; vt. lo Tüiertateliguim nang complex, & fitodofa,quiaincorpudiftingue. 1e quod noaquàm complebitur: & tale agenseft valde vile £quia niti-
E hoa posi di mpi -
diuidit, funt partesinfinitz:& fic nititur di fecun- & dumquantitatem , quod nung di-
Q- flinguet.diflinguercautem qualita
arodileden dating plose imi le: icut dixit: fascinfpardbies . Nonredesuecm ndpgenera tionem accipit corum, fiauitium partium.eft chim, VE lutum flutadiuidié eft autem, vtnon.& non idem modus cft, vtlateres ex domo, & dom? ex lateribus.ficautem aqua,& aer exalterutris& funt, & flunt, Nes etiam rele dixit in boc» V quod attribuit generatunz comuenientibus us forma.efl n generatio luta dimiditier in. Inteayey* efl alio mo.ez" eÍ alim, ey mn eil ym modm. Yerbi gra. fia, "atio laterum ex luto, e7* generatio dem ex lareribw . e9*
t fimiliter 44ud,€7" de, Wer -
fir generari exvi
D ij Did
6 " Didc& Anara.non bene dixitl 40 hoc, luit generationem ex eleincodézonuctitibusia forma c fatio f. vtcaro fit ex multiscarni- 'us,& osex multisoffibus,ncq; induxit determinationé füp hoc: eft enim gfiatio ex partibus conueni&tibus ín forma:& ilt corruptio eft diuifio,& refolutio in partesconue nientesin forma:vtgáatio fruftilu tei ex fruftis puisluu : & corruptio eiusin illa parua.eft aür gáarioalia extebusnon conuenienubust forma,& fifr cortuptio : vt itio luti ex aqua,& terra, &eius refolu- H tioinaquam,&terram. & hocinté debat, dixit:& eft alio modo. D. dixit;& ifte aliusmodus,&c.i.&ifte. modus generationis non cft vnus. eft.a.modus qui eft vt generatio la. terum ez luto,& idoli ex cupio: eft à(icalius vt generatio domus ex lateribus &lapidibus, &hofsex mébrisconfimilibus,& diuerfis: cít au. tem alius, vtgeneratio aquz exaere & aerisex aqua: &cít proprium. huic modo gíüationis vtrq; quod. generaturex reliquo. Etintéditin toto hocfermonededarare qp omne,quod Anaxa.induxitin hoc, cft
1 incdemonftrationc,
SYMMA QYARTA. Deuumero principiorum rerum. naturalium .
De Contrarictatt, er pleraltateprinzipiermm, Gap. 1. RRZTZ] Eliusautem eft pau^
e d ciora,& finita recipe (d v] re quod quidem fa citÉEmpedocles.Om nes igi£ contraria, principia fa^ Giunt,& qui dicunt g fit vnum
o& GL immobile(ctenim Parm nidescalidum,&frigidü prin piafacit:hzc aüt appellat igr & terram)& qui rarü, & desi & Democritus folidü,& inan. quorü aliud quidem, vt qd ef aliud aüt,vt qd non eft, eife d cit. Adhuc pofitione, figura, € ordine.hzcaüt genera contr: riorü (unt:pofitionis furfum deoríum,afi & retro:figura ax gularejinigular,re&ü, rotüdü Et melum eft accipere quinapi fimta ficut fecit Emped. gt ots | iunt principia cotrari4yqui dicu. f totum fI Yuis, eo" immobi eni Parmenides ponit cali T d fiie prinapiagz n cat hec duo ignem C77 terrá: € quida dicunt raritate cy denfite 16.7" Democritus, ci induxit pi WAÀ,CT acus, primum vero pro € te fécundá aute pro non ente . € ci bec dicit quod 1 pleno € pofitic Aut alietas, qua entia dier[ants fecundi pofitione c7" figura," « dine , C7" funt centrariorá gene sflapofitio "vero efE genus [uper ri C7 imferiorie,Cr" pofferuorn, anterirufigura Yero € gens bi entium angulas ,C7* carentiti ai liec retli C rotundi. Cim defluxitprincipia cffe i finita,copit ponerecacfle finita, decaiare,gifta pofitio nó folür do eft vera,fed X melior etiá:deii
de dritquotfunt,&dixit: Et mel c(t, &c.i.meliusin bac ícía eft por
Liber Primus
A teprincipia finita: qfi, cum pofi
xiteahmói,quis poterit cóplere na-
mm oium endum dfunterpria
€ipijss& nihil coget vt fintinfinita:
Bite cinaseoum fm faim
eft mdius,vtfecit Empedocles, cü
pofoit €x principia,f. quatuor cle-
menta & amicitam, & litem. Et,cá
dedarauit, q non folummodo cft
neceffe ponere principia finita , fed
Simacliusincoepit (rere quotfant:
& pofuit principium confyderario
nisin hoccx hoc,q o£s Nanuralcs fucruntcoactià natura entis ad
nendum principia efle contraria,
B nonfolummodo quicorom conce
danrentia cffe plura cin , fed ctiam.
quinon concedunt hoc, f. qui dicit
OppoGos; totum effe vnum. Parmenidesaüt
(b mabilia:& q» vera funt intellipibietaccpe- lia, & funt vná :& qp eziftimabilia
nux. Pret fanrfenfi funt plura:& pone Vm bar principia iftorü pluri duo cóqoia pri traria, terram. D.dixit& en per qui licunt denfitatem, & rari- IR, tarmi.eorum,quidicát principi
efie vnum , aut vná clemegtorum. quatuor,aut medium inter duo co C rum.D.& irus &c.i. Sc ét poait principia effc contraria hoc, quoddisit,g vacuum eftinuolutü €um ;Icnoin nibusrebus: adeo prinapia rerá ap-id ipfum fünt va- €u & plear n. vacuü.n. apud ipm eftcontrar.:m pleno fm contrarie tztem,d eft inter effe,& non ec.plenum.n.cíl ens, £: vacuum cítnon ens Ethocintendebat,cG dixitprimum veró pro ento, i. p eros eftprimum in cfle.e! -
A vacho.fim q eftens:& vacu(i, gwodeft fccunda in cflc, contrari
em. Zum.
17 eft £m qeftnonens Dd. & D cü hocdicitpin pleno, &c.i. & cd hoc dicit vacuum , & plenü effc, (fant contraria fm effe.&non. e ponitétin pleno. alieraté, & diuei taté,cuius viseft (icur viscontrario rü:& illaalicraseft pofitio , figura, &ordo :entía.n . quia apud ipfam. fant vnius naturz, f. partis indiuifi- Sedet panos dott: tex us diu, .
mM diuran(bisuib'dtije ArifLigitdicitp Democritus dixit. frindpia effc contraria daob? mo-
lis, fm q ponitplená, & vacuum: &fm o ponit dfias enti fm pofi- E tion£,&: ordinem. D.in Roundo carpit dedararep ifla funt genera Pit E rerum contrariará, &d. pofitio aüt gura duieftgenus,&c.i.qfn pofitio diuidit p ditin con dfiascontrarias, funtfaperius,& f traria ferius&anterius & pofterius.& fit caapm (a figura diuidit peontraria fm e£ & mofitacé: non effe,Cin hnsa: & carens ex quo tol angolis.&üf diuidit in contrarias icerral düias fm famofitaté in re&á & ro- s.call 7. Yondá:redi.n. noneft contrarium vbihr Tomando rorundo nihilefEcon Fur nihit trarid,c(í fit pfe&io figurarü in ve Seonua rizmc ed in primo a(péctm Aflror 54. Vide do diuiditét per driascontrarias,. E prius& pofterius: &cacuitipfum, Contrarie. quiaintelligif exilis. Etnotand( 4s 96que
Q^ cít.qhocnomen contrarium vfita doe of"
tr hielargé procontrario/ priua Cádi pri-
tione& habitu:fiue fit in rei verita- uationem te,fiue fm famam:quod contrarit, habia. fecundá ego credo nosappella Kxmip musdifperarum. Pnncipio
5 Quod igiturcontraria quo» done. dammodo omnes faciunt prin, Yide coo. €ipiamanifeum eft, Et hocro mabilt.Oportet.n.pricipia neqy Dij ex
V6 exalterutris elfe necp ex alfo 5c exhisomnia,contraríjs. mE "misinfunt hzc .obid quidem prima funcion fant ex alijs:
bid veró q» funtcontraria, nó Yunt ex alterutris, e£ ponunt principia contrarsa qua wuomedo. Neceffe ef. n. Yt primespino, "WENP ex iiuicen ne queex alys, ey vtomma generen ur ex eic, C7" bac exslentia funt Tnprincipys cotrarys. fecundu qué.
Fi dem quod funt principia, mon,
rantur ex dlys: fecusdu'vero quod
funt otrariayno funt ex inuicem.
Coruiaspparctex (estnonib? om" ni nunt «omtraris eerdcmconeeviaatu cade ca
tietate,ri vt conueniuntin hoc, p
fantoontrária.& intendit nosiüea-
An! conuenientin füstconsrri priacpie, ausccótrarietate,ppduo, C vr demonftret €oés concedunt principiaeffc plu
Ta vno,&ctiam perícrutede hoc, eft.
juod dicuat, & penat principium i Seruationisde Mlo.deinde. Werutabit poft de hacvontrarierace quid fit:& vtrü oft ncccffe poncrealianr aturam à contrarictate,aut non .. Dixicmanifeftum eft igif/&ci. ma nifc(tüef igit ex hoc, quod narrauimusgpoésponunt principia con trariaaliquo modo contradictióis, autcontrarieratis: licet non conueniantin hoc, quis ficifte modus. Deinde incepit notificare, q bene. fecerunt, inducere rationes, mo weruntcosad dicendum hoc,& dixit: Necefleeft, i. necefía £enim vt
Vrindyis Rei, qf, fi penerlitare Inuicem,tünc erit idem prindipit & nóprincipitim infimul: (ue fn indpia adinuicem fm redproc: m.fiuenon. D. dizitneg;c Aj hoc manife eft per ri cipia non: it ta
6g pid t prima. Deindeinduxit terti prc prium,&dixit: & vtola generén exeis; &hocmanifeftum eft &f pnadpia debent efle c6ia omn Sbusentibus quz fntex principij
Eta demonftzanit ilia propr
án principijs;incacpit etiam demc uiro cdedarar la efíincir rijs& dixic: & hzcfontezift&tiai grimiscótrarijs&c.i. neceffe eft. Vijnon generentur ex alijs quia fai Sprincipia:& vt non generentur inuicem,quia funt contraria cótr. riam enim moti. fex contr. tioji.non mutatur iniBud.
B rw cii ag ratior confyderare qualiter cótinga Accipiendum igit eft primü. ofum, d fenihil neqfacere nai , negp pati contingensa co: tingenti.neg;fit qellibet ex qc libez,nifi quis accipiat fm acc dens. qualiter enim fiet albu ex mufico,nifi accidens fitalb. aurnigro muflcum e fed albu. quidem fitex non albo: &h nó exommai fed ex nigro,.aurn dijs.GL muficum ex nó mufic: fed nonex omni,fed ex immi co,aut fi aliquid ipfis mediur
Sed eportet con[jderare nl Jécundum rationem quomode | quitur. Dicamm igitur, quodex
Liber Primhus
A giam entium »on quodbbet agit, aupaita àqulós, ner genera tar 4 quolibet ufi aliquis accipiat. rec per acini dim um net itd bum ex mufo , mi accidat. smgro aut albo "yt fit mufcwe , fed
ex nem albo,ez" non ex ommi no albe éd ex nigro, aut ex me. doy" mnficie ex mn mufico, C7" so ex omni non mufico, (ed ex illo, qued nullam habet dignitatemin mufica, «ut ex eo , qued e alteri
3 difrefitionu: fi fit aliqua bic difje-. gro,
itio sauter bae duae difpofstionet. 4) , Quiaillzues rietatesf prin ipijsíant maoil *incontranjs vero duz tà funt manifeftz: tertia. Ter p olagientorercisnoneft manifeftapet fe:ideo incepit decla. gare boc per inductioncm, & d. (ed opor confyderarec.i. fed opor tet confyderarein tertio proprio p induction& (q o&quod generatur, generatur ex ooncrario. D.d. Dicanusigitur &c.i.qf, cum induxeri musoiaentia,non inuenicmus qd- € libecagerein quodliber, neq; pati à quolibet:fed ali notum termi marum agicin aliquod cerminat(i , &pariCabaliquo terminato: & ifr jngenerationc,& vit in olbus cráf-
& hocintendebat,cum dixitinifi ac cidat,&c. Deindc dixit: fed album, &cideftomne, quod fit exaliquo dio generarur ex illo, quod &aliud & nó cx omnialio fimpliciter:quo niam tuncquodlibet effet ez quolibetfed exaliquo 1lio, aut cótrario ; aut medio inter contraria,cum có* traria fuerint mediata: vc cum alb fite nigroauteolore mediointe£ album &nigrum. Et intendithic percontrariü, vt diximus, illud, eftcommune contrarijs &priuatio nis& habitui. Etideo , e dexit exemplum de cóurarijs,Calbo & ni- »Iduxiraliud exemplum depri B uadone & habitu,& dixit : & muficusex non mufico.i. & muficus no generatur etiam ex omni,de quo di tur non mucus, (ed exillo, quod eftuop muficus,& eft innatum rc- Gipere muficá, quod efthomo igno rans muficam ,quia nullam habet. ignit inea, fed babet potentiam addifcendiillam. D.d.autex oquod eítalerius&c.i autex me Id&j phy. dio quod eft inter muicum,& pri- £19 $1 uanoaem mu(icz , (i üt poffibile vt quai, jac. fit medium inter priuation£, & ha» 1,ot.10. & bitum. Etdiait hoc, non quia inter »degfac. habitum,& priuationcm inuenitur. . medium,ed ad verificandum pro- Pier n pofitionem minorem dicentem, qp ii5.ca, -. omnequod generaturutgencra- &.i.m tur ex contrarijs,aut ex medio, (in px
mutationibes quarum a&io,& paf. contrarijsmediatis. &in hocloco (25417
foci qui genus. DA niialiquis accipiat nih aliquis accipiat illud, «uod. Nor io sii maquonid tunc. let peccare 1n hoc. Apparet euim qimpoffibile e(t album fieri ex autex grammatico, nifi accidar nigro,ex quo fit album pct fertis muficusaur grammaticus,
ion curar quocunque modo fit,fiuealiquisponac, qp inter habitum. & priuationem fit medium,aut nó. Etcum notificauit o omnegeneratum eíLaut ex contrario ,aut ex m:dioji A it declarare hocf corrupioneyX dixit.
i D üj — Neq
Pet accfis aGit,gd eft p accfis,differt à fecüdo: dieta. fecundo.
G Neq igitut corrumpiturin contine primm, vealbum nóf muficü,nifi forte fm acciis, fedinnonalbum,& in nóalbü,
monincontin, edin vig, autmedium.ffr autem & mi €um innon muficii: & hoc non
áncoi fed inimmuficü, :
autíiipfis aliquid medium eft, Nes aliquid etiam corripitur. grins di et. e din c dmepe. arid jd nim Lini in jn quodlibet mn album , fed in nsgrum,aut in medium , (97 famili ger muficw corrumpitur in no mus ficum,eo mn in quodlibet nó mu- Jéeum fed in illud, quod non babet. digmtatem in mujica , aut in ali-
quam diffofitiuneninter bas duae
44 €t corrumpifaliquid prin ipai perfein j juodilber »fed principaliter, & perfe corrum itur inaliquod terminatum vn,
1 dario veró,& per accidésnihil prohibet vtaliquod corrumpafin pluravno,autin quodlibet. Eorum.n, in quz fit corruptio, aliud eft pri mum,& aliud eft fecundum : &eft illud;in quod fit corruptio median. te "Primo :&caliod eft peraccidens,& eftillud;ad fitin quodlibet, Illud
qfi fcdm quoquomó é terminar &illud,qd eft p acciisé nó termina ti. ArifLigicexigitprioritatTcorruptione,vtillud, qd fitcorruptio, fit vnü,&exigiteflentialitaté, vt fit
terminat(:& hoc id£ intelli eft in generatione. Alia aát. corruptione in hoc cap. manife füntex eis d dicit in generatione dicit vft corruptio & princip & perfe eftantde contrarioinc trarium, aut de habitu 1n priuat: n£aut ad medi(i,ficuteft difpof inghatione, & q hoc manifeftü pindudion£, Et, cá notificathc güiationefimplic, in qua vnum €x vno,notificatetiam, q itaeft
ieratione compofita , [qua v
tex pluribusvno.
Sitt aüthis& in aljjs. qi non fimplicia eorü, d funt, cópofita $m eandem fe hax rationé:fed,propterea qpo| fie: difpofitiones nó desonnl tz funtJatet hoccontingens, ceffeeft. n. omnecont ] inconfonanti fieri, GL incofor exconfonanti, & corrumpi o fenansinconfonantiam, Gh nó cótingenté, fed in oppofi
wiopiie alie "viden qnd ii nó funt fmplicsa. entibus. Memes exdlemn dobabent difpofitionem ; (éd, diffofitianes n compofstm non Dent neminatunem deo. nen pe pientur:er fi fit nece[farium . i ce[fe efl. n-vt mne compofitum compofitum ex non compofite , "yt cempoj corrumpatur 1n babens cempofitinem , [éd noi quodlibet nen. babens compef me, fed m illud, qud eff eppoy
Liber Primis
A 5 Dicit: Ecfimilitereft dcomnib? 43 fjcciebos, ilium,& corrupti. bilium,f.quoniam fex có trario,& corrumpuntur in contraxium.videmus.n.giilla, quz genezanturex pluribus vno, & funrilla, Suo funt fimplicia, fed compo ita talem difpofinonem Dabentin generatione , & corruptione. fed, quia difpofitioncsoppofitz exiftémrinifterburiarerillud quod ge neratur,& illud, ex quo generaf , inter ind quodcorrosipiru Ac illudjnquod corrumpitur, non habentnomina,ideo latetcontrarie- B tascxiflensin iflisrebus, & non per cipitur fed,cum infpicitur, videtur io exiftercin eis.neceflc eft enim vtomne compofitum fiat ex non compofito, & non ex quolibet. noncompofito, fed cx non compo fito cerminaro , & eftilludin quo priuatio propria illi compofitioni: & fimiliter compofitum corrum,
türin non compofitum, & non in iodlibet non compofirum , fed
ínilludin quocft
pofitionis. mani! riam in hoc modo €orruptionis, quod fit ex oppolitis C fecundum habitum , & priuationé. Differt autera nihil in confo^ mantia dicerejaut ordinejaut có
eft igitur ird
pofitione: enim «p cadem fit ratio. At veró & dq mus,& ftatua , & ddlibet aliud fitit. domus enim fitex €o,9 non compofita)! fed diuifa funt hacfic:& ftatua, & figuratorü aliquod ex ffigurato:& vnum, quodgs horum fm alia quidem ordo fecundum alia veró com, pofinio quzdam cft,
uatoilhuscó fed
Et nen efl differttia inter boc, D. quod ifle [ermo fit in copsfitione «ut Vordine aut complexione: ma mfeilum eft emm prdetiden Jermo.Et fimiliter. C7 idodum,e7" alia generantur boc mode.dmm.n generatur ex mncom pofito fed feparato , ev fat tlia 3n tal diffofitune : €v* femiliter. 3Molum,e^ hbabentiu m. it ex mmn babente slam quidem esl ordo aliqui , 7" qui- y dem aliqua compo
Dici non dra iahocfer-
* : -
E: iori glanter psi Too fitfth cópofition£ , aut fm ordin£, aurais modiscadt n eltefydea rio in hoc.Etitaeftin artificialib*, ficatin naturalib*.dom*.n.gnatex aliquo nó cópofito cóp5ne dom*, rato fed illa feparata ff'terminata,& in difpóibus terminatis: non. nif domusex quolibet, neq; exillisex quibusinnatacft c poni,nifi fintin difpónibus terminatis,& hocintendebat, cum dixit, ' & fant taliaf tali difpóne A fr ido
eft li, & vnáquodq; aruficialiá , quo-
rügüatioeftin fi fanfexn& baicuee illá fuis x iftapriua tio fit propria-D.d.& vnumqdque iftorü c.i. vt mihi vf,& vnumq4queeorü,ex quibus güaf cópofitti
juoddá, habet ordiné propri(i in e
fe compofiti,& quoddá hét compo fitionem propriá in effe cius. & d. hocdemonitrando q cópofitü cáponitur ex rebus terminatis. i
& Siergohocverumeft, o£ vti que,quod fit,fiet, & corrumpef qued corrumpitur aut excon^ traríjs,aut in contratia, & horü media:media autem ex contra/ xijs funt, vtcolores ex albo,&ni gro:quareomnia vtig erunt, d matura fiunt,aurcontraria, aut. ex conttarijs.
Si igitur fit boc Yerum , quod amne, qued generatur, €9* omne , quod corrumpitur gener atur , 7" errumpitur,aut ex cotrarjs, dut
H mneentrariayaut inter contraria : 3lLs auternque funt inter. contraria funt ex contrargs. Y g. aliquis edlor ex albo,es* mgro:ex quo neefe eil; va illa , quz generantur. per naturam, fint aut. contraria , «ut ex contrarys.
47 Dicc&cüiftaIdudio fit vera]
paret gifta ppofitio vfis € vera, f. dicens, qp omne, quod generatur, ieratur ex contrario, aut cr cis, que üntinter córraria:& omne qd «orrumpitur,corrüpitur,aut Ícótra. riG,autiilla,d funtfter cótraria. D. 1 àiilla aác d funt fter cótraria, &c.i. &ccü iniunximushuic jppóni aliá manifeltà p fe,Sell, ola, fntíter córraria, (unt ex cótrarijs, vt alijuis mediuscolot ex albo, & nigro, ouitg qi ghafin na, güatur autez cótrarijs aut ex gíiatis ex cb
trarijs.et hoccitin prima figura.
Hucufcp igitur feré fecuti süt & aliorum plurimi , qucadmo, dum diximus prius. Omnes.n. eleméta,& ab ipfis vocataprin Gipia,quamuisfine rationepo^
nentes tamen contraria dictnt tani ab ipfa veritate coacti.D: ferütautem ab inuicem, exe qpalíj quidem priora, alij poft riotaaccipiunt:& qp hi quider notiorafm rationem,lli aute $m fenfum. Hi enim Calidun & Frig.illiautem Hu.& Sicct alijautem Impar,& Par , quic Es Litem & Amica ca
iunt generationis, hec: temabinuicem differunt [pu dum dictum modum,
Part 9
In boc igitur fere. pluresvefid um conuenit cum vifu , yt pri diximus.Omnes enim ponunt e. menta contraria C7 Wa, qua^ cant principia licet fint fine va ne contraria , quaf compellan. 4d bec. hi ipfa veritate. sed di] THAM US Doct pit ex e gp pe Jéentia,eo qudm accipit ex 3llud,quod eH poFleriwe im ciéi €? quidá accipit ex eis illud ,q. eff notum in intelleiu, C7 quia aliud, quod efE notime n (enfu. dam enim ponunt. cau[as. (po tions Calidum,ey" Frigidam, quidam, Humidum, €77 51cci Q7 quidem Par Cr Impar , vamictiam, C" Litem. differit fecundum smodum diximm.
DuiitIn hocigit tff de cogn incipiorá;f. ea efle contr. feré oés Antiqui cóueniunt ct quos dixim*.oés.n.ponüt prí«
Liber Primus
A &demenu effe contraria, & f nt fine ratione quoquomodo. fed natura veritatis compellit eos ad hoc.
&,fichocniunt in hoc, q principia
fantcótraria, tf differuntetiam in
haccontrarictate, quid fit fm ordi-
Bapl nem corum in priori, & iori
Mim inconrrarijs Q midam.n. accipiunt
Lud iod qd ct ius in fcfa.i. in. i
p-3 ionem, & quid& ac- €» cipiunt prius apad i iin co- Vei eoitione , &eflillud ,qd eft magi » » magis Vial Vie, & quidam accipiunt LT SES ipriosapud enfum , &eft illu , n od eft magis particulare, & efthoc. jued apparet vnicuiq; corum. pres] Exdii box pitur Bi. &inqui idg tendir per plureszefiduornm, illos, ti capi quosmon nmerauit . D.d. licet fit. E 4. fine sónc píccka. ni Idu, aci] Gietinduxit cosad dicédü hoc Cin- 1. Pici, do£lio, in qua non inducuntor ola Ck particularia. D.d.quafi cem, * ter, &c4.quafi verias qux elt Tinduclione, compellat ad hoceos. D. d. fed differunt, &c. &intendit per priuxin fzicria, vt mil vi, illud, qd *footum perargumenrationem, aurillud,cususcognitioindiget arc ennione is: ifii. n.vt mi i ví diecbant illad eit hmói, eft priusin cfc. D. d.& quidá acciiunt illud, qd eftaodusin inelle- Bacettiliuh, gd cfl magis vie. & comparatio inter comprehenfibili abintelle&tu , & à (enfu non verifi- «arur, nifi qfi accipitur in refpe&u, communiscomprchenfionis, D.d. &ifta& diffcrunt&c.i& ifta, que. diximus, differunt fm tresmodos. prioritaris, quosdiximus.qui.n. Dante dá & Frig.& Humidá, &Siccum principia contrarisopiadanfg prios cit iliud, qd eftno-
30 tius in fenfaü:qui afít ponebát prin- D cipia Par, & Tpar, coicbic $ pri? ict eft illud , qd eft notius apudT- Sicae eil) qd eft magis ve: illiatít, q ponebát principia Ami tí, a Litlopinabeat q priusin e£ eft notum, per. ienrationem. autem notius D. d. Arift.
Quare eft cadem dicere quo» dammodo, & altera ab inuic£. altera quidem, quemadmodü & videtur plurimis. cadem au^ «em fm analogiá , accipiunt.n. €x cadem coordinatione, hzc
tur contrariorüi. Sic igiturfimi, liter dicunt, &aliter, & peius, G melius. Et hi quidé notiora fm rationem , ficut dictum eft prius, illiautem$m fenfum:vie. enim fm rationem notum eft, fingulareaüt fm fenfum: ró.n. vr noa vliscft,fenfusaüt particularis, fcdm «-vtmagnum, & paruum fecun, P» inpr. dum rationem, rarum autem, &niuan. & deníum fecundum fenfum .
Et fic efi bomines conemiuat. quadammde es dofferunt.diffe- y runt.n. (ecundu quod vident sn eie
plures beies. cónemunt xt (ecudn
iod fequitur eade rànz accipit. bee eade cóiuntlione. o imi n. queda funt determinatia,et 2di determiata. 5st igitur buc ma pre ntes in fme » zd mó ferit. a qdá sit "viliera,et [27 rk inp? ddamtiera apud satelle£ism ,'vt prim diximem, et quadam mtiera apud fcnfu. [4
G "ynnerj wt dpud i trariorum,d fünt notiora apud (cn. &um. piii nd piles prison) fmfeofum.D.
" arel]; À quod cft notiusapüd intelfm/& qd apud fenfum:imtelligere enim efl. qs enam Redixitivibn ci. & "yninerfale [entire vero particula-. fm hoc proportio Calidi,& Frigidi TeY.g ueniam Cr par. spud fenfum eft ficuc proportio Pa sen fant sw mti rerum, Di Imparisapud intcin, Ki € denm wm fenfu. apod intclctum. Ercum deca
49 Cim dixit;p Antiqui conuenitit in hoc, q principia funt contraria juodammodo,& differfit alio mo Soscepis numerare modos.f1 quibusconueniunt, & in gbusdfnt. & .dint.n.fm,&cii. dént diuerfitate H quam plaresboies fciunt,Cfamofa juer(itate.& conueniunt,quia cedantin confyderationc p cádem ientation£ ingíie:o£s.n.vt(itur induGtionc.eft.n.cbe oibuscon irarijshocqin quzdam fünt determinantia,& (dam determinata . & conueniuntin hocgreducuntterminataad terminantia p inductionem.v. g. qf qui dicitep principia fant Calidum,K Frig.& Hu.& ic. nitit pinductionem reducere om- Dis conrrariaadifta, civ qudiitg principiafuntPar, & Impar , Sur Additic Ae Diminutio. Sedi Iigifhunc mod conucniunti hoc, Em argumentatione in rma fed differuntfm illud quo arguunt. D.d.& alio modo, &c.i.&. onueniütétalio modo. illa.n.quz dicunieffe principiaconueniuntin hocgpalrerum contrarior(i eft vilius& reliquum nobilius & in hoc, r funt proportionalia, quia quedá (ancnotioraapud intelle&um,& dam notioraapud fenfum: & fic. traria, d funt notioraapud intelle- €um, hít inter fe proportionem spudintellc& icut proportio con.
rauit,g vit eft notiusapud intelis & pticulateapud fenfum, dedit cau fam in hoc/& dizit: intelligere enl. &ci.& ck in hoceft,qía comprehé ilc ab intelledt efl fe, & Loprehéfibileà fenfu eft particulare.D.d. vg civ. g. qi magnum &parnt fant magisvfiad rarum,& défüm: &ideoattribuuucmagnum,& E uumintelle&vi,prarum,& défu magis (enfui. Et hocitaeftquia ra rum,&denfüm comprehenduntu. in corporibus fenfiblibus naturali busmagnum autem,& parunm ci prehenduntur in corporibusnatu ralibus.& mai ici: Desemero principioram naturalism fé edel verdi C4. 1. Vódigitcótrariaopor tet efleprincipia mani feftum eft. Conf |uens autem erit dicere vtrum luo,aut tria,aut plura fint, Vn enimf, ileeít, qi nó vn: "contraria infinitaautem nor qiünegifeibilequod eft erit. E. vnacontratietasin omni gen re vno fubftantiaautem vnur quoddam genus eft.Et,quia c tingitex finitis: melius aut&e finitis, quemadmodum Emp docles d ex infinitis, ofa nan: asflgnare opizat, quemadm ] iu
Liber Primus
4 dum Anaxag.ex infinitis, Am. plius funtalia alfjs prioracótra ria.et fiunt altera exalíjs, vt dul ce, & amarum , G& album,SC ni grum. principia autem femper Oportermanere, avt e dre
"Wr prime contraria. Et Jeguitur paran "trum fent duo , no plara. 1mpoftbile enis efi wi fat"ynum , contraria enim sen [unt num. neque ctiam if-
» RULA , quonam tuuc ens non feirefer, 38 emons genere diat crum so jan Bah mem gem Et, im-
€ Vt generatio fit ex.
px» "Yt dieit Empedudles , quàm finta. psteff eum compolis rui rci SOAXAQ Pr aa , ciem. 'eMTApui efe vxinfluti dieran, quia contr ariurum [unt
priora alys contrary, et quadam
C contraria que generantur ex ale exptrarys , Yt dulce C77 amarum,
€ album c7. . principia. ym veeje e Ot fin pem ECBA 4ICThA.
5o Lor de cei jrervit, int: con-
Sara, ed pe ndun d pi mo, vtrum fint duo , velplaraduo bosimpoffibile.n.cft vrtint num
principium,quia principia füntcb- Fora freoalzarla fant als duo.
&impoflibileetiam eft vcfintinfi- D nit2, quoniam tuncenserir nó (cibile, vt prius diximus, Etetiam in. vnoquoq; gencre decem przdicamentorum eft vna contrarictas: & fübftantiaeft vnum genuscorum, cnius principia fantquaita, cum. fubftantia fit fubiedum aliorum. entium. vnde neceffe eft vtcontrarietas cxiftens in principijs non fit. plus quàm vna, &eft contrarictas. exi(tensin fübftátia, nedum vtfinc. infinita. Ethocintendebat, c( dixit: & fübftantiacft vnum genus, fed tacuit conclufionem , & eft, DEM ens ineaeft vna, E. & eft principium aliorum entium.
Deinde dici: Etquia impoffibi leeft,&c.dicit & etiam, fi conceffe- Gimusdicentibuspnincipiaeffe infinita hocefle potfibile, &q» ratio poffitetiam ficri ex eifdem, tuncdicens hoc oferconeedere
generatio poffet fieri &ex princi Pi inis epum hzcduo fic pofibilia, meliuscft, vtfintex fimtis, ytdicit Empedo. j ex infinitis, vt dicit Anaxag. quoni dicens principia finita cli poteft cóplere caufatomnium spparentiumy icu po teft complere. ea cflcinfini- p t2,vtaccidit Empedodi cum Anaxag. Et,cum conceflcrimus,q narus poferer principijstinitisillud quod facitex infipitisymeligseft,& rectius vt faciathocex fi-nitis: & finó,tuncnaturaagetocio sé.qni.n. p6t (aluare modica actio- vide es. ne, illeagitacioneartificiali: fi au mfc8.ph. hace tcperot. iaelt zm E
i t &cfüperlluà , &ita de naturajficut deane. D.d. &ctiá Quiréca contrariorum, &c.i.& etif non po- dica a&io teftaliquis dieere, qp ofa contraria. PI
€ fint principia, nedt vtfintinfinita. anch contrariorom m riam funt " riora quibuf an rone ma 5 quibulda, vcfapotesez imaro & 1a ono dulci , & colores ex albo & nigro: focs&ia yrincipra aGtfuntillacótraria, que Dur i3 non generantur ex alijs;neq; tranf- Wesdear mutantur vilpripcipiaenim dehét 16. exquo eff permanentianon tranfmutabieri » liz,neq; generabilia ex alijs.
fudinna — Quodigitur neg; vnum,neqe mre ! infinita fint manifeftü €-exhis, H Quoniamaütfinita, n6facere 1b infa duotín habet quidam ratione. yo Dubitabit enim aliquis, qualt ^. dem, enfltss raritaté facere apta na, *fhr.7& tafitaut hac denfitate fiit auté *&7* & alia quzcung contrarietas, non enim amicitialitem congre gat, facitaliquid ex ipfa, neg lisexillafed vtraqsalterü quid, dam tertium : Quidam aute & Plura recipiunt, ex quibuscófi Ciunteorum, quz funt, naturá, Declaratum efl igitur exiifie férmonibus quod principia no fant. "ynum. ned, infinita . Et quia funt. 1 fimitastunc in boc [fermone dicente quod [ola duo mm agunt , efl locws dicendi. Fome enim ambigit,e7 nefcit qiio denfitas agit varitaté, eut raritas denfitate C7 fimiliter m alys contraryi impoftbile enim eff vt amicitia ducat [ecis htc, e^ faciat ex ea aliquid , ne$, bs faeit ex aviicitia , fed oes faciunt alind tertiu. V idemm enim quofdi , qu acceperit aliqua plura'ym, 7^ py.
uerunt ex eii naturam entium.
Cüm declaranit,g prindpia funt finite jnarpirpeiiretan dint plura duobus, & dixit: Etquia funt. finita, &c.i.& quiaapparet, qp pria- €ipia (unt finita, & qj non fantpau- €iora duob*jidco in fermone dicente, duo non füfficiunt in hoc, pal terüm patiatura reliquo , eftlocus rationiscontrarium enim non red
itfüum contrarium,f. non alterat in eiusforma:qin1[ calidum nó recipit ex frigido calidum fibi fife:] fiigusenim fm q eft ftigus.non recipitcaliditat£, neq; alteratur in ef, &cum fitimpoffibile vccalidum fa ciatex frigore calidum fibi fimile, impoffibile eft vtex eo faciatillud vniuer(aliter. & fimiliter detfitas nibil facitez raritate, neq; amicitia ex litefecundum Empedoclcz:, fed vnumquodq; cótrarium agitin ter tium,&extertio. Etcum dedarauit, contraria nó füfficiuntin hot qp int principia, quiaalterum nihil facitex reljquo, dixit. Videm? enim quo(dam,&c.ideft,& ideo videmu: quofdá ponerealiqua principra plu ra vno, exquibuscomponitur natu ra vniufeuiufg; entisentium tranfmutabilium , & q corpus demonftrarum eftcompofitum, non fimplex. Et dicithocquoniam fi prin- €ipiaeffentcontraria tantum , tunc generatum effet fimplex non compofitum. & dixithocquia eft ex mz teria & forma. Alteratio igitur cor tratiorum inuicé cocgit omnes cre dete omniacorpora füntcópofi tanon implicia& qp in eisfüntali qua plura vno, & maximé prim: corpora, fiilicer quatuor elementa iftaenim principia, de quibusper férutatur, [untcómunia limplicib*
& compofitiscorporibus. At
Liber Primus
À Adhzesfitadhuc& hocali, quis dubitauerit , nifi quis alii fuppofuerit contraríjs naturá, Nullius enim videmus corum, qua fimt, fubftanti$, contraria, principid autem nóde fubiecto portet dici aliquo : erit enim pricipid princip fübiettum enim principiü ,& prius videt efe, praedicato. Amplius nó effe dicimus fubftantiam contrarii fubftantiz.Quomodo igitur ex. non fubftantijs fubftantia vti: *ritcaut quomodo prius nó fi
P fantia ij fubftantia erit?
Etycum bec eti ambigit bomo dn boc narrabo, fi mn. petri cn. trarurii aliam natura. Non enim tiam alicui res.Cy principii nen epertet've dicatur in [biete li-. quodebet enim effe principii prn eipy - fabieifum enim eff aliqued principium, e" exiflmatur. quod iim peri Ete no
» qd [abflantia ef cen-
C traria fubflantie. Quimodo Lini poteft effe fubflantia ex no fubflan Flauta prior fabflantia?
y nia ratio jt principiaeffe Mom contia duxi a Ermotem Pre Vadiccnee ilh, vt. BE
oppo- duorum. lá cogat nos; fiM & nendum aliquod terB aliudà con. Vacad tarijs, vt eft propri fermonibus Tm, — difputatiuis dicennibus, C qi illud, quod accipitur fimpPrin vtroqy ter Binaruc fan parté veram. ifte (cs-
sno difputatiupseft, tp cbtráríanó Dr. funtfubt&tia alicuius. cootraria.n. dicun£in (übieto: (übítátia aüt nó
diin fübic&to contraria non. funtfübfts; principia debent
effc füblitiz,quia principid fubftá tizeft(übftitia crgo eberaría non Principid fant principia. fed iltacó(ecutio nó iie €8. eft recta,cü apparuerit g primacó- ,,. Mer, trariafantpriuario,&forma. Dein comi. deinduxitíecüdá ration£ iftiusge-
neris,& clt, qp cótraria nó füntfubftantiz,c fabftátia non fitconrrariafübftátiz : & principia func fübftíiz,qià principia fuBefüntfube.
Et modusconuenicntiz;inter bas E duasróncseft,qfr,càm pofüerimus fabiectüiftorá principiorü,quod fubftantia, & yalterü contrariorü eft Privaio Sq hoceftfübictum illii&formz,dillolaentur o£squzftiones,& verificabicur, principia omnia funtcontraria . &* fimiliter "alvir. &nihil prohibet vtfübftantiz fint Nibil pro contrariz fm formas.non contrarie (ez noc fm fübicctd. & fic dicere, fübftan- contrarie nanó ít contraria fübftátiz,e(t ve (cdm focrum fm fübiectum, & fübftan- Pas tiaeft córraria fübftátiz fm form (ifa s. eft verum.Et hoc adiuuat Alexan- Met. có... drum,cum dicit,g in fübft&ujsfim Vide cb. plicibuspóteffe contrarietas, nó1n Zmcompofitis. Et Alezanderintelligit hoc,quod Arift. dicitin pdicamentis, q proprium eftfübtantiz non. haberecontrarium, de fübítátijscó 1deCene. pofitis, non de fimplicibus. Arifto. zc c. enim dicitinlib.de Generatione,gp corpora fimplicia funt contraria.
Quocirca, fl quis & priorem veram putabiteffe rationem,& hanc,neceffariü eft , fi debet aL. uarc vtrafq rationes, fubijcere
€ quodditertium,qutadmodum — ztewfisnatur nod mediis
dicunt vná quandam naturam dignim . gnis emm ey terra €
dicttes effe vniuer(um,vtaquá, (C77 aer fant mixta per cón
detignéautmedium hon pier eri. rideo qui pont abi re ud
f ef Yera eife dürim did à cnr (s, nen facit non.
aee deme pe.
nere tertium, ficut dixerunt ponen [4
tes tofum Ynius nature aqua, aut $3 . Dicit&pphocneceffeefl,vtqui opinatur qp primus fermo , dicés.qp H principia funt contraria eft verus fm partem,& qjifte fermo, dicens principia non fant contraria, eft. verusfm parté,& p i(ti duo fermonespó funt fal(i fimplt, fi ponat hic. tertiam mareriá:&eft alteratio con. trariorü inuicem.qén poneado ift natur$ poteritfoluere dubitationé sccidenté x iftis duobus fermonibusoppofitis. D.d.ficutdixerüt,&c. ideft: Tic dixerant. quidam, q ofa éntia facta füntex eadem natura, & q fübftantiz rer& diuerfar(t fantin res veritate ifla natura vna,ex quib? funt£a&z. Quidamenim opinant I giftanatura cóisoninibusentibus eft vnum elementum quatuor,qui damautemipfam cffe medium intercontratia corum.
Videturaüit medium magis. ignisenf & terra & aer,Ó'aqua, cótrarictatibus complexa funt. Ideo non irrationabiliter faciüt, fabiectü alterü ab hisfacientes.
Videcóa. aliorum aüt quidam acrem: aer
e e pfi slum inrefitudi j ponit ipfum aerc. aer eni. mes dr sn diwerfita fenfibili e" fequitur aqua. Dicit Et apparet qp qai ponu
iftud fübic&um aliquod mediu
interacrem, &ignem, & vniuerf liter inter duo vícinantium dicu: rectius. quoniam iftud fübietu oportet vt non habeat aliquam cc trarietatem in fua fübftantia, cà contrarium non recipit füum cor trarium, &aqua, &ignis, & aer, térra, vtrüq; habetcontrarit in fi fubftantia,medium atnollam h. bet Contraria in fübftantiafu quare mediü eft propinquiusnar 1z iftiusfübiedi,: quatdor elem t Erhocinen i dixit: ideo quiponit,&c. D.d.&
lum kc &quiponiti rne iusfacitq qui ponitipfam vnu aliord , & poltillum inredtinudi «ft, qui ponitipfüm aquá. Etdis hocnáqui ponitipfüm vni med um. aquz &aens, rectius facit, qui ponit vn extremord : contr. rietas enim. min cítinmediis extremis, Et qui ponitaeré: facit; qqui ponitaqu&, qfi dfizl fibilescontraric paucioresfunti« & idco dixit, &fequitur qui po ipfam aquam ,quia aquactiam medium , ficut aer : ed aer exce
"7 — enimminiméaliorum habetdif aquam in hoc iq differen
ferentias fenfibiles , confequens utem eftaqua,
aquz fant manifeffz magis fent & differentia acrisfbnt latentio: Etinte
Liber Primus & Exintendit per diuerftatesíenfibi- &ci fed oéscBneniuntinhoc,pfz D Meis esdrascontrarias feníbls n ciütfuübm gurari hzc dup cont t xitcp qui ponit fübiectü háüs dfias. trariz.1.p ponütfübm materiam. Ried ems ponit refiusquiafübiedd &duocentrariaformf,fm qj vaul Viaciaá in rei veritate eft materia ,cui^ efle quifq; opinabaf'in contratijs. g.n. mic... eftin potentia." opinaban(,g défitas, & raritasíunt £9 Scdots vnum hoccon ima contraria, ponebát illa dfias
ns figurant, vt denfitate, & rarita, te,& eo,quod magis, & minus. hecautem omnino funt fupabü. dantia videlicet,& defe&tus, fL Cutdictum cft prius, Et vr anti jua effe &t hzc opinio , «p Vnü ,
St Sapcrabundantia, dc deed B principiaentium fint. verü n6 €odem modo. fed Antiqui duo quidem agere, vnum autem pa t. porter d contrario, vnum quidé agere,
Sed emnes figurant síInd vni per contraria, vt denftat C'ra- THALCP CI magi C7' minm . C77
ter funt in. Additune, C7" Dimi-
€ tale efl epis antiqua. [vt primemi entium funt V num, C7' td ditm C7 Diminutio. fed mn eode mmodo. /Antiqui-n.dicunt quod ille. duo agunt, C7 "yum patior , alg contrario [quod ynum 4p, o duo patiuntur tantum. Cümnarrauit , qp bené fecerunt. 55 Antiquiia hocqp el contratijcpos faeruntfabmo,incorpit écnarrare q eric ctio A d Sed o gele
auté quidam inordinatioi
Mbictti&c ft q opinabanf, qhzc contraria (unt magis, & minus, nebanthzc duo dHasifti* fubieii. D.d.&manifeftá cft,&ci. qp raritas & défitas,& magis,& minusomnia funt (üb Additione,& Diminutióc. E D.d.&forté eft opinio antiqua. & intendebat,g nó cft inuenta Platone.Oésn.& Plato opinabant, pticipiafünt vná fubiectá,& Additio,& Diminutio. fed opinio eor linationc iftius vnius, & con-trariorá nonefteadé Antiqui.n.di cebant,q cótraria funt form. &cfabicdum eft materia iésPofleriores veró , & Plato dicebant qp contraria fant materia, um & Paruum , & quód vn cft ma agens. Triaigit dicereeleméta effe, G ex his, & ex huiufmodi alijs F Confyderantibus videbitur vti ue habere quanda.n ratione, 'ut praediximus, plura autem tribus non amplius . ad patien^ dum,n.fufficiens eft vnum, Si aüt quatuor exiftentibus dua cruntcontratietates , oportebit feorfum ab vtrags eíe alteram quandánaturá mediam. Si aüt €x feinuicem posfint generare ociofa vtiq altera cótrarieta: erit.(imulautem & imposflbile eft plures effc contrarietates pri mas.fubftátia,n. vnum quoddá ?? eft entis. quare eó qd pri?, Phy.cá có. Auer. E'&
$fp 1 vno güe £vna. onrarie- in a tasldé fü. vna eft.ots autem cótrarictates [C TRE. Gf.
G & pofteriusdifferentfolum ab, inuicem principia,fed non güie. femp.n. in vnogíüe cótrarietas
reduci videntur ad vnam, Dicere igitur elementa e£tria eft fecundum ratinz, em conf deratii fuerit boc de ifle rebw propric, C" femihbws;vt diximui.phura akt tribue nongn pa[. fone.n. fufficit vni. Si igitur fuerint yita quod centrarieta. tes fint due C7 mndget'vtraa con p frerietes per [e alia natura exifte te fub illa.ss sgitur posfibile eff ye. ynié contrerioru (uf ficiat,tunc reliquam erit faperfinum.e7" ci bc. smpe[tibile efl vt prima contraria. fint plura. fubflantia.n. eft^yn&i ge. se." principia differunt abinui cem fecundum prime, C" pefferime. fantum, nen (ecunds genue.in Yn enim genere vna eft contrarietae, qg'emnes contrarietates videntur. » reduci ad ynam. Dicit: juomodo,qnia pro; nesquibus vt 1 hoc, dat ia Etcum declarauit,q principia non fant vná,& appatuitez difputationecaeffetriajinorpit declarare , qp non füntplura tribus. deindc p(cru tabit demone, vtrum fint duo;aut. lora. D.d.plura at. tribus nóji. in paffione,d eft fm gationem fuf ficit vna contrarictas: patiésaütde beteffecontrariü ei; quo pati&terduocontraria cü fübiecto fuffi- «iunt in tráfm utatione, ga paticns quodámó cft contrari,& quodam.
modo fife,&eft modus quo recip aCtion£ agentis, & hoc non eltni ex fübiccto. D.d.Siigt fuerint qui tuor,&c.i.fi i BEEN licia, ác vtrüq; par ídiget fuo fut. ls vSroerca naaracó? d hocin tendebat, cá dixit cxüte inter ill; |f (übm eft medii inter cótrari; tipfe. d fübm eft in*ifitc dine medij.eft.n.fimileei quoquo modo,quiaeft in potentia vtrunc extremum,fed tá fübm eft virüq extremá poteatia pura . medii ve rÓeft vtrung; extrem( nó pura p tétia (cd alia potétia, 2 in medio. r. eft vtrunq; extremüin a&u, fed c: nóin vltima pfe&ione.eft igitTp tentia vtrunq; extremü quodám6 & in actu alio m6.füBm veró pur. tentia eft vtrunq; extremü. bi igtalterd contrariorá fufficit, re liquum elt apto i pofüerimu: qpprincipia effentfex,& iguamor e traria &*duo fübie&a tác, fi alteri E contrariorü cf (ao fübie&to fu icit in. hoc. ex eisgüentolatü reliquü par erit fapfuü : &narur. nihil agitfüpflui,alterü aüit parc trarior( füfficitTgfiarióe oTum en tií:quiadi&ü eft, prima prind i debent effe cóia. Libusenb* EI igni eiuseft hoc,qp ola entia altt rantininuic£. D.induxit fcdam rC nem,&dixit: Etc hocimpofe ef i.& impofe eft vt prima contrar fint pluraquia primacontraria nc ceífe eft vcfint primi gi: contraria in quolibetgie funt vn r,vf necefleé vt prima córari lint vnfi Par.b D.d.& prima princ pia drnt, &c.pótintelligi , qp prirr principia contraria, 4 lüntin vnc iuoq; ghie.x.fdicamentorü,nó di Siruni dbinulcf fm genus fed fm. qu
Liber Primus
A fant priora quibu(ds, & cau quoran. ola füntin vnoge-
acre & reducunt ad prima contraria d fant caufz aliorü cótrariorü,
v4. qi, fi prima contrariain vnoquoq; gàc fintoppofita fm efle, &
noa eflesunc oppofita in fübftáa
fm efie &coG ellcfunt. cauíz aliorü torü cxiftentid in alijs dica mentis:& illa debent dici prima cá trariz,qfà hoc nomen prima cótra. riaezütiain vnoquoq; güenon df zquoc?neq; vniuocd (ed fm prius. &pofterius,& eft vnus modorá no minisambiguitaris Etpótintelli-
3 gialio modo,&eft qp prima contra ria d fantin fübaJicet fint plura, nondifferüt à innic&ni fmpri* &pofleriusnon quia funtingnib* diuerfis.& talia cantrariaredicunt
ad v nam cÓurarietat£,d efl prior oT Wer. bus D.d.in vno.n.genere, &c. forte. intenditdare cám , pp quam ddam. contraria plura 4 funtin codégüe,
fant priora quibufdam fm (ecundá Semis, Cxpónem. | Ét forté ifta eft maior propofitio,p quam intendabar dedarare q necefle cft vt ctraricas, ia in primis principijs, eft vna.& (yI& ic componi, Primajprincipia C conrraria fant illa, ((üntin genere fabítantiz:& prima contrarietas[ eftin vno generc eft vna: crgo prima principia contraria funt vnpm. & fm hoceritifte fermo przpoftcrus & rancfic deberlepi:füba n.et Ynü genus,& in vno generceft vna. contrarictas principia n. non differuntabinuicem nifi fm prius, & po fien. fm veró aliam expóné debet legi vtin texru:fed debet intelligi comaior propofito diets, qivno
vna contrarieta., qín pil"
hüap. EL oapicbivur concinfio.D.d.&
ola contraria vft reduci, &c. poteft I intelligi q ofa contraria f funt Teo dem cum reducuntT vnam contrarietatem, füntin potentiain principio vno.Vcl fic, ofa contra Secunda. pad) untin fm vn.
|; genus przdicamentorum, dim redücutur ad contraria, quz funtin fübftantis, ofa erunt vnum
jn potentia & fm refpcctum. Deo dentaxat ee principia probatur, Ma. Pro
seram f. Cs" Formam,
Vódigitur neqs vnü flt. e ni elementum; neq plura cóa pri duobus, vel tribus, pereo
manifeftum eft, Horü aüt vtrü drca miquemadmodum diximus dubi afa £ fpe tationem habet mulram.Sic igi ede y. tur nosdicamus primdm deo! huustez. fecundum naturam communia primum dicentes, fic circa vnü quodq: propria fpeculari,
Manifeklum ef vgitur , quod elementum no esl vnum Co" quo elementa non [unt plura ,F aut tribus . V trum autem fit^yerum habet maximem. quail" mem. Penamm igitur fermonem nekirum bec. primo incipiamcr con[jderemm de omni ge neratiene quoniam tunc prece, mw curfu naturali: e7* prime dica ysplcvidaaipe yspeian de confyderemus poft euileiibu pedea.
E. ij Intendit
DoArint, negandá generati
Phyficorum € Intendithic peleméi principia, rum generabifium,& hoceftinos 57 4 funtin reiirit hi maximá nibuspartibusiftius(cientiz.de ge qnem,liceti&apparueritex difpu- neratióe autem,& corruptione co: tatione principiaeffetria,quiane- porum fimplicium , &compofito effe ponet illud,gd recipitefgha rum loquitin. libro peri Genefeos tumyipfüm effefübiectüauteótra- &in.4. Meteororum:& de proprij id. Siigiffuerircontrariü,códger vniufcuiufq; compofitor loi contrarium alterari infüü contra- inlibró de Mineris,& in lib.de. riü,itagnoneflealteretinefz,& ctis &inlib.de Animalibus fed libri mutetinillud:quod eftvaldelpro- de Mineris non habemus, neq;d. babile. Et, pofüerimusq, fübiedá Plantisifi duostratatus. eftrecipiens& q;contranürecdit, — Dicimus.n.fieri exalioaliud continget vtin fübítantia nófitge GCex altero alterum,autflmpli neratió ofno.fübiectum.n.eftaliqd. (ia dicetes aut compofita. dia demfatum in fübítantia& vfrcot-. 2 utem hoc flc.eft.n. fleri homi Hi tibginvtaliquid ij antedg fic. qe nem muflcum,eft autem &noi non fitaifiexfübftanua,defflübie rritoe CSE ficri mull &um,&ifta fübítantia fit cóisofb* quippam ner mud entibus, &ens non generafniex Cufmautnómuficum homine emeergo cnteflanei genere. & pos mufici, Si pictigieu - ifta q5 cocgit plures Antiquos factum fem, Lad gone Tron£. Dlunca. nonsmuficum , & quod fit fim
dincpits procedimus.te.& iàvia do&ring. plex,muficum: compofitü aut rebos]
b* & q. d. & intendimus confyderare. & quod fit, & quod factum e
cóib* E n$ iius de reb? vfib^ cóibus quiaifla cum non muficü hoiem dicim
Vea s? dockrinaeltnaruralis.eft.n. dodriep, ff 1. na, cuiuspropofitiones in medias ».ea (ant maxime,& fine medijs,&cü sins, hoc manifeftiores & non acciditin ti é& quig ca iterario. Etintendit peóem
I nerationci ioné, d fit iub. naccihs flantia in oibus fdicamentis, & reiteratio. de fubftantia güationé cóem qualdiComi tor corporibus t igni, &aque , & [r^ &eri,& terras & corporib* compofirphy. tier gencraionem elt vnius ex vno.ilta. n.generatioé quatuor elementorum, & compofitorü. generatio autem, M ini ns lori erui in e jocniors hocintédebat,càm di-
ait deinde confyderabimus poft de proprijs,i. de proprijs cxiftentibus 1n gencratione vniuftuiuf gene-
fieri muficum hofem . Horun aüthoc quidem non folü dici hocaliquid fieri fed etiá ex ho vtex non mufico muficus , ho autem nondiciturin oíbus. n enim ex hofe factus eft mufic?
fed homo fadus eft muficus. Dicemim igitur quod, cum d cimus generari ex ali "i quod rniuerfalirer gem r 'eneratur ex alique , for. intende ie CE] efita.c7" intellsge bec, nan pins fit pin Spic em fit muficus, C7" bomo non mi e fit bomo muficu.ntelligo bi eu
Liber À enm dio. time fsneplex, botelligo , cum dico generatum fimo beminem muficum: Cg" intel. etiam. CWér af um. compe isi iip efi beminem. Sed alteri duorum illorui dicitur fieri ex boc, € fieri boc.dicimm.n.quod ex no mofico fit muficus, aut nnnfiem fot muficue , relique ero no B dicimns quod ex bomine fit mufiem, fed bomo fit muficmi.
$9 Etcftmanifeftum, q aliquid ge merat ex aliquo;aut abaliquo.& in tendimosalrerá duará intention, qf aurinténdimus p hanc propo tionem r£ fimplic£, aut compofitá, v.g.càm didmusqp bó fit muficus, íntendimus q» muficus fitex impli d,quod eft bó qui eft fabied mu fici.& ifrycum dicimusg non mufscusfit muficus, intendimusg mu fic &fitex re fimplid, (eftnó mu fesqurett priuatio mufici. & ifr. C cim dicimus,g hó non muficusfit muficusintendimus q» muficus fit ex refimplic,quod eft non mufic*, quzefüpriuanio mufici.&'cnm dicimusg homonon muficusfit mu. ficus, intendimusq) muficus fitex duobus (exhofe,& non mufico. & bocintendebar aim dixit forte insendimusfimplicia,&c. Etcüm di ighasot, qatibuit fü, litgüari é, attribuit fabi. inquocft geocatd, Et,cüm dixit: &immoficusfit muficus intéditge nezxtionem d attribuit oppofitoi.
Primus ue fit contrari, fiue fitpriuatio. Et, D cm dixit:&bomo non muficusfit. muficusintenditgfiationem , (attribuitur viriqlbiedi Rc oppofito. Deinde expofuit hzc tria & dixiti& intelligo, cüm dico gencratüy áimpin ci drimligo cim. diro generatio generau attril ra lic. fubisctó, quod efthomoT hoccxemplo,& oppofitum , qd cft non muficum: &intelligo pillud cüiusgencratio attribuitcr rei com.
eslludquod atibuit vtrig; , esci ibiccto , quod eft!
mo non muficus:& vit dicit: 2E neratio attribuifoppofito, & fübie. &o,& ambobus. & peroppofitum. intellige contrarium, & priuationé: &hoceft cóc fiue generatio fi fub ftantiz,autin alijs przdicamentis. Et,cim notificauit qj generatio attribuitur hisduobus fimplicib*,deditdfiam inter illam fm vocem ,& fm remi disis 1Sedalterum duorum,&c.i.fed oppofitum poteft
Part 10
ferri duobus; modi icr caindp fum fieri hoc&ex ipfo fieri hoc. & hoccft fm idioma Grzcor(i.&ideo dixit:dicimus.n. pex non mufico, &c.reliquum vc fabie&tum nó profert nifi vno modo,f. ipfum fictihocnon ex ipfo fieri hoc. non.n. dicimus q ex homine fit muficus, fed dicimusholem fieri muficum.
Etnotzndum eft qp hoc eftfm idio usc
1a Grzcorü,&quodammodo acci ditin boctemporc.hac.n.przpofi-
tio Erin Arabito eft cóisqfq; igit notatoppofitum,& qfiq; fübi hzcani fitio Ab, notatcau-
füm efficienté, potiusq fübic&d , & oppofitiLoppofitü verof nfo 1diomare on di ferihoc, fedi diát in fübieto. hac vcro przpofiio.
E j^ pol
G Poft, in nofiro idiomate dz pprié de oppofito,& non de fübiedio. dicimus.n.poft non muficum fit maficum,& non dicim" hoiem fitmuficus. & ,cóm. lriá fm. vocem , dedit differentiá fm r& &c.
Eorum autem qu; vt fimpli ciadicimusfieri, aliud quidem permanens fit, aliud vero non permanens.homo,n. permanet. factus muficus homo,non mufi cumaüit& immuficü, neg; (im
neidem.non.t ,idem efthomi, K ni& immufico effe: illud qui dem permanet,hoc vero nonp manet, etenim non oppofitum permanet.hó,.n.pmanet, mufl, cum aüt,& immuficum nonp^ manet: neg; ex ambobus com^ pofitum, vtimmuficus homo, Et,cion determinanimu ifla , ex omni, qued generatur potefi ho me accipere bec, fr pofuerit fua co-
plex,neg cópofitü permanet. — deratienem ex boc, quod dico ,f-
Eti cimme, fe
H quid funt fimplicia, generari, que. dam generantur permanendo, e7* nà permanendo. bà.n.per manens bomo fit mu[icwe, non mu. fien vero non permanet nea, fim-
plex, tur. 59 Eulla,jdürgenerari,& ficri alijuid aliud,fm c» funt (implicia , & (untilla duo, przdiximus,dfntin hocqfn alterum permanct, qi gia var lllud exeoalerum vero nó per manet,fed deftruit, & non eft pars gidcalerum vero panet,&et
I$; ierat. v.g.mutici ju gna-
1 ps hole Acennó mufico! hno enim pmanet.qá fit mufic*, nó mu ficusautem non permanet , cüm fit. oppofitus mufico, & fi oppofitü acipiatur fingulariter, aut oppofitü cum fübiccto,&c.
Determinatis aüthis,ex om nibusquaz fiunthoc eftaccipe rejfialiquisinfpexerit, ficut di^ cimus, p oportet femperaliqd fubüjci,quod fit. & hoc,erfi nu. mero cít vnum, at forma quide non vnü.forma,n,dico, & ratio
quoniam [emper indigetur aliquo, perry ini imu i € cfl illud, qud eft generabile € iind licet fit "ynum numero , tamen fecundum formam non eft "rnum.e7" intendo per formamra tionemp.ratio.n. bomims nen elÍ va. tio non rufici:ed illud permanet, € bec nonjilud autern , qued non babet eppofitum, permanet. bem. enim permanet non muficue yero non:nea, compofitum ex ci, vt homo non mu[icws.
Et, cüm dedarata funt hzcduo 6o fimplicia, quibusattribuitur generatio, pót homo accipere hzc duo effe neceffariain oigeneratione, fi o(yderaueritin hocex hoc, quod dico appareteni bene, qp omnc generatum femper idigetaliquo fubicdo,& eft illud quodin rei veritate di gencrariCin tempore, in quo gencraturinactugeneratum.n.cópletum fuitgeneratum, & nó eft in actu genezario gitur, fm q eft mo tus,ncceflario habet fübicctü , &c eft illud , quod df generari inse &
dixit , manifeftum eftin fubftantia, & alijs.gencrat viov gnarum p motum, quem hétapui Sationcs le D.d.&ftod hof Ynum,&ci. & iftud , quod eft gfia-
& ?x boc tam in actu,licetfit vnum 2 nume-
Did to, fübiecto,rf non eft vná fm r6-
bm, ncm,i.fm definitionem t. n. ges in eodoo,quorü vnum eltoppofi- Mi dcfini- tum ri quod eft princ piígnatiosicnt - VÀ€ pis A aliud recipiensillá ré. b& Op E5547 pofitum aquiuocaf in Arabico c
€2147. & co,quod citfinis '6.n. ibi. 1d£ hominisqui fi muficusnon eft r6
acia) non mufici,qui fitmuficus: homo
dean. cnim permanet,mufica generata in Orel eed mul
» i6, q9 mufica genera-
*& apod vari fübiccto, Et «i illod hod e-
cat. ed 0t: ito ex iftis duobus perma E net bomo i muficus: inufca 3x «f; cnim non efLoppofiaboLaon mu E fica verocxiítensin bole eLoppo- Mot qu, fita muficz,v nonefícad ffe, & i Sáe vx. deficit qh fit mulica. Echocquod mo ad dixitintelligendum eft cóiterin o
Siomo busprzdicamen itis, in predicamé Be TS to (abftantiz.in frmat- n.quod em, &c. fithomo , ncccflecít vt fit aliquid , oam & cftillud, p. prod dt perma: rón. hoisqui fit,eít oppofita róni fper- " mc marci&cetam vreocliquid re AE. dpiensformam hoks, 4 & eit in rei weracedt. veritate il generari Cil- ES ludjin quoitucritifte motus.moimo effc in fübic&o icut dilie moo, ximus, & impoffibilecit vtürinil- E12 lo,cui? partes facceffiue deltruunf fiationem partium illius,&e! Van d Tof quodert 5 ficü genctato , epoxide Pao q! P Exc, felile morus eft in fübiedo. &, *& dick noncflec(übicctü, non cflethicali Ern quid deferensift&i motü,necaligd, Reit idest mones) acq digi ll
Primus fetin porentiaalig d, &auferretna- D^ tura; (mieig Sed hocignoráit re le Moderii ppeonfüemdinem.e [ fuetudo.n.ficut dizitf Arifto.in.z. m p acd metaphyfict,eft maxima caufa im. dé.vididé pediensá pluribus rebus manifeftis [rogi Igquemadmodum enim, cum 5i faerit affuctus ad aliquas aCtio- e Pan hcc nesJicet noceantilli,erunt facilesil Procmij li,& credit qp fint vtiles fimiliter, cü. Ea). fuerit affuetus credere (ermones fal dgio " fosà pucritia crit illa confuetudo & iura. cíadn lum verü manifeftá:(i Pauli 1a cut quidam cum vfitari fant come- ehu viri dere venenü in tp erat eiscibus, h* fic accidit Modernis dicétibusg; i f neratio füitex n6 ente, caufàifli?. pride; exifhmaiionisfuit confüctudo , Ec Bos d*£e tu potes(cire boc ex hocquod dixit. g Arift. omnes Antiqui cóueni(it.
3n hoop nibilgeacraarer nihilo ad "banc &iá vidi quol focios dubitátes tríftulim*
in hacqóne,am£obuiaui huicali- loc ad & quantulum in tratar de fübítan- tesa ua orbis. Etifta malaconfuetudo Eremis— auferri poteft per habere confüetu- no« fr&s dinem audiendi contraria fua. qu& porn pd admodum enim malitiz acquifite a P" per malam confüetudinem obuia-. fium. musper confaerudinem habituum t14.Idé bonorum oppofitorumillisit cre £P-6 dereresfalías per malam confuetu- xp. te dinem deftruifper habere confuc- E? "tudinem rerum verarü, & ifta con- Vide coo. fuetudo eft impediens multosintel Zim. le&usperfe&tos recipere veritatem.
Etideo videmus Modernos loqué-
tes dicere q qui in principio adifcio Bhitoophiamnon pótpoftcaadi-
X q primo aii itleges, ei abenden Minis as dixerunt.in quo.n. cógregaf'cófüe tudo,& cóprehenfibilitas veritatis, illenon hétimpedimécá à veritate,
E iij n
G Poft, in noftro idiomate di prie de oppofito,& non dc fübiedio. dieimus.n.poft non muficum fit muficum,& non dicim" qppoft hofem fit muficus. & , càm dcdit dii fm. vocem , deditdifferentis fm r&&c.
Eorum autem,que vt fimpli ciadicimusfieri, aliud quidem permanens fit, aliud vero non permanens.homo.n. permanet factus muficus homo,non mufi cum aíüt,& immufici, neq fim plex,neg cópofitü permanet.
Et illaque dicimus, fecundum
H quid, [fine pli generar que
dam generantur p. »c
nó permanendo. bo.n.per. manens bomo fit muficus, nan mu
fiie vero non permanet nea, [m
plexpe, lo componitur.
Erud dir generari,& fieri ali- |uid aliud,fm qp funt fimplicia , & (ancilla duo,d przdiximus,drnt in hoc alterum permanct, qi gha tur illud ex eoyalterum vero nó per manet,fed deftruit , & non eft pars. ghátialterum vero Pmanen, &cft irsgenerau. v.g.mufici jui gnatur eL hole cetuó mulco. homo enim pmanetdí fitmufic, nó mu. ficusautem non permanet, cüm fit oppofitus mufico, & fi oppofitá aceipiator fingulariter, aut oppofitüi
cum fübi. (C.
Determinatisaüthis, ex om nibusqua fiunt,hoc eftaccipe^ reffialiquisinfpexerit, ficut. die cimus, cp oportet femperaliq: fubáci,quodfit. & hoc,etfi nu^ mero eít vnum, at forma quidé nonvnü.forma.n,dico, & ratio
neidem.non.n , idem efthomi ni,& immufico effe: illud qu dem permanet,hoc veronong, manet, etenim non oppofitun permanet.hó.n.pmanet, mufl cum aüt,& immuficum nonp manet: neg; ex ambobus com pofitum, vtimmuficus homo
Et,cum determinauimw ifla ex omni,quod generatur,peteft b me accipere boc. fi pofuerit fua co
deratirnem ex boc, qud du
quoniam (emper indigetur aliqu qued fit fabieifum lum D cc] € eft illud, quad eft. generabile € ifud Jicet fit "ynum numero
tamen fecundum formam mon e$. "ynum.ey intendo per formam v. tienens.ratio.n. hominu nen eft v. tio nan tmwfici fed sllnd permanet € bec on,llud autem , qued no babet eppofitum, permanet. bm enim permanet,mn mu/icue yer nen:nea, compofitum ex eu, vt ho mo non muficue.
Et, cüm dedarata funt hzcdui fimplicia, quibusattribuitur gene ratio , pót homo accipere hzcdu: eic neceffariain oi generatione , cófyderaueritia hocex hoc, quor dico.appareteni bene, qp omne ge nerarum (emper idigetaliquo fub ic&o,& cít illud quodin rei verita te di generari Cin tempore, in qui generaturina&tu,generatum.n.cc pletum fuitgeneratum, & nó et ii actu genesario igitur, fm qp eft mi tus,neceflario habet fübiectü , & el illud, quod di generari ina. t
Liber Primus.
AÀ hoc,quod dixit , manifeftum eftin fubftantia, Kalis generatum n.elt güarum p motum, quem hétapu.
Satouds D. d iffad ,lescf num,&c.i. & iftud , quod eft güa- & 9x hoc tum in actu,licctfit vnum 2 numc- DERÀ s roi fabietto,f non eft vn fm rbdá faten, ncm;i.fm definitionem Ln. Mess in co duo,quorü vnum eltoppofi- Mi deni. mum re quodeftprincrif. natiotion - 1d£ ris & aliud recipiensillá ré. b & aíz pofiram aquiuocaf in Arabico 2147. && co,quod cit finis ionis.ró.n. ii. 1f hominisqui fit muficusnon cft ró aca; non mufici,qui fit muficus: homo ala c, cnim in Bil D ucrpé si nd V Oppot- netíed deftruit, qü muficagenera- FE ZI var Hfübiedto. Et ri illad,quod ca-
enim non cftoppofitaboLoon ma fca vero exiftensin hoie eLopponisi quo ta muficz,vtnonefícad cffe, & i6 dde wx— deficit qi fit mufica.c Et juod mimo ad dixitjntelli lum eft cóiter in of
bus prxdicamentis.k in predicamé Ie PTS to fübftantiz.in fpermate. n. quod m. &-. fithomo , neocfleeft vri aliquid , cDocumé & cftillud, pquoddf fperma: ró.n.
- hoisqui fit,eít o; ita róni fper- 4 m ER cen vien i vid re- P in pa Cipiensformam hols, d &
inrei werkacedt. veritate illud,quod df gencrari,CilmE Iudjin mo ibucsicifb morus mo- Ro effcin fübicBio,icutdiimum ximus, & impoflibileeit vt Gtmil- «x quo ps lo,cui? partes fucceifiue detrnt mien. per güationem partium illius,& Baci ed n juod eft oppofitü generato , tree Gili moras elLin fübiedo. &, d Y& dex nonceffet(übicdtá, non cflethicali P3 ^y, Quid defereusift motü,necaligd,
fa ve. dd dicerc( moucri,ocq; aliud gd ef. illenon
cr e] retoppofitoex iftis duobus perma E ness bomo /fi fit muficus: iufica. f Fx
36 fetin potentia alig d, &auferretna- IJ tura] fübiliadi Sed hoc ignorát re e i pp confüerudinem. e Có Mmtin. fuetudo.n.üicutdixitf Arifto.in.2. E acá metaphyfioe,eft maxima cau(a im- décvididé pediensà pluribus rebus manifeftis mezc 1. Ig quemadmodum enim,cum 7 ^ fueritaffuctus ad aliquas actio- e parshec. nesJicet noceantilli,erunt facilesil Proemij li,& credit qr fint vales, fimiliter, cti oco in H füecit affuecas credere fermonesfal foe o. fos pueritia ,erit illa confüetudo t& iua cíad dicil mansit. Pia Mia cut quidam cum vfitati funtcomcdeicvenenü io tig eracciscibus, doGifini fic accidit Modernisdicéibusqj f neratio fuitex n6cntc A cauli pridex; exifhimationisfuit confüetudo , Et Bot d*fetu poresícire hoc ex hoc,quod dixit Arift.q omnes Antiqui cóueni(it 5 e in nihil genetaturex nibilo..ad "hunc &is vid, 3 focios dubitátes tréfulme 1n hacqóne;taméobuiaui huicali- ecd a? & quantulum n tra&aru de fübítan- 4o, uaorbis. Etifta mala confuetudo Eremia auferri poteft per habere confüctu- no. fi& dinem audiendi contraria fua. qué Bononie; admodum enim malitiz acquiftz icio per malam confüetudinem obuia- f Áci.i. m. musper confüetudinem habituum tc14-1dé. bonorum oppofitorum illisift cre tP-6 7: dereresfalfas per malam confüetu- g uphte. dinem deftruitper habere confüc- tont tudinem rerum verarü, & ifta con- Vide coo. factudo eft impediens multos intel Zim. le&usperfe&tos recipere veritatem. Etideo videmus Modernosloquétesdicere qp quiin principio adifcio philofophiamnon pótpofteaadi- (cere leges g primo sli itleges, ei abícondenfpoft liz fctz. & dixerunt.in quo.n. cógregatcófüe tudo,& ieprehentbilitas veritatis, impedimétü à veritate, E dj, fed
G fedimpedimentti femp àfalfitate, velfaltem ab eo,in quo non eft veritas neq; falfitas vt ín legibus. fed.
|ui hét confüctudiné recipiendi fal im,aptuseft vt impediadà veritate,quemadmod( in quo. cünutrimento panis, qui eft cib" t£ peratus,confüetudo nutrimenti, re &eft vcn5impediafin aliquaho raabhocquin nutriacab co,& quf afe eftaddiquidalud pat ad aliquidaliud, bene poteft. impii inti feno
illius. Etex hoc modo,f. p confüetu dia
dinem zftimatur p Apologi pro- H pofiti Guitatum corrumpunt multa principia naturz, & hoceft p affüetudin£. Er ideo fides vulgi&fortior i fidesPhilofophorá. qfi vul- [ring affueuitaudircaliud, Phihi aítaudiunt multa. & ideo,
qf difputatio, & confyderatio cóis eftolbuscorrumpitfides vulgi : & ideo (dam leges prohibent difputa. re. Et pót bene videriquantü opera. tur audire res extrancas in opIone, qjeft peonfüetudinem in hoc tpe. holes.n.multi, cum intrauerunt res fpeculatiuas,& audierunt resextraneas eis,cum fucrint aflueri, ftatim I corrumpit opinio,quam habuerüt exaffuetudine:& non fuerüt tfn affüeti ad iftas res extrancas, vt poffint recipere, & fuit deftructa apud eosmaior parslegum , & multiplicati (ant hofesapud cos, qui dicebá tur Zenodic.& Algazel fuit maior caufa hui* cü (uis cópónib* mixtis.
Sedexaliquoflerialiquid,& non hoc fieri, magis quidem dr innonpermanétbus.vtex im^ snufico muficum fieri,ex homi neaüt non, At veró &in perma
nentibusaliqfi d£ fift.ex are, n. & fatua dicim? fieri,non zsfta tuam.Hoctíi ex
€x hoc, hoc,& hocjhoc.nang ex immufico,& immuficus fit mu ficus. quocirca & in compofito filr etenim ex immufico homi, ne,& immuficus homofieri di, citur muficus,
Dicere yero aliquid generari ex aliquo wn ipfum generari, bec icitur propric i rebue, qua nà per. manent yt cum dicimu quod ma y, fíow fit ex mn mufito, ex bete akt. nen.Et rari(tme dicitur eode medo imrebui,qua permanent . dici-
mimi. quod ex cupro fit idoli , ren dicimus quod cuprum fit idedye. 1m oppofeto "vero, quod non per manet , Ytimur fermene vi snedo.dicimme.m. ex boc fieri boc , €7 boc fieri boc-y.g.ex nen mufeco feri muficum, C7" nen muficum fieri muficum. ev fimiliter dicimus in cempofite, v. g. ex bomine. M non mufico fieri muficum, c7" beminem non mu[icum fieri mu/ici. Cám dedit diam inter illa duo, exquibuseftgüatio fm vocé,& fm. rem,vulthic diflinguere qtio vfita iz (üntiftz propofitionesapud cos & dixit:Dicere vero,&c. & intendit pillud,quod n6 pmanet, oppofitii. Etapparetex fermone cius, qp fitü non dí fieri hoc, fed ex ipfo ficri hoc Er iá dixit, dt vtroq; mó , fex ipfo feri hoc, &ifm iet hoc: Vtigitur, ex ipfo ciuscxemplo, quod
.Liber Primus
A qd dizitnon ipfum fieri hocnó fit. in red veritate fed large : qn illud , Tei stt quodin rei veritate df apud cos tu idi riboc,eftfabie&um. D.d.exhole ix pod YCró nonji. ex fübicdo veró nódf Gn. € berihoc.v.g.ex hole fieri muficá, Sim ik D.d.edrariffime,&c.i,fed rariffi- TII me& tranfümptiué dicimus hasfpofitiones Ex,& Abjin rebus pmai fübiectis. dicimus n. ex upto fieri idolum , (ed non dicim* 9cuprum fit idolum.& hoc cft ptium idiomati Grzcorü. D.d.i M ito veró,&c.i.in oppofito ve- 10 vmur vtraq; przpoíitione. di- Gmos.n.q ex non mufico fit mufi- €us& non muficus fit mufius & ifr. ficiuntin compofito, ficut dixit.& ciuseft mamfeftus per fe. Multipfrautem cü dicatfie^ ri,& horum quidénon fimpli, Giter fieri fed hoc aliquid fieri, fimpit aüt fieri fubftantiarü fo, Ki ,manifeftá eft qpfm alia qui^ dé neceffe eft fubiyci aliquid qd fitetenim quantü , & quale , & adalterü,& qfi & vbi fiunt fub. iectoaliquo,ppterea cp fola fub. C fantiade nulloalio dr fubiecto ftdaliaofa de fubftantia, Quod autem fubftantia & Qcung; alia. entiacx fübictto quoda , confyderanti fie vtique manifeftum.femp. n. eft aliqd , dod fubüjcit, ex quo fit quod I; vt plata GC afalia ex femine, Ef guia generatio dicitur mul fimedu, c7" funt quedam , d non iewntur fieri eut generar exer, fed dicitur boc fiers boc, aut. gei , dicitur ait fimpliciter
Vice. Lj
37 fieri, ant generari im fabflantys D
tantum ,in alys quidem manife- El feriat die
«lique [ubietlo , quad efl genera- Puy inibi noi manto ,aut in quali ez" inrelatio ne" in Cin bi mn.
citur yufi quande smagimati,
fibflantia mn dicitur de alio fub. Jetfo ommo , alia'vero mnia di-. cuntur de [ubilantia, Et apparet
6 per emfdretioem qud fan i
fié C7 omnia entia fimpliciter in digent in generatione fabietlo, eft enm bic femper fubietfum,; Fit generatio generati y.g. «nmalia,e7" Yegetabile genera tur ex [ermate,Cr7 femine. uiageneratio d£ multipft:fünt &; eni adim adirqeeee im dem pHt/fed generari hocaut fieri hoc, plt nne &fa ntáccidentia generari adt (im teas pliciserpropriéeftfübftantiz: ma. piA
peas t67. hifeftum elt, q» neceffatio indiget d gia
aliquo fübiecto,quod dicatur gene tci.
rari. D.dedit caufám hoc, & dixit: dicere.n.generari , &c.i, & caufa in hoc, fulietum apparetin iftisre bus accidentibus el qim, cüm dici musquantum,aut quale, aut ad ali |uid aut vbi aut q,nó dicimus,ni- 1 [á imaginati fuerimus aliqd fub. ie&tum vniufcuiufi; cord, qf ifta dr de (übftantijsfubftantia.n.fola non did fubiedo. Et, càm pofuit, fabiedtum tranfmutationisT alrjs. WMicamentis ter fübftáti, eft ma. nifeftum pere, incocpit. declarare. v
G o fifrapparetin fubftantia, & dixit:
t apparet p cófyderanioné, &c.i. &
ex natura generationis apparet illi, qui confyderauerit.p fübítantiz,& la gencrabilia indigentih güatiocit co,g Egeneratio, aliquo fübjecto:ola.n. habent aligd (übie&d , ex |uo generant. v. in fubítantia, S clt Ema atit femen vegetabilium. Etdixithoc, quia pfe&te apparet,qin fpermate eftaliquid; cuiusproportio ad afal generatum. exipfo cft ficut proporuo fübftantiz demóftratz ad album,& nigrü, & vl ad fdicamenta accidétis. qué-
H admodum. n. generatio albi, fm eft motus indiget principio oppofttoei quod generat, ex quo fit mobri triofübieno monii tereítin alijsgenerarionibus. & fi- «ut partes oppofiti fucceffiué receduntà fubiccto, & fiuntin ipfo par.
*1n (pma (6s generau,filt ef & in fübítantia .
[ a 1n fpermate. n. apud generation€.
i on tere patron bolt donec for
'ey ri hois,donecfor
Sefierito ma humana perficiaf:S hocffi for-
minis&9 ma rccipit partitionem:fi auté non
18 gb, iftud neceflario accidit in accidenti
Tool busproprijsformz gencratz, vnde re don,c Deceilario generatio fequif alterafota hüa- tionem.Et,quia fubietum effe nez*sfcst celari in (übftaniaapparetétin-
& ec fi du&tióe,icarpit notificare hoc , & d.
Tic grino- Fiuntaüt quz fiunt fimplr,
ni-ldes.é. alia quidétransfiguratione, vt
[2-04 ftatua,ex acre:alia veró appofi,
gfiabone; tione, vt d augmentant:alia ve^
Iu53é €€ ró fubtractióe, vt ex lapide mer
b 180» Curius:cópofitioneaütalia, vt
im,.d. domuszalia veró alteratione, vt
&. &.ph- ( vertunt fm materia. ofaatit, Vide con, Gi fic flunt manifeftum eft qp ex
Vide xam. ^" fubicéüs unt,
Et ille qua generantur yer K. faluer generantur quadá per traf" mutationem figure, vt idolum ex expro:e7 quedam per additimt , Ytills i augmentantur: C77 que. dam [rr dimimtinem, onrexlapide bum: e7' quadam peréips fitiene vt dme: C7* quadam per. alterationem, vt illa ue mutanfium eft ne iod eres fe-
ife s eft ex fubietlu.
Dicit: Etapparet pinducionem L
eratio indiget neceffario fub €
icon (olummodo Ín naturali , bus fed & in arificialib*. generatio enim auteltin qualitate, vtidolum excupro:aut in quantitate, vtaugment, & diminutio:autfm cópofi tionem,vtdomuser lateribus, &la pidibus:aut fm tranfmutationem , ft inipià fübftania &chociné-
t, cüm dixit: & (dam peraltera. tionem, vtillaif mutant fm mate riam,i.quorum materia tranfmutaf &oiaifta vident effe Tfubiecto:
& neceffarium eft vt o£ generatum. fitex fübie&to,& in fübiecto, & vce- M rificathocindu&tione. Ethzduz D tranfimutaiones C4 eft in aceidenfibusrei & j eft in fubftantia, cóue. niuntin hoc,qiR (unt alteratio ciuf dem rei de vna qualitatein aliam , & de vna difpofirionein aliam . (ed quia videruut qs qii restranfmutaturin quibufdam iftis difpofitioni busítatim nomen,& definitio eius. tranfinutabunt,X in quibufdá nó , vocauerunt primum modum tráf- mutationem in fübllantiam,& alte £ 1zationem fübftantialem, & vocaue c runt
Liber Primus
À rentiftas fübflantiales:fe- & dai condam veró cráfmutationem,, in : |j nomen rei,ncc eiusdcfini Sent ansam, vocsacruntliera- 3:áals, tioncm accidentalem. Et,cum con- Mid fydecanerüt illud, quod defert vir edi ki que manfsnurarionem, inpenifri &xa di fümidé numero, & cft corp? demi ik. .videmus.n.idem i *"U& codemloco transferri de carneitate prssiserr ior A E tein vegecabilitaré,& mutabic nomen cius,& definitio:& videmus & 3p(am transferri dc albedine in nitedinem, fcd non amittit nomen, D kácfiiionem &cx hocfitur, corpas, quod cft fabie&tá ifti trani mutarioni, pmanetin nofe, & defititionc A qp eft ius difpolitio fbflantialis,qua fit vn numero. corpusauté,cuius nomen , & definitio mutanf p tran(imutationé difpofi- Siooum,non eft vnd per difpónem Er inm & definiti i ne Eb ccfeeft vriftudfübiedtum át vnd 2ipima Quia non hét formam dantem nop men/&definitionem vnam. Eteft Bt fx necefle eriam vctres dimeniones, -" aas qoe rhrinpardblesabipi ee max, &'R numcro, dür corpus, fint ac- &fnino- Gdentia,& vnum, quia fubicctum. aun. coránon hét nomé,neq; definitio- Po nem vnam numero.non.n.cft fübde t ciordcdiibu flan in Enemies iftius fub. j; eius definitio p mutationemalicuius difpónis cas, &eller toratran(mutatio in accidentibus. Etcimita fit,eftigit vnG (übicüd mncro non hfs fipónem fabftá
iimdifpóocs (abitanti
38 án potentia enso&sdifpSaesfübfts- D. és caccidenmales, &chzcdt i- Idi en ma materia & primahyle. Et mani Go feftum eít ifta marcria* non de- ecc 8. nudatur à corporeitategfü tunc ha * Cod-An. beretdifpofiuonem fübltantialem, deexilad &haberet nomen, ionem, 999 Etex hoc] qqui ponithabc ierquiponiiltd od dard
iter qui ponit: meadonis, fübic&um habes formam in ado, vt exiflimat Auicen. c
Part 11
Ethocguidem verificato,dicam? Api. qpgenerátio,& corruptio aut eftal teratio in fü ja,autcongregatio,& fegregatio: & qiocunq, ritnoneritnifi craliquo&i a tiqui conueniuntin hac fitio ri juia non inteligehant n nanuram iftius (a i it qui
dam güationem,& corruptionem, &quidam apofueruncoém tranfmu tationem de genere alterationis, & quidam aprropriatit geoerutionf, corruptionem, &con né, & ionem.Q uod aütindiui Cé«a rr duum fübflantiz,, compofitum cx lege materia & forma fiat, & tranfmute torfm totum de non efle in cffe finealiquo deferente tranfmutationem,impoffibilecít ofno, nifi non eflcindinidui compofiti mutareff eficinditidui fübflitiz cópofici . & morariin hoceft füpflud. Et, quia corpus 'caret potentia: qui dipónem,nifi posttiaad vbi, id car ideo iftud (abic&tá caret potentijs : podia ad & quia caret bocfübicdo , ideo ca- 1v. ug ret forma, d fuftentat per boc fübie jore; &um,& fuitneceffe vt forma ei* ef vb. 1:5 riberuab bocfübie&o,& vtnó mec. n.ec fet conflitutionem p corpus : corpus dels conllicuitur Mid perillam, vt (ciesalibi. orbis, Quare
G Quaremanifeftum eftex di^ Qtisqpoe qd fit, emper cópofi, fü & erdt quidéaliquid, Id fit, eft aut£ aliquid, qd hocfit: & hoc duplexaut.n.fubie&tü,aut oppofitum. Dicifautem oppo^ niimmuficum, homintautem fubíjci:& infigurationem qui. dem,& informitatem,velinot, dinationem oppofitum , zsau^ 16, vel lapidé, vel auri fubiectii,
Declaratum eft igitur exdilis quod omne. generati Jen
H eff compsfitum ex aliquo, quod ge feratur ,et ex ali. egenerat&i :et boc duobusmodis ,aut fub. detfu, ant oppofiti, Et per oppofiti Stelligo n mwfici et per, Jtr loiem: et fimiliter et m ipeaet sun idolum , €7* nen ecdo eft oppoitwm,ruprum vero er" lapis ,€7'
«urum eft fubietium.
Intenditperillud,qd formam.Et, cüm dixit X hocduobusmodisinnuit illud,gd genera- T tur.dicim*.n.fübie&um fieri boc, &fimiliteroppofitum, fm q przdixit.Sed generatum in rei veritatecii compofitum ez forma, & füb. je&to: oppofitum veró , quod eft non cflc, cítde neceffitate generationis qin neceffe eft vc non effe $cedatgencratü: &,fi non,non
cratü:fed non efle recedit a for. ma,& remanctfübicctum, & fic neratü in rei veritateeft compofitumez materia &forma. Quomo do igitur dixit q omne generari eft emper, &c.deinde diuifit illud, quoddr generariin duojin nó efle,
&in fübic&tü , & non effe reced generato, gd eft forma ? Forté i tur intendit per generatü, nó ill qd eftcompletá iam , fed illud , eft in viageneratióis. in hoc.n.t exij ente bienes & párs de. effe, & lc forma: & (icgenei tum fi hoc criteópofiruzh ex u bus.Generatü vero completum « piss exduobustin, f.fubiet & forma: & fiiftud fübic&um nt quá eft extra non cfle : fed nó efl. quod femper eft coniunctá cá fo priuatio forma oppofitz i liforme.Autfermo eiusex aliqui quodgenerafereoeride dion generati, non quia eft cópofit c aliquo, qd generatur, & ez aliquo qd eftgeneratü.& eft euidénus.D &intelligo per fubic&tá, i.fübicéti mufice. D ieaprum veró,& lapis & aurum füntfübiectum,i. habétió figurá,&idolum,&ordin£, quibu: funt oppofita,non figura, & nóido lum,& non ordo,que füntin eisan tefiguram&idolum,& ordinem. ifeftum igit cp, fi quide funtcaufg, & principia eorum, qug natura funt,ex quibus pri, mis funt, etfacta funt, non fm accidens fed vnumqdq,, qd di citur fm fubftantiá, pomne& ex fubiecto,et forma fit.compo nitur.n.muficus hó exhomine, & mufico quodam mó. diffoL.
[er ucs.n. rationes in ratióeseorü ,
pranfifum igi qid f can[a, et principia exifientia na» turaliter funt illa , ex quibia qnmo funt aut generantur nn accidentaliter , fed fecundum inten. tionem, qua intendinm. qe mie
"n AP "a" Es culla denfde- €" creatione. diceres. bemieompofitwnis . petes. enim a were yerunque [ermonem in fias defowitiones
Cám deciarauit, p pridpia funt. tria,Forma,&Priuario,& fübie&, &qhzctria cxiguuntur ín geneon i rs it notificare que eo-
E & que per accidens:&
3 dui Mani£ftem ctigiturq. caufz , & principia cxillentia naru-
ilier fantilla,ex quibusprimó fi-
untillaquorum fünt princpiaaut
frocranrarfinrinnara lerari ,
boc non per accidens, fed per fe,
& eft vt vnfíqdq; corá habeat c£f
fübíiantia compofiti. & hocinten-
debax, càm dixit: fed per intentio
Enron qnKintligimuserprin-
ipis quacfüar parsi tei.
qua induzitillum,qui
eítquafi conftquens, & eft, qp om- € accítex (ubicdo, &forma tandi, n0nex priuatione,& tacuit de prztedente illod, per qd a; .confe- OXio confequentis,& cílo ex fübito & forma fit, io rei pfe. Ecfyils componit fic. Si principia. aaturalia fant illa, ex qmbusgenc-
rar. ile: incipaix inet fe,& principa:
ifpofitio forma , o. Deinde dedit exemplá , & di- Xit:dicre.n.hominé muficti&c.i. €x (abico, & forma.& hocqd di-
39 xitde qualitate ,intelligendá eftin D fubftantia, fed induxit exemplum inqualitate,quiacft notius. D.d.po tef.n.&c.i. poteít.n.diffoluere rationem materiz, & forme, & diflin gueteeasfm definitioné, licet non. incflc:non.n. feparant à fcinuicem. in effe, licet feparentur ratione. Manifeftum igitut eft qp qui funt/fieatex his. eft aücibic. €um numero quidé vnum for ma veró duo: homo.n.& aurü, & omnino materia numerabi^ lis.ná hocaliquid magis, & fitnon fmaccidens ex ipfofit. E priuatio aut&,& cótrarictas ac^ cidens, vnum autem forma, vt ordo, aut mufica , aut aliorum aliquid fic pradicantium, Decleratum efl igitur quod ge meratio cuin[libet, 'eneratur su numero vero efl yum , in forma autem duoi ££ AMTMIH, €" wnuer[aliter materia eft nu. merabile : e» poteft umerari , quia eft. dignior ve fit demenflraf46 "Afr EX C4 , n generatur per accidens . prinatio utem," contrarietas efl per aco eidens , ferma "vero efl aliud ,'vt erdo, Cy" mufica, aut alia eorum , qua pradicantur boc modo
Cám declarauir. 2 erred iul
legeneratur pfe ex: '& formajnccrpit declarare quomodo ac
iditfübie£to priuatio, & dat driái " Plaron&
inter illaquam ignorauit" Plato ,
diflinzic i
quarc noa diftinxit inter matcri&, pos & donem
G &prinationem , & dixit Eft ex iftis. duobus fm rationem duo, licet fit vnum fecundum fübie&um : efl.n. ens,& priuatio.D.d.homo enim & aurum, &c.i. & prima marera eft aliud à priuatióc , quia ita fe habet ad res ficut homoad muficam . & aurum adannulum,& homo, & au rum. & vit materia fm qj eft matezis;numeraturin entibusquod n6 eft in priuatione. & licet materia.
ua novi aliquidinaBum quód elt
nome materiatamen dignioreft vt fit ali [r3 quod demonfiralum E [prioatio, algd in. i tam£ propinquior eftdici effc in
H adu,quàm priuatio. & dixithoc,
s& (cl) quia prima rnateria multum admi eum priuationc . D. induxir
iot fecindum differentiam, & dixit & r. quod generatur ez ca, &c.i.& priua. i do ctim differ à materia, quoni Eeeraum eftez materia per fec
It pars eius, ex priuatione autem eftaliquid per accidens cm nó remanctpriuatio, ita c» fit rati. Et intelligendum eft hic per
Fu acis posriow neceffarium, Iindcnim E ei Accidensaliud eft ne- P darin aliud ratiffimum, quia.
má. Vide eft prinatio neccffaria, ioni, eon. "x neceffario; preci generati : Pheio (edm attribuitur füb tiz generatz inücnietur principium accidens. fcd vniuerüliter nonparatur à materia,(ed quandocunjue materia admifcetur cG aliqua rma tantum , admifcebitur cum priustioneformz fitz illi, & 3pfà ctiam non habetin fe formam riam, nequepriuationem pro Dri nom Pf aberet formam Eo ropriam, non reciperet omncm. faces lormam,& imiliter/i haberet pii Ji£.czl. Uationcm propriam,
4 n le
Quocirca eftquidem véduo E. dicenda fint principia, eftauté pro Vitria eft quidem Vtcontra (c. ria,vcfialiquis dicar muflcum fita o Gimmuficum, autcalidum & l4 its frigidum ,aut congruens & in €7*i congruens, eft aüt vt nÓ.d fein, 4. Phy. wicem.n.contraria patiimpo(^ fibile, Soluitur aute & hoc, pro pterea qp aliud eft fubiectum, hoc.n.non eft contrarium,Qua re neqp plura contrarijs princi»
ia quodammodo, fed duo ( vt
cdicam)n iterum
itus duo, propterea cpalte, 1. Pom eft efie ipfis, fed tria:alte^ rum enim efthomini,et nó mu fico effe, & infigurato ,& zri,
Et ideo pot. quas dicere princi pia ejfe duo,et pat dicere effe tria, €» poteft dicere ca ejfe contraria. yg muficum C7 non muficum.
TRES antcelidum er frigidam, eut c
éfitwn eo" nen cempefruan , y^ potefl dicere quod nan eil ita. mà "4 » Std rfla je lane s ftm i Nd rec.n.nen ef cótrarium.Er- "IACGpla n6 pnis quedémodo, fed quaft 3n numero fant dus (éd tamen mom fint duooibws modi:accidet.n.ef. eerió alind, fed tria:dicere im. inbe. mine ipfam e£ no mici efe alin 'ab ij fe bam er eta pro ipfum e[f fne figura talielf diudapienrm.
Liber 9; Càmdetlatanit q prindpia pfe A fd materia LE orma c qü priuatio dicaf principi, eft p accidens, dicit qp ex hoc mó diffoluétur q6ocsprzdi&z,& dixit Erideo quisdicere principia e£ duo, intéderinilla funt Frincipap (etr pótdicere illa effc tria.cm nó feceritdiftin&tion£ inter illajj fant per. fc, & p accidés, & pót dicereillaeffe. c5cariaji. càm folmodo cófydera. virinductioné. pet quá fupra proba uitprincpiacflccócraria, aut fm q» | a/& contraria cóueniunt tin Ll rijs dictis. qi B (autex: indice nequez Ko ola feri D &port dicere p noacítitaji. icere qp princi aon lueetodo füntcdetrarialcó trariz.n.non patiunCabinuicem:pa tiensenim debet effc file, & non c5tranam. D.d.fedifta quzftio,&c i. fed bhocnó phibet vt principia int ebraria. & nó notificat q priuatio mócft prinapium nifi per acis (cd addittertii;quod non cft cótrarit, &cft fabic&ü. D.d. Ergo principisc. i. s fin 9 diximusprius, prindpia nó funt plura namero cónni loc inten, Li». dili quodammodo. D.4.fed juafi 1 numero fant duo,&c. i. fant. purs nó duo, cim accipiétur fim q funt principia Ámpliciter , nó dittinguendo illa quz (unt perfe, abillis, quz fant per accidens. acciditenim prindpijs qua fant per fe, sliud,& poe & ficerüttria, €àm priusto fit de neccffitare, ranonis. D.d. (ed funt iai Cd fm hác modá funt tria.dicere enim in boieipfum efe non muficá, quod ít priuatio muficz., 6aliud à fübie
Primus Goguodcit bá ht non i D cns(üntaliaà mufico.fünt igit tria, Forma;& Subic&tum,& Príuatio. Querigieer Principiante rum naturaliü, quz circa gene^ rationem , &: do cordictl eft, Ecmanifeítü. quoporerz (ubi aod eda tizimedotio luó efie nó neceffariü eft; fufficiésenim eritalterü contrariorü abfentia, & pracfentia faeere mutatione,
grinapiaveri generahilis, ^ n
de fant tot. Et € declaratió qubd càpompirr d iier rc quid contraria fant duo: alio vero mado mn cft neceffe . fufficit enims alterum cotrarirum m boc, quod
tran[msutatinem ipfé pra-
Cüm demóftrauit numeri pria 6$ cipiorá , incepit facere füumm& de. illis, q dedarauit, & dixit : Iam igit diximusj. dedaratum eftigif quot. funtprincipia fer aturali , cóm. numerantpcr fcaut cürn numeran tur p(e,& per accidens, & caufa , pp. Y quifsncati numero iced boc
neceffe eft vtin
tionein [res fit aliquodTübie- &ü,&cít prima má ,ficuteft di(pS jn generationibusaliorum przdica méntorum. D.d. & cótraria funt. duo,i.cdm non diftioguafilld qf eft per fe,abillo, quod eft p accidés, cüm aütacapiuntür fm q funt pet fe fafficiumtin hoc fübicctá, & foe. ma. & hoc intfdebat cüm dixitalio veró modo non eftnecefle, Etdi- &it boc, quiafüffatin grocsatione
pe ab[ente;
G effcformz, &in corruptione non eflc cius & hocintédebat,cüm dixit, fufficitalterum,ideft forma.
Subiecta auté natura fcibilis [c4 eítfm i ytenim adfta, 5T- tui zes aut: um lignü , aut pic adaliudaliquid habentiura for Videclyr, snam materia , & informe fc ha^ Tam. — betpriusqiaccipiatformam,fic Wzcad fubftantia, & hoc aliqd, & quodeft fe habet, Vnà igit principiü hzc, non fic vnü exi, negficens, vt hocaligd: vnum autetn Ratio:amplius au tem contrarium huic Priuatio, Natura diit [ubietla cogmofcitir per comparatione. ficut eff com. puiedii: d idolum aut ligni d (camma, C7*, ficut comparatur. 4d aliud habenti creatinz mate. vIA Cus C7" priuatio illms creatiofu antequam ertatur ta. 4 cmparato iflme natura ad ilam fub Blantia, aut congregata ex vtroo,, ut forma ez? demonflratum : [ed diffefitio ene apud ens Wmmerfa- 1 later. «Ifl igitur natura efl num. fricipen, G'mncff vna ,nes, nié, Yt demanflratis : 7* eft aliud ey Pritvipium quad efl gatio:ey* cin
MI n5 jx fraritm 1Ís 7" eff Prinatio, iei p Eta parit elübiedhafibintizz, non pótintel ic, cum dica non italiquidin actu liens quidi xcad ub tatéfed ratelligitur fm comparatio flandaor nem pp larentiam fuz fubftátiz.. & Bi» & 7. ideo,cim voluerimusdare fabítan 44, tiam eius, dicimus ip(am effe illud,
T Poyae cuiusproportio ad (übftantid ffi
cut proportio cupriad idolum ,: ligniad (camnt. D.d.&)ficut cór ratur i. & vlt ficut comparatur aliud habens creationé, & form: mácius, & priuatio creationisci itaifta narura cóparatur ad fübít tiamj.fm q eft fübic&a fübftant & recipiensill& D.d.aut conE E tam ex vtoq;. hic expofüit füb! tiam;cui comparat iffa nacura.fui ftantiaenim dé de ito ex h: mà,& forma,& di: leformaé & dicit grifta na dicitur in refpe fübftantiz,aut fübftátiz aggregat ex vtroq;.findiuidui demonftrar. autformz,& eft illud, p quod füb ftantiaeft demóftrata in adu. D.d iftaigiturna eft vná principid,&c idelt& ifta natura, quz £prima m: teria,eft vn principium cóc ofbu: entibustranfmutabilibus,qua: alte: rantur in inuic£ , fed non eft vnain fe, itaq fitfübftátia implex exifté: s&a,neq; itaq fit aliquod compofí tumex mà, &forma.nam,fi haberet formá ipropriamnullam lié reciperetipía permanente fed ftatim. corrumperet q cito alia forma genetarct. & * etiam quicquid recipit aliquid non recipittpfüm fm g eft in achu,fed fm qeltin potéia. fi igi turprima md innatà &recipereo&s formas, neccflceft vt fitin potentia o£sformz , € vtnon habeatin fus : fübítantiaformá propriam,quaeft ! materia.& ét/fi eflet aliquod exiftés | in a£tuji habensformam, fc genc- f ratio in fubftantia effetalteratio, & Í fotma-cflcnt accidentia. D.d. &eft aliud principiti;i.& *entia hütaliud principium à (abre£to, &elHforma. k fed primü principiü in hocgüenó * Ponoie fcri in hacfcfa, ficu primá y um. D.d.£t cótratid ilb. pn zu
Liber Priinus
qp c6rraria folü principia funt, pofterius autem qp neceffe eft ec. aliud quippiam fubijci , & effe tria Ex ijsaurem, qua: nunc ma süfeftum eft qua fit dria contra sziorum,G qüo (e hüt principia 2 dinuicem,XC quid fubiectum , vtrum aüt fubítitiaforma, aut fubiectum fit,nondum manife ftü eft:fed qj principia tria fint, & qüo tria,& quis modus corü Etiam diximm prine quemedo fla funt duo c7" quo plura. Dixi- Pe enims. primo. quod principia nencariatenti, C) diim pt quod nece[fe esi ve fit bic ali aliud fabieHium. Et iam apparuit ex dithu nunc differentia Tater contraria, C7" io fe m propa Pd e Jubietium "vtrum vero ferma fit. JnbfLantia,cr- fubictlum nondum C el declaratum: [d . declararu et
quid principia un tria C7 que-
suodo funt tria: Cy' declaratus cif. E22!
modu, medfiper quem fundatur quie
Etiam diximusprius,.cum con fy f] (per Cmaneria &forma. . 3 io plura,i. c confyderant prise E rodeilp fe,ab ifti illad, perfe, illo qiodeft per accidens :apparet enim 9 fm hoc funt tria, forma, & fabicdá, &priuatio. D.d.dixim*.n.
&c.&innuit fermonE in quo pba- D
i Sit principia (unt conttaria cif eft dixit.Di
ximus n. principia cín (f contraria. D.d.& iam diximus poft. &innuitfermonem,in quo declara vit poft qp eft neceffe vtcií contrarijsfitaliquod (ubie&,non in fdicamentisaccidentium tín, fcd Tprae dicamento fubftantiz. D.d. & appa * Tofa eft ruitex dictis nunc diia intercontra P, y prisa rii. 2qfh forma cft principium p do£ prínfe priuatio eft principium per ac cipld. pe cidens. D.d. &qüo fe hit, &c.i.qi aede fubicctum füftentatformam fm q eg. formab non pótefle (inefübic&o, E, forma 2i füflesrat fübic&um fm b A» qpeltcóplementü eius& fm qpfüb. 4! feum bon pot denudarid forma, pueris D.d.& quid et (übic&tü,i.c & mod vere. vide effentizcioseft,g noneft demfatá coute 1. inactu/fed eft qua(i medium inter Ph.c.1.jnoneefle(impit,&effein adu. Etac P558 cidit fubftantiz cius vt fitin poten c Modr e tiaosformz:pon tiacius fentiz ma. ein fübftantiaita qrfit parsdefini ten etg tionis:d qfh,fi potentia. elicrin füb- 23. zm flantiaciustuncefle eius deftruere quati mcturablatione: tizz, & püriafor dil inter mzinactuf.formz,ad quam habe 55e£timbatpotentiam vtreaperct:& vlt , fi piel porniaefleinfi tiaciustüc p ubftantia eius corrumperet apud i1. mec. fanonem, & effetin przdicamen &r4.c.idé E dd aliquid, nonin przdicaméto $P5-7- (abítantic. Ex hisigit patet g iftud fati cft (übftadtia no portta, oe de p priuato: epars n.fubí&tiz eft faba mix fubltantia.& forté hoc intendebat, da cfi dixic & quod é(übiectá, & ideo 24, dixitpoft,vtrum veró , &c. & fort videcon. innuxtolaquz diximus, & eft me- Zim. lius Ecinteadebat,cüm dixi: veri cPatifub vetó forma, i. vttü veró formaeft (us. Li. is fübltanta q fübie&tü,aet fub 1d aci hy.cicó. Auer, ,,F.; icctü
6 ictum m ud forta , nondá decaramel ín fecundo declarat bitur. Et forte intendit; hoc non eftdeclarandum in bacída, & € me Jius.D.d.fed eft declaratum qr prin. cipia fanttria, &c.i. & eft declarar qu fünt principia,& quomó funt. cfà duo coram funt (üb(tantiz,& tertium priuatio : & declaratus eft miodusfm quem vnumquodq; corum eft neceffariumi in effe. ti, qfà füpet hoc (ant fundata. Antiquorum dubitationes. foluuntur per. t, que dé prime materia ejfenia. ^ Ce. 4. Votigitur, & quz fint principia ex his cófyde^ ret.Quodautem vni^ co modo fic foluit & Antiquo^ fü dubitatio, dicamus poft hec, Quzrentes,n.Philofophi primi Veritatem , & naturam entium conuerfi funt veluti in vii qui^ : dam aliam,depulfi ob fexperie, tiam.dicuntg neg fleri eorum, qugfunt vllumyneg corrumpi, propterea qp iü eft fieri quod fitautex eo, quod eft;aut. €x eo,quod non eft: ex hísaute Ivtrifqsimposfibileeffe . neqs.n. quod eft fieri,effe.n, iam : & ex €o,quod non eft, nihil vtiqs fie^ ri fubájci.n.quippià oportet. Ex bic igitur confyderatur je7* Jéitur quot (unt principia, €7* qua. . Et declarandum ej Y hoc folummodo difoluetur ettam. 46, quà antiqui querebant.. tn tiqui[amion. T philefephia , cum fuerant per(erutats de "veritate yet. mam entium,reflexi fant ab ea, et
quafi expulf Ad alam viam yhe- E. pter paucitazem exescity . c7" ali. xerunt quod nullum enim reciit generationem 7" cerruptienz, náquicqud generatur neceffe eit "yt generetur aut. ex ente , aut ex. n ente;fed impofttbile eff aliquid generari xdg aflerum,ens.n. en generatur quoniam am eil € ex von ente nibil generatur m digetur enim in generatim alio, quod fit [ubieium. Cüm dedarauitquotfünt'prin- L ipis cuz eorum funtperfe,& d accidens& (actu, & 4 porétia, incorpit dedarare ex iftis reb? dif foluefqó,quam quzrebant Antiq naturalium,ira qp cocpitcos; principia, & gationem & tráfnutationem,& multitudiné , & dixit : Ez iftisigit &c.i.ex ifisigi£.4 dixi mus pót quisfcire numerü, & natu. ram eorum.D.d. Et declarandü eft fLi.quia(ermo demon(rariuus innatuseft oluere o£s qónesaccidé tesin re.& hoc fignificatetiam quip feinuenit hancdim primam materiam , & iftum numerum princi- M. pon intendebat Anüquos, armenidem,& Meliffum.D.incoe pitdicere qdo accidit Autiquisifta qó,& d opinionesacciderunteispp hoc& dixit: Antiquiffimi. n. &c.. Antiquifimi.n.cdm intendebát pfccutari de entib*,accidit eisifta q6 & non potucruntíoluerecá pp pau Citatem exercitij in Dialectica. & 6. reuer(i fant à via perícruratióis na turalis declinantesad res extrinfecas dicentesnihil rari,& corrü. pif gatio aute[tez ente, aucex non
Liber Primis * fuis
A non ente fed.non eftex eni exnon enteergo güario non clt Din, ione vtriufg; condiui dentium vrunfdabbasfyllogjftnis in feconda figura per Pritn(.&.dedarítqiimpoleeft vrghátio fitex. tnteficgüarum eft ill, quod non eft dam gfiatur:ensautém eftillud. quod. ensnon gfiat.In hoc &uvem, p quod declarant q pon ens nonghatur,vrunt étduabuspropo fitionibusquarum vna eft, q quic quid ghacureftaliquid, dum güart & non ens non cftaliquid:ergo qoquid cit non ensnon güaf.&
B tendebat,cüm dixit &ex non ente,
j.illud quod df güari,dum güia
tur.gParum n.completá dr gencra. tf, quia ante generen. ideo |ui ponit aliquid i ernon
nuuq habcbat,neq; implt, neq;in
fubic&to.qin,qi non enscít genera. tum,&eftin actu babet tancdifro fitioncm,& auteq gencraretnó
buitillam.qui igi dci q gener eftex non ente,contingetci concedercalieram duoram, aut g eft hic. tranfmutarum fine tráfmutatione, aut Q tranfmutatio cít in priuatio ne,&totum hocceft impoffibilc.fed
Moderni recipiunt tale impoffibi-
41 emc-tllnopindil fant bar D ex bet, quod. fanis . Etcàm có(jderauerfit gd féquit 7* erhoc, hd fatio, &corrm« n nó funt,c5i Us id cos vt ofa int vnü.qfn,cá non fueririllic ga tib,neccorrüptio,non erit mà, nequefotma:&;cim.non fuerit fora, neq; má, quibus restranfinutent , ofaerunt vnü fimplez. ifte igitfermo coegiteosopinari conrra illud, Ere ih it ideo dixit Parme nides fi ensgfiat bét principi : fed o nó hé principid. fed vanus, vt Nosa(it dicimus qpex co, qd tftautex qnae fei at qosendk autq iquid;aut pati, aut qdcunque hocfieri, vno quide modo nihil dftautMedicü facere aliqd,aur pati,autex medico e£ aut fieri , Nos dntem "Vremir m alio medo à primo. dicere. n. quod atio edd ex ente aui ex no en fe ent . Jh ERI dE ED rM liquid cnt pariter , aut quid fit diquidex quilibet mnbabet y
'erentiam.n 2.5. eft differctia
lepphoc, d affüeti füuntà puetitia ster boc,guod dic. od M. Mer iemdo dile et dead qud c] t Etficitag qd cófequenterac. dicemw quod medien t aliquid , ciditaugentes,neqs ec multadi. exe fet ligi quodcunque.
cunt fed cn ipfum qdieft.Illier jore,
gotalm acceperunt opinionÉ ^ Cüm indmzitgnem Antiquo:
propter ca, quae dictafunt. rin ir diluere ci, d id
Ari viderunt quid qii ts clguia vto Qd
bát poftienc, er copulatur chia, aemuli fc mix» dim grid res om aot pars lick cum o sra] ij debemus
"al.choe- Diennam,
debem* diftin, fitiones eorum,&demfare modum,fm qué verificant,& fm quem non veri tur. D.incorpit declararehoc, & dixit:dicere.n.& icopitab hoc, q nó eitdtia inter hoc aliquisdicat, qp ghiatio eíLex ente,& non cute, & in. ter hoc,quod dicat, q non ens, aut. ensagantaliquid,aut pariant. Etdi xithoc.qmm,cum dicimus q genera tio eft exente;autuon ente, indédimus q gfiatum fit expaffione non enne hs rcnris autactionecorum . & hoc manifeftume(t. D. induxit exemplum,quod declarat hocigeneratione,& dixir:znon.n.eft diiaji. &quemadmodum non eft: ter hoo aliquis dicat sgitaliquid,aut parit, $c qui dicit & medico inuenijaut giataliqud, filt non eft dfiainter hoc, q aliquis dicatqpex ente generatur aliquid , Suten caliqui,aut dicat qexnó eategeneraturaliquid,aut non ens fitaliquid Et, cdm dedarauit" diffe. rentiam inter ifta, incorpit declararefecupdá quot modosdiatur aliquid agere hoc,aut pati; aut genera ziex hoc. hoc dupliciter Quare,cum lupliciter di catur manifeftü eft cp ex co, qd eft,& id,quod eft,aut facere ali, quid,aut pati.zdificat igif Me^ dicus,nó fm q» medicus fed $m qpzdificator : & albus fit, non quatenus medicus,fed quacen? niger:medicatur autem, & non medicus fitquatenus eft medi^ cus.cü aüit maximé ,pprié dica^ m? medicü facerealigd, aut pa tiaut ficri ex medico,li fs qp me dicus hzc patiat,autfaciat,ma^ wifeftum qpex non ente fieri, &
hoc flgnificat,quatenusnó eft, K uod illi quidem, non patiétes, a uerunt , & propter hanc ignorantiam tantü infup ignorauerunt,cpnihil aliorum opi^ nati funt fieriaut e£,fed aufere^ bantomnem generationem. are e dicitur dupliciter, dut. iter man eit quod puniti » um eX ente aut ens agit, aut patitur. Medien igitur edificat pon [ecun dum quad eff medicwe, fed fecundi quid eft edificator:et medic fit albus non ecádum quod medicw, fed fecundum quod miper : medien. hare autem, C7" nó medicinare eft Jécundum quod efl. medicus. &7*, quia n dicimu propric, (7 pru aapaliter medicub kn phun 1,4ut aliquid generari à medico , nf lo illud quod agit aut re. cipit fuerit fecundum quod efl me dicw manifeftum eft quod , cim dicimns quod generatio el ex non ente,ntendimm boc etiam,f ect- M. dum quod eJÍ mn eni.c7*, quia ills non diflinxerunt boc,errauerut, Q7, quia ignerauerunt boc pecca werunt adeo quod exiflimauerunt In niil generatur c7" quod ni-. ul fit omnino, fed neg uerunt generationens omnino. DixitEt,cum hoc dí, &c.i dicere 74. Qpà medico fit siguidaue, medicusagit,aut patit aliquid. qim, cim dice ex aedico e aliquid au me-
Liber À melicusagitaliquid, sut parit, fueiicet diccre re non aate tali Quid.aut p non ns parif, & ficut di pk did nóente generat aliqd, 2utq nó enspatif , manifeftum eft fm numer modorum, fm quos io medicuragitaur patit, autfit exco aliquid, df qj n6 ens agithoc, aut patif,aut fitex eo hoc.D.I it numerare modos fm quosdfq me dicusagit hoc,aut parif,& notificat funt duo modi, vnus pfe, &alius pet acadens, & dixit : Medicus igit Pliücas Aci eeidem anributtur plurcsactiones,ast paffiones.jdam. 3 píe,quzdam per accidens. Y qa medico attribuit a&io zdificandi, &di qj medicus zdfanautg ex medico fit zdificario. & hoc accbs non.n.cdificat fm eft medi cus fed fm. pcd eie fucritedi ficator:& Pr axribuitei pati ab albedipe,fed non fm qj eft medicus, fed hm qp accidit medico. itni ger.D.Á.mediare adit &c.i.medi Cinare autem , & nó medicinarecft. ei perfe & fm qp eft medicus, dicere. igitur medicum curare,autà medi- €0 fieri curationem eft uliud à dice re medicum edificareyaut albefieri, C autá medico fieri zdification£, aut. albedinem.D.d.maoifeftá eft,&c.i. &càm : i& actio non attribui T ifr fm e £illud,cui attri builnon. fm q accditcialiud,&in teatio eft przdicano, eft pe, mai eft q dicere qp non ensfit n6, pex non enic fitens, intelligendumefít g non ensfm qj cit o6 ens itensquod eft impoffibile. suem non ensfit ensnon fecundi quód eítnon ensfed fecundum eftsliquodens,non eftimpoffibile, illiigitur Antiqui non. diltinxerr
Primus interillod quod eft per £e, & illad, D quod eft per accidens.illud.n.quod. eft peraccideus,cft; leimmo neceffarium, & illud, quod eft per. fe,eítimpoffibilc. idco exiftimauerunt g illud, quod cft per accidens, eft impoffibile: & fic deftruxerunt. 'ationesomnino : vnde dixerunt, totum ensfenfibileeft vnd. Etdeclaratum eft q priuario eft Prioado tincipium generationis per acci- POPE Maske neceffarium in. Lori ratione,(.fm qacadit fabie&to , ex neceflarid quoeft generatio ,ergo neceffe eft in gáauóe Ttgencraio fitex non ente perac- I4 cà cidens,& eft impoflibileperk.. &. Nosautem & ipfl dicim? fie E. ti quidem nihil fimpliciter ex
Pt eo,quod non eft,fed camenfieri
ex co,quod non eft, vt fecundüt accidens.ex priuatione enim, eft perfe non ens,nonex eo, qf
fueritni ineft fit. Mirabile auté eft hoc,
&imposfibile fic videt fieri ali, quid ex eo,quod non eft,
Et hes etium dicimu quod nihil ft emnine ex non ente fsmplici ter fed dicimm quod aliquid generatur ex non ente.Y.| 39 atti dens , generatur enim. aliquid ex y priuatune, c7* eÍ aliquod non ens per fe aba, eo quod fit in es.Et boc. tenetur pro ymprobabili ey exiftá matur effe impoftbile aliquid gemerari ex mn ente,
Et nos conuenimus cum hisin hoc. nihilomnino fitex (implici priuatione . quoniam , fi itacflet, tuncensinuenirctur perfe ex priua. tione,& fic priuario pofletalterari, feddiamusaliquid generariex nó
E odüj ente.
G ente pet accidensiierfübic&o ,cui acciditg1 eo fuerit priuatio rei, ex «uagüatt& 6 hocnotiefferf.. ipi
uatiofotmz non in füt
Ratüt. erp ne &c.i. secefic eft.a.aliquid eéex priusdo ne;chm iexpoffibile 4t vt generati inucniatper (c abíq; co, qp priuatió eiusfitin (übi&cto , tx quo fe-DL&eftoon ehquod cns p & priuztio eft non ensper (c, & Puhario € materia eft nó ens peraccidens. D zonens p dabfq; co qj itensj. ps* generati. fe mfait Ercürn: nit grpritatio
H Griaeftfgeneritione,dixir Et hoc £xon 5*4 tener pio improbabili.i generatio-
infra, nem freri ex prinationc. & hoc non
€7* eftpoffibiletin ficri d neccflarili, *2lprina rji p accidens. D.incarpitétdedara-.
16 9 fimiliter accidit bol,qp gene-
animali, et ex aliquo animali si Y. mal. fjigitur came generatur ex
We L'uG generatio cue efl ab
er , fed generatio enm exes ,
Bei [rdum quod f amd cin babet rationz aninsalie.. igitur amatum efE fiers ammal , n per accidens neceffe eft vt ge. neratio eise fjt ex non cnumal).
Hocenim etíam fit illo codem 10doji.quogenerarum fit exnon ente C paccideas impoffibile.n. eft L vt] im fitens;aut non ens, ante. Qgriaturarfi pacidis Dv gc
i.v g ftaliquis dicat qp tos vi asibialgenrrai eral ibi fimili, & aliqd afa ex tili diuerfo in fpe-
rano attribuitur enti.[.qin eft aecef! cie, v. g.caaemrex equo, &
Part 12
fariá p accidens, &impolfibile p fe. ^ Siüiliteraüt nequeex eoqd eft,negrid, quod eft fieri,nifi fecundü accides.ficaüt & hoc fie rixodem modo,vtflex animali animal vtiqj fiat, 86 f ex quoda p animali quoddam anienal, vt íi canisex equo fiar.fiet.n.non fo^ Yü ex quodá animali canis , fed etii ex animali, at nó quatenus eftanimal,eftenim iz hoc.t aüt aliquid debet fieri animal,nó fe cundum accidens, non ex ani»
mali erit, Et fecundum bunc modum non.
atur etiam ens exente , nifi. p
accidens. bec: enim. etiam erit Jecundum illum eundem modum . "kg. quom generatur. ammalex.
hoc! ileeft véafal gf iorimali:adhocafitdicemusq, fi camis Sigheciorati Gode Cd ex imtpficiter, fec s alelirezabl, & entisex enténion poreftefle fimpliciter, genetabile n. RAM illia , quod non habct,&alaluaseftingenerato.fi ip animal generare, fip eftalal,& animal cx animali, fm $ eftanimil, conungereraliqd trànfmnurari in. ftm eius quod habetinactugquod eftimpolfibile . & ideo aecefleeft vromnequod inna. tum ef fieri animal perfe, transferaturex norranimali.ergo, fi penc- Im ratio effet poffibilis animalis (im- Je £2 iciter,cunceffet neceffe vtex non. (1i, animali mpliciter generaret: fed , aei |uia generatio eft animalisdemon b&t ati,continget vt fitex nó anima- 7 la lidemonftraro per accio &exanl 35. mali com.
Liber Primus A malidemonflrato peractidens Et — Vnus igitur modus hic eft D eanfacius,quodeftperacadésbzc Aliusaütcp contingiteade dice efL.qià prima materia non póide-. re fecundi potentiá,et actü. hoc mudariiformaquemadno/dczu- aurem in alfjs determinatü eft... faciusquod eft. peraccidens ingha cum diligétia magis. Quare, qd ^9 à manc ril ud, quod quidé dicebamus, dubitatiócs geoerí (t, deber eflc priuacd. foluuntur, propter quas coacti Etfialiquidfit;nonexeo, qd. remouent di&orum quzdam. eft.neqy ex eo,quod nó eft.quod Peer hoc. n. tátü auerfifunt enim ex eo,quod non eft, di&ü Prioresá via in generationem, eft nobisquid fignificet,cpqua« &corruptionem,& oíno muta tenus noneít, Amplius aut€& tionem. hzc enim vifa natura €fícomne, aut noncíle non re omnem foluit hanc ipforü igno mouemyis, . rantiam, E
Bo osigitur aliquid fuerit ens mn. — 1fleigitur ef ynoemoderum, efl ex non ente seque ex enteiam. quibue Ytimur.Et esl alins , queenim diximus quid intendumus , niam poffbile e$t dicere iila effe eum dicimus ex no ente. Et nonu. npstentia c7" pofabile eil dicere.
feremoms per boc totum ens , neque. in a£u. e^ 3am determinaumus fofum nen ens. bec. fefim 1m alio loco. 1am g Siigiroraliquidgenerarur.non A haberme iliud , quod premi 7 gacdircteteipiden ge mede dfltone pari p €xnonenrenmpliciter,vtexiftima. bs c4mtiqus coaHhs funt. ad nega uctunt Antiquizam enim declara-. duy oue coo diff queniam s. uimusquid inteadimus, cüm dici- e ifa decl iqui b. wnusabquid generariexnon ente, 6794 46 DIaherunte/gntiqui Dae &exente& d quodam modoge- declinat ione à via ducente ad ge-
(p nmeaturernonenre,& alio modo. nerayenem,C7" cerruptionem, C77 F excnie.Etcm diamus aliquid B6 ymwerfaliter tranfmutatunem.fs DerriernonenrenoPIMERdiTE" eim ipfxiftent banc naturam » Selosdiquidgeneratiereme,on fstererefifter omne, quid ignara intendimus aflirmationcm totius. serunt im bac intentiene, enüs&bocinrendebarcimdixit: — D.ifleigi&cáifteigiteft vnus Etnon usperhoci.qua,cü modorum,quib* diffoluit i(taqo. diamusah uid gcneranernonen D.induxitfm modum, & dixit: Et te,n0D int& imusnegarionem om- eftalius &.i.&iftaquzftio przdimium modorum cflendi quoniam &adiffoluirur.quoniam dicere,ens hocimpofibile cft:: ümdi- effealiquidaliud;autez co fieriali- €imusaliquid gene: i quid,dr duobus modis,quor( vnus mamusomncs modos cflcndi. eftdcenrcin actu, & alius de ente
dj | dn
Prisco € materia eft nó ens peraccidens.
G ente pet accidens.Lexfüble&to , cui prinatio rei, ex. its hocnorefen pd
aeccfc ef aliquid ecez priusto nejim tnpoffibile &ft vc generat inucniatper (c abíq, co, p priuatióeiusfitáni bito, Er quo generat
fe-DiL&eftnon abquod ens p. ELpriunto cftnonets ik
zones p dabíqyeo cp fitensi. ps* generati. S rino nece
fe mad
Etcür lit i aria eti gentetiout dixit Exhoc
non ens el : $c; tenet pro improbabili.i.generatio- Tina nem feri ezbrinatione ihocnon
e tio.
eft poffbiletià fieri ed neocfariti,
A2Lprina ij, p accidens. D.incaepit & declara-
ze p imiliser accidit pot generano attribuitur enti. .qfi eft nece fariá p accidens, &impolibile pe. * Sinhiiliter aüt nequeex eoqd eft,negrid quod eft fieri,nifi eradicc les.ficaüt & hoc fie rieodem jvt flex animali animal vig; flat C (iex quod
] animali quoddam anienal, vt fl canis ex equo fiar.fiet.n.non fo^ Yü ex quodi animali canis , fed etii ex animali, at nó quatenus €eftanimal,cft enim i hoc.ii aüt. aliquid debet fieri animal,nó fe cundum accidens, non cx ani» nali erit,
Et fecundum bunc medum non feneratur etiam ens ex ente , mfi per accidens. bec enim etiam erit Jécunduem illum eundens modum . "kg. quema generatur. ammal ex.
animali, et ex aliqu anser ai ml. figitur cane generatur ex
igitur watum eff. fior? emrmanl , sen per accidens neceffe eft vt ge nerati einn fit ex mn ammaly. Hocenim ctiam fit illo codem 1todoji.quo generatum fit eznon ente Cpacridens, impoffibile.n. eft Yt im fitens;aut non ens, ante. Qgriaturarfi paccidés.D.d. v. g.&c. i.v.g.ftaliquis dicat qp nos videm* anihíal, exalali ibi fimili, & aliqd alal ex ztali diuerfo in fpe- Cie, v. g.cánenrex equo, & liocpslliieet vta pietetanimali:adhocafitdicemusq, fi canis füeturex equo pet fe, continget vt. el gheretes all fünpliciet, ed fo alalis ex alali, & enrisex etenonpoteíteflc fimpliciter, genetabile. n. RAT ONUL ANY ] quod non habet,& afaliaseftingenerato.fiigituranimal generaret, N fi qp eftafal,& animal cx animali, fm & eftanimal ,contingersraliqd/j: trànfmurari: in p£m eius; iod habetin actu quod eft impoffibile & ideo necefle eft vtomne,quod inna tum eft fieri animal per fe, transferaturex nor animalj.ergo, pene- In rztio effet poffibilis anmalisfim- Je* plüciter,cunceffet neceffe vtez non c; animali mpliciter generaref: ed, cé ia generatio eft animalisdemon b& 'ati continget vt fit cx nó anima- P^
lidemonftrao per acci Kexanl 4 " mali coo
Liber Primus
A malidemonftrato per accidens. Et eaufacius,quod eft per. aca des te |fn prima materia non pó medii Lora quenaduodi csfaciusquod eft per accidens in gáa tione priuauóe clt,g illud, quod im eft deber effe priua. Et fialiquid fit,non exeo, qd eft.neq; ex eo, quod nó eft.quod enim ex eo,quod non eft, di&ü €ftnobis quid fignificet,cp qua tenus non eit, Amplius autc & efícomne, aut non efie non rc^ moucmus. |. ] Bo osiginur aliquid fuerit eni mn ef ex non ente neque ex enteiam exm diximu quid intendimus , em dicimus ex no ente. Et nen au fgremm per boc totum ens , neque. Totum non ens.
Siigiror aliquid generatur. non generaturex eute fimpliciter , neq; €rjon ente impliciter,vtexiftima uerunt Annqui:iam enim dedarauimusquid intendimus, cim dicimusaliquid generari ex non ente, &exente,& o quodam modo generarur ex non ente, & alio modo exenieEtcim dicimus aliquid nerari ez non ente, non intendim? negationem totius entis,& cim dieimusaliquid reneratiex ente,non. Áatendimus affirmationcm totius quis&thocinrendeban cm dizit:
non us per hocj.quia,c duamusals uid eEnerancrnon en 'r,non inté£dimus negationem ommium modorum cflendi quoniam. hocimpoffibile cft:ncquc,cüm di- &imusaliquid generari cx eatcaffir mamsonnce "nodosefendi.
44 Vnus igitur modus hic eft D Aliusaütcp contingit eade dice refecundü potentidet acti. hoc zum in aliis determinatü s cum diligetia magis. quide J cei je i foluuntur, propter quas coacti remouent dictorum quzdam. poer hoc. n. tátü auerfifunt 'rioresá via in generationem, & corruptionem,& oino muta tionem. hzc enim vifa natura omnem foluit hancipforü igno rantiam, E Tfle igitur eft nm moderum, quibue Ytimur.Et eft alus , quosuam poftibile eft dicere iila efte. y patentiayez" pofabile efl dicere. 3n a£fn, C^ sam . determinaumus boc fofi 1n alio loco. 1am r3 tur babemus illid , mmi de diftolutione da bw Lt coach funt. ad nega dum quadam ditla. quonam bac cau[a declinanerunt. antiqui hac. declinat iene à via ducente ad generajienem C7" corruptionem, C77 F
Bt Ymwer[aliter tranfmutationem.[i
enim infjixiffent banc naturam , tunc recefti fet omne, quad igmra serunt in bac intentione.
D.ifteigit &ci.ifte igiteft vnus modorum,quib? diffoluit ifta qó. D.induzitfm modum,& dixit: Ec eft alius &.i.&i(ta quzftio przdi- &adiffoluirur.quoniam dicere,ens effc aliquid aliudjaut ex co fieri;aliquid,dr duobus modis,quor( vaus. eftdcentein actu, & alius de ente.
F iij in
Ins mer.
Phyficorum € in potentis.ensigi iexen- tur fimpliciter fleri aliquid ez K ssitiat impose eoquoinon ci qui armen 3 €ó,quod qi , feguirur.n.exco vt rÉ ian dére&i dicere . poftea videfip. ydee ted generetiensaótgenerariezen- fis fi quid£eft numero vna, t seta porentia eftneceffatif ens. potentia rii effe: hoc aüt differt jnpotentianoneft priuatio pura: plurimi Nosenim materi, GC exquo quitur veensfiternÓen- eio sdiong alrerü effe dicimus te:neq; actio pura: ex quo fequitur. & ho materiam quidénon vtgenerarum fitan! eret :& acie fen C denR "an hzc funt extrema contradictorie, €nS€flefm accidens, priuat ition£ Tore nca ex quibusfequiturquaftio. Antig üt perfe materiáquidé pro clie qnos enim ignorauerunt q inter non cé pe, &« fubRátiam, Badia puram,&eflepurumeftmedium, priuationmautem nequaqui, TidiM autaliquanatura. D.l.lamigiusr — Ef imwemmw «lies, qué aliquá
lár. m. habemusillud,quód promifimus, pylgmy imQexernnt eam , fed mn z,
com). i i jue h al 'u &ci.q6:giGque Spegit plures Nie y! f int Yerba
non concedere q! rum,quz fequunf generationem , 1am difloluta eft. omncs. n. conceduntfübiectum , & non concedunt mon efíe,quia apud cosensnon neraturex nó. eme &erpuli int À natura generationis pp hoc;adeó p pofücrünt gencrationem effe có gregation& aut ijon&autezi tum mixto. D.d & haccaufa, Kc. i Antiqui veró pp hancquzítiont negaueráit: tionem oIno, po ftetiores veró Naturales pphanc caufam & negatierunt non folum
1 juzdam fequentia generationem , & 'unt veram generatio nem,&íic quodammodo concedüt illam. D.d.&fi infpexiflenthác naturam;&c dicit, &. fi Naturales c6prehendiffenteffentiam iftiusnatu Tzi.materiz,t(icauferretur omne, quod ignorauerunt in generatione. Et hocfignificat iim inuenire háccám, & fate eam principaliter .
Tangentes igitur & alfj qui^ dam fueruntipfam,fed n6 fuffi
cienter,Primum enim. ten
dicunt fampliciter aliquid genera ri ex nm enteypuia ferme Parmenide apud ess efl "yerm : deinde quia dicunt quod cum fit "ynanumero,efl etiam n potentia, Q' r4 fine Yna:Cr" in boc eft differétia magna. Nos autem dicimm quod materia Co" priuatio differunt: ot quid altera (materia mn eil per accidem , priatio autem mn ef perfe qod materia € aliquad pripinquam , c7 fabfaantiaquedà mede, prinatio aut mn omo.
Jdeft: Et videm* quo(dam alios accedere cópebenfions namreifti* 7? materiz. fed nó q pertingant fufR.- Genter:&innuitP| *. D.inceepit notificarein quo defidunt& da xic:Primo vero,&c.i. deficiü.n. in.
itione naturz eiusin hoc; qa
non diftingountinterillam, & pri-
vationem.primo. n. concedunt ipfam non efle.auia concedunt ai
mentione Parmenidis, (, qpquio-
Liber eft fterenseft n5 ens, ens bwni .d.deinde quia d vici. fecundo veró , quia vliaripfem efe vnum numero,& q pp hoceít voa deinitione,& róne: & ex hoc fequi tar vei aliquod ern T
vnanumero fm «undá rónem, Pen vigi pium ít monem IDcpsinationem. efie in (abftantia cius j& fm hunc férmon£ fecundi t priwationem eflc in fa eius: & Mocdemonitrang table. runtparuram cius natura Pina ioeis. Etcum notificauit q Plato B folsfojt I* videre verum in hacnàrura , (cd t non diflinxit. t bene,incarpitdicere dfias veras inter materiam primá, & priuationem & dixit: Nosaüt dicimus, &c. &intédit; |uum.1, propin- SWR py iodo fui
ao quia n aba ad coppoh
i ali aet edit iuatio! TEM d IQ, pri n
x ta priuatio at fm o eft pri
Tio non Ts nomcn sar per Etezhoc dier REurcrdbis mia Ber dena id
E un
Primus 4$ * [Et boc declanbirar Jin defüb(t£ D. tia orbisqp corpora ian6ha- "4 Lhoe bent maretiam ofnó , qf runce£nt. generabilia &corrupubilia. ge mixtionem priuationiscum" nata «1 nue racor.anibilalid.o.eft caufa ge- ua. meae d prima e iM H mara ria ei X mixed Pod eftio ful ein. a gum Quidáaüt qd n5 eft magn, & paru (imilt aut fimul vtrü, pod queut feorfum vtrüq, quare E peni alter eft mod?hic trinita El fita tis,et ille/hucufq.n, pcefferunt, 6* Era iV» Qpoportet quida fupponi natu & 1hanc tfi vn faciunt,etenim, fübfianda fialiquis dualitat£ facit, dicens es paruüip(am, "nó mi^ » nus ide facit. alteri,n, defpexit, permanégn, ci forma caufa eft. eorü qua fiunt ficut mater :al^ tera veró parscontrarietatis fg
ilisdif. pe per imaginationem videbit
2] autem ponunt mn ens ma- Lssdi inui verum esdem mode, fi Te "per ipd ilad, f. le, € fient p m dicem [e eitvt.
ciem D arura materie: iuatio foi naturd YIÀ. quid Endo eter me. em $e dixerit in t4 dua red --— cerne o ru maefe! natio fimplier,une C , il generaretur ex eatigif 9 rd. arm, com ira ex elle R nma satura permanut, e et
G eff amplexacum creatione , qua ercantur generabilia ,'t mater : Sila ait alia natura que ef altera partium contrarietatie snulteties facit exiklimare con(jderantem per [uam mete malitia a£lionis eins Jp[am non e[fe omnino. Inducitétalium modi ind Dionis prinationisà ma,& dicir:Tlliaüitponunt nóens magnü,& par u6,&c.i.Platoaütnon diftinguitin terpriuationé,& mám, cám p non ensdemonftret qd demíaf per ma- H gnum,& parud,& indifferéter, fiue lemóltret illud per ambo infimul, autper vtrunq; pfe. D.d. & fic erit. iltafententia c.i. & ficifte modus ttinitatisin principis, fi cócedatur ipfum ellettinü,cii magni, & paruum reducant in mám,eritaliusà modo trimtaris, qué dixi" ( q, tri nitaseorü dc principijsd eft magnü,& parufierialia à nfatrini tate, eft priuatio, & mà & forma. &accditei ille moduserroris , qa dimifitconfydcrare de priuatione. D d.vfq; aütad hunclocfi , &c.i.in hocaütad q peruenit cófyderatio Y corüiin iftisrebus, in hoc, quod di clit,q: neceffe ve fit hicaliqua naruxa fübiecta gnabiliü,bené dixerunt, in illisaie d funt pter hoc.nthil re- &e dixerit. D.d.qa igi aliqs, &c. ifti peccit poii loct, qa nó numeraucrüt priuatione (cdm prT- Gipiü c m3, neq; pfe, neq; paccás, ncq; pofüeruntdualitat£ i princi- Tier uibuseltgfatio,Cmaretiaibus quisdizeriteosdicere dualitaté, cim dàtq má €magná , & paruum,nibil dicit dinerfüm ab. eo quod dixcrant primó:magnum
enim,& paruum reducunt in vnü, K vtdi&tum eft in przdi&ta qóne, nó in duas naturas diuer(as.& ét p hoc, qp ponunt dualitaté f magno,& par. uo,& fi concefferimus illa fignilica re doaliaremnegácalit narüram, fptiuationem eflc de numero prin piorum, habere introitum Lgenerationem,neq; p fe, neq; per ácci dens. D.inccrpit dare caufam, quare lamitPlatonem priuationem babe re principium in generatione, &nó latuitipfum hocin materia, & d.illaenim natura pmanct, &c.i. & fait manifefta cis difpofitio iftius narurx, C materiz,&latuiteos(ecüda na y. tura Cpriuatio mixracumjmateria, propter quá materia cft parata ad recipiendum formas:qrn ifta natura f. matena pmanct in [generato , & forma non poteft effe (ine ea : & ilta (c habet ad generata ficu mater ad filios:& propter iíla nó latuit coshancnaturam effe neccHlariam. in generatione:alia autem natura , Éprivatio propter malitià fug actio. nisin generabilib* latuit cos, nam, im accidit gencrabilibus priuat il la& multotiesqui infpexcrit illam hoc mó,credetipfam magisdellzue regiiationem, q c£ necellariam in fatone. Ethocintendebat,cóm. liit multoties, &c.i. qr non facit generari, fed deftzuit generation£., Exiftéte.n.quodam diuino, vide & bono,& appctibili;aliud qui 2àndem contrarium ipfi dicimus €&jaliud aüt, quod naturaaptü eitappetere, & defyderare ipm fm fuamipfiusnaturam. qbutz dáaütaccidit contrarium appe tere fuam ipfiuscorruptionem, attamennegiipfum fuam ipfi? poffi-
A poffibile eft appetere formam, Mmm pterea q» non eft indigés, neq fcu ws- COtrariü , corruptiua enim funt pe boni, fuiinuicE contraria: fed hoc eft mum. materia, ficut fi foernina mafcu/ Wum,& turpe pulchrü:verü non
perfe turpe, fed fm accides:neqs
foemina, fed fecundum acides.
Qum , quia efl ic aliquid di suni, qued. dios € eppetibile, dicimus quod bec efl cstraris eim, € efl iliud, quad efl innata , ide
By naturaliter appetere,e* affmilari ipfum ills. aur contingit eie, Vt. esntrariun appetat cerruptianems fuspfus.cy mpsftbile jf v forma appetat fe, quana non efl dimi ruta ed, appetit (uu eontrarió, pia contv.tria corrumpunt [einuicem. fed materia appetit formam, féeent faemina mare, e77 turpe pulebrum:nea quia in fe eff turpu [ed per accidens:mea, quia eft famina, fed per accidem. »"
$1 Cümdcdaranitqüo apparercó-
C-fydersiprimo. afpeiha »qrpriuatio non habet dignitaté in generatione cfi mà, inccrpit declarare ipfam habereintroitum in generationem, & qfío, & p mixnoeius cam materia eft caufa in hoc , qr defjderium naturalecítin materia ad formam , & hzceftcaufa in hoc, resmateiialesfuot generabiles , & corruptibi- Jes, & dixit:Qriquiaefthicaliquid diuinum&c i.&,quia priuatio acci
Pef&ii dit materiz de neceffitate& eft hzc dx o. pfectiodiuina maxima, cui omnia moie coria apperuataffsnilari , &ez qua
Primus appetuntacquirerefm cp naturaco D^ Tm potreciere dicimi nosq ma fiuilari teria fm qraccidit ei priuatio, cftin C2n4$ nataaj fe affimilari prio prin 5, Aiacc. cipio fm q pót, & hoc eft appetere 14.&i.cor i rmz. Etintelligithic li t664pappetitüillud, quod materia hét de motu ad reaipiendá formá.a] titusenim aliusé naturalis fine fenfü,vtin plantis ad nutrimentum:& Aes aliuseftcü (en(u,vtappett? anima- &Alaislium ad nutrimentá. in maigit eft appetitus naruralis ad recipiendum o£sformas.tecipitigitur casalterna. timquádo forma agenseft pre(ens. D.dilleaüt,&c.i. qui atn cócedit K priuation£coniungicum má , non pótdicere quare ifte appetitusnatu ralis cítin entib* ad tecipiendü for. mam poft formá.qrn,cüm non con. cedunt priuation£ effe mrxtá cum m3 quapropter nó eftin actucontingeteis dicere 9 iftud defyderiü naturale eft in entib? naturalib* fm. ep fantcópletacxiftentia in acbu:ex. quo cbtingetcisaliqd appeterefü ebxrariü corrüpensipfum:& ficali- oec, qi uidappetetfecorrüpi. Ethocqd lgirfeper lizitmanifeftá eft. qim,fi non cflet manere. hicaliquid nó habésformá, nó effec etra n5 hicaliquoda formá poft for- 4 anna guniefie let runc: mi ocio Botas quia poneretin entib? potétiam (s in reh* ad corruptionem corum En. ep unt pó fenfit ina&u:S totum hoceftimpofe. o€ ij; enim ens,vt dict e(t, diligit fe per- niii p manere.íed má diligit induere fnr- pofinoné mam poftaliam p liminutionem 3d alterá, cbtingenté fibi. D.d. fed ma appc- funr. vide titformam ficut faymina marera.& confimile. licet non vfitetur comparatio in do 4-Thv. c Grinademonftratiua,t vfitatus in P rebusnon fenfibilibus,qua nó intel , ,'& , de liguntur nifi per comparationem. Aia.1as. D.d.
víitari pof
D.d.nonquiseftin fe, (ed per accidens. qa turpirudo acadii i vatione mixta cum ipfa infe noneft priuatio, eft igitur tur pisper accidens ; & fimiliter eft fenina per accidens:quia faemina eft homo impfedtus: Remineitasenim cciditei ex priuatione, Deincorruptilali sbilitate materie , e» quid dinphe — Ce. $. Orrumpitur aüt, & fit,eft quidem vt fic eft aute, vc non.quarenus enim efLid
Tet inquo, fm fe corrüpitur, quod
| H
lai bhy. caf leg. Mesti
enimcorrumpiturin hoc eft pri uatio:quatenus auté fm poten, tiam, non per fe fed incorrupti, bilem,& ingenita, neceffe eft ip^ fam efle, flenim iat, fubijciali^ uid oportet primü , ex quo in^ QiRente fac hocautt ipfius natura:quare erit , antequá flat. dico enim Materiam, primum fübiectum vniufcuiuíqs,ex quo fitaliquid,cü inflt,non fm acci» dese eicomumpitaiqudjn hocabibit vltimü:quare corru^ ptaeritanted corrumpatur.
Kt corrumpitur C77. atur quidamadoeo: dla meboni ficu duo enim illnd quod eff in e, per. Jeep lum qud Tm] fe, in ea e im pmi
4M$ petenti nen cerrum
pitse perfe, meme nece[fe eft t fit nerabile:
men corruptibile , venerabili. queni fuent gend ta, imi et Jubietie,ex que generetur:e77
eff ip[anatura: ergo erat, antequá.
generaretur , dico enim Matvris, X. P "primi fabetr ili ex que gre
ratur vet , Cy" efl in ana per accidenter" fi fuerit corrupta, ad hec "yeniet in peffrerho:er go erat cerrn ta antequam corrmmperetur. Cám notificauit naturam prime $s. materiz,& in quo differt priuato ne,& diffoluit quzítioneontingé tes Antiquisin generatióe, incorpit dedarareipíam effe neq; i lem,neq;corropabilem. Ese nerabile, & corrupubile dt duobus modis, per fe, & per accidens, dixit: L, Etcortmmpitur,&c.t. íi eft gencrabilis, & corroptibilisperaccidens, &non lis,neq; corruptibilis, D.ezpofüithoc,& dixitfm enim,&c.i. &df effe corruptibilis, quia priuario, quz eftin ca,cft corruptbilis perfe, &ideo cfleciuseft caufacorruptionis, & non effc ius. citcanfa endi, & q nonattribuit corruption, nifi fm rem corruptibi lem, quz eitinipfovatribnimt pet accidens, & trfifamptiué,vt dicim" dolium acefcit, dh vinum, quod eft inipfo,acefct. D.d. fm aütpotentiam,&c.i, & fm prz(entiam priua- Mi tionisformzin ca recipit corruptio nem,non fm przíentiá potentiz in. eaquia potenua non eftcorruptibi lisper fe, & matetia eft érgenerabilis per agridens pp prafentiam ei*y quod eít perfe inea & eft adus. Et, cüm nouficauit ipfam effe non i jj corruptibilé, induxit füper h. fation£, & dixit íi. fneringencrara Sci ifte fec mo eft inducens ad ipcóucbiens fic. materia cítgencrata, & hoceft, in. quo dubitatgr:& omnegencrerum.
Liber Primus
À habetfabicftumjnquoeftexiflens. termi; gia D pert &boc. m fuit iiie gru EA
& tibilibus formis rie crifrasin poerotaci dee cay deméftrandis dice itasse poa c mus, Quod igit fint principia,
oai generali TE EE uoc numero determi^ ima macri ad x ant fic d nobis fit Rurfesaure, tnünamero,£ «num fübicctum:& aid Eecs, dicam? 6€ ,quod cum fuo fübiecto , ex quo pricipiücapiétes, eft vn numcro, eflan- "ere ext de principio sequam fit : ergo prima materia cit fec Formá , Viri fit vnum. peiora ET m z rni «7 quid ft, C fua fot ef de spere prima Philebilis &hoc modo; apertet ms expetlare. rea oem pubi prm E
lemgerfe:i sidere C corrupti dmcipiemus ded Pea s cl daraear dms fed iam detur marriam rim fübie&um, quod minauimw per etr pel
in posfus, non fuübic&tfi, cx quo payer 14 efje, c7* - res & eft in actu, &; t fint. Et not inttdimme.
poche eec T dd per bred ermane aliud principium,
Kpimum cbocsjuntin boo pge Cüm notificanit printipia e£ tria,
neratum inucniteg cisper fe, duo p (e, (materia, & forma, & vná £&runtin hoogrrieliopore pe per accidens C priuacio, & i declara. Ieonidin: uitprimá mareriam eflede
gosoóé acetum dcateldi- pij dicit: Confyderarea&tde priniili quod prered fm formá,&c.i. coafy. E-— vno falicfto. dirirhos pros
fir j& Musee egerint eram eere iae
ütvtütcum materia phiz.*formar enim aliz funtin "Format
pequoa, num numcro:&cnonacdditim materijsalie non in materijs vrde alie fanct ác Lex poffibüe przdictum. &idcoexcim- clarmióeftin hac (cienua, &ideo cf satin, Kc47.K mtaudient£ad inilligendt ex hoc, fpieruiodeformiseit dure Cu
Co&fe n. 2,4 Als - ni jn N, - - M ml nca ari voe acuralisconf- Meses
daaütdeformisnplicibus abílra ?* Deprincipioautem fmFot uà ma &eftilla SGentis, quz có gam, virivnum, an plur t fy deme mph: Sed Boda it cü diligentia. eftil jenus ena ima Phiofophiz. opuscit de permis mio dari
€ inhacfca naturali.&q dicit qp primaDbilofophia nitit declarare en-
ia fcparabilia cfle, peccat.hec.n.en
tia funt fübiccla pric Philofophiz,
& declaratü € in pollerioribus Ana
Sca cbce- ]yticis q-Tpoft eftaliquá (ctam dcdc Eum clarare fü fübie&t effe,fed concesut gaeit diipfum efle, autquia manifeft ande períe, autquia eft demonftratü in perfe aut alia fcfa. Vnde Auic.| iuit maxi Sedis mé,cüm dixit *q primusPhilofofea.idé. ». phusdemonflrat primü principi Pbi & efle, & proceffitin hocin fuo lib.d
.de 1éc&n. (65 Diuinap vii; quam exiftima- Mecbs | uitefle neceffaris, & eflentialéin il ld&i.de laícia, & peccauit peccato manife- 3j217. &. fto.certior.n.llorum fermonum, 15.cldé6 quibusvíuscftin hoc, n6
É rtranme.cridt fit ordiné fermonü probabilid : & TUicct: iam cám innuimus huius alibi. Et
fife c&rra peiuseft hoc,qd dicitg iftafcfa ac- Avicin.$. cepitá primo Philofopho corpora Berk €Óponi cx materia, & forma, Nc- Wi phy. gligens cft nealia via ad fciendum c5.7.& hoc nifi ex tranfmutatióe exiftéte. ibi. infubflantia? Sed ficutdicet Arift Nulla «f Philofophusdeclarat fübftantiam. add ca. matetic, d fit pfedte, pcóparationé pora et có eius ad o&s differenvasentiti fm qp poliaer füntentia, ergo impole declarare BE Kr iam e&nifiin bacícia.D.d.qfi.i& ma, iva inauimus p huncfermoné, esae &ci.& intédit,cü dixit & dint for tionis. d£ má , & materia. & , ci dixit& quot fup-cst finr;intéditduo pfe, & terti p acci IE EEIde. dés D.d.& nositédimusaliud, &c. &c-1aEs. & innuit hoc, qd vultincipein (e- Mei. edo uadtamde n qdíitdefdede Seld. numeratióc fpecierum caufarum
WEE -Edfore innuitprimd princ fate orb. moués qd dedarari etin ps i Qtdemo libri oén.dequoloqoifin hoclib. Ia pricipaliteret PP illud priapiü :& paliar e. iftc prim" locus;in quo Nálisin-
fpicit aliá modteffendi ab illo , d juo cófyderat, & apud illi ceffar:& Jie etderncone deeovíq; ac fcam nobilior, 4 cófyderat de en. w,fm peítens. Ettotü boc€ quafi c5rrarid eius,gd eriflimanit Auic. bes bicnon demóftrarct ifte mo lusentid .feparabilid,nó effet nifi fca Naturalis, & Doctrinalis : & ió Antiqui Naturales cxiftimabát qe fcía naturalis eft prior ofbusfcientijs,dic£tes q» fübicéta ei*funt prioraoibus enübus. Etforté intendit paliud principiá , aliud initi do- Grine,qfn principium doétrinzin. hoc libro dcbet efleà fcdo tracta - : tu. & hocéteuidétius eft apud mc.
ARISTOTELIS DE PHYSICO AVDITV
LIBER SECYNDYS, Ctm cArfser.Cemmen,
$SYVMMAE LIBRI. A text primo vía ad 16.de narura eft fer- A moa modii pamridramr: textu 16. vfque ad.17. ponitur quod ier confideranonem midems nci, & naturalis reperitur. N AtextQ 17. Vfque ad 75.de caufis, ac ear modis & duuifione apirur.. A xa 7;.víq ad find offendi quod omnie agens propter inem agit. DeNamma, Cap. 1. Orü, qua funtjalia quidé funt natura, alia veró pp alias 1'U. caufas. Natura gdé vi funt & animalia,et c partes ipiorum,& plate &fim pliciacorpora, vt terra,et ignis, etaer,ctaqua.hgc.n.echmói na. tura
Liber A tura effe dicimus. Ofaaüt;quze dicta funt, videntdriaabijs, nonnatura exiftunt. Q.n.natu^ ra funtomnia vident haberc in feipfisprincipiü motus, & fta» tus, hec quide $m locum,illave rofm itü, & decremen^ tii, qugdá aüt fm alterationem. r od entium quada fantnatura , 7 quedam ex alys canfis. illa autern, que [nnt fecunda Naturam funt fecies aumalium,e7* partes eorum,c7" fpecies B vegetabilium,e7" cerpora fempli- €i, VE Lerra, Ignis, 4qUa, et aeT € flan. eo familia dicimus nafura efe. Et videmus quod omnia afla differnnt ab e, que nen con-. ffitsntur per nareram. quonam. 3a ynequos, ifferum efÉ principi "— menie quet ml s. 09477 1s augmente, 7^ [^ei eusu[dam 1 alteratine . pácpui , i ams Vincim inrdiriaboe latu loqui dehi: pori] rincipia. ifm ie, icare natu juid fit, & dem ic pol ipium eodera ciahbe.id£ nis in hoc naturalibus, cü ina. cv). Sint manife(horaq nz, & dixit: Di Mix Py; camusigiur, &c.& intfdit p alias Sack caufasvoluntaté,& cafüm,&.q.d.cp tVidcf ex entium quedá funt cx natura, & dboc oxi dam fiunteralijscaufis. deinde nu Seb etel. mersoitilla, quc fiuntex natura & xà evel dedit modá, quo ifta corporanata. eren. rabadifferunt à corporibus innatu E, ralibus, & fm quéadmodá dicütur Vie cf. ssraraliz dixit: Et videmus Aci,
& os
Secundus & vnüqtiq; emit nataralii-differt D ab radicibus inhoc, f * vnü- "Nófuent quodq; enti naturalid baberin fe Gateormes principid, quo qiq; tranfmutaf,& ca alere£ qq; quiciat,qd nó videmus in re ex f auc. busanificialibus.vnde naturalia di qd genere. cunt naturalia fm hoc principii *&t &&. Deinde numerauit modos tráfmu (oro ám. tatióis, & dixit, dá Tloco.& in hoc plez quod collocan quatuorclementa,& ha- rider m bétia alas, & corpora f cerleftia: & 11. f principid in iilis dicat fcré cqui- c1o.&-.6o. uoce : fed tái in talibusde(criptioni- Ia£4. ca. busnon pótquis facere plusifto.D. d.& (dá inaugméto.& innuit prin Gipid wanfmutatióis proprie i ve- rg vig ou » & augmétüi. Et, c dixit pofi L7. dá in alteranóe, intendirtranf- Mec&is. mutation£ in fübflantia quc dr ge- Ybihig f neratio,& corruptio, & tran(muta- pij; jo tion£in qualitate, d dt alteratio:ac cojra£de fi vtaf hoc noe alteratio hic! » Bfiabilib*, &iftud principiti, qd eftinalterato 84 iem, fimplici, & trá(mutato (implici eft ct iciaioaliud à prícipio,gd €in mobil loca, co, & 4d& Inter & in augméto fm gen" & Lge- abaliojra nerabilib*,& alterabilib'cópo(itis. ene Ri qi illed pricipi ed efti cópofitis, Viae ci. fm formá,&in ümplicibuseft fm zim. mam.[ed hoc nomé pridpiü vitat F. hiczquiuoce p materia, & forma. "2 Lalal
id ala. cgo.
Ethoc? it2.* qii non inuenitur X. ed * corpus fimplez, quod alteretur cx coteftz. feautquod generetur ex fe, ficutin f Priialuenirur corpus fimplez,qd urásfer- teraiós, tur m locoex (e. principium auté $5, cios alterauonisquz elt in compofins, niiinipfo potelt inueniri im ipfo alterato,L alterato.C. principium mouens, vt in alteratio Prícipium ne, quzeít in animali aliudeftab pesig eis, quz aducniunt corpori uo, & ce 14. &. fimiliter plantis . & ram esprelfit ».daia. qo hoc Arift.in libro de Gencratione, edere & Corrupuone. fupóe. t. Lr d
Phyficorum Ó — Le&usautem, & indumen, càm declaranitq navüraka funt il.
t8, ecflquid hmói aliud genus eft, fm q quidem fortitü eft f dicationem vnáquiqs,X qua. tenus cítab arte,ne vnum qui, *al pee- dem habet*impetum mutatio, VP pisinnatum,quatenusautéac^ ciditipfslapidea aut terrea e& aut mixtaexhis , eatenus hüt, iri € «lia bun medi generis [ecunquódynumquoda, erum ba puluis ef ex arti H fira hair n [prin fe. d esoy am mutationis emn, [& ps ind uod accidit eit "ve fnt ex lapide, ut terra , aut mixte ex aflis,er" in boe tantum babent diptatem in natura. & | Etn6debetaliquisdicerecp fef-
Part 13
Mina mim. m
indpium, Vni odi asciicialis p^ qfnvnü- fis jj artificialium ,,
Sonen quet nificatur, s m iale, nullum Lr incipium,quo m. veroo 1 Dori eorperisriical WI ANA
fübiedum fuit naturale hal €ipium in fe.vtlapis.ez quo. frdo- et Tum,habetpotéciam,qua mouetur adinferins (d bocell fn eftnatürale,non fm qp eft artificale.ido lum aut£fm gy cftidolá noa habet. tentiam,qua moueatut,(icutha 9477 home,fm qébomo, & vit ofa Dfiainoer naturalia fm q» (untnscoralia. Nasla Kar curaliaergo differuntab. c Ja SAdali Jibusin hoc, gí& in naruralibuteft principiuro per fe, in arti
ficislibus fef
lain gbuseft: 'ütapt
tatione, demoní turem, quid fit.
Tanquam Natura fit princi plum aliquod & caufa mouen, mm pe ctam juo eft pri, mum,per fe,& non fm acides, Dicoaütnon fm accidens, qi fiet vti; fibi ipfi aliquis cátani tatis.cum fit medicus: attamen mon uatenus fanatur, medici,
fed acciditeundem medicum erc furi apre pter & fepatantur: cem. Similiter ait &C aliorum qua fimtvm umquodg. nulld nipforü habetín feip(o factio^ nis príci| ['jipisios quoi inalfe ab exteriori, vt do^ us , &aliorum manufactorü juodqi: alia aütin feip^ quidem, fednon fm fip, ge [ue fm accidens caufas eir diga tura quod dictum
Et fic Natura. pe dini ; C cena vi mouetur,
[cat illnd, in aqui efl primo, € per e, nom per accidens. nt dito nen per accidens , vam be vl cenja, iie i rmuitate , cum fuerit medici : [ed nen, fecundum quod
recipit [anitatem , babet artem
fd laedi ei tidem quod
» et recipient (anita-
eiie tà tráfmu-
ftrauit ex hocna-
veo non eft principiutn perfe, E, tem. C7" ides fert bac duo 4e
Liber Secundus A runt^yaume ab tere. Et fimiliter. feo f quatuor efata,&ofa corpora D smeibws aljs rebu , qua fatle motaex fa vtr at motorin eisfit Nondubl - 5 alius à moco,pfcrutatuseftin illo li mos an quoniam nulla carum ef9-. uro nc i Thocefthzc Plato opi- nguan mp fallo efl im (6, nabutur qp hicé aliquid, quod mo- Bonb.x rm [dam efl in dlys ab ex perpensis 4 bicefin mont e rinfecs vt ia deme, C7" in nequa. Sliquid quod moucret illud ef vinee. Yt ia dome, C7 12 Yequo Mie tie to noms nanus Tri bra eorum ua fint mAnuiB4Wi. £l ancdefcriptioné f. fm qp dici toc eis ic La antem efl in ei , fed mn hi iption£,, f. fm qp dícif alis a mo- » bic namliafanills d non mo to. e quo perfeseo funt caufa , quas babet. uem 'ex extrinfeco. & manifeftá eft Pi lene per accidem. q quicquid non moneez extrin£ s mo 3 ia manifeftá eft p (e qpnatu- €o,moüctex fe. fed vtrum iftc mo- uertlácm ralisfünt illa, 4 hát pricipium,quo fotineisáitmotántoó morum , &e tranfmutant, K ocflanta traníma- df mouesaureftipfm morfi indi 3 catione p (e & fm qj fant naroralia, Lrieemenr A Erde gms &g!pnám mouenf & ccflant,&. füntoaruralis dixit. Ecfic Narm- icy a ircsrempunt fuit manlie mericprindpium ecd Gn ema. fiáex bocq Natura eft prindpiti, turalia fnt: P»: prindpit iem &di, quotranfmurafillud,inquo QUOmonenre v quicfcütex fe, & y 14.1 eft, & quictzit primo,& p (c nó per. Tenn dei quistatac. ict n accidens. Eftifta definitionaturz jua mouentur,& quiefcunt,ne- y.phaf. Su re MLimanifefta bic &naturameeft &fect v Nararafir principium, manifeftum p fev poftdio Arif. 29. mouet & quiccitilludin quo
acte & t vnum princplorumifti (at- cfbper e &primonon paccidens fag rizADnon ihi apiimo & antecedensin hoc (jlfo eff mani wo feftum perfe,& ifr confequens, Et. Occurrit
voc Phil , neq; eft ezcis, d non nsph X 5. quiaci Pen red oatster Verbis non debetaliquis diccre iftadefi Aa EXE. Auicenna': nifintrüdar e primus itio proper hoceft conduiode: y C Philotophosdebetenntradicereeis, Tonliranionisqfa eb éd prios iro toes i negátillud principi effe,vtcó- P yticisq per hmói lyllo- de« puo o cE is olinionibus induáis gilincsbypodbededs ollam igno- Mrd de primispincinis Etiftehomo t9tm dediarafolno ed vanfad c6 5:1 tenens is dacitignt, itadelninonon Érmandum iliud quodeU menit: begins Asict. (nora hic quiaiam dedarauicin fd Píerthindiger modicala innui brotes Geamoodauoqotmommna tonsfcotvíratdinifio rIdudio niet E t ditulicq nóeft Etdprimó&períeoii lud, qdé Per des dubiüinhocniüde corporib* 6m. Píbeftmagisvleqillud, quode(t Aia 6 Pci £t rócinad füp hoc primá.o€. n. primum eft perfe , & Aui. " ex hoc dixit Ariftotio.j. cali & odo juod elt p (, eft primti, mundi qa cora bácgraniné,& rdicumeltinPoflerioribuer. g. lexitutem. Et boc non eit ficutezifti A esóde sedia inip ES nmic (fà nó dubitam* qiifta mo- fed non primo e mE tehosentes íz,& non cx motoreeztin Phy.ci có. Auk, c
G illud, quod dixit & acciditin quibuf. damartificialibus vt principium fit. inipfo fa&o fm hoc, accidit qbuf dam vtfübic&um arnficij ,in quo agit,cftfübic&um artificij jin quo inuemt fcientia artíficij,vtars Medicinz.qfa (übictum cius, in quod sginef corp hats fm get homo, &ipfe efl fübic&umjn quo inueni tur.[& hocnon eft p accidens nece farium:]qfh non ofs homo eft apt? vtfit medicus ita p medicusagatT fe. ergo ars Medicinz , & aliz artes. fant paratz primo,& p fe , vtagant
An Medi- inaliaà fübiecto,in quofünt.* Ardinz, K3- tes igit ficut diximus, func duobus modisautarscuius principium Manet ertriniecum neceflario tan Edi mo Kpfe ficatoria,& aliz artes, quorum fabvt agant | iectü,in quod agiteft. aliud à fübi£ tlasfib Gojn quo Tucnlunarsautem Meie ior. dicinz agit ia (e p accidens Etdixit. ldéfu. cx. quz fiunt manu.quia pars Medici- &.i1dem nz,cui accidiragere in füum fübiepif», Gumoeft pars T heorica,non Pradti ducb^ig Cà : qfh nullus phlebotomatin fuo dis. corporc.Sed eft dubium de arte Sal titandi. Sed ifte fermo nó eft nifi de. artibus exquibusproueniunt acta,
I non folummiodo actiones, &fft eft deane Muficz quz eft fine inftrumenro. Veri ftia iftis principijs exiftentibus in rebus naturalib" eít aliquid,quod non füftentat p natu. ram perícrutádum eft deco. fed i
hacfGientia non confyden ni n vuoquoq; generum ii rinci-
iorum dn ei accidunrillis Et.
Jam diximusg ifta definitio nó dt vninoce,neq; ét zquiuoce, fed fec
Definitio. dá prius & pofterius.& in talibusin ni n6 d! ciptendücftà cóiori, & veniédü ad Be equi Propria, ficut fecit definitione mo wose, bd tus.&loci.Etfcendum eft q fübm
iftiuslibri eft natura, & pricipianaturalia,càm fint cóia olbusreb? na turalibus.& idco in hoclibro nó de finit: fyderac Ni lis ficuc fecit in dipio Cccli,& Mundi,
jalia,de quibuscó- | c, prin Sub; ifti libi efta: &pnndi-
nia fubftatia.Subie&um.n. qti di &in fubiecto € natura emp. bn antem babes Naturam efl illad, quod babet tale pricipis , €x boc ot eft fub flantia.natura.m. L femper eft fubietium aliquod , 7^ 3n fub tetlo femper. Cüm defcripfit naturá , inccepit * defcribere [uus maturam Ac dicit Qd aüthét naturam eftillud,quod habetprincipiumffe, quo tráfmutatur ex (e, & ceflat à cranfmutatione.D.dA& o£hoceftfübílantia, &c. 2I erpa. i.&narura,& habensnaturá. mate poa fia ria &forma,vtruriq; eft fübítantia, accidéis natura.n.d d de materia,eft fubft& Idem.i.c tiaquiacít(übieda, naturaautem, pee uz eft format (übftantia, 4 eftt rare a fu ubiecto,quod füftentatur per illá . (tanda r & hocintédebat,cum dixitfemper. £ propri" nonquiaeftin s fübiecto, pera Duis füftentacur ficut accidétia. &ex hoc 15.884 dedarabitur q vtraq; natura € füb- 7.me.s. flantia. Sed vig hocconcedendd M — età Nararali acci P à Philofo- si io, natura , quz df de forma, I rn Alto confyderare ids defubflantia non eft proprit huic 4. mer fciz.fübftantia.n. & accidzsfunt di "ds ferentiz entisfm qcitens. & appa- £i h retillic qj materia cft (i^ftan:iàin fecunde potentia, qj forma eft illa, gppter «om. quam
Liber Secündus
weed qum ins efe fibftantia in adn. eiCipo6. c cópofitum igiteít digni* hfehoc Mie bina maia, gia eftinatu,& materiacft in potétia: FEX: iformadiHiguorhfe boc nom oma a4 (abfetia Qj compofitum, qff per ilm 65 lam eft compo tum inadu cam iden 7 fa reicít dignior caufaro. & ocsifte mec; & füntcóes &eflentia- 7. lesenti: &ideo ponendum hoccit
1er» 4e jp hac fcientia pofitione.
Der fciam Nasum c» Naralibus.
|& hec,& qugcung; his in,
5 funtfm fe.vt igni ferri fur^ 2v
fum.hoc.n. natura quidem non efi;neqs habet naturam,íedá na tura, & fmnaturam eft,
Quod autems eff [ecundum cur. Jem Naturalem eft illnd,eo illa, sweniuntur 1m ifl per fe. v.g. qunm ii et pendere perisiboc.n.non efl natwra, neque. babens naturam [ed efl per natu-
ram,et [ecunda cur[um natmrale.— colorum
5 Diciclllaadt d funtfm curfum. naturale funt actiones, & paffiones, € 4$ (uncio rebus naturalibus pfe, vt motusiguis fuperius , & terrz inferius achones. n. rerum najuralium. fon fant natura,neq; naruralia fed. fm curfum naturalem.
Quod Natsracfi quid per fé notum.
Cap. $ Vidigitureft naturadi^ ctum cft,& quid quod natura, & fm natu» Colt: ram. Qd aüt fit Natura tentare lr» ridiculum eft.ma,
meis üiflüncft qp hmoi entiafunt
go multa:demonftrareautern ma, D nifeftapimmanifefta non pott tisiudicareeft quod p feipfum , &non Per fipfum nor eft.Qd aütcontingat hoc pati onim" xanifeítti eft.fyllogizare.n. qs eom. posfit de coloribus, cum nati uitate fit czc*: quaré neceffe eft ibus inib? effc fermo nem,nihil autem intelligere, Iem igitur di NAINTAMÓ, quid fit,cy" quid efl. maturaliter , € fecundum curfson naturalem.
ws entero declerauit Naturam E.
efje debet deriderieff. n. f Áium quid plura entia, iras € declarare manfeffum pee culmm efÍ mes eme qui mn poteft. diflinguere inter illnd. qud efl no. tum "e. "Jeser mtiüper diud, xt non latet quoniam poféibile eft boe acaderepoftibile emm eft t dliqui declaret vatiene difufitincm €i, qui ff cacu natura : €" fic [fermo eiw,qui talem babet difjefitienemsefl de pomimibw, et Y niil intelligit mno, Co ilk it,& d. pricey brc qnn eriprio rei manifeílz p (2,n6 cóceffzThac (día, ficutquidá exiftimaue runt.&d.cíl.n.manifeftum.&c.i.et nim céeft manifeftü pfe, qn pluraentía vür hfeprincipiüin fe,quo mouenf,& quieícuntex fe. Etd.plu. rat mibi vf, quia dubifi eft dealiqbus vtr moueanf'ex fe,autex cá extrifeca.& fortéTnuit p hoc qp exi ftimatg. motor qbufl reb! €ip- G ij fum
G fammotti .jifts ficatdixim*,nó € dubium, mouentex fe, & vlr nó eft dubium, g plura naturalia fua: hmói,& fj non ofa. D.d.& declarare manife(tum,&c.i. & quacrere declarareillüd, quodeft manifeftum
fe quod accidit eis,qui innitunt Teacte illud juod eft manifeftá fe pillad,quod cftlatens.cum nili t manifeftius illo, qd eft manifeftum pfeeft moseius, qui a&pót [4] narurídiftinguere inter ilefi maniféft pere & illad,
quod eft manifeftum paliud.&ifte modushofum nung potuit philo-
H fophari,ncepót. D d. & àhontatet,
Vide. 4- &ci & non latet, qfi polecftinuemea2.c 5. nirein holbasaliquos quor natu.
ra fittalis: & ficró virata cum 1fiis in declaratione rer manifellarum fimiliseit rarioni qua vftaturcum €zxoindeclarationecolorum effe. D.d.Sác fermacius, qui talem hét intentionem, Ac.i.& audiés rales rationes qui czcaseft oculo , vel corde nil comprehendit nili verba: Cüm vrterq; careát^virtute, qua pót. toniprehendete illud, quod intedie
declarare ratione.czeus.n, caret vi-
fü,quarcimpoffibile eft ipfum c5- I prehenderetalorek & jlle,quidimi
Probocsi nuitur in naturayaret virtuteintel de.i met.
"C ef ipfum apprebenderc ipías pri-
Je&usnaruralis, quare impoffibile
mas propofitiones, sot modis dicatur natwra. c» quidne- Qeormine poro dm fim "a eria ne an forna.c.6.€977 4,
Idefautem nónullis Na^ tura & fubftantia coráü qua natura funt effe qd
primum ineft vnicuig, nófor»
snatum per feipfum, vt lecti aav
nim trei Anephon qi ta faiquia defodericledtum, bcac cipiat potentiam putredo vt flc Eilim: and quod fn cidéseft, eife dif ionem fm
m,G artem, fubftantia aut£
I illam quz ctiam permanet, hac patiens continue,
Et quidé exo flmanerunt quo Biskpoi rni rn per naturam efl iud primum, [7 qud eff in quilibet , quod fT mm. formatum per [e v.g.quenia matu ta fcamn.eft gni,C7" natura ide li Fogri Yang nf abc inmateria, Dixit /mtipben ey
ein eff quoma fi jn terra
eretur [campis, C9" fieret ioo
x purae rs rdi ret ex eo ramus fic Vind,
ertur, mn rrj
T illnd f. dibofitio, quat pom efe psguond Jubflantia autem eim eil illad , M
qued p ermanet
bs dedamuitgd fitnatura, & naturale,& naturaliter, inccpit (re re fm quot modos df natura 3 pri* definiuit,& dixit: Etgd& exiflimauerunt, &c.i. & qd$ opinati fünt qp natura, (cft fuba corü,d funt p na turíeftillud prim exüsT vnaquaque rer( naturaliü,qd &nóforma- 1ü p fe Cmareria.v.g.qín natura (c& hi eftligadi n6 figura,& natura ido li cupri, nó fota qfi becduo fant maicza DÀ Ant hon dici icta
acibe k zrcees pem ded] fy
poem s vnuoseilin odic (eumd E Eze a Leu muet
ego. Sedet eei Rene
quianon; NIE pur Ex intendebat ploc d S ocim fabítátia (campi got ium,non. niin aae ind
materia. &, afpsranc neratfibi E anemia non poseer Aiii batcondudereex hoc, q formz re. zum nasuralium. famtacidéia,qa pli muantutJkq materia efbnarura, f,
quia noo mutatur,& permanet. C Siaüt&horüvnumqdg ad & aliud aligdide hoc
quodlibet; fubitantiam ipforum,
effe &c ta 4qu4,C7" auf rr Ta ra
Aper. pd -svidpur ir
Secundus $1 itio ligni, &cuseepedalod ficut difpofi- tio corum spud formá idoli,& forpmdledarul Eo Ri au: ,&lis puirdpeduten x necelicet rtv viti mamateriaiftorá,& fimilid-t namutiék fabiiioria eorum, Dal cf" pmanct militerde alijs, &c. & fimiliter primum fübiedtum in piborali ir prin eiie 1 die illod, qi pmanct/k non tranfmurac - secücei vrilod Ri rw vitimum,oóe omnibus rebusnaturalibus:& cf illud; de quo dicimus. ipfum cfe n6 formaram per e, vel Bado. nonformari in refjectu vniufeuuice enr mamie gppriz dic vnicuique(p vina -— Ps je Tam All veroign quidam aue A diee horum, qdam aitofa 225 hac naturá efle eorum , funt. q juis ipforum mauithui plan hoc deiteloimnt (ubftanniam,, aliaautemomnia 7c pastoncritoeu & habite; P
Et ides dixerunt quidam mi puer e
natur feT4,C" quidam aer, Cy quidam Eois
nfimedi, fae Yum, fue plara , iL
ret lij terra, [ndvelilla Pfumn totam [ab p iir eer fantasy ésC7 jb finta serit, ^ actidztes
afa timá, cbe.
a di Lr
E r m
marte. fpedu vnl
mun ere.
Kc pct
6G EuqaAntidopitiabant q fuba,
2 & naturacntium eft vltimá fübie-
Antiq opi &um,ideo fafa cor( in naturaenideun'$ tium fequiffnfam corum in natuendá £vj. Ta cau(ziftiusqui.n.corum dicit timáfub; materia enti £iguis dicit qd natu- Idéy.me. raolum entium eftignis:K (ift qui & Ef. diataqu&autaer£, aut aliud efato- 375c1.ac rum.ut pluraaut ofa ip(a. vnufgf- Bhatcp. duneort pofüit naturam entium. i Jed quod erifimanitethméi ER
opinati (ant q formz,&alia exift£-
wai ifta nacura funr ffiones, & i hicfübfts-
tia, exstimauit,&c.i.illud.n.gd vnufgf H quce br row exiftimauit edt primuni fübicdtum , & primá mare riam ofum entium,fiue vnum fuericillud fubicdum,fiucplurajillud, velilla fübie&a dicunreffe (übítaniasoíum rerum , & ofa alia fter Aatg 55 illafüntaccidentia Et d.hoc, qa tüc dd (deb nondüfciebant cám formalé: neq; des nequc crat diftincta abalijsaccidentib*,erat difii- cur dixit Alex. Et,cum dixit: & qui Qa aPud dam terrá intendebat cum alijseleorabat mentis vtdixit Parmenides, terrá 3d£ ioa! & ignem.nullusenim dixit folá cer coma. rameffz principium. Ethoiumquidem quodlibe* effe perpetuum, non.n.effe mu^ tationem ipfis ex feipfis, alia at fierij& corrumpi ffinities, Vno igit mó natura fic dr, primavni cuiqp fubiecta materia hütium. in feipfis mot? principi, & mn tationis: Alio aüt mó forma, GC ípeciesqua fm rationem, Et aflorune fit € eter sium, fran[mutatune. exe," alia generantur, C7" cor-.
tumpuntwr infoitier. tfleigih efl vnm modus, [cundum que d itur natura, prima materia fi Telfa"ynicuia, eerum,in quibus
wm mots C7" tran[onut. ionic: Et dicitur alie mode de eri tine CC" ferma que eft fecundu rationem.
Dict:Quicung; iftorá dixeri ipfam eflc (ubie&ü , o€sconuens in hoc neceffe eft vtfitzternur non hét.n. tranfinutationem ex f quia non h& fübiectum , vt poft eft ipfum effe primum, io tra& tu fcedenti:& aliad funt in ifto, neranf &corrampunfTfnitiesfo ecíiu.&,ga ifti crediderunt pe debetefle permanens, nó tranfmu bile,& inuenerunt materiam cé c. lem,crediderunteam effe folam : turam entis D.d.ifleigitureft vn moduscorum.fm quosdf narura prima materia fübiedta ofbus fo mis:qíà nonprima eft compot taexforma & materia:qin,qa vn quodq; entium quod habet princ pium motusproprium , neceffe c ipfum bfe ful icdum ptopriü pt primum fübiectd cóc : fed ifta nc eft materia pura,(ed compofita: « igifhüsnaturam,non natura. D. Éaralio modo,&c.& intendit p rationem definition£, & dixit hc bquia forma cóprchédit p itell
Vtenimars dr quod £m tem,& artificiale, & fic & na raquod fm naturam dicitur, quod naturale, Neqsauteillt adhuc dicimus habere $m at aliqtid,fi potentia tn eftleà nondum autem habet formi
Liber A effcfm. ti prn aricmneqe fe,
enim os,neqs habetad buc fufjpfius naturam, prius n ratio
aliquod ale ommno, dum fuerit cam in potttia tá Em meia femen " od ef bc art." ium dares, conflitutio efl per natura imn efÉ in potetia, Vt caro ant o5, son babet ali ipi mer recipiat ilLom formá, qua eff fecundum rationem, per qua defimitur 7" dicitur caro quid fit, 7^ es quid fit ned, efl natur iter.
Secundus $í dicimosipfum ism efie articiale, Bv sut ipfam habere art£ dá fuerit (c£, n&in itia,& non habuerit formam ini.cüm igif acquifiuerit formam (cáni,tunc dicet hfeartem. &e£artificium. & ilt nihil dicim* hfe naturamguteffe: lum. fueritin poientis,& non habuerit f a&uillam natur£. v. g. qfà quicgd eftin ia caroaut o,non dici tur! naturá offis , autcarnis, ain per quam rependere juam i. kerqohdeinhio. — Quarealio modo naturavti gue erichabeni in ipao: E tusprincipium forma, fpes, * non feparabilisexiftensniflfe |... cundü rationem. Quod autéeft zin. x his natura quidem non eft, d Foract fedánatura,vthomo 4 & ma, De gisnatura hzc eft , ii materia. e Vnáod. e vnüquodq.n.tunc dr,cü actu que di,cá fit magis icum potentia, eT . Tfle gitur modi , fecunda que.
e. " m dicimus natura ec creationz , c^
'àm pofi foli. fermáeim, in quo e ; t dod ct riet ei epi. (tnim rd ipi H
C nabantur,fed & de forma, incocpit. declararehoc&dixit:Q uemadmo dumigitur,&ci.qfü fm qparsattris boit artificiali, & arnficiato, fimile rao f 95 quenadmodam quid. AO, lam qui. tani din arte, fimiliter quiditas naturati cftin natura. D.ince Fidecarurchoc ineis&dixic&n6
AMfla forma efl infeparabilis mfro ne.Comps[tum dt ex illu nof natura, fed per natura. v.g. bero. Sla aiit efl dignior materia ve fit. Batura.ec et illud , quod ef cum füerit in fua perfetlne . Qr ilud runc E dignis ci quóm
us Aci &cfignü cius,quode(. cim ferit potentia.
feartifia] in actu cít p porri naturati per naturam eft , qi nihil dimus Hc artificiale, donec héat. ancm in actu, vt fcamnum : non.n,
Secundüigit hoc nomen na, qd. r. dtdeformadialiomodoabeofia qué df demareria, D.d.Kifta forma, &ci.non (eparat à materia Te(-
G iij |y
Phyficorum G feitagpoffiteffefiae materia, fed. turi cft:quianarura éillad Q4
eli feparata à materia fm defniio fibi ile,& permanet, Etdixit, c n&tín: a materiaaürdiffercàfor- & ét videmusformam ghariex f aM&drcà ma,fednung denudatà form: ma,vt hofem ex hofe .íed hoclic foia. Idé1 mó cüm feparat à formalduital inueniatur in forma naturali,tà : usi q&,fi denudarefab oibusformisf inuemturin formis artificialibu meme. Prima materia, tunc gd noncftin nó.ngfaturfcamnüex (cino.D. Wedaret actuefletinactu. Et, càm notifica-. &ió dicüt,&c.i. Scd viderát pf abobu, uitgpnaturadfde forma, inorpit mzartificiales non güantur exfe tormistác érdedarare b formá effe dignioré uicem:&crediderüt pp hoc east Mene ch, hoc materis, &dixitillaadt, &c. &* naruras.&xiftimauerüt qf inatavi- i.forma.D.induxitrónéfüphoc/& mznaturalesnó güantur cz fein decé. dixittoE.n.&ci.o&n.nódfe£c(im. cfopinatifant vftnullá formá e SS Phy. pliciter ml cám fueritt foa vláma. naturá, & p naruraira (chabet digniorni pfeftione,quod eft habere formá: resflcut ligand ad (cni, qín ipfa H &tuncefleeftdigniuseiq cum fue. folü pmanet:quod.n, güatur exi d mx 1dé rit in potentia. fo fcamno apud ramíficationé, n Deed Ampli? fit exhomine hó, ed eft (cná:fe d ligaum.D. d.fiigit Erie). non lectus ex lecto . quapropter hoceft&cj.fi igit hoceft verü,( ma t7. etia dicunt figuránon effe naru. Paturaeftillazj gharur fibi lef 1&5. me pam fed lignum , quoniam flet ma éeritnatura.hó.o.gfiaCex hc STE» Vrtiqueflgerminabit, non led?, fe n6 snt er ino. tdi inb N 2 * quoddirit,eft,qin formz artifici 2447 ed lignum flergo hocef ar [foncacsdentainfüblansjr &&. rma eít natura , lit €DID,. vuralibus, & formz naturales fu « Nihilar ex homine homo. fubítantiz: ded forme artificial emt — Eretiam ex baie generatur bo. licct ntaccidétiain corporibus: PI myo,fed mn ex [camma [cánum. €7* bris coftimuner res arüfic cima pfe bo unt aj ers ,Qquema fione, qd ides dicunt quód figura mn gin modus formz naruralescóftia "m M tura féd lgnum,nà illnd, qud ge-— es acurales. G igitar naturalias chier meratur ex eo apud rmnficationt, fabftamiz,nececeftviforma n mene 7. Dn if Gamma fed lignum. féigs. turalesfint (übftantiz:quemadn tur bec eft , forma etia efl natura. im uiaartificialin fm pa funt i
j tificialia, funt accidétiajideo forr
erben generat bate. aruialesfnraccideni
13 dsfüphocg matenaeftnatura,in ,, Amplius sürnanura dida ccpitdedararegillud,erquoexi. Bfntratio, viae tad narurar ftimauit qp materia elt natura, fue- non.n.vtmedicatio dr non : nitétin forma naturali, nonarifi. medicinà via,fed ad-fanitaté( ciali.& caufa erroriseorG fuit, quia. ceffe.n.eft d medicina, n6 ad r affimilabitformamartificialem1n. dicina effe medication) * fic hocformz naturali.illudexquo turafehabet ad naturá . fed « exiftimauerunt materiam eflena- nafcitur ex quodda in quid: w
Liber Secundus $3
Part 14
À venit, quatenus na(citur , ad quod igitur nafcitur non ad id exquo, fed ad quod.
Et etii natura , que dicitur de generatione , efl via ad naturam. quoniam nen efl in boc fscut efl, cií dicimus quod via,per quáimus in medicinado no inducit ad medicimá fed ad [anitatt:nece[[e.n. eff ve amitili medicinadi fit ex medicina, € no inducit ad medicina. e7* no eff tala difpo nature apud natura: fed edad diede "yenit, C5" natwratur aliquid. !iH agitur natwrati aliquid nz 2 illud, exquo cipit [ed illnd ad qd venit.
14 Iftactiá eftaliarGanatio, ex qua
declaratét q natura dr dc fora . qn. hocnomen natura dr de güatione,
Recon! 6 cft viaad hoc, q format, ideo Thus: format dignior hoc. hoc.n. nom
inreboi Uanfmurari deriuarur in rebus na- Wb* abeo turalib? ab co,ad quod eft tranfmu 34 quod€ tario.illud. n. quod tranfmutatde animo" nigredinef albedinem dr albefcere, Syec af. non nigrefcere:& fit dicimus il- € ludquodalteratur de frigore in ca-
lorem .dé calefieri,s non inftipida-
xi. D.notificauit g naturalia in hoc differuntab arnficialibus, & dixit: nonenim eítin hoc, &c.i. nóenim
eftin generabilib* per naturá, ficut.
eftin gencrabilibus per artem qf
jn quibufdam gencrabilibus p arté deriatur hoc verbi abeo, ex quo
fit ranfmatatio: & fi tranfmuatio
non inducet ad illud. Et caufa hoc
efl, quia tranfmuratio in eis eftde. generceius.ex quo fit tráfmutatio,
inagis Q de gencre cius, ad quodcit
tranfmuratiozant ipfam effe dege- D nere cius,ex quo fit tranfmutatio , eftfamofiusg ipfam efle de genere. eius,ad qd efEtranfmutatio. vt via, (inducit peccurationem ad fanita. tem, á dt curari, & medicinari, qd deriuatnrab hoc vocabulo medic, & curator,non dicitut fanari : licet ifta vianon fducatad medicinam, fed ad fanitat& &q. d. difpofitio.n. in hocnon eft ficut difpofitioT hoc quod dicimus, qp via pertranfe(ída in curatione medicinz , non indu- €itad medicinam, (ed ad[anitaté : fed nomeneiusdetriuaturab eo, ex quo fit medicina, nó ab co ,ad ad E eft.& hoc debet intelligi ex fuis ver bis D.d.& nó elt ralisdifpofitio naturzs&c.i.& difpofitio viz actionis medicinz ad fanitatem non eft difpofitio naturz,quz eft via jnduc&s 3d formam spudillu&adquodinducit: qin via1n rebus; rabili- Viatre bosper'aturam efl de pecie eius, fbl adquod venit:íed differunt fm ma jegecius gis& minushocigitur nomen na adqd we— tura deriuatur à noie cius,quod ad. nir/ed dif nenit.Ccm dicimus ipfum effe na- rut turatum.& hocintendebat,cüm di- gi, & mizit.fed raturatum,&c.i.fed natura- nus. Idé s. tum abillo, quo generatur,ad ali- PhY. 5:3quid venit, & dicit ipfum naturari F 3liquid& illad nbehtillud exquo cipium generationis, feladquod vétt generatio, Formaitaque natura eft.fed forma, & natura dupliciter di^ citur, & enim priuatio forma quodammodo eft. (1 autem eft priuato , & contrarium ali^ quod circa fimplicem genera, tionem , aut non eft, pofterius confyderandum, "Natura
G Nataipitur eíl creatio ey
ereatio dicitur duobus modus. pri- "yrrum Yero in. generatione fampli ei efl priuatio,Cy" alsquod contra-. vium, aut nen efi per erntandum efl poft.
Cüm dedarauit q natura dr de fofajncxpit diuidetefm quomo dosdf forma,& diziteá dici duob* modis.di.n.de formis pfectis in e£, cum quibnsnon ciungif priuatio &df. diminniseum q H3 H iungituraliqua priuatio, vtq& motade ipd &ia dbeling
albedo.n.eft forma, cum qua n6 c. ipe priuatio o[no.nigtedo vero eftforma,cumqua coniungit pripedo apeesk MPa trarjjs. a contrari igi, cum quo t6 dii Cor iangitliqua rici, eft vn& ziusIdem eoram,de quibusdt forma. forma x.mett c. igitdf decontrario,cui non coniun 15506 & pitpriuatio:& df dealio contrario, Decii cuiconiungitur prinatio, Etforte Mem de intendit qj forma df duobus modis faces. de habitu &priuationeexiftente in
2 € prima materiaiftaenim b priua-
i844. ,. io quodammodo non eft priuatio
Se? limplexsimmoeftcurformama- ^
31 id n. 'teriz Etquiahoc manifeftum eftt
iere. eft mani S ics in (übtantia Cetrum- . a priuatio X, Bri: neformz fübflantials coniungat quis abi- contrarium aut non, dixit vtrü au- Satei, tem ingüatione, &c i. vtrum aut eonfimile: in gfiatione fimplici inueniafcon- 45* jiunctà ci tisationealicd eon
S tiüjita qp dicat hoc nomen a Hori Erdeilis contrario, cui cóiungitur ma mare- ifta priuatio,& de priuarione cóit-
actboccieirio frg ciun n &z,aut non, pízrutádü cft pofL,l in ria qur libro de Güatione &Corruptione, mó no illic.n.dedarabit qp priuatio, deftt pritta materia,non denudaf à pri- motf miscontrarijs,] funt quatuor qua- fofam litates& ifta c traria (unt prima eu ofum,dghanfj& corrumpuntur. finis bis. cor mile hi Fs "o
$YMMA S$ECYNDA. De differentia Naturalis, & Mathematid Dediffrentia inter Phofei, e
ifia iae Pei
Minaci eit adio al Mi natura dr e lom efiquo dic Mathematicus Phyflco.et enim plana& folida hfit phyfi cacorpora,& longitudines , C puncta, de quibus confyderat Mathematicus.
Et cl determinauimm modos, ques dicitur natura, opor M. con[derare 1m differentia
inter Mathematició, C9" N atura-
fet nos
met €.11contrarijs,d funtin qualitam &n6. [2/4 fit.corporam.naturalia habet mqcoelt deghatióe fuperficies foliditates, C7"
ln dines C7" pu£la,et unt pop e bi cen(jderat Mathematic.
Dict: Etcàm dedarauimus na- 1€
mragd rf quot: modos dicit, rtet nos. jur. o lo esti cft dare driam fex confyderation£Nális/& Mathematici.c ucniüt.n. confjdcratione de cod&. qm
Liber ecnndSus
A qf corpora eamurslia, quia habent. pokesaprci een &liness, & posceopi vrmnfy confyderatio de cis
Ereniremair a qna Geometrie, neceffeeft ve, &: EX N,vtambe tin eisduobas modisdioerís aut Geomerria
Ec on desztioné Naturalem & Aflrolo -
conueniusc.n.in. eó-
D rp puli Wynn tid lis St 'errz, & corporum ium.
Bp Jpn hor inj id
pars Phyfice.fi.enim Pricidtadfs Sol, autLuna fcire , accidentium ait p fe nuL. Tü,inconueniens eft,et fíertim, ci vidcan£ dicerequi circa na^ turam verían£ , et de figura So,
$4 Et. Et |acrendum eft € ,vtrü D
Alciogi Gael Nar, 177
aut fit pars eius.có(jderant. n.de:
Pb rigo toencddi,
maciin psesints rwr ratio vero Naruraliscft, qa, cá có- 'derauerit de narura & Solis, &c unz,& vit deco ceclefti 'contiaget. 'derace de aci
* dentibuscorá : T
om x alit fant acdidétia in eis &i dixit: q,fi opor m. Nama ire E /& hoctitouia efto qui
'utari de accidétibus eius : & c F be M eft probabile, eft verum . ri
x iri uia probabile. oppo appa Et, cum. marmnicipfem ec impeo i ie
uxitopinion£ famofam.
illi : &eft. os Natu: e5weniuntin cb(yderatióe de iftis rcbus: cdictumi. eft o vnus modus probabili eft illein quo cóuenitit Artificcs: & fic famol
ic duobus modis, quorü vnus Basan Eedadinps- Póne conne de im
C lis,& Lung: et varum fpharica fitterra, & mundus, an non,
Et et 'vtrié Aj fit dia
Á [Gia N atra, aut. pars enn.
quonia, fíepertet N aturdlz fcire.
Salz,et Lund,] funt, et nó eportet
ipii [are cifequétia eorii boe 8o
Leipar sers pres: p» f
induxit teftimonium c5mune, et Fer dixit & maxime. &quia fani [E Y ex hoc, sut Yt; fit entic Naturali ,aut vt eófy« dinector in cis : fed ipfam effe par.
s£eiuseftim sra con derado: eft vtditer(chnrriü deraio-
z fni Prod &i. dé. eceff, 290 ec cde
6i mo. et maxie, "ie emm ilios qus loquitur.
[1 pito li: et perferutars de sosndoet ter. 7, Yirim fon fBberica , ant mn,
ne. pigri dd Confjdermtomiseorum.
Dcehis fet Mathe E mE corporis terminus € vnüqda: ,
G neq accidentia fpeculatur, qua
tenus talibus exiftentibusacci, d:
Atfnb^ dunt. quapropter & abftrahit, S nbsd abfiractaenim funt intellectud vide. 1. de motu:& nihil refert: negy fit mé "2S ^ daciumabítrahentium,
Et Matbematim etiem con[j derat de il, fed confjderatro eim de ew men eff. fecundum quod vmi quodque eerum efÍ. yltimsum corerum naturalium, neque con[yde ratio eue etiam de accidentibus
H eorum efÉ fccundum quod accidat. slo corporibus, quee junt buim[ma di.erideo abfirahi e7* feparatea «b eie [eparantur enm in mente à emotu:e7- in bec non ef differctia: egy accidit cim feparatur, falsi. Tatendithic per Mathematicum. Geometram,& Aftrologum,& inteudit per iftajn quibusconueniüt. Geometra,& Naturaliscorpora, & füperficies:& lincas,& puncta. & di xit: Geometer nó confyderatde eis fm q funt vltima corporisnatu. J ralisquia vltimum exigit fübic&t, cuiuseft vltimum, ifta confydera tiocflfm q funcin materia, & eft Mathema ptopria Naturali cüm ficdedaratd tictabfira ipfum confjderare de rebus , fm q» ia untin materijs& mobiles.Geome idé.6. me, tt igitur cófyderat decorpore , fm 1.21 Ky. cphabettresdimenfiones tantü,Na mett. cj. turalis vero confyderat deeo, fm q» &7 met iftz diméfionesfünt vltimaeziftécapa a TR na 545217 tiaincorporetranfmutabili :& fifr cen y: cófjderat Geometer de füperficie 7-04 fm cpeftfüpliciestih Naturalis ve- 1o fm qeít finiscorporisnaturalis: &filt ciam confydetat de lineis, &
punáis. D,d.tieq; confyderat eti
le accidentibus eorum. i. Aftroloes quicnfyderatde pluribusacá
tibus corporum celeftium , de
quibas Naturalisconfyderat. & dixit: q Aftrologus non confyderat. de ib aeciden accidunt maturs iftinscorpons ficut Narralisconfyderat deeis f. qfi non c. fyderat de figura lunz., & folis, fm qp natora illorum exigit illam figu ram,íed fm q» mens ablirahiteasá moru,& rranfinutatione f. qffi confyderat de figuriscorum,fm qp fant Aftrole
igurz tfh , non fm q fünt corpora t excleftia mobilia:& quia effeiffarü ^^ ** rerü& alio modo ab co,quo Aftro- Ji... logus confyderat decis:confyderat mor « enim deeis, fm qp funt abílra&z à poficü materijs:(ed extra animam füntin den materijs, D.d.non acciditfalíüm.i. vi qfi natura iftorum exigit illa fepa- zim, rari rationenullo modo falfo accidente.& non eft ita de formis naruralibus Sunt ipituraliqua de quib* poffibile eft cofyderare , fm qp funt. 1n materijs, & fm quod extrahütur à materijs:& füntillain quibuscóueniunt Mathematicus, & Natoralis:&fantaliqua,de quibusimpoffi M. bile eft confjderare, nifi cum mate ria:& ifta proprie funt naturalis.D. d.&non etin hocdiffcrentia & nó debesintelligere qp confyderatio in Qo « eisvttoq; modoinducitad idem in f es omni loco/immo inducit ad difpo- tp fitiones diuerfas: (ed indiigtdum: lisde« eto nonctt differentia in hoc, q» rebus vtraq, dfyderatio decis inducitad car ac veritatem. D.d.&, cimabftrahunf (re. non accidit falfum. i. licet confyde- 1.ca.« ratio decisfitalio modo,abco,quo ad fin fünteztra menté C quia fantin ma. teria ; &confyderario deciseft fm vij: $c.
Liber Secundus
mE n5fantin materia: a hocete t &Aftrologo:! —€— fato Geomete magis abftra, js abílra C remota à mareria:cófydedte- figura funplici: Aftrol I » yodfigu.termfata corpe fdxxde Latétautem qui hoc faciüt, ápnán etquiideasdicunt."phyfica.n. mia üt, cii minus (Int: gua ws. cla mathematicis, Fietaüthoc nzzu.( manifeftii fialiqsvtrorfiq teta Maas uerit dicere terminos, ipforü nMaac. Ctaccidetiü.fpar.n, erit et par, 4-34 et re&tü etcuruü, adhucauté et iae numcrus, etlinea, et figura fine " B motu.caro ait, eros, crhó nen dx, amplius. fed hzc, narii nd non flcutcuruii, dicunt, Et dicentes fermas faciunt boc ab, co quod percipiunt. [eparant aem namalz et inrefuliu matbemsaticirum sninm [eparan fir Et boc putes fcire, fii et naturam ,C7" Accidentia , in- Benies 5n. definitionem paru , 7^ Aapparis C7 reli , C7 eru etiam numeri ey linee ,e7 fi-
C fira extra motum , qued nonsn- MCBiES 9A Wiene CATBIS , a£ sfüs , aut bensinis [ed ifla dicunfur facut dicitur fans , non ficut. dieitur curas.
19 Intendit perdicétesformasPla- :ton£.& contingit iftis! re formasnaturalesratione,quia funt (E-
in efle apud cos: & manifc- [xm eft quicquid feparatur. ab fi, lepcararur rÓnc,& non conuer.
55 tirur, vtexiflimant dicétes res ma- D : 'ari, & dixit dicentesformas, &c.i.& contingit dicentjbus formas effe definire formas naturales abftra£tas à materia: vt facit Geometer in füperfidie, &linea: & non percipiunthoc, quod contingiteis. D.d. feparant.n. for-
abfira masnaturalesj cótingitcishoc.qa
feparátformas nales c£à ma qua re condingeteis facere fimiliter oe in definiuonibus, & n6 percipiunt. D.d.&in refpectu 'matico rumjc.i. &, cüm comparáturi(ta & mathemnaticajinuenictur,aut nó feparari omnino, autfeparari mi-
nus gilla. & dixithoc, quia quzfL dam rm font imagi parabiles
À materia i quadam. Deinde certificauit hoc ex definitionibus, & dixit: Et hoc potesfcire,&c. & intédit peraccidentiajlla, de qbus Gco meter cófyderat.& hoc,quod dixit, manifeftum eft períc. quoniá, cd definiuerum? par,& impar ficutdixit, & vlt numerum ,& accidentia numeri, & fimiliter magnitudines, & accidentia carum , non apparebitmateria in definirioncearum , quz eft caufa rranfinutationis. cff autem definincrimuscarnem,&os, F &alia naturalia ftatim apparebit. materia in definitione eorum . & ideo disitiniflis g definiuntur,fi- «utdefinitur fimitas, & vniuerfali- Fo
ser accidentia naturalia , non ma--
thematica ficutcuruitas, &alia. mi aac Etinduxitexemplum defi mitate, re ndn quia manifeftum eft q in definitio sdrIdefi
neciusaccipitur nafus, cüm dici- nice tur. qudd fimitaseft nafüs catus, Metccaincauitate autem non apparet ma- & 7.Met.
ia: i |. 34s EC de teria:cauitasenim eft depreffio fa. z Demoke ca.
thematicis magis Phyfica
anta A dera Perieteiuer:
de line
Nt Perfpe&tiua, & Harmonica, fm 9 eft linee fimpliciter vt Geo- &
ja. dcontrario enit meurineq;fm pélineaignea miii deriQer Emi iemum dm pr4 Morale marhemeticum, luficus (yderat. 'opor tionibutaumcrablibas nob fr xem mathematicani quidem fi, füntp i nei fcd nó quatenusmathema^ fm.
metris Geometria enf de phy,
ficalinta cef yderaued nóquià &
ten? eftph jua au^
tica, fed quatenusphyfica eft, Et Mebeneti i prepiuqum fien yp P Naturali, vt fera. afpetii bicse7* Mica, C7" a irimemi. babent enim. Doi mede cóner[am. jeni Gesme mim tia '4t de Linea natwraly [éd no fecundu quod. df naturalis : a ffekluos antem emjderat de tbematic,
36 Etdedarsbitur Qin definitionibusnatoralibusapperet mareriaez hoc, qfi quod de mathemariciseft
1 propiquius fcittiz naturali magis petrinet ad materif, & magisa; rema ia de&aitionibusetes: er minosappareaz jin fcienria Nam rili:vtin [cade Afpectib*,& Mu fics.& Aftrologia Et dixit quodí« modo. qí illa, quz fantin hocin conucría difpofinone Geometriz
Gaome- fimplt funt. n Sia confy tural;s.Geomcetriaenim confyderat. dex ós. de magnitudinibus abflradt
pred mis sroralisvero confjderatde fira&hs à cisfm qfüntin ma, Afpectiuusaüt mama, confjderatde lineisin ifpolitione
demonfirat boc etid quod de. fy f 'detatio ei* eft conf) appinquior.
áma ,,
sn 6 debes intelli int&debar q cófy.
Natsralm fowmaerin. Cap.
vifa. medii
p antiuoram enfibilinm. Er i it Afpe&iuusat con Pra de linca márhemarica non tpeft mathematics ed fm qreft h Mu meine (ydetationi naturali. mn con ierant
J .j. Vm auté natura duplex forma &. vt ier m linea mati «4, Íyderem?, ficc6templandüeft,
ten feciondim quod eff matbema.. quare negs fine materia, neque petrrer pri i ir $m materiam hmói funt,
Etenim is & bitabitqs cüduz naturz fin devtraeft Phyfici.an deeo, qf devil de to, qd eft
le Vtraeqs. menda d m dum medie [cilicet de ferma,ey' dema eria, eportet nos ponere confjdera fient de illa, fcut de [omo qud fr,
'perferntaremur de to Gn
Hemé enim dubitat in boc it , Cy diri narura fas dati que us
Part 15
hocduplit du,
À les Naturalz perferutars, teri de cempsfito ex cie. ed, fene eefe eft ei giam prfiratar de prfen ergo esejef ipm per- Jerntari de vtron, "viri igitur [oie
fia" vtrinfa, eft eadem ant (eventa.
urina, efi feparata ab alia. Eccum natura dicat de forma,& mà3:& forma nó inuenit nifi in ma
á veria : oportet Naruralé cófjderare
Tz ims deforna, catde imo, fn qeft
fis aile inm & docet in. quiserfundax UM, meDHiS, it Nacuralis: lu
ere rere
&cx. — &hocmanif(tum cft per (c.defor
B maafit Naruralijin qua hocnon eft. manife(lá per fe,ifla (cla perícrutat vtrü fiin ma,vel non. &in bocnó ft dubiá nifi de afa tín. Et,cüm de- «darauit qr oporset Naturalé confjderarede forma,fa d eítin mz,in- «xepit declarare qp hoc neceffe eftin ibas rebus natoralibus: (ine forma faeric(ubitária, fine accidés, & dixit "&non ponamus confydcranoné de G sebussaturalib? fine materia, D.À. neq; de materia i tí:ficat fecerunt Naturales, cüm cófyderauerunt de. illa fm gef voum enti:fed debemosci(deraredeilla fe qj citing
Clíriera- formz coníyderatio enim de maie
5e D rain formz eft confydera
foiz cna tio naturalis, & cb(yderatio de illa, fydeauo. fm cp eft vnum entium,eftconfyde 2i-:c5 rario primiPhilofophi. Etcünar-
Srhrado , rauit qp oportet Naturalé confyde-
va cxi tarede forma, fm qp cítin materia,
cófydera non fm qefltantá, ficut exiftimaso pei ucrugcquidá Antiqui,& c6(yderalu dt, "ede materia, fim qp e(t (abicü for. ar inz,nó cs per fe, inco pitinducere
£I Pr fanda- Li
Liber Secundus
$6 que(tionesaccidentesia boc, &di- BB xit:Homo enIdubitat,&c.i,& hoc, & 59.& x. quod dizimusde cófjderatione na Mec turali de forma, & materia quia na aime vie tura dicitur devtroq;squzrendum 1 Mecci eft deco abaliquo. qin,G naturadi & 8. «aur duobus modis, dequa igitur de, eX oportet Natural£ perfcrutari? vtrüi &. Merc. deforma,autde materia: f oportet Id£i. Me ipfum pícrutari de altera eará if? Perroind sutnóoporet ipfum pfcrutari de aee. alteraillarum , decompofitoex [dem íueis. (ed fi fuerit cóceffum q) necefle prain hoc. eft ciperfcrutari decbpofito , neoef 1- e. feeritei tari de vtroqy.(ed ft pofitüfuerit neccfic eft ci perícru. E tari de vttoq;;non dealtero,accidet quzílio,(. vtrum fci&ia vtriufqy fit. cadé&antdiuerfa, Etdixithoc, qa. €xiftimarar de rebusdiuer(is com. fyderant (cientiz diueríz . Deinde. jaexpitdémóftrare illa, que facit. dubitare in eis, & períerutan qo & vaius(cientiz confjyderare de mare ria & forma & quanta eft confydezado iftius (cientiz de vuroq;. Vtrum igit eiu(dejautalteri* vtrang cognofcere c Ad Anti, quosenim afpicienti videbitur ? vtiqi c£ materiz . ad exigui enf ? piiri ret itus formz,& quod qd erat effecetigerüt.fl aüicars imi» taturnaturá: eiufdé aüreftfcíae cognofcere: G materiam. víq adaliquid vt Medici anii tem, & choler, & ain uibus eft fanitas : fit autem Ei lificatoris form domus, materiiJateres LA ligna:filt au tem & in alíjs;& Phylicz vtiqs erit cognoícere vtraíqs naturas, Quonil,
Quoniam , ftw pofüerie tua con deratienem fecundum quod n tiqui fecerit, videbis quod per[eru tatio efl de materia. enim, C7" Demacr itus incoeperunt de firma, €7* quiditate modicum. €7 fi ars [équitur naturam:€7" [i re formam , Q7 materiam Y/4, ad «liquens locum eFÉ nins ferentia. "yg quoniam oa edicm babet foire. Jenitatem, o7 coleram,ez phlegmaze7 fimilster Atedificater babet fésre quidstaté domm?" materam esu qua ef! rend L-
C77 er de alys artificys: ps1 eftve [eb naturals no nificet bas duae naturas.
Et,cü homo confyderatitin hoc ex teftimonio Antiquorü, & fuerit füftentatus in modo confyderationiscorum dcentibus, necefle eft vc. maxima confyderatio iflius fciétiz fit demateria, maxime enim cor(i, de quibus Antiqui reddiderunt cau fasde rebus naturalibus,fm matetiá fünt. Empedocles vero, & Democri
Y tusinter cosreddiderontcaufasqua
rundam rerum fm formam in pau dis rebus:non cuim perceperuntfor. mam vltimam. & ideo dixitincosgeraatdeforma.i. dederunt caufas Terum fm formam. cum aüthomo cGlydcrauerit 1n hoc fm q» vnaars confyderatde forma, & confyderat deiths vfq; ad aliquem terminum: &arsaflimilatur naturz in hoc: & confyderatio naturalis debetconue. nirea&ioni naturz , adeo, c illud, quod eft nocái apud ipfum, (t illud, quodeftaotum apudaaturam,que
eft ariifex rerum naturalinm:m feftum cft qp vniusfcientiz eit hasduas naturas. D.d. & fcire: mam,& materiá,&c. ideft, & (ci tiadeforma,& de materia eft in dem arte: fed cadem arsnon pet nit ad vlumá matcriam, fed ad quem locum terminarum,&eft pria formz fcilicet propinqua Y g.qfh fcientia medicinz fcit tatem,& peruenit de fcientia m: riz (anitans ad materiá propin fnitari, &eftcholera ,& peg: & fimiliter zdificator (cit domu & fcit materiam propinquam D.d oportetigitut Naturalem, ideft non debesinlélligere qj de fcireformá fimpliciter , & mate ad aliquem terminum:ficur acci hoc in aliquibus artificijsalijs : « hoc accidit artificis quia funt ri patticularium .fi autem eft hic: quaarscóisomaibus artificijs, eeffc eit vt ifla ars perueniatad v mafübie&acarum:quemadmor fi eft hic fcientia naturalis cóiso nibusnaturalibus,neceffe e(t ipf: peruenire ad fübicctum vltim: tium. naturaliü , & formam eart vltimam. Auicenna aütdicitp turalisnon loquitur nifi de mate propinqua vnicuiq; enti : de prit at non confyderat nifi primusT lofophus.Et peccauit.cum enim diuitin Pofterioribusq, nullusa fex demonftrat caufas fui fübict dequo confjderat : qf, fidemo flrarct cas per res prioresillis cau: tunccrit de genere füperiori:qui illa declaratio erit dealia atte fuj riori,quz confjderat de genere tinente fübieQtum illiusartis : &, hocaudiuitenftimauithoceffe i poflibilc in trib* modis demóftr tioni
m 4 tionum Cin a demonftrarione fim S ,& demtatione quia, & demon- FE | voi PP quid. Ecnó eft ita. hoc ke&& l4. cnim non eftimpole;ifi in demra mene po tione fimplt,& demfarionc pp qd. etc. in demonftratione ait quia, nó eft miri d impole:ficat fcit Ariftin denioni; ftratione primz mareriz., & primi Sez motorisin hoclibro : 4, fi fueritde femi; accidentibus proprijs entis, erit de- K3inó méftratio Naturalis: & fifueritde Hs . accidentibus proprijsentis fimplt , ).me. erit demonflratio Metaphyfica, &
£t int vrG prima b Materia non poteft nis * decbtaricfeproprienif pfigoum
narurale:primusaüt Motor impof- Me tibile eft rcdeclaretcie nifi pügat dani c naturale. Viaaütqua pceffit Auic. Fern in probando prm( principiumeft an via loquentium:& fcrmo eiusfemm*& mo pinucnit quafi medius inter Periwx ipoffi- pareticos,& Loquentes. Cum aut£ Bie c't caufz (ubicdti artis habuerint caumá per 6. (a5 priorcstunc demonffratio illagnüoik. rum caufarü crit per demonftratio Son&nilc nem fimplt in arte continente illá Mene artem:&eritetiam per igna inilla 4 Kizm, arte:& hoctotum erit, quando cau cung Ibie&i artis latuerint.
Infuper eiufdem eft id cuius gratia, X finem, & quxcunque funt horum gratia, natura auté finiscft& id,cuiuscaufa . quo^ rü.n.continuo motu exiftente, eftaliquis finisipfius mot? , hic
Ddende vltimum eft,& id, cuius ci.quo peri circa& Pocta deriforieadduct? meuph. Cítvtdiceret, Habet finem,cui? Tesb& quidem caufafactus eft.vult.n. meo. nóoe vltimü e£ fine, fjoptimü.
mhvidem &accu, — Etetjam illud,propter qud ef? ERE illsd uod eflcr- fam intenta, et maccr
Secundus $7 quid eft cav[a iflin,efl minm [ci D fie.natura autem (Hefner pe pter quid eff quod eff . quod em. de rebsue babentibus motum conti nuum babet aliquem finem, ille fi mis ef vlrsmum eime , ev" propter. qued efl. e7* ideo fermo verificaterie cum. abu ifm ire ad mortem,c7 efl ilud,propter qud fuit eft derifibilis.mon.n.oe "vltimi eft. finie fedvlimum mbilim.
Haceft alia rócinatio,qua deda E
rat y Naturalisconíjderat de na- tura quecít forma,& de materiain fimul.& compofitio ifti" fermonis eftéx duabuspropofitionibus, qua rum vna cft. d quideftaliqd cumillo,eít vnius (cz: fecunda autem gp natura d eft forma, eft illud, pP quod füntaliz resquz funt (ub iectaillis& conduditex hoc qp fcire naturam , & res fubicctasnaturze eft voiusfcientiz:(cd tacuicconclufionemuia eft manifefta, D.d.q enimderebus, &c. hzceft propofitio maior alteri fyllogifmi, quo de dlarat maiorem propofitionem,di- F. centem q natura cít finis.& compo nitur fic. Natura eft illud, apud qd ecffant motusrerum generatarum, & vltimum fuorum motuum continuorum:& omncecx rebushaben tibus motum continuum, & haben Arir atc, tibus finemfiniseft vltimum illius gue motus:ergo naturaeft finis in gene duabus a£ rationc.Sed eftex duabusaffirmari Arrasus uisin fecunda figura.& Arifto.vtit pir, ca hoc,qf maior propofitio cóuertif maior pvit &qfi hoc eft manifeftum per fe: póctueni qfn tunc compofirio crit quafi 1 pri p mafigura. Etidco notificauitqi £4.14;
Phy.cücó. Aucr. ^ neci.
GG conuertiturlfirpeopó, & qf non, . £qp o5 quod eit vltimum. monum congiguord,eft finis, &dixit:& ideo fermo Verfificatoris,&c.i. & n5 o5uertitur ita, qp o€ , quod eft vlámü motuum.fit finis:nifi dicamus vln.-. imum nobile a6 vltimá proueniés ex nece(fitate máteriz, vt thors. &, cum Vetfificator exiftimauit hoc conuerti. o&quod eft vltimum, elt finisideo fermó ciusfuit derifibilis quod igirur connerticet qot vltimum nobilius priori eft finis:et vlrimum,quod eftin motu generationis rerum eft nobilius prioribus: H ergoeítfinis. Etfyllogifmascompohifficinprimafigora. Narurá eft vltimum motuá generationis, Éeft nobilius przccdentibus: & om fie,quod eft taleeft finis: Hos natü ra cltials&emors que eít timó.; diftinguitnr ab vltimo, quodeft finis inhoc: qf vlimam, quódeft finiseft prima quies, ad quam vefiitgenerata:morsaütem cít poft illud vltimum,quodeff &inis : ergo prirhum vltimum, ad quod perucnit motusgenerationis cft finis.
f & faciuntartesmateriá,
I nes fimpliciter, alic ve rooperi accommoda. & vtimur tanquam propter nos,ofbus, d funt.fum? enim quodammodo & nosfinis.dupliciter.n. eft id , cuiuscaufa.dictum eftaütfijs, qui de Philofophia.
Etetiám artes facinnt materiam. fempliciter , ev 4dam fecundum preparationem,ut. fit apta in eperatune . ms autem. *ytimur ille, fecundum quid em-
nes fünt propter his . ses enimi
etiam fumws finie qudenmeds posed n deb prepte qu dicitur . C bec Humefl in moliri fermonibws Philefephia.
Hazceft ratiocinatio, qua dec rat€p eportet naturalem confyd rede materia & intédit qp arteso| tiuz bát folicitudin£ circa mater quidam quia faciunt illam ficut Guntformam, vtars /Edificaror qf&,ficurfacitdomum,q eft form ita facit Jucresuefunt mareriae mus.quzdam aüt,quia fparantr teri ad recipiendum formé, ve: Nauificatiuz. qfà cum hoc qp fac formam nauis, fparat Hgnaad re
. &, quia
7 piendam formá nauis,
inentenaturali eft fiis operation rebusardificialib*,neceffe efti op ratio artium pendet de materia, a fm qj faciuntillam , autfm q fp rantillam, vt confjderatio fcízn turalis pédeat demareria cum ho cbfyderat de forma. fed tacuit ci |uens,quia intelligit ex hoc, que dixit: Ecét ans ici Quid ofsa tes facili materiam,aut. mph »à fm Bparaconem, neceffe veN turalis confyderet de materia. fci tiz.n.hzceft iisoperationi illi. d.nosaüt vtimur,&c.i.& ideo, qu nosfümusfinisolum rerum tüabartibusquodammó, idco vt mur oibus Et intendebat qp finis: duobus modisaut ficut dicimus, formacft finis materiz, & illud, enit res , eft finisrei, aut fici
icimus,g illud, cuius eft res, eft nisrei:& dicimus, g hor ca nsrerm cart ppipfam
Liber Secutidus $8 Etemenodfoanit gillud,qfeft — Artes Hue füntduobüsmo D 4 entefinéém peii disautiaciensesartifium sut vif- «fi &inc leclaranit qp ita eftin fecun- trillo-&fanrprincipsles£ quiaf- Merge domb5,& qeademeftcaufain hoc, cipiunteisquefüntfübeisoperari, Voz f "al dor "Duigif* funtartes, ddomí &,cumars, quz cft fübeis, perfitit qiie,
vide cont. Zim.
panfipfimareria, SC ed fcentes,ea d vtitur, p Archirsonics ré qua x Kyrie quodammodo eft.di ütd« gnofcit,Archite&tonica eft ,alia aurem vteffectrix materiz:gu^ bernator.n.qualis fit forma ali» » rr Eier prEr it aliusautem ex quo ligno, et Puibusex motibuscft. Ine gi turqucfuntfm d snus materiam propter oj inPhyficiseft, / Ej tvfes continentes materiá , €y' cogno[centes illam [unt dua:et de arte operation efÍ. Geometria eperatina : 77 ideo ars operatina «tribuitur. etiam
Geometria eperatina. [ed tam dif. intcr illas & d.fed di ; im attriburtur Ges-. bz duzartes differunt. qih prima
illa enim.
C metrie eperatina,[ecundum quod. cogno[cit formam fla autem [cci
ter enim [eit formam veni , quo-
modo debet effe , ey" pracipit fieri
busn[medi er Hla alin fest de qui
bw lgnu, C7 quibw metibu per.
ficitur. Quod aiit fit per avrté ps
facimus materia tm slla propter il- Jad, quod sntendimoee jn vebwm aiit.
jonern , tunc principalis vti 1di.caps.
eo,quod fecit, Et,quia pót aliqsdicere gr iftaanesnó fiunt. i Ieri decaruee quód iftz ctiam iunt materiam: & (tá vocat Gco metriam operatiuam:&dizit: Etar
tesi i.cognofcéerma terif,non facienteseam, funt duz... mirey m iip dti jm: iti €ful operis iftadf Geometria ei do- E n imple principalis (implt. Secunda vero eít quod&m6 vtés.i. cipit,& quodámodo facit. & hocintendcbat,cum dixit& de arteopera. Sinseft Geomeriao ius. & q.d; & dearteoperatiua eft arsd vtitur, ideft przcipit. Deinde dicit, &ideo ars ,que vatur, &czt. & fi fitopemue sarenantibekur Genet operationum fm c vif, non facit. Et,quia vtraqy ars eft Geomt triaopanionó, incepit facere dfias it, &c.Lfed
rincipalis nouit formam, & fcipit F. Fre Act materi eid nouit materiá, & przcipit circaillá tf formam a(it facit. D.Iduxitexéplum de duabus arnibus,& d.guber. nator enim,&ci.&arsquz vut fim. pliciter, que fcit vtráq; , eft icutars. gubernandi nauem:tcit.n.formám. remi,quz debet effe, & precipitipfum ficri fm illam formam. iita aüt, shaarsquz vtitur quodammodo , & facitalio modo, eft ficutarsfacié dinauesiifta.n.facit forinam,& fcit màm.ícit.n.ex quib? lignis eritme Hijo oliec
G lior forman suis,&qlo debentab - worgms,e7* Operát
Ícindi,& fcipitarti , d cft (ub ea fa- Documé- cere pela nin viComnino. Etin- "UU. — tendcbatptotum hocdedarare, qp materia eít notain oibusartib? prícipalibus.& non principalibus,cum artes fint tribus modis, ant operans fimplt;aut vtens(impft, aut vtens Siodammodo/coperansdlio mo- ,&omnesfciunt materiam.D.d. in hoca(it,quod fit per artem, &c.i. & non elt diia in hoc interarté, & naturam,(cd ars, ficut facitformá , facit materiam:natura atit facit for. mam,non materiam, cum fit exüs , quiaeft zterna.& ifr inuenit T qui bufdam artib*Cquarum ma eft naturalisqíf arsnon facitillam. Ampliuseorum,quze ad ali^ quid,materia eft.ad aliam.n.for snam alia materia. Quoufg er^ goPhyficum oportet cognoíce reformam , & ipfum quid eftt An quemadmodum Medicum neruum,aut Fabrum zs, vfque adaliquid:alicuius enim gratia vnumquodg:. & circa ea , que funt,feparabilia quidem forma, linmareriaautem:" hó.a. homi, *albomo nem generat, & fol, quomÓaüt orit fe habeat hzc feparabilis, & gd gfantho- fit, Philofophiz primg efto: mimm. ciumdeterminare,
Et etiam materia efl de capitulorelation.diner[a.n. in ferma digerfantwr sm materia. V [quequo igitur opertet Naturalem peruens re in fasentia ferme c7'quiditatu? dicamsu , quoniam quemadmod Mediw peruenit in fcientia ner-
infi K Jowdprepter quid efl viruna, , fimiliter eft de ales etiam. oportet. n. ipfum fcire tam effe fermam abifratlam: ed effe eme eff m materia:bemo.n.ge meratur ab bomune,7* fele. po tio aute jn abifratlo 4 fit, C7" quid. fitseft Prime Philofophie. Intenditetiam declarare qp opot tet Naturalem confyderare deforma,quia cófyderat de materia . qi materia cft. eere relationis : d£ enim in refpectu formz.& fit vide L tur cfle dc forma.oportetigif confjderantem de materia confyderarede forma,& confyderanté de for. ma confyderare de materia. & eriá materia eft pp formam : & oportet. confyderantem dealiquo confyderaredeilloppad eft. Etdixit:di- Matera uer.n.in formadiuer(anf in ma- erac? tena. Hzceftratiocinatioqua de- forman clarat qj materia d£ in: repestu fot- idend: ma.& q.d.& idco diuerfac materia ^ p diuerfiateni formarum, adeo » */^ materia ajaliü eftaliaà materia vegetabilium,& materia hors eftalia à materiaaliarum fpccierü, Etc declarauit qp naturalis cófyderat de. forma p fe,&de materia pp formá, inecpitquzrerequoufq; debet con fyderarede fotma.&dixitQuoufqueigitun&eiad quem igitutorinem oportet Naturalem pucnirein (cia formarum, &non prranfi e illum (in fcientia quiditatis n& in fcíaeius,quodé efle? fed funthic. multi ordinesformarum, f. abítra- Gzàmatetia,& nonabftradz. D. d.dicamusigit, qii quemadmodü Medicus &c.i.& et manifeftü, qi. quem-
Liber 4 quemadmodum Medicus ipfum pucnire de cognitióe forma rum exiftendü in fuo fübicdo, de quoconfyderat,vt neruis,& carne, ad itionem quiditaris vltimafum firmarom exiftétiü Y (aa materia non feparabilium ab ca, fimili ter oportet Naturale ire in confyderatione de formis ad vltimamformam,pp quam fuit marezia.v.g.ad formam hols. D.d.oporten. ipfum fare,&c i. oportet Naturalem pucnire p fuam confydera tionem ad formam abftractá, Cvlti . mam,fi cfleciusc(t in materia;ante g pueniat apud confyderationéde füema hojs: fed omo gencratab hoic, &à fole, & vtzunq; eftforma in materia. Et dixit hicquafi cótradicendo dicentibus formas feparart, &innucndo qformz naturales fant in matcria. D.d. difpofitio aüt inbbítracto &cii.confjderatio auté dedifpofitionibusformarü abflra- Garum,fin q funtabftractz , & de. quiditatib? ear e(t proprie Prime Philofophiz,non (cieniz Natura- Docm- [is. Ec notandum q» confjderano in. w- (c effeiftarum formarum eftin fcientia Naturali,non in prima Philofo &xoine£. Pbia:ficutexiftimat Aui.qfn 1n hac ilii &x- Ída apparetiftud genusformarum mani ab- efe deinde prima 'hilofophia condani (yderatde quiditatibus, & difpóniwumak, buscarum.& hoceft redt'um.impof xmipr fibile.n. uam fciam vlem , & fibile.n.eftaliquam fciam vem M. particularem. declarare fübicctum. »ic&, cfe, fine per fignum, fiue p demon- ».c, flrationem:quod non eft itain cau Ki. me. fis fin fübiecli: qf declarat eas c-. fgnum.non pdemtonem fimplt. fdaigit naturalis c5fjderat de effe formarum,quoufq; perueniatad vl timam formarü matcrialiü , & pri-
má abftradar(, aut ad formasfor- D marum,q fant mediz T effeinter il Fofa hoi las:ficateziftimarur de forma ho- vidma e minisvltima, meis 5YMMA TERTIA. Ln DeCaufs&earuminploramembra — Oppo.vid diuifione 1mecjs. T nó Quot, que v fintcanfe. Cap. 1. E [^
Eterminatis aüt his, rz.
|confyderandü eft de vide con. caufis, & que, & quor Zim. numero funt, Ci
vnumquodg dg vtig: coeperi^ muspp quidcirca vnumqdg, hocauté eftaccipere primá cau fam:manifeftü cp & nobis hoc faciendum eft & de generatióe, & corruptione, deomni phy fica mutatione:vt fcientesipío^ rum principia,reducere ad ipfa tentemus dfitorum vnüqdqg Hii igitur determmatis c
dern dii de caufis, mE quot funt. 1ntentio.n.iÉlime cofjderationis quia efl (Cia : e0* mos mn eredims aliquid [cire abfque eo , od prins determinems illa , ex quibm £7" boc € fcire [uaa cás pri. mecinanifelTi e quod oportet nos etiam facere hoc in generatione yet. corruptiene, C7* in omni tran[mstatione naturaliita quod, cum fci. werimue principia eorum , quere-
me redire Z illa rer rie eerié, de quib. erima per[erutati. H. iij Et
& Etamnrdeterminanimusifla, q :37 debent przocderc h&c (cienti&jopor tetét pícrurari de caufis rerá naru- Yornen ralium, 4 funt,& quot. Ethoceftne. Srlimud cefíe.qin intentio iftius confyderadirais tionisde a rerum narurali, eft 4 (ciam fcfe certificata. : &nosnon ipiam. cuj credim" fcirealiquid nificá i cá fciamusipfum cum (uis caufis pri- E perue mis,donec perueniamusad (aas cau niam? ad as ptopinquas:& boc erit,cum pri* pea desrminsuimus numerum caufaa, rum ji inillo genere,que A fünt,& quot (unt:ergo manifeftum. PE dq fmit: etdebebs facereLac H conl jderarione narazaliita cum rius fcinerimus caufis cóesomnirebus naturalibus& oumerum. earum,quzremusin v; ram, dequibosloquimur fasce. Er cum dixit:& hoccitdeserminareíüas primas caufas: inten. ditgiifta fcientia acquirit abaliquo , q& prius fciueritcauías yei primas.donec perucniat ad caulascins propinquas. Vnoigitur modo caufa dE, ex. juo fit aliquid cum inflt: vrzs dax x argentum phialz, & horum genera. Alioaüs modo 1 forma,& exempli , hac aüt eft róipflusqd quid erar effe, & hu iusgíia,vt iplius diapafon duo P: vnum,& omnino numerus, partes que in ratione, . Diceman i quod. caufa ds titur Yn ma de ilo,ex quo fit res, €y efl im ea v. g cuprum idoli boninie C7" argentum idoli anuli, et genera iflerum. Et dicitur alio ma do de ferma,cy imagine.ey" efto fimi ficás quáduatt rei C7 genera
uoq;eo PE
diem s gniiod peum eim ud ef epe » ft prepertio binary ad MIBCI" "ni er [aliter numer C^ pertes concln[a in toto,
Et dí df multismodis.df. n; caufa. m materialis,vt cuprum deli, act tum anuli.& dixit:& eftiü ca, vc tiat differentiam inter materiam , &priuationem.Et dicitur alio mo* do fm formari, vt figura, & imag in cupro.& hzceft caufa, quam d 12tio fignificans quiditatem rei, C definitio.&dixit hoc, quia definitio nescomponuntur ex forma vh; Y h eft genus& ia que eftdria. D. d.&generaitti*.i.&illa forma cóis, ne c6 quz pouiturt definitionc,ita fe hà- nunuu propriam differentiam, ficur fa vf ebcad i proprii vg. qt forma cis, 5r uz eft quafi genus propinquá ad édra.
liapa(on eft ploporsio dorum ad 7-me. vnum.& genuscondudens, & proprium ei zquiuocafin Arabico :& vnum eft numerusproprius, & vlti mum eftforma.
Amplius vnde principiümu tationis primum,aut quietis:vt confultor caufa, & (parer ,& ofno faciens facti, & mutásmu^ M. tati Preterea vt finis hicautem eftid,cuiusgratia, vrambuladi fanitas. propter quid enim am^ bulaccdicimus, vt fanus fit : &. italocuti, opinamur asfignaffe caüfam.& quacung iam mo^ uentealio, intermedia fiüt ipfi? finisvt fanitatismaciesaut pue gatio,aut medicamenta, aut or^ gana.nía nàgs hec finis grasüt : dint tfabinyicé , quiaaliagdé funtopera;alia vero organa. E
Liber Secundus
A prdctwretonilud, x quc Lspicgud deals gin me, quieto. queniam, Ld s diu ef ca lues pater f. Sous Mljyeo rnsterf aliter agent atii, et. dunt'
franfmnzans meets ud ztdio zT
d Cum blere cum arii P atfemdicmsisdeis Etdictiam de fine intéto.i,&dr caufa ét decan fa finali:vt(anitas, (cft caufa exerc Pi epnaeqdir inda |nis interrogat nos, quare aml
fit(anus. Mueve. viri
'ommia, quorum vnum- E j; eft vlrimum motuseius,qT efl anreipfam,xillis mulis, dfant. P iazr primum , & vltimum & ils nem. qi vnáquodq; eorá eft finis euus,quod eft ante, & oia! fant p, L6 Li tomum fio. v.g ambulstio,d €xtenuationem,& extenuazio m ja 'bitatem. & fif potio smedicinz, Phlcbocomia cit pp. perii
rini riorü eft.qd.n.pfens
6o bomors rincttisin boc D .D.d qi olaiftain
ren qínom i perii iius idi ricqi
Cautz igit fer tot modis dfir, cum, Acciditaüt,cum multipfr dici, OE turcaufz, S multas eiufde cau»
- (asefle,non fm accidens: vt fta" tuze, X ars ftatuaria, & zs non fm alecrü quid ed quatenus cft flatua:fed non eodem modo:fed E. 5 hocquidé vt materia , illud aüt ,, Vt vndeeít motus. Suntaüt P [ dam & adinuicem caufa: vta, borarecaufa eftbonz: habitudi nis,& hac laborandi:fed noneo dem modo:fed hoc qdé vt finis, illud aüt vt principium morus, Ampliusaüt cadem cà contra, caufa hui* A Pihocü bc fa facimus aligí cám contrari.vtabíentiam gu^ bernatorisnauis fubuerfionis, Guiuserat Blenriacaua falutis, affi igitr funt modi pro- fer fe feri dicuntur cana. Et &cidit ficanfa fint multu modi , ve pera fnt Yu rei C7 ma pere quonim can[a. omn cili arc caufa eim cft. » €" bec mn efl lio medo fed fecundu quad ck P faacd mn eode modo [unt cau. & [fed boc fecundu materia occum te fecidii
fH roi mate Et
G pt funt aliqua gua funt cau[e fni thomson yf umiem aber cas[a bona confiilentia corperi , € bona conffTentia efÍ cana laborie: fed non eodem mado: bona. n. exiffentia y efl can[a (ecidum finem,labor auteyo fecidum.
iod ej f prinapiam mote. Et eti.
adem efÉ cau[a duerum contrarierum.abfentia enims ime culte. pra Jentia esl cav[a alicum rei, € cau. Ja frs contrary. v. g. quonam ab-.
H fentia gubernateru eft can[a: [ab mer fanis nanie , eime [entia erat cava [alutie.
3o cum numerauit i modosqgamor caufarum,incxpit dicere ti nescarum, & quomodo e habent ad caufata,& ad fcinuicem, &dixit;
accidit qp pluresiftarum caufarü Q vna fantcau(z vniusrci.v. g. qf caufa ftaruc eft cuprum, &: vid duobus modis diuerfis : cuprum.n, CILE
1 ra ftatuz eft cu fai Pct illad, properqd 1 füitfa&a eftcau(a fm finem.Et cónata fingitetiam q eadem cavae can» fm p fa duorum contrariorum, fed duafpónes di- busdifpofitionib? diuerfis, v.g. qf uerfas. id gubernator eftcaufa (aloationisna
Pope uis& fübmerfionis:faluationis qui "9^ dem ipfo pre(ente: fübmerfionisau
temi ente, Caufz ctiam ha bentlc adinuicem,ira qp vtraq; dua. rum caufarum in fpeae diuerfarü eftcaufa reliqua, (ed duobus modisdiuerfis.v. g. qfn labor eftcaufa fanitatisfm agés, fanitasautem eft «au(a laboris fm finem. & flr mate
riacft auf formz fm q formans X.
et Pirinoeuiri nif pillam,formaaür so n
caufa materiz,fm q materia nó mah poteftefízin actu & demonflrata, grat nifi per illam,& precipue prima ma videco teria. * D.d.ifti igit fant modi, &c, mile & dixit feré. quia poffibileeftinue- [27 nirealiqua,d. Vollocantaria DUmE ms. 1o ifto, ri graruor modorum, vtil- "Expoí la, quz affimilant iftis& inueniun bivsl tur ín eis & ideo dixitferé. quia no 5,7 tatdubirationeni,quoufay pon bocperindu&ionem, cá faerit declaratum fm quot modos df vnum. quodam diri Alex.gdixithocad excipiendum. uz. fant per accidens. edam cud Omnesautem nüc dictecau fe fquatuor cadunt modosma nifefti: enta.p.fylla^ barum,& materia facübiliü, && ignis,& hmói corporum,&par testotius & fuppofitiones cone clufionis vt id,ex d,caufz funt. Harum autem alizquidé funt vide « vtfübiectum,vt partes,alieau^ 7im. tem, vtquod quid eratee, & to tum,& compofitio,& fp£s. Se, menaüt,& medicus, & conful. tor,& omninoipfum faciésom niafunt vnde prícipium muta, tionisaut ftat?aut mot?. Alize Ide autem vt finis, & bonü aliorü , 5&3 id,n.cuiusgratia optimum, & mec, finisaliorum vule effe. differat autem nihil idem dicere bonü, velapparensbonum. Et ifte canfa,quae dixi ommes collscantur n medi , qui funt valde manifefti . 1teraa enim di£lionum, C9" materia art fido-
Liber cecundus
permm,eo" partes fnr prs ferines. conclufionse. (unt cauja.
Cundui illud ,ex quo cft generatio . Sed quadam funt. fabietfs ,
Wrpertes e" quedom quof quid P
e ea Cim lo,Co* ferma. Sperma autem, €? fémen,ey" medicw, c7 fol, ev" "yniner f alster agens mnia funt il ludyex quo cfi principium trafmn Tatienis 7" quictu.Et queda [ant » Tif itemape dia rte Mud n. propter quid debet. effe mbilim cetererum, C77 caufa erum, eo nen e(ndifferentia boc, Pie ien dim, «nt dicam ipfum exiffimeri bom. ?
n s Com numerauit T eaufari exemplá,fcapit nouficare qo vago taiartm colocar b iffisquatuor generibus & dixit: Et. ifiz caufz,&c.i.& omnis caufa , aut. C eitfm materiam,aut fm. form&aut fm t fm finem.D.d.Litete. enim &c..omnia.n.ifta fünt cante fm illud,ex quo fit generatum. fyllabz.n.gcnerantur e1 literis, & fife corpora partium confimilium cópolitagenerantcx ime » &exalijs Foo ME , cum dizit ignis, & fifta corpora.i.& ignis, & alilclemcnta fünt materia corpotum confimiliá, 4 generant excis. D.d.& partes totius,i. & fünt totius quafi matcria. D.d. & propónesconclufionis, i, & qr conclufio géstex propónibus, affimilantigi
61 turmareriz. Etolaiftaconuenifit D ini hocg fünt materia & differuntt boc juzdá (unt materia fm c politionévtIEz fyllabarum,& lapidedomos& (dam fantfmalicrationem, vt inguinis,& (dam alti bem A55 CoU vt
acctum,& mel oximellis&kquatuor. elementa ofum compofitorum , & bhzcduo funt fundamenta materie, i.compofitio,&alteratio,& tertium compofitum ex eis partesautem,& totum pofüitalii modum à pofl tione,vt reputo,fm q Tt£debat partes] funtin potentia,non dfüntin s&tu,aut fm q intendebat vniuersü B con, im tfa.compofidio.n.eft congregatio propria partium:fit,n, Prope. e qoaa i ordine, & pofitione. vene an propónesaütaffimilantur materie, verie quia
inia funt in potentia cóclufio,& có fin poten. doo eftcisquafi forma, D. d, fed tia concu
[dam funt quafi quidirasj. (ed ifta- "od con Ae cauia im funt quafi de- peris
monítrantes quiditat£ rei,& iflcin 1déinf.4. ueniunt fm numerum differentia- T9 rum,quibus differtillud,quod acci compar. pitur in quidirate,& funt tria, vt for. io rot na vniuerfi partium , & forma có- ma. fitionispartió, & forma oximel- T
lis, mellis & aceti: & ideo dixit vni» uetfüm,& compafitio & forma, Et
intendit p formamyd eft fm altera« tionem,& aut fine: tione,aut
cum compofitione. & intédit p vni
uerfum. Soogregerionem. partium
tíb.& intendit. m cópofinané con gicgarionem. illarü trium difpoft-
tionum in partibus figura, ordi
Part 16
nis& pofitionis. Et,cum numeras
Uit caufas,ó collocantur fub cá matetíali, & formali, dixit: Sperma
aüt& femé,&c.i.fperma aütalalitl, &íemen vegerablium medic
Phyficorum € fanitais.& vfragensa&i,omniacol arwow funt multi fed cum dun.
locantfub cau(a , quz eft principi tranfímatationis,& fuz ceílationis. D.induzitgenus, quod eft fm finé,
& dixit: Etquzdá fm fin&i, & funt.
quzdam cauíz,quz funt qua( finis intétusperoperationes, & quafi bo numiatentum.D iduxitratiocina-
tionesfüper hoc,& disiv illud.n.
'rquid,&c 1.qfnillud pptergd, Bois cft nobiliusillis, quz duzrint
propter illud, eft bonum intentum
r illasres.& idco eft caufa ofum il
'um. senim & materia non
fantnifi propter finem: & fimiliter.
H formznó fantnifi proptet vltimá finem. D.d.&noneft differentia, &c.i.non elt differentia inter hoc,
4p defcribemusiftam caufam, quod
elt bonum intérum perilla, 4 (unt anteillam in rci veritate , autillud,, quod exiftimatur effe bonum, non fit bonumin rei veritate. xit hoc, vt defcriptio fit commums
rebus volütarijs,& naturalibus.qi
Vhimáin vlrimumintentum in rebus volungent Hre- taris multotiens videtur bonum,& Burr non eftin rei veritate, intentá vero
js mul
tooens vr in rebusnaturalibusé bond verá, im
nótnri — Cau'zigitur tales, E totfunt
1 fpecie.Modiaütcaufarü nume Tate roquidem (unt multi, incapita. inreb? ni Verocontracti € hi pauciores. libus bo dir ,n.cauf; multipliciter.& ip^ arm? farumquz fimilium fpecierum hocikn- funtprior ac pofterior alia;alia, «€. — vtíanitate medicus, & artifex, & ipfo diapafon duplum, &nu merus, & femper qux continet. ad fingulares.
iile yguur (gut cau(z, C7" tot Jféont jpecies carum.o1odi ait vau
fur fiunt paucwres.cau[a.n. cta cuntur mulripliciter. dicitur. n. caufis que sut eiu[de [Beciei, qui "vna can[a eft prior , aut pslteri alia y g. quonam ca [autatu e medicus," can[a eim cfl ars, cana enu quod eit diapafin ,c
duplum, €7" caufa eim eil num
rne eo" fonliter femper in y fu comparatio continent ad p ticularia Intendit p modos císd tur p accidétia. Et, cum notifica qp modicaufarü concludunt fm nera corü,ícapi dixit: fünteiufdem fpecie: quatuor fp rum dRr caufz fm prius &poftei v.g.incaufisagentibus, medicus ars:medicus.n.eft pofteriorzars: eft prior. Etfilt in caufisformali v.g. qfh forma diapafon eft du rma dupli eft numerus, & fi manumcti e(t quantitas. & fir vcnit (emp proportio inter le patticulaie.& hocintetdebat , ct dixit:& fil (em p, &c.i. & fiTr (ei inuenitur comparatio cóis ad p prid, ín cóc eft pri* fm forma aut fm genus proprio.& hocacc priori,& poftcriori í vnaquagy CGierum cauarum,f. qp prius eft « fi cGead pofterius. Et prius, & p« riusin marcrijsmanitefta fuot. . militerin finibus.exrenuario. n. finiscxercitij,& finisextenuatic cti, (anitas. Ampliusautem, vt accide & horum gencra: vt ftatu. tet Polycletus, & aliter ftat
Liber Secundus
À rius:qm accidit ftatuario Poly cletum effe-&t continentes & ac
i Gidens:vt fi homo caufa fit fta
tuz,aut omninoafal. funt aute Teu propinqui*:vt mu fücuscaufa dicantur ftatuz., Et etiam fecundum accidem ,
N fat Pelycleti.e7* comtinity a funt. quoniam. can/a fatua, et "rniner aliter animal . €7* acciden Haquedan fant rematine, quee grepinquiera. v.g. quonia, bwsycr" mufici funt cau[a fh atue. Cum dedarauit in ofbusfpé- Ens cnrüinacnion( due modi, reas fe,& per accidens & dixit: Etctiam. fmaccidensi. & iftz caufz diuidun tnr fm accidens, & genera iftaram
€ collocantin hocmodo.v.geum dt «Poly à Lanuam, & qrarux faruarü fecicibatuam. hoc. n.
€& p(e,llod at p accidens. accidit nimartifici (latuarum q» fuit Po- [à nó fecit flaruam fm q» eft Poly s. fed fecundum hoc. haberde arte ftatuarum. D.d.& tincnria Kc.i. & illa, que contincnt quist func neracauart, fus accidés. v.g.t iomo ei ut aras per acc dens, vf ani makhomo aüreft caufa ftatuz per accidens,quia accidis artifici, q cft
6 caufa perfe fuithomo,autaial. D ede grilloquod cft per accidensinuenif propinqui, & remotum,deditexemplü,&dixit.v.g. dicere qp albus,& muficus (unt cau-
fa ftatuz.albusenim eft remotior, anuficus:licet vterq; fit cau(a p acci dens:quia album eit cóius hole: ergo eítremoriusq muficum.
Prater omnesautem, & pro ciis; * predictas fecundi accidés, aajalu ^ alie quidem vt poretes dfiryaliz. quid vero vtoperantes:veluti zdifi,
cande domus edificatorjaut edi Raisin, teruel g
Et emnes can(a , que dicuntur. conyemienter 7^ quee dicuntur per. accidens, dicuntur caufa,
ab. quia poffunt eo" quadam dicutur.
canf2 guia agust. verbi gratia , qendn cad domu cf fea" tr dum adificat.
Etomnes caue, quz dr pete, j &quz dicuntur per acci o pinquz,autzemotz dicuntur efle , autactu,autpotentia.v.g quoniam €dificatoreft cau(a dom": fed, cum p zdificat,elt caufain n6 zdificazeft caufa in potentia. &hoc intédebat cum dixit.v. g. quoniam. eauía dom? eft cdificator,&c.i.quo niam caufa domus elt zdificator : fed dum zdificat elt zdificatorin 2ctu,& dum non zdificat cft zdificator in potentia. (ed tacuit hoc, qa. intelligitur per oppofitum. Perindeaüt dicet &infjs, quo rum caufe funtipfz caufz, atqs inijsquz dicta funt.vc hui? fta
tuz,aut ftatuz;aut etiam ofno ima-
€ imaginis, eris huius,aut eris, automnino materiz , G inac^ cidentibus fimiliter.
Et , fecundum quod narraui -. mue, dicitur et in rebus , quarum. an[a funtcau[a.v.g.cau[a ftatua. 3flime bomini , n canje p» bominis aut cauja fhlatua Yniueraliter ev" etiam caufa iflim cupriant can[a cupri aut caufama teria yniuer[aliter , c7 fimiliter eft de accidentibus .
35$ Etficuthocdiciturin caufis, fi- H militer déin caufatis,£ 9 quzdam. propinquafunt, & (dá remota , & di perfe, & quedá per accidés . & Bocintédebatcum dixit: Etfm narrauimus,df etiam,&c.i.&, ficut. iftainueniuntin caufis inteniunf ineisquorG antille caufz,Cin cau. faris. D.induxitezemplüin propin quo,& remoto in cauíaris, & dixit: v.g. caufa ftatuz, &c.i.qfn faciens flatuam iftius hois, & faciésftatu& dt faciens flatuam hofs, & dicitfa- €iens ftaruam vlt. ftatuaigiturho minis buiuseft caufatum propin-
X quum, ftatua vero fimphater eft caufatum remotum. Etfimiliter, cum dicitur q hoceft caufa cupri , aut caufa materiz . cuprum .n. eft caufatü propinquum , mareria autem eftcaufatum remotum. D.d.& fimiliter deaccidentibus, i.quoniá $n caufaris accidentibus inuenitur propinquum , & remotíi : (ed ficut 3nuenitur in ers pete . & hoccapi tulum inuenitur inlibro Alex.manifeftiusq bic fit. & eodem modo drin tebusquarum caufz (ant caufz, ctiam ficut ifta narrata. v.g.hu-
jus flatue diciturin rebus pluribi S dicturftaruz vit& huius e magis q cupri,& vlt materize, & i act denibusedam eodcm modo Amplius aüt connexe & hg. & illgdicentur: vt non Dolyck tusneqp ftatuarius, fed Polycle tusftatuarius, Attfioes hg funt multitudine quide Sex : dictae aiit dupliciter.aut.n vt fingula re, aut vt gen?, aut vt qd fm ac cidens , aut vt accidétis genus, aut vtconnexg hz, aut vt fim. pit dicte :oesautem , aut actu exiftentes ,aut $m lap Et dicuntur etiá compost? ij cum ille, v.g. nen dicere Pelyclefeme dicere artificem flatuarwn, fed Polycletum artifice flathérum.Sed omnium ilerum nimer efl ex : modi Yero, [ecun- «neni quafi pars ANI quafi genu, «ut quafi accidens , aut quafi genus accidenti ent dicitur compefte, ant figillatim et omnia dicen fur , «ut au , aut petenti. — M Inducithic tertium modá cau- farum, &cít qfi quidam iftorum modorum dicunt figillarim,& qui dam compofité. & hoc intendebat, c dixit. Étdicunturét,&c D.indu xit exempli c6pofiti ex co, qd eft perfe, &ex eo,qd eft. peraccidens& dixit:v.g.non dicit, &cii v.g compofitum exeo,qd eft p fe, &exeo, Sd cperaccidens; noniagdic türg h6eft alor flamarí, fed Polydetus artifex ftatuarum feat . Et, cüm. mumeratiticte lum.
Liber Secundus
ifta, iumeranimus fm dfi. bosdiiduntur anres, C $m pro-
t , &remotionem : & p. pv: accidens: & compofitio -- DEA: nióon£ fm dran in quibas prrss S6 anii fexeft
tentia, &. igiturom- Eeimodicinlard duodecim. DA. autfüntquafi pars, aut quafi gen*. & intendit pe? partem qi propinquam,& per genusquafi remotam: um.n. eft quafi
M m T eft: :&j s usa o prmam, icf mai miam. D.d. autquaf accidens, "i
genus laut: Eripe
d Sitessreonum t &dhoe voci Differuntaute tin, p actu d^ demexiftentes,& e funtcaut üt, Sm fant vehic medeta cd £ hoc, quiafanatur, &Chiczdifi cator cum hoc, quod zdifica£ Quaauté (untfm potétiam nó, femper:corrumpitur.n.non f mul domus, & zdificator. xt dofferétia nter bec duo ef, quonam can[a, qiia agunt particuleria, fant, C7" n (Mnt cum e Ma , quoram fant cau/a. v.g. quomam iffe medicus, cum boc cnra to, et iffe edoficater cum boc adi-. ficte. im potentia vero à) [emper
cám fnt:nó.n.corrumpitur domusin-
65 : corruptie-s.demue no eff D
Valtdaredfiam fter caufas, quz. funtin pot£tia, & funtin actu, & " diricEtdtiainterbzeduo Bc & Gtiainter caufas que fünta&u.& fü posta eft di qug fata inueniunfcí illis,quor( funt caue, &deiciantct lis v.g. qiifte medicusi
non eft curatorin aCu,ni Cí nada ficü hoccurato in acu. caufz aut£ imulécá
efícdu ldE s. Me. JE
jn potentia funt, licet caufata noa.
fimul c(í cdificasore. Ethoccapi- E tulum inuenitur in lib. Alex. manifeflius ác. & differuntin boc, qf cauíz, que agunt particularia (ant, autnonfüntinfimulcum illis quo rü (unt cau(z.v.g. qfa iftecuratot cum hoc curato, & ifle zdificaror cum boczdificato. in potentia auvem non femper : non.n.corrumpi tur domus, & zdificator fimul. Oportet autem (emper cau^ fam vniufcuiu&p fummi qua^
: edificator au tem eítfm zdificandi arte. hec igitur prior caufa eft: & ficin F omnibus " Ampliusaiz quidé
lunt generum. uintebcpaenis quidtpat iuri potentize quide: ada&uexiftentia,
Et ter € querelacan em cin, que eft extremum Yltumum, ficut quitur. im dg rebus g. quia adii ca iac aliicam. er di
€ fieater, quiabalet ertem edifcn 4i. bec igttur cenfa cfi prim : € fimiliter de cie ooamibwe, gx ct. gemera fnnt caufa. tenerum, et parficuleria cqu/a particularis. yg. quema artifex efl cen[a Flaua , € Hle artifex cfl cam(a buims ar tificiati | Et potentie fant cau[a. grentiarum , ev. gunt funt a refjetin yos
38 Cumnodficanitnumerum mo dorum «aufarG, incerpitnarrareq
H iftorum modorá fantqueréds pri- Gpdlincr, & dixit: Ecoporerquasalire cote reg Pad
auf vltimáin
nc,non vltimáio effc: &illa cda Frorioqua: lama n incfecft c remota v.g. Juis. quacslilatdiqó e diete quiaeft zdificsor:& ci df, &quax€ eft edificator? dicetur quia ha-
bec artem zdificandi : & bic ceat. sodas
ize D.d. & fimiliter dealijs,i. fpeciebuscaufarái, Car oportee. |nzrere femper cám priorem . Cá pes iftud im , notificauit. Iétaliam difpónem de caufis: & eft, qn aliz (unt vitsaliz particulares: jac madmodum caufatorum alia Ha, alia particularia: & opinan speret pops Jaris.& vfe caufa vfis. Etdixit boc, und fà Platonica opinione
Ya funt cic particularium. v. SA aries finpcs lcm tuz implt,& iffeartifez demonflatuscít caufaiftins flatuc demó fiar. D. induxitaliam difpofitionem de caufis, & dixit: Et potentie füntcauíz potentiarum;i. & caufc;
quz füntin » fantcsnfceo K. rum quz füntin. i4, &. fancin aa funt cr corum, dg fant in acta. & hociatédcbat, cum. dixit & quz aguntin refpetu ato rum;,i.& caufz, qux fantin adu, dicuncur in refpedia actorum,
fünt in actu, 7s
Tx Cafo, c» Fortuna. [2
C. Votigitcaufz, & quo» mó cute funt finrbez bis determinata fuf ficienter, Diciturautem & Foe.
tuna, & Cafus denumero cau cum elfe: Gcmulta& effe, 8t L i propter fortun2,& cafum, Quoigitur modo in his caufis eft fortuna, & cafus, & vtrum idem fintfortuna,, & cafus, aut. diuerfum , & ofno quid fitfor, tuna & cafus, cófyderandü eft, Jem igitur determinauimus cavae quot funr. » tt fecundi quoe funt fuffcienter. Et inmumero can[erum eft Cajus , Cv" Ex
fé dicitur emm in pluribus fieri
€ effe cefu,ev ex (e. Oportet igs. Paid i M dos collecantur cafus , y ex [eim
affi canfa ey "vtrié cafe, et ex fe
rnt ide samt dimerfa, et vnimer[ali
ter qud ft ex fc , et quid caf . eee lunt numerá jeri D.d. Et in numero caufavecta quia de Cafu, & dcillo,gd dr icri Ex fe, q collocan turn numcro cárG,oportet nos pferutari de ciscófyderádo fm quot. modospoffantcollocari in caufis, & vtrüintidem fm definitionem, ant
A pebrrr oe uice ie iii 3nus fubftantiá vtriufq;: perfcrutatio enim de fab(lantia vtrinfq; perfrutation£ cÓtinetin fe decis, vir fint diuerfajaur id£ . & ideo dixit & virquidfitex fc, & quid fit cafus. Erquiaifta io nonporcit ficrinifi cafam, &cz fe ehe apes Antiqui vegaldtinexcepit priusdicere opinioncs eorü, eicere cis: qu£admodá mul tié Antiqui artribucbát oja cafui. &, exfe. Ethoccapitulum. fic E ja & in numero caufart eit calis vL ad iocm cxpicali Quidienim & fi fint, an nó, dubitat. nihilenim fierid fort,
dicim*à cafu fieri autá fortuna,
vt veniendi àfortunain forum, logi
& reperiedi quem volebatiqui^ dem. non züt parabat cau eft velle,cum venerit,emere.fifr au tem & inalijs quz d fortunadi,
pere fed non
Quidam euim dulstauerunt im gener mr ép
i i£ cafu, fed oc. zz fn ex fent etia di quá can[am terminatam.y.g.. ferita quod im ! aliquem bo suae quem diligebat inuenire, [cd sen cogitabat ip[/am inuenire illc, € fomiliter omaia , que feri eefu, habent caufam exaften- Temp ma eff cfe.
cuntur ,femperaliquáeffeacci, tuna, caufam, fe fortunam,
Etperfcruttio de cafu , & de eo, 4e quod eftex fe, eit neceflaria. quid D enim negabátcaeffe, & dicebant noníantnifi nomina tín. babetenf vnüquodq; corá , quz dicunt fieri exfa,antex (c, cám not, cui poffit auribui.v.g.qui vaditad forá, &in eait illichominé, qué diligeberin uenire, fed non iuit, vt inueniretipfum,caufa inuenieudi eG nó eft ni exit? àforo,aut volütaseundialiás,
& lr eft dc oibusalijs , quz dicun£ fieri cafu, quia habent cám terminatam. Ftíermo ci? fic debe v.g. qfà caufacundialiquem ad forum, ita g inueniataliqué bolem, E. quem diligebat. ici non cogitabat ipfum inucnire illici.quia tabatipuenire ipfum. dicet Nc ipfam velleireadforü. Etiltefyl- (mus cóponitur fic. Si cafuseft, au faeft :fed non eft caufa quia n5 effiterminarus,& cau(z fant terminatz:ergo cafusnon eft.
Quoniam,fialiquid effetfor, inconueniens vtiqy per dg vere videbit,& dubitabit vtiqs aliquis propterquid nullus Án tiquorum fapientum caufasde generatione, & corruptione di, F cens defortuna quicquá deter" mninauit,fed(vt videt)nihil opi»
tur illi effeà fortuna,
Et dicunt C77 6 , fi cafa baberetratine, ejfet imopinabileyey" lo fiqui , loquentes de cavfis genera unis, (77 corrnptionis fnibil ds xe-
dicuntur. runt de cofü "videtur igitur quad
MU mem tacwernnt nifi quia mnepi
sab diqud ferit
des — "Vt
41 Indudtteftimonilfüp hoc qa € [usnihileft.q&f el uis Andi Suorlocuris faifletde nz illius: nulluseorum fuit locutus de co: non eft. Et cum ,induxithas duasrationesdeftruentesca(üm e&, &ex fé;incorpitcontradicere & pri moptimaranoni, Sed & hoc mirabilemulta.n, & fiunt, & funtáfortuna,& ca, fu, j non ighorátes dp licet refer tfeadaliquicaufam vnüquodqs torüguz fiüt, vt Antiquus fer» mokdixit, deftruens fortunam, horü rfialia quide effe dicür oce Ji fortuna, alia vero i d fortuna, ed boc eff mirabile (-quod pla va fiunt ca[u,co" ex [e. ev" licet no Vgnoremws qiio reducitur "vnum" quida ifforum ad aliqua canam qp enerationis vt Antiqui dixerit megantes cafum, tamen net di. tinus. quód rerum quadam fe tfi, nn €aju. ^ or em irabile edes «onueniunt o hicfüntaliqua , qua Runtcafü, cühoc, q nullusignorar Tearedua ad cau(asgeneratióis. nos enim, &illi cóuenimus in hacdiui ioneentidm , (cilicet qià quzdam fiuntcafu, quzdam non Éiunt cafu, ocirca & quodammodo etatfaciédaiplls métio.Át vero negillotü quidem aliquid opi^ nabantur effe fortuná, vt amici^ tiam,autlitéautigné,aut intel Jectáü, autaliquid aliud talium, Jnconueniens eft igit, fiuenon putaucrüteffe, fiue putantesre/ Tiqueruntprafertim aliqfi vten Empedocles non femper
aer& egregari faperiusdicit, (ed. vtaccidit.dicit enim in müdi fa
brica.Saepealias aliter , fed tunc » ficforte ucurrit. & partes af» » erts
lià dfortuna fieri plurimasais Opertet. etm quod illi di us diqud dee. 2) mo ide. runt etiá quod caf fit aliquid illarum verum, [camicitte eut liri, aut intelligetia, aut igni, ant alio Due Tidig tur ipfim ec id exifles, o mdenef ci fiepinabantur Jeder nh dixerit de es, icet ferta[fe vtatur ilia in verbe fiet fecut Empedscles , cii dixit. den
fsperiu, fed. femi Jt dieit enim ci de fatlura mundi, bac verba fic. Accidit cafu, vt creuit inil tempere , C7" fert: eff lio modo. q7*dicit in membri am "* malium plura accidunt cafu. ^ Cum dedarauit g illud,gd Anti quiinduxeruntin cafum. ipfum e£ vná füper hoc fit cafus, jncorpit dicere &t qp ratio, quam induxerunt dehocg Antiquninihillo cui facrunz decift.non eft Scis tion: ion rati proba M. bil foldimodo aecufario Antiquorá , quia debebantloqui deillo, & dicercaut g nihilaliud cft à cau. fisnotisaut qp eftaligd aliud ab eis, Ethoc intendcbat,cü dixit: Oportetigifomoino,&ci & hoc Anti qui dimiferuacloqui deillo, nó eft tócinatio füper hoc, nó fit/fed eft accufatio coró, qui debebant dicere. aliquid
Liber A aliquid de co. D.d. & non viderunt. Adde erhoc quad appater,
apud cos non eft vnaillarum ca
b dicant, vtamicitiz &litisapud Empedoclem, intellige tizzpud inr ignis, aut aliorum cut apud cos qui non Conceduatmt caule marerialest& tum.& hoc intendebat cum dixit, amiciiz,&c D.d.& malum eft,&c. i.& malum eft cosnó opinatos faiffeipfum effc aliquid exiftés, fed eft vnaillarum cauíarü , & non notifi-- «are hoc:ficutéteft malum opinari ipfum effe aliquid aliud abeis;& ni » EM D.d.9 ki
Oen 'etex Em| & alijsqp aput » sis ocaqu d adds ati & imp.ex a. rÓcinat füp hocex eo, q Empedoma K cles arribuitaliqua cafui.dixit.n.qp fpr«po con, tio mundi,& eius fegrega. MER tio *ramiciia &lie:fedhóo «congregatio fitin aliquo tpe pro A agus dio dic ca [3 filt atuibuit motá acrisfüpius inguibufdá tpib*,& non in qbuídà (ai.& d. &t qu cá cSereganonis ex ua fit rie, ióis, dr qua mate caf coa € cftad hoc, q&i, cum pofüitcaufam. congregationis amicitiam fimpft, mon poruirdarecanfam »pp quam accidit aliqua congregario, & non posteri inpr cafüi .appatctigif ez Emped. ipfum ponere. Dom d aliod fuis principijs:er gooporurifm dicere gd fit cafus. Sunt aüt quidam, qui & cce, Hi huius,&mundanorum ofum caufam efle ponüt Cafum.d ca^ fu.n.fieri dicunt reuolutionem, & motüqui difcreuit, & confti tuit hücordinem vniueríum ,
Et quidon ly pofuerunt can- D damorum ex fe . dixerunt. n. quod ex fe fuit ex circulo mitw,qui difnit, e eonflitiut zotum fecun dum bunc ordinem.
Vulcdeftraere fermonem dicen 4* tiüq Cafuseftcá vltima ofum,& incarpitinducere inopinabile contingensiftis,&eft hocg ponfircaa
fascctli& olum enti calum , & ex fe, dixit: Etquidam alij,&c.D.induxitillud,ex quo conungithoc, & dixit:dicunt.n.&c.i.gfo,cum pofue. pli ii Y d it m corporis. lo! i arilijscocibusordinem contingit eis, vto&scaufz inuenianf 1n ciscx fü. d.o.isenifer illo quod Tae- "Hf vadehoe ipm ad t lehoc ipfum admira^ tione dignum eft, qp dicant ip^ Eod faquidem afaliajac plátas à for» tibus aiatuna nec effe,nec fieri (ed aut na '"- 9^" turam,aut intelfin, aut quippiá ulcaliudeffccauam,non enim e £ luis ex femine vnoquoque dt Boe extali quidé olea , ex tali REY aiit homo:coclüi aüt, & diuinio» a mex ac rafenfibilium à cafu fieri: alem F autem caufam nullam effe.qua^ lem animalium, € plantarum",
Et boc ip um efl mirabile, [.di cere n animalibus 7 yegetabili be ca men fiers , nec moueri cafus ,
fed habent cau[am, aut naturam, nt intelligentiam, aut aliud fim liter.mon enim generatur bet ex quolibet (emine aut ex fer. mate , fedex bec [emune genera- Phy.cücó.Auer, — 1 tur
Q tur olna,e7" ex boc fermate gemeratur bomo. €7* dicunt de. je » €y decorporibws jj funt. de generc. alierum corperum. P imerid eafie
viex feyey* mn babere cau[am em nine yt animalia:cy vegetabilia. Cum induxit primum inopina-
Vide edd. bile cótingens cicindusitaliud, &
ilex. ca. dixit: Ethoc,quod dicunt, valde eft
sspe mirdbile/Copinari q aialis & vege lia,
tablas: 'busceeleftibusnon güantur, nec phe corrumpunt cafu, fed ex caufister-
- p minatisaut natura,autintelligétia,
Part 17
H autalijscaufis,cum appareat. hocvide? quodlibetgeneretur ex quolibet, & $m.e 6t. opinaricum hocde corporibusore leftibus 4 (unt principia ifforum,
& [uz cis largiunt ordin£, ca fieri
ex limon hrecauam ofno,quam
animalia,& vcgetabilia habent. Atquifi fic fe habeat hocip^ fum,dignum eft cófyderatione.
& bene fefe het dici aliquid de
hocipfo.Ná praterdi qp GCalio-
qui abfurdum eft qd dr, adhuc abfurdius eft dicere hzc, cü vi^ deantin colo nihil cafu fatü,
I infjsaüt.d nondfortuna, muL.
tacontingere? fortuna, attame par eratcontrarium fieri,
Et fi bec eft. ita , exigit per [e cen[yderatienem ,€7* eélum eit loqui de il» . Ife. Jérm,licet fit rationabilis omm. medo,tamen maximum inepina-
bile cntingi cle-
&iec go.
Jt etiam e ex. cofcilicet ex boc , quod non inueminnt in celo aliquid , quod fit ex
abilia alia ffant vilioracorpo- SP Ieru
fée smueniunt in ev, ge E neratio non cf cafu plura, queat cidunt cafu. ev* nece[fe e[fet cmfrarium. uiaifte fermo deftruit primü
pricdiplum e€deo: induxitizmonem in forma fignificante qp nectffe eft pícrutari de hoc,& dixit * Et, "Cor. fi boceft ita, &c.¬ificatq plora ie tari de hocmagis eft necflanum!, jc g tari de natura cafus. & di- fü, xit &re&um eft loqui aliquantu- ppc lum.quia ifta confyderatio non elt "4 propria huic fcientiz, icutdixit in
p enseft vnum. Et,quiaífle fec
Dos Poeftinopinabi diri cuim
fermo,licet fit, &c.i. & rectum eftlo qui cum iftis.quoniam , &fi fermo corum eft irrationabilis,tamé m: ximainopinabilia accidunt cis (ali. eetquoniam attribuunt omnia , apparentin ccclo, cafu, & cum hoc qpnung feoferunt,neq; fentientaliquid in cis fieri cafu ; & areribuemt uz apparent in omnibusque füns. Loco ordini, &non culnscum hoc plura corum funt, quz fiunt. €afu.& oportet ponentem cafum ef fc principium ponere contrarium .
Suntautem quidam,quibus Fortuna videtur quide e€ cau fajimmanifefta autem humano jntelle&ui tandg diuinü quidda exiftens,& fcelicius . Quare co^ fyderandum eft &quid fit vtrü que & fiidem,analiud & cafu: & fortuna,& quomodo i deter. minatas caufasincidunt,
Et aly caltimaueriét quod C. fie eFÉ aliqua caufa, fed e5E falta lier quàm nt 4m
A te bomini quia efÍ res diuina nobili-oportet sgitur per[erutari de quid fit, virum cafae,et
ex fe fent idem, aut dimer[a,c quo. - reducuntur ad canas , quas
sfd ipfim efc A quidam nimium cr-
nie n. tollunt ipfumta q attribuunt czhà £silt losci;inccepit inducere tertiam femm Gam,& fant illi, qui conceduntipfam efe, & dicuntq nullus(citquit 1dezia ditatem eius, fed cft resdinina.& ta- "ma. cutiftosquia ifte fermo € irratio- B nabilis(. vt fithiccaufai türaliter.& ét contradi.
rata na cor eft demtando eis qd átcafus. &(ermo
ciusrefiduus manifeftuscft per fc. Primum igitur, cum videam? aliaquide femper filt fieri , alia autem frequenter, ifeftü eft neutri horum caufa fortuna didam. quoda fornmna neq ei? tftquod ex necesfirace,& femp neqeus, quod eft frequenter, ftdqin quad fiunt 6c Brer hec c otshecdicunteffe dfortuna, m CI
& d forcuna talia ec fcimus , Dicamens sgitur. fd ms "ndemoe. Kj mulam c fe femper. edem modo, C77 qua[dam vi mawriparte eff igitur qupd cafon mn dicitur effe caufa cuim ilerum duorum modersi , €" quod cafe mn eT. iud, qud ei nece[farmm c7" femper necilhaduod efl in masori parte: fed ,
"Cuin nodficsit q quidi epit. fa
Secundus premi eit tale.
Primo taf de natura, qucin- 4$ Boii prs cum fucritde- ldEt pl. claratti hiceffe naruram propriam ei,declarabit ipfum effe, & dedarabit " eft: cani n.fant. notiora apud noscaufis. Etincapit. diuidere resin aliqua, dfuntíemp, &a alia (untin maiori parte , & fuit qp neuter iftor& duorü rü fit cafa. Et hoc, gdpofüurtmanife ftü eft píc. qii , cum pofuerimusqp non ofa füntneceflaria, fequitur vt dam fint poffibilia : & poffibile di uiditur in 1llud,quod ima iori inillad, quod non eft poffibile in maiori filtecií manifeftum eft o illa, quz fiunt in. maiori parte,non dicuntur fieri cafu.6 igitur cafus /& ex fe fit aliquid", e vtfitin rebus, quz non. funtpoffibiles in maiori parte. Et ficio iftius (ermonis eft pofitio hypo.& poni fic. Catusaut eftin rebus neceflarijs, aut pof'ibus jn maiori parte,aut in illis, f fiunt minori pte:(ed nó inuenitin neceffarijs,neq; in pofibusT maiori pte: neceffario Inenifin eis, d funt in minori pte. D. induxitteftimoniü hofum,& dixit,&hoies düt,&c. Cafas non & rócinatur fü p hoc etiam ex con- etl nerf verfione exiftenteetiam inter ifta. Bri manifeftum eíL.n.per fe,o illa3, qd Pers ? noneft neceffarii;neq; poffibile in idi d ge maiori » fit cafu, & quod fit neteci?pm I ij b is Dsiio-
Auiecon- Auicenna autem cótradr waTh& fi. Nó eftimpoffibilefuenire vn&
G cafa n6cftneceffarium,, neq; pote. jn maiori parte.fedifta, q non funt. neceffariancq; poffibiliain maiori parte, dam fünt poffibilia zquaft , &q in minori parte:Quzré dum igi vtrum cafus fueniatur in wtroq;:fed, fi exiftimagerim* g* tentia ifliusfermoniseft. [sci yl logifmi hypothetic diuifiui,neceffecítfm Arift. vtcafus fitin vtroq;. Scd Pofleriores Peripatetici, vt nar rauit Aui.düt 9 cafüs inuenifieis, quz fant potililia in minori partenon in eis, fantequaliter.& hec eft(ententia Themiftj. Auiccnna
H aütdidtgcafüsef in vtroq;.&nar rauitg illi ratiocinant fuper hoc,di centesgp illa, quz funt & non (unt
|ualiter,cum attribuunt porentiz actiuz,fünt vt ambulario, & quies. .cum.n.aliquis ambulat, nó dicim* ambulatio cias faerit. cafa, ned; ,
1 quieuerit, p quiesci* fuerit. Mu uic
* quod dicatur effe neceflzriü in re- [. alicuius &cafualein refpe&tu ius:& fift crit poffibilein maio ripartein alicuius, &in mi Eo quad'insénditq: ambulatio,fi attri buit potentiz motiuzin loco , erit cafüalisquia non eftin natura ifti* potentiz mouere plusij quieícere : &,fi attribuituradappentü,qui facit motum,non eritcafualis, Sed,fi
baa Auj. hoc fuerit,non erit hoc conti émnam, vtinpaucioribusnarüraliter , neq;
vtin pluribus neq; neceffarium;qd eftiaopinabile. Prewoiibum et
| dicimus gs coütingir. kd Docs com Gdcare, &ocelbar fu,&d£fine cafa, vtme comedere p. appetirum.ergo contingens zquale
impoffibileeft vt inueniatur exeo K. altera duarum aGionum,nifi ex alterácau(a conjuncta cá éo:qrà neutra actio cft dignior vt (it reliqua. & cum id actio non inuenit eo,quod eft contingens zquatt,nif ex Aliqua caufa. crine cóniun- &acüico.Ifta igit caufa , fi fuerit vt in pluribus tuncilla aio non dice tur fieri cafu; 6s puent? illiusadio nisabco fueritin maiori parte, erit in pluribus& fi fueritin minori te,eritin paucioribus. c igi&-actio rouenitabaliquo contingente per le,& primo,neceflario aut eft in, mi nori parteautin maiori.à cótingé- L teautem zqualiter nulla actio prouenit fm q cft coati zqualiter,qm natura ciuseftnatura matetiz,noh natura forme, ACtionesipi tur, d non füntneceffariz, heq; con tingentes vtiri pluribus, neceffario proueniuntin minore parte. & fm. hoc cifus non erir in contingenri zqualiter,neq; etiam Arift. dimific vnum modum aionum, in quib* inuenitur cafas., Et debes fcire. diia inter contingens vtin plurib?, & neceffarium not eft eeatipgis vtin plaribus haber impedimentü tin paucioribus, & neceffarii non impedimentum, vt dicit Aui. Frn.hoc(equi(, vcomnia fint naturaliter io: iínmo contngens vin pluribuselt illud, in cui* natura eft poffibilitas vt atio cius. deficiatin minori pte:& ló inueni illic impedimeutum: ettin(ecum . neécflarium vero,quianon héthoc in fuanarurájdeo nos inucnifim pediréntum illl oztftofecum.fiergo aon inuenitimpedimentum ex trinfecüm ci,qd eft-connngés vrin pluribus;contirigeret unc ve nom i-
Liber A bllirsinillo effc ociofa:& fi inucnitur ei, quod eft neceffariti; impedi mentum,tunc effet impedimérüm odofaim:& p3 nihil agir ociofe Ec, cum coaríagentiadé vg ri
te,& recipiente,pfcrutandum. Pis mit its pee. Dicamusigif q prima Nr2 M marrria eft parata ad recipiendum modia duo contraria. ialielideon revrriuíg; contrariorum. et Mene coctus &
tek tias
apparet de ala con-
ioncscontrarias zqualiter.Iftud igiturcontingensnon habetcaufas itcscentraria zqualiterin omnitempore,f.illud,quodeft natura le,&fi non,mncnaruta ageret ocio fc.vnde neceffe eft. vt illz actiones auribuant agenti quod facit alterum contrarjorum itafm q in plu ribüs,non cafit.& fi effet hicaligd , quodagit,& non agit cqualiter,tüc natura ageret ociofe:potentia.n.ad. efic,& non eflecffetzqualis in co P. f£. dicimus Q poteátia ad ef* fein prima materiacít zqualispotenriz ad nó cfle, intédimus q; duo Pede inntiuntur in eain cm € poribus 'oppofítis, vplu s clie non. eliequalitr, led hicio hyeme, &hicin zflate.& cau. alternatio apétiur hzc duo contingentia zq 3n tempo, " earum in cafariscíbin maiori te, & funt corpora Garlefia, &ideo fantcanfz corum, d funt,& nó fünt. zqualiter. Apparetigitur ex hoc, q» contingens zxqualiter.nch inuenit ip poreptijs agentibus períe" (ed in potentijs. is& in eis, qiarum. przparatio ad receptionem duorü
cupicbilfipamefefparzamad fca bs
Secundus oe dignius recipiunt alierum con D Warioc q reliquü,non eft contini liter : & f contia jualiter inuenitin paflione,nó in jone.non.n.inucninnf aCtioncs, 4 füntzqualiter ; iüum.n.noa exitadactum nifi à iaaciua, &hzceftcanfaquare Arift dimifi in hoccapfo contingens zqualiter, fermo autem dicens qp omnia funt neocfíaria nulluseft& in Metaphy- 1 Cod. "nmi a "- P i rum aüt,quz flunt,alia q^ Yer dempp aliquid flunt,, alia vero eichoc non.horü aüt, alia quide fm ele ( cei. Cion&jlia vero nó fm electio^ pon&es| nem ambo aüt funt infjs, à pi dido pteraliquid. Quaremanifeftü £4 ret pud infjsquz funt prater ne» gio(li. larium, quod frequenter, funt quzdam,circa qua contin. giteflcid quod eft propter ali, quid.Sütautépropteraliquid, & quzcung ab intelle&u vriqs aguntur & quacung;d natura, - Et pofiea sillas] [unt quadá pro pte Le jdemnen quads enim fune per cegnitienz, Yel noli Y Jatemycz" eleHione, ey dam no,
"necefle. éd bac duo collcantur im eie, que. bus Tutar, & adio funt propter aliquid. Decleratuns
igitur quod in ei que funt ex^. ef in mauni perte ant aliqua, in quibw, flle fme Megeid ptm "alind.st illa, que. fio prepter aliqaid funtaia , qua.
Contrariorüelt zqualis finc firaja, f4P4 [unt per cognutimem,e7" eia
autnon aia in potétijsaür paffuis,
que funt ànatura.
I üj (Cum
Ispb ex
G — Cumdedaranitqieafus, &cx fe
49 (üntin rebus, d füntin minori partio.
te & illa quz funtin minori parte, quilt cde quz non (ant liquid, vt actiones, d hunt. Foreign rin t àconfricatione barbe, hoc. n. fit ia. minoci parte:& quzdá fiunt in mi nori parte fed à rebus, fant. ppat quem fin£, fed (equitur ex eis aliud abillo finc, vtinuentio debitoris in. foro,hoca.eft in minori parte , (ed fitex itinere ad forum,quod fuit £ pret aliquem finem. Et,cum hoc H Citincorpitin hoc fermone dedararequod eus &es(e func in rebus, füntin minoriparte, fiunt à rebus, fant pp aliquam caufam , fed erraueruntin illa caufa, & fuitinué taabeisaliacau(2,& dixit: Et poft- * ea &c.i.poftrailla, ex gbusfunt res, (fantin minori parte, quzdá funt. ropteraliud,& futathones, quz ünrà. iitione , & voluntare, & (dam fantnó pp aliud, &fütacho nesociofz. D.d. fed bzcduo, &c.i fed ca(ü,& ex fc fiunt ex rebus , quz. funt propter aliquid, ex quibusinvenitur aliud in minori parte. D.d. Dedaratum eftigit/&c.i.& cum fit declaratum de rebus, qua: fiuntia minori parte,cp quzdam fiüt ex rebus quz funt ppaliud, & quedam. fiuotà rebus,d nó fünt propter aliuem finem , manifeftum eft gin illisquz non funt ncocffaria ncque. contingentiain maiori patte, inue uiuntur aliqua, uz funtín minos ;quz fiuntá rebus, que funt. Praliquam caufam, i. Wropteraluem finem. Et, cum declarauit p Jaque aatia minori parte, funt. duobus modis, modo, qui fit ex ali quo;quod cft propter aliquéfin£,
& modo,qui fitnon. quem X nem,& gilla, quz ipia fant res perfc&te à natura, & i co-
I'One,t it dedarareg in| fomodocice. —
Huiufcemodi igitur, cum fm. accidens fiunt.à fortuna dicm? effe.vtenim & quod eft, aliud quide per feipfum eft, aliud au, tem fcdm accidens, fic & ca fam contingiteffe, vtipfius do^ mus per (e quidem caufa eft edi ficatiuum,£m accidés aüt albü, aut muficum.itag p fe caufa de finita eft quz vero fmacciisin L definita.infinita.n. vni accidet. ficut igi£dictum eftcüin js, à ppaliquid fiunt) hoc fiat, cüc di edipi dde cm fu Quod igitur el tale , cum per accidens icem ipfum fie. nicafu. eo ens dam eit per fe , «7* quoddam per accidens fmiliter patet efe cau- Jic. quonam caufa efentialioe donus esl edificator accidentale yero muficwe. e7* can[a e(fentsale efl terminata , accidentalis Yero à terminata.eidem erum po[Junt. accidere infmta.e" efl, ficus dix mie quonam quado n rebwe quee. fit Propter iquid , fuerit boc , quod narranimas am diciner e[fe tunc ex [e,e7" cafu.
Fcilla,d funt talia ex rebus, quae fant ppaliquid,gü ex eis fitaliud p. acci n £g illud feu Dm
juemadmodum ens qut um et fe p ici. & quemadmodum A
*alaíx lud agensper acci
A«uoddam eft per fe, & eft (abili, prede ditaccidens ei, & eftac Gidens, lx eft de caua C qi cana, quzdam dt cau(a per fe, vt zdificator domus, & quzdam p accidens, vtadificator, cui accidit qp füitmuficusin co qp muficus.df.n. g mufr emetenuld domus paccidens.ga jnnenitur in caufaque eft per fe-Ec. dfía inter illad, quod agit cafu /& in. ter caufam, d cít per acadens, vt dixerunt expofitores,ft, qin caufa, d accidens,vt Mufica, aut Mediainanon opcrafin domü ofíno, agitin died dr cau(a p acchis,
B quia accidit caufz agenti , & dé* il- »quiacxeo fit aliquid idens, non illud properquod eft,&eft illud, quod fit ex
Gips co perfe. D.d.caufa aüt p accidens, x n LL ufa, que ct p accidens, nó e(l nus. i£. terminata,cum poffibile cít vtacci-
3M -.44, dant caufz, quz cít
perfe, infinirà
E1905 per accidens. tpredixithoc,vtno-
tificet poft cana acis. fanodermitare ila fa
non f M paccidens poflunt fieri à pluribus caufis diuerís inuenire. n. debitoré
effc abite ad forum, & ire ad à pluribus. D.d. & eft ficut diximus,&c, &,cum declarata funt. ifta & expofita manifeftum cft q, «um à rebusagentibusquz funt puer aliquam actionem , fuerit fnodus actionis fit ex eis p accidens &füntcaufzcius ite$ pacchs, & dicuntur fm hanc modum fien «aíu ,&ex fe.
Ipfaautem adinuicem horü dii itia pofterius determin fadi.nunc vero hoc fit manife
imc vtrag; funtin jjs,qux p piralquid funt, vt caufa reci»
Secundus piendiargétum veniffet,repor, D tatur? pecuniam fi (ciuiffet:ve nitaütnon huiusgratiafed ac^ cidit veniffe,&feciffe hoc repor tandi gratia: hocautem neg; vt frequenter venientem ad locü , neq ex necesfitate Eft aüt finis reportatio,non caufarum, d in jpfofed eligibilium, ab inte, lectu, &dr tuncá fortia quide veniífe.fi autem proponens, &C huiusgratia,aut (emper veniés aut frequenter reportans, non fortuna,
] : .E
Differentia autem, que eil in ter bec duo in (c determinada eft pet. (éd in boc loco manij £ fid wmbo collecantur ope ei wer "v. g. quoniam pinos iret ad pci locum, vt acciperet a. debitere (uam pecuniam fi féiret boc: fed non. peer Doc wust ad illum locum , itio eine. d illum locum propter boc , qud accipiet [nam pecumam, fuit acci den e: ev boc erit , quando itio F eis ad illum locum nen fuerit co feta ei neque nece[faria . Et fime, Laccipere pecuniam non efl ex cau. fis, que funt in ipfa naturarei [ed ex caufis, que [unt [one voluntate, c. i-i dro "rd
io contiugunt cafu fs igitur
De "wlitatem,e7* uu 3lie fue rit propter bec femper eut in ma- Tera parte tunc accipere pecuniam mn erit ca fn.
lij ^ Difé
G6 Diffrttiaaütinterhecduo, &c. $1 iinter cafüm,& exfe. D.d.in bocát loco.i.quod declarat(i eft ex eiseft, qfi collocant caufis, d (unt pp aliuid, agcntibus.hoc.a. itafe hétad illa ficut genus,& illud, quod habet fcad illá ficut diia eft, vt finccau(z
dens. D.induxit exem koe . &cii. S cau(z agen- Fs fant pp di uid effe caufas ali-
cuius p acchs,funrilla,d dfir cafu, & fünt/fictffi aliquis homo hétde bitorem,&eftTaliquo loco , quem nefcit efle ibi:&,fi (ciret, tüc iretad. illum.accidit igitilli homini téde- H readillum locum ad faciéd( aliud, cuiusconfuctudo fuit vt fieret in il loloco;ifteigif homo, qf tetéderit ad illum locum, & inuenerit fuum. debitorem in illo, & acceperit peca niamabco, dice inuentio eius fuitcafü:& manifeftum eft p, cum. exiuitad illum locum, non intende bat accipcre pecuniam . exitusigit eiusad illum locum fuit caufa acce. ptionis pecuniz per accidens, cum voluntasciusnon intendebat acciillam pecuniam. Et bocintéde
; cun dixitnon eft ex caufisque. füntin ipfa natura rei,i.T natura exi 1 cusad illum locum,cum non fitcófuetudo ad inueniendum debitoré illic:fed elt caufa p accidens, c n €ogitabat,neq; intendebat illud : & tuncdicitur 3 acceptio pecuniz clt T accidens.fi autem itio ciusadiil lum locum fuit ad hoc,vtinueniret füum debitorem fillo loco, qnia de bitor eftaffuctusinucniri illic, aut femper,autin maiori parte, & inue nitillum, tuncitioerit caufa acceptionis pecuniz p fe,S ull* dicit p acceptio pecunize fuit per accidens. Exhoc intendebar,cum dixit fi igit
fuc cans
feri p rolenaremccif ire K ciusadillum locum fuit p volantatemad accipiendum illic pecuniam à debitorequiacófuetudo eft vtillicaccipiacpecunia ab eo emp ,aut
in maiori parte,& iuerit, &:
rit pecuniam abeo? func non dice
(p acceptio pecunia: fuitiper acis. &anfa vua; eft vna, eit iio: caufe igit agentescollocanfin cafu, &exanima,cum fuerint cau(zalicuius per accidens,
Manifeftum itaqs cp fortuna caufa eft fm accidensin ijs,quze $m electionem, corum quz pp 1. aliquid funt. quapropter circa idem & intellectus, & fortuna eft. clectio enim non fine intel, lectu eft. .
Declaratum efl igitur quod ca accidens in rebwe, we funt "vol arie, 7 ex en Ld unt propter aliquid.e* ides cogna. tie, C7" cafus funt im eodem. "volun fas emm nén efl fene cogmitune.
Heceft definitio cafus, fm «pap 53. paruitez fermone predicto, & dixit qp efEcaufa p accidés, vtdiftinguat M, inter illud,& caufam cflentialem . Etcum dixitin rebus,qua funt voluntariz intendit in rebus pauciori bus quz funt voluntariz, &cít differentia qua difhinguic übicdli cafusab co, in quo non contingit cafas.Etcum dixitex eisqua funt ppteraliquid diftinmuitinter ipfum. & actioncsociofas . per has igi tres diias perficitur definitio cafus & c tentus cíLad dicendum illa, 4 funt volurari? , vt diftinguat cafum ab €o,quod fitex fe.& forte tacoit hoc,
Liber Secundus
A quia notum eft illud, quod fitex naturajin hoc eíl, ficut illud, qd fit exvoluntate.. Deinde d.&ideocognitio,& cafus füntin codem. i. &, quia cafüs eft cau'à per accidensin rebus,quz funtá voluntate,& propieraliquid;ideo fubiectum cafus, &cogninioniscítidem : qim fubie- Gum cafüs,& voluntatiseft idé: & io^ voluntzsnon eft extra cognitioné. xEo£. n, & fimiliter intelligendum de natamcis. ra qp (ubiectum cafus, & rerum in. irntarum in ciseft idem. Indefinitas igitcaufas neceffe € 3 efle i quibus fiat quod eftà for^ tuna. vndevr fortuna indefiniti effe &cimmanifeftahot.Et €, vt nihilà fortuna videat vtig, fie ri.ofa.n.haec recte dür,qm rona biliter. eft.n.vefiat fortuna, fe cundum accidens enim fic,
Et caufa , ex quibue eft illnd , quod eft c. faece ef vt fint no bir » C ides exiflimatur uid cajos etiam cfl non termina trwe,nea, manifefiwe boi. Et quadamedo retIum ek exilfimari quo
C »bil fit ca fu. quona ets ifli fermo Jnillo, eff eris bic modue latens eim, qued fit cafu, C7* quaniam no tomi per accidens.
Etcaufz,quz (unt cafü,non funt terminatz,quia fant caufz per acci bend dens& vt in paucioribus. Etiptendebat per hoc notificare qp cogni Eo non fontineecafum a caula itia. (peculatiua Icrutatur Meo illocum null m. cn P intentum na- " weraliter proueniat ex eo ,& entia,
Volunzas rn
69 quz funtabco,non poffunt habere D caufasterminatas. D. d. neceflecít
vtfint non terminatz;(cilicet in fe, iextra mentem,cum non fintcau- Íz vt in pluribus fed in paucioribus eorumquz fiuntezeis, Deinded. &ideo exiftimatur,&c.i. p faentia. eiuselt nóterminata apud nos:quo niam ex eo, in fecft caufa, £ non. terminatajdco fcienna eius eft non. terminata. D.d. & rectum eftquodammodo exiftimate, c. i. pprer. latentiam fuz naturz exiftimatut. ipfam non efle,& caufa latentiz ci* eít,quia eft per accidens, & quod eft petaccidenseftin minori parte ,& E qucd eftin minori partcexiftimatur non effc.& hocintédebat, cum dixit:eft cnim hic modus, &c.
Et eftcaufa,vtaccides, fortu na,vtaít fimplr nullius, vt do^ muszedificator quidécà eft, $m acciisaüt tibice, & vtveniens referat argentü,nó huius cá ve^ nies infinitx funt multitudine: etenim viderealiquem volens, & pícquens.& viíur?,& fugies,
Cen igitur ef cá fecidu quo 4 porta jo , cava alicuius omnine.v.g. quonia. cana doma eft adificator per fe , per accidens yero muficus e77 bo minem irre ad aliqucm lecum, de-. nec apprehendat pecuniam , aba, eo,quod propter illam pecunia mat. «d illum lecum, babet cau[ae infinitae-Y. g. "velle muemre illic aliquem amicum atu querere fugietem,an fugere querentem.
G Didtg: catasef cana agensper
$4 accidens,& nó (impliater . n.
effenualis eft vna eius,cuiuseft caufa,cau(ze autem per accidensfuntin finitz. v. g. quoniam caufa domus petfecft zdificator, per accidens ve. xofüntinfinitz, v.g. mufcus, & me dicus& fimiliter caufe cafusfüotin finitz.ite enim ad aliquem locum, vbi contingit inuenire debitorem , á quo apprehenditor pecunia, hét caufas infinitas [vadit enim illuc p. pter caufas diuet(as,v.g.ad quereadum aliquem amicum, autfugiendum aliquem inimicum. Et ifte 3H fermoeltquafiin prima figura. & vna propofitio cius eft, illud, qd eft cafü habet caufas infinitas:(ecida: em caufz infinitz collocítur in caufisquz fünt per accidens: & concluditur q; cafus eft caufa.
idens.exemplum igitur, quod fduxitde domo,& zdificatore, indu xitad verificandum maiorem propofitionem,& exemplum,quod induxitde debitore, induit ad verifi candum minorem.
Etdicereeffe aliquid prater. rationem fortunam recte eft. ra liioenim eftautcorum,qug fem per funt,aut eorü,d frequenter: fortunaautem eft infjs, que fiüc prater hzc.quare,, cum indef, nitz fint quz fic funt caufa , & fortuna indefinita eft. Attamen etiamin quibufdam dubitabit vtig aliquis , nunquid quauis fintfortung caue, vt fanitatis, aut fpiritusjaut eítus fed nó de^ tonderi.funtenim alix alijs pro ximiorescarum ,qug fecüdum &ccidens,caufarum,
Cum situ can ua fant candum ane madum [unt nó te sinat ,ca[na etiam el nn tern natus. Sed bomo dibitat $n Yn« quad, earum , vtrum caufa caf, Jnnt quacuna, cau[a fint ex eie, e quibne fit aliquid cafu. "v. g. qui caufa [anitatu fuit aduentu Ye ti, C7" folem euacuatu.cau[a. que funt per accidens , queda fii propinquiores quibu(dam rebw .
Hocquod dicit, manifeftá eft fe.qfn,cum cauíz fucrint non te minate,caufatum etiam erit nó te minatum, fed, licet homo conced
caufz cafus funt non terminat: lubitatin caufis vniufcuiufq; cor. uz fiunt,quz earum atribuitc (ui,& quz non. quoniam quia ca fie cafus funt caufz per accidens , caufz, quz funtper accidens, que funt propinque , & quzdam rem: tz,remotg autem magis füntde « pi.accidenus propinqua, & pr pinquz magisfuntde co ,quod« períe,ideo confjderans reuoluit
1n i(tiscaufis.cum autem di tia fücrit manifefta in cis, nó reu uetur, Cintercaufam cflentialé, accidentalé.vt cum dicimus qp ca. fa (anitatis cafüaliseft aduentus v ti,& folis,ron euacnatio:manifcf eftenim qp aduentus vent eft ci: nitatisper accidens, euacuatio ar petfe.ezemplum igitur quod ind xit, non eftde caufis quz faciunt: bitare de cafu fed decis, quz non ciuntdubitare, &induxitczemp loco fecundi modi. & quafi dicat cau(arum in quibufdam dubitat & non poflunt diftingui illz- iu
Liber Secundus
A fantcalu áb illis, qusefünt per fe,& quzdam non, vt cum df qp caufa famritatisfait aduétus venti, & folis,nó euacuxtio. Demdeinduzitcaufam dubirationis accidétisin iftis caufis, & dixit:cau(z enim,quz fünt p acci dens, &c. &boceft ia qf, cum in quolibet genere sáítaliqua nota nasoralirr Kaliquaignota fcafosell
6 generum etium, accidit in co etiam tale accidens.£ qfn in co eft, quodeft manifeftáü perfe ipfum c£ &Xufam , & quod non cft manifefti pf. Themiflius vero exponithoc. &apitulum ita, qpintendebar nonfi-
B are caufa: calüsquzdá fünrpropinquz,& quzdá remotz,& q hoc intendebat per exemplum, cá dicit, qpaxufa (an statis fuit aduentus ven-
t &c. quafi intendit) skerum ifto
rum: d propinquius reliquo. Etin übuídgm libris inuenimus, non
draicre capat & fecundum hecin tendit,q caufz remotz, quz funt. sccidens, non numerantur in cat x(as. abcaderecaim capoteftcauf&cafualis remota:fol autem, & ven. taseitcanfa propinqua.
Fortunaaüt Bona quidedi.
Part 18
C ditur,cü bonum aliquid euenit, Malaaüt, cum malum aliquid.
iü cum magnitudinE
bent hzc. Quocirca SGcii parü abeft,vt quis malü,aut bonüca Piac magni, eft vel infortunatü efle, vel benefortunatum Md tanc exifteret, dicitintellectus, qenim paríi, rand nihil difta, revi. Amplius aüt incerta eft dpiperafortuna ronabiliter , forz Uma.n.incerta cít.neqs. n.femp,
79 neq: frequenter pottefteffeco, D rum, d funtafortuna quicquá.
Et dicitur quod Cafe eft bom, ens finie eie fuerit landabil es^ dicitur quod efl M alia quando finis eme fiit slandabilis,et dicitur. Bonites cafa , C7 Malitia cafe, quado ifli fines fuerint maximi.Et. Ideo qui feri venit ad maximum malu, aut maximi boni , dicitur fertunati cafa, aut snfirtunatiim telletns entm profert res [ecundi quod fio aut ferc.illud eum quid dumiowitur quafi mbil efl. sed for. unitas caf efl res no certa. quud. enim fit ca[u non cft emper neque. m maiori parte,
Etdt cafus eft Bonus, cü finis $6 ei? fuerit laudabilis & ecótra. Bonitasaütca(uscft, qf illud laudabile fueritmaximá. & filt Malitia cafus. df, qi illud illaudabile fuerit maxi mum.Etquafi intédit q bonitas, & malitiacalus vfitantur,q cafus fuit. maximus, magisq víitantur bonus cafüs,& maluscafus. & forte hocelk in vfa hominum, D.d.&idcoqui F fere venit, &c.i.& pp hoc quod dixi musqpmalitia,& bonitas cafus dicit io mximiscafib*,ideo dicunfin eo, qui fere venitad maximum malü,
& cuadit abipfo, qd cftFortunad cafus& q feré veaitad maximü ba num& nó artingitipfam,, df qp eft. Malicafas.illud.n. E eft ppinquá ad habendü,& exifttmat'oino habe. rieftapud intelfin qua(i habit. & hocintédebatcá dixit intel&.n.&c. ideft & holes tenent illa, unt propinqua ad babendum,quafi habita, quia.
G quiainrelle&tus pfertresfm qj funt infe. fed fortediminuitfaliquo mo dico, & exiftimatur q nó diminuit inaliquo, ficut accidit in iftis rebus, qua funt propinquz ad eflc deinde Smpediütura cafü intelledus enim ponitcasquafi exiftentes. Erindu- Zittotum!hocad demonftrandum. qpnon dicunt malitiam , & bonitatem cafüs,nifi dc finibusexiftenub* jn a&u;aut dcillis| funt quafi exiftentesi atu. D.d.Scd fortunitas ca fuselt non certa res. & dixit hoone hódecipiat in fuavita humana cx. hoc, qd acciditei de bonitate cafus.
Hi Suntigiturrambocaufz, que admodum dictum eft $m acci^ dens, & fortuna, & cafusjn ijs, quz poffunt fieri non fimplt, negiírequéter.& horü,qugcü vtig fientin ijs qug pp aliquid.
Differuntautem, qm cafusin pluseft. quod enim eft fortu, na, eft & ácafuthocaütnonocá fortuna eft. Fortuna.n. & quod à fortuna cft,js ineft,gb? & for. tunatos effe inerit,& oíno actio,
Cafon igitur, «77 ex anima am
p befont can[u per accidens inrebws contingentibut ro fimpliciter ned, *ytin pluribus, iflerk in eie que fint. propter aliquid. sed differi, tam ex anima dicitur de pluibw eic , de quibus dicitur cafu. e£ enim quod efl cafu, ex fe eft, sen ec, quod cfl ex fe,efl cafu,cafme. enim, illud, quod efl cafu imuemiuntur in rebus, mn quibws pot con tingere bonitas cafue C^ Yniuer[a. liter inrebns, que po(funt operari.
Cum dedarauitnarurf cBem ez- $7 fus&eius quod eftex (e incorpitda K. re díiam interilla,& primo dedit de hnitionem contincos£ illa, & dixit: Ca(usigic:& ex anima,&c.i.& intédirper contin itia entia, & p hoc,
xitnon fimpitj. non illa, quz
unt neceffaria , neq; illa , qua: [unt inmaiori pan, fedincis az funt neq; necefarianeq; vt in pluribus, &ez iflisétin eisque funt ppaligd. DÀ Sed dieran Lied isgenerale q cafus. omne enim quéd citcafa di eieex fe comae,
s illidqtodigaiiatiuda L
m 9 illud,quod fignificat i| ec eefl quali ger" eusquodcit cafa edex. & cafasin rei veritate. fantduz fpés, quarum alteraeftin 1ebus voluntarijs,& fecundaiin reb Daruralibus fd yir vnonomin& iftarum duarum fpecierum cóiter, & proprie,& eftex fe. qnq; igitur fi- 'nificat cafum in rebus naturalibus tantum, & qq; fignificat cafum in rebus naturalibus, & voluntarijs:ca fusautem non fignificat nifi illud, uod fit in rebus volantarijs tanti.
.d.cafus enim,&c. cafuseni figni Écarilla, in quibus cafuspoteft dici bonus& funt vit resoperatiuz.
Quocirca & neceffe eft circa ag&da effe fortuna. Signum aüc eit, qii vr veideeffeci felici» tate Profpera fortuna, aut ,ppe. fcelicitas aüt actio quaeda eft.eft enim bonaactio. Quare quibuf cung» nó cótingit agere,fjs neqs fortuna aligd facere cótinget.
Et ides neceffe 2, vt cafm fit ex. rebusque finnt. £t figni eiu eft quonia exiflimatur quod. pud
Liber Secundus
A cafu, C7 fortionites maximorü eff liqua operatio :crefétt nn operafiene. Ex que fequitur vt quicquid no intendit eperatione ympofhibile ef vt faciat aliquid cafu.
53 ' Etquia bonitascafusinuenitoria sebusvolütarijs neceffe eft vt cafus fitin rebus voluntarijsnon naturalibus. D.d. Etfignum cius eft,quia exiftimat,&c.i.& fignum ei*, quod Bonitas cafus eft in reb*. iuis, eft, qf bonitascafts eft fortunitas eorü,qui maximam habét fortunitatem: forrunitas ac non eftnifi in
B a&ionibus. nihilenim aliud eft nif s&tioncsfinium laudabilium.& hoc intendebat, cum dixit:inucnitur.n.
Wei inopatione. Eti dedaranitq bo a&owie nitascafuse fortunitas:&fortunitas bamana. nóinuenit nifi hole:ergo cafus nó Y-1-Mc inuenifnif in actionibus hois volü "3 nist &ideo dirit pot? Exquo fequit&c.i.ci pofaerim? qp cafüs in venit in reb? voltaje fequitur vt oiz,que non voluntaté,neq; c intentionem, vtn6 habeantcafüm.
ilitudinem , vt dixit. tco Ei. Procarchus fortunatos efielapi 7M? desexquibus funtarz,q hono rentur,copulati aüc cum his có culcentur. Pati autem á fortuna inci quodammodo B hiscum
agens aliquid circa Sicunazabeer autem none. zr i nibil. agit cafu diqud ind, quod mn babet ami-
71 man,neá, brutum nea infent qwe D
niam non babent eleffione,neg ba bent fortunitatz cafus ned, pro mtatem mifi fecundss fenulitudie, Jécundum quod dixit, Protarchwe, quoniam lapides , ex quibws fiunt Vola, fant fertunati quia funt. riefi , C7 alg lapides incedit, spfes . Paffio enim cafus eft ift etiam quedammedo , qub 4liquad age; egeret aliquid cafu: alio "yero modo mon. E Cum decernit op cafüseft in re- busquz funt fm cognitioné, incae- Tirdecarare qp fequit ex hoc, vtcanó inucniaf in aliquaopatione. rerum non animatarü, & no haben. tium cognitioné:& diiit : Et pptet. hoc &ci.& proptet hoc, quod deda. ratum eft, g caluseít in ationibus intentis, manifeftü eft , qp cafüsnon. inuenitin rebus carenubus anima, neq; in animalib* brutis,neq; in infantibusquia nó bab£t cognitioné. D.induxitezemplá, & dixit: &in iflis non inueniccafüsquia forruni tas,'aut inforrunitas n atrribuitur. alicuiiftori, nifi tranfumptiue fm paffiones contingentes eisex haben. tibusvoluntatem,vtacciditquibufdamlapidibus vt fiant idola glorifi cata,aut altaria, Ethoc i: nter ebar, cum dixit Paffio aüteft cafusitorumjiqit n6 babétcafum in actione, fedin paffione fm a£tioneseov, uorum actionibus accidit cafus,& t habentes voluatatem. Sed cafus & alijs animalibus, ;. Atez. & & inanimatorfi multis. vtequ? aiu cafu dicimus venit, qim faluat? quidem cft veniens, non falutis
G autemgratia venit. & tripesca. twr e£ ex fe et uad ex iffe qua K.
fu cecidit: ftetit.n.fededi caufa, fed non fedendi caufa cecidit.
Ex fe autem efl in alys anima-
libus , etiain pluribus carentibus
anima-y.g. quonia dicimus quod. "yenit ex fe , et fluatur ex
fe ^& , fed aduentus ei ad
osnon. fuit. propter fuam filu
€ dicinsm quod [camnum babes pedes cecidit ex fe fuper fuos pedes ita vt. fét aptum ,'vt fedeat H se [uper ip[um , fed cadere non pei "vi quis federet fuper ipfum . 60 Vult narrare ex fi Iueniturin operationibus carentium volui te, vt acciditequo,quem corpitinimicus, qui euafitad nos, & fugirad nos pp cófüerudiné, & aeciditei [al wariexíe. dicimus.n. qp ifeequas faluatur ex (e, quia non fàtendebat períu& aduenté lutem. & finmliter, qf accidit vc cadatfcamnü (ap. fuospedes iraq i aptum vt fedeat füper ipfum :diimus enim gi, füin cadere füper pedesfüit exi. Quare manifeftum ét qjin Ts, qux fimpliciter pp aliquid unt, cü non eius, quod euenit, gratia fiunt,cuius extra eft cau^ fa,tuncácaíu dicimus . à fortu. fa autem horum, quzcung à caíu fiunt, eligibilium jin ha^ enfin . bec. M emfefium eff igitur ex boc, iod illa , que funt. fampliciter , €v propter aliquid , cum mon fucmeppier aliquid illud, quod acexit ex eie ex cá exirinfeca, dici-
fient ex fe ex habetibn volutate,
et per vilitate , dicitur e[fe cafn Et, cum ex fe eftcá peraccidens, & cft ex caufisqua funt propter ali quid,manifeftá cft qp illa ,que (ant propter aliad fimpliciter, qf ex eis. nó fueritillud, proptes qd fuerint, fed cx eis fuerit aliquid, qd innatá eft puenireab alijs cxtrinfecuseffeutialiter , manifeft& eft qp illa dicuntur fieri ex fir. & , fi ifta fuerint a&uones habentium cognitionem, & proueniunt ex cognitióe dicuntur proprie cafus. & hi fuerint actio L, nes non habentium cognitionem, & proueniuntex habentibuscoyni tionem, (ed non ex cognitione, dicuntur communiterex fe. Eccum dixit quz funt fimpliciter propter. aliquidjintendebat quz in fua natu. ra, & (aa fübftantia funt ppaligd,, nófmquid.& quafi intendit hic p. fimpliciter cóitatens& vniuerfita- 1em. D.d.cum nen fuerint pro, aliquid, i.cum non fequiturillud , pP qd fuerint. D.d. qd aüt accidit, &ci.qdautem fit ex talibus ex eis, juorá cauft cflentiales funtextria. de llad dicitor ie exfe, cánó inuenitur à caufis, à quibus innatü eftinucniri ed à rebus,à qbus non. e(tinueniri innatum.& fm hoc dicimusinifhis caufis, qp fant ex fe . Signumauté eft ipfum Fru^ ftra, qfi dicitur, cü non fiat qd B aliud eft, illiusgratia.vt am
fi purgatioisgratia eft. fiveronon fuit ambulan^ ti fruftra dicimus am bulaffe, et
qpambulatio, fruftra fuit. tan^ j hoc fit Fruftra, qd natum eft Quid &c : altc- Fruftra -
Liber Secnndus
À alteriusgratia, cum non perfi, ciat illud, cuius gratia erat , na» tumég erat, quoniam fi aliquis felotum dicat fruftra, quianó defecit fol , ridiculus vtiqy etit; nonenim erat hoc illius gratia,
ecio[G yet quod etu embulatio fui ecio[a-boc-n.e Ocium,[^yt illnd ,
quod innati c peruenire ad alind,
*en 4d lud , prepter. med fuc. quiam »fi aliqua dixerit. quod introitus in balneum fuerit ociofua guia fol non eclip[awem bec non fuit propter. da. Etfignum gillud , qd eftex fc, jnueni£à rebusque non fantinnauz,vtabeisinueniatur illud, qd at- C uibuitur cafai , qfiab eisinucnirur aliud cafa in loco finis intente, eft, jn ifta dicuntur ficri ociofe. Ocio (am.n.dicitur in rebus, (fant proaliud,(ed ab eisnon inuenitur Jllad.v.g. qi homo ambalat ad azandum ventrem,& nó laxat. cunc. -Adidf q eiusambulatio fuit ocio fa.illa aut£, quz non funt propter aliqua, cum non fequuntur fe adin icem, non dicuntur fien ociofe. fi ^n. aliquis dixerit qp introit* balnei feeirociofas quia fnonedipt-
72 fequitiatroitt balnei. Etcfi deda- D mauit.g ociofa eft illa cá, qua non inuenies finis, & vult cócludere. exhoc, ex fe inuenitur talibus caufis,induxit minort rogoítionem, &eft, grex (c e(t fruftra. Siigitur cafus iuxta nomen eft, cü ipfum fruftra fit, decidit enim non percutiendi gratia la pis. dca(u igitur deciditlapis, qiecidine potuit vtiqsd quo , & percutiendigratia, Et. fémiliter efl de automatoJ.
ex fe quomia fecundu fuum nonsen sn Kin quando fuerit autema V. um. quando res fuerint fruftra. "kg queam f lapi ceciderit,c7* interfecerit. , tunc ipfum cadere. pn fuit ad mterficiendum . ex fe itwr cecidit adeo , quod interfeeit quoniam poftibile effet "vt dliquis proyceret ipfum, et intendiffet propter ipfum interficere. D.Etfifr eft dc automato;i.exfe, &Tefdit qff € fruftra, hoc.n. nomé deriuat apud eosab hoc aduetbio fruftra, & dictt: qin ex fe fruftra: F &illudgd €fruftra, € illud, cui finisnó6£ab co: ex fe fit ex reb? ex qbus nó Tuentearü finis. D.induxitexéplá , quo dedarauit gillud,qd fitez (e,innatá € Tueniri pfe ab alijs,& dixit.v.g. qfi, filapisceci derit, & erfecerit hofem; hocerit ex fe, cü lapis p fü& defcéfum ad Ye. zi* nóE fnatá iterficere hoíej:ergo hocfuit abalio, à quo nó £ionat fieri:&.n. innat( ficri à lapide,fi alii bó pieceritlapidé ad fterficiéd li hofem. Et debes fcire qp res fiüc.
tur,cét deri, :edipfiscnimnó fruftra, qi cxcisnó inuenitur ali- Doasmf-
G d, &tuncdicuntfruftrain rei venitate. & qq; inuenitexcisaliqd , fed nà fuit ppillud,& boceftillud,
deriuatur ab hocaduerbio fruin idiomate Grecorum.
Vide ] " a 2m. d Maxime a(t eft feparati qd &fortuna eft infjs, qua natura fiunt.ná,cumfitaliquid prater
Iam igitur narraxinmo ex fe
quát, et cafa, C7 m qu diffe
TWBÉEL v collecatur ex mi
fecundum qué ducitur cau[a inm
cotinente illnd, ex quo € principis moral quod f perat «ut per cognitione, femper eff ca.
naturá, tum noná fortuna, fed. fa. fed numerwe iflerum nen cf n.
smagisá cafu fati ee dicimus .
eftaut& & hocalterü: huius.n,
bec mepe dfe Ma ed Et bec magu differt ab ev,
H eff cafum rebus, que funt per na. furam.cii.n. fuerit in cur[uextra. matura , tunc nn deretur effe ca
feo fed digniss diceretur ex fe . [ed bec ej p» sntentio nature ab il-. la: ilad.r.canfa eins efl extrinfe- €a , hoc aiit ca cime efl intrinfeca.
64 — Etdiuerfitas cius, qd eftex fe, ab co,qd efteafu, magisapparetin rebus naturalib" , (qp hoc magis ap
ret ip naturalibus, d in ri- Daranimasirratióaies. naturalia enim qf curruntextra naturam, vt generat homo habensfex digitos, Bon diimusq hocacaditcafu fed ex £& D.d. Sed hiceftalius modus naturz : caufa.n. illiuscft extrin(c- «us,& hominem generari cum fex digitiscftex materia.
Quid igi£fitcafus,& qd for, tunadictü eft, et quoà feinuice differant, Ac de modis caufarü, in quibus eft vndeprincipium motus, vtrüg ipforü eft.aut.n, €orum,qugfuntnatura, autab intellectu,cauía femp eft.fed ho tüeultitudo indeerminata C,
merabilis ,nea, determinatus .
Indudithicilla que iá declara uitdecafu,& ex fe, & dixit:Iam igi tur narrauimusj. cómuniter , & n quo differuntji.fm voc£, & fm ré & eftdeclaratum q vtrunq; collo catur de fpeciebus caufart lübípe cie, que eft illud,ex quo eftpnaci pium motus, & cít caufa mouens & as D.d.qd n.fit p naturá, &c i.&hocéia, qi o6, qd sit cafu, fi autá caufanaturaliauta cá volun taria,cum non fichic tertia cá a, aliaab iftis duabus caufis. D.d. ifta fntinnumerabilia,& non ter minata,i.fed các rei,que fit cafu, li cet fintex caufis agentibus, tfi fun non terminate , & innumerabiles quiacafus fitex eis per accidens, & non funtinnatz vtfequatur abei: nifiillud, quod impeditur cafu &eftactio proueniés à natura pet fe, autácongitione.
Qmm autem caus, atq; fortu. nacaufz funt eorü , quor(ü aut intellectus caufa fit, aut natura. cü fm accidens cá aliqua fit ho. rum ipforum, nihil aüt£m acci denseítprius ijs, qu£p fefunt, manifeítum eft qp neqs cá p acci deusprior cftea, que eft perfe,
Liber Secundus
À Ptfniaex fe, C cafa funt dua. £4M[a rerum , quarum can[a fant. ntelleifws, C77 natura, C7" cfl can asllerum: earidem verum per ac
ident y" nibil, cti dens bw pub pn 7:2 Ma quod ft. bec t necejarium im. cana men ium i quud cna peraceides nó preces cam per Je. €& , Quiacafas& ex fe fantdux cau-
Datura, & ipi natura, &intellc&? füntcaufz duz hoc mo p do£ fin qj dür caufe cafus paccis, & nibil quodeft p accidens,et pri* ilosquod eft per E manifeiluns eft Qr cau(,quz eft per accidens, nó eft prior caufa, quz eft per e. Pofterior itaq cafuseft, atq fortuna & intellectu, & natura, quarc jj marimecati caufa cafus, neceffe eft pri? intelle&ü, & naturam efíe & aliorü multo etie f perd EX Cine [42 pe Jferwres satelltHe, c7 narura. exquo epune faa cali pe € prie eit ex fe, vt mecelfario intelle Hye" natura fint due c&e prius tali Co" aliarum verum.
(Cum dedara iter fe cenfus it pofteris ioc, q funt. mec pani dirices jui intel na[unt. pes quascifus ex f vtpri* fintcaufg cei p (e S aliará priufg «cli.& totum hoceft impofibile. Quodam (int caute Ace tot numero,quot dicimus, ma, Bifcftum eft tot enim numero
73 ipfum id comprehendit, D cm Kriege dire
ducitipfum pp quid vltimum inimmobilib?,vtin Mathema/ ticis.ad definitioné,n.recti , aut commenfurabilis, aut alius cu^ iufpiam reducitur vltimum,
zr manife flum eft quod be iit cana e pid fn fet, qur Fd i ipic tinet. 'e enim ut reducitur ad. 1 qud. d rt 6^ efl'vltimum cerit, ad 4 reducitur " jnrebue immobilibus g in Ma- Topridtici nudum nfi
definitionem reis aut fametri, nt i alind ab ift.
Cum pofuit pnus gna caufarü 6$ füntquatuor,& notificauit qj cafus, bs fortuna non füntaliz canízib i is,& qpcollocan£ in. » gd el moucsrin oque per dis, non perfe reuerfuseftad certifican dum caufiseffe quatuor, & dixit: Et. manifeftá ell, &c. i. & declarauitqp hzc funtcaufz exiftentes,& fiit tot, quot diximus quzrere. n. per hanc F €oniunctiont. Quare aon vfitatur. nifiiftisquatuor modisnon in pluribus:& qp vfis interrogatio continetiftum numer(. Et, cü narrauit hocdinit:Q uare.o.aut reducitj&c. Linterrogarc.n.p quare,aut refpon. dereci ell aur perquideft,Cp caufam formalem.ifta n. caufa eft vlti-. mücor(i,ad 4 peruenit interrogatio pquarejin rebusimmobilib" e. a vdillam cef qó, &erefponfio
intenditper resimmobilesca, d füntin mareria fm cfle, non aür fm.
Phy.cácó. Auer, K, de:
G definitionem, ficuteft definitio in Mathemaricis;ifta enim cófyderát
bp quid asfignabit phyflcema E
(jderát teriam formam, ipfum mous,
deformis , & ideo cau£z in eisfunt -fm form Et deinde induxitezemplum de Mathematicis, & dixit. v. Aci. v. g,quafionesaccidentsin iematicis:qfn omnes reducun tut ad definitionem, vtad definitio n£ fimetri,& afimetri,aut redi, aut. circularisautaliud ab iftis.
Autad mouens primum. vt Ppquid certauerunt € qim fura^ tifunt.Autcuiusgratia ?vt do^ minentur, Autin ij d flunt,ma teria.Quod igitur caufze hz, && totfint mani eft.
Ast reducitur ad primis meferem.Y.g quare pugnat? dicetur, quia depradabantur. Aut reduitur ad ilud propter quid. "y. gr. "ytregnarent. At vedacitur in rebus generabilibus ad materia. Apparet igitur
t [unt
quatur c $*" Hocquoddixit,manifeftum eft perfe eft deciaratioad confitmá lum per fyllogifmum diale&icá Dialecticus.n.ponit q interrogatio perquare reducit adiftas quatuor. cáisitaq hoceft manifeftá pfe. Et. fermo componiffic. Cau(z funtillz,quzinducuntadquare:&illa, ( inducunf in refponfione ad quare, füntquatuor:ergo caufz fant quatuor. Etexemplum refponfionisad quarc fm materiam,cum didit, qua Tecorrumpifanimal, eft cum dicit quiacompofitum eftex contrarijs
Cumaütcaufz quatuor fint, deomnibuscft Phyfici cogno^ fcere GL ad oés , reducensipfum
fpenfianem de ew fe
& id,cuiusgratia, Veniunt aüt tresin vnam plerüg. ipfum.n, quid eft, & id cui? gFa , vna cft: ipfum vero vnde motus primü fpecie eade eft his : homo enim hominem generat.
Etquia cana [nnt quatuor , epertet N aturalem [cire omnes , C7 reducere quaiTonem per quare ad illas omnes, C77 cemplerereeur fim naturalem, [fecundum materia , L, € fermam,G" meterem yc ter quid. Et multotiens educi fria ad uni. quod emm efl aliquid, Lp i d 1nd, ex quo prim efl motwe, € mes Dae E voten: Dom enm
od cena funt enerat bensinem.
D.goportet Naturalem darei sefpóloncad quarc ocscaufasqua- ^. tuor:q Tída naturali apparet materia & inquo cfl materia, funt oés cauíz. D.d. multotiensreducuntur tria ad vnum,i. & acciditin fcientia MI naturali vt trescanfz,, &for mafinisfint vnum fm fübictá ,
& pluresfm definitionem.& hocac cilicqi et Narurilis voluerit red dere cau(asgfiationis,nop cáisgi bilium,& generatio eftab eq! liim fp£v.g.qit homo gíafex homine ideo ghians& gharum font vnü fm. formá,& formaghatacft finismotusmateriz ab agente, & ficiftatfor. maeritagEs& finis,& forma. & qa hocnon eft verá in tebus, (n6 gcnerantab zquali fibi in fpecie, neqy in
A in finibustert ghabilii, ideo finis DICE in gnanone [ue-
Git Lic fus primam piediont & ais
*5 (aa vltima pfc&ione. &ideo dixit: a Phyác Etmultotiens.& intendit p jlla tria dome Agis&Form&, &Finéficurdixim* moamo Atgyofnoqugcüg motamo per wentqi aüt non, non qw vro amplius. ice funt: non.n. in 3955515 feipfis habentia motum,aut prf Tous cipium motus mouent, fed im^ 8 mobiliafunt. Quáobrem Tria ipboccá. funt: ial hoc quidem circa il mobilejllud vero circa mobile quide fed incorruptibile , aliud
autem circacorruptibilia, Et"ynsner [aliter o£, quod, cum. gnouet monetur, qued «xt non eft sta non eft de (centia Naturali. et enim quod c5E bwin(medi,no me set quia in eo efl motmi eut prinipium snotme, [cd mouet, quia efl ammebile.Et ideo modi feietio sut Tres y nu nofderat de eo,quod. € meuetiar fed cit sle , Seeundus. antem coi at deco , monetur [ed non efl corrupti jose autem conjderat de. es, qued non cerrumpitur , neque.
71 ldefto&quod,ci mouet, mouet, dunfineoquamorciceum, fitde Narurali:qd at mouet, fed nó moucf,neq; exfcneq; ex alio,£ mo wens,& non motum: &ifta cft fora abílraiaà m3.D.d.non monct, qa incoeftmor'/&c.i.non mouct, ga sit motá abalio, & non eft motum
Secundus exfe. b Hocaft, qf dixit, o, moai D. Íciz anttres,hét . Vnus.n. b modorütrium fcizcft (a, (eonfy Cone derat de rebusmobilibus. & eftfcía god out Naturalis.Secunduseft, quiconfy- 6.m..c.2, deratde rebustmobilibus, fed funt in mobilibus:& eftfca Mathematica:mobilia aut£ corruptibilia, & molbuliaincorrupdbiliafunt vnius fciz.c Etideo forte hicnon inten- c $oludo. dit dicere modosartid fpeculatiua- Sar eddicer modos enti diucr. »de quor( v: jj oportet dicere peiflan. pha q dixic funt gíia diuerfa. & d fef Diuina non Meri confydezatde rebus abfiradtistif, Y. fed & derebuscxiftétibus fm q exi de ftunt.& ideo,cá ensdiuidiffm con rebus abfyderationé demfatiuam , intrabit ftradisivna natura ín duas artes, vt confyde. parre satio Mathematici,& Diuini de nu geribs fe mero,& fifrconfyderatioMathema cundi 9, tici, & Naruralisin corpore & linea exír. opp. &faperficie Hicigifuon intende je: bat diuidere artes, (ed dicere genc- Poor sa entium,quz funt dinerfarum na ubusf ett turarum,&,cum confyderantur,in demfano ueniuntur,ficut dizit,tri ido. Quareipfum pp quid, &ad ma vide cca. teriam reducenti reddit&adip. $ fum quod quid eft, & primum 6... mouts.de gfiatione.n, maxime vidic ia, eror] cauta cófyderát, qd cédera quid fiat, & quid primum *onemáe figauc quid; um et, &cfie bk [emper quod deinceps eft.
Neceel igit refe Sie ad quarc reducatur ad materiam (aic it. €7 4d qud »€9 ad primi meerem. per[erutari enm de generatione efl bec mado , ita quod
een(jderetur quid eif polí quid, X ijoo&
vna ni in
€ ev quid eft primam, itet p mici rn en[jderatur in fequentibue ynum. pell alind (emper.
a4, Cumdixit:g Naturalis pfcrutat 7* dequatuor caufis, incazpit pfcrutari boc,& prius de materia, & d. Ndecffe eltigit &c.i.& oportetigit Na turalem apud interrogationem per quare refpondere p materiam , & p. imum motorem:cognitio.n. ge-
deg. heratonisai pct aidandol nezc14. duascau(as.v.p. qn, cumquarim* fáregarionem hofsprimo quzri-
H musez quogfiaf,&à quoghat.D. ditag Ko (yderemi i. cum pfcrotati faerimus in aliquo genere de iftisduab? caufis, oportet! »nmo perfcrutaride primis caufisilliusea.
1d&« phy. tisachuis,& paffiuis.d. poftea d alijs Bog caufisím ordinem » donec pueniat. ad cástei ptopinquas, f incipiendo pri te ad vl-
endoà prima materia, & pucniendo ad vltinam materispropri£ illi enti, de. quo p[crutaf.Kideo oportetin hoc libro pferutaride prima materia, & J Primo motore.D.d. & quid eft primumyquod egit, &c.i.&incipiemus apud confjderationem de iftis caupns ordinem earüj primo agéte , &à primo patiente, deinde deicéde. musfm cófecutionem, & continua tionem,donct perueniamusad cau. Baspropinquas. uplicra autem funt princi, Tm. — piamouentiaphyfice, quorum alterum non Phyficum eftnó enim hétmotus principium in feipfo.tale aüt eft/fialiquid mo^ uet,quod non mouc£, vtid , qd
penitus eftimmobile S qio nium primum eft, Prima principia fant duo, v. BÀN aturale quoniam in e» no. uncipim motw.C7* quod eft t. menet ,C)non mouetur vt illu quod non mouetur alique mado o ino,C7" efl primum oium rerun Cum dedarapit Q9» oportecN turalem confydetare de caufism. tiuisincorpitinducere modos ear & dixit: funtnaturalis, & non! turalis,& hoc intendebatcum di non Naturalis.& intendebat phi p confyderatio de quiditare ifti maororis non eft naturalis, fed fol: modo con(jderat de hoc motor in probádo ipfam effe cn . Et,cu. narrauit o ite motornon efl na ralisdeditcaufam , & dixit: non, eftineo principid morus.&ille(t mo componitur ficin fecunda fi; ra Primus moror non habet prin piam motusá quo mouetfed mc tor naturalis habetin (e principi. motus, p quod mouetur ; ergo pr mus mondr nóeft naturalis pi quodeft tale/&c.i.hmói motor n vefle cítfi fuerit;ipfum mouerea jue coop moucatur. & non efti motore naturali. Defdeexpor qp intendebat per hoc, dixit,& r moucet& dixit: vrillud, quod n mouefaliquo modo oino.& inte go Per hocquod dico,quod nó m uctor.i.quod non recipit motü c no naturaft. D.induxit(ecundd prium iftius motoris,& dixit] mum eítofum rerum. & hocnec feeftfi ots motores, q fantfübe non mouentnifi moucantab co, ipfé mourtab(3; co, moucatui 1
Liber Secundus
A Etipfumquid eft, & forma: finis.n.eft,& cuius gratia. recum natura pp aliquid fit,& banc oportet, X pe^ nitusreddendum eft ipfum pro pter quid. vt qp ex hoc neceffe eft hoc fieri.hoc autem exhoc, aut fimpliciter , aut frequen» ter.& fi debet hocfleri, vtex p^
ionibusconclufio, & quia"
ioc erat quod quid erat effe. &C quia melius eft fic, non » fedad vniufcuiufqs fubftantiá, Et cenfjderat de quditate rei,
€ creatione enu wa eft finis et propter quid.et,quia igitur natu- Taagut ey propter aliad ,opertet ire boc etiam C7" opertei cemple rereffonfnem «ad quare [ecundu
emnes modes. y. g. quoniam seefe cf fe lace Ine fi Doc,aut eff fsmpliciter, aut nma ders parte: fi. n. hec. fuerit, neceffe. ef fi fuerit futurum. y. g. quomá cx popfiambu i clo cdi idsarm. er be C ucro pon fmpliie fife licit: & oportet Naruralé con- ^ Siete de midizare, &cfos- Me aii quit pp nod eal Quid .2zqua concede boc fundat E T E Moin re choc ntatimom fundamé j, cum iftius (cz dizit: Er, quia igitur
iecit : marura. juid , oportet (cie ee reboot ferae D Koporax
comj nfionem,&c.i.opor D ofrece complere tefpoufio pre nem ad interrogationem pquare, peufam apum, M cmatedilem bind ex omnibus modis, ex quibus accidit,vtcaufx fint caufz agentes. qf deghib" entium efl q ez agentefe-
Part 19
quitur actum neceffario, & hoceft
in rebuszternis,& qp ex agente feq- 1n exernis turadtum in maiori parte, & hoc e ipe efti rebusghabilibus, & corrupti- fegc 6d bilibus.D.d.& hocefleaut eftim- precipe pPoi.confecutio neceffaria.& q.d.& Its &cor. oportet Naturalem attribuere cs rupubilicaufatis modo atributionis illar bus exagé eanfará cau(ads (uis.v.g. $ fali- E iet quisdixerit pex tali caufá. puenit jaa a. talecaufatum,oportet dicere q» hoc sod pare. auteft neceffario, aut in maiori par et quo pj 1e.&ifla difpofitio inuenit de qua- in, (remis
tuorcaufisin agente,& materi; caufatacarum lequunt: ird iR
joripars choceftin te natu- flanda or rali.Et,cum notificauithoc, incce- bif) " it declarare modi neceffitatisexi- mec itis inter ifta entia, & fuas cau(as, Mul & dixit:hoc.n. neceflcé vt fit,fi fueritfoturumj. fed ifta, d fequuntur fuascaufasin maiori parte,c fuerft. pn e& fequitur neceffario vt cau p corum fint. qfi, principiain eis fequétur vltima, & non conuertif. v.g. qinfi faerit conclufio , neceffe vt int fitiones,& non con uertit & dixit:fi igit hocfucrit neecffario, intendebat caufas. & ,cum. dixit fi hoc fuerit futurum,inteade. bat cau(ata. & quafi dicat, caufa. n. necefle eft, vt fit fi cagfatd fuerit,ne eeffe vt fit.v.g.qfn propofitionesne ccficeft ve ro d erit, D.d. hoc n.eft quiditas rei.i.ifta.n.c& , 4, €f ponat efie, fcquic neceffario vt priorain ghatione (it, cft qdiras, X. ij &
€ eo quid eft prs 'egit,et. pn mriam ud qi
recepit aEione , 7" famlit
em[jderatur in fe "onn pell dnd femper Cum dixit: Naturalis pfcrutat
7* qc quatuor caufis, incapit pfcruta- 1i boo. prius de nare &d.Nécffc eítigit c.i Ac oportetigitNa. turalem apud interrogationem per quarerefpondere praueriam, &p
rimum motorem:cognitio.n.
pony Perationisuó pfcit, nifi dandof nera.&14. duascau(as v.p. qf, cum quarim* feiregfiationem hoisprimo quzri-
H musexz quogfat& áquoghaft.D. ditag confyderemus kc.i. cum pfcronati fuerimus in aliquo de iftisduab* caufis, opottet primo perfcrutaridc primis caufisilliusea
Id&c phy. tisachuis& jaffiuisd. poftca dalijs Bs ii caufisfm ordinem »donecpueniat ad cásrei ptopinquas, C incipiendo
i primo motore,X iédo ad vl-
timum motoré:& fil incipiendo
prima materia, & pueniendo ad vl-
timam materis;propriá illi enti, de
quo pferutat.Kideo oportetin hoc
libro pfcrutaride prima materia, &
] primo motore. D.d. &quideftprimumjquod cgit, &c.i.&incipiemus
id confyderationem deittis cau-
fis, & ordinem earü;,à primo agéte , &àáprimo patiente, deinde deicéde
musFm cófccutionem, & continua.
tionem, donct perueniamusad cau
faspropinquas, videcont, Dootica Ww funt princi^ Zim ^ piamouentia fice, quorum alterum non Prydcum eft:nó enim hétmotus principium in feipfo.tale aüt eftfialiquid mo. uetquod non mouet, vtid , qd
penitus eft immobile,& qom nium primum eft. Prima principia funt due, vri BÀ Natwrale quanam m eo n3 efl ipium motur.C7* quad eff tarrr mte Yd, quod non mouetur aliquo modo em nino C7" eff primam oumrerum Cum dedaranit q oportet Natüralem confjdetare de caufismotiuisji itinducere modoseard, & dixit: fant naturalis, & nonna. turalis.& hoc intendebatcum dixit. non Naturalis.& intendebat p hoc. €p confjderatio de quiditare iftius meotoris non eft naturalis, fed fol modo confyderat de hoc motore, in probádo ipfum e(fetin . Et,cum nartauit q ite motornon efl natu ralisdeditcaufam , & dixit: non.n. eftineo principi motus.& ifle (ermo componitur ficin fecunda Bia ra. Primus motor non habct princi piam motus,à quo moucfed motor. manalish. infeprincipium motus, p quod mouetur ; ergo primasmororaGeftoarurdis D.X & quodeft tale&c.i.hmói motor ne- «efle c(t fueritipfum mouere abl b» eo,gp moueatur. & non cítita motorenaturali. Deídeexponit rintendebarperhocg dixiv&cnó mouet & dixit: vtillud, quod non moucfaliquo modo oino.S intelli go Per hocquod dico quod nó mo uctar.i.quod non recipit motü ofno naturatt. D.induxit(ccundd jpprium iftiusmotoris,& dixit, pr mum eítofum rerum. & hoc nece feeft fi ots motores, q fantfübeo non mouentnifi moucantab co, ipfé mourtab(q; co, mpuearur ]
Liber Secundus A Etipfum quid eft, & forma: complere rponfionem,Ri.opor D fac rota grade Cu secNarralem complere oed press cum natura jui terrogarionem pquares uec cg, h Dna Ages peaufam agentem, & materialem. nitusreddendum eftipfum pro. ** omnibus modis, ex quibus acci- - dit, vtcaufz fint cauf agentes. qf prrr quid. vtqpexhoc necdfe 3, i corium efte cragentefdAhoe ferio suemerhec, quarum nereirio, Ehocet aut » in rebuszterni: 'exagentefeqser Af deber hocBeri vex.» mreibamia uniod Ced. i pe eliionibuscondufio, & quia ftia rebusghabilibus &corrupa- tad erat quodquiderateffe. &C bilibus. D.d.& hocefleaut eftim- eeidato quia melius eftfic, non fimplt, plti.confecutio ncceffaria. & q.d. & Iib & cor. fedad vniufcuiufq; fubftantiá, oportet Naturalem attribuere dás ruptibili- Et con jderat de quiditatere, cau(atis modo atributionis illarü bus exagé . : gr canfarücaufaris fuis.v.g. qi, fiali- E € ercatiene cim quia el finit quis dixeritpex tali caufa puenix E f^l€ grepter quid. Es, quia igitur sathi-. je canfatum,oportetdicere q, hoc sod gans Ta agit C7" propter aliud ,opertet. auteftneceffario, autin maiori par et quo py Jéire boc etiam,C7* epertei comple: ve.&ila difpofitio inuenit dequa- prm rereffenfonem ad quarc [ecunda tuorcaufisin agente Ac materia. wd cine . caufata carum Íequunf caufasf ma- 1.4 fub ema modu v4 quniamex ba dori parte,& hoceít in agente natu- flantia oc neceffe eft vt fit boc.e bec efe ab. sali. Et,cum notificauithoc, incoe- 5&0, " beczaut EHE femplicuer, aut unma: picdecararo modi ncccfütatiseni- sito jeriparte;f. n. bec fuerit neceffe tis inter iftaentia,& (uas caufas, 4 j ^ 2 &dixithoc.n. necefleé vt fitfi fueeFE fi fueru futurum."Y.g. q69Á. Ji Gotoromi (edifla, q(equuntur ex propo[itienibme efl conclufio.CT". fasscauíasin maiori parte,cti fuerit Post Iditas res. Cv bic eff mo- met equimr necfürio vicam p dw nobilior mn fimpliciter, ed e. £z corum fint, qf, principia in cis ; S uétur vltima, & non conuertif. exam cfentiam Yrinfininfi, — EX eene 7* Didc& Naturale con- Mw 'opofitiones,& non con fyderarccetiam de quidirate, &for-. uertit & dixit: figit hocfucritnema sei:forma.n.eftingeneranone. ceflario, intendebat caufas. & cum. quas finis/Ac quaá pp quod ftali- dixitfi hocfuerit futurum,intende pr uia concedere hocfundat eiua & quá dicat, caufa n. loc, qp natura agit: it necefleeft,vt fit,fi cag! lücrit,ne Peoper dique ict dípahue in
Maiem; are, & hoccft maximum fundam&
icu, m iftinsíciz dixit: Et,quia igitur Fn aim mamraagic pp aliquid » oportet (ciage pp re hoc. Naturalem.D.d.& oporwet.
ceffe vfi. v.g.qfn propofitionesne cefleeft vr pa eo; aco erit Dd. hoc n.eftquiditasrei i.ifta.n.cá , 4, €i ponat efle, fequi neceffario vc priorain güationc (int, cft qdiras,
X. ij &
G &formarei. cam enim fueritforuncle eft vc prius fit materia,
D.d.& hiceft modi d ET bus,vtens it! difpofitione nobilio
ti fm c eft illud ens, non nobilius fimpfr:nobilius.n.in effe nócftno
Tormasó biliusfimplt. Etdixithoc, vtnoies tificet ma non fequitur natufanov o. Tam mareriz neceffario , vt opinari pinad füc fünt Antiqui naturalium, fed oatuidé ra inueniteam propter hoc, «pens &que i fitin faa natura nobilius.&ideo for maj fequitur naturam entis, non
p cftdicta nobilior, vt forma Mathematica:non enim dicimus qjlincz: excuntesá centro circuli ad petiphe
riam (ant equales, vt circulus fit no bilor,fed hoccontingit naturz cir culi. & ideo nobilius non inuenitur
In form s in formis Mathematias: hocenim, Machema f-nobilitas non accidit formis, nifi
ticis fite: (fecundum qpelt finis. nobi iasqan — $vMMA QYART A. Errem qpomne agens agidptonió dm. pu fem. cft finis DeCasfafindi. Cap. 1. Íd£ y. me. il . t.ej Evi Icendum igitur pri deibi E mum quidem q»na^ Mohoet tura earum caufaríi quo telligendü eft,quaz funt proptet aligd,poftea deneceffario quo^
modo fe habet in Phyficis.ad hancenim caufam reducütom mequa cum calidum tale na^ turafit,& frigidum, & vnum^ quodq; talium:hec autem ex ne cesfitate funt, fiür,&C apta na^ tura funt.etenim etiam fi aliam cáufam dicant folum tangentes valere finunt, hic quidem lité, & amicitiamjlle verointclltm ,
Opert et nunc sgitur loqui, o ilice iir fine ip i ld ode pul quim dc vee[ €? quo fé babet m rebunaturai
al nm dp enim ad banc caufam ri Q7 dicunt qubd calidum ef tdl '€7 frigidum efl tale,er foralu "youmqueda, filium, neceffe « Wei generentur. Ifa quoniam, Kiimpeant dnd, cj quidam it amicitiam," litem,C* qui intelligentiam, tamen wpiciun ficut fulgur tantum, dinde din unt ip[um,C7" "vadunt. uia ifta propofitio eft maxi: & dame rain hacfcientia. in fcientia Diuina:quoniam,fi turalisnon concefferiteam, ne principium finale,& negat mare eflc propter formam,er quo fcq 1pfüm negare agens: gencrás en non generat,nili propter aliquic fimiliter moucns mouet pppter: quid:S,cum fequitur formam, quitar neceflario materiz naru: & fi non,naíciturcafu , & fic nó« Mean eriterit fruftra: &1 Diuinus noa concefleritcam , ic probateq Deus habet f inem circa ifla, qua func h ideo incapit Arift.dicere qp nat agit propter aliud p hoc bétipcipere hic, & poftea loque de aeceffitatead qaam Antiqui ducebant gationem, vtrum fit. bus naturalibus &qtio (e bétad fasquzagunt pppreraliud. Ecl intendebatcam dizit & qo fe
Liber Secundus
A bein rebusnaturalibas, &c. D.d. omnesenim &c.i.omnesenim Antiqui reduccbant, &c.i . attribuebár. omnia ilia ad iftam cám, ex quainuenitur neceffitas ia reb", &elt mareria. dicebant enim quoniam ex neceffitate calidi,& naturz frigidi & humidi, & fici neceffe'eft focaire omnia ifta generabilia, £3 propter hoc, qp calidum innatü cí admi£ccri c frigido, & humidü cá ficco,neceffe cít vcab iftis qualitari businnenianf oía generabilia fine. aliqua cá extrinfecaadmifcente , &
dante vnicuiq; enti complon£ pro-
B pi ffr dicebantqm, quiaca-
lidum innatum cft aícendere (uperius rigidum dcfcendere inferius, 3deo calidum, cum afcenditad fupe zioraplantar( fient flores, & folia: fient étcum ftigidá defcenderitad inferius fient radices.& filt facicbár deoibus dc quibus nitebant reddcre caufasactionum ,quéadmodum. nitebantur in hocin. óc corum.eadé eni elt difpofitio de caufis iis & de caufis actiond. quienim anibuit generation? neeeffitari artribuit actiones necefita ti;& qui autibuit eam fini intento,
C amibüitgenerationem fini intéto.
Er, quiaquidam iftorum dicunt cffe i prima generatione mírobin oibus ghationibus t Empedodesamiciuam,& litem, Ana intelligentiam, dixit: quoniam,& fi imponuntii. & dicim* qp ifüibomincs reducunt ola ad cám. marenaléquia iiti, & fi ponunt cau famaliam,(.agentem, vt Empedodcs,& Anaxagoras.tfi modicum pecperuntcam, & conceffcrunt cani 10 principio generationis, deinde dimi(erunt cam in alijs rebus,
76 Habetautem dubitationem, D quid prohibeat naturam nó,p^ pter aliquid facere;neg; qd me^ lius eft fed ficut pluitluppiter , nonvtfrumentum augeat, fed
exn tate , quod. n. furfum. lacum eft, frigefieri oportet: Gc uod fri; eft, aquáfactü ,
ríum v. iaüt,cü
: augeri aüt , ci hoc fiatacciditfrumetii, fiit át &fi cuipiá peritfrumentum in arca,non huius gra pluit,vt pe^ reat fed hocaccidit, Quare qd prohibetfic & partesfe hreí na tuia,vt détes ex necesfitate ori, E riyanteriores qdé acutos, aptos ad diuidendü,maxillares aiit ]a tos& vtilesad terendum cibü, cum non propter hoc facti fint, fed acciderit.fitt aüt € & dealíjs partbusjn quibus vt ineffeip fum,ppteraliquid, Vbi igroía acciderint;perindeatqsfippter aligd facta forent, ea quide fcr^ nata (untj cafu cófiftétia apte, Qcung vero non fic periere, pe reuntqpquédmodü Emp. dicit eaquz prima hoíem referunt, & taurum parte fecunda. F
Et efl bic qo.dicet.n.aliquis quid at. boui- E $ 4 liquis, quid
j gena juo et vr natura non propter alj $3 Y
wid agat ned, Vt aliquid fit mobi- ["-; [ficut pluuia Yenit. Aceelo , non'vt crefcant me[[es, [ed ex necefüitate.quad.n. ajcendit , neceffe eft vi infrigidetur:ey', cum mnfrifidatur fit aqua,Cr* defcendit:et, «um hoc fuerit accidit "v me[fes erefcant.ey* eodem modo, fi emen
K üij; «or
2. gemi-
évrrtmpatur in ecerm , aduentus phia men fuit ps "yt femen cerrumperetur, [ed bec fuit per ac eidens. ta nibil probi " bracorporie talem babeant dioe dienem Vn patura. v. gr. vt dentes «nterjeres nece[fario funt acuti ad incidendum cibu, ev molares fint. puniri vom
'er boc fuerunt at
"m exi B effe illud propter qued fiunt. Y gr. £m conueniunt emnes re3 pla cowenientia fs ejfet propter aliquid , ilic erit [alue,C7" per manentia.ac cidit ens ew quod fuerint conuesuentes bone ex fe, ey illnd , ei en accidit boc , corrumpitur , C7 defirmitur ut accidit i yacciu quae dixit Empedicles quod quafi pepe. irunt "yaccae, quarum, * erant bemines, 76 Ethzceftquz(tio. Dicet n.ali- 1 quisq nihil Probibe gamme n uid , neq; vt ali dodbilios. qi quemadmodt p. uia vf q non venit Deo vtcreícát mefíes, fed contingit neceffatioex narura materiz,ncceffe e(L.n. vta res calidi, & humidiafcendátad m frigidd , & vt infrigident illic, ant aqua, & contingit neceffario vt defcendatad inferius, &, fi jouenerit triticum in terra feminatüm,accidetei,vt érefcanc mefles& fi inueneritipfüm in aceruo, corr petipfüm.quemadmodum igifad-. Bentuspluuiz non fuir,vt corram-
peret eridicum in aceruo,fift n6 for weerefcerét mefics fedivtrunq, ful peraccidens. &, cum ita eftde pla. uiatum femine,nihil prohibet, v hoc membra corporisfiàt éóuc nientia ad falutem corporisfithui difpofitionisin narura£ qj hocacc dateiscafu,ficutaccidit meffib* ce fcere p pluuiam.v.g.qfh dentesne ceflecitin hoc, vcalal Gluctur v anteriores fint acuti , vt fintapti a incidendum cibum, & pofteriore lari sd molendum cibum/ed nó p hocfuerüt,fed acciditeis cafo exn
ie&codem mi fc
ToramarerieA odo pol quis dicere qp ita cft de alijs vulitar
(9. busmembrorum, dequibusezifti
matur g membra fiunt pp illas litates& dicunt. v.g. vtadi nes membrorum conueniant hc modo conuenientiz,] non fecus fet,acfiifta membra eflentin prir ipio propter iftss actiones, & vtil fatesillic.& eodem modo alalia h bebunt alutem, non gilla cono nientiafacrit intenta fed accidit« faifte modus dicunt & illudcui n acaditcafü ifte modusconuenier tiz deftruc,& corrumpet, vt acc ditin vaccis Empedoclis accidit, eishoc,quód n6 ofa membra cor fuerintaptaad actioncsholsneqi ad actiones vaccarum , & ideo cit mioriebané, Etdixit:fed quema, modtpi dedi dicre d plo mi quis luà Fe orin don vt med. iss fed de neceffitate materie. D.d.qy. afcendit, &c.i. & ex hoc poteít qu opinari pluuia eft de neceffitat D:d.& cum hoc fuerit,&c.i.&,cu aduentus plutiz eft de neceflita matetiz, cremétum meffiü « paccidés.D.d.&eodem modo ,
Liber Secundus
À Lspperet, qii quemadmodum pluuia corrumpit triticü in acerao, (ilr ficitipfum crefcere,&quia ipm cor. rumpere cft per accidés, necefle eft iplum facse erecere ir acchs, Aduerfarios.n. concedit q ipm cor rumperecft paccidens. D.d.v.g.i. Y.g&c.vtanterioresdentes fint acu. tinon ad incidendá ab6,fed ex neecffiate materiz ex qua ghant', & "molz ctiá fantlatz ad molendá cibumn.& hocétacciditeis de neceíli-tate materiz , & non füitintentum.
D apod naturam. D.d. v.g. cóucni(it,
Kcii.v,g,conucniunt om-
nium membrorü in alali generato
tali conoenientia:at fi effct intenta.
á nzcura,illicerit(alus, & tia
illius(p£i afalium:& illud, cui non
accidit hoc,cotrumpef,& deftruet,
vtaccidit vaccis Empedodis, D.d,
accidit.n.eis,&c.i. acdidit membris
alalii sp focrint conuenicntia actio nibus ex fe,& cafü,non quia mébra. fücrunt generata pp illas vrilitates, pis era d quaa dat
i talis alia €,
impolk& ifta hoc fe hre mo. do. Hac enf &ofa, d natura süt,
aut femp fic fiüt,aut requete ,
fed eorum, d fiunt fortuna, &
Cafu,nihilnegs.n. fortuna , ne^
qued cafu v$ pluere fepe hye,
me, fed fi fub cane ,neqs cauma* tafubcane fed (ihyeme. Si igit pude virt pp
fefinon polt eft cfíe hzcaut a
fortunaautá cafu, pp aligd vti
queerunt. at vero natura funt hmóicfaquemadmodü & ipfi
ppaligd 155,0 natura fimt,
aliquid ef
77 Hec tgitur Jy fimile facit du D bicatinem. Et impeftbile eff"ye fit boc meds ifla enm membra,et maia qua [unt per natur am, [ant jn ess fuod fant aut [emper amt in mari parte C7" mil eine efÍ ta-. le eorum qua generantur ca[u,ey* ex fe.impotibile s, eft eximere. i ee mulcet psiain
ty nme. inae cani nt bd cafn Yigoretur c. 4prs rans imme rj him P3 * fuerit ealor.siigitur iila "venerit ex fe sant cafu amt propter aliquid e Vus de rt, j^ cafu. ex [e:ergo nece[fe ve. ter ipidjed emma iiÍa pics dicentes boc,nedum alj ea fiers ex porco H igitur eflve iliud , ei ter MT. Cum induxit qnem deftru&f cám finaléi it dedarare oim Edicere pilla vilis, Bera Li finales,d apparent in gAabilibus
fintex tare materiz , & caf, & dixit: Erimpoffibileeft, &c.i.&
im Dec vteongregiria Mftaadr in olbus membris iudiuidui generati fit caf. membra.
eim road yn ne nara neranf'Taliqua difpofitiane,aut s£« penautin visiori parteimonítrno- Manfirog fà.n.accidunt raro, &,cum pofüit [Aw iftamembragüanturà natura, & cro
illud, atur à natura gfia- (o canun- Wuin eadom d pofitione aut em-
a" Aut ip maigri juif ifta Spe at.
G tioneconüenientiiin qua funr, auc fem p,aut in maiori pene o&, qd fitcafü & ex (e, non fit fem p, neque. in maiori parte fed raro. Sylisigit ficcomponif. Conucnientia,d cft Xter membra;autceít (emp, aut Ima. Áori parte:& quod cft (emp, aut in
maiori parte non eft cafu: ergo ifta conuenientia nonefteafü, D.d.si igitifta &c.i.figitila conuenien-
tiaauteít cafu;autà narura pp falu-
tem afalis.&iam apparuitex fermo
ne predicto q nó eítcafu, remanet. vtfit ppaliquid , & eft (alusaialis.
D.d.fed ofa ifta, &ci.q
H iunt fuerit buic po T
düt/f. p resexites ít a na hoc, qp,
1esexitesít pp aliquid , concludet
án tertia figura quzdam corum,
füntá natura/funr propter aliqd:
eft verü.non.n.o&quod eftà na-
tura,ft peatiq Ettacuitfolutio
nem áftionisdidiz de pluuia, quia
jam uotificauit qpdefcenfus pluuiz
án hyeme in maiori parte, X apud.
afcenfum caniseftin minori parte,
&caloré contrario, ex quo lequie
neceffario vt pluuia ir propter ali-
quid.& ctiam apparetez hocfermo
ne q meflesnon crefcütá pluuia ca
1 fü,cum hoc fit in maiori parte,cor-
rüptio autem triticiin aceruo eft in
Pluuia eft minori parte.& hoc,q pluuia eft de
Part 20
plein neceflitate materiz,non facit vt nó
top liquid.& fi concefferiióis 1 etn fit propteraliquid.&, fi concefferi.
tis. vide p mus; non cít pp meffes, declacabi
hoc.5;.4- tur qp eft propieraliud ,&eftzqua.
p Wr litasgeneratioaisin elementis: &,fi
i com
mul. non,corrumpercf mundus. & Ale-
ta, dfc xander dicit pluuia non eltpro-
pant, & pter mefles,qin meflis (unt ab arte,
HH m r & non à natura: (cd * natura com-
enfe, Plet multaque (ent p artem , &ats
1&.£c79. multa quz lunt per naturam.
Ampliusin quibufcüiq fin aliqseft huiusgra agit qd'pri queda confequens eft, "i agitur ficaptum natura eft,
vtaptii natura eft, fic agit vni quodgsnifi quid impediat.ag turaütppter aliquid &c aptur
itags natura eft huius fa.Vt, domus eorü,d naturafiunt,eé fic vtiqsfada effet, vt nücaba te.fi aüt Q natura, non folü ns tnrajfed & arte fierent fitt veio fierent, vcapta natura funt. pn. pter ergo alterum alterum.
Et Et illam quil ws ell finis in féta proptet illum fine, agitur pri mum quod agitur C7" in illa, qu
fint poft. cz" nece[fe est vt vnum
quada, eori,q agunt, fic agat , «9 fimilher [4 pen picis eff nati vt. agat,ita agit, nif im. pediatur.quad dit agit propter al. quid efl natu, Yt agat propter ali. quid. y.g quom, y domns generefur per natura,tunc generatis eis effet ficut generatio eme ab arte. € et, quod efl per natura , 7 efi per arté;e eode mà [écidis quod efi nati.necefe c igitur in boc illud , quad fuir tec] im [uo comperi . Nititur in hocfermonedeclara- 1e gilla; habent finé, qfi aguntur, funt pp finem,& dixit: Etét, &c.i.& etiam ofa, in quibus et finisintéta pet aliquas achióes prima, d agitur. ex illisachonibus, agitur propter il lum finéj& a&tiones, quz funt poft fecundum ordinem, funt propter il
lum finem.deindc addidit aliá pros poti
Liber Secundus
AÀ pin£, & vult dedarare füá conuer- & dixit necefle € vt aliqd agat, &ci.qh aligd agitaliqu& actione, ficat agit i adioné, itaeft natum vtagat illá actioné.i. qp natura cius eigeité actioni Est pofüir hoc q iaiendebapincapie rare £t. fxbocg: lebet c£ in madori parte & ixit: & ficuteft natif, &c.1. qfi qui agit aliquá actioné, € natá vt d mE ia qefinarumad agendü ills actioa£ aucfem p, autT maiori. :& hoc erit,q& nóimpelietab aliquo A fequi 'exhoc vt Mlod,gd cfi natum,agat, nifi impe-
B diarur ab aliquo, Et, cü pofuit bas propónes f. p omne;qtagitaliquá actione, cft natá , & creat. BP illí,
rarenf ànatura: fi. D "i arre cum o£» quod it ppaliquid eft nati, vt.
iab edet nive pra quid,illud habet finé. & hoc int£de batcá dixic. v.g.&c. D.d. &o£ ,gd eft p naturai .caufa in hoc, cadé difpofitio in arte , & natura in. hoceft, ip omnead eft t irneramm
p naturá , aut perarté eft , fm qeft narum vt fitillad ab co ,non cafu, Et,cum dedarauit qpeadé eft difp
in arte & natura, induxitconclufio n€ (equentem ex hoc, & dixit: necefle cft igitur in hoc. &c.i.oportet igitur inuenire in natura illud , qd E inuenitur in arte de cauía finali .
, Etofno arsalia quide perfi is afa, Cit,que natura non pot efficere, ficit, alia Yeroimitat.fl ergo quem ipd. artt (unt,pp aliquid flant, ma; vero iminifeftum cp qua fm natur , tau. Enoyae fc habentinter fefe, inijs,qug $martem,atgiin ijs, d fm naturá, pofteriora ad pota.
Et 'yrmer[aliter videmrnnu quod yi, c, ens in quibu[dam rebwe perficit nilláto. diminutionem. natura n eu , in pen quibus natura debilstatur ad per. P
&qotad eltnarteadiozi clin malori parte,ant iumgithuicgpoia naturalia videnf. re pp aliquid,fequitur vt fint nata, vagum ppaliquids & ghocftin snaiori parte . Et fyllusficcomponitur, Naruralia agunt pJ 2g. l:& mnc,qd agit. liquid , eft creatü& Matidd iie aane: ergo naturalia fünt nata ad hoc, vt agít pp. aliqd:& o&qd eft natü,agitin maiori parte: ergo qd cft naturalenó C agit ppaliquidca(u. fed dimifitma. joré ppónem,f.q naturalia agunt
Fun qd. Deinde incepit demon- '€,q» hocapparetin arte, & natura codé mó, f.ex iftis. gppónibus, qít,quia manifeftü eft in arte, i la, d funtante finc,(unt pp fin£, & iápofüimus cá hocaliá propón£, & cl, Gcuteft difpó in natura , && qrillnd, gd agic poi finé icc dip inarte,vt agat; inéja| ni
elidrsin oc interan£, M natur &q, fi domusgeneraretá natura, tuncomnia, quz funtante domü,
ciendum atlenem,et in quibu peririnia illom. fiigifur quod agitur per arte , agitur
ter aliquid , manife) ej
[s ie yw
fecundum cur [um naturalem. relatio emm primorum ad vltima eif cadem ineo , qud. ef fecundum artem , Q7 n eo, quad eff fecundum curfum naturalem .
€ Cumdedarauitquódeadem eft 72 difpofitio in atte,&in natura,fcili- Tadé €4- cetin hoc, quód vtrunquesgitpro Cini: pteraliquidincerpitgonfirmare fimilitudinem inter arcem, & natux Ó ram in hoc.quoniam, fi natura fap; c& E reraliquid propter aliquid cafu, tc 1pheo, 2/5 DOR. perficeret diminutionem & qucibi, Raturz neque ars affimilareturin "Qi lans ploribusfais adionib" naturz-* qd £i et enim innatum eftexiflerecaanon. noa efti cftinnatum eziftere per intentio naui ex. nem. Verbi gratia: quoniam, (i fafiere pin- nitasproueniretànatura cafütunc. ,*4 ars non compleret diminutionemà ed ops, natura in hoc ita, quód (anitasficfap c Cg Tetab eain marori parte. fimiliter, Vlie cob. fifanitas proueniens ab exitu fan- Tim. — gninisànaribusin criticis, effet per accidens, tuncfanitas proueniensà phlebotomia , quam pracepit ars medicinz,quia vultfe affimilari na türz,proueniret per accidens. quia igiturarsquaridoqueeftloco natuzz, Karsagit propter aliquid, necef* fecít vtnatura apat gppteraliquid .. & quia arsctiam equitur naturam, &agit propter aliquid , neceffe eft ytnaturaagat propteraliquid. Et intenditper prima,illa, quz funtan. te finem,& per poftrema, ipfum finem.&intendit o, fi prima füntin arte perfe ;ppter vltima, neceffeeít vüita fiin natura:immo dignius : arsenim in bocaffimilatur nature, Maximieautem manifeftum eftincaterisanimalibus , que nequearte, neque inquirendo, neque deliberando faciüit,Quaptopter dubitant quidam, vtrü irtellectujaut quodam alio ope rentur & Aranei, & Formicz , & huiufmodi, paulatim autem
fic procedenti , & in plantis: parentconferentia quzdam riad finem, vtfolia propter fri €tuscooperimentum.,
fi& natura, & propter aliqui Hirundo nidum facit, & neus telàm,& plantz folia gr. fia frauum t radices nonfi fum,fed deorfum, gratia nutr menti, manifeftum quód e caufa talisinijs, qua naturaí unt, & (unt,
Et boc epparet multum in ah animalibus qua agunt nen per « tem neque per rationem Co^ e gitionem . Et idee quidam dub,
periteleiam, du pe nd rano er cepe cr fma € fi tu confyderaueru , videb. in Yegetabilibw nedum in anim Iibrs aliqua que [unt propter al quam vilitatem in fine tenta verbi gratia , quoniam folia fun «d ceeperiendum frutlnm.. si fur natura, C7" propter ipd eit Ehrunde (asm mum , C7" te pof si füam demrimm,ev" ] 4 [unt prepter. wm M vege vail e finire i €" Yene oriuntur ad inferius, noi 4d [uperitme querentes cibum ma nifeklum et quad sfÍa canfaim. senitur in ei que unt per natur.
€ due generantur per illam, Cum induxit rónes (uper hoc,q saruraagitpropuzzaliquid, &caot n
Liber " H Tanemantrales, i manie tm p Vtt f mani.
pac enim iftorü, quia prouenitabima ginatione, &cóprEhenfione eius, qi it» ícif neceffario 9 ifta: üt GE icareftdilpoidb in larü am Es Apibus. Etió dixit & hoc - multum, &c.i.quz faciunt per cognitionem.qim,fi agerét uer doe gperpuiiont tnc mar finc anie, rentur dealiquo1n aliquid.& quia & cogsi- hoclatuitquofds , exifti 'uerumt WoOeOP- eaagere per cognition£, &inrelle- 2Jlaia. c, Gum. Et, cli demonitrauithocin 3e vd rebas, in quibusapparethoc mul- Zim. 16, i; demonttrarehocétin. eis, it magis latentia: qi Sos vognio meliusi.qff, fi hocconfzderauerit primo de actio nibus jum animas, & poftde vilitaribus membrorti, videbit q» natura generat bec membra pp vti litatesexiflétest fuis naturis.& hoc. C inucnitin planis oed in afalibus, folia .n. vident'c£ in vegetabilibus ad cooperiendá, & ad cuftodiend(i fraus .qi.n.arbor denudatà foass, itur in maiori parte fru&us, aut non critin difpofitioe. meliori, Et, cá verificauitiftaper indu&ionE, pofuiteaantecedens, &pofüit vlitatéconfequens, & dixit: Siigitur natura, & pp aliquid, &c & dixit hoc reíeruádo fc, ne ali. quisenfümer, q iftz actiones funt perintelle&tom.qui.n.ponit p ift
Secundus sBiones fünt p igtelle&tif non (c- D quirapnd ipfum iftud confequens. tifiefylleltin forma hypotheti- Ia du&le G.et porentiacius eft potentiain- nedemhs duáionis. & ifte modusinductióis use eftdemonftratiuus, quia per confy tudo, & derationem acquirimus certifica- Vas an-
tionem, & irem and eóplei- EE
tur ofa particularia. & fm
tio habebit introitüin demfonc. ge judicium .n. vfe non acquiritur in. se pluribus rebus, nifi poft maxim
con(yderation£ de pluribus indiui sg à Ue duis: & hoc diu: tfm magis, &LRPh. & minus, fm nauram principi], & 999-14 naturam confydcrantis. E Etqiü natura duplex eft;alia quide vt materia, alia vero vt forma,finisaüt eft hec, proptet finem autem catera, hac vtiqy etit caufa, cuiusgratia. Et cum natura eft me dis , fc fecundu materia,et fecidui ereatinem , e7* finis efl creatio , € dliarefidua [unt propter finz, ergo creatio eff cà propter quid. Etquia naturadf de mareria, & 8x forma, dedaratum efto» forma cít finis in generatione, & omnia que E fünt ante fin£, funt pp fin£, necefle. eft vtofa, quz funtanteformam, fint propterformam. Et ifte fermo componitur fic, Forma eft finis: & fimseftillud,ppter quod fantomneque funtantefinem: ergo forma eftilludpropter quod (untom nia, quzfüntanteillam. & neceffe. eft vt forma fit finis in generationequiafequirur ab sgenteaut (em. per, autin maiori parte: & fequitur ex hoc, vt materia fit propter.
G Peccatumaütfit& infjs que fiuntfm artem, fcripfit enimjnó 1ecte Grammaticus, & propina uit non recte Medicus medica, mentum. quare manifeftü eft q» cótingit & iníjs, quz $m natu^ ram fiunt.Si igit funt quzdam fÉmarté, in quib? quod recte fit ppaliquidfitin ijsaütqua pec cantalicuius quidem gra aggre dit,fed fruftratur fit vtigp fe ha bet & in Phyficis, & monftra peccata funtilli?, quod propter aliquidagit. & infjsigit, quz principio, vtig: cópofitionibus bouigena,fi nó ad quendam ter. sminum,ac finc poterant venire, corrupto vtig principioaliquo
cant, vc nunc femine,
Sed accidit peccati im eo , quod
Jit per artem. Grammaticm enim DarbariCat quandoá ev" Medicm socer in dando medicinam:mamfe fium efl igitur, quia poftbile eft femiluer accidere in es,quad c [écun dum cufüm naturlem. Et inis, y fne ft per orte illud quod cadit retle,efl propter aliqud, c7* illud, m quo accidit. peccatum , queritur propter liquid, [éd quarens no inenit fud intentione , e77 fimiliter. efl de natura, ey* monfiruo[a [nnt res extrante ab ilo , propter. quid Jünt.illa enim aca cum fuperio ra fuerit Lomo, à principio fuit ex torruptione alicuims principy [izorum principiersi, ita quod non fuit. poféibile pernentre ad termimum,
€7'ad fin£ intenti fit innenin nunc in [perma,quod cerrumpit. Quiailli dicebát qpcanfa ordi
jn generatione eft cafus, quéadn dum caufa monftruofitatis£ cal incapit dare driam inter atribu nem illius cafusad narurá, &ifl d illam.caufa enim illiuscafus,c illi dicüt,eft natura, caufa aütift eftimpedimentum naturz,& pe tum cius à non veniendo adll; intentionem. Deindeincapita milarcartem nature in hoc ca acciditi vtroq;, & dixit : Sed acci Feaum, ici iuemadmodü p- Ibilceft vr accidat peccat in ar Yt Grammaticü barbarizare,& dicum errarein potione ,fifr pof bilecft vthocaccidità natura. & Zithocquia aliquis pót dicere, fi tura agit Ppahquid, impoffibile vtacadat hiccafüsomnino : & ! autnon erunt monftruofitates c nino,zut monftruofiateserunti tenteá natura. & idco notificauit iftz monfiruofitatesacciduntex rore naturz , ficut accidit inaru Et, cum pofuitqpin achone nat sz cit rectitudo, & peccat, icut inactione artis, inccepit declar: E redlinido faflionenaturz eft aliquid, & peccatum eft, qà na quia ppuodagis &pof bhocin artequafi ais,& in nà,qu. confequés,& dixitillud,quod fit Ge,&c i. cum adio rectain arte. actio inducésad finem intentá fi aliquo impedimento , peccat a1 incoeft, gà nóinducit ad illum. nem quzrendum,fed ad aliud,n. intentá.filr eft de peccato nature. ei* retitudine, Et, cum declara: qp in natura pótaccidere pem x
Liber Secundus A ficat. jn artes inerpit dedanre Q^ te generatur "vitio, cuim faperira D monitruobtates luntde na J . ure. So fecocellerimusvaccas Em. J^ likes ant non bue emm efl inpedodiseffe,tücponeremushocex "f?m4bile. fed eperteret Yt boc e[-. peccato naturz:nó gp illaapat cafu, fet)ff sta efl in ammalibws. villi dicebár. Etdixitmonftruofi- — Dicit: Étét& hoceft,vt mihi vf, 8 s tates Kci monftruofitates puenien. ratiocinatio fuper bocypgenerano tesà nà füntex peccato naturz, & afalisnoncftcafu, qfn,cum pofueri. exituilliusaionisabilloppquod musqo£alalgeneratü c» fpermafueruntpaliquodimpedimentum, te,nó, generatur nifi ex fpermatefefeciteá errareàfinc.caufaipitur quit neceffario vt generatio eiusex. illius vac qui Emped didt,(i fue- Vrermare i ptc neccffario . ergo rit verum, eítquiain prima genera. generatio eiusex fpermate nó ef.ca one corruptü fuitaliquod princi- fu. ergo fperma efi Ep animal ,aut piorü incoadco,q na pon poni ita p ieares, aut ma aut vtrung;.
B indocereilld principitiadfintin- — D.d.deitidegeneratur,&c.i. & ne- E tentü :ficatinnenimusmonftruofi. cffc eft v (perma przcedat generatatesinanimalib'accidereex corru. tion£animalis tpe , & epgeneretuc piócfermausimógfurbecalio exeointpetrminatok prim" ora Baz Üncaliquo accidente,vtdicunt. do eiusin gencrationecít (perma,& illi quiatrribuátacionénaecafüi. vlimusafal.&innucbat perhoc,
Amplius neceffe eft (emen fie. alal períe fità natura.cum cnim po riprimum; fed;non ftatimani^ fücrimusq alalcft habens (perma,
Meri qualia. GripfamaffaquidemoL, necdfleeft Yrfperma pesdaripfumz lispriusfemenerat.Amplius & Ernie mp F4 immalis
- diri ds ^ , . d BRA Ó Cun conceflrimua s ex fpcrmaue
minusalit diftinctum e non fitfübito (cd in tpe terminato, igitur &inplanisficbár, vtbo: 1j, ier gencratiocr"eft me"
uigena vinprora, fic vitigena | di;pribusalterationibus neceffarijs oleoprora/Án non.inconueniés j, generationcaralis, & q inttium y enim fed taméoportebat fiqui. iffiusmotus cft à reterminata Là dem Ginanimalibus. . — fpermate, &ad rem terminatam, f. Ef etid oportet yn generatione. alal,& pertráfi (up media termina- «ximalu, vi prime pracedat [jer-. ta-itotum hocdemfauit genera " tiociusex mate cl ic. |. madeinde generetur, mn gene. ios vegetal ilibus videmus &c i.& ratur [abite.C7" tef generstipri-. n hocinucnit (olümodo in aialimo eft [erma.Et et vn vegetabili- bus.Cillud, quod c(t pro finale, ue Yiderws propter quid, et imei. Ytfpetma in alalib*, (ed hoc Wtri ititur fint y. Di in vegetabilib", licet min*;Cqí mt appareat. V tri igitur fient m. rne quid, Scefe mà cj, Yareu generatur Yactas Sun [4pt. & cou(aciusagens. Et,cumdecanra funt bemimi; militer in W-. sauit hoc fundamentum, & eft p non
aequitatis t:
idee ree tad oetadicea
dot Empedodi,& dicit Vtráigi-
tur &ci.fiigithorquod dicit Em-
Friede ver. quzdam vaceá it,cuits füperiora fuerunthols,& Ánferiora vaccz, plocum à maiori, Beceflc eft vt vitisgeneretcuiusfüprion fintoliuxiordoenim bani m mi jn vegetabilib*, D.d. hocetimeftinopinbie, ivt fit vius, cuiusfüpcriora fantoliua, fed hocinopinabilefe pif pou rim* hoequod Et ide H generationeanimaliü, Er iflefermo Équafi. hypotheticus cótinuus, ínquo deftruitconfequens, & contludifoppofitum aütis, & accipitue plocum à maiori: qiii, hocinueaio magel maioreft (oi eiu to magis I vegerabilib?? Amplius oportebat & f femi nibusfleri, vtaccidit. Omnino üt deftruit (ic dicensea que na tura funt, & naturam , Natura enim funt quicung ab aliquo infeipfis principio cótinue mo^ tà-perueniunt ad aliquem fine, j ab vnoquoq aüt non idé qui^ bufqsneqi quiuis, fenper tame ad eund, nffialigd impedierit. P etia epertet^vt diffofitu in wide fermatie, C7. ud jngebg wi eii quà, eumrauerex eu y ft cafó , e» qiotund, accidit. Et" yriser[alite» qui boc dieit, de- Tirrilad, qudd pet naho'am, perNanes efi lud, qud mwetwr. bove a) aiiqua principio m ipfo,
donee vat ad fine. C7 mm principis nia euiu|, res earun « [unt per naturam , babet'n prs eft ad quemlibet finz, f "yi principium (emper induit «
"ynum finem nifi impediatur. " Vultét demonftrare crie '0s entii natura. it qui Vini qunAgugplmi ratio vniuftuiufqy fpeciei effetcal & cafaseft caufa nó terminata po effe vt vna [pés generatetur àqui libetfemineà qualibet mixtióecl mentórüm:&hoceft cótta fenfu Squiaiftud prindpiumcfterpr misprincipijsfctae Naturalis& nc opottet Naturalem loqui de co: negante ipfum, fm qp eft Natural fm qeít Primus Philofophi autfm gef Difputator,dixit:&v uerfalt &c.i. & ifte fermo deftri fübie&um iftius(ctz, quod eft na ray&illudquod tur per ng ram.quod cnini fit p naturam, naturá mouc continuein gene: tione vniu(caiufa; entis. inccepit. & principio terminato, & puenit finéterminatum. D.d.&nonex Tneiploe i.& non o£ princi
abet vni finem,neq; quilibet eftab vno principio.quod aütge ratqrcafu,non gencráfà natura, nongenercfá principio termina neq; ad fin£terminatum . fiipit'| "nerata genéten boc modo,etgo etna, neq; generan£á natura.& pofuit pna ayitex principio te hato, Kad finé terminatum, &l n6 cft femp , dixit nifi impediat Tdaüt, cuiusgratia, & qu puiusgra, fient vtiqid fortu ficuti dicim? «pd fortuna ve hofj
Liber À hofpes, lotusig abiuit, cum tan, quam gratia huius veniens ege rit,non afit gratia huius vene^ enim eftearum, d funtfm acci, denscaufarü , quemadmodum & prius diximus, fed , cum hoc &mper,aut frequenter flat, non fmaccidens,negid fortuna eft: inphyficisautem femper, ficni fiquid D es Et illnd, propter quid quando, ei cafu v.g bofpes venit cafu, 7" dicimus boc,cum a£fio eum aduentus eim, fnerit propter illa : Jed aduentme einn mon fust propter tlla: boc m.eff per accidens yum ca Fafedecal ques prac dens; vt faperime. figitur. lec ef£ ex eo femper aut in maie ri parte jon efl per accidens ,necafuey' res naturales emper. RE esde curfu ifs ab[eundatur. $5. Cum dedarauit q finisinuenit in rebusnaruralibus pfe non cafu , C fexpi erre rememorationem de. hoc ixiLqm. ja caluin. ueniunrur. rin Picddcarcum fintin minori parte:finesaGutxifté tesá natura,impoltcft ve dicantar fierià cafü,cüi fint (em pautin majon parte. Et dixit. v.g.&c.i.v.g.qi jntenditquicfcere nobi(cum,& acci dir intrauit balneum , & receffi. mE Balac caufa ci fuir intéc it qu; Te: nos pr? finisfuz quietisapud nes, fed nonquicuit apud nos ppiftum finem. D.d.& hoccrit,XciJ& dicim*
Secundus aliquid eft pp cafüm, eum faeri- D Bascriftimio iq actoeius quí egit v.g introitusbalnei fait ppad-« nenrum Suad nos: fin rei vetitate non füitpropter (aum aduentum adnosclinon intendebathoc. D.d.hocenim eft p accidens, &og.i. iftz enim a&ionesquas fecitex (uo aduentu,fünt p accidens, cum caf. acciduntex fuo aduentu,& declaratum eftex fermone fidido qp cafus eft de caufis/f (unt p accident, D.4. fiaüithoc&c1.fiautem introit* bal neiex fuo aduentu füit femper, aut. ia maiori pare, qf intenderit pet fuum adui intro balnci, n$ E.
fi4fi. dicimuse introitus balnei à (ao ad
genu feit paccidensaur cna, dein iepiqund Pueiti sumat dixit:& naturalia, &c. Et fjl
niensà natura,auteft (emp , aut in. maiori parte:& pp quid proueni&s abaliquo ex fenon prouenitab co, autfemp,autin pluribus: ergo feq türin fecunda. jn e ill id,proueniensa natura, non
Vaiiafs. Eevirquialfti holes ecedunt gp il prouenità naturaez iftis nibusproucnità cafü, & non concedunt giillud,quod pro venit cafu, pueniatin minori par te,& concedunt ifti fines non jpueniunt à natura in maiori parte,& hoc cótingiteis ex hoc,quod declarat( eft dc natura cafus, Ideo reuer-. füseft cum cisad verificandur ift£
fitionem:quia eft propofitio, inqua cít difputatio:in prima auté potis hocquafi notum per fe. ipo igitur in illisj funt manifefta pfe, qiiq, ponit ca pro manifeflisapud €05, qui innati funt recipere illud,
Phy.cü có. Auer. | quod
ER ifm? Idtfup.te, ficcomponit. Propter: siegt Lord
G quodeftnotum perfe, & qfiq; vit in declaratione coram propofitionibusfamofiorib? eis ad confirmádum:&idcoiterauit fermonem in hoc, vt mihi vidctur.
Inconueniens autem eftnon opinari propter aliquid fieri, ni fi videantipfum moués delibe raffe, Attamen étars non delibe rat.nangp.fi effet in ligno nauis facienda ars, haud fecusatqs na turaffaceret.quare,fi f arteineft ipfum pp aliquid , & in natura ineft. maxime aüt manifeftum
H efbcü quis medet ipfe fibipfl. huicenim fimilis énatura, Qd igitcáfit Natura,atg ita vt p^ pteraliquid,mamfe(tum eft,
Et malum ef etiam , quod nn epinantur ea fieri propter aliquid, fimon inenerint agens cogitare in.
fna a£f onec" ipfe inuenerunt fenecogitatione artem.et fi ars eds ficands naues e[fet im ipfis ligno, tunc eperatia eorum ejfet ad modi eperationis nature . ex quo [equis turjfi m arte efE propter aliquid , Lytetiam fit boc in natura, e7 ma ies quo declaratur hoc, effinilh , qui curat [e in medicina.C7" natura aftimilatur buic. Manifelium. eft igitur qnod. Natura eit caufa, € qued & caufa propter. aliquid.
36 Demonitrat hoc inopinabilecó tingens ci,qui non concedit cám fi samet oar pphocq Int non eft cogitatio,& finis non inuenit apud eosnifiin cogitatione, & eft,qín contingiteis, vriftacá non
inueniafin rebusartificialibus car& tibuscogitatione,& dixit: Etmalü eftétcos nó opinari q» aCtionesnS fant pp aliquid,nifi agens agat co gitatione,& ipfi inueniunt arté Te ppahiquid.com hoc, qagensnó cogitat. Et dixit bocinartibusquz non vtuntur cogitatione, vttexere, & fücte,nó ficut ars medicinz,& nauigandi. D.reuer fuseft &ad dedlarandum naturain hoc conucuit cü arte, declarando g illud, p quod pótquisexiftimarecas diuerfari, gy nondiuerfentin eo , & p hoc pfiat fermoin cogaitione modi fimilitu dinis inter as &cdizicc&, fiarszdi ficandi,&c.i. manifeftum eft non elt dria prima hzcinter naturá,&ar tem,fed arsagitextra , & natura intra fi igitur Lowe imaginari qpars eftin re, tunc neceffario cóti agere;ac fi eflet extra.&, fi hoceflet non effet illicdria inter nàm,&arté. & intendebat p hoc gp, fi actio artis p aliquid effct,quia eft extra,necet Eecá imaginati effemusarté in-
jy TA Yt nonagerec BpsliquidiGd.ge
notum eft per feipfam agere ;pptet zliquid/ue fit extra fiue intra,manifeftum cft q hoceft, fm fem; agitautin maiori parte.arsigit cor. uenitin hoccum natura. D.induxit illud, quod fequitez hoc,&dixite1 quo fequitur &c. & ifta confecutic eft manifeftaex hoc pdedarauit,q illudjiin quo differtarsà natura, nihil operaturin hoc. agit pp aliq« & cum induxit teftimonium fupe: hocex hoc, fi arseflet in ipfa re tuncageretaac fi effet extra, dixit, hoc magis declarat, &c. &&,qfn ar inuenif 1n Medicoqui curatíe:
rein illud; quo. clas, acfi. eficies w2.&fi bocnon effet, tuncars no:
Liber Secundus
A ageretpropteraliquid quia cft eztra.X,cum deftru d lli adio ex trinfeca operatin hoc, non eft dtia in hoc inter artem,& naturam,
A. mecesfit as im rebwe, prre pini
Vodautem ex necesfita
te eft vtrum ex fuppofL
tione fit;an & flmplici ttr.Nuncenim opin&tur quod *X necesfltateeft effein qu tione.quemadmodum fi aliqs murum ex tate exiftima B ret efle factum, qin grauia qui^ dem deorfum ferri apta natura funtjleuia aüt fuperne, quapro^ pter lapides quidem deorfum, acfundameta,terra aüt furíum Jeuitatem fupra aüt ma^
xime lignaleuisfima.n.funt.
xt cen(jderandum cff. de necef" tate viri fit a pofitione,aut fimplicuter.opinantur enim quod neefft ue im generatione ef fecundu. meds & exiflima]et quod paries ele nece[fario, quia grauia C Innata fnnt defcendere inferum, et lemia afcendere fuperim , € 1dee lapides,ey- fundamentum efl infe. rims tetfum , 77 lateres faperims ,
ja funt lewiora, C7" fupra omnia [op t funt lens emma. 37 popicrehquid, & y enftinitn u liquid , & q exiftéia finis Prendre geras tia membrorum in falute entisna- Asi di turalisnon cft cafü,& omncs Antixerür fc. Qui, dicentes caufam materialé tn masc pp cflcnituntus ex illa reddere cásfor
82 marum &a&ionum . opinabantuz D enim qp formz fequuntur de necc(- más &difitate naturam materiz,& cj diuet- mif fitasearum eft ex diuerfitate mate- J5rusc nei igit vale detruere hoc: e. nt fn ipfe opinabaf ccontra, £.qj ma- f&p.7 «. Via fequitur formam, Rc dixic Et Tes confjdcrandum eít, &c.i. & confy- & deala derandum cft de neceflitate exiflen ;&.&. 6c. tein rebus natoralibus, vtr (tex- Idé in£ in pofitioncformz fc» cum pofüeri- hac co musqp formafit, fequitur vt mate- &»i, ria'fitaut neceffitas inuenitur fimpliciter, iex materia: qfn ifta neccffitas nó eft propter aliqnid, (ed fim. pliciterji.ex fc non ex alio. D.d.opi B nantcnim ifti, &c.i. ifti cnim , qui opinabántur q neceffitas eft in neratione. iex maria dni lesfuntin hoc opinantur de rcb* naturalibuseis,qui opinanrurin re busartificialibusq) domusgencraturita,g füeniccuftodiensd calore, & frigoreex neceffitate , quia gna funt inca, defcendunc. «x neceflitate naturz grauisinferi*, & partesleuesqua füntin ca , afcen dunt de neccffirare etiam ex natura leui, & partes mediz exiítent meéhocriter,vtligna fuperius , & lapideinfrinci: terra & lutum in me F lio. Etex hocexemplo ret
nataracft mirari, quietum di- Git homo generatur ex hac gene- Honequia neceffe fuit vt paries, ues, d füntin co,defcenderenr, & uesalcéderent, ficut qui diit hoc in domo.Kifli non euadunt phüc. fermonem ab effe cafu? generationcentium. qíf , fi partes graucsdefcenderent in plantis, &afalibusex neecffitate fuz naturz, & lcuesafcéderent, tunc conucnientia actioná partium graurum, & actionum per.
L ijj ^'üum
G éiumleoium in Glote illios fpeciei eriteafu.licethocin plurib* rerum. naruralium videarur é cSuerfo. ani malis enim teftea, i natura non in. tendiflet cuftodiam, deberet defcen diffz ineis parsteftea.
Attamen non fine his quidé factuseít,non tfi propter hzc, nifi vt propter materiam,fed cá abfcondendi quzdam, & falu^ die eedeus iplum
ibusin quibufcung ipfum,p teraliquid Ek non funt quide elis d ahí narurá,
H nontíi funt propter hzc, nil vt materia (unt, fed propter aliqd vt propter quid ferra eft talisc vthoc,&huius gratia fit.hoc ta men cuiusgratia,non poteft fifinonfesca fit necefieeti i furírream efte, ferrari: opusipfius.ex fuppofltioneigi turneceífarium eft, fed non vt finis.n&in materia neceffarium eftjid ait, cuius gra fit in róne,
Et'verum eff certe quod paries sen ejfet fine ilio fed ejfe. eite mom fuis prpteriflasufinteligus per
V pane prapofitienem propter , materiam [ed propter ME falutem, co" propter iilás fuerunt pose datoninipbains fnt propter. ni enim csl siii matir am nece|fariam , fed ejfe eo- Tu nO boc exiélimatur. materia fed prepter aliquid ver. dr ferra quare eil tdi f ey dicefur, V agat. aliquid , ànt propter
liquidez. ith, er mor ddad qud ferre exqui [e mece[jario fit ex ferro fi (ferra , 7 f tlie fuerit ein. ato, expofitu agitr efÉ nece (litas non ex fine fenta. neceJlitas emm. el nm
feria, C7* lud propter quid eit definitisne .
Etverum eft. ies nó Poi ani inbicéadilonqui material
[c parictisnon futtpp hanccár del gssetiene nd quisintel ER ic przpofitionem pp, cá
m intentam per arem , &
fie cuítodia,& (alus.tuncenim erit*
rum dicere,refpondendo ad qui fuitparies,cp parics fuit pp fua ca fam. D.d.Étcodem modo, &c.i codem modo eft dc oibus, quz ncranf ppaliquem finem intétu. qf impoffibilecit vt (it aliquid neillisquz habent naturam nec fariam in cfleeius fed effe ciusá: li materia f neceffaria generatio fua non facitexiftimare q pp ma riam fuittale/fed opinandum efl ipfam effetajecít ppteraliquid . intendebathoc.cum dixit: (edc eius&c.i.fed ipfum effe hmói,C illa fant neceflariai fuo effe , pp hocnon debet gsexiftimare cp: teria eft caufa cfle cius, (ed opin: dum efto cffe cius eft propter : quid. Etinlibro Alex. dicituri non propter ifta, (ed propter ma riam.i. & illa, quz funt ante finc in re,non dicuntur efe caufz fin nifi fm modum, fm quem mate eft cau(a finismmo finis cft ca e
A eiosprincipaliter. Et,eum pofuit. fignum. a payé ic aliacerportger mestanon gin et nem eie ahoct Bpfatqo £üaliqs eir Mie MET. it.qoais ferra babet mulie dé-
lod quod eft condufo iftius ise o erri
Ersanitqustun marcan io e£iftorum eft propter finem,nc- Lgs eniunturin re ET Dur cen iem we, k non. greriiqud vemon ttis ppma ER el iris oe inpendontur Te aliquid, funt propter form&, zs ma iivnezn:&r eo nó fant ne-
Emipeeiqer hoc intende-
peloe s eesiender etin
'qt in le
E UE aque qid iniri
Part 21
Secundus ferenda rum afin tend, aliquidserq nonintendunrur pp aliquid:ex Bas Antiqui errápctunt,& enftima Uücrunt gola, quz accidunt rebus, fant de neceffitate matcriz; Et hoc. componif'in fecunda. fic Res noni; luntex ma-pesce non neceffarié, non füntex materia: resintea tz,non fant neceffarié non intétz. Quódait resintentz non fintex materia manifeftá eft.qf resinten. tz fübtex forma & ideo n6 fantne ecffariz. lonis:&forma non eft pp materiam: Terinséee nó L
fünt pp materiam. Et potentia tius! onis dicli eft reriafigara ic.Qn in reb? iibefes rogatur,quare | non detur p caufam materialem: sed
tp doinrebus * grnerabilibus interro-
af quare, refpondet per caufam fi- Bien: ergocaufe inalis eft aliad
pofitionem,£ cau(à materiali. Et o&s ifte rationes
Ew éontra cosqui non concedunt. ied eítnotam mpfefcncm.
ceffarij fimpliciterCvt non fit pro- Hec£ di-
prer fuam actionem, fedaftiolcius fpb entis ppipfum.&ifte modos neceffitaris qp
Doriinrire smisscifiact *t bon fir.
aqui efti iun d * pp
Er e Es
ceffitateunc ofa eflent neceffaria, «d
Eftautem neceflarium Gin &e17 Diti, ne qudd i." rer t; quodi
pedo a
cum enim re&um hoc fit,necet^ feeft triangulum duobus rectis zquales hre.fed non, fi hoc eft, illud eft.fed fl hoc nó eft, neqiP lud re&ü eft.In jjsaüt, d pprer aliquid np eenntrari, f finis etitaut eft,& id qd Eante, erit, aut eft.fi vero nó,ficutibi, fl nó fit conclufio, principiü non erit
* s Laddi: fic & hic finis,& id; gratia cui?.
(non erit, *,
aut n5 &)
principium enim &hoc eft,nó actionis fed cogitationis, ibi au tem cogitationisactiones enim non funt'. .
Er nece[farium eft mDotÍrina, €7 inei] fecundu curfum N aturalem funt qudammodo finulia .
quonia, quia reium eft tale, nece"
eftvt anguli , eo* trianguli fint pia es ps reHis pps Juerit tdle fuit illud. ed boc fs mn 41e talegliud mon effet retTum.Et. aerquefan pruter lud f mic intenta per sla fuerit. prafens, «ut futura fueritslla etiam , qua Jnnt ante,erunt prefentia, aut futura.C7- fi non [unt ,quemadmoda agitur ilie, fi conclufio non fuerit , tun erit principium, fsslster bec. eft difpefitio finis, c7* illud propter id. boc emm etiam efl principii fed non eff principem operatwnis, fed cogitationis co", principium il. lie efl cogitatione , quia illie non elf operatio Ideft & neceffitat£ effein Do&ri na& in Nalibus eft confil quodá-
modo,.qin in vtroq; inuenicnece(
fitzsex pofitione. Et dixit quodar modo.quiaex prioribus in doctri hacon quum ftetiora, cü con dluo, dt pofizriorin (da fif. fequi£ex ppoüitionibus 4 (untpri resin effe;aucilla, d (ant prioratt porc fequuntpofteriora. Et (iili tudointer illa eft. qi, fi propóne faerint,erit conclutio neceffario, i non fzquité cótrario:& fi finis fuc riterunt illad fantante finem.&i hoc diuerfanf hzc duo.propofitic nesigitutfm hunc modum aflim: lanturfini , conclufio adt afimil: eis füntante finem.Et,cum dixi qp neceffitaseft in eisconfimilis,i ccpit decarare fimilitudinem,& xit:qf quia reum eftrale, &c. & doctrina. inucnifaliquod fimilec ecffario,quod eft ígnatione, qmm « effe propofitionum fequiteffe co: dlufionis v.g quia angulus extnn. cusin crangulo valet duosintrin cosfibi oppofitos& cum angulo f. quenti valet duos re&os, hzceft 12 hoc, anguli rriáguli fant equ lesduobus rectis.propofitionesig fantillap, quecit resconclufio* roeftillud,quod eftante illud , quod eft.& intendebat p re&tá tri ulum re&torá laterum. & intend it per talejhoc, qd extrinfecus v letduos intrinfecos, & cum fequé. yaletduos rectos. D.d.& non, qu hocelttalefuit illud tale. i. & no inia anguli triáguli valent duos: pw: necefle vtangulusextrini eus(ittalisi.gm hzc non eft cat illius.D.d.fed,(ihocnon fuerit,s i.fi non fuerint anguli zquales d busre&tistriangulusnon erit rec fü larerü, D.d.&illa, d fünt ppa quid, &ci. & difpofitio conclufi. «i propónibuseft difpofitio cori e
Liber Secundus
Ec im
Poacierenria si M concu eruntin acto, &, fi conca!
in potentis, propócseruntin
Ionia Eram per ga
Erproptnescum condufione , fi-
cum his,d funt ante finem,
iic quemadmodum illic, &ci,
3 pemsdimoduminon fuerit con-
Scciecita d fabae nk
faerintilla, funtante fin£, n6erit.
por: fancin dodrina quaí
nie (ant propónes, &illud , qd cít |uafi illa, d (ant ante finé, cft ccfo. dicto
D anocn. eft priópif Ke Knut piu
ED Tee dip petdplum ope
rationis fed cogi! sentirian c cipi oparions d rincipiti cogipocogiationis equat illod BP ar.
ipit i Enfrotc rfr E ctadarplacpa pacpum wrap. Wlinis
erit domus, hzc ne^
EAE de prind; opationuns. &accidit vt ex. UR ii. itadone Eds dba fe optuiacf eie ius. & d.hoc, qa fünt & accidit eis, vt jtationis,& 'Ta- Ei odi üascopialons da Quare f eie Geri ut riter, auri niv
ron Jerra erit, f ferrum mos erit.
84 feautomnino materiam, qux D Jppteraliquid eft. vt lateres, 8C domus. mon tí hzc eftfinisnifi vt materiá, ne^ queerit ppter hzc. omnino ta^ menjfi non fint,neg dom Vespisag die t vero, fi non fit. ferrum.neg enimibi principia, finon ranguld duobus relie rectis, Manifeftum eftigitur: Pen tin Phy ia. dm eei re cius. . feeit igitur vt, domos. enit, vi bia fnt mece[fario, aut vt E pum erunt prafentia, c7* pin m i
2er prium pter
escis d rao Lenin A mie lm errare bm du nfi rigid Y
ri [guod dicitur de materia C am metibw.
Ideft,neceffe Eigió/fi domusfue- 9o nicae di qbus domusfit, finta domá,&hocint&debatcum d.vt ifla fint neceflario.i. vt ifta, ex 2 domus. fit int neceflario Tefle,
fiara afi goóa£ domus : &hoc ? modis;ut vt fint fíentiacti
eoautg P edrfenda: tia D d.&virma i.& vk ifta Ba
e illo pps fuit materia. D.d.v.g. iv.g.qfn lateres, & lapides neceflc € vtfint fi domusfuerit:fed non exla. teribus,& lapidibus fequif neceflafio vt fit finis intentus v. g. domus. neq;btintroitum in fine, nifi fm. materiam f. fm q» materia eft vna. caufarum rei,cuiuseft materia. D. d.& non erit pp ifta.i.& forma non etit p materiam,fed p ag£s. D.d. fed jlla-t materia. D.d.fi ifta nó fuerint A.forma,& finis. D.d.illic.n.&c. &.
accidit exhocin generatione eftfimileci,g acaiditin Do&rina.i Do &rinaenim énon erunt propónes, fi condlufio non fucrit.v.g.qfn propofitionesex quibus declarat qj an gulitrianguli valét duos rectos, nó erunt non fucrint zquales duob* rectis.& iam pdixithoc,fed iterauit.
1d£ fcp 8 illudad rememorationem. In libro
Jd£. &iibi.
vero Alex.neqy illicenam erüt prin cipia trianguP habuerit angulos elus duobus re&is.i.qfn non fequit qfi condufio fit,y propofitio nes(int. D.d.Manifefítum eft igit, &ci.manifeffum eft igit q neceltasin rcbusnaruralibus notat mate riam,&illum,quod fequitur matetiam de motibus, & non notatformam,fqfn materia inuenit ,ppter formam,non forma propter iplam cum non fequitur materiam. Etvtregi quidé Phyfico dice da funt caufz, magis alit ea,cu^ iusgfa.caufa enim hzc materi, eftíed non hzc ipfius finis.Et nisis,cuiusgra.& qui pricipiü eft.á definitione , € róne peti£, ficuti ijs d $m artem.aín.fi do^ mus efttalehacopcrtet fieri,et effe ex necesfitate.e:cm fanitas. hoc eftjhacoportet ficti ex ne
cesfitate AL e£, fic & fl horno: hochzc.fl vero hzc, hac.
Et eportet Naturalem inten
re bes duas cau[za , fed magua let intendere can[am, que cil j pter quid. quoniam ifla efl ca materie.Ipfa autem nn efl fin. propter quem (C7 principium de defimtiene y" rone, ficut efi rebws que funt per artt-Y. g. qi niam, quia demm eff tale , nec eftve fit boc. ev" quia fanitas ali neceffe eft vi fit bvc.ex fi loter quia bomo eil talu nei eft've fit boc.
Et oportet Naturalem redé vtranq; dim , quia conítitutio r naturaliü eft ex ambabus,£ex rm ria,&cx illo,ppqd cft materia. d.fed magis. 'c.i. oportet. turaléfolicitari magis circa eaul finalé cum pp c&m finalem fitc fa materialis, & non pp cám m: tial£eftcá finalis. D.d.& princi eftex definitione, & róne.i. pri pium,ex quo fequitfi fuerit ne tasmateric;eftillud, qd contine finitio,& formain rebus com| tis. Etintendebat per hoc gp ,ci finitio rei fuerit pofita, fequitur teria neceffario in cécius. defin enim continetformam cóem, : priam. D.d.ficut eft in rebusar
alibus.i.v.g.quia definitio do: eft continens,coopericus, defe à calote,& frigore, necefle eft v
compofita ex teto,& pariete. & definitio hominiseít animal rz nale.neceffe eft vt fit compofit carne, &offe:& quia definitio tatiseft difpofitioin membro,
Liber Secundus
A sgitfüam a&ionem in membro,ne cef eft vr ifta difpofitio fit comple xio,& hoc intendebat, cum dixit » domuseit rale,&c.
Fortasfis aiit & in róneeft ne ceífarium.determinanti.n. op? fecandi qp diuifio hmói eft, haec aüt non erit, nifi habeat dentes talesjhi v ero nó,nifi ferrea fit. f£ enim & i ratione Qdam partes , vtmateria rationis,
, Etrelium eff "vt nece[ferium Tatret in definitione etiam.e7" boc erit quando definerumws athionz
» ferrationis quonia eit [cindere ta-
li mede quod nen optatur, mfi [er-
à babeat dentes tal modo: et hoc
smpefcibile efEvt fit boc modo fs
Fit ex ferro,in defimitiane.n.tt que
duo partes funt, quafi materia.
Quia defniionescontiaenn genera & differentias, & gencra funt. forma vniuerfales,& differétiz for msz proprias,& eft declaratü qp ma-
teria fequitur neceffario ex forma ,
rectü cft vt definitionesin hac (cien
tiafint principium apparentia ne- € ceffitans materic.&, quiaex quibuf
dam definitionibus non folummo-
do apparet confecutio materiz., fed
Ta ácfai- etiam in cis intrat materia, dixit: Et.
Smé"si reum eft &c.i. & retum eft vrin
nimi quibu(dam definitionib* nó fequa
manie tur neceffarium ex pofitionedefiwi coe nitionis fed itratin definitione qua
dexi.& v. cOfecutionem.D.d.(i enim definie-
3h c6 rimus&choceft exéplá definitio-
A; E * uis;n qua apparet materia ferratio
enim,quia non cóplef nifi p formá
& materiam ferrz,ideo intrat mate D riain definitione.ferrz, n. fi dixerimusipfam effe inftim habens dentesnon erit definitio,donec dicam? ipfam effeex ferro .
1» bns Seid Libri frate my loco tpfi Terty legebantur h fe cum ex Pauls tfrae pe pip Codice fententia, t0. Primi pb.pars effent deo e ex bec ad ilis gei iei ARISTOTELISg DE PHYSICO AVDITY LIBER TERTIY$, Cum Áfwer.Commen, $YMM AE LIBRI. A teri primo vía; ad. j. oftendit ad natu-
Talem pertinere tractare de accidentibs communibus rerum naruralium.
em agitur de infinito. reperiatur, B
De accidentibus communibus rerum na- T twralium. — Cap. 1.
MES à D Voniam aüt natu» e | cipium motus, & [ae ee] mutatióis:metho^ LT X0 dusauté nobis de natura eft:nonlatere nosopor^ tetquid fit motus. neceffarium. enim eftignorato ipfo, ignora^ ri & natur&.Cü aüt determina" uerimus de motu,tentand' erit eod£ aggredi modo de iis, quac videduu confequenter funt, Videtur aüt &9^- Zim motus
G motüscontinuorü effeinfiniti aütapparet primüin cótinuot quapropter B dcliniencibus [-.] tinuum accidit vti (zpenume^ snero rationeinfini ci:cü in i nitum diuifibile continuum (it,
Quia natura efl principium mo- £n 7" quietit , C7" tranfmutatiomi:C7" 1s bac fcsentia intendimus nat urA:óportet ws narrare primo motum quid fit. Deindecidetersminauerimes boc , dereominabimis "yniapuda, con[equentiti
Ha, pt exiflimatur quod metm € de rebsa continu:C7" primum corum jj [équantur fcientiam de cotins fl de infinute, dit multoties ch defimerimue con
tinum Vti in eim definitiune infi mitectllud ensem , quod diuiditur in snfinitum,efl contintum.
RE Ncospit notificare cau- M m, ppquam coatigit ME eloquiin hoc libro
J motu,& de rebus, (fequunt motá. qíà, cum cófj etus (it de natura,cuiusde! eft principium moc*,& quietis, fuit ne. efle ei declarare fm quot modos di citur principii & de materia Scfor ma primum principi mare Siu nio- riale/& formale:fed primum princi
P (crutaretur de motu,& acciden- E S mores principium afit, quod tadonéde eft primus motor non potuit pfcru mow. Idé tan deco, nifi poft perfcrumatione
X-Pb-4-f- democu.& incepit liic declarare Ae — exdcinitione naturz apparct. p ferutatio de motu elt neceffaria, &
: C7" ides acci- cere:
* *enópo pili materiale potuitdeclarareante i
uod oportet Naturalem períc 3 vnaquaq, illarum partiá ac purum in definitióc,& dixit: Q* natura &c. i. & quia if apparuit fdi&is definino narurz eft pr. Gpium motus & quietis. i tstionis,& non tranfmutationis intendimus in hoclibro ride natura,cum intentio huiu: bri fitloqui de rebus cóibus oll rebus. smaroralibur iam locu mus, o prindpi f marclaolm reri pt ol tet nosigifloquide motu quid í Scum determinauctim? i defin rim? motum, determinabim* vnumquodq; eorti,] accipiunt Sniiole mótus d uz: auum
mor(. Et,cum dixit! uz 1t2 fc habentad moi & dixit: Écexiftimatur &c.i.vurc. diuiditur inindiuifibiliafemp, : inaliquadiuifibilia. D. inceepitt rare Son rderitio decontin exigit& cófyderationem deinfii M dixit:& primum eorá, &c.i rimum eorü,quz apparentez « 'deratione de continuo, eft coni ire deinfinito. D. deditcim hoc,& dizit:& ideo accidit muli tiens,&c.i. quiainfinirum cótin, continuo;aut ft definitio cius, cidit multotics, cum. üerinm
continuum,acciperelfua definit neinfiaitum.continu(i enim cft
xit:quod* enim di tumefítcontinuum.i. & diximus definitio continui eft illud, q4 di i initum:quia illud, qd uiditurin infinitnm eft continu: quodenim fdicatur fm gd,g a uergitur,eít. itio, Etdixit,vt;
A hi vf,sceidit multotieos qp ifta defi nico continui apud dicétes ipfum non componi cx partibus indiuifi- Mlibosedl con dinterantem 'Conunsum componit ex partib? isiibdibusnon conceduar hdc definition£. Et q.d.ideo accidit plu-ribuscorumqui vcunt definitione. continui, accipere in definitione ei* iIni- Xin $di nonem, vtin quadr. códiauum eft
camas iflud in cui? medio: itermi- de. Sia communi dudus abu
P er octupat ct modici Ma
Roh eid Ma
& propterea qp cüctis funtcóia,
& viia hzc confyderan-
dum erit, cum propofuerimus
Sperula- juogp iftorum.pofterior
vo &c P9 enim eft de proprijs fpeculatio Ea. ca quz deccommunibuselt,
king. — Eten bec impofübile eive
setis ft filocu 77 tips, men fue.
rit. Manfefrü ef igitur n.
pter boc er" propter boc, iffa
fant communta emnibus , oportet
Part 22
eri de eerum.co-
c Perfermeri de vimque perrabmini sue ibo
»" Cum dedarstitg er definiiome naturz aj oportet Na-
fequeuübas motum,& dint: Q illo
lotum, qua nc plopinqos biais et €oounuum , & oinfinitum (equiturcootinuum,inccepit dicere, Et, quialocus,& tempus fequunt mo-
Teraus tum in rei veritate & vacoum,vtdi D. cuntquidam Narurales oportetét confyderare dc i(listribuscam con. fyderatione dc illis tribus przdi&is , Etdizit: Manifeftum eft igizur, &ci.manifeftá eft piter hoc, duod diximus,g ifta apparétin de- Initione naturz,&, quia ctiam ifta fant communia omnibus rebuena. ibus, * oportet nos in hoc li- Oporter bro loqui de iftisrebus:cum ifte: - d bert primdsliberjn quo loquituc me . rebus naturalibus:& de commv- ldéi pax
ni oporretloqui pri* q de. io; mio fuo eid ieeteleidr ise Bri busis'hoclibro. Et hinc exprefíit puts fuam ntentionemin b hoclibro, &c1dL:- &illa,quz funtfübiedta ifliuscon- deats.c. fyderationis:& fontcaufze commu- 39- ibi nes,& accidentia communia, d ap- d&e ode, parentex definirione naturz. Ani p 5YMMA $ECYNDA. fus Quid cos uoces ecc cos Lt Defippoftis ane defi premelligendu.Cap. 1.
Rimíi aie ficuti dixi, vdecoerpod imus de Motu. Eft igi ^
Mi ROS] turcoríi, 4 funt;aliud ] EE uideadta oli aliud r tentia Et eorum, dj funt ide hocaliquid , i lud vero tm,aliud aüt tale, & in alijs entis fdicamentis fir , Eo/ rum aüt, quz funt ad aliquid, aliud quidem fm fuperabundá tiam,& defectum draliud auté fm actiuum,& pasfiuü,atqp oL, nomotiuum, & mobile , moti» uum.n.motiuum mobilis eft:et mohiled motiuo eft mobile, E t
G rtiapiemus ficut diximm de Metu. Et dicamm quod veri ida fnt in perfetlione , et quedam in potentia . Et iflerum quodda demonfiratur e[fe boc, quaddam demenfiratur elfe bus quatitatis , et quoddam demunfiratur 4ffé bn 3 difbofitionis , aut. attribuitur lec modo alicui aliorum predicamentorum entis. Relatiuorum au tem quedam dicummr [fecundum mag," minus c7 quedam [e- Hl cunda agens ,et patiens et 'yniuer aliter fecurd mouens , et moti . monens.n.eff mouens motum : C77 metum efl motum à mouente .
$; Cum voluit definire motum,in caepit de illisque ita fe habétad id,
"zl reu- Qd vultcdefinitequafi* propóncs.
& incepit primo diuidere ensfm sctum,& potentia: & funt duoge nera,extra que non pót motusefle, aut nó efle mediá inter illa. deinde. pofüitfecundá propónem, & eft. entia diuiduntur in dect przdica- I menta, ad hoc, qj vultétéeclarare. €p motusinueniturin quatuorco- 1ü tn. Deinde pofüittertiam propónem,& eft, $dicamétü relationis qfiq; relatio 1eo eft fm magis, & minus, vrduplum,& dimidib, & mule scpaucum »&qfiq;eftrelatioinco Ese petens quéadmodum .n. duplü drin refpectu dimidij,& dimidiü in refpetu dupli;fimiliteragés dr in miedupe
tieutis, & patiensin ref
&q nóhabetc£nifiin moto , & acdpitrem motam;quafi differe tiam motus, D. d.&quoddam d monftratureffe hocjiindinidua fübftantiz, quoddam huiusqua titatis, i.indiniduum quantitati & quodéam huius difpofitionis, indiuiduum qualitatis. D.d.fm r. gis; & minus, ideft relatiuum,,« €ltin quanntate. D.dixitfm ager & patiens. S intendit relatiuun quod inucnitur in przdicamen agere, & pati. Etdixit & vniue Ger fecundum mouens, & m titfn quia mouens, & motum fu * communiora quàm agens, & P tiens,cum om.eagens fitmouer & nonconuertitur,
Non eft autémotus fter re Mutatur.n.femp id, qd muta autfm fubftantiaut £m qui tü,autfm quale,autfm locun cóe veroinhisnihil eftaccip re ficuti diximus, qd neg; ho neg quantum,neg quale, ne aliorü pdicamétorü vllurn fi quare neqi motus, negg mut tio vllius erit prater ea, qued €afunt, cum nihil fit preter, qux dicta funt,
Et nen efl motus extra ipf. res tranfmutaticn.(emper tran mutatur,aut in [nbflantia, aut
Wátitate, aut in qualitate, ant frser nibil inuenitur eino cm ne ifl.a.d.quod nen efl ita, ne "ynum aliorum. icamentorà
"ynde nece[fe efl quod nen eft m P nicr
£96, neq, tran[rnutatio oimo
'U aj tis. Etinduxithocad declarandüq, ^ a presi d v ifs iflorum, qua diximim . Hc
a&io mo motus eftactio motoris in moto,
Liber Secundus
4^ Hoc etiam eft quartum fünda-
4 mentum ad hoc, qd vult de defini-
tione motus, hi q motusinuc-
nitur jn pluribus vno. frzdicmen
to. Ecditi Et non eft motus,&c.
i. & n6inuenirur morus extra decé
predicaméta.qín tranfmutatá (em.
per uanfmutarur aut in przdica-
mento fübftantiz, aut quantitatis,
aut qualitatis.sut vbiautin alio f-
dicamento: & tranfmutatio nóin-
nenirur nifiin tranfmutato:ex quo
fequit vt motusfit in pluribus vno
i .Et ifc (ermo com-
ponitur fic. Moruscít in moto : &
3 motum eítin pluribus vnoprzdi-
€amento . ergo motuscít in pluri-
busvno przdicamento& nihil in-
uenitur, &ci. impoflibile eft inue-
nirialiquid vnd cóc iftis przdica-
snenrisinquibusinuenitur motus,
v.g. aliquod cóc iftis quatuor, qd
fit vnum corum, neq; aliorum
li rü :exquofequitur
Yt motus non fit in alia natura f-
Moms n6 dicamentis, & vt nó dicatur vniuo-
bh def ce, Ftintendebat declarare.qin, qa
pon motusnon df vniuoccjdeo nó ha-
kim po* bet definitionem dictam vniuoce ,
C fed fm prius, & pofterius, (cd tá ta-
&pofie- lesdefinitióesintrant in artibusde
1i &ales monftratiuis. Ecf queric de hoc
Ld d. hic, p motus nó invenitin vno
denis Pdicaméto , & dichá eft in libro de.
Ln icamentisipfüm efle in predi
Vilckile camento pasfionis. & fm hoc aut
55225 non debemus computare redi
e. mentü | pasfionis »autnó. jus
de áciéx diccre ipfim Tueniri pluribus vno
35.54. przdicamento. Ad hocautem dica
bres mus," qin motus fm q non differt
pk dl ic ad quam vadit, nifi &pp eq!
ue fm magis, & minus, necefle eft vt
*- fit de penere illus perfectionis. mo
87 tuf*o.nibilalind £g Par D tis poftaliam illius perfectionis ad Digreffio, |uam intendit motus, donec perfi- fQua 4ric diatur, & fit atu, vnde neceffe ct Vit pes vt motus, qui eftin fübftantia, 1n- bus dica. ueniatur in geaere fabílannz : & means. morus, qui eltin. ju&titate,in gene- 5: " Tequantitais: & militer, qui eft Mona? nrbi qualitas fm aurem qret ctione, ad viaad perfe&tionem.que eftalia ab vadit, nii ipla períctione eccle cit vtfitge qui feci nus per fe. via enim ad ré eft aliud 22) maabipla re. & fm hoc fuit pofi pre- rangs dicimenram perfe. &iflz modus celis & vc eltfamofior ille aute eft verior. fit degfe &ideo Ariftot. induzir illum mo- s dum famofümin przdicamentis, & iftum modá verá in hoclibro.
ger Vnüqdg auté dupliciter in» tiiomsnt eftomnibus,vt hocaliud,n.eft hil aliud& formaipfius, aliud vero priua, 1 fatio tio:etém Quale, hoc.n.eftalbü, Eng à illud autem nigrá:& fm Quan peres tum, aliud, n.perfe&tü eft, aliud 9i dir vero imperfe&um. flmiliterau nec tem & fm Lationem, hocenim tnit i furfum illud veto deorfum,aut potum, aliud quidem leue aliud vero vt dicere. graue.quare motus, mutatio D is fpeciestoti funt, quot entis, conátefi- Et "num. ifloeráemmum E —— efl duobus modi g. quonia illud, aeter demenflratur e£ Kec, dema Vien. 'atur per formá, et demaftrarur per prinatunem : (77 famliter in. walitate:aliquod.n.eft albur,et. qued nigrit:e" fewliter m qu fitate, aliquod efl perfec et ali-
4 wm,n Tranilatioe, lqued eft füperim ,ey* diqud
efl inferion , aliquod lene, 77 alis rane "vnde neceffe eft'v
tet fint [Decies motus C7" tran/mu tatione , quet. funt [pecus entis Cum pofait «p definitio motus eftambigua,quia inuenitur in plu- Tibe przdicumentis vno, kv it
e non ter
Jom efl mortscalis ed K quia mo: tusinucnitur in vnoquoq; ü sotusin duo, vaum nob] lius, Sc aliud vilius, motus,n.qui eft in eodem £e de vilior oppofitorá sd nobiliuseft nobilior, &qui eft
H à conrrario cft vilior, vtmotus de
n6 cffc in cffe, & de eficin nó effe. Etdiait; Et vnumqdq;iftorG,&c. i& vnufquifq, quatuor motuü in venitur ih eod predicaméto duobus modis, qfa tranfmutatá in fub flantia, m man utao c" »gàq; iur in eflej. Trey qfiq; demonftratur in priuatione forma. morus.n. in ca- Tasfine demonftratur o motü habetformá, dé generauo, &in quo griuatur forma, dé corruptio. & fi-fuiliter in fine tranfmutationis in qualitate, qfiq; demonflraf', fm eftalbü,& qq; fm q cft nigr: fimiliter inquantitare, qfiq;fm qp eitdiminutum,& qfiq; fa eft perfe&&:& fimiliterin tranfmutatióe, iq; finistranfmutationis eft efle (aperius,& qiq; eft inferius. D.d.& aliquod leue , & aligd graue. forte. eltexemplá de motui vbi.i.g mo tuminloco qfiq; mouet ad hoc, vt. fitleue &in atu, i.a(cendens füper. aliacorpora,& qfiq;,vt fit graue in
, a&to,i. vi t (üb aljs corporibus. Et
forte eftezemplum de Generátione, & corruptionc. clemenma enim.
tranfítdtmentor de grauitate infe tatem, & de leuitatein granitater D.d.neceflc eft igitur ex hoc, &c. necefle eftigitor ex hoc, quod di mus, vefpecies vltimz motus fi tot, quotfüntfpecies rerum mot. rum; &fünt. vt hic a| doz,Lin vnoquóque predicamer t0. Vtrum autesm inueniarur mc tus in alio predicemento ab ifl quatuor, iturinQuinp Motus definitio exrebus proprijs tram
* Iuifo PA vnü
Dn aüt potétia, ei? ql pot tiaexiftit quaten? hmó Mod*évtalterabilis qde, qui tenus: ile Alteratio : aug métabilisaüt, et oppofiti deci fcibilis(nullü.n.eft cóe nome i vtrifq)Augmetü, et Decremi tü:generabilis aute, & corrupt bilis Generatio, & Corruptio
cius vero, q& fertur, Latio, Etym d nerum dimidatur inillud, e d1fnet illud, quod efl potetia, th Moti erit perfetiio cid L] Je potentia, fecundum quod eff t le yg. quoniam perfetlio altera 4, quando alreratur efl altera tie , et perfectio «ti, fui hfc, er diminuti : € sen babent num nomen comm ne ambobws , qued ef! augmen
IWP, C7" Diminutio : eo
&i generati, C7" corrupti eft Ge ntratu, Cy" Cer?aptio : ey perfi
Gio trenilati eft arentew. ur
Liber €& Cum pumeraeltills gos debertt. A federehocquod dicit de definino
he motusjincopit definire eá, & di-
xit: Etcüm vnüquodqy, &c.. cum
torque eri motusdiuidaf
in potentis, & a&tüi. qf Map d
torum qfiq; eftin potftis qfiqy
in actu: & mani! eft períedio rei motz-: ergo manifeft
Er 15. eius, fm qeftin potenti. Etaddi- Documen ditin defióne,fm x eft in potétia, "UL —— quisomnemotd, ge inadu, poma Pediontfi »ftu, jn adtu,non QI, in qct momm perfedtioné (ed indcféne fm q» eftin potentia qnz df motus, Ecvud. Demdeinorpitdemonftrare con. 249 venientiam i(lius definitionis vni- €uiq;generá motuum, & dixit.v.g. q^ io alterati, &c. i. v.g. qi tiayft nd, dra do ia,eftil ju Iteratio:&: tosug Dun dime] fA) füntin potentia,eftillud,quód dici irum, & diminutio:& perfe Gio generati, &corrupti,fm q fant in potétia generatio & corruptio: € & pfe&io translati, fm q eft in poté NAE T ID . manii Initio moraseftcóis moral nouo, &ater no.& filt etiam appatetex hac dcfi- Bitione contingauo motus, motus enim,qi quiefcit, erit perfe&io ei*, quod *) a&u.vnde videm*q mo tusaogméti,& alterationis funt pla. 1e5motus . non enim poflumusdieere q augmenrará cft morum vno motudcinitio aogmenti v(q; ad fi-nemi enim mor" eiusin tpe fenfibili. & fimiliter € difpofitioin uribos alterationibus, dei
duasper- haber
$8 bile cft vtin toto tpe augmená t D fom» &non pn à
lu. motusigitur Augméti de ini Mo*
t0 morus ad com penitus mái Ir] 1ibus motibus, & pluribus quietib*, sd ad có in vnoautem motu translati, quieft ponkar ex de principio ad finem,non ioterpo- Hbrmod nirar quies. &ideo continuarioeft s i. : ior in eo. &credimus hoc Is, vide inaugmento,& alteratione,quia vi ,p boc. 8. demusaliqua anpei peranná vno Pere. digito . & remotü eft vr ille digitus diuidatper osparwestpis illi* anni, qff minim tempus fenfibile non. exco partem fenfibilem, cd non crefaarplanta continue,
Motus definiti re rebus communium Vodauthorli mona al hinc manifeftum. Cum en adificabile, qua ten? taleipfum dicim? effe'a&tu. fuerit,zdificatur,& hoc eft edi, ficatio, fimiliter autem & medi catio,& volutatio, & faltatio,et adolcfcentia,& fenefcentia,
Et declarabitur quod mot Joc,ext boc quod narrabo. tedio y tatum enm mn dicitur adificari 1n aLfn , mifi dum ms edificamom, € bec efl adificari ev fenuliter addicere , 7" medycari, 7" labi, € titubare. "
Dicit: Et dedarabit,g mor*eft pfe Gio rei pot£tisfm qj poteft ex indu ione tsfimurabilld zdifiart ent n6 dfefle zdificatü gf ceffatab edi ficatione, neq; q8 nondá zdificaf, fed dá zdifica;[& illud eft perfe&tio zdificati,& zdificatum non eft non zdificarum , nifi o habet. porn.
G &fimiliter eft de addi(zente & medi cinato,&de lapfo . dicimusenim in vnoquoq; iftorá effe tale dii babet. illam (pém tranfinutationis, fm qj €ltinpotentia, Cum ipit zdificatio eft pfettio zdilicati fm qp e(tcdi ficat, & fift in alijstranfmutationi bus manifc(t eft q motuseft per-
Moms eft feclio moti, fm q elt moti. &quia. perfecio. non eft mori fm q eftin potéiq £ia tia manifeftum eft q motuseft per Pound, fccio moti, fm q eftin potentia, yr Quo patTo vna, cy» eadem res dicatur c[fe. inpotentia, ey inafTu. Cap. 4.
H Voniam aüt quzdà ea^ dem & potentia& actu funt,at nó fimul,aut nonfm idem, fed vtcalidü qui^ dem potétia frigidum aüt aut
multa iam agent , & patientur: feinuict .omne enim critflmul actiuum, paffiuum : quare & mouens phyfice mobile eft. o£ enim hmói mouet, cü & ipium moueí£, Videtur igitur quibufdá oc,quod mouet, moueri. fed de hisquide exalijs erit manifeftü qo fc habent. eft enim quoddà
1 mouens& immobile.
Ef quia 'vdensa aliqua eade. eje in potentia, C7" in atTu, fed mn animal fecunda dern, v. 4. ealidü «lu , C7 frigidim potentia : funt enim plura , que agunt in inuict, €7 patitur abinsict-omma enim 3a funt ex eque. gnat inlimal, €v' patiuntur ."Ynde nece[fe eft vt. quicquid mouet naturaliter , me- Neat ur. Et quidam exiflimauerunt. quod emne, qud mouet, mouetur.
Jed boc declarabitur alio mado
boc. efl enm aliquid quod mou € nen mouetur.
Quia videmus res fenfibilese duobus modis, aut in potétia.aut a&tu,fed non fm idem , & codé m do, qí impole cftaliquid eflc ca dum in adtu,& calidum in poten fm eundem modum:(ed idem in fpedtu eiu(dem qfiq; eft in posti qiq;ina&u. v. g.qfh aqua qq; clidainattu, qi; calidatap tentia, in refpe&u aüt duorum: ingorrmtia, &inactujf in potent
pecu alterius,Sin actu reljed reliqui &filt in refpedtu enídé. duob* modis.v.g. qfi cibuseftag incorpus, fm q cítpanisin acu, patiésabipío,fm c» eft corpus in. tentia.neceffe eft ipit vt fint hic. qua;que mouent fe abinuicé,& m ventur abinuic£, & qj hzc duo fi vera Cagerc & pauinfimul edin fpe&u duorü,nó in refpe&tu ciu(d
d. necefle eft igitur, &c. i. c fii aliqua, in quibus 1nuenif potenti & actusinfimul,necefle eft vcilluc quod mouet fm bunc modum, m ucatur, Et intendebat,cüm dixic turaliter, illud , quod mouct, fm « eftin potentia mouens, D.d.&qu damexiftimauerunt, &c. i. fine determinatione, f. vt fit compofit ex potétia &actu . fed non eft veri fcdin fine* iftiuslibri declarabitc qp hiceft moror , qui non mouett omnino, cüm in eo nó fitaliqua p tentia:& innuit Platonem.
Eiusaüt,quod potétia exifti actus,cum actu exiftésagit, au idéjautaliud, quatenus mobik motus eft, dico autem quaten fic, eft enim zs potentia ftatua
Liber Tertius
À attamEzrisa ctus quatenus cs, motus,non eft . non enim idem tftari effe, & potentiaquadam. mobili.qin,fi idem effet (impli^ eer c fm radonem, ,evtigs seris, quatenus aes, actus motus,
Motir autem cim , quod ef n Fetentiaseil ines, qid cf, quando slind quod t in perfethone, agit. «ut per [e aut per ad fecundo quod e muti, co^ telo er bec, quod dico fecundum quod eil mo-
B efl in petentia idoli »[dd perfetto vupri fecundum quid ef upriisia eit maru qiditu noris ip. fin effe motum per aliquam pet poi babet px intentietem fnpliciter.ey" fi baberet ean dem intentionem iciter tunc. etin definitione. effet motws
. erui a ER naturalia füntin potentia, &actu infimul, aurinduobustemporibus in refpe- &uciufdem;autin codem tempore refpc&u duorum, aut ciufdem , fed
€ duobusmodis,& q motuscítt hoc genere,inc dedarare q» motus. Ci peso extis fm pellit potentia, nonfm g eft in atu ,& dixit: Motusautem cius, &c.i.motus auté €iusquodeftin potentiz eius, qd exit de potétiain actum , inuenicur.
faL&og inilloquode(tin actu, T [&quauson td. doi eft in actuagit:] & hoc I quod cff q cft morti, &non fm qeft
?9*- in aQt.v.g. quoniam cuprum eítin
Part 23
eGucuprum,&in na idolum & perfi cupri iradu, fm quod
eft caprum,non cft motus, quopiá
$5 tuncquiditaseiuseffetin motu, (ed B adio cuprique eft motuscíta&io eius fm q eftin potentia idolum, intenditquoniam, cni potentia in. aliquo fucritaliud ab actu, & mot* non eft perfedio rei fm quod eftin. a&u,neceffeeít vt fit perfectio eius, fim eftin potentia.&,(i motuseffetperfecio actionis, tunc quiditatesrerum effent motusfed mot" nó eft perfc&tio adtionis.quia quiditas cuprique eft perfcdio ciusin actu, noneít q habeat potentis ad motum.quoniam,fi hoceffet,cunc potentia, & actuseffentidem.
Non eftautem idem, quead, E modum dictum eft. Manifeftü eftautem & in contraríjs. poffe enimvalere;ac poffe egrotare al terum eft n&g; ggrotare quide, & valere idem effet, fubiectum. autem,& id,quod valet, atque €grotat,fiue humiditas,flue. fari guis vnum,& idem eft. qm alic. none(tidem , quemadmodum neg color idem,& vifibile,potfibilis,quatenus posfibile, act*, manifeftum q» motus
Et intentio corum non eft eade, "rt domi. Et boc manifefi e$t an contrarys. [anii enim in potetia aliud. £ ab infirmo in potentia.et
Je slum fermonem debent habere eandem intentunem.ubie Gum enm eemii.er" efl illud, Janatur Cr" infirmatur fne fit lra boc non fit idem. [icut color ey wi fibile non [unt idem.manifeffi eft iod perfetlio eima. ot ali- Dar SD. quid
Phy.cücó. Auer,
teri cócra. siarü (unc.
€ quid ecsondum quod poteft , illud ei mitw. 70 Etiptentio actus cd potentia in. fe demfata non eít eadem, & fi fübje&um fitidé. &hoc eft manifeftd Tn cGtrarijs fübic& d.n eftidem , & füntin maxima diuer(itate.v.g.qín. hoc demfatum effc in potétia anti, éft aliud à dicere ipfum effc in poté a infirmum.&,fi duo diuet(a cnt dem, pp hoc fubie&um eor(i eft idem,contii vt potentia ad iri firmitarem cfleteadécum. tia Ad fanitatem.& fi hoc cflet, unc fanitas&infirmitaseflent eadem. qd eft falfüm.qíà potentiz rerum con trariarü fant contrariz , D.d. £c fm.
concrark. fe vt aliqua duo effent ides quia (ub.
Coofile-. jeQum eft idem, aliq
ecc. no.
eflefapumin itia & infirmumt sentia cfle itidem, quia fübicétü fà nitatis & infirmitauseft idcm. "É humor,aut fanguis, &c. & cum ali- Suid effein a&u, & in potentianon Pridem, quia fübiedlum illiosct idem ficutcolor, & vifibile nó funt idem,& i fübie&um fit id& manifefm Ey pfestio rrr yr! pod liquid,fm qp poteftillu. mop, os io riusfm qt inaftu. q.i pfedtio actioniseffet motus, tuncquiefcenseffet motái, & rác q ditatesipfarum rerum effent motus, vt dixit. eMihicE uod igit eft hic,& qp accidit -- moueri,cum actus ifteeft, & neg prius,negs pofterius,cla rm cit contingit enim vnum, iq qfig quide operari, qügs E» non.vtzdificabilequaten? diflcabile,& zdificabilisad, quatenus eft edificabile edifica
illum (ermonem,&c.r.&effecnecef. Pe. n-edificari, fecundu
tioeft.aut.n.huids aedificatio, aut domus ac? ít edificabilis fed,cum domus fit, nonamplit zdificabile eft, dificaturauté
tio aüt motus quidam eft. At vero cadem conucniet ratio & inalijs motibus.
, Et declaratum eff qid intesfio motis C hac, C7" quod e[fe eim debet effe m ene iln, nec. ante, nec pfi veruna, n.est po(tbs hdibietipri iqua bera, et men cadat. "v.g. catum. perfe-
efi pi «dificatum,eft adificatio.adifica tie-n.eff. a£io adificati , aut de.
Pt mw.fed,cum domm eff , tunc moi
f edificatio.ergo nece[fe el ve ad prin pci enim ej alique me twm.Et ille ferme eft é MENIEDI 18 CL eT Pho i Etdeclaratum eft q definitio m
qp tuseftifta qp debeteffe in a&iont
quz eftin potentia, dum eft actio neq; ante, ; poft. Dd. vtrunqu enim eft pofübile,&c.i. & hocneo fe eft,g vtrunq; iftorum eft poffil lein moro, vt aGio fit in eo, in al bora cadens,& vt non cadat in ali & impoffibile eft vt in co fit motc. antequam aio cadat ex co.v.g.q dicimusq perfecho cdificati fm eftzdificatum,eft cdificatio,que motus zdificati, non ante, neq poft:anteautem impoffibile cft, non babet actionem; quz eft edi
catio: remanct igitur vtzdificat ditt ao zdilicu aot actio ci qu
Liber Tertíus
Hát difieard cfl.v.g domus: domus non cit edificatum, neq; Sranfmuratum : ergo vt tdificuio fit a£tio zdificati fm eftadificatum, i. fm q cft ctiam in. pountia xdificarum, Defiruitor Antiquorum opinvo de Motme * definition, er tradiwr cin defomtioni Ca.j. Ved aütbene di&um fle manifeftum & ex js,d alij deipfodicunt,& €x €ó,q nó facile eft definire ali 3 teripfum,.neqs.t.motum , atq sutationem ponerein alio ge^ nere poterit vti is, negs
rial dixerit deipfo, rete
iunt.Manifeftum aüteftcon fed
fyderantibus q» ponunt nónuL Bipfumalteritate ,inzqualita qi non dit dicentes c£ juorü nt iü e ifluealtera fint, fiue inzqualia flue non exiftentia. tt declerabitur £t boc ee reti ex bec. cile eff spfum definire alio mo c pin qur Moti fim,CT" tranfmutatunem in alio dee armat remet? manfcfum ef cj, qui cenfode pofiérunt ipfim dixerit eni quod toti € alites Crexitins ab litate, quod mneif.evlorum nece[fe cfl moners , neá il.
hd quod dind se iud, qued
Faeguaeynes iliud, gud non cff.
Dicic ErdeceniBiraretam in, n i.&apparetctiam 9 hoc, dixi 13. mus f dchinitone meras efl. 1eQtü quando siquis uerit quidalij dixerunt deillo.& quia fermo aduerfarij non eft contradi&torius verus, dixit'& quia difficile eft,&c.i. & ga impoffibile € definire motum alio modo abco, quo nos definiuimus ipfum, quia.aullus poteft ponere motum fab alio genere ab co,füb quo nos pofüimusipfum. Et,cum. narrauitboc,ncerpit errorem aliorü,& dixit: & ifte fermo eft redus,&ci.ci qui cófyderauerit. definition£quaalij defihierunti] fum. quidam.n. dixerüt ipfum alieratem,& quidam exit ab zquat litate, & quidá ipfam effc non ens. nullum iftorá eft motus. qn, eflcttunc quod diceret aligd iltori effe,eflet motum. figitur motusef" fetalictastunc o£aliud effet moti, &.fieffecezitusab zqualitate tunc. omneckiensab zqualitare effet mo tum.&cít magis remotum vt (it nó Non ens ens quoniam non ensnon traníina. mia tarur. Deinde d. & nullum iftorum y 4,77. mouecur, ideft &, fi aliquodiftorà lece 7r effet definitio mo:* , neceffe eflet & 77.
juxcquid diceretur e£ aliquodillo- Ak ipfam ime bene mo F tom. Etdebesícire.g ifta definitio Deeuntnon elt manifefta per fe fed tantum debetinneniri per aliquam viam ea rum, in quibus inueniuntur huius i initiones, aut pet viam pe&nido.ljuifionis,aut per viá compofitio- nes nifr
nis.definitionisautem ignotz naru (gnoez ne raliter neceffe eft vtin eis vtatur gs eee t vc fyllogifmo,aut in declarando dcfi- qui tjo, nitionem,& definirum effe, quádo &cl4« x. virunque fuerit ignotum, aut in de dalz.c.r lardo quód definitio eft definin, M. ij. quando
G qfi definitum faerit manifeftum p C, definitio ignorata. Arift.igitur in dedarando definitionem motus vtitur tribus/.diuifione & inductio ne,& viaacceptaá contrario,in qua declarauit qp, eftimpoflibile vt pfectio,quz efl motus rei motz fit, fm qeitin ada, eft perfectio eius, fm qcítin pottua:& eft diffolurio quzítionisin illo loco.
Sed neg; mutatio,autad hec, autex hismagiseft f ex oppo^ fitis.Cau(a aüt,curin his ponat illi,eft,qim indeterminatum qd
gi dam vt effe motus .aleriusaüt coordinationis principia, ex eo quia funt priuatiuajindetermi^ natafunt.negpenim hoc, neque tale,vllum ipforum eft,qim neg aliorü quicquá pdicamétorü ,
Etfetiam tranj 'ationenm sre adiifa,er fiers ab ifl von. eft di qnin quàm fieri aboppofiti .. Et cana propter quam pe[uerunt mo tum in illi intentionibus efl, que miam motus non "videtur babere. terminum apud quem ee[fet ,
1 4Ud pricipia alterim pati in capitulo, priuationis, non ba pon itionem.nullus enim eorum eff demonfiratum effe boc, ne que ejfe in bac diffofitione , ne in lys predicamentis.
Didt.Et ctiam, &c.i.etiam dicc-
HJ req tráfimutatio cft de non ente ad. non ens noneftdignins,Q dicereip. fum venire de ente adens. videmus enim 9 tranfmutatio venitdeformain formam,(cut venit dealieta tein alietat£. ifta igit ola fhntacci-
dentia motui,non c p ifta fübflantía motuscó(lituac Ércim deftrn. xitdefinitiones, quibus vtebanfin motu,Icapitnarrare cám , ppqoíá defiichunt morum ils deleiconibus,& dixit:Etcanfa, &c.i. & caufa, pp quam ifti dcfiniebant mot iftisdelinitionibuseft, qín motus, cüm fitde rcbus f non pmanent,vé nóhfe definitioné : delinitiones.n. füntrerum pmanentid: & q», fi haberetdefinitionem, cellar, &defluerct& q.d. motus vFnon hie termint,apud qu£ ceffet, vtinnare funtres pmanct apud fuasdefinitio uerütg métusnon hétdefinition&& «ifta, fünt principia partiscontrariz paruieflendi,non hüt definitionem. f. rs priuarionis,exiftimaueruntq juif ex hoc vt motus fit fübhac tte (eft pars priuationis. Et pot Vifdisermoniseft ex duzbuimegariuisin fecunda figura, & vtraq; Propofitio eft falfa. motus.n. hétde initronem, vt declarat( eft,&priua tionesétquodammodo habent definitiones. Etinteaditp parté hoc, quod Pythagorici opinantur, [1 principiarerum diuidütur in duas partescontrarias, & q vna parscon. tinet illa oppofita qua: funt magis in capitolo priuationis, & alia pars continctillaquz fünt magis in capitulo habitus, & ponebant in vna. decem, C bonum, & zquale , & impar,& vnum, dextrum, & lumé, & mafculum,X quietum, & re&tit , & jdratá,& oppofita iftorá i cap. riuationis.£,gaomnia apud iftos [untin altera iftará duarum partiü & morus noneftin cap. entis, ergo eftin capitulo priuationis, quz cít non zquale,& aliud.
Liber & Curautem videatur indeter. fnipatus efTe motus,caufa eft, qp ncgyin potentiam eorum , quae funt,negr in actum,licet ponere ipfum fimpliciter.neg; enim id, quod poteft effe quantum, mo^ vctur ex necesfitatt, negid, qid actuquantum eft,
Et Cam[a in boc pid exiflmas serunt quod metis non. babet def Wtienem eFÉ quia impo[tibile ei plum poni in potentza entium ant. 38 aL tone eorum fempliciter.quod.
D enim efl im potentia aliquod quam fum pen eft neceffe :p[urm moneri, tum in alin.
14 Cüm dedarauit qp caufain hoc, qp pofüerunt motá in principio ca- [Und priuationiseft quia exiftima ipfum e£ priuationem , fcozpit darccaufam exiflimarióis . & dixit: Etcaufain hoc, o exiftimaucrunt, &c.i.quiaimpoffibileeft ponere genuscius. tia fim pliciter, aut actus imp?t.nullus.n. poteft di eerein co quod adhuc mouetur in. 'tiaspíum moueri in au. v.g. qinillud, quod eftin pot£tia aliq quantum,nondum mouet in quan to,neq;illud , quodeftin actu etiá juantum,mounct, quiaiá quiefcit. im motus non eft füb potentia Lack A fimplt,necfüb actu fimpliciter :& A eis bzcduofünt duz partesentis:ergo terpoun DOn eft in capitulo entis, (ed in pri- E gatione. &laroiteos adus medius 1 inter potentiam, um,qui Iro) potentiz, fm q eft potentia. m Etmotus actus quidem ali, quisc£ videtur imperfe&us tfi,
Tertius 9t caufa autem eft, qii imperfettü D ef ipfum posfibile cui*eft ac0, motus.Etob hoc iá difficile eft acciperequid ipfum fit ,aut.n, in priuationem neceffeeft pone rejautin potentiam,aut in acti vidt eiepoticacinquinr ig vii inquitur dictusmodus, actum quidem quendam efíe,talem aüt actum, qualem diximus, difficilem qui décognitu,fed qui effe posfit. xt exiflimatur quod snot fit tlie aliqua, ed atii imperfetla. rta hne qun slsd, * eff mn petentia metum c7" ef [wide efi motu, efÍ mm erfetfum.Et ides fcire quid fit ej m uin priae au petita » aut in au fimplicuter:ey" mamfe. fim cft, quonam impofübile efE. apfum pom idi fer reme- Bet igitur mode , quem po[üirmue e eit ipfume[fe atfum, fed md lygere ipfsm ejJe a£ism fecundum.
modum, narrauime,, eft dif fie fdtamen pofle uid
Cümdedarauitcám', pp quam 1$ Antiqui pofüerunt mori füb gencrepriuationis, narrauitq» mot" eft pis ina&u,non in priuatione ,
eftactusnon pfedtus. và Anug, exiftimauerunt ipfum effe füb priwatione,qf actusnon pfectusfit p« pinqu* priuationi. D.d.quod.n.eft 1n potentia &c.i.& cin com? tuseft actio nó pfe&acít,qín illud, cuiusa&io eft motus,cít non perfe»
M ij eum
€ &umquiseftin potentia, & ga eft. eren difiale fác quid it, D.induxit rationem fuper. Bocquod efta&usnó pfedtus& dixit:neceffc €.u.&c.i.fed apparet neecflario ipfam efle actum non pfe- Gum.neceffe eft. n. ipfüm ponifüb
priuationeautfub. itia, aut füb Su perfeAo:fed non p8t poni fub :liquoiftorum: ergo remanetibm. poni in adu n6: ,&eftaa*
otentiz. D.d fed intelligere, &c.i. Dipfum intelligere actum eft difficile,quia eft amperfectusin (e dif
*Difical- cilecatmin * cognitione qq; eft.
usi cof propter rem latentem,& hoc erit p
H.prerimperfe&tionem faz naturz.ac tile d? adit igitur motui imperfedio pp ppc eDicationem eius cum potentia : &
: &hok idco erus definitio latuit Antiquos, erit pp im fed, licec fit difficilis, t épofüibiis nig, Moueturautem & mouens; coofife de ficut dictum eft,omne,cü fit po ue 74 ftia mobile, & cui? imobilitas
Deci. quies eft.cui.ncmot? ineft huic.
& in hoc ámmobilitas quies eft. nam ad
VPhe I& hocagere quatenus hmói, idip
tione. 1. fü mouere eft: hoc autéfacit
1 tactuquare fimul & pati£. iccir. mec11. co Motus eft actus mobilis,qua. de ac tenus mobile exiftit.
miime — Efemme fuod mvuet natyrali-
Vide co, (ef » rremetur t dixama cum in
Zim, — petentiafuerit monem: , C7 ce[fafie ew à miu fuerit quies. ce[fa- Bo.n.eine cis efl motus efl quies 6i. aL fra, n.eite efl verme banc int tionem C7 fecitdum quod eft tale. FÉ monere: e" fuat. um:ergo necefe efl've patiatur eum [na aliene , C" ideo etió Me
peromta TE
. hecdixit:&ideo etiam Motus, &
nw ff prt seti, fecimden quod eif metum.
Dict omnequod mouctmo pesciser a |uia morus. n cundum q eft in potentia, ideo on nequod: Souesooetur, cimip tentía fuerit. monens mou&squi doque,& quandoq; non. enim huius motoris de itia it s&um eft tranfmutatio. &, quiae perium huic motori , qp eiusce
io à motu elt: quies quia quiesi. uenitürin co,quod reapit motum. &ideoexigitiftam fecundam * di fpofitionem in co.potentia enim, habitus funt mouentesin potenti: cum aliquando moucantikaliqut donon.fed non dicuntur cüm non fintcorpora.& dinit:& oc fatio cius, Sc. & q.d.& omne; quo mouetexeisquz mouentin pote: tiaquando cellant à motu,& cefla tio eius faerit veraquies,nó moue. nifi moueat. (ed actio motorisno eft moucri.illud eni, quod agit mt tum,fecundá qp ceffario eius ab hs a&ioac;eft quiesactio enim jppri fibi fm q eft mouésin a&u,cít m. uereon moucri:(td , quia n6 ag hocnifi pereonadumenm fitec pus;idcocótingit ci ncceflario mc veriab. mouet: fed hocn eft(ccandum q eft mouens, idcft cundum q cft in actu, fed fm q e in potentia mouens:&tale mouen & motum füntilla, quorum mat macft. » vt umefti libro peri Genefeos: & idco.
m ilia non mouentur ab illit mouent, Er,cum riotificau
i& propter boc, quod diximus, q Tpotoc mouct pct accidés;ideo m« ( t
Liber Tertius
À elt plettio moti pfe, i. fm qct Toctmi- motum,non io motoris, Et "* induxithancdifferétiam ad hoc, fi 1acg definiat motum piftam aliam del efle no- hitionem [quz eft notior; prima] tix pea. fed prima demonftrat magis(ubf
tiam motus.ifta.n.definiuo eft maerialis prima aiteít fm formam .
*Accidit aüt hoc tactu motiui. «quare fimul & patit.Formáaüt fmper afferetaliquá id, quod tnouct,aut hanc,aut talem , aut. tantamque principiü,atqg cau famotus erit, cum moueat , vt
g actu homo facitex eo quod po/
es fe pomo drominem . Et bec (emper accidit per conta Fam moteris.e" ferma femper in ducit iud quod monet aut ad boc «ut ad banc difofitionem , aut ad. banc quantitate 7 eil ilud quod ejf principium 7 cá mob quan domnet. y. g.quenam.bomo, qui elt in perfetlione , facit homme
exbemine qui el n potentia. 17. Dict& motusfitin moto pcon. tactum mototis,& motor mouet p E (aam formam,&forma (emp indu citillad,quod mouet, f. motum ad sllud,ad quod naturaliter inducit.(i igitur forma fuerit demóftrata fim. liciter,Lin fubftantia, mouebitad Qon lubflantiam am demjaram, & aeri qa jnalis,mouebit. itat£ demówn. dra B fuerit jufta ,mouebit mexcg. ad quantitatem demfatam,&fi hade 9*- buerit naturam mouédi ad aliqué Eonmonctirad ilum Dd &cft
" incipid,i.& illud ,. eftin e id monte per quod m. ueseítillud,p quod motor induxiz
92 illud, quod eftin poté&tiain adum. D v4, dioniato homo,quieftin adu fait. pe fanguine menftruofo, qui efthomo in potentia, hominé in aftu. Etinducit hocad declaran Moxornó dum q motor non mouct, tifi fm podes f qp eftaQu,& qj; motum mouetur, £i, aA, $m qeítin potentia:& ideo, fi mo- &morum tor moutetur,eft per accidens.nó se- Taner vc cüdum geft motor: ergo mor" eft fn Dr perfe&tio moti fm qreft motum. ftc. Moti an [it magis im mouente,n m j. Cap. 6.
Eo €t ma- Tm»
nifeftfi eft, qp motus eftin t«:2.idf Kipío mobili.actus.n.efthu E ius& ab ipfo motiuo. motiui com, 4o. aiit a&us non alius eft. oportet €nimeffe a&tü vtriufqs. Motiuü enim eft coq poteft, Mouens át €0, p agi tfe cítactiuü ipfi? mo bilis.quare fifr vnus eftambo^ rum actus.ficuti, n. idem fpaciü eft vnüad duo,& duoad vníi, & accliue& decliue : hzc enim. vní quidem funt, ratio tfi non vnaeitfimiliter quoq; & í mo^ uente,& in moto. a
vAtpparet igitur ex boc Mad, Y
quo accidit qo. £77 £, quaniá motis ef inmate , €7' eil perfetlio enm,
efl à motere . C7" a£lio wmoti nibil aliud eft quam boc debet.n. e£ perfeélio utriu(a,. Motor.n. mo. ter eint, qued pot ad morie" meset, ecd quod agit c7" nta fe bet 4d motum, [icut agts. atTio gitur "yriufa, eFE eade ,eo" eode mo. qu£ admodum ide [atium in refpeifu
M iij |^ duo*
Vide Aue.
€ durum viruhó, eff ynum , C7 in reffetin mim efi duo , Cy" fimiliter afcendere ev" defcendere : bac eim duo font idem , [od definitio
do efl de matere Co moto. 18 Eteum fit mauifeftum q moror iit p fam formam, & fm q eftin adiu morum mouct, fm Qeftin potétia diffoluifquzilio, in qua di Gitur,vtrü motus fitin motore, aut. in moto. &apparuitex hocipfum effein moto,& ipfum effe. P fecion£ in moto. & impolt eft vc hocfitaliter.neceffeeft.n. vt motus. fit eadé pfc&tio vtriufq;, f. motoris, & moti:& non qd mouere fit aliud & moucrioIb* modis f aliquod exi ftensin eflentia motoris, quemadmodum mo" eftin effenda mot. &io.n.motoris, 4 eft mouere, eft eiusnon in co.& hocintendebat,cü dixit, Motor ent, Xc.i.a&io. n. motoriseft facere motum in aliud. D. dira bie ead mori fieaagtrad patiens,f. icut atio ag£tis,& pa. Denise vnain [reos duin definitióe,ilt eft de motore,& mo 1 to& vf in ofbus relatiué oppofitis,
gi H
jimsdmodum enim idem fpatid. eft hoc
fürfüm ad deorfum, qi accipitur, fm qeít proportio inter duo,erunt. idem,& qh accipi, fm q» illa duo ft oppofita,tunc erunt duo. vn(i. n. df füperius,& alcec inferi*:& bec duo [^ oppofia sc filt idem motus p illud fpatium dF1 refpe&u füperiofisaícerifus, &in refpcctu Tferioris deíctfüs:proportio.n. cft cadem, & iladuod fum fubftstia proportionis,funt diuerfa fm definition£. Et didt, qfi quemadmodü idem fpa-
tium, &c.i, quemademnod( (petium inter duo loca diucra,v.g.fuperiu [fi accipit, fm q»eft pporio intet luo,erit vnnm,& qfi accipi, fm. iladuo fui srduecaci .D. in vpiuseít duo i, &. acci vs letus vales addita erit duo:proportio.n primi ad (ecl dum citadas proportione cundi ad primum.proportio.n. fter vnü, &duo eft. fm g eftfier duo, K eftduz,fm qeít proportio vai! ad duod eft dimidium, &eítalis 3 roportioneduorum ad vnum, dupla.& fifr afcenfus, & defctfui funt idem, fm q funt motus inte duo,& (antduo;qf in. reperta fa perioris dt afcenfus,&in refpe&tu is feriorisdf defck(as, definitio tà nt efteadem aícenfus,& defcéfus,, lice ambo fint idem fm fübic&um. & f cundi hoceft de motore, & moto [fn actio facta inter illa eft eadem án refpe&tu alteriusdf-mouere &in refpe&tu reliqui dici moueri &fünt valde oppofita. Habetautem dubitation£r: tionalem, Neceffe enim eft for tasfiseffe quendam a&umalii adctiui,atq; pasfiui, illud.n.acti 'vero pasflo . opus aute & finisillius quidem fadt hui aüt: . Cum igit vtraqu fintmotus/fidiuerfi quidem,ii quofuntcaut.n.vtrag;, in pati: teac moto funt aut actio quid: in pasfio vero in patiei te.fLaütoportet & hanc action vocare,zquiuoca vtigi erit , A vero,fi hoc eft,motusin mone; teerit.eadé enim eft ratio f mo uente,X in moto.quareauton n
Liber Tertius
4 nemouens mouebitur, authfis monum son moucbit Si auem vtragiin moto funt. ti ato inqui A pasti & dodticn & diiplira queduo funtiinip fofunt difcente.Primum quid&é tus vniufcuiufqg non in vno^ quog crit: Deindeinconueniés eitduobus morb? imul moue
uzdá nang erunt alteratio^ aesduz vni Cad vnam for» mam.Atij ile eft, Sed vn? erita&*rÁt itrationabile duo rum fpecie diuerforü vnü,ac efi
3 demefleaAum.Atgerit, fi qui dé difciplina & doctio idé süt , pasfiotg & actio, & docere idé qti difcere, & agere quod pati. quare oém docentem difcere ne effe eric GC agentem pati.
Et inbe row quefioni wlofere meceffitate. «geni, C7 alm babent alia atlio ncyj dicitur agere, Cz boc dicitur. «(n7 erit alio ip[a operatio cg" perfetlioslms dit efl aélio , ifl
c 0 df perfi. ss iguur ambo sit motis C7" [nnt diuerfis sm quo igi-
Sp eo quod patitur eut in eo , qued
agit," tranfmutat aut agere efl
nes ped agit ev agi in ev, quod. patitur." frefl neceffe "vt. paftio €t dicatur atto [unt aquiteca. 5i qn eo quod mouet.eadem.n,o dics fur m co, qued monet.Cy mouetur. €7- fc aut oc gud mouet yrometur.
«ut babet mti, mn mouetur, D. iigutur ambe fant ineo, qued mo
etur C7" patitur f-agere, ec ec o addirene erit ambe os eere,C7" addicere. Prima at aci «lterim erit 'n vtros, Deinde inepinabile ef^ve moneatur. duobws. motibus in fool. impe[fibsle.n. eft "et due alterationes Yrums rei duques dixerit ymmo eif pojtibile, di emm necc[fe esl ve aEHio fit"yna , c i efl vt atio duri R.
eundum firmam fit eadem.Et neceJe eft, fi doHirima,et difciplina fent idem, ficut alio, et paffte funi idem,ve docere cv* addeeft idem, c7 agere pa ti 'er,C7 fic docens larw erit addicens , C77 emne agens sede "W patiatur.
diftinguarur diff fiodemomdieedsg efvim ^ fecundum fübicctum, & duo fecun dum ionem: x fuerithocaece, Fr m, » Uia motors, quod ul To to,autaliud,accidet quaftio difputatiua. poteft enim aliquis dicere. Quoniam necefiecft , aut vta&tio. motoris,qeft. italia abactio nemotiquzcítagi, aut fintidem, adeo, hzc verba agere, & agi dic tur dccodem .fiigitar adio illius fitaha ab ationc iftius, & vnicuiqs eft morus nccrflecft vcifti duo mo tusfintautin paciente,autin agenteautsgerein motore, & agi Emot0,9fà cconncrío non pocclle nit quis
G quisvoceta&tionem paffionéequiuocé.(iigicagereeftin motore, & sgi in moto, moruseftin motorc ficutefti moto definitio enimei?*, Pus mouetur, & mouct, efteadé
qp moue£ex quo fequif alter duorü, f. aut o ois motor moucat, aut qp in aliquo fit motus, & nó mo catur. &,fi ambo fuerint in moto adco, doctrina, & difciplina infimul fint in addifcente, Primocótin getq sclioalterius itin reliquo, & 1n fezo&io enim alicuius necc(le cft vt fit in fe:& fic eadem erit actio in duobus:D contingit aliud inopina
H bile,& eft vtidem numero moucaf?
duobus motib? diuerfis, & ducatad
eundem finem.Si igit aliquisdixerit forte hoc eft poffibile, dicemus necefle cft vtduo motusfiotidem,
& ficdno diuerfafm formam habe
bunteaudem actioné.&, fi hocfue-
ritadeo, qp doctrina , & difciplina fucrint cadem,fequit vtdocensaddifcat o& quod docet, dum docet,& addiftens doceat o&,quod addifcit, dum addifcit. & hoceft inopinabi-
le. D d.fozte.n.neceffe cft.&cum di
cit & q6 'ugica eftilta. pot enim ali-
quisdicere , qf necefle é vt adum habeataliquam actionem propriá,
&agens habeat aliam actionem jp-
priam,& actio agentis di agere , &
Part 24
adio patiétis dragi, & hz duc a&tio
nes(untdiuerGe,& militer fnis p
weniensab operatione vtriufq; erit.
diuer(a.& hoc intendebat, cá dizit erit ctio, &c.&q Inuit hoc.qffi qué 2dmodum fincs [unt diuerít neceffe cft vt actio diuerfef. Et ia uit hoc,
juia diuerfitas in finibus eft mam-
Stir; inactionibus. D.d.fiigit
ambo, &ci.fi igituragere& agi süt.
duo mous diuerli omnib madisl
fdiucríz effentiz qusretaliquisii quo fant.füntenim omhino1n ful iecto:cótingirenim neceffario,au ambo fintin patiente, aur inagen te;autagere itin co , quodagit, patiin eo,quod paditur:&, fi alter dicitur nomine reliqui, eruntzqu noca.D.d.fiigitur hoc fuerit fcdo hoc, &cii. fi igituragere eft mota. exiftens pet (ein agerite , & api el alius motusexiftens per (c in patie. te'unc mot" inuenitur in eo, quo mouetficutin co,quod mouetur. definitio enim moruscótinet vtrd queactionem. Deinded. & ficat omne,quod mouet, mouctur,&c. ex hocquod ponimus, quod aget eft motusexiftensin agente perfi non cx agente in patiens, fequital terori duorü;f.aut vromne ,quo mouet,moucatur, aut ponere pof. bileeffe. aliquid habere motum , non moueri f. motórem . quod e valdeinopinabile. Et,cum deftrc xithác partem, ( hocg spere fiti agéte per fe,& agi infimul, incarp. deftruere fecundam partem ,&e vterque motus fitin co, quod ntur,& dixit.St igifambo,&c.i.pt mum enim mopinabilium eft, qr vna actio eritin duob*jf. quonia: atio motoriseritin motore, & moto,quod eft inopinabile, f. ho qpdocttina fit in aldifcente , & di cente infimul. D.d.cftinopinabil &ci.contingit aliud inopinabil quoniam fequitur vt duo motus erf inducant ad cun finen resenim diuerfz ducunt ad fines ueríos. Deinde d. ái igitur aliquis xerit, &c.i. (i igitur aliquis dixe: poltq: hoceít poffibile C qj mou re,& moucri fint in ipfo moto, di musqadiocorum effecac D
Liber Tertius
& nD.A&impoffibileeft vtsdtio duo rum,&c.i. (icut difpofitio motoris, &moti. Erfylfus fccom| t. Motor,& motü funt diuerfa fm for mam:& (funt diuerfa fm formam, non habent candem actioné : ergo motor,& motá non habét candem aioné. D.ioduxit. inopinabi r1 tingentia huic pofitioni t. Eescecfie ef à locrina,idifipli na&c.i. & neceffe cft, fi doctrina, & difciplina ntezdem, quia a£tio, &
lio ponuntur exdem, neceffe eft vt dr iat avri Mdemiquod, eit inopinabile.cz quo fequi:
» person ioomine, dod doceri dor agens enupium ELE d
At negalterius acti in alte^ fo effe incoueniens eft. eft enim doctio actus doceniis, in quod tii, & nondecifus, fed huiusin hoc. Neg enim vnum duobus quicquá prohibet cundem effe, eM à ira im & indu mentü,ied vt eftid,quod poten viaeftadíd,quodeft actu,
Dicam igitur quom non ej € appinabile vt alo frau ft ia. dotirina enim 5l atio docttu, fed. elf in vno aliquo, C7* sen ab[cndi tur , [ed eil ex bc inboc. Bt mibil prebibet vi ^mna atfio fit drum, fed mnita,. friend eorum. font ede , fed ficut eme, el du 30 Hicincipitdifloluere queftioné vtr morus fit in motore,autin mo 1o. quia pofüit qsfi ponafqp actio motoriséin moto;acciditinopina-
54 bile, &€ qj actioalicuius fitin alio, incorpit declarare qj hoc non cftinopinabile,nec falfum, di: i musigitur,&c.i.& non eft inopinabile vt actio agentisfitin alio.eft. n. manifeftum per fe «y doctrina cft actio docentis, & eft in addifcente. & hocintendcbat, cum dixit, fed in. aliquo vno cft.i.addiftente. &non dimus q actio agenuscftin panente, fm qp abfcinditnr ab agente, 35 »f hocefctnon effetagétis (cd qpeftcontinuaex hocin hoc.i ab agentein parienté, Deindc incg. pitetiam dedararc q ex hac po(itio nenon accditinopinabile, & dixit: E Etnihilprohibet,&ci.&nihil prohibetetiam vteadem actio fitduorum,q illaa'tio non facitea habcre candem quiditatem : & hocetit, ficut, qfi cadem actio eftduará fpe- €icrum. hoc quid£ eft inopinabile,- D.d.fed ficut refpect*, &c.1.& actio, exquaffi fucritduorü,non fequitur. wequiditas illorü duorü fit vna, eft de genere relarióis : ficut relatio ci*, quod poteft, ad illud , ad quod pót.
iftaenim eft dipó*olsque refertur * 2. L «6i.
ad aliud. qrn relatio inter illa eft vna difpó exiftens inter duo:& hoc eritaclionis; qfi fuerit voa fm vná F mogum, & duo fm alium modum, Neq: neceffe eft docentem di Ícere,neg, fi pati, & agere idem. €ft, non tamen vt ratio fit vna, quod quid erat effe dicens, ficuc. tunicz,, & indumento, fed vt viaà Thebis ad Athenas, & ab Athenis ad Thebas , quemad^ modum dictum eft & prius.n& enim eadem omnia $js infunt; quz quolibet modo cadé funt, fed folum quibus effe idem eft, AC
€ Acveroneg, fi do&tio, & difci, plinafincide,& difcere,& doce, feidéerüt.fícuti negs fi fpatium wnü diftantiü fit,& diftare hinc illuc & illinchuc vnü,etidé eft, Et no eff etiam nece|[e'vt duces
fit addifcens emnee7'no efl impro. babile've atlio, ev paftio fent ide, fen ita, quo ta erii it eadem,vi tumeca,eo "veffio, fed ficut
yia de afia ad Latbenas , 7 de. (
vAtbenis ad Afiam. nà enim eia, que font cerum, qua dicunter e[fé "ynum, funt "ynym, fed funt in eu, uerum quiditas efl eadem . Ne4, eft necejfe etiam^yt delirina , e difciplina fint eade, neqve difes ati inter duo, fene accipiatur de. 4d becent de boc ad boc,e ide. Etnonfequitur exhoc,quod po füimus,qpactio motoris,& mori eft eadem vtdocensaddi(tat o£ quod docet,qfi docet.nóenim cft im| babile, vt doctrina, & difciplina , & vit actio, & paffio fignificentidem, Y non ficutrunica, & veflisfignificát idem fm quiditaté, fedintelligim*, &dicim" hocq paffio,& actio funt. idem fm fübietom, & duo fm def nitionem, ficut cft via dc Afia ad
SAthenas, & ab Athenisad Afiam. yiacnim eft eadem, fed in refpe&ta "rniusregionisdiciturafcenfüs.& in trefpecto alterius defcenfus, vedixi- Ta.có5 mus füperius. D.d. nonenimom-
Sis ciel illud inopinabil ilects tingit, quianon omne,de quo dici
hocnomen vnum,dicitar deco fm hoc, pquiditasit cadem, vt vnum
dicitur de tunica, & vefle.&q d cflcomnium rerum , fm q dictu ess efleynom , aon eft abes vam quiditaté. D.d (cd hoc ef/& ideft (edifta intentio de vno nóin tienitur,nifi in rebus, quarum qui. ditaseftcadé. neq; fequitarex ho quod péfüimus, qp actio motori 3motreft cadem fm fübietum,bor 2 dodrina »& difciplina fint ider initionem , neq; q dodrin fit difciplina: ficurnon Bqoicer » jum iater duo fit idem, vt ill luo fintidem fm definitionem,ci Fercfurfum s& deorfum. hocenir inopit continitei ,qui pon: Qrattioeoram eft cdenr fm quic tatem . quzfílio igirur contingite hocqacdpimusi dictu de pluribus dici de vno : &,cum di füingoitur,diffolnitur queftio.far igiturvnam fm vnum modum, luerfa fm alium. & hocconuen ei,qnod eft sanifeftum per. ret enim 9 füntidem fm fübictti & diueti itionem,
fa frà definiti Omnino verodicere € quó
pres neg; doctiocü difciplinz,nequ
actio cü paffioncidé proprie i fed,cuiinfunthac,motus. nar huiusfhoc,ethuiusab hoca& effe rationediuerfum eft.
Et dicomm "yniuerfalster qui intentio deCirma apud dipl €7 rntentie atfien apud paff mn efl eadem inrei veritate , fo
cdm per qud ibam
nittur,efl meti. enim qui Dec eff alio buisu in boc eff alis 4 dicere quód bc efl a£lio bus ab bec.
Liber Tertius
a Didcfedfecendam, &c.ideft& À mouere, & moueri (unt idé fm(übieftum , per quod inuenirur moue- Secum Hei moneo & i i " mouere, moueri non (unt idem fm quiditaia definitio corü cft diuer(a, mouere enim et actio motorisin zem motam, moneri autf cíl paflio moti à motore. & hoc intendebat, eum dixir:dicerc enim &c.ideft dice. 1ecnim qp moucre cít actio motozisin rem motam cítaliud à dicere, qumoucricítadio motià motore. Quidigitur Motus fit,& vn« ueríalier, & $m parte dicti eft vonenim immanifeftü eft quo^ juzqy ipfius. Alteratio enim rain, quaten? et i ee e eral ei potétiaadtiui, ac guai ql Podqgivepificatio aur medi ;vt edi! autmedi, ei rss dicctu r modo & de aliorü motuü vnoquog. ir generaliter, cy difintle mn n. latet quomedo eportet definiri nai enim quod ,Atlteratio cf lterati , fecundum quod eff alte- Tatym , Et netum cf) quàm boc dieere quod efl perfetlia agentis , €7* AE fecundum quod funt talia pliater etisinprtü "rtin adificatune Gg" in medicina func.Cy" debes ponere tuum fermo
95 mem [ecunda bune modum in yno- D qued, dierum motuum.
Dicit &decaratum eftigiturez hocfezmone, quz cft definitio Mo tus vit, & fimiliter definitio fuarü primarum fpecierü. non enim latet. qtio oportet dehinire vnáquág; fpeilerum primarü ex (ua definitione. fimplicuer,& maxime, cum fuften tarur fupcr alia definitione,in qua didtur q eft perfe&io moti, fm p eftmotum.eftcnim norior.& fic& Alteratio erit perfectio alterati , & Translatio iotráslari,& Au| " mentatio perfectio augmentan. Ét de Er otiuseft ghoc dicereg
io iris &c. ler quz-nem diam de n rvtruln fic. in motore, aut moto, auti vtroq;.
& intendebat declarare,t dicere ipfum efle ionem motoriseít notiusQ dicere ipfam effe perfe&tio nem moti, quemadmodum dicere ipfum efle perfetioné motieftuotus i dicreipfum effc perfe&tioné eius, quod eft in potenta, fm q cft. án potentia, non fm cpeít inactu,& fi ifta definitio magts demonlrat. fübítantiam eius. & fm hocdicitur qpalteratio eft perfe&tio alterati, qd F eftin potentia, fccundum quódcft in potentia & dicitur quód cranslatio cít perfectio translati fecundum. eftinpotentia, Deindc in
etiam quód ex hacdefini tione poteft quisícireomnesdefini tiones vitimarum fpccicrum, vt edi ficationis,& medicipationis. catio enim eft perfectio zdificati (e cundum quód zdificatum. & fimiliter Medicinatio eft perfectio medicinati fecundum y eítmedid namum,& fimiliter de alijs.
35YMMA TXRTIA. Deinfinito, & qdu reperiarur in enxibus. De Antiquorum opinionibus circa ipfam
VWfinitum. Ce. 1. Voniam autem dena ] tura (cia dt circum, mud moi Los Nas tempus" quorum vnumq uodq neceffe eít aut in finiti ,autfinitü effe, & finon omne Rain initum Aut fini vt pasfio auc punctus (ta umm. forralle nullum nece eftinaltero horum effe) conue^ niens vtiqserit denaturaptra^ tantem fpeculari de inflnito, ft eft, aut non, & fi eft, quid eft, Et , quia [cta naturalis con[j-. derat de quantitatibw , et de motu,Cr de tempore,et efl neceffe v. "rnumquoda, florum fit aut finatum ,aut nfmtum , cum mn ft mece[e in emni, Vt fit finitum ant snfiniti freut efl diffofitio de.
Ape Pr oiu rn p fit in altero ifferum,, nece[fe eft €i ,qui con(yderat de natura cenfderare de infimto , veri fit, aur.
sen C77 fi fit , qud eit.
14 Cum compleuit fermonem de Nammf motu,incrpitloqui deinfinito,& eSfederat d, Et: quia,fcfa naturalisconfjde- & 3; 9 rat de quantitatibus,i.fm q funt fifunc hi; nescorporis naturalis,& eft neceffe. eorpisni- vt vnumquodq; iftorá fit fintum, Elis autinfinitum perfe, non acciden- Eqs sculitenf quia ifla font innata habe
^ realterumiftorum duorum oppo
fitorum. D.iedusit ezulam, pro m quam contingit Naturali co [yderáre de finito, autinfinito,e confyderatione de menfuris,& m. tuj, Ktemporc, & dixit, cum n6f necefle Kc.i.& Naturalen 5fyderare definito, & ininito, p, hoc cófydcrat de iftistribus : q. non omne, qd contincturin baca te dicitur finitum,autinfinitam | fe, vtdizit de puncto;qui n6 cftin Dam dici finitus, autinfinitus.op. pofita. n.quorüpot£tia € potétia ci Uariorü don dibiduntur fm vetü & falfum , nifi deco, qd eft innatt recipereilla . & idco dicit : redun eft.n.&c.i. pan&us.n.& fimilia de rebus, quz non habent menfüras non. it effe füb altera iftarum. duarum partium adco, qp altera i vera, & reliquafalfa, Etporentit iftiusfermonis efthypothetica. & d. 6i fcientia naturalis confydera menfütis, & motu , & tempore. & vnumquodque proprie corum contingitei , vt fitfinitum, aut infinitü,neceffe eft vt Naturalis confyderet de hoc : fed, quia Naturalis confyderatdeiftis, qua funttalia ;opone: ponere confyderationem luam dcinfinito.
Signum autem eft, q huius fcfe propria fit confyderatio de ipfo.nam o£&s qui videntur pra dignitate tetigiffe ralem philo« fophia fecerunt fermoné dein, finito,atqy o€s tandi prfÍcipium 3uodas ponunt corum, (d funt,
lij quidem, quemadmodum Pythagorei;atg; Plato,p fe , nó ficuti accidens alicui alteri , fed vtfubftantia ipfum effe infini»
Liber Tcitius
8 tum, verum Pytbagorei qui^ demin fenfibilibus: negj.n.ab^ fractum faciüt numerü: effe extracrelum eít infinitum . ito aüt extra quide nullü e fecorpus,neqs ideas co, nufíi funtipfz , tamen infinitü, & in knfbribus ,& rd " Et eius cen| '4 Eyr efl iflms fete efl quia amnes, qui. mant Sneipere 3n bec modo Philofophie, aliquan
Tulum locuti [not de infinito , C77 3: prfserunt ipfam quf pri-
ipium entium , Yt Pytbagorici ,
€ Plato , 7 ipfum effe exiftens.
perfi er fab fantiem per [eren
Jecundums quod accidit aly fed fe-
cunda quod eft. abflantia per fe.
ed Pytbagorici pouerunt ip[um. sn fenfabilibwe.dicut.n. quod nume. rn nen ef aliud abflra£ium c7 ducunt quod infiniti efl extra calum . Plato autem dicit quod ex-
fra celum non eSi corpse emnnino , € neqne ferme , que apud ipfum , non [ost in loceommoo , fed tame diat quod infimtwm ell in fenfrbilibus , €7* m ilie.
Cum declarauit q oportet Naturalem loqui de infinito , induxit. tellimonium füper hocex Anugs & dixit q omnespofüerát ipfum , quafi principium entium, vt Pytha gotici, X Plato. D. declaranitét qp iíhi pofüerunt infinitum fübftandam exiflentem per (e , & non pofucrunt ipfam cfle quantum , fed
96 pofuerunt infinitum efie diii füb- D tialem quanti. & boc, vt mihi. videtur, eft, quia pofüeruntipfum. effc principiá . & dixit qp eft exiftes pel & Don pofierunt ipfum e£ 1nalio ficut debebant facere , fei polüerunt ipfum efe (übicttd eziflensperfe, Lnon exiftésin alio, et. non pofüeruntipfum dc genete co rum, quz accidunt fabflantiz, de. alijsprzd camentis, Et, cum notificauithuc,in quo Antiqui conueniunt, notificauit ctiá illud, in quo dieran At dixic Sed Pydagoti- €i, &c.i.(ed Pythagorici opinabantur qp principia rerum,quibus (unt, B. uz, funtffenfibiles (unt numeri. ;quia numeri fantinfiniti,opina bantur eos fübftantias,& infinitos. fünt quidem iafíniti,quia infiniti contingit naturz numeri, füntautem fübítantie,quia (unt principia fübftantiarum.D.d.&dicuntop eft infinitum extta coclum,i. & dicung. hocq exrracclum eft ahigd infini tum, ftd non dicuntquid eft. D.d. Platoauté, &c.i. fed Plato differcà Pythagoricis, quia Plato ponit in- Srudr Principi fenlibilum »fed non dicitpropter hoc, qp extra cas- Jumeftaligd infinitum , neq; cor- pus, neq; forme quas dizit dicit.n. q non funt extra mundum,neque intra, quia apud ipfum non funtin loco & Plato ponit infinitü in caufa materiali, quz eft apud ipfün, magnum, & paruum. rnagnum.n. apud ipfum crefcit in infinitum, et paruum diminuirurin infinitum.
Ethi quidem infinitum effe par. hocenim comprehenfum, & ab impari terminatum tri buitijs, quz (unt, infinitatem,
G Signum aürhuiusid effe, quod contingit in numeris . circum, pofitis enim gnomonibus cir^ cavnum, & feorfum , aliquan, do quidem aliam femper fieri fpeciem, ali loaüt vnam,
Et inille dunt, qud snfiutis efl par . dicunt enim et eft 'Yhum, qued quando patitur ,Cy7 fimtur. Ab impare , largitur entibue wfiifatem . Dicunt C7 fignum eim efl bec , quod accidit in humeris . numeri 7.quade continent "ynum,
Ho feparantur ab eo, Rire dee
erat , 7 ferte erit "vna.
16 D allis dicans Ae.icin nuit Py joricoe, qui dicunt. infini on acciditentibus, E ex natura paris. folum.n.| uiditin duo,&infinicá à tur corporibus p naturá diaifionis in duo media, vt finc infinita.o£.n. corpus diuiditurin dao media, & Mod in duo media,& ficin infiaitá . diuifio igitur in duo media; cuiuscá eft natu ris, eft caufa
X ineffendoin infini impar qa non diuidit, eft cá illiosindiuifibiliratisentium: ergo cft cá finitatis, quia finiri et vnd indiuifibile .& hocinnucbat,cü dixit: & finitur ab. ámparc. & quidá dicüt qp innucbat.
par materi&,& per impar formá. Basis aid r6o6 &c diit : Dicunt.
& ignü ciuseft, &ci. & & dicti. fignum cius, qp par c(t cá multirudi sisfpecierum in eatibus, nonimpar,eft boc, accidit numeris pud compolttionem corum ;cum.
DO. primum, n.unpar, C cria cum.
yno facit quadratum t & corn fm impar componitur cum hoc quarato facit aliud quadratum. & i-militer eft difpofitio in omnibus imparibus .quoniam femper conferuanteandem formam, f. form& uadrati.primum enim par cü vna. it triangulum, & quando comnitur cá hoc fm par, f. quatuor irpentagonum, & quando cüm. hoc penagono componirur teri par facit tetragonum,& fic facit for masdiuer(asinfinitas, quare eft cá multitudinis, & hoc intendebat, cum dixit: numeri.n. &c.i.numerienim quando adduatur vni, aut. quádo diminuitur ex eis, forte for. ma numeri poít additionem crit. aliaà forma , quz erat. & hoccrit, quando numerus additus, aut diminutusfaerit par. & forte forma numeri remancbit cadem, quando numerus additus, aut diminutus fueritimpar. & ideo vocabant. 1mparia gnomoncs, quia obfer uant naturá numeri quadrati, qu£ doadduntur numerisq is füut gnomon conferuat natutam quadrati, qf additur quadrato .
Plato autéduo infinita,ma^ gnum, & paruum. Quiautem de natura, omnes femper fubij, ciunt alteram quadam naturá dictorum elementorum infini» to, Vt aquam ,aut aerem ,aut medium horum. Eorum vero, qui finita faciunt elementa,nul lusinfinita facit. Quicungsau^ teminfinita faciunt elementa,
juemadmodum A; » & Democritus, ille qui lem ex $js, qug funt fimilium partium
*hum. emeplos
Liber hicattem ex omnifeminario fl tactu continuum inff
Mofa atem debat qid nf Pilato autem. od
uta funt duo magnum C parua.
Naturales autem omnes. ponunt
dnfimtum aliam naturam ab ea ,
que dicitur clemétum-Y.g.aqua ,
ps utem , qui ponunt tonem
a, Bulles ponit res infinitas. 1l Tj autem gui ponunt elementa snfi sita, Yt Atnaxagras 77 Denu- B critiw , dicunt quod infinitum eit xag quidem ex partibus confimili byus,Demecritiu Yero ex illo, quod. "vocat radicem emni figura,C7 fe suen omnis figura. "
7 Plsonisdetaturinfnit, din, q Plato. | poftir caufam infini Rapid ieofnapmdgu wum:magnum aütcít caufa additionisin infinitum,& paruum cau-
c fádiminutionis Et,cum narrauit fententiascorum, qui pofücruutin finitum differentiam fübftantialé , i itnarrare fententias corum , qui ipfum accidens naru. Ll iti & dixit: Naturalesau- 1em,&cii. Naturalesautem philofo pi omnesponuntinfinurum acis
rincipijs, & elementis rerüi mobi-
ium.qui.n.dicunt clementum effe. aquam,aut acrem,aut aliquod mediaminter hzc, ponunt infinitum €xiflerein maguitudiae illius rei, suinscft clemeucí. Ac dixit abeis, d
dicuntelementüi.quia pofuerun infinitum eficin hoc medio, n6in alijselemends. D.d.cor( aít,q ponunt,&ci.corá qui ponuntclemétafinitain numero, & in magnitudinc,nullusconcedit infiniti efc. Illiaítqui ponuntelementa infini tanumcto,conungit eis corpusinfinitum cfle continu p cótactum. elementorum infinitorü fui adinui,
cem:qíü,cum fuerit pofitum hicef" fe partesinfinitascziftentes infimul neceffe erit vtexeis fiat vn corpus.
continuum fm contact. D.d. Ana. afít.&ci.contingit Anaxagorz cor pus cffc continuum infinitü excor E poribus infinitis confimilium partium,Demo.vero ex pattibusinfinitisin numero &fi »quas vocu ille quide qualibet par^ tem ele fitrnit toti ex eo, quia videt quodlibet ex quoli, Betficri.hincenim dicere vf et fimulaliqfiomnesres fuiffe , vc. haccaro,& hoc os,& fic quod^ libet.& omniaitaqs&flmuligi tur.principium. n. difgregatio, nisnon folum in vnoquogs, fed & omnium eft.cum.n.o&, quod p fitex tali fiat corporecomnium. autem fit güatio, verum non fb mul:etiam quoddam principi effc oportet generatióis. hoc au tem eft vnumqueille vocatin^ tellectum.ini aüt àprin cipio quodam operatur, cüin^ tellexit. quare neceffe e&t (imul omniaaliquando fuiffe , & coe" piffcaliquando moueri, Quonam Acus partem ace teperus jnuentes eam mixtam ad. Phy.cách.Aucn IN. mo-
8 modum totiws,
neratur ex quoi
ibet enim geet. "videtur igi-
tur quod neceffe eff ex boc dicere. 8,
sm aliqua bora omnia Jd snfmul. "rg. quonia ifla caro ei , eo fld es ef, eo" fimiliter quodlibet mébrum.oia tgitür membra funt ere fint infumul.principisi. n. Y'Yna uaque rerum non ef. principium diftmntlionis tátum [ed cumdlibet, quoniam quia illud, quod generafur,generatur a cerpere , qued eft H tale, e£ babet generationg, [ed non funt infimsl,ergo necefe eft , vt getteratio babeat ali ineipium.e7* bec eft'ynii, ev" eit il. d "wecat intelligentiam.cy* intelligttia ab aliquo principio in telligit, er ef quado intelligit, er o nece[fe ef "vt omma in aliqua bera fint nfimul, C77 "vt incipiant. imn aliqua bora moueri. *.— Etcontingit Anaxagorz corp? C6 dfi infinitum elinadu CE parib* $- Anax vide tiguis,quiadixi. Qi quameuns, I pattéacceperiscs mundo, inuenies philofo-- eam mixtá cum quolibet, ficureft 3h25. difpofitio in toto mundo, & dixit Queadye, hoc, quia opinabaf'c) quodlibet 6.41, &.;. DeraCex quolibet, & p totum gene ca. plon- raturex toto,& q generatur cx fifà proc mili,non ex priuatione, neq;ex dif de Ca. p fimili. D.d vf igitur &ci videtigit prie. &.i. qp contingit dicenti hunc fermone mca.t c. vtolafintinfimul inaliqua hora,f-. 1683 34 anteg à toto diflingwarur aliqá eorom. fantconfiià partium, ve eftin hora, quaa toto nibil dittin guebat, vtdicimusin iftisparribus
éaeffe, anteq ab eis diflingaaf ali quid. Et hoc intédebar, cü dixi.v .&c.i. v. g. qf ifta caro eft.antet ab cadiftiguafaliquid, & filr iftu. os,& ficoiain illa boraeruutin to to,&tunctotum erit compofitun ex pattibus con(imilibus infinitis. Et,cum narrauit ex hocfequitu vt ofa inaliqua hora fiot infimul dixit:principium.n.&ci.& hoc cor tingit neceflarium eft vtfitho principiti,quod diftinguit resez i Uicem,non ab iftis parubus tín , fe Atoto.Etinalia translatione dicit principium enim fer tionis ni eftio vnoquoq; tí, fed totius. E eft neceffe vt fit hic principium di flinguens fm hancopinion&qfi i lud quodgeneratspudipfam ge neratura caufa exiftétein re, à qu ghati& oc hétgüationero, fed oi: non generantur infimul : ergo ne ceffeeft vro& generatum totale, qi eft principium diftinctionisadinu cem,habeat principium agens, qi Anaxagoras vocat intelligentiam i.&iftud principid, gd eftintellig tia,ab initio temporali intelligit,l eft illahorain quaintellezit. müd enim apud ipfum eft nouus ex qu fequi vt,cum intellexit, &incarpi dilüinguere, vtola in aliqua hor fintinfimul fantequá intelligenti inccrpit diftinguere.&ficin totoi illahoraerunt resinfinitz infimu Democritus autem nullun aliud ex alio fieri primorum c cit.fed tamen ipfum commun corpusomnium cie principit magnitudine fecundum parte:
figuraggdif&rens, — Democritus Yero non dicit. quo in principys nà erit. eliquid ex a qu
Liber A que alio fcd iy e ab. i prn ijt mer feciódi fuas partes in quantitate, C7 fignra. Dicit:Democrit? vero, qa apud ifm nullá efhtorá güatez eisadin ic fcd ex partibus indiuifibilib*, fedopinat qint[corporecói oIb*, pis compolitü ex partibusin- Nrecim» diufibilibus,|diuerfanffm diucrf QE eizb. tatem parcium in quantitate, & fipoétio ex gura.ex quo fcauitur vt totü apud idaiibk ipfam firinfinitá t corpurcse.opi * d parur.n.g generatio eft p. eigep
tionem parrifi,& corruptio p p gationécarii &q entia diuerint diuerütatem partium in pofitio
Dinoci: ne,& figura & ordine.
Ye. Leoc-
uwde& — Quodigitcoueniena fitPhy lir & ficis hec fpeculario manifeftum
[o 4 eftex! is. Rónabiliter aürécprf ;& cipiumjipfum ponüitots, Neq A521 enim fruftra posfibileipfum e£, Jefa. jue aliam ipfi ineffe potétiá, mirisci- nifi vt pricipium . ofa enim aut Pu — principium funt,aut ex princi» pio.infiniti autem non eft prinz cipium:effet.n.ipfius vtique fi nis.Ampliusautem & ingeni
€ tum,& icorruptibile,principiü quoddam cü fit. quod enim fit neceffe eft accipere fine.& finis, oíseftcorruptionis.Quare ficu tidicimus,nó huius principi& ,
fed hocaliorü vr effe,&contine
1e ofa & ofa gubernare, vtaffir^ snantquicunque non faciüt f. terinfinitü alias caufas, vt intel Jecü,aut amicitia, & hoc effe di
uinü immortale.n. eft, periretg nonpót,vtaffirmant Ánaxima
der, &plurimi Phyfiologorum,
Tertius Declaratum ell igitur ex bee, D quod ifla confjderatio eft nece[faria Naturalibu, e7' nece[fario po füerunt ots ipfum principi . Nom sgitur fFwira dixerunt ipfum e €7 ipfum mn habere alin gradu , mir gradum principy.at.n. aut eft. principium, ant à principio. [ed ininitum non babet princtpiu: queniam fi baberet ,e|[et fimtum. xt, fi efi principium infinitum eff, ne. que generabile, nes, corruptilale eneratum.n.babet yltimum, c7 E. "limum. cusulibet generatione eft corruptu.Et ideo exiffimatur. Jecundum bie [er mon£ quod siud. seni principe fed ef princiuam alsarirerü, e7* cotinet quod. bibet, regit quadliber. uode qui non concedit aliae caufas preter infiniti; vt mtelligentiamye7amiatiayo lite, quod bw efü Dew.e[i.n.mmertalu, Cy meerrm. ptibile ficut dixit anaximader, € plures loquentes de Natura. Dicit:Decaratá eftigif ex hoc, qr Nawralesdizeruntdeffnito, q» «bfydetauo de illo eft Naturali neceflaria Aatio.a.ga vf effe ifinita , oporterNatnralé reddere caufam il lius,& caufam infinitatis in genera bilib*.in primo enim afr vÉ hocnon fit,nifi infinitü ponatprin cipium in principijs generationis. D.declrauitq hoc,f quo cóueniát fin ponendo principiü,eft neceffarium ersnaturz,fi cócedafipfum efle, & dixi: Non.u. fruftra, &c.i.& N i-re
6 modum prin qudile enm generatur ex quolibet . "videtur igi-
fur quod neceffe eft ex boc dicere. E
3n aliqua bera omaia e[fe infmul. yg. quonia ifla caro eit , er iftud eseit e familiter quodlibet mebrum.ola igitar membra fünt,ero fint in prinapi n.iYna prre Terum mn deer lflin£lionis tatum [ed cuimeliber. quoniam quia illgd, quid generafur,generatur a corpore , quad eit
B tdle,er e€ babet. ' generatione, [éd mon funt. infimulyergo neceffe eit Dy getteratio babeat aliquod prineipium.c7* boc eft vni, ev" eit ild "wat intelligentiam.ey* mntellgétia ab aliquo. principio im teligit,er" efl quado intelligit, er. go nece[fe eft "yt omma in aliqua
bora fint infimul, C7* "vt incipiant
3n aliqua bora moueri. 2* Etcontingit Anaragorz corp? Có 9T. infinitum effe in atu cEparib* qi-
Anax.vide tiguis,quiadixit: Qn quamcunq; I pártéacceperisex mundo, inuenies philofo-- eam mixtá cum quolibet, ficureft. 3hiiPh. difpofitio in toto mundo, & dixit queadie, hocquia opinabaf'q) quodlibet ge C41. & 5. neratex quolibet, & ptotum gene ca. plon- raturex toto,& q» generatur ex fi- Ei proc mili,non ex priuatione, neq; ex di de Cha. p fimili. D.d vf igitur&ci.videtigit prie. &.t. qp contingit dicenti hunc fermone mea. t c. vtolafintinfimul in aliqua hora/f. MET 93 ante toto dillinguatur aliqi eo- ^ ram funteonfimilid partium ve eftin Bora, qua à toto nihil dittin
gebat, vtdicimusin iftispartibus
€a effe, anteq ab eis diftingaaf ali quid. Ethocintédebar, cá dixit. v .&cii. v. g. qf ifta caro eft.antei ab ca difliguafaliquid, & fifriftu os,&ficoiain illa boraeruutin to to,&tanctotum erit compofitur ex pattibus con(imilibus infinitis. Etcum narrauit ex bocfequitu vt oia in aliqua hora fint infimul dizit:principium.n.&c.i.&hocco. tingit q neceflarium eft vtfitho principi, quod diftinguit reser i Uicem,non abiftis parubus tín , fe átoto.Etinalia Cransatione dicit tincipium enim ationis n« Hs Tnoquoq; vi edtotius. H eft neceffe vt fit hic principium di flinguens fm bancopinioné.qfn lud,quod generat apud ipfam , ge neratura caufacziftétein re, à qu ghat:& o£ hétgüationem, fedoi non generantur infimul: ergo ne ceffce(t vt o£ generatum totale, q. eftprincipium diftinctionisadinu cem,habeat principium agens, q. Anaxagoras vocat intelligentiam i&iftud principid, o eftintellig tia,ab initio remporali intelligit, eft illahorajn quaintellexit. müd enim apud ipfam eft nouus ex qu fequif vt,cum intellexit, & incozpi diliingucre, vtoja in aliqua hor fintinfimul f antequá intelligenti incepit difinguere.& ficin totoi illahora erunt resinfinitz infimu. Democritus aucem nullun aliud ex alio fieri primorum d cit.fed tamen ipfum commun corpusomnium elTe principiü magnitudine fecundum partes figuratgdiffkrens. —
Democritus Yero nan dicit. quo. in principys na erit. «liquid ex i qu
Liber A qw dio ed sm corp cie ib. detur imet merum y feciidi fuae partes in quantitate, 7 figura. 1» Dicit:Democrit vero, qaapud ifm nullá cfatorá ghafex eisadin uic£ fed ex partibus indiuifibilib*, fedopinat pto [corporecói o[b*, Yelox- eft compolitü ex partibusin- Meca dimfibilibus,Jdiuerfantfm diucrfi di dos. tatem parcium in quantitate, & fi-po c gura.ex quo feauitur vt tort apud Iri ipfam fit infinitá,£ corpuscóc. opi » '*' namur.n.o generatio eft p cógregà tionem parrifi,& corruptio p. ? [spin carü,& entia diuet(ant diuerfitarem partium in pofitio
Demoqi. n6, & figura, & ordine. uwk& Quodigitcoueniens fitPhy lr ficis hec fpeculario manifeftum Gh... 7 eftex his. Rónabiliter aüt &pri Kai & cipium;ipfum ponüitots. Neg 4:2 enim fruftra posfibileipfum ee, uum nequealiam ipfi ineffe potétiá , nlrinci nifi vt pricipium ofa enim aut Pu. principium funtjaut ex princi» pio-infiniti autem non eit prin^ cipium:effet.n.ip(ius vtique fi^ nis, Amplius autem & ingeni, € tum,& icorruptibile,principiü quoddam cü fit. quod enim fit necefle eft accipere finc. finis, ofseftcorruptionis.Quare ficu tidicimus,nó huius principiü , fed hocaliorü vr effe,&contine xe ofa & ofa gubernare, vtaffir, snantquicunque non faciüt f. terinfinitü alias caufas, vt intel lectü,aut amicitia, & hoc effe di uinüimmortale.n. eft, periret on pót,vt affirmant Ánaxima
Part 25
der &plurimi Phyfiologorum.
Tertius Declaratum efl igitur exbu, D iod ifla con[jderatio eft. nece[[a- Los mpi diria ferunt ots ipfim principi . Nom sgitur fPwfrra dixerunt ipfum e£ , €7 ip/sm mn babere aliii gradus , mifi gradum prinerpy c.n. «ut eff principiune,aut à principio. [ed in». finitum non babet princr pi: quemiam fi baberet [fet fintum. et, didipriepiuminineum d n que generabile, nea, corruptibile.
e gentratum-n.babet vltimum, C7"
"yltimum cunmlibet generationi eff corruptrs.Et ideo exiftimatur Jecundum bic [er mon quod i[iud. non bét principium fed eft princi pum dri e rerii, C7" cotinet qud. lobet,er" regit quodlibet "wt dist qui mn concedit aliae caufas pr ter. infiniti vt. sntelligentiam,C7amicitiae lite," quod bec efi Dew.ef.n.smmertalu y'imeerrm pribibe, ficut dixit anaximader, €x plures loquentes de Nata. y Dicit:Decaratü eftigif ex hoc, 46. Q Nauralesdixerunt de finito, colicrausdeilloet Naturali neceflaria gfatio.o.ga vf effe finita , oporterNatnralé reddere caufam il lius & caufam infinitatis in genera bilib*in primo enim afpedtu v£ hocnon fit,nifi infinit ponatprin cipium in ptincipijsgenerationis. D.declarauitq hoc f quo cóueniüit fin ponendo principiü,eftneceffarium eiusnaturz,fi cócedatipfum efle,& dixit: Non.u.fruftra, &c.i.& N ij ree
lo & B bte. H
Secüda ex
re&epofüerunt ipfam principium o6 qüiconcelirantiplum line effecit n.vt non fit frofira, (ed pp. aliquam actioné, &impolt cft ponere ci actionem, auti] ordinemaliquem,nif ordin£prinpij. D.inceepit declarare hoc, & di xit:oÉ.a.suteít principium ,autex padri Xo, &c.i. oportet ponentéin it effe ponereipíiim principi . quia infinirum,curm fit vnfi enti &o£ensauteftcaufa, aur caufati neceffecít vrinfinitum fitautcaucanfarum.. D.deftruxit altc- ,& dixit: Sed,fi babueritprincipium,erit infioitfi.&ita in uenifin fbr. fit verum, dit gy fiTüinitá habuerit princi| neceffe eft vc illu principium étfar. infairum quia impolecft vr aliod jnfinitum innehia£ ab aliquo fini- 10, & cerunt duo infinita. & hoc noa eítconcefum.alictas. n. exigit. finitaré quia exigit difexetioné, & diisera dn q fad diera fan&resp prícipidq i tex príéipio.&ctiam o&babensptincipifi, cum illud priacipium pooaturextnpíecum,cóntinget vtillud , curs eft prinaipium;ponat,& it finitum. in generum uam eft ahud, & fic. jnfinitum eritfinitá. & idco qui po nit q infinitum eftaliquid à prind pioexui ingetei neceffario vrillod,quod ponit infinitum , fit finitum.&/fi polücritetiam ifm. efie principium in re, continget for mam cfleinfiniram&marcriam in. finits.quod eft impoft.& idco me- Jiuseft ponereipfam principium , wtfitneq; generabile,neq; corrupti bile, Fein aliatranslatione cft, infinitá nó hé principii, quia tic
ficiis &hoceft manifefium declaranit qfi faerit principi! fequit v. resi generale s corruptibile & dixit: Et, fi fici t
ne,cx qua norpir generari, itprincipium,& fin£ in tur
gnitudine,eft finiti. & fr h& co Fopionen. vltimum. n. gharion e ipi corruptionis &hoci odcbaccum dizi rlimt, & Exinaliatranslarione df. güatio. béccomplemenní neceflario, & o corrupuo hé complementá. & is teudit qpifti motus fant finiti. cum declarauit q qui conceditif eflc, oporteripfum ponercipfum feprincipium,& non ile, que corropábile dedarauitk ret opinati (ntilli, qui non cócedu cau(am agétem in hoc, pofüer primum principium, &ift: antc. Antiqui;przter Anax.& Emp. Ai xa.n.ponit caufam agenté (intel Ki Emp rero litem, & amicit
hocintendebat,cam dixit, vt Cit,qui non cócedir,&c.vtintellig tia,quá concedit Anax. cum infir. to,aut amicitia & lis, quas conce: Emp.fed,vt mihi vf, non ponit ii nirum.& fermocinsin hoc man Atuseft per fc.
De rationibus, que infinitum, Sícautem aliquid infini IST tingetconfyderantib?.] temporc.hoc enim infinitü, exea etin magnirudiniby ü
Liber Tertius
A diuiflone.vtunf enim & Mathe I matici infinito. Amplius ex eo, A uofcesrapio finie
.corru| infinitü Vndeauferatiri d quod fit Amr Eremim ied
tur,quare ef ullum cé terminum fl fem per terminari fit neceffe alterü.
yit onDderinie de Et conj femperc.tempsse enim ej i. diuifisne menfurrum.M. pisos cipi rini eis infinite. Et etiam ex bec, qua. boc modo efi pofle quid siqua.
Etifle quinq; ranonesfünt 7! tables i qdam font vere Ati lanr eie noc pfe, non.illaigi:
c quzefiudu deg amidi n Bic frobabiliselde. tpe.nul.n. poteft intelligere empusefle finitam, nequc in initio, neq; in fine. qui enit ponittempos; , 'utcorrum picontinget ei ponere ante illad t£-
Video, PUSIEIDDUS. . t. nihilaliud fie 1. p&, Citq illud;quod eft in inftanti przíe&u. fenis fr corruptum,& inftans ffens jo exigit tempos prete ritum,&furüram ,& vlt. , &corrupcum eft illud, curusextremaczcedunturà cempore& igipur.
99? tem| cor- D fuptum,con! Ei leds fum in tpe: ipfum indos busextremitatibus.&1deo, vedicit
AriftoEs Antiqui conucniantqrté fitztetnam , preter Platonem. Huifioautem menfurará ip infini tanióo tum fempcr in duo media eft prin- i in&nic cipium maxim inter Mathemati- fpin duo os, & videtar effe notum per fe.(ed medis e& qui ponit magnitudinescompo- f, ersqt munturez irudinibusindiuifi verace bilibus, non concedet hancdiuifio- musicos , nem,íedtamen vnum corti,quibus & vf e£p deftraitat ifla opinio, eftbocpriu- 1ygntor, pam t detraitp principia natu & lia, & illiceziftimatur q hocde- 44. & «o. monftratin dentia Natanali, Et Er. noneftremotum, vt iftud pricipiá Sed rifop ficnorm pe s magnim. ines có- H A [5 exíndiuifibilibus,aut diuifibi- pii, vhi de. lib? fici natoraliter, fed, cü zfafhoc, fueritdeclarati cus nó componi ex Pri indinifibilibus,tuncfcientia de hoc Lasers
p pricipioeritcettificata. fequitur.n. Vide pro
exhacpofitioneq» maguitudo di- boc alc iditur (emper in diuifibilia, vtde- Sim elarauit Arifin.6. forteigitur Geo cx c 43. mex Ponithocphndpium,& Na vide eoat. turalisdifloluet. .q6nem, ve di- Zim. camus qp iftud principium indiget. demouftrationc . & hocericin hac P fcientia & dc hoc perfcrutabitut in fexto. D.d.Eteti hoc folá modo, &c.&ifta eft Tertia ratioci« natio,& eft neceffaria fed nó eft no ta perfe, (ed camen eft conceffaci,q conceditgeneradionert ef ex ente, & corruptione effeiri non ens.& imenditctiam hocfm huncfólum. modar, f. infinitum ,quia pofumusdicere generatio/&tcor ruptio nunquá deficiunt. qui enim. negatinfinitam non dictre N'uoog.
l tur^
G q nund defidetgeneratio, & corru. ptio. Quarta autem ratiocinatio, & efthzcg cziftimatur g infinitum. finitur ad aliud extra ipfum,eft ra- Socinado famofa fal(aquoniá hoc accidit finito.
Maxime autem, & proprijsfi snum,quod cóem facit dubita^ tionem oibus. ob id. n. qp illud,
incogitatione eft,non de^
icit & numerus vr infinitus ef fe,& mathematicz magnitudi^ nes, & qüeftextracceli., Infini tüalitcum fit quod extra eft,&
H corpusinfinitum effe vz,& mü
di.cur.n.magis vacui hic, quá ibi(grefi vnointoco, & vbiqy) necefle eft effe molem. fimulau tem,fi & vacuum eft, & loc? in finitus, corpus infinitü nece feeíteíe. pofle enim ab ipfo e£ nihil differt in perpetuis,
Et maximum eerái, que facit. one: dubitare C7 digniue efl ex füimatine.epinari ium. aliquid , quia nen ce[fat.ideo numerus exilimatur infinitwe,et. fimiliter me fire matbematice,et quod efÉ ex.
Vir celun.cx',fi Vacuum eft infi-
situm xiflimatur corpus e[fe im fimum. mundes piel tes. 3ubil eum coget^vt locus midi fit. n bec loco vacui dignims quam im alio leco eine. fi gatur corpus eft im "yore loco poftibile eft vt fit in omis loco.y*cum boc fs fuerit vacuum, € loow infinitm (nece[fe eft vi fit erp unfimitum, in. eternue exim
son efl differentia inter pofalbil C ind quad eft;
Hazceft caufa Quinta, d facite fimareinfinitum e£j&eft, gif, q homo opinafaliquid, poflibile c ipfum opinari aliud extra illud, v iftimaf qy hoc, qd accidit in oj nionefequitur naturà entis. Et Gt & ficitoésdubitare inhocgr e ftimatur infinitum effe hoc max mef.opinio. hzc enim eft caufai hoc, qrexiftimarur q numeri für infiniti in additione, & fir ctiá m: futz&in hoc exiftimatur qe traccelum eft vacuü infinitum . & fi itpoffibile vt vacuum (it infini tam,& vacuum e(tillud,in quo co guspoítefe pofibi eet wine it corpusinfinitum, & mundi inf niti.D.d.nihileni coget, &c. & hz clt ratiocinatio in hoc, dy ex vacu fequitur vt fint plures vno m(ído immo mundi infiniti.gif nullusl cus vacui elt dignior, vti co fitm! dus alius, ergo poffibile eft vei cofint mundiinfiniti. Et poflibil in rebus eternis,quas non contin: tempus,eít neceffarii.qd.n.cft pof. fibile vtit,& vt nó fit,eft in indiui dui; (pecierum, quz continet tem. pus.& hocintendebatcum dixit, ii aternis.n.&c.i.qíh, cum pofuerim hoceffe vacuum infinitum, autlo cum infinitum , non fequitur e: hocinfinitum corpus ec poflibile aucimpoffibile, (d fequitur ex ho corpusinfinitum cfle. & fimilitei cum fuerit poffibile müdoscfle in finitos,erit neceflarium: eterna en nonconunentur à temporc.&&cun faerit poffibile aliquid effe de nat rarerum zternarum , illud crit ne ecílarium non contingens.
Liber Tertius
4 Habetautem dubitationt ip fadeinfinito confyderatio.Ete^ mim non effe ponentibus multa fposfibilia accidunt,& effe. Am pliusaute vtrofit modo, vtrü vtfubftantiaan vtaccides per fcalicui naturazan neutromó, fednihilominus fit infinitü,aut. infinita multitudine.
Et certe incon[jderatione de in
fini f quafi Quia, f dique diuiflo
fuerit fnm nen effe 'event es plara snspofeibilia. Et, fi po 3 faerit ipfum Kk quomedo iguur ponit ip am "vtrum [abf antiam , «ut quad in [e accidit alicui natufaut quod mn eíl. fecundum al Jerum iiÉerum, c7" fue infinitum. "yii aut plura in numero . 33 Dicit, g confyderare deinfinito dum dta, aquapoanri i fum non cB, contin grat ei i impeffibilia& eorum vn( eft empusnon effe,acq; morum, neq; diuifionem menfurará, neq; additio nem numerorum. pferutandá eft C igirur quomodoeit, vr fm g eft tia, aut fm qp accidit ali) natürz,autfm q non cít alterum ifto rum indifferenter, fiue ponamus fi-nitum vnum in magnitudiac infinitum,autplura inhoirain nume-
ro quando pofucrimus q infiniti peri wp 0 *
Quot mods dxator Infonitum . Cap-3. Aximealit Phyfici eft cófyderare fl eít magni tudo fenfibilis infinita
Primum igit determinandü ct
100 quotmodisd£Infinitum . Vno D igi£modo,quod imposfibile eft
tranfire;ex eo quia nó eft aj
lis. Aliteraüt,tranfitum habens incOfumabilem.Aut quod vix, Autquod naturaaptum eft ha^ berenon tíi habet tranfitü , aut finem. Amplius, infinitum o€ auteítfm appofltion£, autfm. iuiflonem,aut vtrog modo .
Et oprrtet N aturalem con[jde. rare virum quantitas fenfibilu fit. E snfinita-Opertet igit prima determiuare [e quet modos dicitur infiniti . V mw igitur corió eft iuda y ue nen elt poftibile vm ciptyquia po ef) natum. acquiri fient dicitur. vm effeimufibile. Et dicitur de ilo , cime proce[fe. mn bt finz. tut de eo cuim procef eil cum labore ,€77 fatigatioe Et dicitur de ilo, quod 2 apti "yt procedatur in spfo , [ed nos non. pe[fumnoe procedere , 7* peruenire 4d finem. Et etiam dicuntur modi V effesfniti, «ut in additione, aut di sufne aut in vires.
Etopartet Naturalem confyderare vtrum fit poffibile vt magnitu do fenfbilisfit i aut non. & Vroportet m
lá quot modos dicitur infinitam, quorum Vnuseft illud, in quo non poteft procedi, quia non habet lon. gitudinem,neq; finitam, neque infinitam, vt dicitur quód color , aut punduscftinfinitus, & ifte modus Nodujo pri
ETT natura tranflri,vt vox inuifibi^ ium...
6 priuarioniseft vt aliquid careatillo,quod non eftinnatü, neq; fuum. ushfe,fi habeat genus, vt, cü d£ im efle non corpus. D.d. Etdf, &c.i.deillo,quod habetquantitaté, & longitudinem ia actu,fed nó habetfinem.& de ifto modo perferutabitur hic. D.induxittertium modum,& dixit: Et de illo, cui? procef füseft cum labore.i.&drinfinitum. tranfumptiue de illo, quod non pet tranfitur,nifi cum labore [4 longitudinem fpatij (ed habét finem , vt. cum dí q vialonga cítinfinita. D. induxitquartum mod(i,& dixit. Et. HH deillo, qd poffibile eft vtin illo cedat fm q cft quantum finiti, non poflumus pertranfirc illud pro pierzem extrinfecam , vt cum d£ qp fünditas mariseft infinita. & ter tiusmodus&ifti dir infiniti tranfamptiue D. induzitquintum mo dum,& eft illud, quod décffe infini tum,fm qp actusteo femper feruat potentiam,& eft illud , quod poteft effe cin,non fecundus modus f. numerus & dixit. Etetiam,&c.i.& ifte modus infiniti eftille,qui dr in additione aionis prouenientis à re, autpaffionis:In additione át actio- I nis,vtgfiatioin paffione vtdiuifio meníürarum in partes, & ifte modusinfiniti manifeftá eft p» eft ali* áfecüdo, f. qui bét quantitatem in actu, fed non habet finem. Probatur non dari Infinitum. Cap.4. Pars Prima in quá argumentatur trà pontes Infuutis effe quid perfeexiftens . Eparabile igi£effe à fenfibi libusinfinitü , ipfum quid exiftensinfinitü,non £pot fibileSi,nneg magnitudo eft,
neq multitudo, fed fubftátia i fum eft infinitum,& non accfis idiuifibile erit.diuifibile, n, au magnitudo erit aut multituda flautem indiuifibile, non infin tum,nifi'flcut vox indiuifibili eft.Ácneg fic dí effe affirmar teseffe infinitü,neq: nosquari musjed vtini Ibile,
Nunc diit dicam quod mpi lile ef vt infinitum fit feparat 4 fenfibilibus , cv" fit exiffes per ] infinitum. Si.n.imfinitum non ck mtsra neque numerwe [ed ef [u. flantia,non accidens neceffe eft ft indivofibile-mefura.n. eft illus quod eft diuifibile, ey numerm.ei nifi eo m0, quo dicitur , quod [ons eit induifibilu. sed non boc moa "vtuntur infinito dicentes ipfam Jésnec & mos perferutamur de bn modo fed de Mllo,cuine 1ntentto el ipfum efe mon pertranfibile.
Cum narrauit qp oportet Natt ralem perftrutari de infinito , vtr fitcorpusfenfibile infinitü;aut co pora LnfibiliainfinmaTactu inca pit primo perferutari fm exercit difputatinum de infinito, quod p niturfübftantia feparata initi bus,vt plures Antiqui opinabátu & dixit: Nuncautem dicamus, & i.q impoflibileeft vt fánitum aliquod eparatum fentibilib « monftratis,fm q e(t (übitantiac jus quiditeseft in infinito, Deinc joduxit reionem de(truertem it finitum pofitü hoc modo , & di
Liber Tertius 101
À Quoniam,fiinfinitum,&c.i. qf, ft
illa natura, quz dicirurinfinita nó
itd 7f fitde genere menfürz , neq; degemenor, here numeri, (ed fueritfübítanna p 2x tame (e, neceffe eft vt fitindiuifibilis.diui 214-5 fibilitasenim rei eft fm q eft men- 7-51 (ac) ant numerus!Etiftefermo eft in fecunda figura fic. Infinitum feparatum non cft numcer?, neq; quá tum:& omne diuifibile eftnumerusautquantü: ergo iufinitum feparatum eft indiuilibile. D.d.& infi nitünon eft numerus.& hoc fic cóeluditur.Infinitum eft fubftantia : &quantii,& numerusnon eftfübflantia:ergo infinitum n6 eft quátum,neq; numcrus, Er, cum decla
rauit qp fm hocinfinitum eft indiurfibilejincarpitdeclarare pex hoc fequitur vt non dicat infinitü nifi peraccidens ficut dicitur de puncto &dinitergoinfinitum, &c.i. &,c fucritindiuifibile , tunc nó dicetur infinitum;nifi ficut dicitur deillo
quod non cftiunatü reciperefinita d
tem,aut nfinitaté,vt punctus,& co lor.Et ifte fjllopifmuseftin fecüda ra fic. Infinitum hoc modoclt indiuifibile:& infinitum verum eft
c dinifibile: ergo in&nirü hoc modo
non eft verum infinitum.Q uód au tEinfinitü verum eít d ilc fic
itur. illud, quod eft innatum dici infinitt, eft quantü,aut numerus: & o£ quátü, aurnamerus eft dinifibile: ergo ve. 1ü infinitum cft diuifibile. Er,cum declazatit qp» contingitei fm hocqy
infinitam eft pü&tus autcolor , aut alia natura,inccrpit dedarare q ifte modusinfiniti non fignificat nar ram tetminatá,neg; Antiqui dicen tesinfinitü effe fübítantiá exiftenté perfeintendebant hoc.ifle.n. mod?
non figaificatin re,quod eftfübftá D tia magis,j quod eft punctus, neq; quod clt punctus magis, qd eft co lorfi igitur fuerithzc fubft&tia exi flens per fe,tuncilla non dicetinfinita,nifi ficutd? pun&us.& manife ftG eft p Antiqui non intendebat hoc.& idco dixit:Sed non hoc modo, &c.i.fed dicétes infinit non intendebantiftum mod(.neq; etiam perferutario noftraelt de i infini to,quod eft per accidens, fed de illo quod eft infinitum per fe, quod eft quantüm non pertranfibile.
Si vero fm acides eft infini, tum,non erit vtigs elementum eorum,quz funt, vt infinitum , ficut negrinuifibile locutionis, quáuis vox fitinuifibilis Am, pliusqüo contingitaliquid effe ipfum infinitum.fi non eft & fe cundum numerum, &magnitu dinem;quorum ft per fepasfio uzdam ifinitumcadhuc enim minus effe neceffe eft, quam nu
Et etiam fi infinitwm eft per aceidens non eFÍ elementum entium. sm eo quad cf infinitum, quemadmodum inufibile mn eft elementum idumatis vifi, C" fone efl in uifibili.Et etam quomodo eft pof Ffibile;vt mfimtum fit exiftens per fe,ey numer C7 menjura , qua.
funt illa, quibue accidit sfimtwm , en [unt exiflentia per fe.
Hicincorpit declarare q»fi pona-
turipfum effefabftantiam, erit per. accidens icf ponatur principiü, &clementá ctitelementü per acci dens, dixit: Et fi infinitum tts
G fiinfinitum,vt declaracü. dala fermone,cft fm o eft infiniti p accidens,nó eftefhtum entiumjin eo eftiafinitum,vt Antiqui ponüt :
s fuerit efntá erit fm cp eftfübflantia,vt fonus non e(tcfhtum di- £ionum,fm q eft farfibilis, (ed fm.
€ eft audibilis.quod igit exiftiraauerunt pex hoc g eft principium, &cfhtum,fequit vt firinfinitá ,eft falfüm,fi concefferimus aliquid effetale((abftantif infinitam exifté tem per (c.c aBtinfinitam eft (üb- Ttantia pcr accidés manifeftum eft. qffi (abftantia cxiftens per fe irifini H tacítclementá p accidés , fm q eít infinita, & nullum elementorü eft elementum,fm o accidit ei aliqd : ergoinfecunda figura, fubftáiia in finitanon eftclementum,fm q eft infinita. Prima propofitia manifefta eftex przditis; vero ma nifcftaeftperfe. Et, cum dedaraitg fm o eftinfinitá n6 eft prin. ipium , inccrpit deftruerealiquid
[e exiftens per fe infinitum &d. Ereiam&citn f infinite riperíequanto is vt illud,
cui accidit initum ,Hiceriftens P Te fübicctum.v.g.numerus, & mé
Y fura,fed fübie&tam non eft éxiftens perfe, quanto magis infinitum n& €ritexiltens per (e;& ifta dedaratio eft Logica &demonftratiua quodá modo. uódautem fubicctum inlignius vtficfe, i ma-
gis Titim dedarscur pduas poitiones GcInfinitum dí in fübie. €o:& omne;quod dicitur in (übie- €o, fübic&tum ciuseft is exiftens per fe Gill. fübicttum infiuiti magis eft exiftens perfe d finfinitum:fed quantü , & numerus fünt übictainlnit. ergo quantá,
corum &numer* (ant magis fparabili infinitá. deinde cSponitio fylfo pothetico.Si infinitá eft (cpara |uantum & numerus erunt ma irata. deinde deflrucfcófequ & concudetur antecedés. & inl fermone fuat duo fyllogifini ca Borici,& vnushypotheticus. Manifeftum aüt& q; non tingiteffeinfinitum,vtadu fteng& vt fubftantiam,ac p cipium.eritenim quicquid fiusaccipia&infinitum,ti pa bilecít.infinito enim efle, & finitum idem eft,(i fubftátia finitü fit,& n6 defubie&to. « reaut indiuifibileeftautin nita diuifibile multaaütin taecidem impokteft. Acvt vtaeris aer pars eft, fic & in Er een tla rinci Bcihdiuilbile eft. At le nequit quod actu eft fi tum , quantum enim quid neceffe cft. fen dt qii Et manife el n fibile ef infimitum [it, ficut il fint in aEin eo" quafi (nbFian €? priscipium . quent nece[j "yt quedewna, acceperis ex eo, fitum fi eid dimfibile.quen frinfinitum efl fubilantia,c dicitwr in fubicllo , tunc qu snfiniti , e" infimtum erit i ergo neceffe. eil , amt ve fi diufibile dej »4* nulla eff mn infinita , €.
runt plrainfimta , cy infin
Liber Tertius
pars aerv efl aer, fémi-. Vier pars infiniti eff infinita, [cci diquid ef falftia, et pricipit, et fic erit sndimifibile. sed impofts "vt iliud, quod. 54 3 alfuinfinitum, fic. smdius n. etf quantum . 795 iy ieri um Euri hoc, qp impoffibile eft vtin [cie q eftinfnitás, (it de na. turafubílannará , & principiorum exiftentiü in a&u, que non funtin fübic&to. D.d.q necefie eft vc gd- €unqy acceperis, &c.i.qnácdq; par- €. Dindozitcám faper boc,& dixit: qin, fi infiniti, &c.i. q&,fi infinitum fuerit fubftantia & non df $n fabieto,tunc definitio eius, qd dtinfinitum, & definitio infinitafiseruntezdem.cxquo £quif nceflazio , fi faerit diuifibile, vt polit, vcdefinitio totins, & partis fir. eadem. pars.n.iofiniti, ái leknitio difpbnis, & difpofici ef cadem,ncefté vt fu Tfiniza.definirio.n. pari fübítantiarum cófimilium partium, & definitio fabftétie funr C erdem.v.g qfi pars aerisell aer, & parsaque eft aqua. D.d.& fic erunt i.& f parsinfiniti cftininita,eruntplura infinita, fed imgofübileeft vt in&nitm fit magis vn6.D.confirmauit hoc& dixit: lodá.n.parsaeriseft, c.i. & fimiliter [c eftvt pars infiniti fitéinfinita, fm q accidit füb. fric principio Dd erii jur indini(ibil rn bein bile contingit, fi fuerit druifibile, eftindinifibile. (ed impofübile zit vtaliquid quod cft in ato infini-
102 tum, fit indiuifibile : quod.a.eft in D. finitum, necefc et vt fit aliquam habens. juancieem »&fic ponunr ipfum Antiqui. Er, cum pofuit. Ls " juod dicor Inniam s Pd cefe eft vt it quantá , inczpit dedarare quid fequitur ex hoc. Secundi ergo accidés eft in, finitum.Sed fi fic, dictum e $ non contingitipíum principiit dicere , fed illud,cui accidit , ve aerem, aut par . Quareabfurde. enuntiant dicetes ficuti Pytha^ gp icüt.fimul.n, fubftantis iunt infinitum et partiütur, E
Per accidens i, fum. Siigitur efl fé finn lile eft ipfum dici prineipin , ed principitm e dud, cs cd
ere 4er, dul par . Apparet 1f Pe iar p
Pythegerici, dicentes im tpfi pement infinitum fubflantiam,, et Dicit&, cüiofinitum eftquan-
tum,vt pont, & fm qp eft in e, rüc j9 etinfinitá, fm q eftinfinitá, eft accidensiqfà fut efieeficatidle ell fm q eítquantá,& accidit in quan top fatinfinitá. D.d. Si eftigitue hocmó, &c.i.quia nibil d£ prindi-
ii, fm Idi mihi vfjiam dizimusjinnuédo illud, qd fdixit.qin, fiinfinitum dr deillo,gd noninna. tum eft recipere finitatem,neq; infinitat£, & telement( fm hüc modum, necefle cft vcelementum
G fit elementum per accidens. potentia enim illiusíermonis,& ifliusquá probauit hie, & fi pofüeaint iplum efle quantum, eft eadem. potentia.qi , fi polüeritipfum effe quantum,& non fuericomne quan vum infinitum,tunc infinitum crit accidensquanto,& non'eritin co,fe cundum g cft quant. & fic fi quátum ponaturclementum, fm cp eft infioitum,tunc elementum eritele mentum fm accidens, fiueilludac- €idésfoeritpropinquum,aut remotum.fi autem ipfinitum effet accfis effentialequibufdam fpecicb? quá-
H tí;non contin, eis ifa red; tio.eftenimaliquod clemétum. i lud accidens fueritef-
tiale, vt dicimus ignis, & aqua sit. elementa fm primasqualitates. D. d.apparetigitur,, &c. 1. apparet igit ilte (ermo eftimprobabilis, cum & conueniensei , quod dicuncPythai otici.ponütenim infinitum ef. fe fübfandam liberatam a quantitate. deinde diuiduntillam. Sedfortasfis hzc quidem eft vniuerfalis quzftio magis,fi có tingitinfinitum &ià Mathema ticiseffe & in intelligibilib?, &
ima I s, qua nullam habét magni rr tudinem.Nosautem cófydera^ bübu. musdefenfibilib?,ac defjsquo
rum facimus fcientiam , vtrum inilliseftan non eft corpus infi nitum inaugmentum,
Sed perferutatio, Vtrum fit pof ibile'vi infinitum fiti Mathema ticis, e" intelle£lis,que non babet men[aram omnino sef. perferutaio yniner[ali. Et per[ecrutatio no- S6ra efl de ilo quad esl im fenfibi-
tenta pi
libw,cz-de ed coriset r
«rte C77 el con(jderare vtri nifi fit corpsu infinitum inan, sente, dut non,
Cum deftruxit vt infinitum f fübftantiaexiftens per feldenudat à uantitanzs cili [5 utatio n eft propria huicfefe (ed € Metaph fice,dixit.Sed, perfutado Rc petfcrutatio de vtrum inueniatin finitumin intelle&is autin. quant tatefm q eft nó in materia eft (Gi tiz Diuinz , d pferutaturdeinfin: toin intelledisfm q confjderatd intelledlis fm c» funt ftelledta fr Qfupt: à menfüra,&pfer tátur de infinito in menfaris, fm « füntabflraz à materia, & eftpri cipium,quod ponit Mathematic Éinfinitum effcin tribus menfüri poffibileeft.n.apud ipfum linee iré in'infinitum,& (ifr fupficiem, corpus, Naturalis vero pfcratatc infinito,quod accidit menfuris, fi gn: in materia. Ethocintend:
cum dixit: Et per(crutatio ni eftdeinfinito, &c.i. vtr fit m&fafenfibilis infinita, & primoyvtrü c m fenfibile Tüinitum fit,qs, fi Fi fnerit,erit linea fenfibilisinfinita, fapficies (enfibilis infinita . &, qu ifta (cia confyderat deTfinito , quc eftin actu &quod eft in potenti dixit:& ifta (cla continet, &c.& in. ditperaugmentum additionem Pars Send,in ur non d.
mee pior co: bue cóóbus Cr propriis.
Ogiceigitur fpeculantil
] ex huiufmodi videbit v
quenó efíeSi enim eft a
Liber Tertius
"m A poristatio planitie cierminaci » 2- non vtiqscorpusvllum,aut in^ Tos celligibile, autfenfibileffiniri , [rer Qui et con[yderat de boc con-. cà de 1, [deratione Logica , ex iffa videt. fui; aubdmenc[i sm eu . cumratio corperis fit spfum efe terminat per. faperficiem, impofübile efl igitur vt cerpus fit infinstu, nea, 3ntelligibile, nea, fenfibile.
Cum declarauit. propria perfcruzatio hurosfeclb veri fit «orpus (enfibileinfinirá in aduin
i D. COT | |pq; vui snodüfermoni diiclicz, E qq; fm íctmoncs Demonftratiuos. Et ifle (ermo cóponit fic. O£ corpus ebinet ab vnafüperficie, autà plu xibus:& ocygd cótinetab vna füpfi &icaut pluribuscít finitü : ergo o£
finiti. & hoc in pra E Of cog? ra. dicens,q» o£ co: tgnasi tinetbvta fupfidemurá Yribos
"o ac dedarat fic. Oécorpus& figuratá : pietro" nceltrotu sid, au 3o. c6. nó:ergoofcorpusautcítrotüd(i, $7-'*. autnon.fcd o rorundü cótinctab vilecoe, Vnafü je:& n rotundü cótizm, — nefàíuperficiebns finitis pluribus
vna'ergo oécorpuscbtinefab vna
iie, autà pluribus, fed o& qd eíizalecil finiti : oÉcorpusé fixitfi.Scd qui conceffit corpusin-
finis cfle, nó cóceffitipfum habere figurá. Et hoc vf manifeft per fc.omnen.corpusaut habet figurá fpheric&,aurnon. & ideo,fi polueri mushocefle corpusinfinirum, nó erit verá dicere ipfum effe fpharicum,autnó fphzricum,ficut nó eft verá dicere punctum effe fphzri-
I03 cum ,aucnon fphericum. D.d. ter- D minarum per fuperficiem.i. terminatum pervnáquanq; fa i autrorundam, aut rectam.
Art vero neg numer?fic,vt fe^ patus, etffinit?, numerabile.n. €numer?ut híisnumerü. fi cr gonüecrabile pt numerari, et p^ tranfire vtigi polt erit intinitit,
Neq, numerms etiam pot effe. Jeparatus ev" tfnitus.numerme.n. y iliud, cuime efl numerwe,ef! mu meratym,fiigitur numeratum yo tefl numerari , poffibile eft per- y wenre ium .
Cum decarauit vit infinitum nóeftquátü continud,incopitdeelarare & vIt giinfinitum non eft quátá difcret.v.g.numerus,& dixit: Neq; numerns,&c.i.neq; & eft poflibile inuenire numerü in actu.
2m d mareria,aut nó fepara. tum efleinfinitum. numerus.n. & numerat in au eft numerati in. a&uutcft poffibile vinumeretur. inactu, f. vt perficiatur numerari. &,cü pofüerimusq» ofs numerusé numerabilis,& o£ numcrabile poffibile eft v numerettunc,cü pofue F. rimus inucnifaliqsnumerusinfinitus, neceflecrit vinfimitü nu-. meref. quod eft impoffibile. er nócfthicnumerusinfinitus. Etfor. tectiá ifta propofitio eft de genere propónum notarum per fe,f.qp ols numeruseft numeratus, & p omnenumeratum in potentia,cü fuentip atu, poffibile eft vtfit nume ratí in actu .fed ifta propofitio eft cómunis, non effentialis . p autem. infinitum impoffibilecft vtfit numeratüin actu manifeftá eft p (e. Phy(üce
Phyficeaüt magis fpeculantibus Hip manifeftum erit, neq enim cópofltü poteft effe neq fimplex.Compofitum igii mon erit infinitum corpus, fi fj, mita multitudine elementa fint, neceífe& enim plura ee, & equa^ tifemper contraria. & non effe Vnum corüinfinitum. etíl enim qüocung fuperatur,que in vno corpore, eft potentia, ab altero
Cum defiutit hoc p ferm Dialcáicos, incorpit dellraere deftru&ione propria fcfz nau. dicens: Qui a(it ponit fuá conf rationé magis propriam fcf n: rali ex iftis propónibus declara
Part 26
D.inccpit dicere, impole£« itin hos ium,aqr
'1.&.q.d.& fignü cius, qp iin; eft coi . naturale cffc infinii
|fn,fi fuerit, autcft compofitfi, implex:fed nó eft. itum, n
(vt£iignisflnitusfitaer aütinfl fimplex:ergo corpusinfinit& n€ nitus,fitautem equalisignisad D.inccrpit declarareipfum cfle aerem zqualem, potentiaquan compofit,& dixit: figirarfüer. H tumlibetmultiplicatusfolü au^ finita numero, &c.i.&compofitz tem numerum aliquem habes) infinitü neceffe eft vt át ini iniu tamenmanifeftum eftquód in^ 3Utquia vn clemenrorá, ex qui
finitum exceder, & corrumpet finitum,
Qui «xt pofuit fuam conjderafinem pagi naturalem exiftü declavabit quoma impofabile ejt tpud tum,nes, fimplex. Compeftum"Ye redi elementa fuerint finita inm mero.neceffe eff enim Yt éentraria ^ndeat fibi femper.impeftibile igi. ur eff Yr Ynum corii ft infinatu fe potentia, que efl in aliquo ilori eo rw», diminuta à potentia, que ef in alis cerpére ecundu aliquam quantitatem, C7" gnis, yg. fuerit finitw eo pod voci tw," men[ura igno fuerit mulis plex menfera aeris sn potttia eund, multiplycitate ,manifei 63 quid infinitum excedet finitü, €7 cerrimpet ipfum.
cóponitur , aut plura vno füntin
nitain ragnitudineautgaclem taex quibus cóponit, fant inita. magnitudinc,(cd infinita in nes D.incepitdefiruereipfum effe it
nitá,quia vnácoram eftinfinitü magnitudine & dixis: Siigicurel menta Xc.i.fi cópofitum fuerit ci politü ex elementisfinitis v.g. qnc autfex, impolt eft vt vnum eorü: infinit&i.in itudine. D.inc xitrónem fap hoc, & dixit : mecef eftenim &c.&ifte fermo eftin pr ma figura fic. Elementa funt cótn ra:&contraria debent cffe zquip tentia:ergo elementayez quibus ci deeorpnsenmpofimm infiniti
(unt zquipotentia : lui
tiam itpble eft vtquzdam. tf nita & quzdà infinita:ergo eleme torum,quz funt in compofito,im eft vt vná eorá fit infinita "induxit róné fap hoc,g elem& füntzquipotentis & dixit:qib,fi p tentia &c.i.qí,fi porentia cótrari: quacílinaltcro illori elementorá exiftente
xillente in magnitudine equali ali 4 cui magnitudini alterius diment, faerit minor potétie exifléte in maitudine zqoali alteriuseleméd,& Sébitiorilai quátitate termini. 4, potétiaf vna palmai,
WEdepla potétig d eftin vna palma seris. qii tüc, fi rotusiguisfuerirfinitus, & totusaer fucrit infinitus, có
tinget neceffario vt aercorrum, igné& ficelementü finit non fezwabifcum cleméto infinito : quare müduscorrumpef. Etpofuit 1£Ga partisterminatz cleméi inia eft maior potétia partiszqualisilli p &rinfino. q a pótaliquisdicere, gr todi elementü infinitd nó corrüpet finiti,nifi pofücrim* qj potétiz dua. 1üparuá equali in qu&titac fint equalcs in qualitate.& ideo dizit, idéfequic& fi potétiz parti zquali in quantitate fuerintdiuerte in ótrarietatc. nó enim accidi jdá H asi. CXcedat quandá, nifi quátitate finifü p fc tac ic manifeftum píe q quanto 9 ion magisaogmentat quantitascorpo- ET ris tento magisaugmentabitar p
V Cidus ISIEDIO n xpi, is. teatiaeius:& cum corpus diuifi * magis habueritquanutarm infinitam,ne néa- ceflario habebit porentiá maiorem. aus potentiacorporisfininmaions. Et C o6siftz ippónes (ant manifeftz per. 1de Gene fe, nifi propofitio dicens elementa Tone efle contraria : & accepitillam, aut nece? fm famofrtatem,aut concefíam,ga "lise decarabitur in bac (cientia. & hocé &u.. 44, te&ius quia fic contradictio erit de monftratiua,, nó difputatiua. &,cfi defttuxit partem dicenté,compofitamefie infintum,quia vnum elemenor(i, ex quibus componi(, aut plura vno,fünt infinita 1n quantita tereuerfus eft ad fecundam parte, (. Yivnum corum fitinfinitum.
To efillad
Tertius 104
Vnumquodg alit infinitum D effeeftimpoffibile, Corp? enim eft quod omniquag: dimenfio, nem habet. Infinitum aüt,quod infinite exten'um eft, Quarein» finitü corpus vndequags exten fum eritin infinitum,
Et impeflibile efl etia ve^vnicquads, crum fi snfitum.c. enim eft illud , quod babet dimenfionem ades partes . ey" 1nfinitiá
» qedide dimenfanem mmfinita, Ex quo fequitur vt anfenitii babeat dimenfone infini X tam adoti partes, C7* fic elemento rum vns infiniterié implebit toti. "vbi igitur erunt reliquo?
Dict Ecimpole efteds vtcópo- fitum firinfinitá , quia ynüquodq; elemétorfi, ex quibus componitur, eft infinitum. qi corpus eftillud, quod habetdimen(ioncm tin oíbus. ocio infinitum eft illud, quod
abetdimenfioncsinfnitaser quo. fequitur vt corpusinfinitum fitinfi nit in omnibus partibus. Et hoc eftnceeffe. qf, cum aliquid fuerit Sopomm ex duobus, neceffecft vt F
initio illius compofiti fitcompo cd Ma
fitaex defintionibusillorá duord. fuerit có- Y g quiadetiicio corporis illod, Ded
juod expanditur ad o£s partes:& de 7j, eft vc. Bhitio infiniti eftillud, quod n6 ha- defi illie bet finem:ideo definitio corporisin d finiri eft;llud, quod extendirurad ft * oéspartesin infinitum. & ifte locus nip» illog. eft verus.&quia/fi vnelementor nt fucrit ipfinitá , impole eritvtcum d ipfo fit alud elementum finitum, A&&ertnedum infinitum,dixit:& ic vnum. elementorum infinitorü, bim
G Ethocquod dizitmanifeftum cft
Ex hocpa exhoc,quod pofuit infinitum de
Mednura beteffeinfnitum in oIbus tribus di
vnü'inhni menfionibus,& fut fex ptes.& hoc
tà nóeffc intendebat per o&s .& finos
mai alio pofüiffemusq infiniti eft infiaitá
aliquo so in quadam parte , cótingetinfinitü
adco cfle maius infinito. poflibile enim
pns fueric effet ponere: in parte ,in quaeftinfi
mfi fe nitum,aliud corpus connguum : &
fasim eit tunc cougregatü ex duobus corpo
infinim rib eritmai us vno corpe,& vtrüq;
fimpli: i- eftinfinitum,(congregatum,& ipquitrboc fom infiniram quod eltimpole.
H Atveroneq vnü,ac Simplex
grid effe cótingit infinitum corpus,
ded neg;, ficut dicunt. quidam , id,
hoc..cr. quod praeter elemeta eft,ex quo
2535400 haecgenerant, nes fimpliciter.
zora^ Suntenim quidáqui hocfaciüt
nari jac infiniti, fed n aerem,aut aquá,
3don6- peceteracorrumpanturab infi^
nito.habent enim ad feinuicem
contrarietate, vt aer quidé frigi
dus£, aqua vero humida ignis
aütcalidus,quorum,fl vnü effec
infinitü ,corrupta iam fuiffent
alia, nuncauté dicuntaliud effe
lid,xquohacfunt. |
iod aiit impoftbile eff quod
wn fit vmi corpus Simplex
fi declarabitur . boc enam non eit
pefiibile, nes, fecundi dicentem ip.
jen cffe aliquid extra. elemeta,ex
uo res generátur t4, fimpliciter.
Quidam enm ponit infinitum, Yt
diximue, C7" no poriét sp[umn aqua,
«ut aerem,ne i wed ponunt in
finitis corrumpat alia. funt enim
€Ufrária adinuicem-Y.g. quanam
aer efl frigidm ev qua. bun rwn effet infiniti tunc alia cu perentur.nunc igitur duit Li dipid, ex quo generant ur i$ 'um deftruxitq corpusinf fitcompofit,quiaillaex quib ponitur, funtinfinitain magn nejanteq deftrueret fecundam tem de cópofito infinito , & £i pun eftinfinitum,quia parte untinfinitz in (pecie, in. ftruere corp? fimplez effein & dixit: Quód aüt tmpoleef. ideftex hocquod dicam.&q inelligit duobus modisaut. lud corpuseft extra quatuor : ta, & ex co generan(eleméta, dam dicunt, aut quiaillud cor vnü elementorum quatuor.c dixit:non enim eft pofe&c.i poftbileet vtcorpus infiniti iue fm ponétesiplüm c£extr. dum, fiuc (impliciter,f. (i qua modo ponaf fiue extra, fiue fiue vnum elemétorum , fiue T*.narrauitcau(am, pp qua! dam pofucruntipfameptnae ta, & dixit:Quidam enim por finitum, &ciin modo, in q plusconfecuari vt fit extrat ta. &íermociusia hoc man eft,qin manifeftum cft iftae traria quare/fi vnl corum e nitum,neceffario corrumpe liqua. & deo ifti fugierütin fit vnum elementorum. Impoffibileaute eft el non quia infinitü, (deho c6ealiquid dicendum efi filt & aere, & aqua, & qu fed qa nó eft tale fenfibile
À preter vocata elementa, o£nan.
OE rlol turiid ex
|ue,ex quo eft,etiam refoluitur t qu eer eq hepez teraerem,X ignem, & terram, autaquam aliud quippiam.vi^ impe n iud - Ef €j eeta Dish inia fedde bec dicemus [ermenern communc amoibws evdems medo aeri C7" a4, € alys elementu. e9* impoffibile bl corpus fimplex e[fe,ex quo clesexta generatur (ed nes di 3B 98 boc loco im defiruélione cime [er PRNÉDHI CEIEIIHWOBCHI CURT A C91 205
ped rdi fit dilfelsutur. quapropter nedh rail at rtm,C7" ignem C7" 44ua, C7 tertam. [ed nos non videmus alind.
Cum przmifit (crmon£cóem in
55 defirucado sorpasfimplt efe uale
incarpitprimo: cipfum effe extra ie nenta t Fic cor puselt rale, &c.i. & impoft clt corpusinfinitum effe aliud a quatuor elementis.& hoc intendebat'cá dizit;ale,qi.fi hoccorp* cffctaliud ab'elementisquatuor, cx quibuscó ponetentut,tuncacceflecflet, cum
Gorges ex corrüperen(, vt viderent fenfa difm2 doa. foluiip illd.& hocnon v£. Ethoc
intendebar,cum dixit,quapropter , &ci.quapropter neceffc cflet hice aliam naturamjin quam diffolucre turacr,& ignis/& aqua,& terra, Et, €um deflruxerit elementü fimplex
Tertíus 105 eflc exa quarter elementa fimplk D nedum infinitum, inccpitdeftrue 1e vnüelementorü effe infinitum ,
Negigiturignis, negialiud elementorü quicquá infinitum quid effe poteft. Otno enim & prater id, cp infinitum fit alid ipforum,impolt eit ipfum vni^ uerfum,&fi finitum fltaut. aut fieri vnü quid ipforü, ficuti Heraclitus dicit, omnia fieri ali quando ignem. ;
Et impoflibile efÉ ve ignis , «ut aliquid elementorum fit infistum. Quoniam "yniner[aliter fi E es diximus quo eorum elt infinitum ,impofabile erit vt. mne tetur fiat 7" fi fit finitum "yum eorum, Yt dicit Heraclitue. uod eia fent aliqua bora ignér.
DidtEtimpoffibileeft vtvnum elemétorü fitinfinitü,qin illud clemétum vinceret torum,& tot? müdustuncconuertercfin illud efatá, vitenim eft impoffibile hoc, fi nos dixerimus aliquod elementorü e£ infinitum,nó vt ponit Heracli. om niaeflc finita, &opinatqpola reuer E m in pem . E dixithocnarrand ropofitio, fequitur, fraud lenerd oerte eft ipoffbilis, fialiquis pofüeritillam;nifi ponat aliquod elemétorum eft infinitum, vt fecit Heraclitus, Sed debes fcire ponens vnum. córam effe infinitum , contingit ei mundum fuiffe corruptum neceffa rio.ponenti aut£ofa efle finita , fed qinaliquo eorum fit potentiaezcedensaliasquc exigit corruptione aliorum, vt Heradlt? dicitde igne,
Phy.dicó.Auer. — O. non
8 noncoteradiditurhic.fed dedarabi
tut hocci dedardbif impolcít mundum corrumpi liter. Eadé iit eft fá Gcinjpfo vrio, Lw faciuut,prater elementa, hyfici, omuia nang; mutátur excontrarioin contrarium , vt ex calido in frigidum . oportet &utem & ex hifce confyde rare,fi , aut nó poteft effe corpusinfinitum iile. pis ipaiasce ipli Naturales ponunt ip[um extra e! gy menta. f sgitur quodlibet trafmtatur de contrario 9n contrarium , yg de caditate m frigiditatem, «y exiit oportet lerare in í eleméteri, Yrriá pofit^vt fit ent mn.
47, Cumdeftruxit vnd cfhtor( effe.
infinitum,quia tunc corrumpet rcliqua:o&.n. cócedunt q efhta funt contraria:Terzpitnarrare ép iftud. 1mpolt contingit dicétibus ipfum effeextra clementa.Choc,quod cótingit dicentibusefhtum efle infini tum.neceffecít.n. vziftud corp" ex T rinfecum fit contrariü demens fm q ponunt q ex eo güantefnta: &i Eric tonsariunr infiniti ecffario corrüpet reliqua. Et dixi Kthocidem,&c.i.& hocimpole có tingens ponétibus cfhtum aliquod e einfiniramconringedft ponétibusvnum corpus efle extra efhta. infinitum.&, cum narrauit qp idem. contingitin hoc incepit declarare hoc& fic igit quodlibet tran(-
mutaf,&ci.qin,fiillud vnum tranf?
mutafin elementa:& oc, quod tráfmutat, tranfmuratur dc contrario
in contrarium : noceffe eff vll corpus vnum. fitcoarrarium ec TO] rS infinitu ontnplludidem quod com gis vbum clementorum fueri it & ipfe expreffit in hoc fer nemaierem propofition£ ,&ta minorem,& condlufionem. D. eriftisrebas&c.i. & cx conffdi Sonedehocg demens fantc traria,oportet. quere Y dogm vvtrü fit poffibil t finirumyaur infinitum. uod autem omnino imr fibilefit effe corpus infinità fibileexhifce manifeftü eft./ tü eft enim natura o€ fenfil alicubi effeatque locus eft al vniufcuiufqs& idéeft parti totius, vttonius terra, GC vn gleba, Aignis atq feftilla.C rejfl fiteiufde p£i,autimmc leeritaut femper: i qui fpost i rns cur enim1 gisdeorfum dj furfum, aut« uistdico aüt,vt fi fit nam hazcmouebitaut vbi: nebitrlocus.n.infinitus erit geneiipfl corporis, Vtrum occupabit*totum locüe& q Qurigitécvbi quies, & n ipfiuscan vbiqs manebitc n
5 Eomoucbiruran vbigm
d mrt pute ef T iiid werfabter enfsbile idc cicum pw fenfbile bes vbi, eo^ "vni ida dem bci eon efl loow partie 7" tetin quonam loce tetine terra el
igni efl locua ynim feintillo. 5v agitur infinitum toti eff Yna 9G, erit melle aut errspeleur 6. per. Sed boc efl impofsbile.defeen dere enm non eft dignism , quam. aféendere , ut ire ad liam perti. € iatelligo,vt f pe/uerint bf am Fla subigit mosehiw Hla , € vbi quiefeit?locme. n. prid " qui eft buisaceneri ,eft ". Vtrum ij nisicieipinn m lecit, Ber dioerit io quiefcet et moncbitur 7^ "Wbi erit? bec ent € nemo loco quiecens (y^ meta . 49 Cum contradixit proprie dicentibus infinitum effe cori? imple extra cjementa,& filt dicentibusi, fam efie vnum efatorü,inecpit: tradicerc cis communiter , vt pro-, mifit, & pi s füirad boc propofi u rima eit, d EE ep vni (qs coi locus partisnaturalis quo quiefcit, & locustotiusfünt idem numero. € Tertia vero ft,g o£ corpus bétlocum naturalem, & locá n6 naturalJem,& gin naturali quiefcit,& exuaipfum mouetur ad ipfum. &tacuitiftam tertiá,quia fcquitur ex fe cunda D iungitiftis propofition£, f.corpusfimplex effe infinitfi&induxitad impoffibile .infinivum.n. habet vnálocá infinirum.quapropier fi inpatum eft quicerein illo Ybi, neceffe eft vt n moueat, quia. non habebitlocum extra faum lo-
infinitus.&ideo dixit: Vtrumigif. occupattotum locum?i. vtrum igit parsimplet totum locum:&,fi non Tmplet,quomodo mouetur? &quo zmodoquíeícet?i. quomodo poteft quis dare caufam in motu parcisilhoscorporis qq & in quiete illi qüque,& vbi quiefcit,& vbi mouetur.quod eni eft tale habet duo loca fed infinitum babet vnumlocá , D.d.auteftin omniloco, &ci.& E onc booneecfiario debet conce lere bác diuifionem, quoniam aut ponet locus quictiseft alius àfo- €o motus.aut quód locus quietis, & motus eft idem .ex quo fequitur qp» in codem loco quiefcat , & moucaturinfimulsut vraeque quicfcat, nequemoncarur. Etiftz propofitionesfunt neccflariz in corporib* mobilibus motu reo, & in moti-
bus, quidant corporis moti ex fe, eie &
€um naturalem, fiatthüt corpora Áimphicis, mouentar motu rcdbo,
nonab exurinfeco . "corpus autem " cxlefte, quod non mouetur rede, |- ed O- ij. non
G non cbrinecario hac declaratione. &ideoifte fermo non eft c6isfimpliciter,fed fm qp eft notum in primo afp denatura corporü.nódum.n.declaratum eft, vtrü fithoc corpus habens naruram extaiftá
2 Proster natüuram,aut non. a & ideo Arifite. Si bie rachancgónem in coclo,& Müdo. rauicillay illic.n.erítfermo cóis fimpit, cum qóntin t. illic deeclarabit numerá fpérü corcc.Kmi porum fimpliciti.b Etideo pótin- S» celligi per corpus(enfibile non quo jj. pn. libetfenfu,fed tacta. c corpusenim. 66.33. pn- " - Tp h pide e. fice nfibile Tif partesei" cor. luminofz,& eltnon tangibileompt fenfit aino.Dedararam ef forerhor " rmone vit, impotlibile eft cot- Ea purple agite infiet efie, Dacis iue. fitclementum,fiuenon. inftcg4. C. ile (le c Copu — Siverodis(imilefltipfum to zzi: € cum disfimilia C loca erunt, & ps primum quidem non vnü cor^ &non ett pus vniuerfi eft, nifirangendo . ágil oí deinde aut finitahzcerunt,aut ifinita (pecie.Atgs finita quide non effe poffunt.erüt enim alia quidem finita, alia vero non, fi totuminflnitü eft,vtignis, aut aqua.corruptio aüt, talecontra 1 rüseffet ficut dictum eft prius, Etpp hocnullus eorum,qui de natura dixerunt, vnü,& infini^ tum ignem fecitaut terram (ed autaquáautaeré, aut eorü me^ diü.qmlocus vtriufqs manife^ fi? erat, determinatusq. hzcau t£ vtrog patticipant,eo, q fur^ fum,& co,qui deorfum. Si auté ffinita,& fimplicia funt, & loca infinita, & infinita efnta erüc.Si verohoc impolt, & loca finita funt,& cotum finitü effe neceffe
eft.impoft.n.eftnon zquarit cum,& corpus.negs.n.locusoi maior eft , i quantü conting. Corp? fimul efe.fimul aüt ne infinitum eritcorpus, neqycor pus Ke loc?.aut.n, Nacu €ritaliquid,autcorpus, qd nu g aptum natura: rx Etfi tetum infiniti fuerit o eonfimule loca eim €t erunt mn c fimilia, e7* fic corpus totius no er. wi eontatfi er poflea ifla corpora aut erut finit, p infnite emend pn eitvt fint finita. i ent finitum, pur vec totum fuerit infinitum.C7" impo, fibile eff ve"yn& elementorà fit v. fitim 1gnie, 4HE Aqua.C7* qu eff tale corrüpitur per cotraria.1 Mdeo nalbu pofiit m infinitus ignem,nea terrá, f quts Armis quic rin que efl termimatu.ey" hec duo « clinant ad yrraa, parte. in fuper. TIG" in inferiori. 5i igitur imp eia €t fuerim infinita, leca eoru etiam erunt infimta,e7" fic e7* € menta erunt mfinita. 5i sgitur b fit impoféibile quia loca [unt mJ mita, totum erit finitum , impofs bile efE enim "yt locus non fit n corporis.impoffibile eft enim vt. ens totale fit maior quátitate c .ex que fequitur "vt corpus frin fonher . T impoftibile « eus
Liber Tertius
A etiam" yt corpm, fit maim loco.cen tingeret enuns ex boc aut Yamum ec sant aliquod corpus [ine loco,
49 Cumdeftraxitcorpus compofitum infinitü cf,ita 9 vnum corporum,ex quib? componit, aut plura. vno funt infinita,& remanct fm diuifioné vt fit infinitum, ita q»fitcó
itum ex corporibus infinitisin iclicet fint finita in itudi
ne, reuerfas eftad deftru&dü hanc porté, & dixicSi igiftotum, &ci.f if torum. congregatum fm conta & ex corporib" fimplicbus fuerit
3 infinitum,quia illa co: buscongr: fantdiuerfarü definitionü,vtigois, &aqua;tuncloca totius eruntdiffi milia, &iíta propofitio apparetex hocquia o£ corpusfimplex hétlocum naturalé D.d.&, ficcorpustotius&c.i.fi córingat dicénbus hoc, vttorus mundusnon fit vnus, quia «btinecab vno corpore, fed cít vni fm contactum tín. Et,cum ind hocimprobabile;iduxitimpoffibik, quodi fequitex hac propofitione, &inccit dinifionema principio, & dixit:deinde hzc corpora . &c.&
€ dixit hzcad rememorationé deillo,quod fdixit.declararum eft.n impofe Écorpus infiniti eflccom politi ex corporibus finitis in formajnifi vn cor6, aut plura fucrint infinitain magnitudine,& fi n6 totum Sirfininum hoc intende cum dixit: quoddam enim ini «6,2 quoddi non i contingetn. di «entibus corpus infinitum congregatüexz corporibus infinitis in formacffe,vi quzdam fint fiuita] ma- Rindinse (dam nen , cum torá
cógregatü. D.d.vt ignis, &aqua,
ra, ex qui tur , funt diffimilia. f.
107 i.&illud infinirumin füa magnitu D. dine neceffe cft vt fit cótrarium, vt. ignis.& aqua,ez quofequit vt ipm DirompacEeiple et Nis mone fimplicia dfir effe contraria.& hoc nó eft verum nifi de cocribus, mouent motu recto. & ioc figiatqo perícrutatio eius hic elt de hac natura, qfi non apparuit. hicaliam naturá effe. Et,cum dixic qfi corpusinfinitum maguitudinefüerit, neceffecft vr corrumpat reliqua,quia eft contrarium, narra uitq pphocfugierüt Antiquihuiufinods corpar poni alterüextremorá efhtorü,inter d apparetcon- E trarietas magisfm vnum mediorü. mediaenim vürquafi materia ex« tremor(.& dixit: Etideo null, &c. &intendit per hoc quod dixit,quia locus vtriufq;, &c.i. quia ignis non. habct nifi leuitatem tfn, d eft caufa motus ad fuperius, & locuscius eft. terminatus: & filr terra non habet. nifigrauitatem tfn,d eft caufa mo musa inferius & loc ciuséteft terminatus (untigit valde contraria ; aqua aüt,& acr habét vtrunq; f. gra. Uitatem,&leuitat£.aer enim eftgra. uisin loco ignis & lenisin loco terrz; & in grauitateaffimilaturaque, F inleuitateaütaffimilatigni. & filk eftdifpofitio deaqua.eftenim grauisinloco ignis & leuisin loco terrz.& hoc intendebat, cum dixitde clinantad vtranq; partem.i.aqua & acr.& intendebat p vtranq; fuperius fimplt,& inferiusfimplt. Etinduxithocad declarádá qpifta propofitio dicensg contrariü cor rampitcontrarium, cum fueritfor tiusillo, eft propofitio conceffaab Antiquisimmo declaratum cftia princpio iftiuslibri qj güatio £cx. Oo à €on-
trans Ccdloce .
dixit, q Antiqui dicebantaquá , &c aem eicinfiim, uia loca cori non faatserminata illud enim cui*
cerpor& a6 fant terminata, dixeruntca cffe infinita. &adinuat hancexpofitionem hoc, quod dixit poftquialocus vtriufq; efttermimatus.cum igiextrema fint termi- |uanto nragis media. Deinde.
.ad id, otendebat. dedararehic. f. qf impoffibilecft «orpusinfiaitum cffc compofitum. ex corporibus infinitis in fpecic.&, m incopithancdedarationem à luabus propofitionibus, dicentib* fi fimplicia fuerint diueríain fpe Gelocacrantdiaersn periodi fpecieslooorü deb& efie fm numcrumfp corporum fimplicid dixicSiigit&mplicia,&c. Ethiceft
|usfi ródmatio p fc. efha. n. fi fuc- Winfiaitamecclecft vt compofita. ex cisfintinfnita.aut intendit Low hocfequit vt motuscompofiti fiac. infiniti ia (pecie. D. reuerfoseftad i fuod intendebat dedarareiSrf fimplici fucrintinfinitain fpe. loca truntiofiaita in fpecie. D. deftruxiti juens, & cbclufitop pofitum ani tis & dixic:si igi tur hoceftimpole,&c.i. fi loca fant infinitain fimpliciafant fi aita.& hocquod deílzuxit, manife ftum eft vt poft dicetomnis n.loc* suteít (aperiusautinferius,aut dex. traut finiltra,aut anterius, aut poflerius.& apparebit in Carlo.& Má
Yferius,& illad (ant inter ifta. & parcbitetiam illic q»locafunt fi tain magnitudine &idco fermo infinito pfe&ioreftilli. D.inc xit modum, quo cerificat q «
füntfm numerum locorü qualiaeis,& qp ex hoc fequi,
eft. corpas fimplez fit finitum, &di
impoffibile.n.eft, &c.i. impoffib enim eft vcaliquislocus careat ct pore fibi Jroprio &impoltefte vtaliquislocusexcedac (uum coi naturale, ant quód corpus exced fum locom, vade necelidio loc qualis corpori; oÉcorp eftfinitum meritos Er hzc declaratio, oíslocus eft finitus fua maguitudine. & dedaraf ex. &q o£ corpus fimplex eft finitui &idco dixit:ex quofequit', vt n fitcorpusinfnitum. & quafi int Lord baac aliam dedarationé (uo fermone, quia faa intentio fi hicad dedarandum , qj impoffib: s corporaefte finiin magnic inejinfimita in fpecie.&,cum dec rauit hocez locis.& iam declarat ex cisctiam q impoffibile eítet corpus fimplex effe ipfinitum1n gnitudioe,induxit hoc. Et fyllog: musficcomponitur: Omnecorp. fimplex eftin loco fibi zquali: o1 ne,quod € zquale alicui, eft finr omnecorp? fimplez eft inii initum.n.non diatequale.nc. maius,neq; minus. & hoc, quod « xit, qpimpofeeft vt locus fitexzt corpusdeclararum erit,c decla: bitur vacuum non cfle, & fimilit declarabitur ex hoc, qimpoflib eft vt vbi excedatlocum,&, cum. decaratum gia füntánita inf de,& magnaudioc, eorpc T Pea, P
do qrloca naturalia font(aperi*, & funtfiaira
Liber Tertius
Anaxagoras aüt incGuenien ter dicit de infiniti máflone.fir, mate.n.ipfum feipfum dicitin/
finitum.hocautem,quiainfép P.
fo eft (aliud. n. nihil continet) tanquam vbi vti. sliguid fit, ibiaptum natura fit ee.Hocau^ tem non verum. erit.n. vtique quicquam alicubi vi,& nó vbi aptum natura eít effe,
Part 27
ti nem mopinabilem n quiete infini. aliq
fi dicit.n.quod faffentatur ey rei met fe. quonia boc in eo dixit, non enim cotinetur ab alio,et nuati vt fit aliqued bi ,ev eft bic. Sed ferme eius non ef verus. efl.n. alicuius "vbi vielente wn feexadi quod efl innatii vt fit , cum.
jt m remetieri loco , quàm Yt. mencatur ad ili fecundum toti. $6 Cumdeftruxi;vinaliquo vbi fit corpusinfinitá, & c» impofeeft vtin co fitqefcens aut mot, reuer fus cftadillud, quoddixit Anax.» «auía qctis totius, quod eft mixtü, eiti im c£ infit & Anax.dicit, lo, caufa quictisalicuius corporis prs conunec ab alio quiefcente, & illud aliud continet éabalio qc Ícente neceffario,tüccaufa qetisto tiusnihil ali ud cít;nifi ipfam e£ in- Éinitti.& ideo dixit fuftentat fup. fe & retinet fe. Et,cü voluit deftrue 1e fermonem eiusin hoc,di: Xa.vero,&c.i.Ana.vero dat in quie telánici od cft mixttapud ipfum, fm inopinabilé dian. qp cá quie tiseiusedt,qa faftentatfüp (e,& reti nef non abalio.qíà, quia quiefcts, qd contipeCab alio, (uflentat fuper
15 qv
fit. tes &celtlocusnaturalis&q
108 illudaliud,& retineabillo,necefle K efto infiniram/m noncontinctur ab alio, retineat fc,& foftéterfafe, & dixit& quafi innatá eft, &c. 1.&infinitum,quiaeft quiefceusp. fe,& continenstotüi , ideo eftquafialiquod vbi eorum, d funt hic feautinttdit per hoc od dicit: &el hici.& eftin entibus tale, locus p. fe,&alia loca fant quiefcentia peril lud.D.d Sed non£ verá, i. & fermo eiusnoncít verus. quia qq; gefcit iquid in aliquoloco Violet gà quicucritin loco,qui cft femoriffimuslocorüabillo, ad qu£ mouent respaturaliter fm totum,& fm par- l
tendebatq non fequif, fi ponatqe fceus vt fit quiefczs naturaliteriimmo re&iuseft vt fit quiefzens violé te, " quafi ponit q caufa quietiseius eftinfinitum,quia non hétlocü, ad quem mouetur.quafi igitearer mo tu violente,non naturaliter. Siigitdi maxime non moue turtotum(quod enim in feipfo firmat,& in ftipfo eft immobile effe neceffe eft) cur ti nonaptü naturafit moueri dicendü erat. non enim fatis eft fic dicentem euadere.crit.n.vtigs & quodli^ beraliud non motum . fed aptü natuta effe nihil prohibet. qim. & terra nonferé, negy fl infinita t,coercita tíià medio." fed nonquia non eftaliud,quo fera tur,manebitf medio, fed qa nó eftapta natura fic.fed tá licebit vtig dicere qp firmat feipfam . Siigit negiinterra hzc cà eft,
exütemfinita, fed qa grauitate , cie hét(graueautem mant in me^ (reca ac diot(terraautem in medio eit) medo .-
Q. iiij fil
*al pominu.
6 ero iiie ed quein feipfo propteraliam qi dam caufam
$i igitur di retentum boc medoretentinsr, Cy bec efÍ intentie vetentionis i ipfo nece[fario efl im mobile fedeportet Voip efl innatii moueri . "yi enim py: terra mn transfertur, fer finita , quia cfl impedita. dmetu ex melié.cy" mn puta mn babet locum abeo, ad quem vadat,efl quie[ceus,, fed que innata efl bic. Et potefl quie dicere fiigifur in quiete terra fi effet ifmta , son effet ifa canja , Jed quia eff gran, grane figitur inmediu, € terrà. eil in medio fecundum. bnc modum oporteret quid infimitum effet fixum per fe propter. aliam caufam . ldefiSi igitur infinitum eft ret&. tum naturaliter,& hzc eft intentio eiusquod dixit quod retinetfe;neecffeeft vci immobile natural, fi 1 ucfitfinitum,fiue infinitum . D.d. fed oportet dicere,&c.i. (ed, cum po natur qp infinirum cft quiefcensna turaliter,v.g.terra, oportetdaf ali caufam filoc, Tfinita f hac quioquam habet naturaliter. nó enim eftdria in terra inter hoc, fitfinitaautinfinitsin dádo q me dium eft caufa quietis eius. finitas enim Ainfnimsacodunt quien unaturaliter. '6| - Lileeftvteralierocorü reddat cau faquietiseius,qnod quiefcit, naturaliter. infiniti. n. diguiuscft vtfit.
ci quietis violentz.non nates D. ig non habet, & terra eflccinhniraadeo, q nor beretlocum,ad quem trásferre. hocnoncffetcaufà quietis teri medio naturaliter, fed caufa qu efthoc,g naturacius ez igit! ille eft dicere in ea phan
turam ipfam retinerefe. D.d.fi
caus, &c.i.fi igitur nüllus port
cere q» cauía quietis terze nar vr fielieinfnimeipam efl finitam fed oportet dicerealií v gipám | epi uox ucinnatum eft figi in medie,t feftum eft mulis poteft dioc caufain quiete infinita natur: etipfom efcinfinirum, edo tetdarcaliam caufam . quonis eflet runcomne,quod por türquiefcens naturaliter, nece fetdicere y cau(a quictisciust raliseftiplum eficinfaitem, Etnonquiainfinitum e firmatipfum feipfumJSim manifeftum eft p t quam oportebit parté manere, Y Mlfizicum In feipfo manet mans,fic& quzcung acc parsin feipfa manebit.totit & partis eiufdem funt fpec prd kii er oríum,& totius;
a furum quare f inlaii infeipfoeft, & partisidem
manebit igitur in feipfa, Et wn quia eff infinitum quod faftentas [e eif neceffe atur per fuam [uflentarium feniliter vt aliqua pars ems tur quacuna, pars [it-Et que m
Liber Tertius 109
A wilem igitur mifinitum figitur , [n v fuflentat fe^, fmiliter quelibet pars ri figi pe. v fe.locus:m. tottia , C7" periit el confomilie ww
pecie v.g. quoma locwe totime tev-.
Pai ple ef iri €T leaw
eripi, Gr niai
rim. fi igitur. t
jn iui iriurda eundi, pr f.
» os tta dicunt, fufti netíe,& qpipfum eft fuus locus, ga eftinfinitfi, non pphoc neceffe.
3 dicereipfum figi naturaliter , & fm totum.& (ilt, cfi pofücritq aliqua
eius figi£ naturaliter, non pote
fit darecaufam,quam deditT toto. & dixithoc, quia notá cft perfe Jocustei eftaliud re, Ego füftentari füper fe. Eccli nar sant Bosdied licunt deinfini- To ipfam füeslocun n5cítve rem,negi nàdiserunt de eod iod: 1dEcósàSodum ipfinium, Kc. sli fue rit did de Tfinito ipfum figi , quia ipfum eft fuuslocus, neceffe eft dice
ze in parteipfam figi , quia eft fuus ecetlocetoim eut panel dem. Etintédebat qj, fi diclum fue-
xitdetoto ipfam figi , quia eft fuus Tocuseuia tinum oportetét dicere hoc de parte. & fic locus partium eruntpartes.quod eftimpoffi bile.locusenim rotis, & paruseft locos w- gonfimilisin fpecie. Etintendebat AES qplocus partisterrz, qfieftfeparata Ll - p "3 Infpi. vid Pet fe,cft idem in fpecie c(i loco to- 107.105, tius& fift eft difpofitioin alijsclh- L^ 7 üslocuscnim quem quarit gleba,
itidem in (peciecüm loco, quem D. rit tota tetra,fi eflet extra c&trum,. medium enim mundi non diu tur fm qelt mediumTrefpettt totius & partis ed diuerfa in tudine,& paruitate.£.9 locus quo efttocum,eftmsior Joco, quo e(t pars & flt locos, quem quatittot* pisei merime di let à meidem cim eo, quem quzrit fcintilla.& ifroporcet frelligere de aciciequrds i dide 1n propofiio dicens locastotis,
9f parciseftidé, & Ge vuitilla. nia-
ximein Coclo,& Mundo.D.d.fiigi B turinfinitum,&c.i.& fi ponatur locusinfiniti eft ipfam, & iam pof, tü eft gp itaeft detoto, ficutde parte/fequitur qp pars fit locus fuijpfi*s fed hocnon elt verum : locus totiusnon eft ipfum. Etiítcfermo eithypotheticus, & deftruitconfequens & códuditur oppofit aids, Omninoautem manifeftum eft pimposfibile eft fimul infp nitum dicere corpus, & locum quendam corporibus effe, fi o€ corp? fenfibile aut grauitatem habet;autleuitatem,& fl graue g quide eftad medium habet la, tionem natura fi vero leue, fur^ fum.necefíe cft. n. & inflriitum. corpus. imposfibile autem eft, auttotum vtrumlibet, aut di^ snidiatum, vtrunqs pati. qüó enim diuidesaut quomodo in^ finiti erit hoc quidé furfum, illudverodeorfum,autvitimü, ——— "aut medium? ME
ser[aliter quod umposfbile efl di
Phyficorum G fimiliter tfinitum manet vti
uein feipfo propteraliam qui caufam,
5i igitur eff retentum boc modoretentioni Cy" bec efí intenti retentions i ipfo nece[faria efl im rein ur pone prre i
effet mfmita, ta Amts e medidey no fna non babet locum abismo, ad quem vadatei que[cens, [ed quia innata. ef Br pat ue deer ipi fur in quete terra fi effet ifmta , sen effet iia T quia eit drans,er gran figitu in medi, uma eit in Mr edi. mium eft fum per e repr aliam canam .
IdefeSi igitur infinitum eft ret& tum naturaliter, & hzc eft intentio eius,quoddixit,quod retinetfe;neecfíceft vtfitimmcbile naturalt, fi
1 ucfitfinitum,fiuc infinitum. D.d.
fed oportet dicere, &cii. fed, cum po natur qp infinirum cft quiefcensna turaliter,v.g.terra, oportetdaf ali caufam fioc, Tfinita f hac quiete,quam habet naturaliter. nó enim eftdriain terra inter hoc, gp fitfinita;autinfinitsin dádo o me dium eft caufa quietis eius. finitas enim & infinitas acadunt quiefcen tinaruraliter. quapropter impoffibileeft vtexaltero corü reddat cau.
quietiseius, quod quie(át,, narualitcr infiniti. n. diguiuseft vefit.
di quietis violentz.non names D.d.& non,quis non habet, &c terraefictialinitaadeo, q Bon. beretlocum,ad quem trásferret. hocnon effet caufa quietis terr zitiio nareraliter ed cai |ui ioc, Q natura eius ezigit! Pollibile e dicere in ea. Mane turam ipfam retinere (c, D.d.fii
. cuf &c.i.fi igitnr nullus potel
eret guieis tetre natur ter fi effetinfinitseftipam effe. finitam, fcd oportet dicere aliá c vgipám uem, & quod itum citg à Mary: u nullus | cer. caufain quis infinita natural eltipfum effc infinitum, fed op tetdarcaliam caufam . quonias hoceficttüncomne,quod pon: turquiefeens naturaliter, necef. fetdicere q caufa quictisciusn raliseít iplum cflc infinitum.
Etnonquiainfinitum ef firmatipfum feipfum.jSimv mani ni eft qp & quaioli
itparté manere , v: iufinirum n pfo manetie mans.fic & quzcung accij parsin feipfa manebit,totiu & partis ciuídem funt fpecie Ca. vt totius terrz, GC orfum,& totiusignis & fcir le furíum.qu: infiniti infeipfoeft, & partisidem « mancbitigiturin feipfa,
Et nen, quia efl infinitum , quid faftentat fe, ef nece[fe'y atur per fuam [nflentanenen feniliter vt dliquapars eime fe fr quein par: jit-Et quen.
Liber "Tertius
Arenew igitur mitico frio t i ir ies l em " otia , C7" paríie e. Mim tay" gleba eff inferi d otii! 1j t, €» fcintilla rj im afe hd. TR eT £o par r slum ende,
n Roe conse fof nete & ipfum eft faus locus, ga eftinfinitfi, non pp hoc necefle eft
B dicereipfüm figi naturaliter , & fm totum.& fit, cf pofüeritq aliqua parscius figi naruraliter, non pote. zitdarecaufam,quam deditt toto. & dixithoc, quis notti eft perfe qp locusrei eftaliud à re, E$cos poteft füftentari füper fe. Eccli nar piai qe hocquod licuntdeinfinimpipame füoslocus nóeft ve. rum,neq; de toto, neg; de parte naarare incerpi declarare qilud,
diserunt de vorojlisdidEcts Iteis in parre, & dixit: Erquem.
sd bodum infinitum, &c.i.& fi fue ritdictü definito ipfum figi , quia
im ende d s cibos
rein partei| 1, quia eft fuus locurlocucuim vides parie
idem. Etintédebat qp, i didam fuczitdetoto ipfum figi , quia eft fuus.
[uia eft infiairum, oportet &
dicere hoc de parte. & (ic locus par-
tium eruntpartes.quod eft impoffi bile.locusenim totius, & paruscft
Low w- gonfimilisin fpece. Etintendebat ek [t qrlocus partisterrz, qfi eft feparata ifl. vid pet (e,eft idem in fpecie cíí loco to- &oX.Lcb, tius.& fift eft difpofitioin alijsch- V, 77 áslocuscnim quem quariz gleba,
109 *ftidem in fpeciecüm loco,quem D (rit tota tetrajfi eflet extra crum. mcdium enim mundi non diuer! eciperis ed diat magni in tudine,& paruitste.(. qp locus | quo efttocum,eft maior joco ,Iquo. pars & filv locus, quem querit pisce vr meine diee àmeeftidem cum eo , quem quzrit. feinulla.& fr oporvet foclligere de. eni e eT 1n Propoütio dicens lecascotius, pardiseftidé, & pe viit illa & níazimein Coclo,& Mundo.D.d.fiigi B tar infinitum&c.i.&,fi ponatur. locusinfiniti eft ipfum, & iam poj tü Sepe M E teffequitur. iti LI fed hoc mont verum : locus totiusnon eft ipfum. Etiltefermo eithypotheticus, & deflzuif'con(equens & cócluditur oppofitá afiuis. Omninoautem manifeftum eft qpimposfibile eft fimul infL nitum dicere corpus, & locum quendam corporibus effe, fi o€ Corp? fenfibile ;autgrauitatem habet,autleuitatem,& fl graue g quidéeft,ad medium habet la^ tionem natura|fi vero leue, fut^ fum.neceffeeft. n. & infinitum. corpus, imposfibile autem eft, auttotum vtrumlibet , aut di^ midiatum, vtrung pati. qüó €nim diuides;aut quomodo in^ finiti erithoc quide furfum, illud veto deorfum, aut vltimü * aut medium? P.
Br oeiod
LA me y; dm elt di eere.
6 cere infinitum effe ,e»* dice re em t pis, pii) babent. k locum,cum omne corpus fenfibile het gramitatem,aut leuitatem. fi igitur fuerit graue, grawitec eum naturaliter erit ad medium c7 fi leue faperiu.ex quo [e quitur nece[fario "yt infinitum fit. fecundum boc. ey impoftbile eit "yt totum fit fecundum alteri sflo-. rum,nea, Vt vtraó, medietas fit fe "vtruna, serum. smpoftt- M bileeft.s.ipfum didi i duo equa liasned, potefl dicere quomo quoddam erit füperim 7" quien m IN aut in altisfimo , parmi
53 Iftaeftaliarócinatio,ex qua dcclarat qj impolteftcorpustangibilefimplex effe infinitü,& d. Et manifeftüeft vit , &c. i. & opinari hoc jaducitad contradictoria, (. cócede. 1e q o£corpuseftinloco, & corpus tangibile infinitum efle, D.d.cum. o£ corpus,&c.i.cum o£corpustan-
Y gibileeftaut graueut lege. figit graue.locusetus erit medium,fi feue,fuperius. D.d.ex quofequi£ vt. infinitum fitfm hoc,.exquo fequi tur/fi corpustangibile fuerit infini tum, vt habeat altetam iftar( duarum difpofitionum.D.d.& impole eft,&c.i. &impolecít vtinfinitum fitin altera iflarum duarü difpofition(i.nam,fi effctgrauc, non effet tunccorpusleue,cum infinitum ni hilficextraipfüm:& (ilt fi cffetleuc,nen effethiccorpusgraue.& im. pole cit ctdicere qp medictasci? cft
iuis & in loco Iferioti, & alia tetas leuis & in loco fuperiori. enim eft impofe ín Ipofeé dic 1e infinitü iduo zqualia. ná vn effet infinita & fic pselet e istoti. & É corpus infinitü cc tra corpusinfinit&, & corpusiol tum dcbet efle infinitá in ofbu menfionibus. D.d.neq; pótdic &ca.& fuperius & inferius, qal finita;impolt eft vt p illa diuid: Corpusinfinitü,adeo qp dicatqp dam eft fü perius, & quiddam1 rius. Etquafi ponit hoc notü píeo fuperius inferiusfunt nàlia& finita,qafünt finesmo nalium.& hocdeclarabit in Cc & Mundo ad confirmádü fi it: nifeflum pfe,autad probandu fitignotum.& qüacunq; fit, hc re manifeftum eft p fe quiaho men medium magis notat fini S hoc nomen inferius.d.&quc jn altisfimo,& quoddá in medi Ampliusoecorpus fenfi inloco eft.loci verofpes,'& feréüiefunt furfum & deorf: ante & retro, dextrü & flnif atq; hzcnon folum ad nos pofitione,fed & in ipfo totc terminata funt.impolt aut ininfinito hzc Tm Et et o£ corpwe fenfibile e, eo differetia eim funt fup € inferis, C7 dextrum ez fif, ante ez retro. e ifl ferentie no funt in refpetlu a. tantum,c7" écundum pofitio. Jed funt diflintle etiam in ip. toco? impoftibile eft vt ifle rente fint in corpore infinite
Liber Tertius
A Didt&£&o£corpusfenfbile, i. 54 tangibilecftin loco,&c. & intendit. » dfiasloci,non
dfiascorporis. $ ielcscimordfia escas lot
€i,tunclocanaturaliaerüriftafex, i
fed,vt di&um cftia Colo, & Mun-
do,loca naturalia funt duo tín, Cfu-
perius & Yferius:&ipfz exprefüt hic. 9riflcdfiz (aac naluer, non pofici Bchzcigiur q6 contingit,ft intel-
lexcrimus p fuperius loctignis, &
seris pinferi locum tetrz &ad,
edicit hemiftius &calijerpolitz
res vtmibi vf f.q dextram, & fini-
ftrum füntloca naturalia in mádo,
». Kien iere So inteliereri
mus p faperius, & inferius parteslo iféquentes itas (ex partescorporá Satdralit runc iftud aon erit verá.
de. ribusnifi in aatis vtdictá
Seb. | citin Colo,& Mundo. Ad hocaür Siri. dcum gia pii anesinceniddf nil tur. in omni corpore, non in dilinaz i iRocom, eft
P hocnó £ fe quod autem fuperius & inferius, PUE trum Sin cante re exec», tro funtdifHiéta naruraliterhocnó 144 ph. inucnitifiinafatis, & fm hocom- 9wAj necorpushabetíex fex lo-
enc nsfex panesloc, d füperpo-
C nantur partibuscorporis,&! oppo
fitz exilhs partibusfm loca n6 unc.
diltin&z naturaliter.S,cum ita fit, &infinitá non habctiftas dtias.
tium,neq;locorum,ergonullá in-
finirumeft corpus. & lá hác
espoitionem,cum dixit & ifle dif-
fécenciz, &c.intendit qp» fex partes,
&íex vbifuperpofita partibus cor-
risinueniuntur in toto mundo,
qp eft corpus pere, non in re(pe.
tu adaliud,ícd non ita,quód oppo
fita cari int diftin&la naturaliter,
€um hoc non inucniatur nifi in ani
ITO aatis. Seaquere: aliquis, &, cum D. dixitdiftinctain ipfo toto, intende Obiedlo . batintoto mundo, tunc mundus apudipfum erit inloco, fed in, 4. *Ph- 4ijus libri dedarabit mundü non. effein loco,nifi per accidés. Ad hoc Solo. autem dicamusq» cum dixitdiftin
Gain toro intendebat. in partibus tatae totius:& efl modus, (cundum qué Inione di eft verum dicere mundum eflein dt mádd. loco, fcilicet fecundum hocquod 2f parteseiusfuntin loco. &, cum tà & soppe imanifftumeft quod infinirum rà noneítin. »Dequefm partem, 4-ph-c 4$ neq; fecundum totum,ergo nó eít. cba The
Simplitaüt,flimpolt eftlocü Hi effeinfinitum, in loco aüteftoE xc corpus,impolt eft infinitü effe
Corpus aliquod ar vero qdali
cubi eftinloco eft,& quod t1o- €ogalicubi , Siigit negsquantis polteft ipfum infinitá e£(quan tii.n.aliquod erit,vt bicubitü, gurtricubirumhe-n fignificat ipfum quantum)fic & inloco, quodalicubi.hoc autem eftaut furfum,aut deorfum, autin alia aliqua diftátia earü , d fex (unt, horum autem vnumquodque P terminus aliquiscít,
Dicam [empliciter quod impofibnle efi we locm fit wofinitwet «c in loce.eo tet, eftvbieil in loco cr" 68, quad cé. jn oco.eff vbi, si igitur impofübi leeft^vt infinitum fit quantum , quio non erit quantumyufi fuerit, "yerbigratia bicnbitum , aut tri cubitum quoniam bac c7" fimilia
G. stant quantum .et foi diffofitio em inloco , quia vbi ef ipea enini PY Jex perium ,et ynaqueque ifa vum eft digi fini.
Iftefe itur ficin pri ma figura OE corpuseftin locol&t nulluslocus eft infini ergonul
etgoT fcda figura nullá. vorposeltinfuitum. Et propó dicens pi npotibi leeft vt aliquis locusfit infinitus, H dedarabitex hoc dixit, g partes locifüntfüperius & inferius, an te & retro dextri & finiftrü : & ofa. ifta fant finita, D.induxitaliam de dertiont A: dixit: & €, A &intendit p vbi fpeciem , & p locá. nus. Sa d Sothabensaliq por wbi.v.g.füperiuseft in loco zn & econuerfo ét. D.d. Siigiturimpofübileeft, &c.i.firgitimpofe eft. Vtinfinitüdica quant Gmpft,nifi fm q habetaliq fpe quanti,v. $ fm eftbicubiti;aut tricubii quantá.n.nó Tuenit nifi in füisfpe- Giebus.nece(leelligif vt d df e£in loco fimplt non dicatni: fmoeft inaliquoloco, aut füperius autinferius, aut in alia fpérá loci : & oIs ésloci eft finita:ergo oslocuseft.
Initus:& o& qdeft in finito,eft fini
Docomé. tum.Et debesintelligere hic de vbi mun. — sarib* vbitatespartideiu(décorpis, de quogicitq quodds cinsfu dus, &quoddam inferius & quodds an
p&quodàs retto,& non vbicates, quz funtvorius corporis: in illis.n, noninuenit vbi naturale, qd dicat dextrum &fniftrum. Etficfylfus tomponitur. O£corpusnon eft iri
erit. loco nifi quia parresciutferfantt ]
fex partibus loci finitis: &o£, d € malceftin loco finito: 'oÉcor- [Ese in loco finito. Er il
(oc, qd intendebat per (aperits,& inferiuspartem. dixitaut. alia pars fez partium. D.d.&vnaqueq;, &c.& intendebat o füntter minsxquis(unt faperliceserua. nez &íünt 'corporiscontinó tilocarum, Ac boc diaria loco. Prebater deri lnfoitenmpetee-
He — Cv $.
Vod igitur actunon fit corpusinfinitum mani fcftü eftex his, Qd pli^
vero , fi non fit infinitü flm citer, multa fposfibilia accidüt manifeftü eft, Temporis.n.erit quodes principium, atqyfinis, iübiee f magnitudines Na uil iu merus non crit infinitus,cü ait determinatis fic neutra ex par. te videat fieri poffe , arbitraric iudice eftopus, Atqy manifeftü eft, quodamodo quidem eft quodamodo vero. non eft.Dic turautéipfum effealiad quidi potentigaliud vero actu.Et in finitum eftquidéappofitione eftet G& ablatione, magnitud: aütq»fm actum quidem nó fi infinita di&ü eft, diuifione av temet. nó enim difficile eft tx rena ipe . Aamfeffi efl igitur quod cm pue infinitum mon ef im a£fu . manifeftum ct quod , fBsnfinitus
en fuerit omit, contingent p.
Liber Kerr a [operiert wer c ^
Part 28
Cum dedaranitcorpus infiniti fenfibile nó cflc fimpliciter, factu, fecit rememoration£de hoc, & di-
tum nó facritomnino fimpliciter, multa accidentIpoffibilia . accidet C nsfpascfle finitum. & primü no- Le tum eft tempus cEinfior .nullas "Ps. n. us, cum fit; caillod pot nonf & hac ppc yi. ni T &tshc. pofiioDoll.notat téposprediat. €:-Q8o —Etaccidit etiam Magnitudiné Prid cfe indiuibilem, Scu etoisio mcg. dicentium pareseffe indiuifibi &fm hocnóolslinea diuiditurin
duo qualia. & hoceft vnüfunda-/ eft manifeftu
mentorü, que ponit Geometra . & fimiliter cótinget vt Numerus nó crefcarin infinitum.& hoc cft vn fundamentorü , quz ponit Atith-
Tertius III mericus. Eteum indaxitimpoffi- D bilia contingentia, rado fuerit fimplt , & iam etiam dixerat. impoffibilia contingentia, fi fuer. fimplidter dixit: &,cum iam deter minauimus, &c.i &,cí iam determinauerimus érmoné de infinito fmdifputation£füb iftis duobus, qfà impofübileeft vt it fimplt , & impoffibileeft vrnon. firümpicimoclirare panem Jt n ogg moni in H iftorum duorum fermond torum. tales.n. fermonesfünt
- fm partem,n& fm torum, D.d. De-
darabitur igitur, &c.i.& declaran- E dumeftex przdiclis & ex cis. dicamjipfum effe potentia, & nó cffe. actu. quodauem non eftactu,demonftratum eft füperiusquodau tem eft poréca dechrabitur fr con eefíerimus additionem numerorü ininfinitum, &diuifionem menfa rz ininfinitum.& idco diiit Etinfinitum eftin additione &c.i.&in-. finium potentia inuenitur in additione numerorum,&iin diuifióc menfürará. D.d.& méfura inactu eius noneftinfinitai, vt declaraui mus, in diuifione vero eft infinita 1 potentia, & hoc manifeftum eft Éetiam, cum declarabitur quód nul Tjee£ t&la menfara eft indiuitbilis, &hoc PPlaree norumeft etiam per ein additio- Kite r^ ne numerorum, (ed in dinifione lac mde meníararum indigerdeclaratione, eife fp. tempus autem effc infinitum latet, gard propter hoc, quód fübftantia temporislatet, nó quiainfinitum non:
manifeftum per fein tempore. & forte acuit hoc, quiaeft manifcítum, & poft declarabitur in motu, fi decarabitur motum cffe
arnum, Réliaquitür
G Rédin itur igi portia etip.
fum Infinitum, Nó oportet:
qd potentia eftaccipere,quead modi, fi pt hoc ftatua c£, qd&C erithoc ftatua fic & infinitü ali qi qd erit actu. fj qim multipfr dr eife, queadmod(ü dies eft, & Ctrtamé ex co,ga femp aliud, et aliud fit,fic,ecinfinitü.etenim f hoceft & potentia, & actu effe. Olympia.n. funt exco, qa pót certamen fieri,& ex eo,quia fit. Aliteraüt &in tépore manife, ftum eft ipfum infinitü,et in ho
Henr : nu minibus," et in diuifióe magni
tudinü, omnino.n. ficeftinfini * tii, vtfemp aliud, atqi aliud ac^ cipiatur,& acceptü gdefp fini,
tÜ fit, fed (palterü, atqialterü, P2
Habemw ig itur quod infin twm efl in potentia. Et nn debet aliquas intelligere hic per ques 3lud,quod. intct cud icimue aliquid e| e in potentia V Vi.runc dm pid | fiet idolum , deo, quid intelligere quod infini fum. exibit , fed quia ens dicitur. multis meds. dum igi tur dicitur quod dies efl, [ecidum qued [emper generatur fucce[line, fimiliter et infinitu. Et alio mo de clarabitur boc i tépore, et 3 bomiibus ,et in diwifioe me[urari Yni werfalter.n.bec € difpo mfinitispo fes An, accipere ex eo stper aliquid pofl alind,et ps actifis ex eo elt finitum , fed [imper eft alind «b eo, qud am accepi.
Quia iam dedaratit qrinlinit inuenitur in potentia, nonin att & potéia df hicalio m6ab co, qu. d£in refpc&tà ad a&tü dixit: H; musigit,&c.i.declarará igit Y nirü eftin potentis, nóin ad. fe. 1fta potétia nó dicif in refpedua avt dicimus q erpran inpot tiacft idold, quia ifta potftia tmn tacfiexireTacti, (ed oportetintel ligerebic,cá dicimusg infinitur
in atu, hoc, g infinitieffein1 n6cflnififm tid exiflentéi €a :quéadmod( dfiz (übftantial pluri rerum , (cóferuantfirü cf 1n cóiun&lione potéaz cá cis, vti Rn Hel S Rn M rum.n.t (üntin puro actu," bó demónlzares (dá (ant fm té cia admifcetur cá a&tu:& fi p tétia nó fucrit, nó eritaá*, vt die hoc.n.nomen dr de parte tpis, & pusé cá motu, &vfro& qd Écü m tu. D.d.ftd qaens, &c.i.fed gaci di deillo,. Het raftu puro, &de lo, Jin ada mixto c porentia, deillis, quor ef eftin motu, fi infinitücft de hocgüe ,autfmq fp&s eius aut acides infiniti n. in cÓtinuatióe huiuscóiundtion: non incorruptionecius. infinitu 2s pat accidens buinsentis
'fe£t10 eius eft in potentia bit. Icom a&tu,& non eftaccidens« tis,cuiuscfleeftinaQu puro. D. Etalio modo, &c pótintelligi qj» finitum e£ in tempore, & in hor nibnseftalio modo abco,quod « in menfüris. ex tépore.n.& hos nibus recedit pars, & fit pars, in c uifioncaüt menfurarum illud ,« fitex diuifione, nung recedit, f remanct méfüra diuifa , & fit ex « uifióe alia méfura,, & fic in ifinit
Liber A &noneftitademots. Etfortein- Sls erp$ tendit qinfinitü cffc hoc modo declarabifex tpe,& homipibus, & mé faris,alio modo ab co,quo declarat hicex modo, inquo admifcet port. tia:qfa ex hoc modo; inlini tnmeflcpole. D.d. virenim &c.i. enim vlt qp id, quod eft cóc. "ellus ecicburialiis et, qi qsaccipere ex eo aliquid poltaliud inini ,& indi: iter:fiue illud, quod imaginarur ex boc fuerit. 2ftio més, vteít difpó in diuifione menfürar6, aut fuerit extra anim&, ficut eft difpofitioin motu.& illud, quod mensaccipit femper ex finito, cit fnit, fed ehtaliod abeo, quod accepitin przterito.qn itur 1| ade menlis foeritin Mliqdo. enti, dicituripfameffeinfinitum. td Amplius ipfum effe multi, pliciter dicitur. - Quare infini^ tum non oportet accipere ficuti hocaliquid,vt homine, aut do. mum, fed vt dies dici£, & certa, menquibus effe,nó vt fubftan, tiaquedá factum eft (ed in gene rationc femper,aut corruptione finitü, fed femper alterü, ats aL.
faLnbha be(Am-
Hi3 vidi)
C terü.atin magnicudinibusqui^ id.
dem, permanente accepto , hoc acciditin hominib? aüt, & tpe, corruptis fic, vt non deficiant. Et ens dicitur multis midu.Oper get igitur t regm infinitum nen ficut intelhgimm boc desnonfiratum; v.g bomo,Cz'demw, fed ficut dieitur dies, o7 lux etm [fe và ef, fecundu quod efl «liqua Pfatiasa generata, [ed ua, quod.
emper generatur, cy [éemper cere
Tertius LES Kn rie - f fit fime [ed ta. D men "Ar Ynum. nente ilo, qud accipitur: in tempo re autem ,C77 torrum-eur "vnum poft alind, c7* mnba- TOABEDL A.
Cumdeclarauitmodum,fm qu£ 5$ fnfinitá eft, & volnitdeclarareqüo inuenitur additio, & diminutio ir infinitt , reuerfuseftà principio,& tememorat eflentiam infiniti, & difünguradumquicftineoab alijs a&ibusentiá, ficut diftioxit poten- E tiam eius ab alijs potentijs, & dixit: Etensdicif,&c.i.&quia ensdicitor Ens df uftribus modis, actu, & potentia, & P^modi, fm cpofitioné ex potentia & actu, poca, &c non oportet intelligere deeffentia eim c6infinitiacd demon i, vt homi Porioné nem,&domi, fed atum compofi- 513 & tum cá porentia:quéadmodum nó Qdo cia. oportetintelligercex ea pará poteri ü tiá.& dedit exemplü dedic , &luce: hoc erii iftaenim ficutdixit,nó habenteffe, 4; fupra fmm qfüncfübftantia aliqua pfecta, com jftd fm q (emper generantur, & cot rumpunrur. D d.&fi fit niti, &c. ideft|& infinitü femp inueniturin F
fta adio
erat: & il
di,fm q dicitur infinitüincapit da re dfiam inter hoc,quod eftin men. furis & inter hoc, quod eftin
ratione. & iam innuit hoc fuperius fmalteram expofitioné, & dixit (cd án menfüris &c.i. (ed dria inter infi nitum, quod eftin diuifione menfürarum eft, qi fecüda menfura ia. diuifionequarumlibet duarum fit,
prima remstlte, in tpe voroprima Biirüpirar pgeneraton£fecandz Quodaüteftfma, tione idem quodámodo eft ; & quod eftfm diuifionE . niin eo,quod
finitimeftmappofltionem fit. /ndiw;
rij ex eo fempew fat ia exlmime.
ira, peruenies . omne eom fi
een[umitur per men[sram ferm Nat. er pem
ediuer(o.quaten? enim diuifum — ficwe dicitur ineffe dies,c7" et bo
videininfinitfi, eatenus
fum videbieur ad date in maguitudine enim
acepies quis descraninará, af mateadem ratione, nó eandem. Aliquam totius magnitudinem
*s..nbha *e ci ipi 'ratione accipiens, non pertran i] fibitfinitum.(in vero fic augeat
ratione, vt femper aliquá eande accipiat magnitudine pertranfl bit, propterea o omne finitum abíumitur quouis finito, Aliter igit non eft fed flc eft inflnitum, potétia enim,& in diuiflone.Et actu & eft; ficuti di& effe dicim?, & certamen, Et potétiaflce , vt materia & nóp fe ficut finiti, t eft [ecundmm additio. mem e quodamedo, ficut illud, quod efl. fecundum diua fionz , infinitum. enm ef fecundum addition£ econsero. ex mede enum ex quo, quado terminatii diiditur, dene pr ttdere in infiniti epparet additio, € eff infimi. cum enim yntenderie aliqua men[uram finitayCy" ex a acceperu aliquod terminatum, deinde acceperit ex ea etiam fecun dim illa proportuné ad totum,c7* mn fecundum ilem men[ura , non pernenies ad finitü . fi autc addide. ti indie, ita, Yt quod accepe
Et ell in potentia quafi matri ten ficut sp [uo ntum,
Cum m m quod feruntinfinitum in menfura, &, neratione, & tpe,i it declar: inquoeonueniuntinfinitü in ac riebe menfürar( , &infinitd iu. sminutione,Kin quo differunt& arare modi ,quoinfinitü in di fioneeftimpolt, & bile
quod eítin addiione méfüraru eftquodámodo ficutinfinitum, elt:n diuifione.&quia dixitque modo,dedit modd, quoadditio ficat diminutio,& dixit: infini enim,&c.i. & caufa in hoceft, q* infini in additione menfürz n inuenicnifi qf additio vitat, tratio de infinito quod eftin du nutionej.qf additio in men(urs nifex, diminuta. quéadmc enim diuifio cunc nó finitur, GB ditio pdiuifionem.& ideo pótc inlligereer hoc, dixit, infir enim eit fm additionem, vtrunc modü,quo affimilat, & modá, « differt. Et.cá dedarauit hoc,in. pitdedarare modá potlibilé in infiniti in diuifione, & impoffit & q, qf intellexerit aliquis büc. dum,poterit intelligere modá | fibilem in additione , & n6in ac tionei infinitü. & dixit: & m. enim,&c,i. &cum fit derermin m
Liber Tertius
À modos fm quem poffibile eft vt diminudo menfarz fiin infinitum, apparebit ex lus, fm quem. sdditio eft poffibilisin infinitá, qi sdditio fueriter parte diminuta.
Qio cd D.d.fi enim intenderis&c.ii& moi i14 dusquo pofeeftinfinitom effetd infimum Uifione menfüre,eft,qin,cum aliqs kgions intenderitaliquam menfüram ter- Vidt $ minatam,& ditiferit illam Jaliqu& F6. proportionem deinde diuiferiralteram partem in illa proportione, videbit diuifionem procedere in n finitum,& nunq veniread fin&: & nó accidit ita, fi'dtuiferitfm vnam. menfüram.& idco dixit, non peril Hi menfará,i.qín,fi diuiferis menfa. ram fecundá eádem proportion£, non fm eandem meníüram, nunq perneniesad finem menfürz. D.in €cpitnarrare modum, quo diuifio sonfumit menfüram,& dixit: fi ait tie 3s &c.i.fi adit diuiferis E menit2,q acdpiasex ea aliquam parem eqtalen prima & [3 exre manente tertiam qualem primz , tuncconíamcs menfuram . & cum dixit, fi addiderisin diuifionejintédebat fi poüeris dinifionécrefcere eandem partétunc confümesmé C faram,& nó procedetdiuifio in in- Bore ioc dicet adiit REO nd ito n.fini i.Om- E nisenim menfura cft finita:& o£ fi mex. nitum confümitur percandé menek. faram:ergo ofs menfura confumit pereandem menfürá, & maioret manufeíta per fe, & minorex predi Gis:qin impoffibile eft menfuram infinitáeflein adu. Et, cam deda- 120itp diminutio menfarzin infi nitumeft (imilisadditioni,dedaraitq moduseflendi incis eft vous, & dizit: Ede ergo infiniti in poten-
I13 tia &c.i.infinirum igif;n addirio- D ne,& diminutione cft confimilein hocquodcftin cisin potétia, ficut. di in dic.&przlio. già non füntbel lumutprzlium,nifi fm q admi fzenturcum potentia. Et, cum dedarauitconuenientiam corü in effe,deditcaufamin infinito,& dixit: Eteftin potentia, &ci. &efleeius, Inda fm qeítin potentiaft imilead ef 24e tin fe materiz,non fimileformz. effea ; tiacnim mareriz, & infiniti .eftin [onn potentia forma a(it, & finis(üntin fnis fin a&tu.finitasigitureft isformz,& v4, cer. infinitas materiz:vnde poft decla- cd fate rabit infinitaseftin refm mate. obi. ziam,& finitas fm formam. E
Et fecundum appofitionem igit ficinfinitü i idem dicimus quodámodoct, cum eo,quod eft £m diuifione., femper.n.aliquid ipfi? extra eft accipere,non tíi excedit ogm de terminatam magnitudinem:vt in diuifloneexcedit omnem de terminatam,& eritminor, Vt aütomnem excedat fm appen tionem,neg potentia ile eft effe fiquidem non [o $mac p cidensactuinfinitum, vtdicüt qui denatura diflerunt id cor^ pusquod extra müdum eft,cu^ iusfubftantiaaer eft, autaliud Le» talejinfinitii, Sed fl nó pof:
ile cft effe infinitü actu corp? fenfbile: Jic manife efte nec potétia vtig; erit fm appofitio, nem,nifi(vt di&um eficontra^ rio diuifloni modo,
Et fecundum additionem etia
4n potentia infinitum ,
f dequd in petente inf
y.clicó. Auer, (P. fai
G fecundum illnd quodammodo eo-. pes quibu dicimus infinitum e£ ex diuifióe.po[fumue enim [emper inuenire. exi fed non pertranfit per. dimi finem omnem diuifanem terminatam:quemadmodum in. diuifione pertranfit in diminutione otn mefuram termi matam,C7 "femper fit minor. Et im pofibile JE y dud in petentia pertran(cat per additunz om men[üram, nifi corpua fit infiniti
H in fn , "yt dicunt dicentes quo
extra mundum efl corpus inj
in aiu. Sed quia boc el im,
lesnanfeflum eft quod impojéi
le efl etiem'vi fut in potentia feci dum additionem , nifi fecundu mo durs quem diximm,, [elucet econ-
Cum dechrauit modum poffibi
o lem in diuifioncin infinitá, & po-
fuitopinioné,qi hoc non dedarabitur, donec declaret p os menfura femp diuidcf in men(urá diuifibilem, inccrpit declarare modum , 1 quo additio eft poffibilis in menfu. ra, &dixit: Et fm addinonem, &c.i. &infinitü inuenifétin potentia in additione menfürc quodammodo, Ífm q dicimusg diuifio eftin infi nitum,non ofbus modis. poteft.n. quisimaginari q poffibile eft accivnicuig; menfürz mcnfuram maiorem illa , ficut eft poffibile accipere of méfürz menfuram mino t£ ipa:& hoc eft poffibile apud ir füm : (ed additio non eftpoffibilis epudipfüm in menfura, atf quan-
jb; Po! u-
do additum fuerit diminutllezm füra.& hocintendebar,cum dixit, vt fit econuerfo diminutionis. ifl enim gddiioquia €ex diminutic neinfinitaabíq; co,q menfura cc. fümetur,continget vt additio fit petabíq;eo , qp magnitudo menf Tz crefcat,v.g. vt diuidamus men ram.a.b.c.d.in duo zqualia deine addamus.a.d.ad.c.b.deinde diuid mus.a.d.in duo zqualia,& addar. ipfum illi:qfn fic femper diuder 2.d.& addemus ipfum. c. b. & fic 2.d.non confümi( p diminution fift.c.b.non peruenit per additio ad totum.a.b nedum vtexcedat lud. Ethoc intendebat , cum dix flumusenim,&c.i. poflumus. inadditione,d eft menfurá dir nutam femp inuenire menfurá. cedentem,non q pertranfeat p: ditionem oém menfuram term tamjita,pad o£ém menfuüram ii niamus menürf maioré illa, fi indiuifione poffumus pertran oém menfürá terminatam, & a pereminorem illa. Et,cum indi modum poffibilem in'addition impoffibilé;incorpit declarare q reeítimpoffibile,& dixit: Etin fibileeft,&c.& iftefermo efthy theticusfic i tudoin po tia poteftefle maior of méfura, fible er magnitudinem dnaé feinfinitá:deinde deftruxit cc quens,&cóclufitoppofitum a: Deflzu&um aát in hoc fylPo feltum eft ex pdictis. confecuti roeft manifelta. qin, fi aliqua. gnirudo baberetpotehtiam vt maioro! menfura, tunc inuc frin acu maiore menfura efiettunceffethic magni infinitain actu. qi, fi magn
Liber AÀ haberet naturam crefc£di in infinitum,tunc effet pofe vt inueniretur in actu infinita, quod non eftita in diminutione:qí pofecft diminui ininfinitum,& non accidet impoffibile:fed impott accidit, 6i diminu o cef: qf runc aut peruenietad ii jndiuifibilé, autad sihil:& vtrunq; eft impoffbile.D. d.manifeftum eft igit, &c.i. & caufain boceffeimpoffibile eft , qn, pcne magnitudo pbtcrein infinitum,tuncinfinitá exibitin actum, & runc potentia intel ligetficut intelligit,cum dicim*
3 hocefthomo in potentia &, cü füerimusg diminutio eft in infinitum,non actiditimpoft.& caufain hoceft,qft diminutio eft ire ad ni- X5 eft hil,cniuscaufa c(t materia: & addi- Zi ^ tioeftiread effe,cniuscaufa eft for fs vcro ma:& infinirasTuenit per mareriá , dá ct, & ficutfinitas pformam. D.d.&eft foitaris. |uod eft fm conuerfionem di * uifionis.& hoc poteft intelligi duobus modis fibi propinquis, quorá vnus efovtillud, quod diminuim* abaltera duarum menfürarü;adda musreliquz,aut vt illud , quod di- C minuimusextremo duarum méfu rarum,addamusfecüdo extremo. fic igituroportetintelligere verba. ArilLinhocloco. Sed eft hicquz fiio non modica. quemadmodum. enim vnum principiorá,que ponit Geometer, eft, qf poffibe eftaccipere ad oém lineam, lincá minorem illa ifr eram ponit, quoniam Tefiuleeftaciperead om incam majorem illa. additio igit menfürz proccdet in ipfinitum, ficutciusdiminutio. & hoceflc poffi bilcsppare ex verbis Alfarabij füp. hunc. m,& cx verbis Auempa-
; ilh Eius uifion
"Tertius II4 xe. Sed,fiquis confydéraneritver D ba Arifvidcbitipfum dicere veri cfyderatio enim Naturalis dc in£. fara eftfm q eft finis, &cxiftensin materia,confydcratio veroGeome tz fm qr eft abftrata à materia. &, cum menfura cófyderatur his duobus modis inuenitur fecundum difpofitionesoppofitas, & conuenien tes.conuenientia enim eft in hoc, dere vt quoniam femper diminuirur, fiue fas iue confydererur fecundum q efti ma (cdm € teria fiuc fecundum q eltin imagi in Pagi nationejpropofitio igitur Geome- rade ih trz eft, qfn poleeft imaginari ad c. o£m lineam,lincá minoré ird iic . pofitio Naturalis cóueniens ifti elt, Sed oppo qrlinca pótdiminuiin infinitü : & videc21propofitio Geomerricadichsquéd Vie e. bile£ imaginari ad o£m lineá zim, [see majorem illaeft vera, Natu. ralis vero, dicens q» oIs linea poteft crefcere in infinitum,eft fal(a. quia contingitez ca magnitudinem effe infipitkin actu:quia runc effet poffibileinueniri magnitudinem majoréo magnitudine:ergo eftinfinita neceflario:infinitum enim eft maiusomni magnitudine.&, cá di cimusq poflibile eft inueniri ma- F imdinem maior£omni magnitodine,intendimustuenire magnitudinem maioré miagnitudinibus infinins, Etviradditio menfürz, qua vtif Geometer,eít de cap. propofitionum opinabilium,quz funt. quafi fundamenta Geometriz, abf que co q fant extra afam . ficut vt, Tropoe: Cüiimaginaf q figurz habentpofi- teret tiones& q,cum punctus mouef,fa o« (ux ad citlineam,& q, cum linea mouet, imagi facit faperficiem,& füperficies cor- tionéIdé. pora. & (it videtur ponere diminu **^7* tionem efle (emper, non fm gex- Podjoota
Ma do fue có
Plato fiac nurnera! va redde eum,
G trasfameft Air. Kc eut Geomever ace maguitudiuem. cuiuí- [berquznurars quod non pótNa mulisinc er, cum pofüerit magnii cuiuícunq; quanti tad pócaccipere maiorem ida. Quonii & Platoob hoc duo infinita fecit, qp& in audtione
vi excedere, atq Lifinitum abi reeiamindilboc cum ceritduo,non vüitur. negs.n.
fumerishm diuifionem fiai, tum exiftit) vnitas enim mini^ mum efüneg;in auctione. vf H tnimaddenariü
bec ponere i duo quia exi fümabas quod ves potefl pertran-
fre cnnduen augmétwm, M id edere ininfimtum, c7" (& diminutione fed pofuit ila duo, et sen Vitr eiim sumere enim nó ef infaitum nes, fecundum dimi feutienem cum unite fit minima, sed fcctndam augmentum.nume p rseenm peruenit ad decem. Cum dedarauit q infinitum inweniturl diminutione fimplt, & in additione non fimplt, £d inilla, eft: diminutioni , incepit. accuíare Platoné,quia zquauit infi mitumin Mew additione&di imiautione& dixit: Et videm? Platonem,&c.i.& Plato pp hoc,g exiftimauit e infini procedit augmento ininfinitum, & diminutioneininfinitum,pofuitinfiniti duas fpeciesin additione, & diminutionc.&induxit hoc nomen augmen
WP (üraporetefieinindni
diflinguendum intet propbaEN turalem,& Geometricam. D.inc pitdeclarare. qp cum hoc, g errat Inbocnon feruauit fuafondam
|uia ponit illa duo, & non dixi [ir aep diminu: tad vnitatem , (eftindiui Tii non proceditisintnitr iddidione vero mon concedit initum. numer rum perueaiunrád deem, deis iterátur.i.& oportet um,cum opinetur q additiot i ditio numerorum eftin fpecic,o nari, p numeri cre(zunt in fpe. ininfipitum.,
Acciditautem contra effe finitü gi vtdicunt, Nonen cuiuset nihilextra,fed cui peraliquid extra eft) hoc infi ánnulosinfinitos dicunt, nó bentes palam,qii femperali extra cítaccipere, $m fimili dinem quidé quandá dicent nontí proprie, oportet eni & hoceffe, & nuni idem a pi.in circulo afit non fit fic , femper quod eft confequer folum alterum,
Et infinitum debet effe com. rio es, quod dicunt infinitum.1 mutié enim non ej Lextra« mibil eff [ed illnd , extra quod per eíl diquid.g: fi eit. quonam bemines ajjueti [un cere in annmlo,qui non babet
tum loco hui* nominisaddino , sd. fewem« ipfam effe infimstum,,
Liber 4 eff extrasllud , [euiiibrinn pen
pim frmilirndo, fed:
B ineo, C" quod ct Had quod. at-
eipiter ex eo nen erat omnino . €9* boc non efl in circule ed uliudin. uox es femper eft 1n fucces obe.
Cum dedarauit naturá infiniti fm exemplum,Iccrpit declararedefinicioné cius/& primo narrareerroré Antiquorum in hoc &d. Etin fiaitum &c.i.&fm qp dixim? dena B curainfinii& geftfm
fquifq dcfinitio cius fitecontrario cip dicunt.definitio.n. infiniti noneftvr Antiqui defaipferunt illud,extra. nihilcft, fed illud, extraquod efl aliquid. Efi Kom eimefthocquotr homines luntaffocti vocare annulos, quor gms fon romnde lafinitorquia acceperis ex eisaliquam gemm£, poteris accipere aliam extra illi. x
Tieeemplt reccffit in ifto. quia non cft notum, nedá vt. "o mofum:fedin téporeci* erat famo Tum. D.induzitdfiam inrer infini- C ium,fm hocezemplü,& veramiin- ,. finitü,& dixit:&in hoc, quod düt, &ci& juod dict de hm6ian nulis cos. juam fimilitudinem ad infinitum,
hri (td nonet verá infinitum. 10 infiipa Dito cnl vero duo exigüt, £ vt hoc, femper inuenit ex eo aliquid
extra illud,fitei naturaliter,n6 po-
fiionc,& g illud quod inuenitbxtra illud,fitaliquid, quod nunqo& fuicprins.& hocnon eft in circulo, ficuteft difpofitio in gemmaannu li.fedinfinstum fcitculo cítfm ite-
Tertits 11$
4rri. zíiionem,& retoluiénentdoh fm Di nouitatem.& hoc intendebat, cum
d dixit:& hocnon critin circulo, &c.
peisrirpir noninuenif aliquid accepti eft exeo, ties quod accipi fed inuenitin co alid ext ipod acci, itin inetions &có(ecationem, Mieres atonem
m Aria
Nia ipis igitur ide Lit eut, Infinitum $m remped accipienti p femper aliquid acci, err uie nihil. muipeidum t totmlcn, us Totum, cuius nihil ry abeft:vt hominem totum, aut quid. arculam.vtautem deinim?fn gulare,fic & quod pro; iet ei, vttotum,cuiusnihil Cuiusautem abíentiacft extra extra, nonomnecít,qcquid abeft, Infitum igitur eft illud ex t aliquid. accipitur, pej E femper accipere open
extate. Et illud,ex Y
bil eft illnd eff perfe-
Hebntde fe fic. n.defimmem Toti,
leinfinitos, baberali- /-qwie eff sllud,ex quo mbil eft fe.
peratié ab eo^ve dicumm tetm bo me" teta arca C fieut eff de parncdariburta efl in rei yerifate ,f-quod terum eFÉ sind, extra qued lil efl.cy* illud, extra quad aluaid efl feparatum ni efl toti, extraneum, fée non extrantum..
P djo def
G dcftdefinttioigitInfiniti eftil- € lud,extraquod,cum aliquid accipi turina&u;pofeeft inuenire extra illud aliquid in quantitate,& hocsé r.& dixit in quantitate,quia impoteeítTuenircaliquid extra illud Lj quaa femper ifta definitio infiniti eft manifeflaex co, qd dedlaratü cf qp infinitum eft fm potentiam,non fm acum. Etcum deelarauit qp ifta eft definitio infiniti, incocpit dedarare qp definitio, qua Aatiqui definicbant ipium » magis eft dcfinitio finiti perfecti, infiniti& dixit: Ecillud,excraquod eft H aliquid, &c.& intendit. m ioc, qd dixic illud,ex quo nihileft feparatum ab co,hoc, f. illud , à quo nihil Eeparatá ex eis, cx quib? eft illud , quod eft, Cq& ex eo nihil diminuif ex eisex quibus eft illud,quod eft: vtcum dicimustotus homo, q^ cx *o non diminuifmermbrü ,& tota arca qfi ex canon diminuit zliqua rs. Et;c(i declarauit cp itat leinitio totius, & perfectiin reb icularib* declarauitét p ita ad effe in definitione totius. mundi, & dixit& ficuteft dc particularib*, &c.i.& ficut eftin definitione toti? Yin particularibusqua non fünttotum in rei veritate,cum extrailla fueniatur aliquid , licet non fit pars Sorum,iteelt in definitione totius jn tei veritate, & eftillud , extra qd nibileftoino.qif,fi extra o£ tot inuenialiquid.fequitur neceffario corpusinueniri in a&tu infinitá:fed hoceft impolcex predidtis: ergo to tum i rei ado Prol cured nihileft,neg; de fua (ub(tantia, nepe dealia fub(tanria. & hocinten- :bat.cum dixit fiue extraned, &c. & dixithoc,qin,fi feparatum füeric.
extrancum,tunc notum erit parti. culare,& non erit totum in rei veri. enne füeritnon irraneum us erit torá,neq; pticular,neq; totale.
Totum utem &periedum, . autidem penitus , aut proxima matuta funt, Perfectum aütni, hilnon qi finem .finisaüt terminus, Quapropter melius exiftimandü eft Parmenidem Meliffo dixiffe.hic.n.infinitum totum dicit,illeaüt totum ter. minatü effe,ex equo&à medio di ftans.non.n.vtlinülino eftcó. tinuare vniuerfo,ac toti ifinitü , Ettetum,Co" perfetPi aut fun. infimul idem le, aut natura. liter funt prop €x Perfetfi Ll Anal qund babet com. plementum.. ey" complementi ei finie. V nde opinadum eft quod fer mo P. idi eff v. bor quan Meliffisfle.n.dixit quod infinit. eft totum lle autem quod toti el Jimitwm, equiualens ex medio . emm eportet coniungere infinit toti 7^ niuer[o, quafi applica: filum cum filo.
Ettotü,& complementi , qd c oppofitá rfiniti,aut nofa fnt [yn nymajautconfequentia. Et,cüd elarauit pad totum fequif comp. t, declarauit qp ad completá feqi finis,& dixit, & Completum, &c complet non efnift inco, qd complementü, & o complemer eftfinisergo completü eft illud, habetfinem.& quia totum eft cc [uoi completü eft illud, qu
complementá: & comple v
Liber Teráus
À vum dit finis: (quitur neceflario vt. totum habet fin£. D.d.& ideo opinandáeft, &ci. & quia finisfequit sotumypin&dum elt q fermo Parmenidis rectior eft fcrmonc Meliff. Meliffusenim dicittotum e£infi nitum,Parmenidesautem dixittotum efie finitum.D.d.non.n.oportet&cideft &non enim oportet po mereinfinimm de confequentibus vniuerfum,& cotum, ficut d? in ,puetbio applicare ilum cum filo, i. indacerc rem,& fuum confimile.& idco dixit non enim oportet, i.qua. fi applicare aliquid ad illud, cá quo
3 conrinuarur.& dixit xquiualens ex medioji.habens medium equale in. tet extremaj. quia zqualiter diftat. abextremis.& qua(i intendit! hoc ipfumeflefphzricum.
Qi hinc quidem hanc dein finito dignitatem accipiuntoía É.continere,X cotum ipfum f fe ipfo h: 'ropterea qp habet. Quandam fimilicudinem cü to^ to.cft.n.Infinitum perfectionis
snagnitudinis materia, & pot
tia etum,actu vero non.Diuifi bileautem et,& ad diuifionem C &ad oppofltam appofitionem,
Totum ayitem,& finitum , non
$m fejfed $m aliud , & noncon»
tinet fed continc£ , quatenus in finici &.quocirca & ignotü eft, quatenus cft infinitum . formá
*nimnonhabet materia, ——
Part 29
Etpidemm eos diflinguere, i. sSobilificare ifintumex boc loco,
quia cmtinet oc quaa inter illud ,
€ totum cf [eomnilitudo aliqua.
fastwm eim cfl materia comple.
116 menti menfura , inpeteatia vero D eff totumyn afa autem mn. Et eft divifibile fécwudum diminutio nem," additionem , qua efl econ trario ili. Et non efl totum C7" infinitum per fe, ed per aliud.ey" no centinet fed continetur, fecundum quod c infniti.en" ideo e delati, fe. tuni quod eft infinitum. sn mate ria emm,nen in forma
Dicit: Et videmuseos magnifica- re infinitum , quia opinant ipfum eflc totum,& continens o£. & cau(a E in hoceft,quia mter illud, &totum eft (imilitudo, vnde exiftimauerüt ipfum effe cot. & fimilitudo inter ila eft,quia illud quod df infiniti, eft prima materia, | eft fübiecta có plementi menfurz, quz eft totum. vnde exiftimaucrüt illud, quod cft in potentia rotum,& completum ef M3 n6& fein acta rorum, &ccomplerum. D. pw incepitdeclarare mod(i,quo opor f; » aiud tet. effe cias eftin potentia , & di- £p forni cic Éteft diuifibile, c.i ceftin po &t quor tentiz,quia infinitas non inuenitur erc, 6. in menfüra,nifi fm diminutionem niraus, & exiftentem in ea, & additioné, que F eft econuerfo diminutioni,vtdeda mim inh ratum cítin fermone fdicto. Dinar id£ & o eft tot &c i.& lübieá reci- cc [dc ,. piens infuitatéqd cft * ma , n6 cft cde (uba. totum;neq; fini fe fed p aliud orbis. 1dé fperformam, & dilcontentum in licis. compofito ex materia & forma, & (5, 67, & formacontinetillud. Et,quia infi- 63.71. c6 nitum accidit materiz , (ecund( qp fife-4.ph. eft materia dixit:fed continetur, fe 39; cundum g eftinfinitum,i.fubie&td $2: infiniti elt contentum, fecundá qp PH eftinfinitum,i. fm q eft mareria. | 5& ««-
Pdupi Dod 4*
G D.d.&ideoeftdelatum , &ci. &, quia fübicctum recipiens infinitü etc&clufum in toto,ideo exifitin alioj.in compofito , & non eftexiflens per fe,(ed fm q recipit infini-
a Infoirà tum:& hocelt fm qpé materia. a & accdimma cafa in hoc eft, quia materia non dü Ks "p habet formam.nam,fi haberet formarta . mam,effecper fe b nó delatafalio. b Quae. &,quia nó habet formam , ideoeft mi noo! delatainalio, Etdebesintelligere Pin? s hic p delatum nó illud, quod dicit alio cópe- fübietto,aut d fübic&o. materia. tmàser n drin fübiedto,neq; defübiedto
mmus fed delatum accipithicloco ei*, qd
'H nóinuenitur,nifi in alio . & hzcelt
áfocifs vi difpofitio € materiz , & difpofiti
deconüle accidentium, & formar. fed acci 2. de aia. ia & forma differunt à materia in Eom-4, hoc füntin fübiecto, aut de fübie Qo Qo:materia aüteftip(um fübiectá. exóna. v- Intendebat igitper delatum illud , decófife- in quo matetiaconucnitcum acci- SES SE? dentibus&formis : &q non inue- 30.1 de nit píe,edin aliquo, fin compofiafa. com. to,& cüaliquo,f.cü forma. fed d ma 4 — teriainuenifpformam fm o foía
eft pfcdtio cius forma aüt inuenit
p materiam fm hoc , qp materia eft fübic&um cius,& (ilt accidentia
1 Quaremanifeftum eft ma
jn partis ratione infinitum
(it, qi in rotius.pars enim mate^
ria totius eft ficut es znec fta« in fenfibili^
tuc. qim ficontin bus&inintelligibilibusipfum magnum, paruü , oportebat continere intelligibilia.incóue^
niensautem , & imposfibile eft
ignotum,& indeterminatü c^ tinere, determinare. . vApparet ergo ex bac quid in-
finiti magis efl quafi pars , quàm
quafi toti. materia enim eft pa eti, quem. cuprum pars fLatue cupree , C77 »fiilus tá continet fenfibilia, ev" inte
igibilia,effet magnum , €7' pa
sum, tunc ind contineret inteli
qibilia fed improbabile eff,
poffibile ye ignotum non. termi ym contineat terminatum. Etfi illud infinitum, quod co tinet fen(ibilia,& intelligibilia,ef magnum, & paruum fm fentétia Platonis quorum natura nó eftt minata, ncq; nota; tunc illud, qut terminat terminatum,& not(.f.i telligibilia, eflet non terminatur neq; notü. & inopinabile elt vt: terminatá,neq; nótü terminet te. minatum, & notum.Et hoc cont g Platoni,quiaipfe ponit magn paruum efle infiniti , & ponit. terminantia resfenfibiles,& intel gibiles.& facit bencin hoc, q» por Infinitum in magno,& paruo, qt magnum,S: paruum fünt fm mi riam,fed infinitum non inuenit magnoyifi fm additionem mcn 1z,quzeit conuerfum diminuti nis & peccatin hoc, qp ponitipfu determinare totum, Redditur caufa. quem non pot. reperiri finitum in afl fed im. potis — Cap. 7. Ecundum ratione aütac ier api
fitionem non effe videat infinitl fic,vt oém excedatn gnitudinem,in diuiflone aüt: fe.continef enim ficut mate intus,& infinitum, continet: tem forma,
A grtrelle etiam contingit quod infinitum. (ecnndum itienem "ndetur effe smpoftbile pertranfs
Te omnem men, s fecundum
autem diuifionem po('bile.mate-
vía emm continetur intra, C7 eit
res infinitacotinens ait € forma.
«; Cum declarauit p menfura non crefcit in infinitum, & diminuitur. ininfinitum,& qpcaufat hocg infinitum non eftin adtucít forma,
&in hoc,g infinitumeft in poten-
tia eft materia [carpit declarare'cóvenienti, eius, quod declarauit cü iftacaufa,& dixit: Et recteetia, &c. iK,um fnitasacciderit rci ex for-
ma,& infinitasex materia, recte có
tingit o magnitudo non poflit per. malice E menfuram i addbio ne.qib fi boceffet,tanc effet poffibi leformam jnuenireinfiniram Ki in
es tellij hocquod dico. qfi fora art et Gudcermiaationis continen os , & tiz,impoffibilecft vt ex ea accidat. e nOn terminatio, & non continétia 61dé s. TCi habenti formam. & ifr ét cótin Aeaiz.có- git rete vt diminutio fit ininfini- I0-30- tum. caufacnim diminutionis eft materia quz cít terminata, nou ter minans.& hoc intendebat , cuia dixitxmatcria enim,&c.i.&y quia ma-
teria eft terminataab alio, non ter-
mbata ip fe;ideo non eftimpoffibi
le vtinfinitzsquzeft in potétia ,ac eidatcz illa, non ex forma, quicft terminans.ex illa enim, effecinfinitum,tuncpoffibile effet corp* in
23 effe Iinitum. & vit apparet qp infinitum e(t cótrari terminato, Rarionabiliterautem & hoc
in Numero quidem effe verfus minimum,terminü, verfus au^
Tertius 117 tem plurafemper omnem exce D dere multitudinem .in Magni, tudinibus vero econtrario, ver fus enim min?,omnem excede, remagnitudiné,fed verfus ma^ jus non effe magnitudinem infl nitam.cauía autem eft,qim vni eftindiuifibile,quodcung; vnü fit.vthomo,vnushomo ,& nó multi.numer? auté eft vna plu» ra,& quáta quzdam.quare ne^ ceffe et ftaread idiuifibile, duo nág& tria denominatiua funt nomina:fimiliter autem & alio rum numerorum vnufquifq;, B verfus autem plus femper eftin telligereiinfinitz enim funt bi^ partitiones magnitudinis.quarepotentiaquidem eft,actu au^ tem non eft: fed femper excedit acceptum oém determinatam multitudinem.at non feparabi^ lis eft numer? hic bipartitióis, neq manetífinitas,fed fit, ficut & tempus, & numerus tépotis,
Et velle etiam Numeri, ce[fi ad paucitatem babet finem, Cin proce[fa ad multitudine fem. per addit omni numero.e* i Men Jura efl econtrario f-quona in par. sitatem pertranfit omnem menfa ram , in magnitudine autem impoftibile efÉ. menfuram e[fe infims tam.€77 can[a in hec eff quia rii eft indiuifibile quodcunque "vnum.
fitv. g. bero qué efi vnne huno , non plures.c7* nmmerns eit plures. "Wnitates ,C7* quantitates oj
1 oicar ef
G D.d.&ideoeftdelatum , &c.i. &, quia fübietum recipiens infinitü eitcóclufum in toto,idco exiflitin alioj.in compofito , & non eftexi-
e fed fm q recipit infinia Infiniti tum:& hoc eít fm qpé materia. a & accdirm^ caufain hoc eft, quia materia non di ^ ett habet formam.nam,fi haberet formarena . mam,effetperfe bnódcelatatalio. b Quare. &,quia nó habet formam , ideo eft mi noo£ delarainalio. Etdebesintelligere E Ef i hic p delatum nó illud, quod dicit alio cópe- fübietto,aut d fübiecto, materia.n. mie nódtin fübiccto,neq; de fübiccto . acchdbus fcd delatum accipit hicloco ei*, qd H nÓinuenituraift in alio. & hzceft dfnces. vi difpofitio c materiz , & difpoüri |pot deconfife accidentium, & formar (fed a 2. de aia. tia & formz differunt materiain Qm. 4 « hoc fünrinfübiedto, aut de fübie eifois, & Co:materiaaüteftipfum fübiectd. ecóna. vi- Intendebat igifper delatum. illud, decbife- in quo materia conuenitcum acci- EPLSd» dentibus& formis : &q non inueje KL de nif pfe, edin aliquo, (in compofiafa. com. to,& cáaliquo,(cü forma. feddma ^. triainuenifpformam fm g fora eft pfectio cius,forma aüt inuenit pmateriam fm hoc , qj materia eft fubicctum eius,& ft accidentia. 1 Quaremanifeftum eft qp ma n partis ratione infinitum fit, qiin totius.parsenim mate riatotiuseft,ficut zs enec fta» tuz.qin ficontinetin fenfibili^ bus& in intelligibilibusipfum magnum,& paruü , oportebat continere intelligibilia.incóue^ niensautem, & imposfibile eft ignotum,& indeterminatü có^ tinere,& determinare. . vApparet ergo ex bic quod infinitümagu efl quafi pars , quàm
quafi toti.materia enim eff pav totius quemadmadum cuprum. pari Vatua cuprea , C7 fi uud tá continet fenfibilia, c7 intel sgibilia,effee magnum ,C" par
um tunc nd contineret intelli
ibilia fed improbabile efl,er'i
poffibile ve ignotum mon termin £ym contineat terminatum. Etfi illud infinitum, quod cor tinet fen(bilia,& intelligibilia eff. magnum, & paruum fm fentétiar Platonisquorum natura nócftt minata, ncq; nota;tunc illud, quc terminat terminatum,& notü.f.ii telligibilia, eflet non terminatun neq; not inopinabile eft vt n terminatá,neq; nótü terminet te minatum, & notum.Et hoc cont gitPlaroni, tia ipfe ponit magn paruum effc infini, & ponit: i resfenfibiles,& intel .& facit benein hoc, qp pot infinitum in magno,& patuo, qt magnum, paruum fünt fm m: riam,fed infinitum non inuenit magno;nifi fm additionem mer 1z,quz eit conuerfum diminuci nis & peccatin hoc, qp ponitipfi determinare totum, Redditur cawfa, quam non po, reperiri infmirum in a£ Ie fed im potentia, — Cap. 7. Ecundum ratione aüta dit, vt & quod eft£m ap fitionem non effe videa infinitd fic, vt otm excedat gnitudinemjin diuiflone aü fe.continet enim ficut mate intus,& infinitum, contine tem forma,
4 rtreleetiom continrit quod infinitum [ecnndum. itienem "uidetur effe smpeftbile pertranfi
re emnem men uram , [ecundum
«utem dini fionem po(tbile.mate-
ria enim continetur intra, C77 eff
res infinita,cotinens dit €
Cum declarauit o menfüranon
crefcit in infinitum, & diminuitur. ininfinitum,& qp caufaThoc,g infinitum non eftin actuc(t forma,
&in hocginfinitumeft in poten-
tia eft materiajicorpit declarare'có-
p Senienbá, cius, quod declarauit cá
ifta caufa, & dixit: Et recte etiá, &c. i&,cum finitasacciderit rei ex for-
ma,& infinitasex materia, recte có
tingit q magnirudo non poflit per. wanfire oém menfüram in additio ne.qín.fi boceffet,tanc effet poffibi
le formam inuenire infiniram in
telli, ' hoc quod dico. qín fora.
ERES enda eemiearionis& continen Qois , & tiz,impoffibilecft vt ex ea accidat Saen5ót non terminatio, & non continttia 61d 1, Ici habenti formam. & fifr ét cótin Aeals.có- git recte vt diminutio fit ininfini- AO. 30. tum, caufacnim diminutionis eft materia quz eft terminata, nou ter. minans.& hoc intendebat , cura di-
xit: materia enim &c.i.&, quia ma-
teria eft terminataab alio, non ter-
minata in fe,ideo non eL impoflibi
le vtinfinitasquaefl in potétia ,ac
edat ex illa,nonex forma, quicít terminans.ez illa enim,(i effecinfi-
nitum tuncpoffibile effet corp" in
adu efleifinitum. & vlt apparet infinitum eft cótrariü terminato, Rationabiliterautem & hoc
in Numeroquidem effe verfus minimum,terminü, verfus au^
"Tertius 117 tem plurafemper omnem exce D dere multitudinem .in Magni, tudinibus vero econtrario, ver fusenim min?,omnem excede, remagnitudine,fed verfus ma^ jus,non effe magnitudinem infl nitam.caufa autem eft, qim vníl
4. eftindiuifibilequodcung; vnü
fit.vthomo,vnushomo ,& n multi.numer? aut eft vna plu» ra,& quátaquzdam.quare ne^ ceffe eft ftare ad idiuifibile, duo. nág,& tria denominatiua funt. nomina:fimiliter autem & alio rum numerorum vnufquifq;, B verfusautem plus femper eftin telligereiinfinitz enim funt bi^ partitiones magnitudinis,qua, repotentiaquidem eft;actu au^ tem non eít: fed femper excedit acceptum oém determinatam "multitudinem.at non feparabi^ lis eft numer? hic bipartitióis, neqj manet finitas fed fit, ficut & tempus, & numerus tépotis,
Et relleetiam Numerm f, ceffi ad paucitatem babet finem, €x in proceffa ad multitudine fem. per addit omni numero.ey"í Men era efl econtrario f- quonia m par. witatem pertranfit omnem menfa ram , inmagniti dutem ym«. peffibile eff. menfieram e[fe infins. fam.€7* can[a in bec eft, quia unii eft indiuifibile quodcunque "ynum. fit vg. bomoqué eff ym hano , non plures.e7* numerm: eit plures "yitates 7" quantitates
68 Cumdecarauit
6 | own ceffare apud indimfi P enm,e7" tria [unt res ,et finsiliter ynu(qei[a, alteri numemena i multitudi nem poftibile eft femper imagina trt medietates , 7" medietatu idus medietates procedit in infinitum, €" fic erit in petentia, in aFfn dit sn : [ed umenitur in eo aliquid , qued femper. addit omms numero ferminato.[(ed iíTe numerwe non [e MH paratur ab bac diuine, ne, [ nitum efl aliquod permanens, (ed femper generatur, 7 fmiluer tà puc nemen temperie. recte menfüra diuiditur in infinitum,& nó crefcit,& dedit cám in hocinccrpit deelarareét grex illa cau(a acciditin. Numero contrariá,Ccrefcerein in finitum,& non diminui . caufa enf sdditionisin numero eft materia; & diminutio in caTducit ad formá vnitatisquz eft indiuifibilis. & dixit:Et recie &6ji.& pp illud,quod di 1 cimuset diuifto numeri ad paucita tem vadit ad finem fed veclispartem multitudinisnon hét fin£, (cd femper potes addere of numero po fito in infiüitum. in Menfuraauté éfteconucrío.D.d.in paruitaté ai &c.i. diuifio autem magnitudinis, &diminutioeiusad parüitatem pspanfitomnem meníuram,i.poteít Quis accipere ad omnem menfurá zninoréilla quoniá, fi hoc nó eflct, tancmeníura non diuideretur fem. . D.d.in magnitudineautem, i.addirio autem cius (emper,fev
cundum g eft vna men(üraiim fibilisefL.aim impoffibileeít mé ram infinitam eífein a&u, vc dc ratum eft. Et,cum dedarauit q fpofitno in numero eft ecótrario dod in menfura, exponit c im in hoc,& dicit : & caufain | eft,&c.i.&caufain hoc, qp num diuiditur in indiuifibile,cft, qa nevnum eft indiifibile, vt vn*] mo,& vnusequus: eft enim indi fibilisin illa fpecie:ideo vnum ! pliciter vie eft indiuifibile etia & quianumeruseft coaceruus tatum,numerus erit compofit indiuifibilibus:& diuiditin ind fibi iditi diuifibile: & o£, quod diuiditu iodiui(ibile divifio finitur in ec go diuifio finicur.& ceffatin nu ro.Deinded.duo enim, & uiaf 1esindiuifibiles,& non füntqu: tas continua, & filt alij numeri caufain hoc, vnum eft indiui le;cft;quiaolsreseít vna perfu formam,& forma e(t indiuifibi fe. Deinde d.proceffusaüt cius, ideft, proceffas autem numer. multitudinem numerorum ft eítpoffibilis difpofitio enim in ditione numerorum eft icut d fitio in diminutione menfüri 'uemadmodum cnim caufa i Wifione menfürz in infinitum materia, fimiliter eft caufa ina ticnevnitatum in infinitum, | ditio numeri in infinitum c potentia: non quód additio in tacxeatin actumyira, qp inueni numerus in atu infinitus:(ed ditio nung ceffet. Deinde d. fe numerus, &cii. fed numerusn ad hancaddiionem infinitum, nequc infini
Liber Tertius
exiftensin eoeft res fixa fed infinitasin co eft*in actu & intranfmuta. tiene/ficut£ difpofitio in tpe,&numetotpis. Etintendit per numer is, numerum , qui iustpit doasadditiones, vt diximus, eft, q *2dditio in continuo eft ex forma,&
in quátitarederera fter materia: pofü
&dtuifio in eiseft econuerío, f. qn. diaifio innemcro cft ex forma, & in ex maseria.
In aütcon^ trarium eft, etenim diuiditur in infinitacontinnum, verfus aüt smaius non eft infiniti, quitum enim contingit potentia effe , & actucótingit tin effe, Quare,cü $nfinira nulla fit magnitudofen fibilis nó cótingit exceffum e& ois determinatz magnitudinis, effetenim aliquid coro maius,
In M agnitüdine ax efl ecttra
vie.contimet enim disditur in mf
uti [ed in magnitudine mn efl im. tute Jiticqunia in quarund,
acuná,manjira potefl [Je im potentia, in illa menfora potesl (fe in aEin.Et ri mulla men[ura fenfibilis eft mfinta , im pefeibile eil excedat emnt men fram terminatam , qumam , fr bec effet pofle , tunc aliquid ejfetmam cero. Dicit: In magnitudine &c.i. fcd méfüra impofe cft vtcrefcat in mairudinein infiniti. qih meafura rata ín quaciq; quantitate facritin pot£tia, in illa quátitate po teltponiinactu. Et intendit g, fi meníara demrata poffet augeri , & erefzere in infinitum , etiá poffibile
etitinueniri menfar$ infinitam in I$
atu. Deindedeftruxitantecedens,
& condufitoppofitü confequenris
& dixit: &,cum nulla menfura, &c,
ideft, &, cum pofüerimus pin qua-
cunq; quanritare fuerit poffibile vt
meníura fitin potentia in illa quáti
tate,eritpoffibile vt fitin acta.
erimus 9 aliqua méfüra fitin
pot&tia infinita, fequitur c illaerit
faenfurs infinice io actu "fed nulla
snenfara eftinfinitain actu,vt decla
rarum eft: nulla menfura pót.
erefcerein. Tolaini. Deinde confit
mauitiftud deflru&ti per aliud, pre.
tet illod quod füperiusdeclarauit& B
dixit:qfü fi boceffer pole &c.i.qin,
fieflet pole menfürá crefcere ininft
nitum, tincmenfura non effet ter-
minata naturalitet . & fic effet pofe,
vtaliqua effet maior menfura con-
tinentetotum, & eft cli. Sed qug Digteffe,
recaliquisin bac propofitione,dicé du& dif
teqin quacunq; quantitate ponat jer nome
tudo in potentia, illa quan rd, &ma-
Part 30
pótponiTactu, in quo differt gniudine.
abhacpropofitione fq in quacíg; f rin.
ie ponatur aliquis numerus firi anlemóftratusin potétia, inillaquan geri.
titare póc poni in adu. vnde enifti-
matur 3 sonet differentiain hoc, F
€» it poffibile infinitum effc in po-
tentiain numero, & in magnitudi-
netdi&um eft. Sed, cum aliquis Eins
confyderauerit hoc, videbit i- Tebas au;
tion quanon ceffatinfinitd effe & menabil
non fequitur.fi ponatur ipfam cxire b*in fini
ina&(s, quod &impole , cft additio si udi
cuiuslibet partisgeneratz,cuius pof eouond
biasefl ain à poflibilitatealteri* &n& fanc
partis, & non funt oés partesvnius ptesvnius offibilitansdemóftrata:& hoce(t pofians. icut eft difpofitio in motu , &tpe. ps ormé
inadditione auté cuiuslibet partis, .
tu elicit.
6 cuiuspoffibilitaseft pars vniuspofl bilitatisdemonftratz;ifta poifibilitas.qüocunq; ponaturin potentia, fequitex ca vt inueuiaturin adu in illa difpóne : & fi non,cótingeret vt potent effet fruftra. & additio, que eitin magnitudine demfata, eft de genere iftius additionis. &additio, G cftin numero,£ degencre primz additionis & cá in hoc, q potentiz, quz funt in additione vniufcviufq; partis partió menfürz,oésfünt partcs vnius porentiz. & non eft itain numcro,qín,ficut menfaraeft vna, & cótinua,& numerus non . fm hoc
H igitur inteligenduseft ifte locus. Infinitum aute non eftidéin
motu, & magnitudine, & tpe,
tandi & vna quxdá natura. fed
Fra pofterius dicit $m prius.vtmo^
ré namurá
tusquidé,quia prius eft magni, tudo, in qui mouct, autalr&at, autaugmentatur , tempuslauté propter motü. Nunc igitur vti snur his, pofterius aüt tentabi^ musdicere & qd £ vnüquodg,, & propter quid ofs magnitudo fitin magnitudines diuifibilis, Et intentio infiniti non efl eade inmi[ura C7" in metu,e7" im tipos re quafi yna natura, fed dicitur in prlirema quia eff m priori: Y g. que. iá dicitur in motu ,€7" in ttpere, quia €i me[ura,im qua fit motws, «ut alteratio sut augmenta ez'di citur n tepore propter mati. Quomin ifhe locis accepimme ifla acce ptiontset pofl dicemus de Ynoquos, orsi , €" de cana in boc , quod ois menfura diuiditur in menfura.
Dicit:Et intentio infinitiin met fura &in motu, & in tpe non eftdi &a vhiuoce;itag fignificet vná na turam,(ed illud qued dr de polteri ri dicitur pp prius/. qín eftdidun jncisfm prius, & pofteriusfm hoc qp menfuraeft prior motu , & mot tpe. g. qim infinitum non dicitd motu;niíi quia df de menfura. mei füra enim, quia cft fubi & menfuraeft caufainfiniti cxil tisin ipfa, fm q» méfura eftfübiet ipfius, & motus écaufa eftinfinit exiltétisin ipfo, fm q» motuseft ful ie&t, necefleeft vrinfiniti ,exiftt jn menfurajtafc habcat adinfiniti exiftensin motu, ficut menfüraa motí . fi igitur quantitasdiciturd menfura, & motu fm prius, & poft rius, neceffecft vcinhinitt dicat d eis fm prius, & pofterius. & (ifr d motn ctim tpe.quemadmodüenir motuscít prior tpe, fimiliter infir tum exiftens in motu eft priusin: nito exiftentein téporc. D.d.qfà i menfürajin qua fit motus i.transl tio.& intédit p menfuram fübie& motustráslationis, autalterationi autaugmenci, & eft corpus. D.d.i diatur in tpe&c. i & dicitur in tg
uia drin translatione. D.d.& po icemus &c. i. & hoc, quod dixim qaoedam iftorá przceduntqua lam,eft pofitum hic, & poft decl: rabitur , cum dicemus vtrüq; eo uid fit,Cmotum, & tempus, & qü
(c habent adinuicem : qa motus declaratuseft. D.d. &caufain hc qr omnis menfüra,&c.i.& declara muscaufam, pp quam femper m« füra diuiditurin diuifigbile. Ethe figuificat diuifio menfurz: fem el nota per fe,& qj caufaci* indig demonítratione,non ficut quida exiftimauii
Liber A exiftimanitquódGcometer accipi hoceffcà Nérurali t Nonremouetauté ratio Ma^ thematicosd cótemplatione;au ferens fic effe infinitum, vtactu fit verfusaugmentü, vt intranfl bile. negy enim nunc indigetir^ finito,neq, vtitur, fed folü effe, quantácung velint, finitá. ma^ xima aüt magnitudini fm ean dem eft fecari iranoné quantam cung magni ine ali |ua^ read demonfirandi ide illo modo nihil differet, effe aute in i erit magit Et ffe jermo non. iut fcientá Matbematicori , fcilicet boc, ef cundi quad niquà fnitw in «exgmento in aLTu, quonia nan gent in fua cictna boc infimo fem per enim indigent in ea , vt finiti fit quomodo Yoluersnt.ey" pofübile. eft duudere fecundum dinfionem maxime menjare. quamcumqne. alam menfuram. ex quo declara- C rum eil quod nea, illu accidit ocn mentum in 'atione, neque. eif bic aliquid cogens vt bie fot in menjurie exiflentibu. E jaod dici i rado; eie reecre infit
7 i tet crefcerein infinitá, nullum fundamentá deftruit Mathemaricox, ficut qui. i fibilecít magnitu idiininfi nitum,deftruitfundamentü Mathe maticord. non cnim indigétin fua. fcientia ponere q» menfura creícitin. infini (ed indigent in (ua fcientia.
impof. cin ef prinatia, C quid fubietf
Tertius ponere menfurf in quacunq; quan D. titatc voluctint.pofluntenim pone
re menfüram maiorem ccelo . &,c( Vide dicunt, extrahamuslincam in infinitum, intendunt vtaccipiantex ea quantum volucrint. Et Focaccidit cisquia non confyderant de men(a. ra, fm eft finiscorporis naturalis, fed (ecundum g eft non incorpore omnino.D.d.& poflibileeft diuide re&cideft vemihi videtut,& (ign eiusquod Geometer nó indiget po nerelincam infinitam in additione. ef, quoniam illud, quod poteftdeclarariin inca maiori, &fi effet ma. xima, poteit declarariin minorili- g nea; quzcunque fir, vt diuderelincaminaliqnaproportione, &alia multa, quz acciduntlineis. &,cum. noneft ierra inr m um, & paruum in hoc,quoindi, ipiturcoget eosad poacdura iati infinitam in actu?
Quoniam aut£ cauíz diuifz funt quadrifariá , manifeftü eft, «p vt materia, infinitü caufa eft; Es di quide ipfius priuatio
(t, per fe aüt fubie&tü,continuü ipfum,& fenfibile eft, Videntur aüt&Comnces alij tanquá mate, E ria, vtentes infinito.quocirca &C inconueniens eft,continens face. reipfum,& non contentum,
Et cim cau[a [unt quatum ma mifefium quod infzmtwm efi caufa,
quafi materia C77 LÀ
per fe eft continuum fenfibile.kt vi dem ots, loqutes de infinito;vts. ipfo quafi materia. cz ideo mon eft retfu'vt fit cotinens ,nà emtitum, t.
fllo,:. Phy. ficc.so.t quaibi.
72 tuor mani
Maf oci fü niié mi.
S Etcum taufárá funt qua.
Eam ellq cxotht ni t efl materia &. » fi infinitü pona tur cancri ed B materiam ique
Titia. quiditas infini eftprinase fer 19-65 6; & caa priationis fma] £T. £p. fubit iius priuadonis nox cit
P ln £pri
j materia ab(iraQaà forma, fed fub
uatio ünis ictum per fe iftius prinarionis. eft
& c pri- corpuscontinuum.
f cum ex marcria& forma, fm € gnateriatum, non fm q eft formatom. D. d. Et videmus omnesloquentes deinfinito,&c.i. vt Platonem,qui ponitipfam magnum, &
gi Paruum;&illos,qui ponuntipfüm
numcetos,& ponütipfüm quafi ma teriam , ideo. peru vt fitcongentum, non continens.
Defirxwotur rationes , 5idoner dan ifoniiimatla Ca. Eliquum eftauté aggre, difm quas rationes infi niti efle vr, nó folá po. tentia, fed vt determinatum , Alia.n. ipforum non neceffaria. funt, alia aüthabentalias quaf^ dam verasobiectiones, Neque ] D: Vtgeneratio rion deficiat, ne. ceffarium eft a&u infinitum ec corpusfenfibile.cótingit.n.alte rius corruptione generatione alteris, cioe finitum fit, Et epertet nunc narrare fermo ties , ex quibus exiflimatur non alum materiam effe in potentia, ed eft exiflens per fc. Quidam.n. eorum [ermonum nen eft nef rine, 77 m quibufdam fut obie- Fienes Yer Quiniam. yt non, ge
BNeratio defend 38 dHfu cir] nitum fenfihile . qumam p. ile ef ve corruptio alternm. denetatio religws (€ ttum, "yrrunque finitum . Cum numerauit lj tóm probando infinitam jx: incor lemonftrare deceprionesin eis, dixit : Étoportet nunc ji. & imus de modo infiniti poffibi &impoflibili, oportet nos narra fermoncs,ex quibusexiftimarur infinitum oon eft folummodo tentia, (ed in actu, quidam. n.i [sen fetmonum fant veri fed fequitnrez cisillud;quod repuc fequi,& quidam funt falfi, & hab cótradictiones veras. Deinde incc itá ratiocinatione, quz eft ex re veris, (cd non condafitillud qdexiftimant,& dixit : Qi vg neratio non deficiat, &c.i. qii, no quiageneratio non deficit, e( ne ecffe corpus in actu efle inlinitur fn(ibile gehcratuin.n. quia occu patlocum corrupti,non eft necefl
exhoc, tio eft in infini bond infinitá . qfn ,locusf «effi
generati, & gencratum eft £ &ü füccefhue in inia »& ratio! i non fitcorrupee al terius;tune necefle eft locá ccin: finitum, & vrtotum addatur in tentiain infinitd,&(ic poterit exin inadum:fedquia hocnon eftim mogeneratio alicui* eft corruptic
ius,ex quo a£: i6 non fequi. renbocil qdexilimahit Ampliustangere & finitum effealterum eft /illud,n. ad ali, quid eft, & alicuius (tangit. n.
Liber Tertius
À omnealiquid)& finitorum ali,
2 accidit. finium autem non
aliquid eft. neg tangere cu, jufuis quoduis eft,
Et efiam intenti cotaH ef
lia ab intentione infiniti. centa-
rior aliquid tangit aliquid, et bec ach px oiv itis - finita au
tem non in refje!In dicuntur . neque quodlibet tangit qudlibet
74 Hzceít ródnatio, in quadidtü B eft qicorpusfinitá finit pfu£ córinuationécá alio corpore, & iftud aliud cü alio. ft ipit cor pa necefle € vtfiniantin aliquid , neceffe eft ve. tot ficinfinitum. Eti itdeca rare deception£ in hac rócinatióe , accipitur.n. in ea loco contactus finitas & dixit: Etét, &c.i.& iftud, quod fequitín contadtu , nó fequiur in finitate : cóta&tus. n.aliud eft à finitate: conta&tus.n. df in refpe- €uali . vnde d£ qp corpus
finitas at rei d£ in refp faijpfius.
doct iud, qd contincfab vno tetmino,aut terminisqne füntfuz € faperficies, non fuper cies corporum extrancorum. Et , cum declarauitq finitas nó eft contactus, dclarauitét q non eft necefle vtom. ne finitum tangat.&/fi, fiue per fe, finc peraccidens alrerum iftorum fet vert, ratiocinatio effet vera.& dixit & hocaccidit quibufdam finitisi.& hoc, (.contadtusaccidit q-
buídá rebus finitis. o£. n.tanj finitum, fed non o£finitá clttanens. Deinde dixit finita aát , &c.i. ied n6 omne corpus dicit in refpe- Gualicuius quod.n.dt in refpectu
120 eftparstotius. & li, ominecorpasdi D. ceret in refpeQtu cius, à o dba tur,& qd tangit, tc nó effet illicto tüomnino. &, com totum non fuc. rit,non erit pars. Etifta ratiocina- pocamt. tio,vt mihi Pet, eft cóis, cá nó fit um. manifeftum per fe hoc, fed boc de clarabitur proprie , cum fuerit de- Claratum q extra mundum nó eft Decompned, plenam. & nonom Denangens naturam tangen di quodlibet.res.n. non tangit, nifi. illud, qd eftfuum totá naturaliter. nó.n.gdlibettangenstangitquodlibet, nedum vt quodlibetfittan- — s. Etapparetq corpuscircu- E —
re non eftinnatum tangerecum Comer. fitcompletum períe: & p corpus naci d 1e&um eft natnm tangere, cum fit gerecá c finitum , & completum pct aliud : cipes Lj & hoc inuenit in corpore circula. (e/icorp*
bs] €in mar
zi & in elemétis vt poft declarabit,
Jntelle&tione aíit credere in- pn conuenies eft.non.n,in refupe alcerum. rabundantia,et defectus eft, (ed 1€ «ph. inintelle&ione.vnumquéqs.n. id noftrumintelliget vtigsaliquis multo maiorem feipfo,augme^ tansin infinitum. fed non pro^ p pter id extra vrbem quifpiam eft, extra vetantillam magnitu dinem,quam habemus,qm in^ telligitaliquis, fed qim eft hoc auté accidit. Tempusautem, et Motusiinfinita funt, & Intelle^ €lio,nori permanente . Magnitudo aui nep diuiioe, neg intelligibili augmentatio^ neeft infinita, Sed deInfinito quidem quomodo eft, & qüo non eft, &quid eft, dióumeft
me, cü
€ — xtman efi relum etiamcrede re illud, quod imaginatur amaginatione. additio enim,C7" duminu tie mn erit tunc inre, [ed n ima-
ginatione , potefl n.quis imagina"
ri quod ynu/qui[, nofirum crewit. €
snultotiens in infinitu fuper quan
ditatemyin qua fumme. fed non [e-
quitur , fi aliquis imaginatur hec.
an nobis ,'vt nos fimus extratiuitatem, fed, ch erimus fic, accidet s, Tempus autem, 7" Mo H tw (fms infinity" fimiliter. má natio ab[que eo , quod sd , qud snwenitur ex eit, fit fixum. Menfira antem nea, [ecundum diminationem, nes [ecundum additio, tionem per maginationz erit mfs mta.am igitur diximus de 1mfimto quomedo. ef , et quamode non efe qui dit.
Imaginatio facit credere infinitumjin actu effe , & in potentia, in vero, f.&in falfo. in vero quidem, quia poffibileeft imaginari infini-
X tum in additione numeror(, &in diminutione menfura, in falfo vc- 1óquia poffibile eft imaginari mé füram crefcerc,ficut diminui.in co at, qd cftinactu facitcredere, vt. di&um eA fuperius. non.n. poffumusimaginari cxtra mundü, nifi corpus aut vacuá : & illud vacuü , autcorpus, fi ponatur finitum, tc non poflumusimaginari extraipfüm,nifi aut vacuum,autcorpusex
juo exiftimatur fequi qp extra má lum eft corpus infinitum , aut vacuum, antcorpora infinita: & vb
imaginatur vacuum, polkeft vti o (itcorpus : ergo , fi vacud fueri 1nfinitum,corpus erit infinitd.im mo neceflariü hoc cft, poffibile.n vt diat ArifLin zternis eft nece rii. Etc imaginatio facithoc, ia. it declarare qp multafunt, dni poffunt imaginari, & mulaimag
nantur , quz non funt. & dixit : non eft rectum ét, &c.i. &n6eftr €um credere effe fequitur ima gination£ augmenrf.n. &diminr t0, quc poffunt imaginari in rebu exiftentibus in quibusimpoflibiz eít pere effeaut diminutic né, non fequiturimaginationé,in moillud, dud eftinimaginatióe noneítniftin anima un. Gg. quo niá postbile eft vtaliquisimagine tur vnufquifa; noftrum crefca lus (ua quantitate naturali,fed n uitur x illa imaginatione ve i musin hac difpofitione magnitu dinis, Et dixit: (cd non fequitur &cforteinrendit dfi aliquisim ginetur hoc in nobis, f vtitafimu magnideo,g fimusextra ciuitau non fequitur ex hoc vt fimusextr: Ginitatem , Et forte eft defe&usii lib.& fic debet legi . & fimiliter po teft quis imaginari nos cfle extr. ciuitatem , (cdnon fequitur ex fu. imaginatione noseflceztra ciuita tem,íed,cum fuerimuseztra ciuit. tem,tunc imaginatio illius erit ve. ra, &critaccidensenti. & hocin tendcbat, cum dixit fed,cum fueri mus fic;accidet hoc nobis,i. fed , ci fuerimus extra ciuitatem , accide wt imaginatio fittalis imaginari -n.fequiturens,ed nó ensimagin tioné.D.d.Tépusaüt,&c.i. tempo riafít, & motui accidit qp funtin( infinita/& fimiliter imaginatio co rum
Liber À ram.fedillud,qd inuenit definito jn cisnó elt fizü,i.exüsin c enié impolt,fed éfücceffiuà. D.d. Menfura vero , &c.i. menfüra vero n6cftifinirzTadditione, & diminu tione pph. jnat diminui,
& Qr eítinfinitain diminutione, cóue niunteffe,N imaginatio p acis. S in hoc, eftinfinita in additione, non cóueniunt,vt declarari & füpczius.cx imaginatione igit non pót qsiudicare vero iudicio cflenualt ipfam diminuit infinitá, autcrefce te fed fi iudicauerit ipfam diminui B entverüiudicid paccíis, S, fi iudicauerit ipsá crefcere , erit falsá fim- Wrlpu » pl Excli cbpleucrir (ermon£dein inito, dixit:Iam igit diximus &c.i. i&igicdiximus qdo eft infinitü,i.in potentia,& qáo nó eft;i. in actu , & uid cft,i.& i definiuimns ifm fic, pra eftilludeztra qd fp eftaliqd.
ARISTOTELIS DE PHYSICO AVDITV LIBER QYART YS,
c Cum cfurr, Commen,
$YMMAE LIBRI. A te.1.vfip ad 70,dekxo cft fermo.
A^ ad [CEDE cc Femefa afferuntur rationes, tum affrmá
seam negantes Locum effe. C.1.
— r Imiliter autemne/ GRO | cete. e Naturale r SU & deLoco,vt &de
EX] infinito, cognofce^ refieft, an non, &
Quartus I2I
quz funt,omnes exiftimantali D cubi effe quod vero nó eft,nut^ Gp effe.vbienim eftHircoceru?, autSphinx ? Atq motuum có^ munis maxime, maxime pro priusfm locum eft,quem voca musLationem, Et oportet N aturalem conjde. rare de Loco. ficut de infimto , domec [eiat vtru fit aut mne" que mede,ez* quid fit. Framines enim apinantur entia e[fe in vbi , quad enim non efl non eff apsd eis lo to. Hircocerum entm, (77 Chime- E. ramon babent ybi. Et quia conr moruum, C7" manifeitr efl ille , qui in locoyqué diciturrraslatio. Ntenditia hoctractarfcrutaride Loco, * & Tépore quid fit fübflanüa vtriufo; , illa. n. cfle manifeftá eft perfe. (ed apud p ferutationem de natura eor acciduntin hocquzftiones Et poft fcrutauonem de loco perícrutabit de Vacuo ctiam, vtrum fitaut n6 : quiaaffimilatur loco: & quia exifti matureffelocusjin quo non exiflit corpus. Et primo incopitperfcruta rideloco, & incrpitin hoc notificando quz funt confydcranda de lo , €o,&dixit: Ecoportet Naturalem. Dot confyderare,&c, & intendit qp Na- 1 ei hin debet có(yderare de vtroq; . endi pec vtrunq; enim elt cófequenscorpo- ferri isnaturalis, Deinde dixit vrrá fit o2 autnon.* Etnon intendit perfcru- micné, taridefuoeffe fm demonfkrationé, fetm diafzd fm dialecticam: T locum enim iii as "efie norum eft per (e.&,ctiperíéru- ieramm p tatur fm dialecticá de quiditate ci*, fe &c. PhycicóAuer ^ Q
j. oc-
G occurranthicquzfliones, qua faciunt dubitareinfüo cfle. Deinde dixit, & qo, i. vtrum fit de genere entium p fe,aut de genere entium R alind Arquid fit intendit defiuitionem,& fübítantiam.Et, ci narsauit qp oportet Naturalcm pícruta ri delocojfcocpitdaf caufam famo-
entem ad pfcrutarioné de hoc,&dixit: Hominesenim,&c.i. & oportet perferutari de loco,quoniam Antiqui opinabantur ipfum effc neceflariü in effe cuiuslibet en tis.& caufailliusopinioniseft, qa, cum viderunt g illud , quod nó eft
H ens,vt Chimera,& Hircoceruus nó eftinloco,cxiftimaucruntq fequi. tur fecundum cóucrfionem quód omne,quod eít enseft in loco. (ed declaratum eftin Logica, 9 non te net ifta conuerfio. füntenim entia, quz non funt in loco.Et,cum dedit caufam famofam cogentem ad per fcrut&dum deloco,deditin hoc cau. fam naturalem, & dizit, Etquia có munior motuum proprie, &c. i. & caufarum cogentium ad perícrutandum de loco eft quód ineft mo
Qo mo- tuslocalisqui eft communior mooan tuum, fcilicet extra quem nullum. Minis ] enseítnaturale,& priorcorum,f.fe mon, & cundum tempus, & caufam. Ep prior (e, declarabitur qp neceffarius eftloc*. tjs&fecá & cum Naturalis habet perfcrutari di cim, demorsoponet ipfum etiam per
TEST erutari de e Habetautem multas dubita
tiones quidnam fit Locus non enim idem videtur fpeculanti^ busex oibus quz infunt, Am» pliusaüt neg abemus quicd& abalíjs.aut ante dubitatum;aut prius traditum deip(o,
Bt in intentione Loci, quid fi fent multe quefliones . non em. 3n quacuna parte sn[exerimm, Juenyommeniemee ip[um Ynum . etiam mn babemm ab alys pra. frin aliquid dubitatum e
quud inuentum de ipfo.
Cum narrauit EA rte Nat ralem perícrutari de loco , & dec caufam in hoc,nceepit narrare di ficultatem cognitiomsloci,& dec rare cám in hoc,& dixit : Ett feéci nequid fitlocus, fünt multz qu; flioncsi.in (cire definition£, & qr ditatem loci funt multz quzftk nes, maxima difficultas. D.ded eaufamin hoc.&dixit.non imi
juzcunq; c.i. & caufa dif ditas quHditacs eus eft, quia, confydcrabimusdeillo, non inu niemusipfüm vni dicum vniu cc1n omnibuscorporibus natur: bu£,fed quafi dictum modo dubi tiuo.* & (cite quiditatem hmói« tium eft difficile, quia appropiqu ei,quod non hét: naturam: ideo latet. & definitio cómunis d darathanc naturam cóem,& hui modi definitionesdifficileinueni tur dantes definitionen m füntdiuifio, & compofitio,
lemonftratio.p Aut intendit « fyderare de loco inducit con(yde tem ad res dicer(sde diípóne ci fünt.n.aliqua,quz faciunt cxiftin rein ipfo resdiuerfas,vt poft decl rabitur. Et,cü dedit caufam exi fa re deditaliam caufam extrinfe fadentem eriam fcire quiditatél Geffe difficilem, c &d.Etetiá c habemusabalijs precedétibus,, 1.&ctiam confyderare de loco :
Liber && difficile, quia nibilinnenimusin ip fo dictum à precedentibus, neque aliquid,quod faciat dubitare in ei* effe, neq; aliquid inuentum de co-
gnitione fübítantiz cius, Quodigiturloc? fit, videtur manifeftum effe ex tráslatione ,. vbinang nunc eft aqua. hinc egreffa tanquam ex vafe, iterü acr ineftaliquando autem eur, demlocum hüc aliud aliquod corporum obtinet. hocautem abiüjsquz infunt, & transfer( tur,omnibus alterum effe vide 3 tur. inquoenim aer nunc eft, aquain hocpri? erat. quare.ma nifeftum eft qj locus, & regio ali quid erat diuerfum ab vtri, |ue;ad quam , & ex qua trant
tur. Et exifimatur quod m. finem efl locum e[e aliquid ex mu tatiene 7" translatione. vbi enim unc efl aqua , illic , quando exit aqua, Sl aer. "y. gr. quands aqua exit 4 va[e,erit etiam ibi aer: C77 firte fecndum bunc modum erit C ibi aliquod cerj
alind. ev exifti matur bec e[fe aliud ab ala r
rebw, € transfertur nipfiem.lud mm , in que med» eff aer prima erat in ipfo aqua. deretedii wir ber locum effe aliquid alind à duobwe f illud
4d quid,c7' a quo faccedunt.
Cum dedarauit caufam, jp, J quam oporter Natoralem eux jde dofax A. Tar de loco, & declarauit caufam si. dale&i difficultatis, quz cftin cognitione
Quartus 122 fübftantiz eius, inccepitnumetare D resfamo(as facienteslocum effe, dc cos fermo inde poft hoc numerauit res famo 22 deb fasétd faciuntdubitarein effcei*, penese; vtelteiusmosf. in pordinando fet de ceáfe. moncslogicos fermonibus demfa- 1-deaía c. tiuis. bitcam copairione reidif- 136&Ty folution£ illorum férmonü contra denic inf. riorum. Etdixit: Etexiftimatur qp có sr. sed manifeftum eft,&c.i;& apparet lo- videoppo. cli cle ex murationefm trauslatio- 147 cio. nem,(pmutarionem corpor( fücce nem c. 8s dentium in ipfo. tenim gil primi de lud vbicftaqua, qn receditab eo. cedo. fücceditilli in illo vbi aetautaliud corpns.vtacciditin vafe, cam ab E eo cxitaq,fücceditci aer , autaliud corpus.& hocintédebat,cum dixit, vbienim eft modo aqua, &c.i. apparetenim q» vbi inuenit aqua illi
[à exitaqua ab eo, (icutf exità va. imuenitaer. D.d.&fortehocmó entillicaligd corpusaliud, i. & for tefm fü io: yenieria bunclo cumjin quo fuitaqua,aliqd corpus aliud ablere D.deailbmararipit, &ci.fciturigiur ex fücceffione , cu. juscaufa eft translatio, qj locuseft aliud à rebusfuccedentibusin ipn. manifeftum eftenim quodillud,in juo modo eft aer ,iá in co erat pri* F aqua:&ipfüm cít fixum, & recipiés. fucccflionem iftorum duorá cor-
rum:& hzc duo corpora nósüt
ixa, fed fucceffiua:ergo € aliud neecflarioà corporibus accidentibus, & hocquod dixit, ci hoc, quod eft famofum,eít notum per f? ctiam, D.d.declaratum efi igitur ex hoc, &c.i.declaratü eftigiturex haccófyderationeloci effc aliquid aliud abillis duobus, quz fuccedunt fibà inillo,&eítillud , ad quod transfcruntur,& in quo fuccedunt fibi.
Q ij Am
Part 31
G Ampliusaüitlanones phyfi
m Corücorporü,&fimplicium,vt cce Ra. Ignis A terra, & talium nó fo^ ex. ux. s. lum oftendunt qp eft aliquid lo. cus,fed q» &habet quandá pot& tiam fertur enim vnüquodque in fuum locum,non prohibitü, Loc peo; Hd quidem furfum , hoc vero &nhid deorfum . hac autem (unt loci iy partes, fpecies, furfum & de^ Has orfum,& relique diftatiarü fex, hocefq, — Et modi translatis corper naturalium Jfimplicium,v.g.tra[-
lationis igna 7" terra , c7" fimi-
p Pim figmficant cum. bec quod frmificant locum effe aliquid, et ip.
[4 babere etiam aliquam poten tram.quodlibet emm eorum tranf
fertur ad fuum locum, quem het ,
mifi impediatur ab aliquohoc igi-
tur transfertur [uperima ,€7* boc anferine.ey" ifle [unt partes bá,
€ feaes 1e f Jnperima, C'n-
ferme, alie partes,
4 Exhocétapparetq locuseftaliquodens aliud à corporibus localibus.& apparetex coctiam ipm habere potentiam naturalem conuenientem ei, quod mouetur ad ipm: &.finon,tunccorpora non mouen türadipfüm.& apparetez co ctiam. tertium, qfn diuiditurin fpeciescó trarías &ehoc apparet, ficut dixit,ex confyderatione modorum translationiscorporum fimplicium tranf larione naturali, vt ignis füperius, &terra inferius & aer füp aquam, & füb igne.apparet enim intuentibushocgillud,quod terra qurit pet füum motum ad inferiuseftlo
cusilli cóueniens & (ifr illud, qu ignisquzrit per fuum motá ad. perius. Etapparctez boc, qp lx eftperfe&ho moti adipfum. & h intendebat,cum dixit ipfum hal repotentiam.i.qfn a exm tü oz ad infedus e ignis adfu rius,quod drunt per Es morir conueniens(ibi, d conuenientia eflnifi per potentiam naturalé e flentem inillo vbi, D.d.& hoctr. fertad fuperius &c.i & apparete ex hoco vnum corp? fimplex ti fertur ad (uperius, &aliud ad int riosquod perium inferiasfa partesloctiin quas diuiditur , fm. musdraidirarín (uas difend fecicas & d. funt partes loci, funtfpecies illius.&addit hoc,ne : juisintelligat per partes , partesf. quantitateytion [s ford d in di: per (ex partesfürfum,& alia. Suntaüttalianó folü ad n dextrum & finiftrum, atq fu fum &deorfum.nobis enim n femp idem,fed fm pofitionen: vtconuertimur, fiunt. idcirc idemcrebro dextrü & finiftr eft,& furfum & deorfum,&a te & retro.In natura auté det minatü eft feorfum vnüquoc Que.nonenim quodcung cor tingit furfum eít,fed quo fertu iguis,& leue.fitt vero & deoi fum,non quodcung contigit fed quo habentia grauitate , € terrea,tancj non pofitione difl rentia folü,fed & potentia.Oft duntautem & Mathematica.c €nim non fint inloco, tfi fm p fitionem ad nos habentdextr: & finiftra (vtfolum inecllig: ipfc
Liber G ipforum pofitio) non habentia matura horum vnumquodq , Et ifla 7" eis frmilia mon [unt 12 refjetIn ad. nos , f. fuperim € inferis 77 dextrum C7" finifrurn.von enim Yrum.eerurm eit "nim emper in vefetfa. ad mos . pers enim non eft apud mos femper "yna Jed eft [ecundum fitum fecun duas motum n[irum. c7" ideo firte idem in nobis erit dextrum e77 fimftrii ez" fuperime 7" inferim , HC aec rear. Sed'yniquoda, aflerum diflinguitur per natura. fiperin enims non eft quilibet lows fed locw,ad quem transfertur. signor C7 leue , 7 famdliter etiam anferims no quilibes locwe, [ed ille , «d quem transfertur graue , €77 eerpera terreftria. (M anfeflum eft igitur ex boc quod diwerfitas eo- Tum ven efi f 3n fitu fed inlecoez* in potentia. Et boc igné ficat difpofitio M athematitorum, itm am, €7 fino Junt in loco , tamen fecundum [us fitum quando comparatur ad mos anuenitur in eis dextrum, (77 finifirm. fed fitm eorum efl epinabilis tantum non quia babent i fua matura quodlibet ifforum. $ Cumdcedarauitq ex hoc füius,& inferius apparent; appare Dnarara fpérumloc ,'& füperius &ipferiusfunt duobus modis: alia. enim funt,d (unt refpectu ad nos, abíqcoquod habétefle extra ani-
Quartus 115
mam in fe,&alia (ünt,quz funt ha- K. benria efle naturaliter: incarpitdcclarare qj fuperius &inferius,d funt fpeaesloci naturalis,non fant illa, uz funt i refpectu ad nos, & dixit, x ifta,& cis(imilia,&c.i.& iftz par. tesnon fànt partesque dürin refpe. éuadnos. D.d.parsenim, &c.i.ps enim, quzeftin refpectu, noneft vnum exiftens naturaliter , fed eft fm noftrum fitum,i.fm illud,quod. eftin nobis, in refpe&tu ad nos; eft fm loc( rei ad nos.qfn, fi fucrit ver. füscaputerit fuperius, &, fi verfus liceturefle ioferius. D.d.&
ideoforte,&c.i. quia iftz partes nó L. füntin fe resexiftentes, fed funt difpofitionescollate ad nos/forte acci die eidem vt fit dextri, deinde crie ied P muon noftri fitus in refpetu ad ipfüm,aut per mutationem foirrefeta ad dos flr acciditei y quandoq; fit füperiusin refpettu ad nos, & iq; inferius, & qiq;: anie qiu retro. iMlz.n.partesnon fantexiftétesin fe, fed func. collationesdictz f refpetu ad nos: & collatio diftinguitur per trafmu tationem vtriufq;collatorum. D. d.Sed quodlibetiftorü eft diftictü
pnaturam;i.& iftz paresnaturales M non füntcollatz ad tios, fed qualibetearü eit diftincta naturaliter.fa prusenim naturalebon eft quzli t pars,fed parsad quam transfertarignis& vit corpusleue.&fifr in. feriusnó eft qualibet pars, fed pars, ad quam transfett tert, & vit corpora grauia, D.d. Declarará eft igi tur ex hoc &c.i.& declaratá eft igitur ex hoc,g corpota contraria tr naturá mouent ad ifta loca conrra riain loco qf ifta loca fitus nó stt contrariain loco tf, f. ga sütTduo- Q, i.c cbus
G Ampliusaitlatones phyfu P corücorporü,&fimplicium,ve er duy ignis & terra, & talium nó fo^ ex. ter.» lum oftendunt qp eft aliquid lo. cus,fed qj &habet quandá pote tiam.fertur enim vnüquodque in fuum locum,non prohibitü, illud quidem furfum, hoc vero deorfum . hac autem funt loci
phe. partes, fpecies, furfum & de, Á5 ie orfum,& relique diflatiarü (ex. hoccq. — Et medi translatione e naturalium. fimplicium,v.g.traf-
lation. ignisc7" terra , C7 fimi-
p Pm figmficam cwm boc quod fr. uficant locum effe aliquid, et. p
£. babere etiam aliquam poten
tiam.quodlibet enm. eorum tranf
fertur ad fium locum, quem bzt , mfi impediatur ab aliquo-bec igitur transfertur fuperius ,€7* boc Tnferime.er" ié|e [unt partes loci, €x fpecies lim f. fuperim, C7 inferme,er alie partes,
4 Exhocétapparetq locuseftaliquodens aliud à corporibus localibus.& apparerex coctiam ifm habere potentiam naturalem conuenientem ci, quod mouetur ad ipm: & fi non,tunccorpora non mouen tur ad ipfum.& apparetex co ctiam tertium,qfü diuiditur in fpecies có trarias. & hocapparet,ficutdizit,ex confyderatione modorum translationiscorporum fimplicium tranf latione naturali, vt ignis fuperius, & terra inferius, & aer fupaquam, & fübigne.apparerenim intüenti- 'bushocg illud quod terra quzrit per füum motum ad inferius,eítlo
cusilli cóueniens, &: filtillud, qu ignisquzrit per (aum motá ad. perius. Etappareter. boc, q lor eft perfedio moti ad ipfum. & h intendebat.cum dixit ipfam hal re potentiam.i.qfn apparet ex m tu terrzad inferius & ignis ad fu. rius quod drunt per M moria conueniensfibi, d conuenientia : eÍlnifi per potentiam natural e: flentem nillo vbi. D.d.& hoctr: fertad (uperius &c.i.& apparetet €x hocg vnum corp" fimplex tr fertur ad fuperius, &aliud ad inf rusquod operis d & infrius fu: partesloci;in quas diuiditur , fm. musdiuiditerin fuas differenti becas &q.d.funt partes loci, funt(pecie ilius &a ithoc,nez juisintelligat irtes , partesfi quanciateim,non n ford Ain di: pet fex partesfürfüm,& alia, Suntaüttalianó folü adnc dextrum & finiftrum, atq; fui fum &deorfum.nobis enim n femp idem fed fm pofitionem vtconuertamur, fiunt .idcirc idemcrebro dextrü & finiftr eft,& furfum & deorfum,&a te & retro.In natura auté dete minatü eft feorfum vnüquod que.non enim quodcung con tingit furfum eft,fed quo fertu ignis,& leue.fift vero & deor fum,non quodcung contigit fed quo habentia grauitaté, terrea,tandi non pofitione diff. rentia folü fed & potentia.Oft duntautem &Mathematica.ci enim non fint inloco, tfi fm px fitionem ad nos habentdextra & finiftra (vtíolum ineliga ipi
Liber € ipforurn pofítio) non habentia satura horum vnumquodg . xt iíla,eo" eje femilia mn unt. 18 refjetin ad mos, f^ faperimm. € inferim,e7" dextrum 7^ fini-. firum.non enim Ynum erum es "nam fcmper invefpeEn ad nos . peni enim non efl apud os femper "vna. [ed ef [ecundum fitum fecun duris motum nofirum.C7* ideo forte idem in nolis erit dextrum e7* fnflri 7 fuperiss 7" inferims , HC «uec remo, Sed'yniquda, Mlerum diflinguitur per natura . füperists enim non eft quilibet lexs ,fed locm,ad quem transfertur. sgnu C7" leue , 77 Jemlliter etiam saferse,nà qualibes locwe, [ed ille , «d quem transfertur graue , 7" terpera terrefiria. M amfeflum eff sgitur ex boc, quod diwer fits eouns non eft folumnsodo 1n fitu [ed Sn loco ez im potentia. Et boc igni fiat diffi ipeum: "yg.trianguu.quemam, €7 fini V inleo tamen [cundum fi fitum quando comparatur ad ms gmuenitur in eu dextrum, C77 finifirm. fed fitme eorum efl opinabi-. lie tantwm,non quia babent t fua matura quodlibet ifforum. $ Cumdedarauitq ex hoogd füios & inferis apparent), appare itnstura fpérum loci ,'& fuperius &infeims P duobus wi alia enim funi urit uü ad n. Sim coup habérelicexta a
Quartus 125 mam in fe,& alia fünt, qoa füntha- K. bentia efle naturaliter: incorpitdcclarare qp fuperius &inferius,d funt fpeaesloci naturalis,non funt illa, qua funt refpectu ad nos, & dizit, Etifta,&cisfimilia,&c.i.&iftz par tesnon fant partesque dir in refpe. &uadnos. D.d.parsenim, &c.i.ps enim, quzeftin refpetu, noneft vnum exiftens naturaliter , fed eft fm utoftrum fitum,i.fm illud,quod. eftin nobis, in refpc&a ad nios; eft fm loc rei ad nos.qfn, fi fuerit ver fuscaput,erit fuperius, &, fi verfus liceturefle ioferius. D.d.& ideo forte, &c.i. quiaiftz partesnó L funtin fe resexiftentes, fed (unt difpofitionescolare ad nosforteacci liteidem vt fitdextr(, deinde eric indeed pmutationé noftri fitus inr u ad ipfum aut per mutationem fuit receta ad osfil acciditei p quandoq; fit füperiusin refpe&tu ad nos, & qfiq; inferius, & qRiq;ante,& qnq; retro. iftz.n.partes non fanteaiflétesin fe , fed func collationesdictzi refpetu ad nos: & collatio diftinguitur per trafmu. tationem vtriufq; collatorum. D. d.Sedquodlibetiftorü eft difti&tá pnaturam;i.&iftz partesnaturales M non füntcollatz ad tos, fed qualibetearü eit diftinéta naturaliter.fa. iusenim naturale non eft quzli Vepars ed parsad quam transfertorignis& vit corpusleue.&(ifr in feruisnó eft qualibet pars, fed pars, ad quam transfet? terta,S& vt corpora grauia. D.d. Declarar( elt igi tur ex hoc &c.i.& declaratü eft igitur ex hocg corpota contraria tín naturá mouent ad ifla loca contra rain loco qfh ift loca fitus nó stt contrariain loco tfo ga sütTduo- Q, i.c bas
G butextremisvniuslinez re&z]on giffimz,(ed &cum hoc funt contra. Yiafm potentiam. resenim quar fübftantiz fant fimiles contrarijs, habent fübftantiascótrarias aliquo. modo.D.d. Et gnificat hoc difpofitio Mabemaccorumj, di TÉ tiaquz vf inter. partes, qua funtin. rebusnaturalib*, & in rebus mathe matis. qíà mathematica non hfc. Ionia ad partem , & naturalia
abent hoc f fignificat q) partes rerumnaturalium non füntfm pofitionem,necloca eorum funt p exiftimacionem,ficut eft difp iioin
H rebusmathematicis-t [&c nó nor.
121 fic effec differétia inter corpora natu-
"Ódvs pA mathematica, D.d.fed itus
€orum,&c.i.(cd & partesexiítentes
in corporibus mathematicis nó süt. parteseri tentes in eisextra intelle-
Díie log €tüfm qp fünt mathematica, ficut
ifr fan cft difpofitio in corporibusnatura-
iind libusf. qin meis inueniuntur paralatis, (ed tes(ex alind fm naturam:&hoc foo hae: in animato,in inanimato vero nó niunt ex. inueniuntur hzc (ed (unt res, d exi tra alam, ftimantineiszftimatione tff , ita, fedi ima- cj extra animam nó fünt ficut (ant paro inanima. Eteftitelligedd dehoc, cf. 1d ,, quod dixitin eis, quz funt fter fuc. 54. Petiüs,& inferi* , qi (untdiftincta
- naruraliter.quod intendebat p hoc, fm q fantpartes,nó fm o» (unt vbi, |uoniam non itade füperiori.& in riori . inuenitur enim in eisaliquoddiflindum, fecundum quód
eft vbi,& (ccundum quód eft pars,
Com. $4. & iam erpofüimus hocin capitulo
deinfinito, vbi numerauit differen tiasloc naturales& quód intendit uód ifle partesfex non funt diftin in mundo,fed in ccelo,ccundá
Qr eftanimatum.
Amplius,vacumna affirm: tes effe locum efle dicunt. V Cuum.n.locus erit vtiqg, prit tuscorpore, Quodigicaliqc fitlocus pratercorpora,, &«c necorp? fenfibileinloco, p h aliquisexiftimabit, Videbit aüt vtigs& Hefiodus recte d: rec fecit primü ipfumCha: dicitenim Ofum quidem p mum Chaos factum eft,(ed p ftea terra lata. quafi oportei primum fuiffe receptaculü £ que funtpropterea qp putaba quemadmodum multi,effe o nia alicubiatqsin loco.
Et etiam dicentes Yacum. fé dicum locum.v acuum enims loce fine corpore.Exbie igitur e Flimatur loc e[fe aliud a. corp ribus, C7 quod omne corpwe fen, bilet'in loco.Et exiflimatur qu Heme.bene dixit in fuis Yerfibu 4uàd mane fuit. primo . 77 fern eim efl talus. mprincipio fuit p nC" poflea terra ampla,ez" fj tioja.€7* dixit boc quia intédeb, quod primo nece[Je efl. locum e| entibus, quia exiffimabat illua qued "vulgus exiflimat [quod «i entia cni aliquo vbisey" loco.
Iflaeft Tertia famofa ratio eti & acciditci qp fuit vera,ficutaccid duabus tib* op fuerunt , cur hoc fuerunt famo(z, verz ét. d cere enim vacuum effe, & o eftlc cus fine corpore £ famofam ppe: ftimarionem, & eft neceflariü ex ftimarionecis qui gencrant mid
Liber Quartus 124 eei Ken vole: aon cerrurmpitur eum corruptiane D eft.n.vtloc'feedatcor. 7; ^ pus:&,cum totum eft generatii, (c- eine, quid eif in ee.
quit vt vacuum fcedat generationem todus.Et idco Loquentesnoflzz legis dicunt vacuum effe, quia nerant müdum,& quia exiftima tio hmói eftcóis olbus generátib* mundum fm totum,idco dixit Ho merus qp Inancji.vacuá fuit primo, &c.D.d.& dixit hoc, quia ftédebat, &c.i. & ifte verfificator dixit hoc, quiaexiftimabarillud, quod vulg" criftimanCqpentia oia adigentfo coquia exiftimat, qíh cum id , qd 3 non eitens;non eft in loco, (equit qp illud, quod eítens,eít in loco. Et iftaeft quafi Quarta ratiofamofa. &acciditei q fuit fal(a &hocé vn eoram,quz moucrunt Homerum. 2d dicendum hoc. tà maximeindu xiuipfüm ad hoc exiftimatio cóis omnibus £q vacuum debet prace dere: nem mundi. & hoc eltrntm eorís quibus Ariel xit "us 'ari fimplt. qm. re ocn imph. Y vàcuá effe apud ipfum € famofum,
Siautem rale eft, mirabilis d
€ dam eritloci potentia , & prior omnibus, Sinequo nangsnuL lum aliorum eft, illud autem fi^ nealijs,neceffe ít primum effe, non enim peritlocus js , qug in €o funt,corrupris.
Si igitur iila eft. diffofitiolesi mirabilem babet potentid,quo má precedit emnia enti extra quod impofübile ef'vt alia Ffint,er poteft ejfe fine ilis, necef-
Jé eftvt. fit primum . locus enim
Sixgitur difpofiuo loci eft talis, f. quia eft neceflariusin effe omni 7». | i entium, vt Antiqui dicebant,mira- pnus nil: bilem habet potentiam. eftenim qd p&c cé prior naturaliter omnibus entib? . [4509 alia enim entiafm hoc nó poffunt &alia n^
ipfojlle vero porelteffe (i- jae eme.
& quod eft talecft priusna cap. d: turaliter. Et fic debetlegi . & poteft prion. efle fincillis.qin locus non corrum.
itur per corruptionem cius, quod Hs infocergo pur eftvt fpnmumyi.prior naturaliter, nó fm na turam ed fm tempus. E
At vero dubitationem hetfi eft,quid eft, vtrü moles aliqua corporis,aut qugdam altera na tura.Quzrendum enim eftge^ nusipfius primum. Diftantias ro dime igitur héttres]ógitudinem , & fione ua latitudinem,atqs profunditate, quibus determinatur corp? o€. imposfibile autem eftcorp? lo^ cum effe.in eodem enim effent vtiqs duo corpora.
Sed im ipfum e[[e funt loca dubitabilia,queritur.n. veri fit cor- Y puesant alia natura, Per[crutadi ell enim de fuo genere,prime quid fit-Dicamwe igitur quod locms babet tres dimenfiones longitudinu, eer" latitudinis cy profunditati, € ifla terminant. quidlibet corpue eft impoffibile locum effe. corpus. fequitur enim duo. corpora efe in edem loco.
Cá iduxit rónes famofas in e£lo- $ diicarpit numerare ét res famofas
Q.iüj |negan-
G negantesipfum effe,& dixit: Scdin eum loca dubitationis .. D.inccypit numerare illa, & d.drit -n.&cii-rif.n.vtrü corp* fira p corpus fit locus corporis, (. adco, gs liquod corpus, quod dr in re-
pe&tu alteriuscorporis.locus.n.eft pesti iecibien naturad cor pote.Qfü primo oportet ita ride, b quoceli ario, juid fit.tes.n.quz: funt ignorate de nitionis, rutand eft primo degenerecarum, &polt de differen tiagü Md pars definitionis fueritigpoti efle genus & differetia :
H ficuteftdifpofino inloco.D.iuc- P619
it, perícrutati. dehoc&d.Dicam*,
To dicumusiginr, qa exiftima-
tur locuseffe corpusnon aliud, qi
exillimatur qj loc" habet tres dimé
fiones longitudinem, f. & latitudi-
nem,& profundum:& omne,quod
habettresdimenfiones, eftcorpus:
Qbafh ergo locuteftcorpus Dindozitim.
ficaes, eft poflibile, quod fequitur ex hac n corp*.id£ litione,& dixit : fed eft impolffibi
T92cc.1 vtfit corpus &c.i. fed eft impoffibi
lclocum effecorpus. cótingitenim
duo corporaeicia eodemlocofm penetrationem: contin vti
1 Bentonercorpris locati Teese
dimenfioncsloci.quod eft impole,
Amplius/fi eft corporisloc?,
acreceptaculum , manifeftü eft
qp & fuperficiei, & reliquorum
terminorurm.cadem enim con^
ueniet tatio vbi n&qs erant pri?
aquz phina,erunt rurfurh quae
funtaeris.Át vero differentiam
nullam habemus puncti,& loci
puncti. quare, fi nequeab hoc
eftlocus diuerfus, neqy ab alio^
rum vllo , neq; eft quicquam,
prater vnumquodque ho rum,locus, Et etiamfi corpse babet ln mamsfifium efi quad planam c abet locum,ev" alia vltima, quid ille eadem vatis fequitur perficies aque lie etiam. fant. pa aeri.-Sed nulla differe tia eft apud nos inter puntinm, rom pests iin loc pi nen eft aliud quam punti , e loce alicuime alerum | lid «b eie , v7 locm nibil dli , ibet iflerum. rie ie deftruenslocum cffe:& v it monem à fyllogifio hypo continuo, dicente fi corpusfitlo &c.&intendit per planum fupe: ciem , & peralia vltima lineam pun&um.füperficiesenim eft v mum corpori. Deinde inca dedarare cbtinuationetn iftius: logifmi,& dixitcvbi enT primo! tunt.&cá.illud enim , quod feq tüter tráslationein hoc,quód « habetlocttm idem fequitu ioc, füperficieshabeat locum linea, & pun&us. Syllogifmu: componitar.Superficies& vnit faliter vltima corporum ita fu dunt füpet idem,ficat corpus:& nejquod eft tale,rftin loco:erg icies,& vltma funtin loco. indeinduxitconclufionem , $ xit:Sed non eft differentia , &c Etiftacondufio. fequicar ex buspropofitionibus Troes & duabuscategotiais. Primae
hypothetica citquoniam,fi vl
A fentin loeo panchatefrinloco: $e cunda vcro fi panctuscítin locojlo «us undi idem eft cum puncto . Erifta continuatio declaratur duosfyllogifnios categoricos fcilietlocus pundi eft punctus:& punusfüperponitur puncto:ergo pü- €usfu iturfüoloco. Deindeconiungitur buicconclufioni,qg faperpofita unt vnurt, & fequitur. vtpunctus,& locus eiusfint idem.
Deindc indaxiralium fyllogifmd b
icum, & eft fi locuspuneftlocusalicuius aliorum , foperfi- 3 dif. & linez aliud ab eo. deinde ta tuitincbueniens quodeft,o, cum losrei free prodeft foami- impoffibile. Etdeceptioeftin hoc Ei erinonefamofo, juia accipit illud fpliccri quod eft perfe, in. eius, quod &vit vii eft per accidens.translatio enim fümori , & perfici » & vniuetfaliter vlti- Tr&xx£ morum, & vniuerfáliter fucceffio fipvii, corum (üper vbi, eft; idens: ine quod nop eft iua in corporibus. & 7. b- ideo non fequitur, fi corpus debet. 9: haberelocum per fuam translationem,vt etiam füperficics habcat, ni
fiin primoaff fmfamam.
C Quidenim tidem & nospo^ nemus effe locum ? neqr.n. ef^ tum,neq ex elementis, aut cor poreisaut incorporeis effe pót talem habens naturam. magni tudinem enirn habet,corpusau tem nullum.funt autem fenfibi lium corporurh elementa cor^ pora.ex intelligibilibus aütele^ sentis nulla fit magnitudo.
wd igitur ponetur locu effe? ÉD: xim efl vt loo fit ele-
inonfueritaliudà puncto, ton. cui
Quartus 12$ mentum aut aliqued ex elemen- D tis.C7 Blanatura non efl de corperci nea, de incerperes. de.
Ti. reis quidem praditium M den.
cerporem "yero non,quia habzt m& firm ,cerpe vero mn.e7* eleme- 44 cerpermm [enfibilium funt. cerprae exinteligibilibus wo eif men[ura emnine.
Hzceft Tertia ratiocinaio m parens! Aw facit dubitare intefelo
m. Habet enim aliquis dicere filocusfit, auteít elementum , aut compofitum ex elemento, & vtrun E. qucefít corpus. &locus vii : ter non eft d: naturacorporea, nc- $3 de incorporea.de corporea qui
lem non eftquoniam auterit cor-
pusautelemétum corporis: fed n6 eftcorpus,quiatunceffent duo cor. potain codem loco:neq; elementum corpotis,nam elementum cot
accidens: poriseft corpus. nequeeftetiam de
natura incorporca,v gr intelligibilium.locusenim videtur habere jtitatem,& menfüram:&nihil,quod. eft de natura incorporea habet quí titatem:ergo/filocuseft aliquid,nó eftde natura corporea, sotincorpo F rea.quod eft impoffibile,& per hoc 3 dixit, habet meafuram,dclarat e» non elt de incorporcis. Et. in hocfermonecítordo przpofterus, &diminutio,& fic debet E» neq; deincorporcis.[ocüsenim bet menfüram,& incorporea, quz fir intelli on habent men aram.corporeüs vero non eft eriá. quoniam aut eft cOrpus,aut elem&tum corporis:& non clLcorpusneque elementura corporis quia clementum corporiseft corpus. "n m4
G Ampliusautem &cuiufnam
ponetaliquisijs d funt, caufam effe locum^nulla enim quatuor caufarum ipfi ineft Neqy enim eft vt Materia, corum,quze süt nam nihil ex ipfo conítitutum €ft.neque vt Forma,& ratio re^ fum,neque vt Finis, neg; Mo^
uetea qua funt. . quid oportet.
Et etiam propt penere loci Kl . nen enim eit
casa aliquo modo quatuor . Quesuam non elÍ quafi Materia entibue-nibil enim videmws conflitwi per tllum.nes eff ettam quafi For. ma,C7 ratio rerum,nea, eft Comlementum neque etiam Meter , qui mouet entia.
Hacetiáeft Quarta ratio, d facit dubitare in loco. Et d.etiá, filocusfit,exiftimatur efle aliqua caufarum entium.dgit caufa pótponidequatuorcaufi?! Materiaquidem non.qín ex materia eft confti tutio entium,ex loco vero nihil có flituitur.& hoc intendebat,cum di xit nihilenim videmus conftitui p ipfum,f.per locum.neq; & eftin eu
1 tibusquafi Forma. qin , fi ita effet,
rebas gfia bilib? quo dim sic
tuncgf corpus mutatur de loco in. locum,corrumperetur. & ipfe poft perfecte pícrutabitur de hoc, Ciim effc materiam,aut formam. hoc.n, exiftimatum cft,& maxime matetia.deinde aüt q» locus nó cft Agés manifeflum eft p fc.&poft declara bitur qi eft tang Finis extrinfecain
ibusfimplicibus,non in có is Et intédit p hoc.quod dizit, neq;éeft Complementum, fing , qug eft fuuma.(ja re.forme.n.in re
busghabilibosquodammodo fui formz,& quodammó fines, vtpr di&um eft.& locus apparétiz nh 1óneeft,qín locusnó eftde gene: caufam (ed de gíie fequentium,
Ampliusauté & ipfe, fi qui efteorum,quz füt, alicubi eri Zenonisenim dubitatio quat dam rónem quzrit Si enim o. quod eft;in loco eft, manifeft eft y & loci locuserit: atq hc ininfinitum procedet,.
Et etiam fi efÍ de entibw ,'v. elf?quaitio em Zenoni dat « quam ration. [.quod , fiomne ei eff in loco mamfefIum eit , qu niam locus babebit locum : €7*j 5n infinitum,
Iftac(t Quita.&cít q5 Zenoni & deceptioeftin ca in duob* loci in maiori, propofitione, dicéte o£ cxiftens in aliquo,eft íloco, a qp omneenseftin loco. fecunda: tem eft dicens qp loc" eft in aliqui ifta enim eft propofitio zquiuoc &dr multipliciter:vt poft declar bit Arift-locusenim elt in alique fm qpaccidenseftin fübieto:& t eftinloco,ficut aqua vafe, &id. antequam pfcrutetur deloco, pfc. tandum eítfm quot modos dr a gd cém aliquojficut facit Ari. po
Part 32
Amplius/fi, vtotcorpus« inloco/fic & of in loco corp eft; qüo ergo dicem? de íjs,qu augmétant:ueceffe.n, eft ex F augmeriari locum fimul cü i fis,fi neq: minor,negg maior: juíqs loc? eft.Propter haec ery non fclum quid eft, fed -ti2«:
et dubitare necelfe eft,
Liber Quartus
A ztetiom quemadmodum omne cerpus efl im loco , ita ino loco. efl cerpus , quad igitur dicemus in rebm , que crefennt ? fequitur.n. "vt loce taretur per (auum «ugmentum, fi locus cuuslibet nà eff minus nec maius ipfa . Ex ifle sgitur opertet dubitare in fuo effe, medum 1 fna quiditate
Y3 — Iftacfletiam alia dubitatio. qi
126 nihil plusdjte c&tinet.fligitlo D cuseít qd primi cótinet vnü» qflqscorpus, termin? vtig erit: quare videbit fpecies, ac forma Cuiufq Locus e£, quo termina£ magnitudo, & materia magni^ tudinis. hzc enim eft vniufcu/ iufque terminus.
Et, quia quedam dicuntur per.
e set quadam alio modo , et locus.
etia alim ef cüis,et eft ille, in que.
ficut exifimat ,qpo£ corpuseftin. f&tt emmia corpora , et alins pre-
loco , & y nullum corpus eftextra yg Iocü itaexiftimatarét qp locusnó eftextra corpus, & maxime vacuo negato.&, cü in omniloco eftcorpus, omnia loca funt plena corposibus fibi zqualibus: cum fit notá deloco q non cft minusaut maius locato.& quia multa corpora, qua funtinloco,crefcunt, neceffe eft vt locus crefcat cum cremento corü exquo fequitur locum effe corpus: & fequitur ét vttotum augmentetnr per augment( vnius corpoi & ficcontingit vtcorpora penetrétur, &,cum numerauit illaex quibus acadit quzftio de loco, dixit € Ez iftisigitur, &c. Affersntur ca, faciant dubitare de. effentia.ac. Msn Cap. i. Voniam aíit aliud qui défm fe, aliud vero$m aliud dicitur, & lo. cus,lius quide eft cómunis, in quoomnia corpora funt, alius vero ppriusin quo primo. (di^ €oautem,vt tu nunciu carlo es, quiainaerehicautein coelo, et inacre,quia cít í terra: fimiliter aütetin hac;,quiain hocloco,q
primeset eft ille, quo primitias e
res. .g.quonia te e[fe im calo eit , quia ei n aere ey" es in aere quiá es in terra,et fecundum bunc modum es in terra quia es in talile- £o eiM6 qui continet te C7" CircHndat te folum , mn maius. fisgitur locws eft primum continens omne cope idum quid eft vltimii , exiflimatur propter boc quod Lo-
. cu efl forma, C7" creatio exiflens
in qualibetre ,per quam determinatur [ua menfura , 7" materia fua menfare ifla emm efl fi- Y nie "Vtrin[que eerum Intenditadiuuare opinionédi-
centé locá efle formá, & cteationE, & firmareipfam,& fit opinionem dicenté ipfum efle materiá . & fecit hoc, ga intéditcótradicere ijs duabusopinióib* pfe&te, & maxie dic tig mz eft locus.exiftimat.n. Platoné intédere hoc Et,d. Et,quia. 4dá dicunt pcr f, &c i. quia (jd di- Sunt primo & jd fao quiaquedam attribuunt rei primitus, & ddam fecundo , f. propter primum.,
G &hocintendebatenmdixitperíe, — Cups jpifgr j VNETIMNG &alio modo.&iflaeftdigpoliolo jd, e en je €i.qfn aliuseftcommunis, &ali* p. ^ lum iste
us.non enim corpusauribuirur "f^ /^ ^ ero quod exif Teocommuniit propterhoogd f&r uad locw efi dimz fio, qu. anribufproprio..g.qidicereSo. menfura, eJ] materia.dimen) reset in mundmeft quiae. (jf disd mapnirudine.c7 jnacre,qui irs mundi . & dici ] ipfum cle inatresquaeitifuo c6. ef iliud, quod continet feri €auocontinenteipfüm, abqueeo, C" determunat illud, v. gr. sh quit maiusaut minusipío.&, cum. qned continet planum,C7* vlt Bocfundamentumfueri forum, € iila eft difpofitio materie , i.p locus. vltimum rei fibiequa ,- H Yekrilimat p locuselt forma" Qf eint spud, mon eil terminatum Jefa tvi forma eft vltimum reiquam conti. (99m asferes à materia leis pui net&terminacmateri&ciusetiam. €7* diffofitines yubil remane Soma Etdeceprioin hocférmoneelldu- pifuazerus Erides diit mime. pler.qín finisdiciturdeloco &for- 27.5 quid materia, cl lái de mazquiuoce.& etiam argumenta- - lud eni - Warte tio eftex duabus afürmatiuis in (e- /&9t Idem-tllud enim quod rec 56 es. & cunda figura. mutatimem, C7" locws funt id €351d&1 — Sicergoconfyderantibus,lo Jed ille difpofust sllud j quod v. ponidel cus vniufcuiufaformaeft, qua. pit srattonem alio modo ab
tenusauté videtur Jocus effe di ftantia, magnitudinis materia. hacnanqsdiuerfa eft d magni tudine.hzcautem eft id , quod continetur fub formayac defini,
I tur,vt fub plano;actermino.eft
autem tale materia & indefini^ tum.cum enim remoueantter, minus,& pasfiones a fphera, re linquiturnihil preter materia. Quamobrem & Plato materia, &receptaculum idem effeaitin Timzo.fufceptiuum enim &re ceptaculum vnum, & ide . alio vero modo & ibi dicens fufce^ ptiuum,& in fjsquz vocantur nófcripta dogmata, locum ta, men, receptaculum idem ef fedeclarauit,
ue difrofuit ipfum im [sis epis nibus que dicuntur fine titulo, Indicasit quod locw , ey fubie Junt idem. Vultdedararequód locuseft de fimilis materiz,, & qp hocini xitPlatónem adexiftimandum cum effe materiam, dixit: (cc dum vcro quód exiftimatur, & id eftquiautemexiftimat q loi eftuesprimz dimenfioncsque mo exiftuntin materia,nihil ha. proloco;nifi materiam, quz def. dimenfiones. Deinded. dimen enim,&ci.& caufain hoceft. qt niam qui exiftimat dimenfione. fe locum, debet eriftimare qmi riaeft locus.& caufa elt, quonis dimenfioncsin fe non funt pi
Liber À determinatum: & forma eft deterkistác- minans dimenfiones, & materiá, f. perd M erhtercemtntacpIDut &miidt Y-g Ínperficicscontinentesco: 1ap.de &lcetiftimarar q diméfióesfanr laci. mareria quia cÓueniuntin hoc, determinanturá forma, & in fenó füntdeterminatz- D.d. qff,cum ru auferes à materia &cz. id cft,& eft necefle vt materiafit diméfio in po tentia.qff, cum abítulerisà matezia vltimum, figurknibil remanebitin ca, nifi dimenfio nódeternipara, f. quz eft corpusin poteu- FI does aii me i ui prt vit ui t in ab ino Ern q» dimenfio non feparatur à matz- Fou je Da ttnaginarióe,nedum in effe.qfts finrue. quando à mareria auferátarfu is di.- ficies , nihil remanet in ca, nifi dimenfio : fedifta dimenfio in cacft wam, | inpotentia:& , cum determinatur fuperficics fit dimenfio in actu, [x us, & cfi aufernarur füperfiies, fitdimenfioio potentia : ergo Rropnem eff. materiz vt. imenfioncm jn potentia . & locus antequam coeziflaclocatum , tm. Ari Xin rei verius fi diméfio in potendia.&. imijitudi, € ex mani Ptolocum effemate. riam. Etcum numerauit milita dines quz aciupt opinari locii efle materiam, dixit: Ecideo dixit Pla- 10, &c.i. & pp hancfimilitudinem. interlocó,& materiam exiftimauit. Plato locá eflc materiam, vt inucnitur in Timco.dicit.n.illud,quod recipit mutationem, & fü né formarum, quod eft marerizidem. eft cum loco, &c &in hocnon differin fuis librisà fe,fed fermo eius dinerfatur in definitione recipien-
127 tis. Etnarrauithoc, nealiquiscxi- D fümet q diuerfitas (ermonis eius jn definitióc recipientiseft opinio diuerain hoc, Cep recipienseftlocusapud ipfam. rdi: fed di Fiir im teint in hoc illu. recipit ma. taionem defi ionem Draa- EU ETEEE |juia in Timeo definit reci] li Siodoab eo, quo definit umi fao libro, quidicitur finetitulo . Etámilii interlocum,& mare riam eft, qfà materia eft fübiedrd fücceffionis formarum, S&locusfubie&um fucceffioniscorporum. & E ideo exiftimatur qp locus eft ma. Dicunt enim omnesaliquid effe locum, quid autem eft, hic folus: lus eft dicere. Meri^ toautem ex hisconfyderanti^» bus,videbitur vtiqueeffe diff cile cognofcere quid eftlocus, fiquidem borum vtrumuiseft, fiue materia, flue forma, hzc
habcat enim & alüfmam habent fpe^
cularionem , & feorfum fein» om non facileeftipfa cogno rglorpiniusi uf T3 aliquid . quid autem ft ifle "yir "velnt narrare | Et vet]un eft yeree qi cofjderat ex ifl, exi Jlinet difficile ve fesat locw quid Kit, fs fuerit alterum ip farmayent materia. queniam co) derare de ipfo mdueit ad confjde-
rationem Ylzimerum , et quia co-
» won efl facilis Cum
36 — Cumdedarauitfimilitudinéin-
G terlocum,& formam & materiam,
Plato po- & cp hzccfuit caufain hoc, qp Plato. fuic mte, poluit materiam, &locum eff 1dé, à idéc£, Incapit declarare quantá habebant !d£ infra, Antiqui de hoc, & difficultaté, acci- *om.j9. dentem apud confyderationem de febftantialoci exiflimanubus locü
effe materiam,autformam,& dixi
Omacsenim dicuntlocum cflcal
uid, &c. ideft & ocs Antiqui nihil
izerunt deloco,nifi iplum efle.Pla
toauté poftillos, (olusquafiuitnar
rarc quid fitloc*, & definire ipfum.
Etcum nonficauitillaquz indu-
cuntad opinandum q» quiditasloci
eft materia,aut forma,narrauit difficultatem confyderationis deloco accidentem in hocquzrentibusfci-
1e quidiue eiushoc modo.& quaft
in hoc excu(at Platonem , & din Etrectum eft,&c.i.quiopinaturlo-
cum effe alterá iftotum,( materi£, autformam, rectum eft vt fit diffi-
lee fcire quidfitlocus.Deinde de ditcaufam in hoc,& dixit: qn con-
fyderare,&ci.quoniam confydera- |,
zedequiditateloci hoc modo indu xitadíciédum qua funt vltimz cau fzentium.mareriacnim , & forma funt prima principia fimplicia entium.&fcire quiditatesprincipiorü . vltimorum eft difficilez& etiam fcibed S1 reformam abfq; materia , & mate- Pord is. ri abíq; formaimpoleef. Er inmord eft tendit füirealterü non porelt effe ificilees fine (cientia alterius, & innuitnon 4 ata fCiriea Etcum narrauitdifficulrami;& mi tem [accidentem cófyderantibusde teri abía; quiditate loci hoc modo, incoepit. foa ipo narrare leuiter polle cri qo- "ho die cusnoneftalterd iftorum: vtdecla &ib, —raret qrifta difficultas, quz accidit. iftisin loco,eftaccideus,
At vero qimpoltfit verüu horü effe locum noneftdiffici videre. forma eni , atq mater. nófeparaí à re, locum aütcóti git.inquo nang aer eratin hc rurfus aqua,vt dicim? fit, vic fim tráslatis, & acre, & aqua, alijscorporibus filr. quarene pars,neg habit? ,fed feparabil locus eft ab vnoquog. etenii videi talequid eflelocus , qua vas. eft enim vaslocus trásfei valés,vas aüt nihil eft ipfius n
Scire Yero quod lec impoff leeft^vt fit alteri iflerum mni difficile. ferma enim, €y mater so feparantur àre ab intention lecme "vero pot feparari.locws enis pu fuit aqua fru diximus sn eo aer fecundu [ucceffienem, fimiliter de alys corporibwe. neci fe efl igitur ve low non fit pa. p ferma, fed eft [eparatii à qu
et eorii que funt im eo. exiflin fur enim quod locw eff quafi "v. "ye enim efi loce translatue , "yas non efl aliquid exre.
Dicitformaenim & materia,
ideft mà enim & forma n6 fc turin adtu,fed róne.vnum cnim. rum,quz ponit Naturalis cft manófeparat perfe, non muta de má in materiam, fm q»corp: murantdeloco in locum, fed (ep tio eiusà m3 eítcorruptio &,c manon eparat à materia in a neq; materia (cparatá formis: cus feparafà materia: ergo in fei dafiyuralocus non eft forma : gü forma non (cparatur à mate en
Liber eft, ris:& loc* nef parscorporis, c ic fepabilin ergolocusnon eft alteram iftorá. Ex dixitexifüimat enim glocuscft quafi vas, &c.ad notificandü q manifeflacft dfia per fe inter callocationem rci ad locíi , & collocation€ forma ad matetiam:licet vtraq; col Jocatio demonftretur per banc prz. irioné,In, dicereenim aliquid e£ inloco, eft ficut dicereefle aquá in. vafc.& in nullo differunt, nifi ficut dixit vaseftlocus , &locus eft fixus. dicere vero qp figuraeftin fcáno,& rationalitasin homine, eft 3 ficutformainfubie&o. Etcum in duxitpropofitionesex quibusfequi. tur qplocus nó elt materia, neq; for. ma raliter , inccrpit terminare. modum,exquo fequif'q locusnon eft forma,neq; materia. Quatenus igit feparabilis eft A re,carenus forma nó eft: quate. nus vero cótinct,eatenus diuer^ fus £à materia. Videtaütfemp id qdalicubi eft, & ipfum ee ali [o , &aliud aligd extra ipfum. laroni tfi dicendü erat,fi liceat digrediétes dicere quare nó süt C inloco& formz & numeric fiq dem id, qi particeps eftJoc? fit, fiue magnü, atqj paruum fit id, qd particeps eft . fiue materia, quéadmodíá in Timzo fcripfit. Secundum sgitur quod efi [epa rane Are fecundum boc no efl far. ma:c7" fecundi quod cátinet [ecun dum hec ni efl materia. Et emper. exiflimatur m ilo , qued exifht m loco quod £ aliquid, e quod aliud efl extra ipfum . fed oprtet dicere.
Quartus 128 Platone, fi eft retlé pertrafrre mo- D dici in fermune , quare forme, €7* numeri non fant n loco , filecws eff comune, [ine cemmune fuerit mac gnum C paruum , fiue materia, t vecanit ip[urn in Times.
Secundam igif qplocus feparat àrequzeftin co, &formanóeft (e ata Jocus non eft forma;& fm qr
locus continet illud, quod eftin eo,
materia at non, noncft mareria. Erpótaliquisquzrere, cá locus nó pótdicifeparari nifi fm opinionem dicentium vacuum eflc, fm aütopi E ioné Arift n6 feparatá locato, fed Loc*fecflcorrumpi per corruptionem cius, 24 Philo vltimüenim aeris, inquo eftaqua, na feparapura transfert ab eo, & intratip- wur à locaium aliud corpus,corrüpitillud vl- ro. fed coc timi firaliud . &, cum ita fit, ifta "pir P ppócítfamofa, nó vera. Et forte piso eit dtiainterfeparationéloci,& fepa Separario ration forme,& fi vtraq; corrüpit, loct, &feqfi corruptio formz eft corraptio Pario e" locati & non fequif,filocatum (epa. ratur à loco abíq; eo,q corrumpat, vtlocusfeparetà locato abíqy eo, q» corrompaf. Et, cüdeclarauit mo dum, ex qnoapparet q» locusnó eft s» forma,& modum,ex quo apparet locusnon eft materia, dixit: Et exiftimatfemper,&c. i. & notum eft. illud,quod exiftitin loco, aliud éà loco,& qp locuseftaliud extra illud: fed forma, & materia n6 funtalind extra rem, d cítin loco,fed funt partesipfius. Et, cá contradixit huic opinioni ex ipfa re, incorpit cótradi cere ei fm vocé,dicenté Scquia talis cGrradi&io,.quz eftfm fermonem. nóeft neceflatia, dimit, fed op3 diceze, &c.i. fed oporiecPlatoné Fd E
G fieftreat
fire in contradi- &ionerem aecefitik quare forme, & numeri non fantin loco. contin- E enim Platoné ponere q» formz, numeri funtiloco .formz enim,
& numeri, & ofa apud ipfum hab£t Tem cóem:& ipfe vocat locum,rem «em, fiue cóc fuerit apud ipfum. magoum, & paruum, vtexi! imat quod ipfe dixitin quibufdá libris. Soc duo fantquaf materia, & qp ubicctü corti cft quafi forma, fiue 6c apud ipfum fuerit materia, fubjedtum,vrexiftimaturin Timzoin telligere per c6c. & hoc intendebat,
H cum dixit fiue cóc &e.i.fiuc rescóis apudipfum olbus entib? fuerit magnum,k ium, fiue (abie&á fue zitmagnü & paruum , contingit ei €oncedcreg formz füntin loco: cü iam definiuitlocum,q eft cóe,& cá ecffit q cóc eft omnibusenribus. & hoccontingit Platoni, nifi vocauczitlocum, commune, fm tranfumpuonem,quia affimilatur mareriz.
& fic erit definitio Rhetorica non Demóftratiua. quocüq; móigitur fueritnon pót Plato vitare vitium,
Amplius qüoferretur in fuü Jocum,fi locus effet materia,aut forma cimpolt enim eft. cuius neq eft motus, neq furfum,aut.
deorfum,locü effe.quare quegre^
*eLinbir. dus"in huiufcemodi eftlocus,
Et etiam quo trsfertur res ad fimbéss fom fi materia ea Jorma . impoffbile enim ^v lad, 996 non attribuitur motue, nea, fuprins ieri, fa on. Mitur mn debet queri ,m iin eo,
Peri(tam rationem dedaratar e locusnon eft materia, neq; form: noti eftenim deloco illud,a. quod eft morusnaturalis, cá fueri motusextra ipfum , vc mot? lapidi ad rhedium, & ignisad fuperius. fifreft not de loco qj dric ciusfur. füperius,& inferius, &,quia manil ftum efteriá qp materiz , &form: nonattribuitur motus ,cum resn: mouctur ad illud, quod eft parsip fius:neq; etiam attribuitur eisfupe rius,aut inferius: ergo neq; form: neq; matetia eft locus fm fecüdan fgnrá. D.d.locosigiturnon dex quzri,&ci. locusi gitur non debt quzri,uifiin genercenrifi,cui attri buic mor',& pars f.fu pius.&Tferiu.
Siveroin ipfolocuseft(opo tetenim fiquid£ aut forma, au materia eft)erit locusi loco.mi taturenim fimulcü re, & mou tur & forma, & indefínitü no: femp in codé,fed vbi vtiq; efté ipfa res.quare loci erit locus,
EP, y» eFl inve:ez boc m effe eft, filocus e$t 4utm teria:meceffe eft ve locus fit in lock franfmutatur enim cum tran[m stióng rei C7 meuetur per sumo metum ferma,e7" intermindtum € nm funt femper m esdem loo
Jed Vli ell res , ergo nece[fe eft?
loe babeat locum.
Iftaeft Tertia ratio,& dixit: Et. locuseftin tei. & fieft locat utcarpis. D.d.& hoc &necefle,& ideft &hoceít neceffe fm posent. locá effe formá&aut marerià, vtra enim iftarü eft parsrei locate:& he. fin qnalitat£, non fe quantis
Liber Quartus
A RM necefle. reb hoe vtloc* fitin ifequifex ione impo EDD ULL DPO RE tingit in iflo loco illud quod cótinjtin primo,& ita procederef'in inot uod eftimpott. aut dicam* etiá o» manifeftá cft per fe qplocus. non habet locum, Et, c(í narrauit ámpoffibile fequés ex hac pofitióe, incepit declarare modá, ex quo c6 tingitimpoffibile, & dixit uta tur.n.&c.Líequit.n.ex hac pofitióe, vtlocus trásferatur pet translationé locari qs fm op loc'eft paisreifiue. matene, fiue formz: , necefle elt vt
B moucatur per motum rci , qf materia, & forma mouent per morum
rei. D.d. & interminatü , materia. re
D.d. & nó funt in cod£loco,-mate.
ria & forma, fed vbi eft res, (corpus
compofitum ex materia , & forma.
aliquis quxrere,& dicc-
veg omo componitct propo
fitionib'quax Prima eft,
Scmareria irgend motíí a compofiti ex ambob?. Secü:
Potemn cft, fm qp mouent, indi-
gentloco,T'ertia vero. ft altera.
earum eft locus, ncceíle cft vt locus
habeat locum. Secunda auté,& Ter.
C tia fant vers, prima vero nó. equi.
n.cx eaqpforma , & materia fintin
Jloco.quod nó dicit Arift.declarabit
enim in fetro q o£ rífmutabile cft.
? etcum ita fit , mateiia igitur,
&. non mouentur nifi per acciego 10digentloco eft
aradens:& nó eft impoffibile vtlo-
p» habeat locum per accidens. ex
D aJ ifta contradi-
5dno. orsondi ea seen
quia illud quod cit per accidés,
Ed eft duobus emper, »Xraro,
Eri videzurgp illud, quod cit femperjin-
129 |uoquo. modo in. numero de- D ationum verarum , non cf- duob*mo fentialium , quz dicuntur demon- di-émp flrationes Dialecticz.& ifta contra- 4 vid dictio eft huius isfetmonum, qoc. mania enim &Sormalioe mou Ph u tur per accidés f. fm qp funr pars mo $6: "9L inen motus accidentalis inueni leid turín eis (emper cum motu corpo- p accidés, ris:ex quo fequitur vtinueniatur in nóeft ne-
eis femper locus, licet per accidens. an finiri fuerit locus, q loc? P ieu hal letum émpezet necclario, de cbtra-
formam, materiam, licet per ac- di Zim. cidens: fed eft manifeftum q» locus non haber bibe locum » neq; per fe,neq; per accidensnifi fit de gene- 'ntis, quod accidit 1aro.&, quando acciderit vltimo continéd rem , moueri per motum corporis, cuius eft Mmm, tüc igitur poteft attribui loco mot? per accidens fed illud accidens eft raro.ez hoc igitur. modo ifte fermo poreftefíe dé numcro fermonum contradicentium. demonílratiuorum. Et Alexan.ref .qfà , cum fuerit pofitum. rasa materia cft los & Intate,quia. juale ei, ql ftia coséquié ped mradseutur Yt fit zquale loco, in quem transfer F tur:et fic forma crit in loco per fe.lo ks ent, qui eft forma, aut materia, is corpon translato, habé ü forni materiam : & corpus eft «quale locojn qu£ ndsferfi& fic for mz2jut materia , vua ear( fit locus, erit equalis loco,f qué cory*trásfert, gacit zquale equali ei, & o&gd eft equale locoé in loco cfsétialiter. Et Contra. hoc,gd dixit Alex. nó € finc dubita- Alex tióc.qí loc, fm q eft qtirasnó mo uetiéd locus fm qp eftloc*per fc eft nó mobilis nannalt,x cffentialiter. Phy.cá có Auer, (R. Aui-
G Amplius qfiexaereaquafa ta eft;perfjtlocus.non.n.in eo^ demloco eftquod fatü eftcor
aque, le'ytcorpus fiens fit in ilo eodem loco. quid igitur corripit ipfam? Ifle fermo v£ effe cótradictio pria dicentibus locum effc formá . etintétio huius fermonis eft calis & ét cum dixerimus locum effe for. mam, & pofüerimus aquá fieri ab H aere, córingit vtlocus corrumpat, qui eft forma acris.non.n. eft poffi bile vt aqua facta itin loco aeris, [f forma cius eft alia à forma aens: & iam diximus qp forma eft locus; c5tingit igitur dicentibus hoc cum alijs impoffibilibus dare cauquam debet locus corrumpiin motu locali, ficut forma corrumpitur in generauóc, f.cü aqua. füccedit aeri, & non. Iferco, & maximc, fi locus füerit zqualis. & accidit hoc, Trranslado fit eoi fuptio,& ja. Et pótefle contalito licholus leumct ma- T teriam. & fic intentio crit talis, & €t notum efl,qfn, q ex aere demó fiato fiet aqua, q locus aeris primus corrumpitur per fuam tranfmutationem ad locum dque,factá primü, pes fuam diuerfitatem in. quantitate. impoffibile.n.eft vt cor pus Gdtum fitin illo eodé loco, in quo fuit corpus,cx quo fit: nifi aliquis dicat qj locus elt ei fm fp&m, non fm numer. &cí ita fit, & locuseft materia córinget dicénbus , ve materia corrumpatapud corru-
puonéformgacris&güadonéfor eft
mzaquz, quid igif'corrüpiti| & maleria decaeí eft d gencrabilis, neq; corruptibilis,
Exquibus igit neceffariü el ificaliquid locü, & rurfus ex. busdubitabit vtig aliquis d fubftantia ipfius di&ü eft. Poi hgcautem accipiend( eft,quc modisaliudinalioet, —
Jamigitur numeramnu il ex quibus apparet quod low di bet elfe aliquid, et illa, ex quib dubitatyr im fubflantia C7 e eim. Et oportet pofl narrare. qud effe in lio jecundum qu. miedos dicitur.
Cá cópleuit feimones famofo ex quibus aj loc c£ aliqui. & fermones, qui faciüt dubitare i fuo cffc, fecit rememorationem « hoc, & narrauis lllud à quo deb incipere de loco,& eft fm quot zr dos dr aliquid effc in alio : qim if! modis determinatis a; itm dus fm qué dt aliquid effe in loc & difloluenf plures qónes accid tes in hoc. Et dixitin fübfl&tia , efle cius.qi dubitare in cé eius Cidit apud cófyderationé,& de fu flantia, & quiditare cius . p illa. cxiftumane primo afpech e£ fl&tia loci , quia qfi pfcrutafde « videntur non effe fubftantia eit exiftimatur locus non efle aliqu Quot modis dicatwr aliquid efe in «
qe C. loigitur modo, vt
gitusinmanu,& om
no parsin toto, Alio * TO, totum in partibus. non prater partestotum , À
Liber Quartus
À aüitmodo,vthóinafali,&L om. nino vtfpceoiesingenere. Alio autem, vt genusin fpecie, of, no pars fpeciei, in fpecieiróne, Amplius vt fanitas f calidis, et frigidis,etomnino formain ma teria Amplius, vtin Rege Graz «orum rex etomnino in primo smouéte. Amplius,vt inipfo bo no,& ofno in ipfo finc. hoc aüt eftid,cuiusci, Omniü aüt ma^ xime proprium eft, quod vtin vafe, & omnino quod inloco .
V mw igitur illors moderü efl ,
D ficut digi in manu; vniner-
aliter pars in toto . 7" Alio mo-
do , ficut dicitur totum in parti --
De pnon.n.efl totui si partes eim.
€" alio irr nip boss. animali,
Part 33
€ vniwer[aluer. 253 fe ssere.et "tli meon yt dperieset^vniner[aliter. fie definitione, Et et. snrebwe calidu,ey frigidu,et vns ser aliter forma in materia.Et et aum Greceri efl in Rege, et ynimer[aliter in mE Etet fecundum. eft inbeno,C7 Ym. pira bri sntento ,€7* boc ef ind, propter quid. zt dignior emniam tflerum C7" magis prin-
epa ef dique in safe c
"ymunerfaluter im loco .
Iti modi, quos hic numerauit, fünt vit. juaruor fm totum et E & ve & priculare,& quatuor.
quatuor caufas, fcd dimifis ma
ani[püim e [amitas
130 - ia efl propi; iin» oto S fjecici ii pebere. ItuOE igit primi fanspasin oed e uerío,& parti in vli, & econuerfo, Quamon afit (ecidi funt for. main mateiia,& materia in cópofito ex materia , & forma, & resin. agentey& in fine.& ofa ifta dür r£ ünpine.Sedillud, quod dt vere s & principaliter ft resin vafe, &in t ia dár fm imiliridinem iftius. & propinquior illorum huic eft forma in materia, deindc pars toto, dede particulare in vil.ifla.n, affimilantur ad aliquid eflein vafe. tot vero in fuis partibusaffimi B lafforme in materia. cft igitur filie fimili, & fift vfe in particularibus, & remotius eft res in fuo ay fuo finc, vt diximus boná in rege , & bonum in fortuna. Et numera uitiflas 1ntÉtionesad difhn; dum nauiá, dequa perferutatur , dcftaliquisefiein on liqui eéin ind dice liquid e& inloco,& aliquid eflc in vafe fit in eodem ordine, ficut primz pónes idiomatis, & ideo numerauit duo, quafi tnum,& accepit alterff Í. aliqua effc in vafe in expofitione. akenus/faliquid efe in loco, vt no tius accipiatur in expofitione laten P tioris fecundum famofitatem.. ird dici liquid exifere imfüpfé. — Cap. 4. Vbitabit aüitaliqs, vtri quippià in feipfo córin^ gat effe,an nihil, fedoía autnusqsautí alio, Dupliciter aüthocéjautfm feautfm alte^ rü.Cü.n.fintptes coti?,et id, in. quo.tid, adi hoc dicditerfiin Íeipío,dicitur,n,et $m partes, ve RÀ 3j.albus
G sib? quiafuperficiesalba fit, Gc fciens, quia ratiocinatiuü. phora igitur non eritin feipía, neg vinü, vini vero amphora erit. qd nang ineft &id,in quo eft, vtragy eiufdem partes (unt,
Et dubitatur y iiri
ile etia aliquid ee in fe, aut
Bg ji fer ique, a emne no eft in Ybi ommno, «nt e.
$n alie. Et boc dusbns medo , aut
fü, ent per aliud. Cum igitur il
» inquo eff aliquid C illud,
H qued efh in eo fuerint partestotime, dicerur quid tork efl m fe. dicitur. enim both ilisd , m in Jii partibus g quanam dicitur. lbum quia yx eis eft dba, ey dicitur fésent propter rati nalitatem.Et Yae non ef in (e ne, "yinum : autem vino eL in
fé, quande bomo vtitur nminibws franfumptine.ipfe.n.et illud, quod [4 e fme fut, parteseinfae,
14 Cumnüerauit modos famofíos,
I fmquos dicturefle aliquid inali- Arsfexde quo, fm qp artifex demófiratiuus di monfs- finguit nomina zquiaocaincarpit figurae perícrutari etiam dequodá modo mina sg. fignificationis, qui vfitabatur apud uoce i cisdiccbát.n, aliquid efe in (e.g. SE homaem cz in o dolium in vide cb. &qa ifie moduseratfamofüs apud primi ver ebs,& eft aliud a numeratis, & facit. tij, &eil exiftimare aliquid cflc in fe, fit lo &nrime- cus rei non effet aliud ab ipfa re, di-. xic Ec dubitatur &c.i. qíf»fi aliquid
sion fuerit in fe , contingit alterum.
duorá ncccífario , aut vt nihil itin
loco omninoaut vt fit in alio. D.«
Am, Ethoc duobus modis;aut per (cat
E aliud. & hoc eft prinapium [crutationis de aliquid effe in. aliquid effe in fe intelligimus duot is quorum vnus eft, vt aliqui fitin (e primo, aliusautem cftvt« catur ipfum effc propter fuá parc Ex,cum narrauit g illud, quod i tellipitur ex hoceft. duplex,ux modá poffibilem ex i duobus, & eft aliquid cfle in fe, no pnincipaliter, fed lecundario , Cpr pter fuam partem,etdixic Cum ig illudjn quo eft &c.i.cum i "i1 nnt duo quorum vafí n tinal roque duo fünt partes alicui? vni dd efttotum eorum, & hoc tor ierit nominatum a nomi flicitur tunc illud efte in fe. Et,cu: narrauit hoc, declarauit modum. mofüm fm vfum, qui eft poffibil in talibus rebus, in dicendo aliqu effcin fos dixizdicit n in eoillu quod dicitur in füis paribus , &c. 1&eft ibile in talibus dicere s quid effe in (e tranfumpriue.quác n.totum difponitur per illud, per « difponitur pars.v.g.q/& dicitur co pusalbum,quia fuperfiies eft alb. &fiipfum tot non eft alb. & fi dicitur homo fcens, fi non fm to efticiens , fed fm partem rations tf. & dicitinfirmus gratia alicui membri Sc ita fit, & dua quarü altera eftin reliqua , artes alicuius vnius, quod eft tot poffibile eft vt illud totü difpona: Mlud,per quod difponunturilla p tes. quia difponunt ille pai tes. hoc, palieiacftin. lera pe lib eft ctorum difponatur per illá fpofitionem , quando rotum non natur nomine pattis.v.g.qifi , cu rat
Liber Quartus
^ rationalitas inuenifin corpore ho- Jnd toti minis & rationali: funt nie Ach Donimr f perrationalitasé poffibile ct dicere imr rationalecflein e rumEiqi, 9**. cum pars dicitur effe in toto& tot ion 96 red illod, quod dicimr eli ars, f qb voci ile eft cotum dici effe in feji.in. luna moie parueemifa di-ldéch.
iio toto, vrdf homo frinfumns ratióe partis.v.g.oculi. D. princi]
vin [uod eft in vafe diciteffe in fe,quia. :H p» acciditei,vt in eo fint duz partesquarum altera eft in Bgregatum autem ex eis econuerío, v.g, dolium, aut jn feqfà parsex eiseft in toto, eft án toroquia eftin fecunda parte. & hoc non accidit, nifi vbi toti nomi matura nomine parüis. Et ifte modus ranfümpriuus vfiraturin omnibusidiomatib* fcilicet vcaliquid fumptio nó eft vitara apud Arabes, fcilicet diteie rationale effe in fe, & fifecundum fuum idioma deberet efiz, quoniam toti apud eos difpo- € nitur per difpofitionem partis, Sicigiturcótingitquippiam infeipfo effe.primó auté nó con tingit vtalbü in corpore.fuper^ ficies.nin corpore fcientia aute inanima.fm hecaüt,que partea funt, vtin homine, appellatióes exiftüt.amphoraaute, & vinüi, cum feorfum quide funt, partes nó funtfed cum fimul. quapro^ pter,cü fint. ent ipfum in feipfo.vt albü in homine, qi in corpore;& in hoc,qin in fuperff
131 cicinhacaut£nonamplius fm D aliud eft,& diuerfa quidem fpe" Sichacfunt, aliam maturam vtrunqi tiam, & füperficies, 8t . Seenndum igitur bunc modum. pedi df diqud m principa fer versi es encfl mn cor pereen fcientia m anima . e97 fe cundum iffa, que [unt partes v.g. 5n bemine erit nmi 4nem,C7 vinum, cum fuerint TALA VOD eTNIM partes Medie. vint tefonulcz" ides , cum fuerint P partes, erit ipfson in fe ."vt album 3n bennine quta ePb n corpore eine: €v efl m corpore eina , quia efl im.
Japerficiez ipfum autem e[fe in boc.
nen eft propter alind. C7" hac duo inerfantur in firma , Cy Ytruna, babet naturam et petentiam alia « naturareliqui et « petentia eim Jeilicet faperficies ,e7* album. i Secundum igirur hc modii c. i$ ij hoc, € aliquid dil tur pril háperqund difponira aliud, F id, quod muéaimurin illo prio. D.d.ptncipaliter vero, &c.i.qri albedot nó eft principalitet neq; ícientiasn homine, fed albedo pnucipaliter eft in füperfcie, & füiles in corpore,& fciétia in afa, .d.& fm ifta , &c.i. & in omnibus inueni(tur duz fignificationes pri ma/f.& fecunda,ficut in rebus. D.d; cyphus vero,& vinum. vas autem, inquo eft vinum, & vinum,cá fuerint fepaiata, fquando vinum non. R dij .ofuerit
€ faericin vafe, non erit partesalicu. ius vnius, fed erunt. alicuius vnius,cum fuerint infimul.& ideo, €um fuerint partes alicuius vnius , erit poffibile vt illud vnü, gd eft c6 gofitum,dicatur effe in fe non prin. eipaliter juia. aliqua par eiuséf alia pte, vt di hó € albus hó nó alb*nifi pp faá parté, albedo.n.£ in homine, quia eft T corpore, & in corpore, quia eft in füperficie. D.d. ipfum autem effe in hoc, &c.i.fap- Flaem adt etin corpore nó eft pp aliud fed eft ci pnnapaliter.fed im. pole cft, vc füperficies, & corpus, in. H quo eft/intidem ita, resinuenia tur per fein (e. fed restnuenitp fef alio füperficies nv] ,& corpus, in. quo eft füperficics funt duo in foima& vuunq; habet naturam aliá & namra reliqui, & potentiam aliá à potentia cius. S fitt ef difpofitio si is cum füperficie.albedo.n. exiftitin füperficie per fe . Et, cum marrauit pim] ile eft aliquid eflc in fe, & aliquid effe 1n alio dici tur mulus modis przter hunc moduin, vt prius numerauit, incorpit arare qp impoffibile elt aliquid eflc in fejaliquo modo corum,qui- 1 bus diciorefie aliquid in aliquo. Negigitur, inductiue confy derantibus,aliquid in feipfo vi "demus fm aliqué determinato rum: & rónemanifeftum qpim posfibile eft.oportebit.n.ambo virung effe (vt amphoram & vas& vinum effe, atq; vinü vi num,& amphoram) fiquidem córingit quippiàin feipfo cffe. quare, fi quà maxiein fefe (int, amphora gdé accipiet vinü,no quatenus ipía vinü eft, fed qua
tenusilla , Vinum afit ineritin amphora, nó quatenusampho raipfum eft, fed quatenus illa amphora eft, Secundum igitur. ipfum effe,cp alterum fit, mani^ ftum e(t. alia nanqueratio eft €iusjin quo,etillis,qd t hoc eft. . Etmen inwenims aliquid effe jn fe aliqua mo eerái,ques determi nauim , cum proce[ferimus '€ia indutlionis : €7* pod etiá ex definitióe , quod bec eft impofz fibile.fecundum.n. ifm feri erit ambe Ytrung , v.g. quoniam dolium erit vas ,€7* vinum,et mm 5l d C" vinum.f, fii peftbile aliquid per [e effe in fe. ij e eff, yon aliquo mode Iterum eerum fit im reliquo , delum erit recipiens vinum, no [e« cundum quod dolium efl vinum , fed fecundum quod vinum e$t vinum, et "vinum erit in dolio, mon f cundi quod dolri eff vinis, fed [eunda quod doli eft dolium . Declaratum efl igitur quod be dua mmtentiones fuot dimer[a in e[[e.d. fimtio.n.eius ji quo eff res ejt alie 4 definitione nlsus in quo eft. Cü declarauit pimpolt cft dict realiquid e£ in (e/fm hoc, figni ficat quá eflc in vafe, incorpit de clarare q Tpole cft aliquid effe in f aliquo mó eoríi fm quos dí aliq efle in aliquo, & d.Et nó inuenim aliquid c£ in fe,S.i Soc nos ind ximusoés modos, fm quosdr ali quid cé i alio, erimus ecrd, qp nih
Liber Qm 132
A ea df cEin KD.namaniteboc: sid, quod recipit. vg quomamil D apparet alio mó abin pryranieia DEI magis cere, fm definitionem , & dixic & dechrabif fm defintio- mures eur prede n Sci. & decarabimrérfmdi- lect Miqed i] pripelier delnicont c. 1quainuend Wi Di pcd: i7 3Xpole vt aliquid fit in fe. mad pn accidés fibini-
" filludgdcftYah- fponafij Sedis dta EE T Bie
nifeftá neccflario jóesgo- Datutam, mmcpiat pet acciis in rü diucifantur. D.d,v.g.vt dolium. petis dl vtmcpha p acid fit vas& vins, &c.i.v.g. qf contin. iflud gd cft. in eo:qi [3 3 gitdicere qrahiquid fin fe, vr vas, 7 mpi eetrialicr maperaliod g eft vinü t vas& vin& infi- in f & fic dolifi recipiet vind, & (e. mil vindi t ras, & vinum infi- infimulaliqua hora. ergo dolium mal. ad eftimpoffibie. D.Láüigié ctitdolium,A vind infamal,& adu € pole alio mó, &c.1.q, fi aliquid. mabuntur Quoniam, aliquid re secipit aliquid fe, oportet vtnó re. adu- £ipiat illud , nifi fm qp definiriones des ccn eorü (ant diuerfe. v.g. gf dolium Rie rericipie £e qd et impotisoo mepis vind ai. qvimié bie me hoc. vinnm, non fm qp e(t dolium, & vi Hide ncc Re polum een numeítin dolio, non fm q doliá qua difpobtione. 2 Hzc cft inten- a Hkvf £nnum,d fm q doliáeftaohá, Uoiftius « & deber C5.dierre Arveronegmaccidenscó Qmeniam dolium, illud quod e. 2 fe f sings. fimu.n. duocorporain poete csi HC einerunt. ná GCipfa ami pov » CUIUS Datuta reci- C rain fiptacric lid cui eee p piacides de; poflibile e vrali efe miiepitadi chemin, S PUE efíe.ct infup illud, cuius Er Nera repo EMIT a im in erit minum. E eddellum) quid effe prío manifeftum eft, MEME
Ned, etiam efl pofabile"ve fit Selmittr dubiam, Zemmis de ipfo
piper es ir i NM PE CNÍNS Miu 4 a Lu. recipiens fieri in fe. pofle in aliquo erit,folue^
pines iai des sc nó cftdifficile, Nihil.n.prohà
G bet, inalio quidem effe primü Joc nó thinillo,, vtin loco,fed vtfanitas quide in calidis, fícut habit? calor autem in corpore, vt paísio, quare non neceífe eft ininfinitum abire,
Zeno autem ponebat. loc modo wr locus eft ali- [neceffe efl ut fit sm aliquo,erpreci ge p uni n efl difficilu. quem mibil prelibet, vt locus, qui dicitur prime. fit sm alio , éd non fécundum locui,
H fed fecundum quod [anitas eil in reb calidi fecundum fermam et. alidum tn cerpore fecundum pa[-.
famem, et corpua in loco fecundum "yanet nà fequitur ex boc proce[fue. 3n infinitum,
Cum dedarauit fm quot modos dicituraliquid eflein aliquo effentialiter, potuit diffoluere ex hoc , & opinione eiusin loco, queftionem Zenonis, & fimilit-r fermonem dicentium locum effe materiam , aut. formam. Et dixit Zeno vero, &c.i. Zeno vero negabat locum effc hoc 1 modo.dicebat.n.qfi, fi locus eft,ne
ecffe eftvc fit in aliquo:& omne eftin aliquot in loco: ergo locus eftin loco. deinde rcuercetur inter-
io de hocloco fecundo, & fequitur vt fit in loco tertio, & ficin infinitum,& fic inuenientur loca in a£tuinfinita.ctcum hoceft impoffi bieequimurq locus nonfit. D.in itdifloluere hanc quefhonem, 2s Etdifíolutio iiu none ifficilis.&c.i. qim. 3o, dicés locus ct aliquid m aliquo, t ve-
rade primo loco, de primo le conto. dc "hoc iniendebatct dixit,pincipaliter.fed dicere locu eficin aliquo non eft idem q dio corp* eflein loco,Sc aquam in va. vrpoft declarabitur d loco. D.d.t ficut (anitas eft in rcbus calidis, & ifedlocum effein aliquo eft, fi formain fabiedt. Biene fani in temperátia cum ficut calidum, & frigidum e re:corpus vero in loco ef ficutaq in vafc.termin? igitur medius ,q Zeno vtebarurin fjllogifmo,nó vnus:ergo non fequitur ex eo ilt quod exiflimauir fequi , loca c infinita.& hoc intédebat,ci dixit non fequiturex hoc iini nium. Eriflafolutio cítpoffi lis fm An. dicentem qjlocus eft. ides corporis eontinentis. faj icies.n.eft: in corpore. qui ro ponitlocum cfle dim£.ionese ftentesin quibus. difponitur: loca non poreít cuadere 2 qucftione ; nonis.& idco hoc cft vnü corá,q bus vtitur in deftructioneiftiust nionisf. dicentis locum cfle ina; & vacuü , quod eft inrer füperf vafisnon ipfa. fürerficies vafis . qui ponit locum efle in corpore omne corpus eflc in loco, contin €i nceeflaio corpora effi infinitz acu, aut ponere Q corpus conti totum non eft in loco eflentiali & hzc eftopinio Arifto. Illudautem man:feftü , p. vasnihilfitei? , quod inipio (aliud.n.eft primo, X qd in. & idjin quo inefÜnon erit vt autmarria aut forma locus, aliud.illi? enim aliquid hgc s quod indit,et materia & fors
Liber À ztmam bd, cms mint Sud , quod dicitur principaliter, eff aliud db o, qud ef ineo, sencsÉ materia ,neó, ferma , [ed alind. bec enim duo. [unt ex ve. exifente in eu , feilicet materid, CO era cciam dedaranitg impoff bile eft vtaliquid fit in fe principa liter.i. primo & effentialuer , & ali-
id efle in loco dicitur , ficut aqua discur effe in vafe, incorpit declara- B re, qf contingit ex boc, vt nó fit for. sna;aut materia, & dixit: Et eft manitum, &c.i.& ft manifefld per fe qf cum diciraraliquid effe jn lo co eft ficut dicere aquam effe in vafe:& vas non eft aliquid ex eo, quod fin eo, fed aliud : manifeftum cft. qplocns nó eft aliquid ex illo, quod eftin co ed aliud : cum fit declararum grillud.quod dicitureffe n loco efientialiter,erprimo,eft ahud ab illo quod dt efc in co: ergoloc* nó eft materia, neq; forma . nrateria.n, & forma vtraq, eft pars rei,quz dic tureffe incis L.corpus compofitum. C ex forma, & matería. Ereompoftio ifti* fermonis eft in fecüda. sa fic, Locus nett pars Jai r sna, & materia fünt pars locati:cigo Jocus non eft forma,neq; materia. Narrantur. Prepofitiones. propertiouate , x quibus deuenimaus in cognitionem, jf Lei. — Cap. . cigitur fint dubitata, Quidautétidem fitLo. cushic vtig: fiet manife ftum. Accipiamus auté de ipfo quacüq videnf vercfm feinct
eft ines, pri
Secundus 133 feipfl. Céfemus igiturloci effe D imum quide, quod continet illud,cuiuslocus eft, & nihil ip^ fiusrei effe. Amplius,primü lo^ cum neqy minore effe, neq; ma^ jorem.t-
Ad hacauté,omnem locíi habe ti. re furfum ,& deorfum , & ferri natura, X manerein proprijslo cisvnüquodq corporü .hocát facereaut furíum,aut deorfum, 4 Mrs agitur accidit ME bec le one. Locwe ere * pisi apparebit . Et. jr Li m de illo ab ei , qua exiflmanftir re vera effe. ei effentialiter. Dicanu 1gifur quod emnes carie seniunt in boc quod locus prime continet illud , cune eft locus , e^ ven ef aliquid illmw, Et pefl, quod
locus non eF rnanet ant mà
nus illo, T Et etiam efl extra), t2. non
aliqued fingularium , et feparatur. cei mid d qu dicitur [uperims , C7 inferis ,Q* b corperum trasfertur Y
naturaliter ad illud, fir MR. Pile prr. Cr facie at
perius aut inferius.
Cum compleuit fermonesfamo
fosex quibusapparet locam effe & nes, qui faciunt dubitare in. fuo effe, & difloluit quafdá alias du bitationes, ii it confyderare de natura eius, ex rebus eflentialib? ei, quc funt manifeíle per fe. cx ralib*, n.reb?poreft aliquis fcire fubftanti eius,
Preterea, neg; deferi ab vnoquogs,X feparabile efle. n
peuntlo- 0 einaia. HIDSC fanc
36 eius, & olere oEs q6nes accidétes. in eo, ills vero,que inueniunfin lo 4e doitauing Fried clip ocu . ixitquinq;. Pri Vecard apa eft aliquid de locato.& f hoc differt à forma:forma.n.& fi cótinet, ti non cftaliud àlocato. & in hoc differt vacuo : ia locit squllocao Te jfi locus. .Ter iur vero efsqf locus feparafá lo €ato,& in hocét differt à materia, & forma. & hoc intendebat cü di- Xit: Eft ét extra quodcunq; ilatium,& fe ab cis Et NS H Alex.hal iftius [& é n6 eft extra ali fingularium eft fpa. ratum.] & hoc eft magis ved , non eft notum per fe de loco.illi.n. |ui dicunt locum cffe vacui, fepa- Sitlooà locato, & remanetloc f 2&tu.& Alex. exponit hunc locum. quia Arift.intendebat q locus non excedit locarum. & exponit ipfum. €& fm fuum modá,& dicit nó ac. &idit ci hoc, gd diximus, Cg nó eft notum per fe de lóco.Q uartü vero efiqfà diie loci fnt fuperius, Sin ferius. & in hoc differt vacuo . in vacuo.n.nó eft fuperius, neq; infe- I rius nacuraliter.Q uincum vero eft, qfü locus eft illud, ad qd ansfert Jocatii naturaliter, & qp ifta vranila. tio eft quorundá corporum füperius, & quorundam inferius.& hoo etiam demonflzat q n6 cft vacui. & hocintendcbat, cum dixit & fa- €it hoc, i. facit tranflanonem ita, quód dt caufa Gnalis ei. Suppofitisaüt his reliqua (pe^ €ulari decet.Opo tec aüt tenta teconfyderatíonc fic facere , vt iptum gd &reddat, vt et dubi
tan£jfoluanf,et 4 vfie feffeloco, jnfint.& amplius, ipfa difficu, tatis, & earü , quecircaipfum, dubitationü caufa erit manife, fta. fic enim pulcherrime de. monftrabitur vnumquodque,
Opertet i, mes ponere esnfle rentes decet, uii Affe fent pofita mobu.Et epirtet nos querere vt per(erutatu mfira. Tali, yrperillam compleatur j^ eus quid fit sta, quad emnes qone. diffeluantur, c7* illa,] exitiman tur e[fe ei, fent, Cy" appareat cun boc can(a difficultatu ems, ev
eftiemibus accidentibus ines
Agitur modo declarabitur fis defimtio melius .
Cum declarauitep oportet rc principium perfetutatióis de lc eo a grep notis naturaliter,dei de cü numerauitilla, fcazpit decla rare cuufinodi opje£ delónéqu niti dareloco ex iftis rebus. cur hoc.n. denitio datquiditasé lc co debet. tria a, ri vom eft, v peril iili q6nes acadentes in co,Secund( v TO, vt per illá leat caufa effe rü exiltennid in loco per fenfum, cf ofum acadériá fenübilid in e definitiones.n.cóplete innata: für 1eddere cám ofum accidentiu ex ftenniü in re ed non conucrtitur qffi n6 oécx quo reddunt cáie a« mate hl mpus delis de maf hec Ride sas vei De hocaad bat,cum dixit:& i.a, d exiftima. efíc in eo fünt,de caufis appare tu, Terat vero proprium cfi pd
Liber Quartus
A definitione. denar di - 1:5 acchis in hoc.& boc jppriü de ifla a ncceflaria funtin dehinitione querenda in hoc loco. fü, fi num corá diminnitur, aut. fno non erit definitioant , 6 erit, .Sc i6 dixit; hoc er itído de
niri. Et
mon erir perfecta. modo, &c.i. [^ fini X abit quid fit locns bene , & píecte, Primumigitur confyderaffe oportet, qp non: vig locus, fi non motus aliquis $m locum effet pp hoc.n. & colü maximc in loco puramus effe, quia eftin motu.Huius aut£aliud quidé eftlatio, aliud à. &cd z
TE it
Po TR
& etenim inaugmento, & decre snento mutaptur,et quod prius erat hic, iterü eranslatum eftin gnaius, aut minus, Eft auté qd snouetuy aliud quidép fe actu, aliud vero peraccides.Eiusau^ tem,qid fan accidens,aliud qui^ dem poreft moueri p fe, vt par^ tescorporis; & in nauigio cla^ € uus, alia vero nó pfit, fed femp $m accidens, vtalbedo,& fcía.. hzec.n.fic mutantur fm Jocum, uia id;in quo funt, mutatur. Dicamm igitur, 4 feine dum efi primo, quod loc men ett rferutandus de illo , fi motwe no wíJet im loco propter boc.n. exiftisuam calum proprie e[fe iloco , quia eff femper i metu, Et ifte no dw y efl translatio , c7* alius. engmentum 7 diminutie.rei s.
134 fran[mutatur. féidi augmentü, D € diminutine.illud y bic erat translatum. jen ad vbi minu, «ut smit. M otwmD. die did mene perfi et cd menetur per accidens , Et illnd , quad mouetur per accidens, aliud
sir WC ci dfenper wc non potefl, (ed [emper menetur per. e icie n Q7 cognitio ifla enim nen mutat fnaloca , mifi quia ila ,in quibm
ont ,transferuntwr .
illadeda- ef» Lew ad maseripe first
Cam epi pear dede- j* tione loci incepit dicere primo illud, movitholesad credendá locá eft motus localis, & dizit proprie morum,& non quieté li ect virunq, fignificer locum effe.
dixit: Dicamus igitur, &c.i. cien- Moe d eft ergo,gp cauía in hoc, holes nodo ge credunt qp lecus eft vnü entium, de ve. ni mo quibus perferutandum eft, eft mo- fee tus rci in loco.fi.n.hoc nó effet, nó
prétipfum efe. D.d. propter (jas bcnc propter hoc, qp cce- Eie lum mouetur,cziftimaf
ex hoc, vt babini no tin loco.& dixit hocquia clum dort efe habere loci latet exiftiniat n. qpil- E, wg ins luda moucmur in locos deber ena ltanná. f. tare. fm totü,& colum non Pc r4 mutatlocá fm totum. & ideo opi- Med natus eft Auic. qp non habet mot in loco. & poucre y mouet fm par tes, & non mouctur fm totum cít
ipi um moueri; [vt poft dicerus.] fC6 aj. t
G Etcum declaranit tríslatio fecit Teislatio bomines ft. 6 rnit modos translationis faciens Eois Io. hoc& dixi: Etifte modus alioceit eum efíe. translario , &c.deinde dixit: & cum TdE illud quod erat cranslatum,&c.i.at- Baier tibuitnrad vbi magnum, paruü,
3^^** & in quibufdam libris loco [atrribuirurílegirur)ransferrur. JEt indu xithocquia hoc etiam debet pr. mi cognitioni de loco, qf lor? ai* eft maior, & alius zqualis, & cp ipfum cxiflere in maiori eft propter fü cxiftenti& in minori (in equali, yt didt eft.& fm hoc vocauit equa. H lem minorem. locus.n.imy
eftvtfitminorlocaro. — Autinten
debataugmentum, & diminutioné
án exéplan animalis, augmétabile. n.mouctui ad maiorem )& diminutum ad minorem locum.
Et,cum declarauitq motá,& motus fecerunt homines percipere loii fic, declarauit modos mobiliü, yidiffinguatex cisillum modii qui fcithomines percipere locum efe eflentialiter,& dixit:Morum autem aliud mouctur per fe,&c. & intende. bat per hoc innuere, q moríiquod de neceflitate habet locum, eft mo-
I tum eflentialiter , $t o hoc fecit homincs perciperelocü effe. D.dixit: Kill d qubd mouetur per accidés, &cii.qffi membrum, qi diuiditurd corpore, poteft moucri per fe quicfcente corpore. qfi autem mouetur per motá todus corporis mouetur. peraccidés.& fimilitez,gf clauusin aui mouetur per mot nauis, mouctur per accidés,& qfi mouetur diuifim à nauj,mouetper fe.& iflemodus moti per accid&s eft liattribuitur motus propter. quod attribuitur rot. qía id,quod mouet
reiperelocum eflédeda "Hi
pet accidés,eft duobus modis, fic lixit. Mani igi duy tur parti ter hoc,p atm -- Stud moram quidé per acidi e t poreít moueri effentialiter, qfi pars per íe mo. diuiditura toto, & fit torum per e. wei dt v SEgundus vero eft, vt momsarci £f atur accidenti rei morz, vtcá at- " tribuitur albedini,& nigredini Ati x le motü per accidens impoleitn da qa moucarar in aliqua hora perfe, c nx! accidentia, & vutuerfalier ofa quz. eutforz füntin fübftantia;non poffint (epa- in fübi rari. & ifla difpofitio eftofum. - Quime marumique cxiftuntin fübiedo fe * fuitditum de hoc modo moucrip l. . accidcns ficut dixit. qfi ila non di- o cuntur natare locí,& mouersnifi fax i quia illud, in quo funt, muratlocá ps fe& transfertur ficut pars tranf- $P Ep translationem totius, & albedo per translationem corporis.
Quoniam autem dicim? effe incodo,vtinloco, quia inaere, hicautemincaloe » & inaere autem non totó,fed propter vti mum ipfius, & continensjinaere effe dicimus. fi.n. totusaer fit. locus,non zqualis erit vniufcu, iufplocus, & vnum uodq..vi, M detur auté zqualis efle. talis au^ tem eft primus, in quo eft,
Et dcimw aliquid effe sn calo, intendendo ipfim e[Je in loco, quia. eHimaerese7 aer cil in calo , g^ eflin tote acre, fed quia "ritimsuns eims,et illud, quod contimes sp[ums,, elm aere. c7* frtetus àer effet lo—. €MS erus, tunc locus cuius Ibet , eo
Liber P boc eifImiatur eo bac eft difpo- Jie primi loci, im quo efEres. Vult dedararc quid fit locus ex il. Jis principis manildls pere &inin hocetiam a principio maifefto per fe., & eft^, qii locus alius eft priraus, & alius fecundus, & res effin juia eft in primo, & dixir:Et dicimus &c i, & eft manife. ft per fe de loco. qr qq, dicimus aliquid effe in ccrlo,i.in mfido,quia eftin acre mundi,& eft in aere, eftin vltimo fine continente iplum. Encam pofüit 9 finis aerisalia eft 9 propria quz dicraz efe in aem, ia c(l córs quz continet ipfum, &aliud.v.g finis toas aeris , inoapic declarare q cx quibu(ilá alijs p- - ibus Équiar, vrlocns nón finis cóis fex propofitione, dicen te qiloc debercfle zqualis, & dixit: 1095 aer &c.L.&, fi totus acr effet primus locus reique diciceffe in acreunc locus rei& ses, quz elt in. eonon cent zquales: fed exiflima.
tur hocefe necefle Clocum,Sloca- fe
dis fami£. "
Phr- fecit hoc, quia iflis propofitionibus a. accidit q tnc famele cum hoc, T&c e fuerit noclariz. S multotiés feat. Maslar hocAri Etcópofitio iftius fermo 2. de ala. niseít fic in fecunda figura. Primus "^ Mimuleigoserid cl pim lo
aer o e ascia Tib dafpofiio prim lo di quo é res. & cqualitas;eft di fiio primi loci, quié vltimi finis ae ziscontincnüs locaní:ex quo fequi-
Quartus 135 tur vt ifta vltima fint locus,non vlti D. macia- Etcompofitio iflusfer Quando moniscfterduabus affirmatiuisin deminifiguia fecüda.et forue fecit hoc,quia veruix locü effe zqualé locato eft proprii les. &con. loco.& qfi conuerfio in talibus pro- uedio cft fiionib" eft manifeila per (e, pof manis bileeft viiin demonflrationibus: ryrcex qí& runc poreft rcuerni ad pnmá fi- ambabus forum. qi, cura tes propofities afirman- €5ponunturin prima figura, tunc E maior propofiti » ent pixdicabilis Pops, cs. ideb componit 2:1 iníécundafigura. Sed fite con- füpra có. uerfio n hoc non eft manifefta per 23 t fe.cxiflimatur.n.g inane, quod eft E inter vlrimos fincs aeris,ft ct equale. &ideo inducit poft alia ptincipiacx quibus declarat qp nó cftina. nc.&fm hoc.cum dixit& ifta elt di fg tio pimiloc, nó inemdu 4e rJ locus, vltinms fi fisaeriteltlocusin rei verano ed intendebat declarare qp qui ponitlo cum cfl vltimum finem, cócedirur ei hzc propofitio, (dicens locum ef zqualé& non negarurci ficut ac
Cumigitur non diuifum eft quod continet, fed continuum, nó vtinlocodicitur effe in illo, fed vt parsin toto,cü vero diui» fum cít, & tágensjin primo quo dam cft,vltimo continentis, qd prp rise qued inipfo
negj maius fpacio, fed zxqua^ lein codem.n. funt vitima (e ti» gentium, Et,cum continuü fit, nonin illo moucur, d cáillo:
S diuifumauteinillo.Et fiuc mo.
ueaturcontinens fluenon,nihil sm
sninus. Ampliusautem,cü non. diuifum eft;vt parsin toto dici,
tur, vtinoculoacies, & incor, $
poreman?.cum autem diuifum €ft,vtin cadoaqua, autin fi&iili 'vinum.manus enim cum. se moueturyaqua aute in cado, Cum igilur continens nn fueit dinafum, [ed contisuum , non ds eemue quod illnd cff in eo ficut aliquid efl inloco fed ficut pers in te-. H fe om fuerit dinifum fed connens, tunc efl im Vlesmo continen
Yi fent diqud ef in rime le,
et boc mneff pars iine 5n quo ef£, mm
fidem main, fed equa « queniam vltima continentium Rn eadem diffofitine. Et cum. CONLTYRNPD., DRC HOLUM C0 gen erit in eo, [ed con eo. Et ci fue vit diviion monetur in oo, C7 non. dmenetur cum co, nifi continent mo eatur suod mu dicunt, Et, fi non p mouetur C7" etiam cum mn fucrit. dinum ,dctripfam [c ua persinteto y g quonam vine eit Weculo,r7" mann in corpere .€7*, um fuerit dmifim,erit cut agua aweypbe , C9 nnum in dolio . ma-. MS enim soeuetur cum cerpere , €7 aqua in gphe. decarauitq locus impoff ^ Mice fit finis cómunis cat,
dlarare eciam.
mvafe. Es dixit:Cum igitur continens c.i &, cam pofüerimus qj locus eft continens, & conunens cft duob* modis, autcontinuum cum locato, aut di wm ab co, fed contincnscum fücrimus locus cll enntitenschn tinuum. v.g fu ies corporis,tc. illud corpus non erit in loco cnndpentificut: in vafe, & i fit vetunc ipfum effc zquale, fed eft quafi pars in toto.ctiam diximrus gi Tos non cítralis&, cum.
t diuifum , & conrangens, runc dep iocm eft fieutaquain vafe cop [ualc.cótinens igitüs Tite tibus de ince i de non contangenti, & de. qualitas faléuiin fine nó eontan.
ij, & eft vera de conrangenti. & Th |uid effe Joco, ficat aqua. vafe fl verum de ine contágin- && non contangenti& fallifin for ma. & facit di! interlocauí effcin corpore, quod eft fu vbi, & inter partt efle in toto : ergo id, de
vete dicuntifta tria.
efecgohacta cipia non vere dicütur nifi de fine contin&ti, Et forw illud, quod cógregatex ciseft.
dictar da
bis nó cft zqualit: incrpitde proprium fini contangenti ,& con-
Liber Quattus
gini nd doner piri ma eft fime eite, qudvirineu!o D
Part 34
Tis.Locus eft. Jeloen e malis genie itiones 'ex predictis, » qual. locus
E Quatuor funt,quorum neceffe eft
Jocum vnumaliquid effe.aut.n. forma cft aut maseria, »AutÍpa^ dimé(ones €iüalíq iü extremorü, g autextrema,finó cft vllum fpa. cari.
€ium prater i; itis corpo fis magnitudinem, Horum au,
tem, qitrianon pofsinteffema, pons.
mifeítü eft.Sed propterea con
Taeodem tinet, videtur Forma effe, in eo^
actuel cl ament rr ardimtie uri e pea aut diméfioy 1nter fuj jud aede eiimeet dede
vier fap ies
r1 füperficies cótinentes. D.d. fi adt fusitdimHio Ac. fi n6 ferint hie.
pr peerülisdartil
deer loc cf rcl dist E
ues diméfones ef nó im fübieti, in quib! fabijciunfdiméfiones cors DÀ Er manife efe Ac intédit per tria formá, & mauri, Sc diméidne jue dfir vacuum. &ipfe
facem dem,n.funt extrema continttis, ined iafcaiuf edi ME sexi, & ÉCcontenti,Suntigitur vtraque dione y iftorá toncnd - fdem:fed foi litudin£ inter vnáquodo; eorü,& lo termini fed non eiu! t cun mde fimaf vni iquodq; lomadera. saumci- cam itdare caufamyez boc acis cese Foam Dn uid ft. dixic. Scd propier conunentiá &c.i. NE fed propter hoc, qp loc? exifhimatur s rfr die ehchet. & forma critimat cótinem dd reeá, Cfüperfiaes corporis locaii, E aeu ferma , aut mate- quia dx dicit in dcnicone Tia, cu dique dimenfo inter fi-. d LA erar ROS nt ji nni duit purus iet Dipast Lodi dulcedine Diam em efl inre. Et manifeftum eit. in&quieft locus& dixit : "u$ ii for Ur A Em fru. 5t 'ercofimem venti, licet conueniantqp funt finis, ed propt i
Tram Yiderur ejfe Ferma. fines.n, & faperficies & continens, tame
&Stinentes, kidpicer ipt medi isiorpons Rd etid- Dicam igitur. o quema [unt am- nusjocus aut£ ft finis corporis com effet dfe "inenis corpus habesriam
G Exeoautem,q mutatur ítpe, xnanente continete, contentum €&diuifum, vtex vafeaquajip^ fum medium effealiquod videt Spacium tanquam aliquid exi^
'gtet ipfum corpustrans fam. Hocautemnon eft, fcd quoduis incidit corpuseorum, quz transferuntur, ac tangere Bptanatura funt,
Et propter boc guod contentum dim[nm multotiens mutatur,con-. finente permanente ,'V.g. 478a in
HM. elfe qid) fi als. dimenfio inter fines, c7" quod eft liquid preter. » qued trans fertur.Et ibi Y hic tale, fedcadit inipfum quodlibet corpus quod. exnque crpu fe cnram , qua transferuntur c7" mbil eft bic tley innata funt tangi.
36 Cumdeclarauit q locus non eft Tofa,neq, materia, & dedit fimilitudinem,ex qua a| loe eftfor. ma, & diffoluicillam , incepit dare fimilirudinem , ex qua apparetetiá
1 fioc umen »quz eft inter cies cotporis continentis exmanei.v.g. dimenfio, qua eit inter. füpeticei vas, ila & eft opinio magisapparens. qfi primu, eft Q aliquid efíc in loco eft ficut saidin pho. Sed vtrum locus fit. cies cyphi,aut inane,quod in telligitur intet fuperficies cyphi,hairen: . Tideruzn. 9fiicano vul us - BonisIngí Eo: aliquid Het oft arca vacud, quod vulgus in-
telis in vafe. Sfi füenit demóftra.
tum Q nihil eft vacuum, tunclocos à o erireontinens ee jura. vui non it.
E COE.
ius przpofitionis In. & ideo ifta opi
nio eft valde E iren i € declarare fimilitudiné ficut ie, dx fecithomines credere locum ef^ vacuumf.tres dimenfiones , qua intelligunfin vafe extra fübiccti dixit:Étquia content &c.i.& quia. corpus, qd continet finis continens, qui eft locus in rei veritate,t qfiq; fine manente non tranfmura. biliin quibufdá rebus per tráslatio nem corporis, vt accidit. 23 juan do vrásferta cypho, f.q L Cyphi permanct/ficuterat , qá aqua. erat in eo:& exiflimatur locus eft tale Cop non transferf per translatio nem locsti : idco exifimaf'qp locus eft vacuá,& dimenfio,quz eftinter füperficies coiporis continentis locatum,& adiuuat etiam hanc exifti mationem hocyp, qfi aer exitá vaf-,nullum corpus remanet inter fü petficies vafis, fient ducit Anft poft D.inoxyit contradicete huicopinici dixic : Etnihileft hic tale, &cii.& non d hic dimenfiones fe paratz in vaíe,quz remanét vacue, poft corpus feparatur db ers.fed,ci Mt aliquod corpus feparatura vaíe,fta tim caditin. ipfum aliquod corpus, quodcunq; fit;aut acr , aut aqua: Sc non eft hic corpus quod fepararur corporea, p inerilla it non cor. » fed omnia corpora contangüt. [v don diaidasm abe dE hocaj d Cátaplora, & de alijs, quz dixit Et dicit» fi effent hic diméfiones, in quas caderet corpus lo catum , contingeret vt quilibet loc* efleclocns cuiuslibet corporis, & fic ignis
Liber Quartus
A ignis non effet proprit füperiori, & aladit Em infriori. Etcaufa! hoceft. &Kxib^ab oS in dimenfionibus abflractis fnis V dc vacuo non funt diffec£tiz, quib fu dris, diuerfantur,fed natura eará elt cógres fimilis: b fines autem corporum di :fd uerfandr fm diuerfitarem narura- Manad runi corpori: vnde in eisinuenitur 1uli. la£ fuperius & inferius: c& ideo corpo- Infa.có. ra mouétur ad fua. vm proprias * fae, Vt püciátur per illa, & vt igát illa. Gp, Sinutemeffetaliquod (pati fcidí di apturm natura, ac manens in co wat deloco, infinita vticp effentlo^ p ca-translato.n.aere, GC aquajide exporá. facient partes omnes in toto, Xi 1c. quod nunctotaaquain vafe.fi Eta or; mulautem & locuserit muta 71. ex. tus:quare erit loci & alius loc?, &k7. G multaloca fimulerunt, non Toe. eftautem alius locus artis, in exur ad quo mouetur, cii totil vas tranf fs Vir fertur (edid, in quoenim süt, Gmr Vicifsim transferuntur aer, & Fail, & aqua;aut partesaquz, fed non, ü inquo funtloco, q pars eft eius EX loci qui eftlocus totius cali. Ue ME ge, Geffet aliqua dumenfo ne- We es La permanens m eadem difjefitio- 1s estne loca elfent imfimita . aqua. hé, — met aer, quado transferuntur par des faciunt 1n Loto quod aqua tota fecit in vafe 7 eh boc lec erit franslanum:e7" fic locms etiam ba. bebit alium locum, c7 erunt mul ta loca infamul. C77 locua parti in quomonetur, trantfertur. Totum yae, nn efl lime locw , [ed Me loc euim, in quo efl aer Co
137 qua,C7" partes aque eft ile , qui D tr. » quia non "veniunt in len locuom , qua eft pars snloco, quia efl loc ex toto carlo,
Iftz füntaliz rationes, ex quib* dedarat o impoffibile eft diméfio nescfíe feparatas perfe extra mate. tiam,& formá,& ofa accidentia,ficutexifmant dicétes vacud eflc.
Etdixir: Etfi s bicdimbfo tajLexiftés per fe extra fübiectü,i. tres diméfienes, ibus corpus defi nitxiftüt per fe fine fübiecto.D.d. permanésin eadé difpóneji.n6 uáf mutabilis,neq; transl ilisfm qp E exiftimátopinantes hoc. D.d.tunc. loca eflent infinita, &c.i.qrijfi loc* effent diméfiones abftracte à mate. zia, in quibus diméfiones corporis fübijcien£ contingeret loca effeinfi nita.continget.n.vt totü corpus locat, & partes eius fintin loco eflen. tialiter. qf, fi locus fit ues diméfio ncs in quibus fübijciuntur dimenfionescorporis,& corp*,& qualibet. pars eius haber tres dimenfiones, necefle eft vt fübiectio toti* in loco fit ad modum fübiectionis parus adco , qp qfi aer , aut aqua intratin vas, fübijcientur fm tres dimenfio- p nesin tribus diméfionibus vafis, qua: funt inanc, & filt contingit vt medietas aque fm tres fuas dimenfiones fübijciafin ribus diméioni bus, que funr medietas diméfioni
rimi loci, & fic de medietate melitatis , & fic procedif in infiniti, exquo contingitloca efle infinita cum hoc, [i contingit dimenfiones partis fübijciun£ctiá in dimenfionibus, in quibustotum. fübijat, fibusin fair paa qe in . pars, n.in Phy.cá c6. uc vu
G dimenfinibos pet fz, in quib? exiors e xà im&fiones süi vbi, &cladigent afin dimenfionibus to ftagpfintdi à dimenfionibus bun Et hocintendebar, cum di-
dá ioci e) So viter aei im ü imcddeierinquiar dee cim
ijciatur , ita partes aquz indigent dimenfionibusin sibus
jjcit; pares.
» in quibus abd (übijcimun
tunc pars aon effet in aed vidis neq; toti etif.tord.n.etiam.
toüuscorporiscontinentis &illud fruntur
corpusalterius corporis contin£tis fap c pars todus mundi, & contingetin diméfionib*, ;im [uibus fu. bijatur totá, vti bara qubsrüi dad &illzdi- iftis mé£fioncs alijs diméfionibus,, & fic ininfiniti, Dinduxitetiamaliud cet pofe,& dixit: & cü hocerittrans im pofücrimusdimé ex fionesefic. paras inquir fubij
ciuntur dimenfiones. ris, con- 1 ingeevclos mouet cinia
gindigarlom ie ii, cum vas ran Gk, & exponitipfüm duabus. Mee
oct cin co fuerit t aer, cÓtinget neccffario ft edt vas fatorum runar loc vc di méfioncsin uibus eft aquajin vafe mutétlocíí.& ficlocusindigetlo co-A,c6 cansferturad alium. ficntin coaliz dimenfiones perma. nentesin vafe, m mouenrur per. znotum.cius. & lic cÓtingitvtinva del f fint loca infinita, quia crefcit in vafe per motum, &totum remanet, quia aqua ncmanct. & ilt cótngit
uc fant fuum vbi, Jod.&
siam in partibusaquz. Erhocin e vendebat,cá dixit:& quo mouetur , qfi transfertur toti yasnon eít alius locus & fil partes. coni vtcum co transís antur diméfionesjn quibus fübijci&turaqua, ian aquein vate &cum trans! tan uc ree aves nies tin rae fubir, frrur vas i locus mouchiau p Íe, &erunt multa » ioca inima Dài aer, &ci.dicimunie a fentenná, q vas, in quoeftaer, aut aqua, aut partes gel lid quod transfert per fe, L, aqui crifitin vno locos quiet. yas:bó quia aqua,aut partes ci' per translation£ vafisitap riri pam lad, adquem pira eft pars loci totius mundi. f multa i; maniftons fqmaarur ex potione di
parata que ECED DUE
ipse eft diméfio fm Q potitlons. itd Prima es.
in hoc capitulo quod eft valde diffi M
fitionibus.dixit.n.g, cá dixit aqua.n.& aer, quando transferunt, dene inn t. qf fi locus effec. iméfio, cótingeret vt partes aqua, Ere EE it uc eftin. quiddo adn zs s inqui pares (übi ciunt ben: tar cum ipfi iris conungit, fi faa cri
quací, poscindiwerdr & didt
vas, qi transfertur, Ears erfüicin eo trans£rmr cá o dimenfio,in qua eft aqua, con tingit vt faliistin alia dimenfo nea cít de olbus cuindi, betmoti.& cá ita ht, masia ruit
B ones ium eius c (abüjciantur ia dintafoniboslod ad qu£ uznf
funr : & ficin illo loco congre-
amr dur dimenfoner ni FG rispbectaol ey rent dap dime
in wrüa ciem ju fecunda tran£tres& to mamoocbitur in loco , táto: dimenfiones : '&
mddan inva
gócuélt. nitas infimul. Secunda
Im vt ebtradictio fit Secicio vie damm c flop necefie mag wt cum. eani permnduimen is py dmn quf pis
boc, cnt dixit, mE pois per accidens] partes eflc
inm ho modo. &cuam
Xinaro nó íqukusgió oli] po
Iri ipe sinpal Tiuiraqut zm pars échec T co efsiclurs, E aqua f vafe £1 loco efsérialiter Et materia etiam videbitur igi locus, finquiecente liquis confyderet,& riófepara tansfrentur to (ed continuo. V t.n.fl akteraf, i quippik quod nfc quideal bü eftolim aut£nigrü,X nunc. quidédurum, olim auté molle: (quare pte dicim? dtaliqd snaterix)) fic &. Jocus per ralem
eid quáé n queden act hoc nüc. eft: loc? qi vbi nficetaraer, ic niic aqua, Sed materiaquidé, rd di&um eftin, neg fe^ Tarabilisd re, neqpcontin£s eft autem ambo,
Et exiffimatur
fie qaa de vri
inva, D. iae rd pe fd
Temanet continuum. "yt in vafe
Kit aque, Q* hen monetir vov, 7^
$ ij uanf-
€ tranfmntatur Aqua, C7 mn eft fe parata à'vafe , [ed continua cum. tv,C7" fiet aer abf, co, quod fepasatur , fed remanente continus.Et 3n alteratiene cfl
prise fuit nigrum, ey" etiam quad
tunc efl durum, Cy" prins fuit mol
le (ex quo dicimme materiam effe
aliquid fimiliter exiflimamms
ewm e[fe boc modo imaginationis,
Sed ilis exiflimamus propter bec, H. quod illud quod fiut aer , eÍ nunc. aqua: lecum Yero exiflimame e[ Jesquia vbi fuit aer, Mlle nunc eit qua. Et materia , icut diximus Jnperius non eft [eparata à re, nequecontinens ip/ans : in loco "vero. effvirinque.
Cum pofüit o locus vf efle aliq
puamuorsc qp non eftaliquod tili iormaaur materia, aut dimenfio inter vltima. ris continentis, & dedit. fimilimdnes, quz faciunt. exiflimare vnumquodq; corum, & primo dedit fimilitudinem,que facit exiftimare locá efc formam, & qua facic exiflimare locá effe vacuumjincoryit etiá dare fimilitudiné qua facitexifimare ipfum cfle matcriá,et dixit:Etexiflimatur ma teriam effe loci etfimilitudoque eft inter motum tráslationis,& mo tum tranfmutationis, quz eft gene ratio, & corruptio eft, qrn vtrüq, in digetaliquo, in quo fit tranfmutatio. & ideo exillimaf gp illud,n quo elt tranfinutatio Pm gencationés & corruptionem,quod cit materia,
fit. fübiedum. doni & hocexifümatur maxitne,qí aliquod corpus uráfmutatur in aliud, etiam vbi quic(cente, ab(a; coy fe paraturab co,fed remanct cótinui cum illo vbi.vt aqua que in quz tranfmutatur in aerem abfq; Cop vas moucatur, &. ue co g»
|ua diuidafà va(e:qrà fubictum. ifhus tranfmutationis effc infimul cii vafe, facitexiftimare ipfum effe locum. D.d. Etquéadmodü in al teratione&c.i.& i juod mouit. nos ad credendum materia cfle, & locá efceft cofimile.illud.n.quod mouit nos ad credédum materiam L effc, cf fübie&um effe in altcrarione. qfi quemadmodá in alterationealiquod eftfüper quod fuccedát fibi duo contraria,v.g.albedo, & ni gredo,& duritics,& mollitiesjita, q» in aliqua hora cítalbum, &in alia nigrum ,& fimiliter in tranfmutationeque eftin fübíláriaeetiam cft a Trífmu aliquod fubiectá, vtin tranfmura- tatio Tab tione aque in acre , & aerisin igné, itia fed & fimiliter eximauimus per mo- (cere guc tá tráslationis loci effe. locus.n.ita teris. dé. fe habetin motu cráslationis, ficut '-ph6j.1materia in motu fm. uam, Sdefüse & fübie&tum in alterationc. € hoc M intédebat,cum dixicita exiftmaui me. ,.&, mus locá effe &c.Et,cü dedit fimili 12. c6. i2. tudinem inter caufam facientéopi eto 1» nari locum effe , & materiam efle, prima dedit differenná,& dixit-Sed illam, aio inlo. &c.i. & eft differétia inter has duas cofecit co tráfinutationes, qíà tranfutatio, pnofeere que induxit nos ad credendum ma fores 1i teriá efle , eft trfinutatio,a que eft. er 8. me 1n fübítátia: tráfimutatio auté,quz ta. có. 12. induxitnosad credendá loci elc jim e eftb nráfmutatioin loco. & hoc in- 4, & (s. tédebarcum dixit:qí illud,gd fuit pr.cc.
Liber Quartus
À aet, eft materia. i.quia tranf-
mr m t risin formam D.dixit
$e; cixi. declarationis gy materia. aiia
serpám. loco& eft, qfü c materia non fepa-
YE s. ph- ratra re neq; continet ipfam:loc*
&HX Iz. vero fcpararur,X cótinet:erpo in fe iim cunda figura, locus n6. eir ineria, e» Siigiturnihil horum trium Jocus eftnegi forma, neq matc. ria, nety fpatiü femper aliquid exiftensalterum, prater fpatiü rei translatz, neceffe eftlocü ef^
fereliquü ex quatuor continen tis fcilicet Terminum corporis, dicoautem contentumcorpus, quod mobile eft $m lationem.
Et,cum loom no fit forma, nea, gmaterianeg, dymen[o: quonam, fifuerit dimenfé, continget "vt fit. bec alia dimenfo à. o fne rc frantlate: fequitur yt locw fit re-
duum quater, quod eff lini eft,
corperis centinentu, f-aud cotinet evrpus contentum , quad umatum eff moneri motu translatione. 3? Cum pofuit hic quatuor, quafi € (Gtradidoria marardliene xittria eorum dixit; Etcum locus, &cideft qqomam/f locus fuciitdi menfio,quz eft inter füpeificies va fis, eft vt fint hic dimenfiones feparatz, alizz a dimenfionibus «orpons translati , quod fübijcitur ánloco. quod eft impoffibile . contingetenim ex hoc vt fintdimenfiones feparatz , & alia impoffibilia, quz dicenturapud fermonem in defhutione vacui. Etifle fermo cft hypotheticus diuifiuus, fed illaquz ponuntur in eo non funt
contradictoria fibi naturaliter. & D ideo exiflimarur effe probabile : $« Quom& mon ini (o nifi ad. conbm& $c
dum tionem, h
fufizotaros efe queeft congrega ellen
illorum exiftétium in loco cótinen d confr-
tr: &quia conuercunfadinuicem. err
Declanator per alim viam, quid defini (9:3. 8Ct
pon ierra ción
Ideturauté aliquid ma^ pia de gnum effe,& difficileca fois ptulocus, tü qiii effema
teria videatur, atque forma, tü
qim inipfo continente quiefcen
te fit tráslatio eius quod fertur, E.
poffe.n. videtureffe fpatii me^
dium aliud quippiam a motis
magnitudinibus. Confertaut£
aliquid & aer, apparensincor^
poreus effe. videntur enim non
folum termini ipfius vafiseffe
locusfed et quod intermedium
,|vt vacuum, id
Et exiflimatur eempre-
bendere eff maximum e
difficile, et boc quod apparet im eo
de materia,et ferma,tt quatras-
latio translati efl n continente, et
spfum efl quic[cens. Ynde 7 appa
ret hic effe aliquam dimenfanem
aliam à dimenfane quantitatum
mebilium. Et adimnat boc alis
Part 35
filum aer qui apparet e[fe no cor-
pu.ev* ideo facit apparere quod lo
es pen tátum ef 'virimum vafis,
éd eum boc illud , quod eo in me-
dio Jta, quod fit vacuum,
Cum promifit dare definition de loco, ex quo appareat natura lo- Supra.t. $ dj oue o
] Phyficorum Gd icper quim dielolenr quét, loco vtt cfdinenee Vulralle x
in eo,& appareat ckufa difficulris in cognitione fübft£ tiz eius & (ecnndum quam conue- Rin epa pian conan &iam apparuit qp pri
Mina ee quit somesitolbus exiftentibus in loco per fe, & declarauic fmilitudin£qua eft inter c5tinens.& materiam , & formam, & fimilirudin&ex qua exiflima£locff effe materiam, inoxpit declarare p ifla fimilitmdo, quz eft inter continÉs&iftaycil caufa difficultatis co-
formam, propter
nente quiefcente, vt aque in cyquide ida ilimathie i f inter fü.
exitum aquz, non facerent: regine cius eltinaneJXideo non exiflimatur hocin eolumna,que trásfertur in aqua de I joco in locum. Deinde deditaliam. juam nódum dixit, & eft, |uia acr,qui eft in vafe, eft infenti-
Bis cei
ina- cumfueritalà
ü loc?.quocirca to tus magis fluui? loc*eft, ga mo
bilis tot*z, Quarecótinttis ter Diitide
min? (mobilis prim?, Loc? eft eff loc
Et tranilatws, C7* [amilster locus etia. efvar immobile Rt ideo ci faerit.
continens , seva quad mosietur, et trantfértur in aliquo mo Te, Y. g nanis, qua mouetur in flu- SRIBC, Fl COLINS spjém et quafi loc. nde ne tefje ef vt lcm fit immobile. ev*
liter, locus vero cft cóuinens immo bilenifi p accidés. D,dixit: Et ideo, tinensintá
exifti traquod efl,Cin quo eft, moucti
dugat. Vtautem vas locus eft, qui
trásferri poteft fic locus vasim
snobile, Quapropter ,cü in.
E uteturgsi.
m influminc nauis, vt vafe magis
quodintusefvt ár
'Ét, vt nauis, quz mouctur intra flumé
, permotum fluminis,cunc non dice.
musq iftud continens habet fe de. contento, ficut locus, fed ficut vas. Deinde dixit: Vnde necefle eft vtlo cus (itimmobilis,i.&/fi hoc fit snanifeftum de loco, necefle cft vt loc* immobilisefentialier. Etideo melius eft, dixcrimus qp flum£ eft
Docmé& Wm.
Liber Quartus
locus nauis, dicere ty totum flumen. eit dignius hoc, d continens naué. qi cmen fm toti eftimmobile: tion.ii,eft mobile , nifi fm partes. Erfignifi id locus nó mouetur effennialiter,fed q» locus eftilludad p mouef ies, quiefcitin eo:$, aliquid mouefad motam i£, tüc motus cius eflet ociofüs. & hoc aj itinalijslocs. Et,cum dedit ic differenti, dedit definntioné, inqua peificiunruromnes differen. tie deveminanors naturá loci, & di zit Vltimá igit cótinentis, &c.& in tédit per vlumá fuperficié continé B tem,& per prim fü fitam cor pori pnmü igitur eit dtia, perquá iffert c6tinens. sequale 2m in |uai, L. it fmol prispcscicnd finisextranc'à fine naturali , Cq eft fimilis locato. Atg propter hoc, medium coli,& vltimum ad noscircula rislationis videtur effejhoc qui € furfum, illud vero deorfum, maximeoib? proprie.qi illud quide femp manet ,circuli auté vitimum, ilr fe habens manet, Quare, cü leue quidcfic, quod C furfum fer£ natura, graue v« qddeorfum, qui verfus mediü continet terminus deorfum eft, «tipfum medium,qui vero ver. fus vltimum furfum , & ipfum vltimum. & propter hoc vide tur planum quoddi effe, & ve^ luti vaslocus.etcontinens. Am plius, fimul cum ipfa re quoda, modo etiam locus exiftit. imul euimcum finito fines funt, Et propter boc opinatur omnes bemaes quod medinm cali , c
19 v
140 "Yitimum motus. cireularia efllo- D cue roc quidem fuperime boc yero anferins principaliter C7" uere,C7* bec eb quema boc efi femper permanens , Qr" vltimum jeff permanens. ineadem difpofitione. Cun igitur leue eff translatabile naturaliter ad | fperiue,e7" graue. «d inferime tunc imferim efl Vitimum cóninens qud eff'ver fie me dium,c7' ipfum medium,cr fupe. rine eft vltimson continens ,
efl verfa extremum ,e7 ipfum E. extremii.et ideo exiflimatur quo heo f aliqu lamam,C quafi efl yas cotinens. Et etiam locus ,et res funt infimul. fines enim, c7" fi mutum apud ipfos fani infirml.
Cum pofüit qp loc" nó mouefef- fentialiter, dedit füp hoc rónem famofam,& dixit;Et propter, &c.&in. tédit p medi cocli, mediá radi, & pvltimü moe circulans, concaud orbis lune.D.d.hoc quidé füperi*ji, vltimus motus circularis motuf or bit,q eftoibis lunc. D.d.hoc vero
ch infii*.& inédit medid mundi, gd F
eftloc terre. Et dixit principaft,& vere. qífi hecduo loca fünt füpius, Sinferi* fimpR: qd nó eft ita delo €o aqua: & aeris. loc*.n.. ferius fed non fimpfr,&
cus perus el nó mpi. E quiaillud eft permanens, & insédis loe» aea
modit verum mdi D d &vlomi tpe
T s fedi
Sirculi eft permanens in eadem di- Hoi
fpofiionei quod non pereant e cr iadinferusneqy ad fuperius là
fi mouet circulariter. Erifte fylly Dublum
eitex duabus affirmari $ ui
iuisin fecun da
€ da figura, cotuponit'fic. Superius
debet effe fix:& vltim dirculatio
niseft ixum:espo fuperius eft vlci-
Solo. pi- m circulationis. Et poteft dici ad
b hoc.qi&,ga. ratio eft famofa,nó cu-
rat vtiin hoc duab? affirmatiuis in
fecüda figura. Et pót diciadhoc
ropofitio maior conuertijqr
2t additei hoc vci fitf maximoambabus füpioti,qff cunc fills il
affirmad- Superius fimplt et fix gd eft in vl.
visin.15- timo füperioni:& fixü , quod eftin
t. 1d vltimo fuperior dtriimtin de
.1d& ;. culanóe: (aperi! b
Me Cb rdiciionc dc di
H deinfriori, addimi ci, quod
eft vltimo inferiori, tunc conuerfio
erit vera. Etquia vere definitiones.
debentconuenire ofbus fpébus rei
definire,inccrpit declarare qiio ifta.
€icbus loci. füperiori , & infriori,
& dixi:Cum igitur leue, &c.i.cum.
igifleuc naturalt füperi*,
aeter fpc eft ai cin
tinent£: (uperius is cóu-
Dim. aps Ernimae Sft dco
in rertia. , n6
Somio. Qporet. Sedifa cosclulics eft vis,
qa minor conuerit vfis affirmati-
j uavá ftf composi ficin prima
figura Supen'eit id.ad qd transfert
leuc naturaft:& illud, ad od trüsfer
tur leue naturaliter eft finis vltime
eirculationis:ergo füperius eft finis
continens, qui vicinat corpori vlti-
mo. Et fit concluditur q inferius
eft finis aqua, concauum aquz.
Etdixit:& medium . quoniá graue
nonquarit hác finem,.finé aque,
nifi fm eft medium totius, non
$mqeít finis aquz.&)fi non, tunc
terra moucretur ad aquí , vbi cflet
Sofoícla. Quid
maior Sonnen, "
magnetesa, vbicuso; füerít t choc e non fenüitur deaqua.. & fermo de, hocent. perfecte in libto de Colo, & Mundo. hic.n. loquitur de looo c6i.rniuerfali ofbus corporibus na
locus efl, &c.& quia co; Pontur marmralt dd vli fad fü aInvicne. perficies contin£tes ipfa, quieícü sen. fune 1n eisfcundum conuenientiam,& pedi;
ili eft vtloc! üt in. fpem vitimns: & quafi eft vas continens, . & n6inanequod eff inter vltima. nó P ep enim eft conuenientia inter inane, 24 &.;. &corpus t nequeineo funt diife- aep. renti, quibus diuidarur in füperi*, &inferius. D.d.&etiam locusta & forte intendit, quoniam locus.& locatü funt relatiua,et relatiua fünt.
infimul, & cum alterum aufertur, aufertur & reli um. & hocnb in fuus
nimr, nifi in loco,qui £& i Mii n. non inucaiAid qii, uenitur illud,cuius eft finis, & defi-' b Finis ni Gir per fud defostum.&, fi loc* cfe aene nl inane,non cflet neceffarium in fuo Pr effe locatum effe: & tunc inueniret cui eft 8. BEEN piscine m lationem , qua UO ier. Jor debe: fie permanens ei pes 12255 Quid deficio ofiguatacomuenit come. Viigi£ corpori eft aliqi$ corpus extra,cótinens ip fum,hocf loco &cui vero n6,minime.quocitca &flaqua fuerit hmói, partesqdémoue^ buntipfi?.cótinét.n.d feinuice, totüaüteít qdé vt mouebi£ efe vero vt non. vt.n. totü fimul Ig Cü nó mutat, circulariterát mo uebié(pardi.n.hicloc* £c fur
Liber A fum: & deorfum n6.cir, culariter auté nonnulla, alia ve fo furfum, & deorfum , qua^ cunquehabent denfltatem, &c raritatem , Dicam nic igitur, q104 quodlibe cpu extra qud f dnd evrpie quod continet ipfunn , illnd eyrpus eft sn loco, et quodlibet crpue extra quad. pussmn eft m lece.et ideo, pofaerimus aquam e([e bmi, tunc per 3 fes eim effent mobiles.quadam.n. continentes quajdam. ipfa
totum , non tran[onutat Liked metur circeularier : iflen.locw,eft re fpem, €x quadam inferMM , mh cj pd quedam faprrum , 9" inferi , C7 € eil omne, quod abet denfüatem,
mum continens, & dedarauit prius
n o£ corpus eft cótentum : qf, [t9 xdeintinirá eícin t féquifex iftis duobus vt nb fitomnecorpus fm tot(i in loco effentialiter fed illud,extra gd eft corpus: il ludas, extra quod non cft corpus, noneftfm totum in loco cflentiali ter. & ifla eft difjofitio totius, (ci- Ricct g non eftin loco cffentialiter,
Quartus 141
efi nihil textra ipfum , & ideo di- D» xit: Dicamus nunc igitur &c.D.in poliionz pacta alniilete pofitione,f tra gd nihil eft, Don eftin loco fan dixit : & 16,6 pofüerimus cotum, &c.i. & hoc, fi pofüerimus tot efe aq, tunc aqua non effet in loco fm totum efiecimmobilis fm totá , & tunc es moucrenfin lococ eflent cotente. & i6 partes mundi poffunt moueri modis ribus moruG,f. qj quedá yaite5 mouentcirculariter& uclam füperius:&efto£in quo urs vtaer,& ignis: & quedam infenus: E. &eftombe, in quo denfitzscb, ve
jua, & terra. Ergo difp Ttoto ma Digreito
mfefta eft, & non accidit in ea qó . & filt non accidit qó in fpharis c& c1 tentis de numero Dhzrirum axle flium.fphera ait octaua n6 contét2,f n acciditci mous ppprius, & ori qui EE diu itin eo niay io.
manifeftü eft i a moder: sa o motíi fit in loco,necefle eft vc to. tusorbis fiin loco.ergo famusinter duo, aut ponere qp aliquod motum non eftin loco , aut ponere p locuseft inane,& dimenfio. Ioínes F
vero pp hoc obedit huic, .locá e£, OpIoinky
& dimenfioné, & vacut , n6 finem.
continenté, vt. die Arie liorapud Vioptia.
ipfum non poffit inane
corpore.qifi dicétes vacufi efle funt bipartiti. alij.n.dicunt ipfam feparari à corporibus & alij nonquorí eftIoines
icus, Ec Arift. di- Scfasti.
citet hoc poftgd cceli &c afa füny inte. in loco p accidés. & in hoc dubita- Qj, ri.
uerit oés ex] ro didtri
Themift, ve» miftij ,
? corlefte n6 6 reqras. e Tloco fen toc, ed f pes Fr S Otbes pl.c.67.
G orbes, quos continet maximusoibis, ficut eft difpofitio in toro mun. do.fingit.n.g caufa in hoccft, qi corpus calefle non é mobile fm to tum,ícd fm partes, & apud ipfum. partes cxli funt in loco, quia conti nent fuas partes, fed quia corpus al tiffimum.v.g. orbis flellarum fixa- 1ü non conuncfab. aliquos conceffit q hoccorpus eft in loco pp fuas partes inuin! tf, qux funtin. concauo cius.iflc.n. partes mouentui circa conuex(, f.cóuexü corporiscirca qd reuoluunt, quafi circi
Pria rcó detipfas licet fit intra. Et hocidem. uaTbem. conüngit toti orbi, qfi mouef motu diurno. p cft in foco fm
quc funtin concauo cius: fi dixenanusqp mors flellati eft ali* à mo-
n orbis.ergo mehus eft dicere qo to
tü corpus ccclefte eftt loco/ficut di-
imusin corpore vltimo, f.m par-
Part 36
tcs d füntin concauo. aut dicamus
ipfum cffe in loco vtxoq; modo, f.
juja partes eius funt in loco preter.
vltimü,& quia partes cócaui fünt t
loco, fi poluenmus qj motus diur-
nuscft totius orbis eflentialiter , &
scar DÓ ftellati.& hoc é necefle fm fcié- Tour ni. tiá natuialé.Etf hocgd dixit The- J miftius (unt qónes nó modice. qi
M ait € qo dí phzrá moneri fm o&spar FI » tes,& non mouef fecundi totü : & Eus P^ worü nihil aliud € q partes.Etét vi ghccsy demus Anft.in vltio fextigi loqui tur deqóne Zcnonis de motu (phe
zico, ponere fpharrá moueri fecun-
d rot, & fecundi partes, & qp fc-
€üdG iotü mutat loca diuerfa fecü
dü formá un:fecüdü aüt partes, fe-
€üdá formáj& fubiectü, vc f illo de.
elarabit. nihil eft igit hoc , qd dicit "ThemifLg cá in hoc ,q fphera nó
itin loco fimpli,cfiquia mouetur
fecundá partes, non fecundfi toti. K. Sisgitur aliquis dixerit p heceft
intenuo Arift. cá dixit i.n.
qd eft cotum , &c. Dicemus ad hoc Obic&io
Q» cü dixit fecundd.u.q eft orum,
non tranfmutatlocá, non intendit.
corp* a moucfcirculariter fed in-
tendit torü mundü. &,cum dixit Sc
alio mó moucfcirculariter, intédic
quud ancibuif mo? cireulans pp
ua(dá /co! ceiti Antamrbuicei edis monus ppt mot clementorá que funt 8.
" dam pates cius, D.d.. ie loc"
locus partid;i.locuseius, qd moue£ circularitercum illud, qd mouetur L ciiculariter eft pars totius. locus.n. fimpli corporis, qd mouetur circulanter,eftlocus cius partium: ficut. videmus Themiftium frelligere cx C verbis Arift Eté fecundü czpóné TThemiftij, cá Arift. dicit cxlum. eftin loco p accidens, intendit pal
terü colorum eftin loco f-orbi:& illud, 3 apud Ariftaruibuitur ali- ly, qz cui pp fuam parté, eftaliud ab co, apud Art. «d atniibuitur alicui per accidés: & atrribui£ i6 ojbusexpofitoribus.vtdicit The dien Pt miftius dilplicet vt colum fitinlo audab eo co accidens, S dicuntipfum e M
in foco fecundá partes. Themuft.ve quodarri 1o dicitg Arift. voxur hic illo, qi € buifalicui p accidens large,de co, qd eft com- I. pa. mune ad acchs,& ad pré. & hoc de- c6,
ij beremus dicere, fi nó inueniremus
aliqué modá verá, fccundá qu ceremus carlíi e£ in loco p accidés.. ocsigit hofes, vt apparet de cis, n6 potuerunt intelligere verba Arifto. Iccle. Auempace vero rfidit in hoc Auépace loco fic. qffi fphara, fecundd qpeft Hifpani fpharra,nó etin loco, quia aliquid. 9PU9exuinfccum continct ills, $& qp hoc proprium eft coi pori redto,nó cor-
Liber Quartus
woluitar . e eeterihe faperficies cóuexi, qd cótinet fphemci quodi nó ccnena [e 13& Et nititur dicere induxit ArifLin locoqfi eft conti- locuseft més diuifüm à re , debet intelligi in. ribus rectis ab extrinfeco,& f moddscrteintsoEzdetg cn fain hoccít. qf& corpus rotundá fi itu p (e, corpi E fion finitur pez &ió corpora recta elemen: inhoc, finiantur coi ore rotindocroedlá vero non i corpore extrin. GG eco. & caufa in Boc ft! qíà linca. fe coc rorunda eft. /& nó pót recipe Eos unge 7c addition£, aut diminution£ : palid.ldi 14e nca veo reda e diminuta: Ene- Tres cdi iee fphera erit in loco f(imi tialis fiencerunt ipee Corpora recta, & os fphera (j uten zajhabebir hoc p accidens: & fecüdá hoco£. 'erit 1loco efientialiter. ximibighon gd co paranir Anfpaco Éopinto Alfarabius.n.£, x pofuit fec
tradicenté gónibus &vna cer nitur in libns noflris, ficut inuenif ex verbis Aufpace, & nó incidit in , mani as Enc ia chos qd * dicit Arift. hil eít,nó ci alos qot corpus zzsagdctdiquádinloco Zl [Wii mid ex fermone ciusin
naturalia apud. eid bos moda cita mo Poder sel pota recta, & m pris in paccidcas,& hoc cit corpora rotá-
da,& modusqui eftin loco pp fuas D
partes& hoc eft totus mádus, cor
pus compofitá ex tibus fim-
licibus quing;. & tot hoc mani-
Etum ex fuis verbis. Nos auté Auer.fola.
reuertamur,& dicam*, qí,cum fit o, & ter-
BÀ pori pe feplone cundi p Ta fproba jualis locato , mani!
eft füperficies cóuexi centri js
rz non eft locus fimplt "non D
rem jualis,nifi pin c5cauz, n&
ciebus fphartz : * locus s. locato quia oc; (upficies. eios lünc equales orbus füpeticiemE jualitas.n. df duobus di.n. id continenti ,E di hocdéq arculus eft z- 1. jualis figure rectorum laterd:& df Eid & qfi duo zqualia habeut menfuürá cóem,qua menfürentur: & fecü. dá hocd£. cfle zqualecorpo ri & fupficies Tupficicit :& ifta equalitas nó eft vera de loco, nifi inane. eflet. ic zqualius pom M propria loco £y d congnená. d
Eras eph fpharra, n6 ee s lo á. ntiacddere hoc, ficut podpens mis caleftibusquas cótinetalia fph: erriafesi. Ethoc F &ex hoc. qfi primá not Quam. de loco, qcollano rei ad ipfum eftficut. collaof[sonrend COn- fa. codi tinens: t dicimus qpaqua in nentis ad ho sone ficur collatio totius cóard. partem, fed dicere fpheram efle in ccatro eft ficut dicere totum effe in parte, non ficut dicere aquam ef fein vafe , & ideo, fi conucxíi centri dicatur eflc continens fpheram, &illud extrinfecum dicatur efle có tinens, erit fecundum a:quiuocationé , quia n alteto funt vere proprictatcsloci . et enim sondinen,
€ & cquale, & reseftin eoficutaqua. in cypho.hoc igif'totü demonfi veritatem opinionis Arift.& falfita [i ciusquod intendit Auempace,&
Siimpoftieile eft exponere verba p. q
3ta definitio, quam induxit
de loco, fitebis corpon fimplici, & Pid rotundo.Nosauté dicamusqín,ci. fit fix(í fm toti , necefle eft vt hoc.
mó fit quiefeens , && quia quieseft
€i pp quictem cétri, gd eft in terra.
& quicseft, quia £in loco eflentiz--
liter ,ideo df colum effc in eodem Joco, & non tranfmutatur ab eo p accidensi.quia cétrá eius eft in lo- H cocffentialier , & hzc eftintentio fermonis Arift.dicentis, qp colá eft án loco per accidés, Vtrum vero di- €xrur moueri | codé loco, in quo £ Raradens ci nibil fieri fum 'm partes, aut fm torum declarabi tur, cum Arift. declarauerii
moueri fm totum, & mutarelocfi, cidens,
ju quo eft per accidés, Tforma eius, non in materia.cft igitur moti , & quieícens in fuo loco per accidés,fcentrum pd eftin Ioco edenta- Qégt e licr.oln.quodinuenifin aliquo. m Alf acadens inueniturin eo, pp. i habensillud perfe. & hec eft intéieiensc tio eiuscü dixit de aqua, de quo- Teoppali libet corpore continente. ipfum ve. &. i- ro fm totü quodammodo eft mopria Nile fm hoc ha inio Arif, 67.8.1. corpuseftin o£mo Ser iettin loco. fedifinrü quoddam 4-61. eftinloco peráccidens, & quoddá eftin loco perfe, & fm hoc dimdif motíi.qfá aliud mouebitur in loco dfénials tal mone » Kino €o -apparetigifex pin Weibosur locoin Pon quiesaut perf ant pae, €idens, & nullum corpuscft, qd.
Csmican uua,
in: loci buiusvt:
videbitur. Et hoc: AA
tendebat Arift.& qj o& zT it: quasiiperhoe corpas (uper hoc , fi corpus
eftin loco per accidens, ergo moue: tur per aecdens. declatsimurn am hoclib.g eft primá mobilium fim. pliater. & fic illud , qd eft per accidens,rit prius illo, quod eft per fe ." Adlocsuem dicadt etai L mouenf p fe, indigét aliquo qui cente,circa qi mouent, vt. t Arifto.in lib.de Motibus animalid localibus: & hoc quicfcés forteerit locus per fc, qi non fuent continés xem motá, & forte erit locus per ac
: ái non fuerit contin£s rem: motam in ofbus partibus, ficut eft difpofitio I corporibus cocleftibus . ergo loci e£ per fe n5 eft de neceffitate efendi ré mot per fe, fed di-
ius eft vc fit de neceffitare effen-
i rem quiefc£té naturaliter .quicfcens.n. quiefcir propter fimilrtudi Quee nem conunentis,& mouetur pp pri 8edit pp. uation£ (imilitudinis inter ipfum , M & continens: & hoc erit, qf moue pd turin continente. ideo ck moms & mous eius, qd moueturin continente, eft p5 prius. exza harurí&ceít em motam e£ oné ifi- Gaium vi serae checa [T ifpofitio: implici, d mo cóxinens: puoiies wig ink) ele- &hoc ere. mentorü . gd autem mouetur non qfi mouct in continente fed circa quiefc&s ali 1ofrinftt quod tfi, eft illud, cuius motus n6 ia c. «5. eft per accidens extrinfecus à natu- En & i: 1 L osnd maris baceft dió corporis torus: ET
Liber Quartus
A& "hoc. accidit. i quibufds COfeni jua fant lo- €0, quia cÓrinentur ab alijseft p ac dens. fm hoc igitur eft imelligen
plo Ale. dusifte locus,vt mihi vf. Alex. vero
opinatur e» fphera flellarum fixa- 1mm non. re dici hod
inioné Ari.dicit.n.g nó €1 loco, nifi co mó,quo m Af mou fé,neq; aecisnedt parus, Deci egonca anloco. & verificaripfam non moueri per fe, TRA da forumynt |uis dem.qfüi non mutat locam fs » Tem » quia non funr diuifz. toco Acqua fonum &eft quiecfs . & fimiliter dicit o noo mouetur p. accidens.illud.n. qd mouetur p acaccidens, nifi quia mots totius cft perfe. & (militer non eftin adu,
uia pó funt diflin&te, neq; in po- RD cuia manquá dispar rum
& pp hoc dicit precife non eft translato X dict non etimpof-
qf non acapitur in definitione corpo C ris nen; torpusin definitonc lodi. Etc locus, qui eft finis, eft in conmus,ponatur q non- neceffi- Ate C0! is S frin loco, nne de bow» pri rad feaut per accidés ? [operis enini ir ipid 2ccidens,non ciit in loco, &, ci n5 an mocur ni sr g lanh it de neceífirate motus, & votum hoc eftimpofbie
143 Vt autem dictum eft,alia qui, D demfunt in be potétiam , alia verofmactü. HA I pressi dd tid, qi eft (imilium partiü , $m po^ tentiam in loco partes funt: ci veroftparata quidem funt, tan gütaüt fe, vtaceruus ,$m a&ü. Et res ficut diximme, alia font 3n loce potentia, C7* alia fnnt inlo co atl. Cum igitur illud, quod eff confanilium partium, fuerit confimi, partes enm in potentia funt y. An loco , donec cum feparevtur fed. runt contingentes ,'Yt acerum i locoin atfu
Cum declarauit p quedam cor- pora funtt loco. icntillaextraque said tors continens, funtiloco, quia. eo t in loco hec eft difpofido conporis totius mundi,& qued füntin oco peraccidés vilud, 3d mouctur circulariter, inoxpit
dlarare& o quzdam attribuuntur.
loco tiay&c actu & di
xit: Leres, cur iximus, &c.i.qi P corporum aliud eft in iain loc, pis efe in ipfoinadu, &caliudet Ia locom Dd. Cá igitur. ra &c.i jue fü in loco ia pora fume pa
corporis continui confimiliü partium, dum fuerit continuum, v.g. aqua: &,cum parres illius feparadtur, & diuidütur abinuicem, etitin. loco in au. Et in iflo fermone eft ordo przpofterus . & deber fic legi. incurerunt in
€o inactu , fed crunt contingentes. ficut accruus, & intendit, be
€ ditcis vteontingftur , & eritlocus. eorum vnum, vt aceruus tritici.cor pus.n.confimilium partium , dum. Yon diuiditurpartes cius funt in lo €o in potentia,& cü diuiditur, tunc partes eius füntf loco in actu.fi igi
tur feparanf partes corum;ciuntin.
docs diuerfis actu,& fi non feparan. tur, fed erunt contangentes, erunt in vnolocoin actu, & tc erütqua. fi medium inter illud, qd eft in potentia pura, & actum purum.& intendebat declarare per hoc, qp totum non eft in loco atu, aut potétia, & fimiliter ccelum .
H Atqgaliaquidem perfe. vto£ Corpus, autfm latione , aut fm. augmertü mobile, perfealicu^ biexiftit. Coelum aüt, ficut di, €um ít, nó eftalicubi totum, neg vlloinloco eftfiquide nul Tum corpus ipfum continet: in quoautem mouetur , hocet lo^ cus eft partib?.altera.n. partiü
mw ,mneft in "ybi feci E. ysiiec diuina ipe mon contineatur à cerpere emnme: Jed fecundum quod monetur , fe. eundum boc partes eim babentlo eum. partes.n.eiwe funt in[cparailes. abimicem . Et quadam per. accidens v g.anima,C" coli par fes n.aliquo modo emnes fnnt inlo e. continent qua[dans. circulariter. et ideo pars mouetur im i Tiam yere rd 18 ali Jj. bec.m.efl vbi, L eft in [e aliquid yes" indiget aliquo. alio quad extra illud e 56" qud. continet illnd . 7^ men eff aliquid preter totum , C9 "yniner [um ex. ira tetum.
Cum diuifit illud gd eftin loco, 4$ in a&á, & potentiam, ité di
As &ce alteri adheres eft, Alia verofm Yi sittlo accidens, vtafa,& coelum. par^ din. tes.n. [loco quodammodo o£s
videre illud in pet fe, & p accidens, &cdixicErétquedam prr (e Act corpora mobilia fantin
funt.in circulum.n.cótinetalia aliam .idcirco mouetur quide circulariterfolü qd fur(um eft, J Totum aüt nonalicubi eft, qd «n.alicubi eft, & ipfum aliquid eft, G adhucaliud aliquid effe oportet prater hoc, in quo fit, qi continet, preterautem vni^ uerfum ac totü nihil extraeft, Et etiam quedam "n oue ntm omne corps, moue pe ficundurm translatienem, aue fecundum augmentum , ef) per [e dn alique Yb-Et ceclnm,ficut dixi
quzdam loco per fe,& fünt illaque mouentur m iectam mádadont, aut fm. augmenrum.illa.n. quc mouentur his aodbuscontinctttrab aliquo alio extrinfcco, cá fint naturaliter. terminata,non terminantia, Et, c declarauitét hanc propofitioné,diecnté pofa'corpora, extra qua eft aliquid,funti loco pfe, pofuit alil, & ct qp ccclum non continetab ali juo corpore ofno, & ifta propó dcdarabitar roprie in X Mü-
lum nó efttloco per fe: fm totü,Lorbis, qui moucf motu diurno fm totá . & hoc imendcbes e
Lcestee. do:& conclufit in fcda. ttem e
Liber Quartus
A dixit: Etcoclum ficut diximus, &c. ifle.n. fermo continet conclufioné, & vná propónem.Et forte intendit. P hoc,p dixitnó cft in vbi,neq; eft 1n loco id£:& erát nofafynonyma: & ralis doctrina vfitatur ad expofitiócs Et quia quedá pautes cius cótinenfab aliquo exrnfecoyexcepit hoc,& dixit (ed fm q mouent, &c. j fed fm qp partes cius mouentur, parteseius cótinent fe adinuic£, d£ qp parcscius funt in loco fimplt.& eftintlligendá q, licet fint mpl in loco, tn hoc eíteis per accidens fphzra.n.nó eft innata moueri in B fphzra,& vlt in continentc. & non eft ita de illo,gd mouetur motu re &o.mobilium igitur quedam funt inloco vero, quzdá füntin loco p 2ccidens,vt col accidentia, funtin loco, quia fübiectum *aL pex. eftin loco. &* prope iftum modum diamus colum cft in loco accidens, quia aliqua parseius Es in e edam d illor,quz fantin loco veroquzdam fünt per £,& funtillaquz mouentur motu re&lo, & funt p accidens quzdá , & fant fj &xlefles contentz : fi ofs fphexa oxleilis prxter primá, d habet motum proprium,eít coni ta. &, cum induxit modum rum, quz funt in loco per fe , dit Et quedá per accidés.v.g.ala & ca-lumj.qfi afa PE inloco, qua fubic&tum cius qd us, eft in lo- €o.& colum ét fm ttim elt ín lo- «o, quia cétrá eius eft f loco. Et ifti funt duo modi cius, qd eft p accíis, fattribuere accident rei illud, gd arribuitur miautacribuse toüil ludgd attribuitur parti.D.d.partes Eee inloco paccsfm. vero
144 eius fant in loto vero.(d&.n.coati- D nentquaídam circulanter. Et dixit hocquia vltimusorbis, qui. bp prie motü diurná,fiue fucrit f Tusfiue alius n5 debet habere mopropri, prever diurnum , Et dixit quodammodo qi hoc eft acci densei, cá corpus cxlefte nó eftin. natum vt it, contencá, fed cótinés, D.d. & ideo pars mouetur circula-
ruet. &intendit. »parté mundi feft tori ea npe ifla pars efLin loco p accidens. *
-n.nó eft in loco p fe, neq; p acis, n6 habet motí p fe. Etió dixit, To
t vero non eft in aliquo vbi.& in- E: tendit per totíi, toti mundfi . & di-
xit in aliquo,vt concludat effentialiter, & accidentaliter.&.q d.totum. vero non eft oIno in vbi. neq; pfe neq, p accüis.D.d.qfi hoc vbi &c.i, id.n.gd éin loco,E1 fe aliquid,& in digesliquo alio cótinente ipfum, fedextra totum nihil cft continés ipm: qi hoc nomé rotum figni-
cat gp extra ipfum non eft corpus aliquod omnino. & hoc manifeítá eft. Et debes fcire o Auic.opinatur Aule. opiqp corpus ccclefte nó eft in loco, ne pui que per (e. neq; per accidás. dicit.n. P^
tÉ- quód morus rotundi nó eft tranf- P: loco
latio, fed motusiin fitu, & n6 elt ne neq; pec ecflarium in motu fccundá fitum, fenex » vtfitin loco,Et hoc eft córra Arift. 256hsui & contra verum. Primo quidem, ,, ph ch. juoniam in fitu non eft motus vt 85.mpro lararum eftin quinto.Etetiam, basooniqi locus eft prior lita, & acceprus id At in definiti&e cius. quomodo igitur habebitaliquem fitum, & non habebit locum ? Et etiam manifeftd. elt per (e quód motus fphzrz eft translatio,& tráflatio eft in loco.& hoc manifeítá cft in fuis partibus qm
qf mutantlocuta : tota vero (phe fánon muratlocur , vt exifhimains ip ferae locam rund LIS irá mutat ie non fm fübiectum,vt deelarabit in illo loco. Et exiftimauit dni mom Bi mutas locuni in forma,nó in fal motus EU CRIT stus cia bonterá cent excon- Ucxo perfecta rotunditans ad conexi rotunditatisicl cónida in puulza conneta, ri perfe&t: conue ads c rotmdditans, Eft if vnd fecundum fübic&um, non fm fornam, & ideo cranslado isro tundi fm totum circa toi
uia mutatur de áu in (itum , eftaliud Ap Elo pend
ini| itu. Et hoc i; i: Aui
Ci deco- pepe it. Et mouit. T3536 A9 ipfum ad di hoc, quod di- " — mtAlezanporbis flellarus non eft
quód non eft tranflatio . & hoc 109m nihileft.
, Etpropter hocomniain coe Jo funt. ccelum.n. ipfum totum. foraffeeft, ERautem mE
lum, fed coeli qui. viti, musf. & gens mobilecorpus terminus quiefcens , & ob hoc terra quidem inaqua eft, hac veroinacre,hicautemin gthe^
re, & ther, in coelo, ceefum au K. tem non amplius inalio eft,
Eb propter boc omnia erunt im tetlo "videtur enim quod cali efl totum . Rt clum non efl in loco , fid diquid ex celo," eft vltimió ein contangts cor pus, qued babet moueri, C7" ideo terra efh in aqua, €7 Aqua in aere , C7 aer in atbere C ether incelo , celum'ves romn eft in oliqiu alio.
" ia (unc *4€ Laus i e: irí codo. & ipfe induxit cóclufion& tantá, cá dixit: Et propter hocofa erunt in ccelo & conucrfionemi ma. oris propofitionis, cum dixit videf
i enim q colum eft
quia conuerfio eius eft manifefta, & minor Rropoliio ef manila & dixit vi quia declarábitur, qfi declarabitur p extra ecclum nó eft aliquod corp omnino. D.d.Et celum non eft &c. & intédit
vltimum cont concauü Delia luno quod cbtideri net ignem . et jntédit per corpus,quod habet mo-
loco, cauumorbislunze. & dixit hoc, ne
enftimetur qp locus fit &qg Docum£exlum non eftlocus nifi fm qp c5- er^, tinet, Etint etiam per hoc rz eft videclarare gr illud , quod eft dictum má a4,lo in definitione loa inueni effe con c^ a4 Vide uentensin quatuor clernendis Tr ic aris 2.0. ficut dmt, inuenitur in vltfo vicimuns juz,& aqua in vltimo aéris,& acr ignis, loce elim, vt tur in Colo & Rnis vide Mundo,ftin vltimo ignis, ignis r4é. arcas in vlimo orbus. fed poi Folio,
Liber Quartus
tfterifis noo mani-
A i pe ooss deca
Part 37
Wo exi Mrd Smiles hood dixi eve lí vero non eft in aliquo, declarabitur: Clo, & Mundo. Solpantwr dubiacirca effe Loci, Cv notifs catur: ein i homes en feiessemáimi ici baberi pit torb mo. ni .C«1o. * Y m aut£ ex his pom récdubiationes om
* 2 nesfoluétur, fl hoc mó dicaflocus. Neg.n, flmulaugmentarin: locum,negy puncti effe locum, neqy duo cor Porain eodelooo, neg fpatium
d effe corporei. corpus.n.€ snedium loci quoduis, fed non fpatium corporis, Et eft locus slicubi,nó autem vtinloco,fed vremisusinuminem nie, ei? locoé f mobile corp?.
ari ef eft ex boc , ci leco diat bu rino, quid sii qà eer didam Nan. dime P
Jequbd dimuid nes axgiatr per
augmentum citu, in que cff neque "ve pitt fit pow, nea, deiode pelofnt in ende cs nag wo ew ft dimenf aliqua cerporalu, freut eft. finie m fimto. qumam d Ind, quid eft meer locum efl , corpe puidius acr ind corpora . - Loc vere eft in Mmesare der d » [ed fe eundum quod efÉ foni |uesipini ri epu , quá baber
doli i
pon conn. €, nif
145 Cum promifit dare de&nirion£ D loc cóuenientéolbus pripcipijsin o uenüsinlomAt per quá difiolnantut oés qÓfics accidétes: Inccepitdeclarare quomodo » difliantur quzftiones pi ex hac dedefinitione , & dixit : Et declaratü EC TU T A [ó: res con inen i laubfex hac. ne. Dincorit difibluere Vnam illa
po vcr : Non.n.eft ne- |uxflio dicens, qp &
omne corpus eft 1 loco , & in omni
lec veftcoi neceffe eft qfi corp* »
augetur, vt. augestorserquo
fequitlocíi effe;
finitionem.qffi locus, fecüdd qj cft
finisacadit ei augmentum per ácdé, vici eoe d Rr
füntfaalis, Spin
&aeris.& q6 cringi d up. mento (quit vt fit corpus.qfi hoc. non. ud |ni£, nifi Mi nett
perfe. dein iam qbné, cd &di-
dr eee:
betlocum,. eit vc fu] esha- p habeat
habeatlocum, &, fi (u, betlocó, neceffe eft vc. Iocteseh linea, »ümilie pictus
zen coningits ui oaadbesiebus erb locum eorpons ele vi mum continens non contingit hec quzítio. D. induxit Tertiam que ftionem, & dixit icis ende loc cita quiin nentibus iones, & fer- T moni
ur im
G qf& mutantlocuta: tota vero phe fá non mutat locum , vt exifimatur: Et Anit.declarat in vltirtio fex.
gor. ny fpharra murat locum fecundi formam,non fm fübiestum,vt deelarabit in illo loco. Et exiftimauic
re, & ather,in celo, celum au K. tem non amplius in alio eft.
Eb propter boc mnia erunt im. atlo "videtur enims quod cerli efl totum . Et clum nom efl in loco ,
Anice.q mos, qui matar locuni. éd diquud ex elc ef Yltiomis
in forma;nó in fü motus &ndgo pet fond boc gli & intelli -
tund: fm totum circa rotaliarem.
&Etti,eft mutatio loci fm formam
€iusnon fm fübie&tum.&,quia ifti
translation: accidit diuerfitas fitus,
ÍRtus totius fphzrz ad votum cert
trum, vocauitipfüm Auic.fitualé,
& dicere motum c£ fitualem , qui
mutatur de fituin firum , eft aliud
ipi i Eth ignem Aui
inij itu. p i: Aui
€& dere- cen, aut vitiofe: cc Ermou
L^ ipfim ad deendum hoc, quod di
aibeope Doeqepersatias,
1 » jut » Vg: quódilte moni noncit in
eint contangts cor pus, duod babet moueri. C7" ideo terra efl in aqua, €7 Aqua in aere , Cy* aer im.
re Cr eter incalo , celum Yes
romn eft in aliqie alio.
Quoniam omnia füntin toto : & totum eft ocelum : ergo ofa erüít. Dx
for- in coo. & ipfe induxit cóclufion&
tantü, cü dixit : Et propter hocofa eruntin ccelo, & conuctfionem ma soris propofidionis, cum dixit videf enim à clum eft totd. &fecit hoc, quia conuerfio cius eft manifefta, & minor itio eft manifefta . & dixit videcur, qnia declarábitur, $i declarabitur p extra celum nó eft aliquod omnino, D.d.Et. exlum non eft. &c. & intédit per vitimum contangens concau(i orbislunc quod cóunet ignem . et insidit per corpusquod haber mom & intendit,vt mihi vf, M. qd haber mouen adillud ad con-
loco, cauum orbis luna. & dixit hoc, ne
&quód non eft tranflatio, & hoc 100m nibileft.
, Etpropter hocomniain coe Jo funt. ccelum.n. ipfum totum fortaffe e(t. Eftautem locus n6 «xxlum,fed cceli quiddam, viti» emusf. & tágens mobilecorpus terminus quiefcens , & ob hoc terra quidem inaqua eft, hzc veroinace, hicautem in gthe/
enftimetur locus fit o & Dom. clum non eftlocus nift qpc5- "oce
tinet. Et ini etiam. OC rz eft vii deciacare illod, quodeft itum má alis in definitione loc inuenif efle con c* 14 vidventens in quatuor elementis, ter jode»
2.0. ficut dnt, inuenitur in vltfo vitimum aquzy& aqua in vltimo aeris, aer ignis, loce éuam, vt in Codlo,& Een
Mundoj;eftin vltimo ignis,& i aiio orba d polit ta Lic, 4 t^ pofitione,
ioc, ilium per 266924 s fimiliter hoc,gd dixit, ccr vero
yiffa.c see ss
Liber Quartus
A poft eftexiftis non mani-
nec . non eft in aliquo, declarabiturin Calo, & Mundo. Solnemtwr dubia circa effe Loci, C netifi
cator quidper cia defonitionem ip natur á moli lici haberi pot torio fhRhebqwiHi CA 10. c0 Anifeftum auté ex his qe & dubitationes om^ * 2 nesfoluétur, fl hoc mó dicaflocus, Negs.n. flmulaug^ y mentanini locum, neg. punciieffe locum, nep duo cor porain eodéloco, neg fpatium aliqd effecorporeii. corpus.n.€ snedium loci quoduis, fed non fpatium corporis. Et eft locus alicubi,nó autem vtin loco, fed Vue mppeDE oé qd &flocoé 6 mobile corp?. a iclarai dex boc , ciloes dicatur boc modo , quod scs 4o Je quid aliquid nes, augtaner per. yreque
m fnite. quond mà en.ne ens eff in loco, fed corpus , qued babet moueri .
145 Cum promifit dare defnition£ D lod c6uenient£ ofbus principijsin sensn loto erquá ifloluantut oés qÓnies accidétes in eojinccepit declarare quomodo difodusatur quzítioncs predicte cx hac dedefinitione , & dixit : Et declarat Pridie ls qon amens iei: óncs contingentes Prloco dilolubfez hac inone.D.inccpit difloluere Vnam illa mm qónls &cduric Non neftnec i. qfi quxflio dicens, qp omne corpus eft f loco, € in omni Joc eteorpus neci eft qfi cor angetur, vtlocus augeatur, ez quo E. fequi£locfi efle corpus.ifta.n. quzftio diffoluitur hoc mó pet hác definitionem.qff locus, fecüdi qj cft finis.accidit ei augmentum per áccde ecd cm dl hisce pori d funt &clis paffionis, Caqug & acris, & qó cótingit, qfi ponatur augeri eflencialiter vt ex luo au; menro fequit vt fit corpus.qífi hoc non quit, nifi angmenrl iust perfe. ded Aliam jóné , & di- Xit:neq; vr punctus. locum. Aelio diens, jii, fi corpus habetlocum, eil vc fuperficies. cies ha- F inca habeat
loci sf linca, milies plius.
1fla.n. funt proportionalia . hoc.n. non contingit, nifi ponentibus lo-
cum corpons efe corpus , ponenibus verb locum eorporis ele vii mui continens non contingit hec
queo D. index Tenis que jonem, & dixit neq; duo corpora erütin eodem loco. lita quito non contingit é, nifi ponentibus locum effe aes di fiones, & fer- Phyí.cicó.Auet. T moni
G moni dicenti qii quemadmodum. locus puncti cft páctus,& locus (üpec ett fup continge fet vtlocus corporis fit corpus . nenibusvero ipfum ei lómum *ontinens non contingit hzc qua-fbio.D. indurit Quartam quafti n£, & dixit neq; vt fit nobisaliqua. dimenfio 1n finito . illud.n. inter locum,&c.i. & non contingit. nobis vt locus fit dimenfio, quc eft inser vltima, illud.n.gd eft fiet vlt ma apud nos, femper in co cftalicorpus non dimenfio abílracta à re . & fic non contingit no- H bis fm hácpofitionem vt locus inoc £in digeatloco.qífi locus apud nos, fm Wnirdcip eT d £inlo id eftin fm qp füper- SAEI? ficeseltin corpore ideo hó confupfici- cediturg; omneensefi in loco. & bd hocintédeba, cum dixit Locus eft ' invbi, non fm geftin loco/fed fecundum q eft finis in finito.i.Szctf dicitur locum cfle in vbi, nó eft fm. qpeftin loco/fed fm q dicit: in fi-nequi eft vna füperficiesaur fu) fias plureseffe 1 finito , cuius funt. füperficies.D.d.nó.n. omneens eft in locoji.fed quzdam entia funrin Y übic&oCacadentia,& quedam in. loco findiidua fübítantiz : & dixit fed corpus quod habet moueri, fcorp*ma ad. excpicidd T corpus mathemathemau- ticum quod non eftin loco;nifi fe- Site. cundum imaginationem . cidiima — Erferturigiturad fuü ipfius doc locü vnumquodg rónabiliter. eel qd.n.confequenter et, & tágit Parco, nó vi, congeneü eft. atqj fimul 76. adnatafpasfibilia funt: qug ve^ rofetanguntpasfiua, & actiua funtadinuice , Et manet igitur
eé jore.
natura oéin proprio loco, vni, K quodg nó irrationabiliter,ete nim parshec in totoloco, vt di uifibilis psad totü eft: v.c ad moutataliquis parté,autaeris, Et rele "ynumqueda, corper transfertur ad eunde locum.oz.n.
Sf uod efl confequens aliquod, et co
fangens ipfum, ni eft Violente ni '€neum cu eo. cumigitur ifia
pl ex es, quod. yii b agent in fe adinuie, C7" cum fue- TIME contangentia, agent in [e ad- y. inuicem ,ant patientur à [cmuice. Et qualibet reri naturalyü quieféit in loco fibs proprio. e7* boc re- Gum eil , cum pars eti quiecit 3n toto . C7" illnd, quod eff 1n loco , dipofitio eim efl , ficut difpofitio pertis divifa ad'yomer um .'v. g.. cum. aliquis motor mouerit partem Aque , 7" aeris .
Cum dixit qpex hac definitione 4$ difloluuntur queftiones acadentes
in loco, incepit declarare &epex il M lispót homo dare caufam , ex qua vnumquodq; corporum habet jpprielocum proprium ex locis natu ralibus & qp qui dicitlocá effe inanenon poteit dare cám cius, quod apparet ex diuerfitate fpecierum lo €i propter diuerfitatem fpecierum. corporum, & dixit: Et recte, &c i. &,cum locus fit vltimum corporis eonanens locatum , rectum cft ve vnumquodque corporum transferatur ad locum proprium, cí tráffcrtur ad vltimum corporis ibi pro prij-
Liber Quartus
À prij. 2 omne.n. dite turaliter ad vlamd alterius corpopunt ris donec tangat ipfum,& illud cor pusad gd mouctur,eft vnigencum.
mouctur na
vümidalteri? cor-. Cfi co. b caufa gitur in hoc, qd cor. pods do-- pora mouétur ad loca propria , eft, 3e: UP quia vltimum corporis cótinentis illud &i- do V. Tid. cóuenit cái vlumo rer more. & hoc adgi mo x inuenifi vacuo. zTvacuon.nó uc, vnife eft natura, neq; vni; ; disei ES uerb Ethocin am die Lc. j«, omne.n.quod eft confequens , c. ibi vide 1.0€.n.quod moucf ad aliquid naa.c. 69. turaliter,non violente,doncc occur. bicamo racilii, eft vnigenet cü eo. & quia, p mobilia vident! moueri ad vltimá civi. ,. continentis: & omne , qd mouerur ecij" ad aliquid naturaliter ,€ vnigenet elnvacuo cum co: vltimum igitur neceflario ftiv cft vnigencum. & fic in quolibet vl fr aa umo concauo elementorum , Cp Siren aqua mouetur ctiam ad vltimum pn. j6.& aerisquando aqua fuerit in fuo lode co mundi, aut in aliquo lo co violéte.D.d. cum igitur illa, &c. fuerit có. d. .1.c igitur res vnigenez fucrint. mrnó- connnuz. non aguntin feadinui- Eire 34 cem: &cum fucrint cóiguzs agüt Woice:& in feadinuicem.D.d. Etquelibet re osguz, Tum , &c. S ifte fermo nititur dare C cim quietis corporá in fuis vbi na. in fe turalibusex defininióe loc, ficut de finiict- diterillo cám motionis corporum degen. ie, ad füa vbi naturalia . & fermo fic €; 544€. cÓponitur.Corpus in corporc con- 7 Pci omes ipfam dt ficut. pus diuifaà toto continuo:& omnis pars diuifa à toto continuo figitur. quando o5 tinuatur cá toto, quie(cir apud ip fum,v.g.pars aque diuifa , qi mouetur ad vniucrlüm aque, & contitinuatur cum co; fequitur ex hoc vtcorpus locatum figatur in loco, fccundum qp ft pars illius.
146 Et nititét p hüc fermoné dare cim D quietis naturalis,& vlfs, cum cá in quiete cft eadé cí, quz in motu, & eft fimilitudo que eftin cótinente, & duxit difpó eiuseft ficut difpofitio partis diuife,&c.quia locacum. quando tangit corpus continens ip fum,non copulatur cum co,& fimi
litudo inter illa eft vnigencitas.
Sicaüt& aer fehétad aquá, vtmateria.n, illud aute forma, aqua quidem,materia aeris eft, aer vero veluti actus gdá illius, náaqua potentiaaer eft,aer aüt p potétia aquaalio mó, Determi nandü aüt eft dchis pofterius. fed pp teporisopportunitatem neceíic fuit dixiffe, in manifefte. aüt nuncdictü tüc erit manife, ftius.Si igituride eft materia,et actus(eft.n.aqua ambo,fed hoc dé potentiajillud vero a&u)fe habebit vt vtiqs ps quodámó ad totü.quapp & his tact*?é.co pulatio aüt, ci ambo actu vni facta fuerunt, Et de loco qdc && qpeít, & quid eft dictum eft,
Et nidetur etiam, quod collatio Y
denis fm eft quafi mate. kind [| forma.aqua auté eff anqua; materia aeri aer yero eft tanquam alique atm ilims.aqua. nef im potentia aer, aer vero eft im. potentia qua alio ma . Et boc determinandum eft in poffremo fed necefcitas cogit ad dicendum. Joc, in boc loco. fi igitur fermo mn fft manifefine in boc loco , ilie erit manfeftw .
T (ij Cnm
G ckigitir ide fuerit materia , C poi se iiu éd illnd eft im petttia,et boc (ecun fo redi quite fe LÀ mo apud tepesci viri iini et fiit cotima mw "M 4mle rni in ati. Htec igitur fit di- Gum deloco fiefl,eo" quid ef,
49 . Niiturf hoc (érmone dare cau-
fam in hoc cótentfi eft fimile c5 a Chégi tinent digt.n. q» à contentfi ita fe irafeb& habetad continés ficut materia ad
^. icitur per contincs,&, quia hoc Capit Pera a memi i poches [d pe endirit Et vt Aci. & videf p aqua pne eft fimilis materie, & aer efl milis cicpettz forma. & pp hanc fimilitudiné al- EE rmremiuirdginn D materia. .b t ert quia onlnens conrentü funt in. Ace Stu S forma, & materia non funt 3» — inactu/, vua, perfe. contin&sigi vorand tur, & contentum affimilantur par ti,& toti quodammodo,& materie, ak & & formz quodammodo, Et , quia Mer vuunque EquaG maria requi: &formá. vtrunq;.n elementorá vicinorü eft Lilo in potentia reliquum: & fuerit poft PPottis, fm qp altcrum eft quafi materia f s aqua fonat » &aleerum quafi forma, aer, it declarare pon tentia mon dt ins eodem mad » Eid E disitaqua neltin porruda ae, 5. crea. &c.i. &dixim' jug é mate Ero fiaaens,cqa aquà £*ef(aT pota. Gra fa primit" , & pría intérione vt fitaer, e. aer vero quafi £1 porétia pp formá aer, tar ve t0 d! porca pp orm: »oétpod materic.& quafi cà in hoc cíl, quia.
sereft quafi pfedio aquz , & ignis K sra d Euh inés eft ius na pef c5tento ectidi hoc. & é alteri eft mime d [uafi priuatio, &alerá quafi fofa, mnievido Ail quat generatio) alui 607 Me- |uafi corruptio. &, quia ofa ifta nó vif cóGfe. fnr maniffta T hoc oco, dixit: Ec. Licoendeterminádá eft hoc in poflemo , d Cóin£s &c.i.& hoogd diximusyy ctinens nobilius € cft quai forma, & content(i quafi css» & matcrianó eft manifc(t in hoclo ed x chuc pro cófié etd tiquoufa; : js CL ri quaf Carli, & Mundi. D.d. C igitur idé fos kalfuerit materia, &, vult deddarare Ea iftum femonem q alter c£ quafi ger q matexi2m,& alterum quafi forms, L fici edere vralerü fit ficut ped pars alterum quafi rotítalio m6 P viditum eft fopcrius A dixi: Cl Porn igitur idé, &c.i.eum igitur id£.v.g. de 4. co aqua fuerit compofitd cx mareria , t.c. 4.5 & forma i vrrung;.n.dicituraqua ,
|fà materia d£ aqua im potentia, Sc Semadr aqua in adu : manifelt eft € masecia cft tanq pars.& for sME die ma tang totfi . gff hoc nomen bt dicitur de parte in potéuia, S de to-. cj. coute. t in a£ty. & cum ifla fi difpó có- 7.me.c&. tinentis de contento, manifeitá eft 1.
qp continens ita (e habet de. congé-
30, ficut pars de toto . ceft etiam.
juafi alia caufa in fimilirudine, M haer ia D. aie hecdie
(unt contangentia, &c.idell &,quia
ifta habét[Padinticem ficat pas,
& votum . ideo funt conrangentia,
& ficut continua, fcilicet continés,
& contentum , quando altium. tranfmurabitur in alterum. Hoc igitur fit di&um de efl loci, S cius quiditate, "
Liber Quartus
A nantecedentium librorum diuiflonibus, vfque ad hunclo^ cum, Auerroem , cui hoc dica^ tum eftopus, in Media eius ex^ pofitione, tanquàm ducem fe cuti fumus: in pofterum vero, cum canpbis e commenta, tio, vé re&tius videbitur, parti, tionesaccommodabimus,
3SYMMA $1CYNDA De Vacuo. aodad Naturalem. 'con9derart. » amu atque afferentium Va-. rali Cap. ER |Odem aüt m6 exifti,
ffici conf) IVacuo,!
& qüo cft, autquid deloco. nangy fimi!
quidem effe,
C molem, cuius fufceptiuum eft, cum veto priuatum eft vacuü : tandj idem quidem flt vacuü,
Di sir locus: effeautem
i rendum £f qid Et [ciendum epertet. ate dem entiers ds
V ace boc modo , quo de loco , e perferutari de ipfo quid fec yet^veriá fitnt mm, C77 interi
tec In negando es co
imádum cít effe Phy.
eft, aut efl ficactt
habetet incredulitatem , & fidem p ea,
mentem ex e.Dicenes.n.ya- D
Pd tuum effe ponunt ipfum quafi ali
Bere dmm fenis
dre retumer quanbca d a cn
Jed elfe esrum mon ef idem.
Part 38
Cum compleuit fermon£ de lo- $9 o incorpiti |de Vacuo,& dixit Et. lum Kon (ruta. tion£in ipfo de tnbusinterrogatio
nibus de quibus etin
Joon vtrum fii
laruralis debet 15d devacuo, quia cbuenit fm imaginationElocS A motui, ralis naturali bus. & hoc mouit dic£tes ipfum ad hoc credendíi. Et, quia locus eft fimilis vacuo : vacuur.n. apud dicé tes ipfum eflc locns finecorpore: ster illa eft ppinquitis & ita inüenirusin lib,, lib. aitnfo innenimus qp inert illaeft ditania in Ari ico aítin (criptu. 1a cÓueniunt. inquitas,& d:ft& tia. & forte € ertor fcriptoris: & forteditiiact quia alert efl ver &aleriet mpm? niquid fi& vtrum fiti.& pícrutari e. [uid fignificathoc nomen Sis Yacuá , |f quid eft Trerrogarur ad. di; qb
1 tionem nominis, €in ferro io precedir interco ^ ganoné de vtt (itin ineenogario- 4, rg,
& iflaint nibus fimplicibus.ini tio aüt c, 5.
quid fit, que fterrogat dc cius dctione , eit poft interrogationé P
Jj, Yuü.& ideo intorpit ab interroga-
tione per quid fit,& poft induxitin terrogationé per vtrum, & dixit & perícrumari &c.i. vtr fit, aut nó fit,
€ &fi fito cft. Etfortein hoc fermonccítordo fpofterusita,g lega tur fic.&oporrt primo perfcrutan de vacuo, vtrá fitaut non , & fi fit, quid fit, & quale fit. D.d. Dicentes -n.vacuum,&t.hic dat caufam , » quam oportet Naturalem confy. fare de vacuo.& eft,qif dicentes va. cuum effe,credunt ipfum effe,ficut. locus& vas: &,cum aligd corp? eft in eojeft pleniiz&, cá care illo corpore,cft vacui, ita, qp cótingit iftis, vtlocus,& plenum, & vacuum fint. idem fm fübictri diuería fm de fimtionem (scu nihil fueriti co, H dicat vacui & ecónatio-he.n.duz difpofitióes funt oppofitz,& fi fucsit confjderatum in refpedtu eius , qd fübijcitur in eo dicetur locus.cá igitur duxit idem, intendit fm füb- Hicfamit icctum. D.d. fed efle corum nó eft aliqua c£ idem, id eft fm definition£. vacui ui enim, & locus funt idem fecádum ne diftin- fübiectum , & duo fecundum defia, Idéf- nitionem . fioc Inc 2. deaía, ipere autem oportet con^ Multi fyderationécapientes, & ea, à 1fra.c. 6i. dicuntaffirmanteseffe, & rur^ Ses». fusquedicunt nonaffirmantes 4. Bc ap ir «in — effe, ettertiocóesopinioncsde 1 ipfis. Alij igitur monftrare ten^ tantes qp non eft, non qd hoies voluntdicere vacuum , hoc re Sorge »fed peccantes dicunt, vt Anaxagoras, etqui hoc mó redarguunt. demonftrant.n. c aliquid eftaer , ftricte ligantes vtres,demonftrantesq qp fortis eftaer, acaccipientesin Clepfy dris. Álij autem homines vo^ lunt vacuum effe fpatiü,in quo nullum cftcorpus fenfibile,
Et epertet n penere principri K. eonfjderatims, et narremue quid. dicunt in boc opinantes ipfum e£ , et quid dicunt ét opinantes ipfum mn effe , ey gres cognitas ines. Dicam igitur quod ili , qui nituntur probare ip[um non e|[e , contradicunt ei, quod bomines intendunt per boc mmen'vacui, fed €i, qued ipfi intendunt per hoc nomen peccádo, vt /naxa, qui iuit
fia Via im contradi£lione : probat -natrt effe aliquid per capreffionz "ris inflati , C7 vident per boc , quod aer babet "'nrtutem, C7" per smlufionem eime in infirumentis , 4u« dicuntur Cantaplore. Holes "yero intendunt , cum. dicunt Yacwm, dimenfionem,in qua no eft corpua [enfibile omnino .
uia principium perferutarióis $1. Niall di imponere fermoncs Pudpiüp diale&icos fermonib? demfatiuis, ni nas € & fermoncs corum,qui ponunt va ipnere xuum, & qui deftruunt ipfum iunt tales, & maxime fermoncs corum , fermones qui ponunt ipfum, dixit:Et oportet Or nios ponere, &c.i.X ponam" primo pibus depetícrutanonem de fuo efle per pri mtariws. ma cognita, qua naturaliter habe- Id£üup. musin ipfo. Deinde incapit dicere ^ Tneseorum, qui negant ipfum cé, & accufàt cos, quia non contradixeruntciCo) fignificat hoc nomca. "vacuum, ita quód conuadictio eorum effet contradictio vfis,fed con tradixerunt contradictione parncu lari :quód quidam eorá exillimacrunt vacuum cfle, & cít aer inui-
Liber Quartus
A fibilis.& hoc intendebat,cum dixit S non cónadixcrunt, &c.i.quoniá non cótradixerunt vi, qd fignificat hocnomen vacuum , vtoporeet in. Ted contradixerunt intentioni parti €ulaii , quam ipfiintellexerunt per. hoc nomen vacuum;autopinaban tar ipfum effe vacuum, facerem. & hoc, ficut d. quia exprimebát vetes inflatos, doncc fentiarur per ta&t exitus aeris ab eis. & declarabant p. hocqaer non eft vacuum, fed coifimiliter faciebant de introi-
tu acnsin Cátaploris.hoc n. inflru. mentíi,qá fuperius clauditur , non fluxst aqua ab iferiori& cü fuperius aperitur fluit:& hoc acadir necefía rio ex introitu. eis tipfuminftr métü. qfi aqua exit ab eo,nó. semanet vacuum, ed fcoditaer. &hoc«d dicungnon deftruit natu fà vacu:, (ed deítruit folmodo vt. 22 vacuum. c dicens vacufi efie t dicere ifperfüm I corpo- Des, non pacatum abe d d
laris. Deinde induxit defaiptioné
vacui apud dicentes ipfüm elle, cui
C debetrefifb & dixit Homines vero
intendunt, &c.& intendit homines
dic£tes vacuum cfle, & dixit corpus
N52 dfia fenfibile ad excipiédum corpus ma
Iereni themadcum. noo.n.eítdiferentia.
zbema inter vacuum , & corpus mathema
Sic, cam ücum, cum vtrunque fint tres dimp n suenfiones abílzatz: à materia.
fón a pensi M aür omne, qd
P có, fb corpus dicütjin quo oí^
Xu. €. no nihil et, illud effe vacuum.
quapropter plenü aere vacuü
cfc, Non igitur hocoportet de.
148 móftrate,cp eftaliquid aer, fed D «p nó eft fpatiü aliud dcorpori^ bus,autfeparabile, autactu exi ftes,quod diuidit o£ corpus, vt fitnon continuum : queadmo^ dum dicüt Democritus, et Leu cippus,etalij multi Phyfiologo rü. autetfi gd eftextra vniuer^ fum corpus, exiftescótinuum, Et, quia opinabaser quod oc ens efl cerps, dixerit quod id, in que nibil efl omnino illud eff vacuum. €^ ideo videbant quod illudjqud. eft plenum aere efl Yacuum. Nen E, iiw eportet declarare aer£ e[fe quid , [ed eportet declerare , qubd nulla efl bic damenfio preter. jmenjienems cor] feparata neó, exiffés in atn ita, quod mifcétur cum toto cerpere , et erit men continuum: ficut dicit Demeoeritutet Leucipput, et multi alj,, quà loquantur de Natura nea, eft aliquid extra corpue erf » € iflud cerpie ef continuum . Cum dixit, quód fignificatum buiasnominis faceur m i 9 ipft intédunt, eft diméfio, in qua Aor ponon eit corpus fenfibile , & ifta ex- nentsvapofitio nominis,licet n fit data ab Qui eri €is, tamé fequiturex verbis eorum, o£ens ei inccpit notficare hoc& dixit: Et, corptld quia opinabantur quód omne ens infa. c eft corpus, etcroe. ideft & quia ifti 7* opinabantur q omne ens eft corpus fenfibile intendebant per vacuum illud, in quo nihil eftomnioriludia quo nó eft corpus £e uia ponebant ij ium eí 3 T. üij T aliquid
G aliquid, & nb priuation£ impii, (ed hei vacuam vt dunt fio.ergo fignificarum buius nominis vacuü fm q ipf intelligunt, eft dimenfio, in qua nó eft corpus fen fibile. & intendit p dimenfioné nes dimenfioncs.D.d.& ideo videbant, &c.i.&quia opinabanfq vacuum. eftillud; quo non eftaliqd fenfibile, & acreít infenfibilis , crediderütgpillaque funt: plena aere, funt. yacua.D.d.Non igitur oportet &c. i&cum fit declaratü fm opinioné eorá, qp fignificatum huius nominis vacu(i apud eos eft dimenfiojin
H qua non eítcorpus fenfibile, non oportet volentes contradicere huic opinioni vera cótradictióe declata re acreftaliqd pus fed declarare non funt hic dimenfiones p ter dimenfiones corporá exiften ti in eisneq; fepatatz, fm. opinio né diceutium q vacuü inuemif extra ofa corpora, & per. fe: neq; exiflentes o&s in actu in corporibus, & fi non feparentá corporibus:fed in nuifà corponbus pur qp nullá cor-
is fit continu( in rei veritate, nifi 'm fenfum: fed in oibus corporib* funt foramina plena vacuo, vt De- Y mociitus& Leucippus intendunt , & multi alij loquentiü de Natura . D.d. neq, eft aliquid extra corpus totale &c.i.& fm hoc deftruetur ét opinio dicentium grextra mund vacuum infinitum, & q in corpore torius non eft vacuum & inté debat declarare q» cum dellruxetit fignificatum huiusnominis vacuü deftruentur omnes opmiones dicte de vacuo.qui autem vult deftcuere vacuum per hoc, q aer eft corpus , non deftruit nifi vnam opinionem paricularem de vacuo .
Hi igiturnon fm portas ad &. problema occurrüt,fed affirmá teseffe magis.dicütautévnum quidem, q morus fm locü non vtig erit. hicautem eft latio, et augmentatio.non.n, videbitur. vtiqu motus effe, fi non fit va^ cuum.plenum.n.non poffe fuf, cipere. fi vero fufcipiat, fintag duoin eodem, continget vtiq á |uotlibet fimul effe corpora.
eftdicere. Si autem contingat
hoc,& minim fufcipiet maxi, L mum .multanág parua ipfum magnum eft , quare, fi multa fgustiacoringicin eodem effe,
p Qeon (imadisenmt fcato [ccundum quo tet. pon Yero eats Vf ferme eum eft inpr dicunt,n. "mo. moti Loc. imj ad fie e ra » pr motos eff translatio, ey" augmen-. tum ,C7 diminutio . exiffimatur. enim quod impofile eft ve fit motus, nifi fit "vacuum. plenum.n.im. pofibile efl recipere aliquid. quomam, firecipit y erit poftibile duo corpora e[fe m eodem loco,cv" plu ra quodlibet infimul, no.n. pot ali. qua dicere quod inter bc, et illud efl differentia, propter. quini pet e[fe ficut € dictu.Et ci ita fit, poffü ile eff vt minia reri recipiat ma. xumam , magnym.n. diuditur im zulta
Itiamn n, propter quam cefre is. non vtigperit qd dictum eft,nó fa.c6«.7
Liber Quartus
ep f eft pofibile ta a fint in edem le copeceft "vt multa inaequalia etrám fint n esdem loco. Cum dixit contradictio eorá, qidieran it vacuum non efle, eft ilis, incepit inducere rónes eorum,qui ponunt vacuum efle, & de clarare p rationes corá fünt valde é dixit.Ifti vero,etc.i.qui ruunt vacuum.D d.dicenser au Yern vacuum, fermo corum eft con wenientionj. & rónes corum magis pertinent ad füfficientiam,& appa- B rentiam,D.d.primo vero quia mo- Prima. 1 tus localis non poteft eflc fine va- Antiquo- cuoj.& prima rócinatio corum eft, ni Macui quia dicunt», fi vacuum non fueefi. nino erit morus localis : fed motus localis eft:ergo vacuum cil.vel, fi motus eft,vacuü eft:(ed mos? eft: ergo vacu(iefl. Etquia continuatio non eft manifefla incepit indu ere rationes coríí in continuatióe, & dixitexiflimatur enim gpimpof fibile cft, &c.i.exiftimaturenim vacu( fequitur ex motu, &,cum va. cuum nó cflmotus nó cft. D.d.ple € num enim non poteft recipere aliquidi.& exiftimarur qs fi mot? eft, vacuum eft: qii motum mouetur in aliquo recipiente ipfum. S illud aut eft vacuü,aut corpus, fi corpus, tunc corpus recipit corpus, & erunt duo coipora in eodé loco. auod eft jmpoffibile.&, cum impoffibile cft wt recipiens fit corpus : ergo eft va- «uum. Dcinde addidit huic jmpof fibili improbabilitatem ftatim , & dixit & multa corpora, &c.i.&cfi fit ffibile duo corpora effein eodé locopoffibile eft plura corpora effe jn codem loco, non enim poteft
B multa parna. Ld
149 aliquis dicere quód eft differentia D intet hoc, qp vnum corpus reaipict. duo corpora,aut: urs corpora ge ropter illam differentiam non e ficut fuit dictum,figp illud,quod có. dingirindaobosenrpenibusciine gatin pluribus.D.d. Et,cum ita fit, flibile cft,Scc.i.& eum fit poflibi- Siduocoe le vt multa. ra fübijciantur in Para eín eodé loco, poflibile eft vt maxim too corpus fübijciatu: in loco minimi leeller ve corporis, vt y müdus fübijciaturin maim loco finapis. poffibile cft cnim cor- corpnsfopus marimum diuidi in minima (5 mini. Corpora asqualia corpori minimo, micorpis, qui omnia penetrant in loco mini E micorporis, Dcindc induxit aliud vta má impoflibile eus , quod fequitur ex dus ubi hoc dixitergo,f poffible ec. 2e i.quádo incqualia fient zqualia,fci licer maxtmum fübijci in minimo, & fic deficiet exceffus. Meliffusigitur etiamoftedic qp vniuerfum immobile fit ex. his.fi enim mouebit,neceffe eft, inquit,effe vacuum, vacuü au^ tem non efteorum, qua: funt, AMeli[fue igutur declarawit ex. bec quod totis non mouetur.dixit, quoniam, fi mouetur ,nece[[e eft vt. it vacuum. [ed vacuum non eft. Ft Meliffus cü obedit ad vacuü efie, fi motuseft: & vacuum apud ipfum non eft: igirur dixit totum. Meliffus non moueri . & cccidit in peius va- téditinpe cuoquianegarmoumefls, — — Arm Vnoigitmodo demonftrant qpaliquid eft vacuum. Alio ve^ ro,quia vidétur aliqua cogi , ac conftringi vtet vinü dicunt cü vtribusrecipere dolia, taquam inca,qua infunt vacua fubeun m
eg Soci ele
€ tequod denfatur,cotpore. Am.
pliusautem & augmentatio vi
detur fieri omnibus per vacuü,
alimentum enim corpus effe,
duoautem corporaimpofsibi^ lefimuleffe, modu
Du cv. — Jfeigiturefl nw mod , ex
pora im- we declarat uacuum effe aliquid.
Poma! € calm mods efl quia nos 'vi-
emm res, que congregantur ad-
inuicem,C7" conden[antur.diewnt,
"yg vinum. dolia enum ant
ifs cum viribus,e7" fine. et boc
H fignificat bic effe loca vacua , ad
que corpus congregatur , quando
denfatur.Et etiam augmétum om
sues bomines exiflimat ip[um «f
mediante yacwo. dicit enim quod.
sutrimenti eff corpus eo impoft
lile efl ut duo corpora fintinfimul,
Cum declarauit p vnum corá,
ex quibus probant vacuum effecit.
motus translationis, dicit fuam]
ex denfitate probant etiam vacuü.
dicuntenim q» vnum corpus vide?
confbingi , & fieri minus d erat;&,
] fi vacuum non effctcontingeret vt
paruseius inuicem penetrarentur.
quod cftimpoffibile. Deinde indu
Tentiaró, Xi tertiam rationé, & dixit Ec eriá
augmentum,&c.i.qi nutrimenti,
jua eft corpus adueniens corpori
nucibili, ipfum, neceffe.
eft vin corpore nutribili fint fora-
nina vacuajin quibus intrat cibus.
quoniam, ft non eflent ilic foramz
a, contingeret corpus penctrati.
Hz iguat func cres rationes, qua-
rum vna cil ex motu translationis,
& fecunda ex denfitate, & raiitate,
& tertia ex nutrimento, & impoffi- K. bile quod fequitur ex eis fm exiftimationemlt vnum,f.corpus pcne trari. & ratiocinatio ex vtribus eft particularis, & reducitur ad rationé €x denfitare,& raritare. 4 Tefimonium m etillud filed
le cinere faciunt, t 4 qui tàtum aqua recipit, quitum vas va^ por quum Effeautem affirmauerüt
t| rei vacuü , ipfum
corum ex infinito fpitita, vela tirefpirans ingredi. Et hoc effe vacuum, quod difterminat na^ turas:tanquam vacuum fepara tioqugdam fit eorum, qug func confequenter,& difterminatio, ethoceffe primum in numeris, vacuum enim difterminare na turam ipforum.
Et teflatur apud cos boc, quod accidit cineri recipit eni ex aqua tantum. quantum Y.ue in quo erat cinis, Et Pytbagerici dicebat'va cuum e[fe,C7" quod per anbelitum. intrat caelum.caelum enim attrahit ipfum cum boc,qued attrahit, quando anbelat ex pritwinfinito. Et Yaculi etiam eil iind, quod M diffinguit inter naturas:queniam "vacuum eft diflinélio ,c7- determinatio nter conequentia. dickt, €7' bec prime inuenitur in numerw. vacuum enim apud ess dyílin-
Xit naturam eorum,
Etheceft ala ratio particularis:
& induxit ipfam pro teftimonio di $6 cenuum vacuum efle, dát. y id Quarta
vastantá capit de qua, qf cít ple- E9calarie num
Liber Quartus
À num cinere, tfi capit de aqua, qi cfl vacuum, & hoc non füm ez mm á eft ficut dicunt;non ha- Md 9 bet aliam cau(am, nifi quia aqua. dnere ga. COtTUm) apr de fi dixerimus qj
à cinere, autfm totii, inter partes cineris T^ jr non eft acr diuifüsita, qp ex co non. fud Temapcat[co, nifi qualitas tf,aut wx. — Corrumpantur ex co partes aliqu, sicci ft mistus ci cines fuc
lunt ex co partes aliqui uunturd cinercaliz : Sc hocé verius. Et fignü ci'cíl,gín,qü cinis imiruryrit quedam uc abcoAcnon td, qiidts i Bcaturicuertirur minorerat. Et lanaró P. i i induccbant quartam Pyda rónem vniuer(alé , dicebátenim q» caufa diuifionis entium confequen tiumji. non contingentium eft va cuum,& dicebant.qífsfi diuifio eft, Tum [E dino tergo va"
n uim infinito i F3 i ito f vacuo. Dcindeinduxitaliam ration£ ex diftinione, quz inuenitur in 1ebus con
G fequenal dixit Eteft illud,
liltinguit inter naturas,&c.i. & va-
cuum cítillud, quod diftinguitin-
ter naturas diílinctas apud cos. eft.
i diftinctionis.
& hoc primo inuenitmrin numclisi. &, quia confequens primo inpci mero inuenitur in alijs entibus, di- Xerunt qp vacuum cft illud,quod di finxit naturá numerorum, &
diflinxit naturas rerum per dillintioncm naturz numerorum,
fereutism. ie. Cap. 2. X quibusigiturali quide dicüteffe, alij vero non di Cüt,totferé , ac talia (unt, Vtaüc fciam? vtro fe modo, ha, It, oportet accipere quidi fum nomé figuificat, Videtigif Vacuülocuseflejin quo nihil & huiusaütcaufa eft, quia qdeft corpuseffe putát: omneautem corpusin loco effe: vacuü aute, in que loco nullá eft corp?,qua ,. alibinj reficubi non eft corp?,14 ibi ua nil ez, cuü effe, -Corp? autem rurfus E o&purant effe ibile:hmói autéeft quodcüqs habet graui, tatemyautleuitaté: accidit ergo ex fyllogifmo hoc elfe uacuü,in quo non eft graue quicig,aut le ue, Hzc igit, ficut diximus eti prius,ex fyllogifmo accidüt. In CGueniens aüt eft, fi pun &ü va, cuü ficoportetndocum effe in quocorporisfit fpatiü tgibilis dÍla igitur ,et fimilia fere funt, per que ratiocinantur dicentes ya uum e[fe es" negantes spfum. Et efl nece[fe declarare quod ifferum V efnecel[arium fcire figmficatum wine. mis. Et exifIimatur qui Vacuum efl cw im quo nibil ef. et cen[a jn boc efl, quia exaflimat quid omne ens efl corpus, et quod mne cerpue elf inloco , c quod "vacuum ell locm , in quo mneif corpas, [quitur igitur quod, fi ala qud ybi ferit 5 ue ln ef em puts quod mbil fiu illic mim t
G xt exiflimant. etiam quod emne
cerpiu efl tangibile:ez" illud,quod.
eft tale,efl illad , qued babet grawitatem,C lemtatem: ergo fequi ir ex boc quod vacuum fit illnd, 3n quo nb efi grasitas, aut lenitas. ifla ipw f ntdiximee 'fuperims, fe "echidum rationem. sed efl inepinabile vt punfbu fitvauum. quoniam fequitur vt ft loene, C7 illud efl jn quo eff dimenfo corporis tangibilis. H Didthocigitur, quod narraui- $7 mus, eft fcré tot? fermo probantiü vacuum effc; improbátium.& ne ecflc eft illi, qui intédit declarare. iftori cft ncceflariti, (cire qd figni Prindpiü ficat hoc nomcn vacuum. Etdipaferu- xit hocquia principid perfcrutatio Wed (m. nisper vtrum fimpliciter, vtrum plex fali- aliquid fitaut non,cítexponere no trmrum. mé per fermonem compofitum ex aliqd ft. aliquo,quod eft ang gen? , &alio, surpásel Caf rang difertrid deinde quare Speer. sunfi illud genus et ['ilidiften fermont tia, ] fi fuerit verificabitillud quefi €bpofiri. tum:& fi non,non, vtdeclaratü cft. in Poflerioribus. D.d. Etexiftima-
Sita rum eft vacuum eftlocusin quo qv, & nihilefü.exiftimatur fm opinioné
j, 98€ corum , p hoc nomen vacuum fitandi. enificat apud eoslocum,in quo nifaa c6. hilefl. D.d.&caufa in hoc eft.&c. g& ^ 1gíf opinabantur, pomnccnseft
corpus: & qj omne corpus eftin lo- «o:& q vacuii eftlocusin quo non eft corp: ex quo fequitut qp vacuü eftilludjin quo nihileft DAL Ereri flimant qpomnecorpus eft tangibi lej&c.i.& quia ponuntqy vacuá eft illudjin quo nó cft corpus:& ponüt
etiam «p omne corpus eft dígibile: K &e anpibile haber gruss aut deuttatem: fequitur qj vacuum fit il ludjn quo non eft grauitas, aut euitas.D.d. líta igxur, &c.i.ifta igi inopinabilia fequuntur cis, qui exponunt hoc nomé vacuum tali expofitione quia contingit esq; vacuum fitaliquidin quo nó eft grauitasautleuitas, D.induxit vnum. inopinabilium cótingentium huic [pliioni edixit Sed efl inopinabi vt pundus fit vacuum , &c.i.qffi, cum cótingiteisq) vacud fit illud, in quo nó eft graucyaut leue & hec. eft defcriptio vacui,& defcriptio c& L uertitur fuper deferiptum, erit verá q'illudin quo non eft graue,autle ucl vacuum. (ed in puncto nó eft graue aut cue: ergo punctuseft va. cui figitur püctuseft vacuum : & vacuum eft locus: ergo punctus eft Jocus.fed locus eft diuifibilis , c in. co cft dimenfio corporis tangibilis: & püctus eft indiuifibilis. quod eft inconueniens.& hoc inten.
itc dizir qii neceffe eft vt fit loc? &c.i. qf (équirurex hoc, q» ei
vacuá, & vacu(i cit locus apud eos, vt püctus fit locus. & loc* apüd cos ettillud in quo eftdimenfio ristangibilis:ex quo fequitur ve di menfioncs fübijaantur in puncto, f.diuifibile indiuifibili. & hoc contingiteisquia negatio, per quá difpofüerüt vacuum, eft negatio vniuerfalisper quá n6 inlhgit nan ra terminata, fcilicct cum dicunt eftlocusin quo nó eft corpus. hoc enim eft vcrum dc colore, & de píf- &bo.& ideo illi, qui dicunt ipfum ef fe dimenfionemjin quo non eft cor. usnon contingiteis hoc inopina- Bie, qf dieere ipfum effe locum, 1nquo
Liber A inquo non eft corpus, non fignificatnaturam terminatam , ficut fignificat apud dicétes ipfum cfle di menfionem,in qua non cft corpus,
Attame videtur dici vacuü, E it; Vno quidem modo non ple *21pie. num fenfibili - corpore $m ta^ Erro cum.fenfibile autem eft fecun^ MEC dumtactum quod grauitatem
habet, velleuitatem, Quocirca
dubitaucrit aliquis, quidnam
dicent, fi habeat fpatium colo^
rem,aut fonum, vtrum vaculi,
Part 39
annócAnmanifeftum efti cor
B pus quidem (ufcipiat dágibile.
Vacuü effe fi vero nó , minime.
t etiam Videmus quod vaeun
dicitur y no medo illud , quod non.
eft plenum corpore [enfibili fecun-
tal] nm efl illud, quod babet gra-
sitatem,aut lentatem.Quid igi-
ur diewnt, fi aliquis interrogaue-
rit eos" dixerit fi dimenfo reci
pit erlerem,ant fonum quado per-
eutitur vtrum [it "yacuh ant non.
c sed eft manifeffi fa »firecipit
corpas tangibile,c] "Yacuum, C7, fime recipit nn.
Cam deftruxit deferiptionem di centem vacui cfle locün quo non eft corpus, reuerfus eft ad alias deferiptiones& dnt Et etiá videmus 2m dicitur Vno modo,&c.i.
videmus q» vacuum defcuibitur moltis modis.quorum Vnuseft,q. eftdimenfio nó plena re fenfibili fm ta&ü. D.d.& fenlibile fm utt Scis onungir iflis cx hoc, p vacuum fit dimeníiojin qua non.
Quartus 1$1 eft granitas, ant lenitas tii . & idco Dy dixit Quid icu dicunn &c.i.& di cendum eft dicentibus hoc, qfi ifta. dimenfio recipit colorem , & fonü, vrrum fit vacuum,aut nó.fi vacud, tfíc vacuum erit snum entium fen fibilium non intelligibilium, quod non dicunt:fi autem non vacuum, tuncvacuum non eft illud , in quo non eft corpus scangibile tih, fcdin. |uo non litas tágibilis, neq; eilorneq, fonus. Dd edel mdnifeftum,&c.i. fed deberenr addere. indefinione eftilludin quo nó feos aagibile &recpzillud non cnim fequitur vt illud, in quo E. n6 eftcorpustangibile/itvacuum, In emlo cum colum fit hümfinodi,quia eft. "5équal illud, in quo non eft qualitastangi. tz idfpabilis. Dixit Alexan.& inaliolibto mo & 1. loco eius, in quo dicit quod nó eft capite de plenum corpore tangibilieft quod (ut oceft plenum corpore tangibili& fm Giecio, hoc intendunt per illud, aeiem.aer. cnim apud eoscft fenfibilis per ta- Kum ti & apud cos eft vacuum:& ideo crediderunt ipfum efle (cenfibi le per tack tfü. Sc fma hoc contradi xiteis poft,cum dixit qfi, cum reci pitalias qualitates à tangibilibus, vtrum remanet vacuum , aut non. fiigifremanet, deftruet defcnpno, fi non remanet,tunc vacuü recipiet qualitates in loco corporum. Alioautemanodo,in quo nó efthocaliquid , neg fubítantia aliqua corporea, Idcirco quidá dicunt vacuum effecorporum materiam: qui quidem & loc » hocidem dicentes,nó recte. ma teria enim feparabilis non eft * ácorporibus:vacuum autem, *a.l.atequarunt,vt i bun
5 — ztuelomode dicitur iludjn quomn eft aliquid demunilratà, med, fabflantia corporalis. Et ideo enateria cerperum:et iff fant, dixerunt etiam quod loc eft E» er nnbene dixerit.materia enim non eff feparata á rebus: Yacuum emm non per[erutatur de ilo , nifi fecundum quod et (eparatum.
» Etalij defcribunt ipfum, eftil-
3? lud, in. quo vibileitdemonftrad
accidens, neq; fübftátia co:
FT scquia ilta defcriptio buchir materiz, putauet(it quidá q» matexia,& vacuum fünt. idé ficutexiftimguerunt o locus, & materia funt
Pato ex. Idé.& innuit, vt mihi videtur,Plato
fümaur nem.D.d.& nó bene dixer(t, &c.i.
9loc*, & & nó benc exilimauerii. qi cum
TA HCM dicimus qpin mateiia nihil eftde-
gu. có.i6 monflratá in actu,non intellizim*
poffit denudari à rebus demon- &L is in actu, fed intendimus in. fua eflentia nó eft aliquid demonflzar neq; et in fealiquod demó- 1 fum qiiia efi nó me m ,gomo- IeS: itas. vacui vero é illu. deret in quo n$«ft aliquid dembfisa
dit 6e, ita vacuum inuenitur fepararü à
Tdi E rebus demonfiratis jf dicit vacui,
minhilé -
demóta — Quoniamaute-deloco deter.
11 1362. minatum eftet uacuum locum
neceffe. eftefit, fifi priuatücor porelocusautem & qüoeft, & quomodo noneft, dictum eft, manifeftum eft qpfic quide va^ cuum non ft, aut feparatü,aut. infeparabile , vacuum enim nó corpus, fed corporis fpatium ef fevolunt,
Et ém determinauimm delo- K co,et ef nece[fe in'vacuo eriam f eff poffibile vr fit locws, qui caret erpere , C7" iam narrauimus loció quemedo efte quomedo no mamfefium eff quod yacuum , quod. dieitur boc modo , non efl feparafum nea, non feparatum.Yacuuns enim non eff apud eos cerpw , fed diomenfi fine corpere,
Cum defluxit defcriptiones di- 6o urde vacuo, inccpit declarare & L gi cit in pferutatione de loco, p^ pii dne verá va- €ui, que eft ipfum cífe dimenfion&, inquanó » & dixit Quia. iam detetminauimus, &c.i.&quia 1am declarauimus locum quid fit, St q6o cfEquia dedarauimus ef primá córinensextranei:& q non. Mit hoc diméfio exili p (e fpataa taá corporibusneq; non feparata, fed mixta cá cis.& vacuum,ft fini hilaliud eft q diméfio feparata:ma
i e nete vacut noneft. Et, Cü dixit (parata, neq; nó feparata, intendi. fs oj m dicentium.
vacuá el Acorporibus M. i fm opinioné dicenti eet mix tum cü corporibus & non feparati abers. &, cum dixit vacuum enim. apud cosetc.innuitetiam modum, ka quo connn En d n6 inueniarus
limenfio per e.illud enimquodin. uenitur pis feet corpus didentiones vero inueniuntur in corporib?, Stquia vacuum eft dim£fio exiftés fe fequitur vr nó fit : quoníam, i effet runc przdicamentum quan. titatis eflet. irum,& runc quítitas cflc feparaza à fübflantia. Qua-
Liber Quartus
Quaptopter& vacuum vi^ deturaliquid effe, quia &loc9, et per cadem, venit enim mot,
jui m locum eft,et fjs;qui loctü Siencete aliquid przterinci^ détia corpora, & fjs, qui vacuü. caufam autem motus putát effe vacuum, fic, vt in quo mouent, hocautem tale erit, qualem lo^ «um dicuntquidam effe, aliquid, quialocm etid eff aliquid, e eifdem canfis dicunt boc quod. gy sacs efl. motme enisn in loco coe. qii dicentes loci effe aliquid aliud
4 corporibus , qua. fubyciuntur n
ev, ad dicendum hoc, C77 it di-
centes vacui efe ad dicendi hoc.
Ln. exiffimauit "Yacuh e[fe can manu, ceifimenit iplum d
fe illud, in quo mouetur res meta.
efl tanquam low. 61 Idco quiaeniftimit q locus fant idcm,& locus. eoseft aliquid exiftimantetiá
C modo vacuá effc aliquid;i.ens D.d. FCreliéz- per eadem caufas ji. X per cafdem munt Anl c2ufas crediderunt locum effe, & qr Eck: vacuum effe, & cxiftimauerunt ea idé effc «. -fle vnü fm fübicdtum.. & duo fm eundi &- modíi. D.deditcaufam.ex qua exiieAum. (limaucrát hoc& dixit rnot' enim cia e; in loco coegit,&c..qif moruseft il Moc*eitil lud, quod induxit hofes ad credenlod .qdin dum locum efe & vacuum efíe.fed Sot ^ai opinari loct efle propier morá cft ezedendij YC12 0] inio , opinari vero vacuum loci c&& cfle. Tier modi eft falfum,& fimi-
vecuá c£, fter. juod opinantur cx hoc.»
151 vacuíi eft locust &lfum. D.d.qui D enim exiftimauit, &c.i,qui enf exi» ftd opine-
ftimauit vacud efie caufam motus! locá ef.
uetur,ficut repucaf de loco , &i vero va. duerítq vacuti A loc*fant idÉ Er, Suocé bg i dixitq mov induriceorad dic fium. d& vacuá cfle ícepit cótradicere eis, Méfega. Nullaautem necrfeitas eft , fl pr^ morae effe vacuü , omnino igitomnis motionis, neq quocirca & Meliffum pa terari nágy poteft plenum , Sed neq fm locü motü. flmul.n.ce derefibi inuicécontingit, nullo E exiftéte fpatio feparato, praeter corpora mota.atqs hoc manife^ ftü € & in cótinuórü reuolutio^ nib?,vc& infjs, à (üt hüidorü, Et nenefl hic necefites cogtt, fifuerit motu vt vacuum [it.quo. mia ynewer[alster mo eff boc neceffarium de omms motw.es* boc igno TAM aee «pofibile emim eit "ve plenis alteretur. t poflea que-. inet einer meeulca lipoftt teri hut ambire d pere rrperamabiace 2 , Di inlocs adinuict , ab(a, eo, quod. bicfit dimzfo feparata, prater di menfioné eeri.et hec eff manifeffiáé in cur fu cerper& cotinworá, et [rmi liter et im curn corporis biadori Dixit Et nó cft hic neccísitas co [d motus fuerit,vt fit vacuum. 'rimo vero, qf, fi vramur mou. vit,& cbmunihoc mani! Íp vacuum n6 eft neceffarium in. omn motu.motus enf alteratiuus, aut
G an .Tdiget pleno de neceffirate , aut 74llas Pilar ipfum indigere va €uo.& hoc eft manifeftum per fe. hoc ignorauit Meliffus , cum dixit. grtori eftimmobile quolibet gene. re motus, quid nó eft vacuum. Et, cum declarauit qp manifeftum eft
fep non omnis motus facit ex iman vacuü effe;incarpit declarareetiam q» neq; ex motu in loco fe jurtur vacuum effe , & dixit Ec '&c.i.& poflea, fi conceflerim? Qripfi non probant vacuü ex omni motujfed ex motu locali,apparebit etiam q» hoc non fequitur etiam in
H motulocali. qfà poífibile eft motu.
localé effe (ine vacuo. & hoc inten-
mobilia fm partes, ficut. &K aet, X per hoc dixir & fimiliter in curíü corpornm humidorum,intédit g hoc manifeltum eft etiam in cud corporum humidorum/f.qí motus eorum cft per motus rerum, in quibus mouentur.
Contingit autem & deníari nóin vacuum, (ed propterea q» tà quz infunt,clabunt:vt,aqua collifa,aerem,qui ineft, Etaug^ snentari,non folü ingrediete ali quo, fed & alteratibne,, vt fl ex
aquafiataer. Omnino aut£ de Augn£a. augmétatione ratio, & de aqua 1 códgis
incineré infufa, ipfa ftipfam im
dit , cum dixit poffibile enim eft vt n5 6liin duo. congregentur,f. morumi effe,& po vacui nó effe. D.d.quomodo,& di-
pedit.aut enim nó augef quod, libetautnon corpore, autcon» aliquo, tingit duo corpora in eodé effe, fed ale
xit & fic corpa mobilia cedantfibi, p
&c.i.& hoceritita, pomgia corpo ra mobilia,quando aliquod corpus or mouetur, cedatci f loco aliud qopusad qué trásferf', & illi aliud, abíq; co, qr ibi fit diméfio (eparata, jnqua motum moucatur prater di
Priaezpé. menfionem corporü mobili. De
inde narrauít qr ifte modus qualita tis tráslauonis mobili manifeiti* 1 eft de caufis fenfibilibus, & dixit & hoc manifeftá cftin curfu &c.X in. tendit per co1pora cótinua contan- Brnticibs n qi mouenruredunt bi adinuicem:&)fi nonjimpediret motus. & intédit per corpora humi da motum partium aquz , & aeris, parusenim iflorum mouentungü «edunt fibi in loco adinuieé:& fii liter ifla corpora cedunt in loco n2 turaliter rebus, quz mouenf'in eis,
Vida Émobilibusin aqua,& aere. Etfor
te intédi: per hocquod dixitin cur fu corpord a n
itationé igitur commune volunt foluere, fed nó vacuum. demonftrant qj eft, aut totü cor pus vacuum effe neceffariü eft,
penitus augetur , & augetur
di pervacuum. eadéautem ratio
&in mE » Et poffibile efl etiam & pec ad: Lian Me mia Vlad, quad eft in ev diffoluitwr, * M, exit ab es. v.g. quoniam qi «qua, di[folutur,et exit abea aer, qui ef in ea. Et poftibile efl corpua. «ugeri, quia aliquid mtrat ipjunn tantum. [éd augetur per alteratio ern etiam. y. g.quande aer generatur ex aqua.Et uninev[alster fer mode to,et fermo de aqua, que funditur in cinerem, deffruit.
conünuorum,corpora e 4dumucem . queniam aut nibil
Liber Quartus
engetur, ant eno fiet per corpws , aut duo cerpera co rapa ines Ipfi gatur per qubd dicunt nen r4M Ya eum effe , fed quaruse diffoluere. lienem communem nobis , C7" Vlls.e" oportet etiam ue corpus fit "yacum cum totum. augetur C^ «ugmentum fit mediante "acus. «y^ bec idem dicinnu de cinere. 65 . Cum dedarauit qp non fequitur, motus fit,vt vacuum fit, vt probá B tes vacuum cfle exiftimaucruntin- €arpit ctiam dedararz qp neq; etiá fequitur ex défitateX raritate,neqy ex augméto,S dixit. Et poffi dedi tim corpus condenfari nó ad vacuumj.& poffibileeiteziflimari q» corpora condenfentur fine. Nd cuum fitimpofitum m ipfo. &. intelligitur vtà corpore cótradenfa to difloluantur quxdam parus, & €xeuntab co: & fic conítringuntur parusrefidux ad loca illarum par- Sami corpus fict minoris quá tatis abíq, coim. Ir pinidet iet C adqua: conflringuntur partes eius. apud défitatem.v.g. quádo aqua. exprimitur, reuertitur in minorem. quátitatem: quia aercz: mix. tecum ca difloluunfab ca.X filt in lana& filtro. & poflibile eit qp denfatasaccidat non propier exitii par- Sum cd ex alieratione tantum, «orpus maioris quantita- Es transfertur in. minor quantitaem , & fimiliter poffibile etiam. eíl, vt magnitudo cius crefcat abfiy €0, qp admifcearur ci aliquid extrin i w&áquaquz tranfinutatur
153 jn. oen EMMM cum di D " xit Et poffibile eft corpus augeri. Augmé juia hoc dicituraugmentü Gran rein fumptiuezaugmentum enim in rei ross. veritate non eft nifiin animato,& piu: aug peraliquod extrinfecum : & decla- méd eni rare quomodo fit augmentum ve- tor no c. rum manifeftum impertinens cft nifiíin aia hicincaypitdeclarare qp queftio de to corpcaugmento non difloluitur cx pofi- Vide pro tibe vacui : ed remanet fuperillos, ies ficut remanet in hocloco füp nos, & dixit Et vniucrfaliter, &c.i.& vni uerfalioer qucftio dc augmento, & deaquaquz funditur in cinere, remanct,licer ponatur vacuum. con- E tingetenim, fi corpus augetur pet introitá alterius corporis in ipfum, &augmcntum eftinomnibus par. tibusaugmentabilis per introitum. alicuius extrinfeci,quod non poffimus dicere q» omnes partes corporis. fant vacuum. qf ita effetnor effec ilic corporeitas omnino. ei queftio remaner fupra illos ficut fu. per nos.fümus igitur inter tria. qf augmentü aut negabimus effc: aut. ncgabimus ipfum fieri per additamentum corporis extriníec : autjfi concefferimus habebimus pro pt fibili corpus penetrare corpus,D.d. Ipfi igitur per hoc, quod dicit, &c. i& marintum,quod fdteftque rereà nobis dare caufam augmenti non aliud.qf&, cá declarauim* » vacuü nó fulicicin dádo cám aug. métioportet nos dare cám illi*. De. inde notificauit qo remanet fup. €os , & dixit & oportet é& vt rorum. corp", &c..& ncceffe eft vt toti cor. pus fitvacuá,fi pofüerim*ipfum au geri p oés partes: & augmentü fit p. 1ntroitá arai corpons d eltex ex i 1n locis vacuis augmétati: Phy.cá có.Auer. |, V. qjà
€ qfi corptis Ipfa. non augmentat S otbus partibus fed in quibufdá: qfü adduntur in eo |uc ante mon eríc& hoc eftaddiio, nb aug 1nentfi. D.d. & hocidé dicimus inere, i, per pofitionem vacui er non diffoluifqueftio de cinere, nifi totum vascffet vacu(i.qi,cum fue. rit pofitum Q» cff capit deaqua c cinere , ficut fine aqua. & vacuum, eftin cinere, eft min* neceffario
Vodigiturca,ex demosfirit vicall ef
foluere facile flt,ma nifeftum eft, Quodautem non
eftvacuum ficíeparatüvtqui^ gi.
dam dicunt, dicamus rurfum, Sienim eft vniufcuiufg fimpli ciumcorporum latio aliqua na tura, vtignis quidem furfum, terra autem deorfum, &L ad me dium, manifeftum eft q vacuü non etit caufalationis. Cui? igi cau(a erit vacuum? videtur im effe caufamotus fectidum locum. huiusautem non eft,
Manfeffé ns
sno eorum de vacuo dej [4 exilio rebus quibu probant ip. [nm e[Je. Et nos marraineu prine. uod men eff boc Yacuum [cparafum, "vt quidam dicunt. Dicamus igitur quoniam cum Yaumquoda, orm fmpliciem babegt aliquam tran[lationem.y g. tgras fu perinser terra inferiut,et ad me
diam nonum if qd wu f
reum vt "vacuum fle caufa tvan EE V. Quis igitur mote petefÉ
aliqui dicere quod vacui eit eue
can[a?cum mn exiftmetur quod.
tionem vacuietid fjecam[a altema, mo motu i lo.
eo, et no eft caufa mfi iflme motw..
Tot mani eftigimur ofer
cuumefie , immo ex i| itur vacui. Et dixit.Dicamus igiG&c.i, apparet ex ifto (ermone q nó inten. ditin co deflruere vacud, vt promi L. fitin principio fermonis, C deflruere rationécorum de vacuo. deflru- €&io.n . adueniés:
it defirudio jonisquam exiftimabant efle inter motum , & vacuum.ifle vero fermo cít deftru- Gio eiusp vacud fit caufa mocfm 43, finem.quafi igiturin primis fermo nibus declarauit p» vacu(í nó eft c& formalis morus:& in hoc (ermone dedlarauit uon citcaufa finalis,
Et fermo fyllogifhcus c6ponitur. qplocus eft nobis cau(a ci*, qp tráfla. tio alia eft ad füperi*,& alia ad infe M rius:&/fi fuerit caufa diuifionis crí flationiseritdiuerfz nature n6 c6fi. Vacud milis:ed eft cófimilisnarure:ergo c&imilis non eft caufa trapflationis:&c cum Pat non fueritcauía náflarionis nó erit c «. cauía motus fm finem. Scd caufa, 41. Sed vi juam ipid prat rx Lows caufa, quá ipfi fin: t. i pilier porn rie & ud fa, per quà aptatur mot*.& idco in- in. vacuo erit declatae q Tpoffibile et mo 26 e Ld tum fieri in vacuo: & etiam fin; germ ipfum cfe caufam lcuiraus , & j le- à,
Liber Quartus 154. & nunt caufam grauitatis, Eca| fituminipfocorpusenonenim D Vide con- pet ex hoc fermone bene gj kon inomnem partem.Eadem aut zadono- 46 cftlocusqé vacu effet loc*, pio Sad eos, qui oc efegd ewm, inquonon torus A miseras feparatum putant, in qué id sd pam cort. tin co fupius tur,! 4 quod fert. - quomodo ,, | kinfrusf cero in co n6 eft nang fertur pofitum, aut mane h& (quodi
nonen, Dit Etdeipfofurfum , & deor, nan
cuc &,t non faentlocus, hon erit. (e Ade vacuo conueniet e^ dem ratio merito , vacuti enim locum faciunt,qui effe dicüt.Ee. quoniam modo inerit, ausin]o O0,aut in vacuofnon enim con^tingit,cum totum pofitum fue^ rit, vtin feparato loco,ac perma nente,corpus aliquod.parsenf, pi feorfum ponatur, noct in loco; fed in toto. Ampli*,fi neqs locuseftnegs i
ens. qrà in defininone cius df qj eft locus. & hoc intédebat per hác fermonem. X fermo ciusetittalis.ma. nifeftum eft q vacui, cum non fue zit locus, ad qué tráseruncorpera. marurafr,non erit ens. & forte, quia. m Fer s gerar i air 3 fimul fsmifit in principi ik iio E pfo ermone cundi conclufionf, & demóflzaui: hocg e tinet duas con. infimul. & hocfm fuü morem in abbieuiatio nc.D.d. Quis igitur motus, &c.i.& «um fit declaratum qp nó eft caufa mos Qui erit eft dignius vt vacuó fit caufa cius f motus tran
flauonis;(equif vt non fit canfa ali-
Up. Ale. rio f.vacuá non efle, Et Alezá. ex- ff
C ponit hunc locá ita. pfi natura fit. Ea nanflasonis kid
bá, vaeu(i nó eft cá triflationis:&, €6 non fuerit caufa vráslationis, n6. erit caufa alicuius.& , c non fuerit. Rua alicuius non ericens oino- & Gtradiclio eft propria ponenri bus Rua ell cauia a bts tran flaüonis ad lüperius nó ponédib*ip
Amplius/fi eftaliquid, vtIo^ «us priuacfls corporc, cum
pecie attrabatwr ad ip[uers totum. Et per bunc eundem fermo. ni cotradicetur slis qui xima loci effe aliquid feparari, and quod et 9" tran[latse.queretur igilur «b eis quomodo fit. attratlio corpo rie profit i eo ant quies ess. Et. mile d fapereriet inferiori rut 5t que fitum in "Yacuo.nece[e eff enim vt [ermo de ike fit ficut [er me de "vacuo. dicentes emm Ya. cuum ejfe ponunt ipfum locum. Eg. queritnr etiam. qumedo erit ali^ quid in loco,aut sn nacwa foc enim.
ef. mos adaptatur, quade totum illins iuum, quo moucbitur impo,
r fuerit. im loco feparato, refuritphiumiebe eren
G er illsd cogn tetdle fuerit permanens . pars enim fimon ponatur. per fesnon erit in loco fed 1m fuo tote. Etetiam , fi locus non fuerit, Aion erit vachum.
6$ — HaceftSecüda declaratio, Expofiio cuum feparatum non eft. & di AT — àprimaqínin prima pofuit vacuü [e non cófimilium partium , & p ineonon eft porentia fimilis moto.itacp motá attrahatur ad ipfum. ex ila tétia ficut. amni cd nens fibi iüyn hac vero quaft H ofcedit qn Vacuo cft pot£ta limi lis moto& q motá attrahitur ad il lam.fed,cum hoc fuerit pofitum:& fucrit manifeftá q»fi f vacuo fit po tentia cófimilis, neceffe eft,cü idem corpus fuerit pofit in vacuo,aut vt. nó moucaturoino pp equalitaté at tractionis ex qualibet patte qqualiter. aut vt moueat fm totü ad loca cbtrariaaut diuida: fed ip um fm totíí moueri ad loca cótraria eftim. fsibile:& ipfum ét quiefcerem of eft impoffibile;& diuifio ei* & n6 fentit, Exipfe expreffit in hoc fermone piimá iftarü diuifioni, $& tacuit duas , quia intellisunfex di- &is. Et forte cótentuselLin hac diifione . & erit. argumenti per fef qf motus naturalis fuerit cófjdera.
tusin co tini. quafi.d. &etiam. menti fm eft. qí,cá pofüerim* qp hoc nomé vacuíi fignificat locum. qois pofüerim* ipfum, fm q» eft loc*, habere potentiá, per quá at. trahütur ad ipfum corpaque quicfcütin co naturaliter , cá fuerintin. €o,& mouentad illud , cum fuerint extrzad modi eius, quod fenti&de. loco, & pofüerim? in hoc vacuo ali
quod non poterimus dicerc K e pun nem eiusà continentefficut dicim* hoc de loco .fequifenim ex hoc ve. idem corpus fm totum moucatad loca cótraria. Et Alex. it hc Expl Ale. locum ita, illud,quod fequitur in eo,non fequitur,mífi quia vacui po nitur infinitá, ficut fequitur in Ter tio,vt mons non fitin corpore infi nito. & coegitipfüm ad hoc, qp ex- Tino noftra,xiftimatur o» Arift. liceret cam poft pro ratióe alia ab. ifta. D.d. Et per hunceundé fermonem,Sc.i.& illud, quod cótingit di cenibus vacuum effe ex hoc, L.qíà ineo moneri f inferi naturaliterneg, ali ro| eadem mes quisatin alo leo, moueaturin alio, contigit iderr po nentibus locum efle diméfiones fe paratasà materia. D.d.Q uzritigiturabeisi.qff, cum interrogantur de caufa, quare quzdá corpora mo wenturin aliquo loco, & quiefcunr. inalio loco, non poffuntdare caufam.dimenfiones. n.gf abflrahun. turà materia,non habebunt poten mam nedum vt habeant polenuá 2 dia non con(imilem, itayp faciát quic- nóbhit pa tem in vno loco, & motum in alio, M. & fimiliteretiam , quando interro- tenti, ne far de diffcrenujs, quibus locus dd tha iuiditur in füpetius, & ;ferrusnó d; nbcó flunt dare aliquid ex dimenfioni mil. vius. S totum hoccft cótrarium ei, de confife juod accidit dicenubus locum effe * 9 *vlimun continens. Etcum decla rauitqp idem impoffibilc contingit dicentibus locum eflc. dimen: nes, & dicenubus vacuum cffe , de-dit caufam in hoc, & dixit necefle etenim . &c.i. & hoc Ympoflibile contingit varifq; , qf ambo ponüt vacunm,
Liber À vacuum, &locum effe diméfiones, Yacs, & qír non differunt apud cosnifi fm. Joc 3004 nodum, f.quia, cü accipitur, fm q» 2o diae, in co exiftit corpusdt locus.&,cum. Rift cun accipitur fm qp1n co non eft corp*, dà modi d£ vacuum. D.induxitaliud inopi- MtePe: nabi'e cóc eis.& dixitEt quetifquo ; modo&c.i. & dicentes dimenfio nes funtlocus, & vacuü nó poflunt. dare caufam, ex qua corpus fm totum eftin loco pet fe; Sc óím. in loco per accidens . manifcitfi eft enim gycum pars non fuerit fcpara ta toto,Q non eritin loco p fefed in toro.& hoc intédebat cum dixit. gs hocenim nó aptarur,&c.i. & interturetiá qiio aliquid fm ror r3 & fm partesin lo- '€o per acci c pofucrint dimen cà & fiones feparatascfle locti, & vacui. fe- hocenim non adaptatur, cíí res fm aua torum fuerit pofitain loco, qui eft $ 5 dimenfiones eparatz, & illud corfedu totale fuerit infua [pofitione,non corruptá, diuiden do fe in fuas partes. parsenim,cum. non ponitur ita à toto, nó eft. in loco per fe fed in toto. & fm hoc fequimz vt difpofitio dc toto,& par. te fitcadem,£ qp vuraq; fit in loco. € (c. & hoc przdictum efEin capo Joco.D.d. Neq; etiam, fi locus non fuerit,nó erit vacuum, i.neg; ctiá fi locus non fucrit, qui cit dimélio feparata,erit vacuum.vacuum enim, aut eftpriuatio omnium 1er desmonftratarum decem pr:dicame torum ,auteft dimenfio fcparata. Dixit Aler.& in quibufdam hbris n5 inuenif'cx hoc capitulo.(-ex pofiremo,nifi hocquod dixit interro- E (io aliquid eut in vacuo . iG hoc ifte fermo nó erit rano pf fed c&iun&tus (ermoni jdidto,
Prey Bo
155 Accidit aut£ dicentibus va, D cuum effe vt neceffarium fi erit motus,contrariüi magis, fi quis confyderct,nó poffe moueri qc quam fi fit vacuü. vrenim qui propter fimile dicüt terrá quie fcere , fic & in vacuo. acci ge fcerc.non enim eft, quo magis, aut minus mouebitur.-quate^ nusenim vacuum eft;nó habet. differentiam, — Et contingit dicentibus vacniüá efe neceffario, fe fuerit motue congrarium ei qued dicunt , fi liquis y perferntatm fuerit. perfetfe de. boc cqueniam impofbile eft aliquid moueri, [i vacuum fuerit.qu£ admodum jgitwr dixerunt ili quà fecerunt terram quiefcere propter. fenilitudinem, ita nece[[e eff eria quefcere. 3n Yacwo , quoniam non erit ubi,ad qud motis fitdignior, 9" remetiar.quonia fecunda quod eff vacunm no efl in eo differétia. Cumnnarrauit q ex ipía ratione sorum improbatur fua ratiojincoe- Príaezpé. pit narrare etiam qp cx illo codem. improbatur conclufio corá, Cillud, exquo nixi fant probare ipfum, f£. motum, & dixit.Ét contingit dicen tibus,c i.&illisqui exifhmant va cuum efle ex motu neceflario,conungit contrarium ei , quod dicufit, fqpfi fuerit vacuum,aon erit mo? D.incogit numerare argum£ta, cx quibus apparet qfi fucrit vacuum, non erit motus,E dixi quemadmo dum igitur, &c.i.primum igitur co rumgqua cótingunt ifbsefl,o, quia vacuum cít confimile, necefle eft Vodj viia
€ nrineofic Totus. qfo ft pofüerimus ipfum habere potenriá aractius fequitur vt fit fm equali tatem, ex quo fequitur vt motíí qe p» coicanqi pena lisi d 'te5 qp caufa 1n. quiete terrz. uS rs ferentia orbis amahir iter.&
Áftorum de terra, fed intendebat y e faerit poli in cótinente poten. tiaat iua, cótinget vt res pofita. Gecimda. quicfcacin medio. Ex forte intédit contingit ilis de inopinabili mileci,quod cótingir ills. qi qu£ H cotngit illis o omne corpus pofitáí m medio quieíce- Te. Me opa A prm tingit: vtcorpora.vbicunqy
Hox fastorin vacuo uic Dus die; non eft vbi,scc.i qf, quia eft confi SEPA milis;on erit vbi, ad quod eft móinii pss Irwin Y remotus fim| juo cft motus, «í frc $2 in racio n6 fincdéz, quibus di- Mracó, & iidafin füperius,& infenus, € duo MIS cxtema (a fimplt non inue. nicur,nifi in fuperiori & inferiori. exquo fequif vc omnemotá pofiti
in co quicícat, vbicunq; ponatur, 6f: moe Primum igitur, quoniá om^ aut vioié iS motus aut violentiaaut fm msaucná natura fit,nece(fe aür eft, f qui^ Mors dem fit violentus effe 8e qui ol& & Pm naturam, violétus enim pre prs ref. bend p Mar preter
naturam ior eft eo , Eus c fm naturam. quare, fino tl mul — fecundum naturam vnicuique naturalium corporum motus, neqsaliorum erit motuü vllus, Artvero natura quide quomo» docritcum nalla fic diderenda
$m vacuum, & infinitumequa, £tenus enim infinitam eft, nihil s furfum,aut deorfü, aut me^ um:quatenus vero vacuü, ni hil diBerens erit deorfum Jd (ur, fum. vtenim nihili nulla eft dif ferentia fic & illi?, quod nó eft, vacuumaut£non ens quippiá, & priuatio videtureffe, natura autem latio differenseít, quare €rütquz funt natura differétia, Autigit n6 eft natura víqui vl lilatioyaut,fi hoce, nó € vacui, t pel Tea ornmnie matus, aut eff y. "islentus , eut naturdlis, 77 féqui fur necejfario , fi motus "vislentus. fitt ettam natur alie fit-motus.m, "yolentus efl extra naturalem, e$ motus , qui cH. extra naturalem, eli pell naturdlem metum . ergo fequitur, fi vnsmquoda, corporum maturalum.
lem motum, vt non babeat aliqu£. eif poftibile, vt motus fet natur a-lie , C7 5m vacuo non cif fuperss, neq, inferius differentia, et ell in finite fecundu. n.quod eit infini tum,nen efl ineo fuperius, ned im ferius nea, medium omnim:e7 fe eundum quod eV vacuum jon df fert in eo faperius ab inferiri.que admedi sguur an nibile nà cH oem. nino diuerfitas , fomiliter etiainil lo,quod nà efl ens.et vacua eíl ali nà ens C7" priuatio.bocanexs.
Part 40
a dese od ifari atm
Liber Quartus
A rdlie efl diuer[a . ergo hac cfldiserfitas naturalis EH igitur alterum duorum eut nulla tran[latio maturaliter esi omnino
rei ad aliquam partem, aut fi eíl bie traflatio naturale no € nacui. €; , Hzceftalia declaratio. & pri 0 moe füarü propóná efl, oTs mo? , aut. aut € ní- eft naturalisaut violétus.i.extra na Jée&uia Trí & € manifefta p (e. (ectída adc paó et cfl po£ hiis morum extra naturá maaícfta habet motíi naturalé.& ifta eft eià B. manifefla per fc. qd enim eftextra. Je. Sed vi ilitih n6 eft extra naturá . & exiftimal ipist p. Arift.decarauit hác propónem per. pa dixit motus.n.violétus &c.f. T2). ca. qii difpó in hocceft ficuc difpofitio $$ iex in habrtuj& priuatióe: qíf habitus rice cft prior prinatione in re, qua caret. False ett babiur.& hzc ppó, vt mihi vnon pe m e5cedit: abut cet fatuitasf illo. 5 Etc pofüit luas ppónes,có- TS" cuficg illud, d mouct in vacuo, neceflario moucfmotu naturali.&, fi uon,nó mouetur.qim,cum cóiun [13 fitioni, dicenti qp corp*mo (C uetaut naruralt,aut violéte, qp motur in vacuo cil corpus cóclufit in prima figura q morü in vacuo, aut. mouetnaturaliteraut violente. &, cá cóiungit huic,y illud,gd mou vielétemouctur naturaliter, cóclufitétq corpus, cd mouctin vacuo, moucfna urali.& égcí fuenr verfi qpo&quod mouet violente mouet naturali fequi vt illud, qii nó mo- Det natura!r,nó moucatur oino.Et bicéteft quafi fyllogitinus inducés ad iacouemiens.& iu rorma illi* induiit fuu feimone,cu di: ü
vn quody; corpora e, & ensi
$4 mou
sar ineligéin npeduct d f *
156 ficauit *.qd mouefin vacuo, D deber move nn mando pit defhxuere vcaliquod corp" in va. €uo moueat motu naturali: in va cuo nó eft fuperius oíno.& ille fermocítin fecüda figura fic: Omne, quod mouetur naturali motu, mouct in aliquojin quo eft fuperius, $c inferius fed in vacuo nó eft fupcri* ofno:ergoillud,gd mouet motu na turali,non moucfin vacuo.D.inca pitdecaraie qun vacuo nó eft fü- Reriusneg inks S dixickceftininitumj, qt vacuum cftinfinitá, &infiniti non habet fuperius & i Tecfuper ius qd eft medii tous. Er, €ü declarauit pin. vacuo nó cft fu geri*& inferius , ga eft infinitüin- «spit declarare etià hoc alio modo, & dixi& fm qd eitvacuü &c.i.qfa. in vacuo nó et diucrfitas naturaliter:fed füpenus, & inferius differüe. nauialiter: ergo in fccunda figura. in vacuo nó ell füperus, &infai*, D.verificaui: propofitioné dicenté qpin vacuo non dia diuerfitas & di- Xicquemadmodà igif, &c. Etifte fermo cóponiturfic.Vacuü cítnon npa. ens: X quod cít non ens cit priua- ióenóeft tioyergo vacuum elt priuatio : &in prruatone non eft dhuerftas : ergo diría 1n vacuo nó cft diucrfitas, Sci di- prac, 4. xitira illud,quod nó eft ens.intédit. ita luc, uod non eftens, cuius po tentia ell potétia nihil,gd eft priua- Gio,nó negauo fimpft. vacuü enim. nócit pegado fimplt, i.priuatio pfe&ta, fcd priuatio corporum natu ralium,& illaquorum porentia: diueríantur,, funt corpora naturalia, D.d. & vacuü eftaliquod n6 ensj. non ámplicitcr,fed priuatio corpo" xis naturalis, Etcá verificaut,g in. V uj ( vacue.
€ vacuo non eft diueríitas.&, cin co nó fuerit diuerfitasnó eft in co mo tus i eft cótinuato inter ebfzquens ali cá vacui cft, motus non cft na is.D.deflruxit ófequens,& c6 clufit vacuti non effc.& quia oj fitum cófequentis eft mani! per £e, induxit hoc in forma redarionis dixit:Eftigituralterum. uorum, i. aduerfarius igitur nó po teft fugere alterum iftorii, aut concedere vacu( effc , ex quo fequitur mmotumi naturalem non efle,aut có
ecdeie motíí naturaléeffe,exquo uet)
H fequitur neccflario vacufí non efie. D.d.fed translatio naturalis, Sc. per hoc verificat propofitioné dicétemi qp fuperius, & inferius (unt diuerfa
Can& in naturaliter. X quaft dicat, & figni diueria: ciusgy hcfunt vbidiueríà narura. eftdiuerfi liter,efl quoniam hic fant mor* di tarnatura uerfi naturalt. caufa enim in diuer. rülocord. fitate motufí € diuerfitas naturar( &niráre locor(i & narurará rerü motarum, Erud Amplius,nuncquidémou£/ c«om.j6. tut proiecta, coqui impulit,nó 4viue-. tangentejaut pp contraríj circü t". obfffétia,flcutquidam dicüt,
Iautex eo,qp pellitpulfusaer mo tu velociori , jj (it pulflatio , d. fertur in propriülocü.in vacuo aütnihilhorü poteíteffe, ne: enimferri eritnifi vc qid vehit. Et etiam Yidemue. qu l quod mouetur per expuifont, masetur expellente feparato . e7* hoc.
efl aut [cundum fucceftionem,e" p
metionz, vt. ICM , 4t, quiametus aerie expulfi efl velo-
enr traflatióne res expul[a in mo-
ti ein ad [sum locum, qué habes, K € mbil eff ex bec in'ycue et trà latio wen potefl effe sn eo alio modo,v. g fecundum modum equitafy, AME BALABUM.
Cum dcclarauit priuso» fi mot? 6$ naturalis eft,vacu(i non efLinocpit declarare hoc ex motu violéto,& dixit Et videm*,&c.i. & videmusq Poreporie Ur Me
mouceri,pofLj motor: vt videmus lapidt pron imo Detra
poftij man* feparatur ab co : & .fimifrinlagisa diredapofi] pa- L' idee e iii e t vacuo, nifi effec le aliqd mo- de-7:phyueri fine motore.& ideo 4 os con- a a ueniunt in Hoc,g caufa iflius mo? xit modi eftacraut fm fücceffion£, vt Plato pic&ordt
b dicit qxqfi resexpulfa vacuat lo cÉ2b aere clin quoad, pererpels faceedie rider
€iin loco aliusaer, qui mouct illud s& de. expulfum poft feparation£ expellé- phy.c.81. tis& ille acr, fm qp vacuat loci fad, 5. Aer in & accedit ei in eo alius aer, mouet 2o esi ab serefucceden gl fic donec pl epa motus quiecat : aut fm hoc qp aer, raf; ea qui defert réexpulfant mouetur ab Pellente, ele ropter hdc, quiain narara M eo acid »
acris Y repete moueri ab alio, & amr retinere ipfüm diu, poll feparafà &a& pa. motors hoc fm * fiam formé osx
[f S paraé expelléte mo- FRA ma naturali , Scante 1b ed de feparationé moucturab vtroq;, f. te» &faa. ab expellente,Sà fua forma-qua p rox. ter mo? eius eft velocior neccfla- «a, oaare zio q mor"expulfi. d expulfum enf mora. n6 Réf fc principid mot c moe je&orücft er" fitviolé? puracr vero hét in (e velocior principi mot*vtalibi declarari &.
A Ethocintidebat, cum dixitauc quia moras aeris expulfi, ci per
tenti leuitausyf eft in aere, per Ditinnarus eft ci ai juo motu ad timo tenis moueri adf us (perit » in motn lapidi: eparationé TUI EU P Arll rtdecantt din lb. poe Coli,& Müdi,& vltimo iftius libri. izids- D d.& nihil elbex hocf vacuo ,.& Vo PES on eftin vacuo aliquid, de quo di hacéfia catur füccedere,aur illud, qd defert » eft velocioris motus,
motus violentus reion. pelléis. faccefione a. is fit aut ex fu aens,
aut ex. veloatate rhors cius: fcd án vacuo non eft aliquid, ex quo fit. poffibile aligd iftorum: ergo in eunda fi; motusnó póteffein vacuo . D.d.& translatio nó potcft effc alio modo,&c.i. & imposfibile efté, vt ranslado fitin vacuo, fm qp equitans transfertur füper alicid, fuper deferens, aut fm qp» animal natat: volarile.n.transfertur in aere fm alterum iftorá duo- € rum modorum, aut fm viunque. Amplius nullas yriq pescrit dicere propter quid, quod moverus Fabiralicubi: cur. eu gishicjibi / quarcaut qeícet. autin ífinitü neceffe eft ferri, ni fialiquid potétius impedierit , Eretiam mn po[[et aliquis da-
re canfam,ex. queri aliquid moetur 1n eo , que[cit ex evi alique "ybi. quare igitur dignime quiefeit
bic, québic o x ua our ast
Quatus — 157 quiefcere , ant oneri ia infinti, D cum non. impeditur ab alio impediente fortiori . Cum deftrusitvacut effe 5d mo eootu, incorpit ctiá iere ipfum ex quiete navuralickn.in móra natu fil et rali eft caufa in quiete naturali : & niti &hec. hzc eft fumilitudo cótinentis ad c6 &&Irudo tentum. Et dixit : Eté non poffet chdnendt. aliquis dare cím,&c.i.nó poflet ali rg (ip c, queen dicunt vacuum cé, ike caufam propter quam,qf ali- &. 48. |uid mouctur in vacuo quiefcitin Jiquo loco magisg in alio:quemadmodum non pót dare caufa , ppquam corpus moucf motu natu. rali de vbiin vbi.D.d.quare igitur, &c.i. qf non poflunt dare in hoc címex iue conueniar huic, quod fentitur, f.de corporibus ipfa TIE intendit hic. S tem Saturae D d.e qeo fequitur, &c.i.&/fi conceflerimus qj naturali 2iqua confimiirado, nef KM vt Bei pid fit vna,& » Lord q vacuum cit Tuum » & fimplex. ex quo fequitur qp natüraliter in vacuo fitalterum duo- T rum pm quies, aut motus. ex. juo fequitur vt corpora lia, de femper quiefcant in eo , vbicüque puma femper mouean£ 2s interillud,& corpus naturale ierit cóparario fimilis que eft inter corpus & fü ybi proprium, re corpora quieftunt, vbicung; ponátur. & fi inter illud, & corpora naturalia fucrit comparatio, quz eft jnter corpus, & vbi non naturale;
erit neceffe vt corpora emper mo- Ucantut in co, Amplius
€ — Ampliusautem nuncquide fvacuo,qim cedit, ferri.vf in va cuo autem prorfus fir tale elt: quarein oem feretur partem . Et ét motue exiflimatur fieri
ssunc in locié yacuis ex aptatine : so ipfo "vero "yacuo boc eft eodem. nado 1n omnibus [uu partibws : ergo fequitur vi illud, quod mone. tur in eo,expellatur ad ocs partes.
Ifta eftalia ratiocinatio. qua nititur deftruere vacuum effe per mo tum violétf , plures.n.motus apud H expulfionéexpellentis eruntin ali-
qua parrs,& non in alia, pp diuerfi-
tatzm partium in aptatione, f.quia. mouetur ad partem , qu; eft magis aptaadco,q motum naturale moetur pp aptationem contra fuum
motum naturalem , vt accidit in à
füb,vt moueacur ad inferius qfi nó
juucnit exitá ad fupius. Et dicit qp ponétes vacuü; ponunt ipfumquia exifbmant ipüm adaptart motui,
&, fira eflet, non effet hic aliqua
magisadaptatajg alia. Et tntü
ioc conungit dicenubus vacuum
efle fcparatum , quibus intendit in
Y hoc fermone coniradicere, dicentibus vero jpfum eflc non (eparatü non conüingit hoc, fed impofitum. án corporibus.ifti.n. poffünt ponce fuperius Sinferius,& vit medi perquod fiant morus corpor fim. plicum.D.d ergo neceffe eft, &c.i. necefle eft vtillud ,quod mouezur in co, expellatur ad o€s partes equaliter: & fic nullum motum. snoucbitur pp apranoné ad alicua. pauié aliá ab ez,ad quam expeliens expelli. qd no fennturin pluribus mobilibus , Eta lib. Aiexá.hoc ca
pirulum inuenitur fic. & eid exifti matur translatio eft nuncin vauo propter aptationcm : & hoc in. vacuo eít codé modo cx omnibus
j parübus:ergoillud,od moueturin.
€o, expellitur ad omnes id. c
fi vacunm clt caufa rranílationis
ptet aptationem, ficut fingunt di.
tesipfum cé necefle eft vcillud, qd mouetur in eo, moueat ad o£s pare
tes. qrh aptatio eft in oibus cquali-
ter & hocin infinitum:quia vacu&
eit infinitum apud cos.Ét maxima
eft differentia interponere qp apta-
tio eft neceffaria in eé motus, & po
nere ipfam effe cám agentem mo- L
tü . fi igitur pofüerimus q» aptatio
eftde tate motus, expofitio Aptatio & eritilla, quam dinmus: fue peel Timusqrapano fcaufa agés mo- Kücha. tus,expofitio erit Alexá. fed erit de- g& mos Íhuctio non fm rem in fe, fed fecti-
dum fermonem corum. aptatio,n.
eit de nzceffitate mot? , n6 cá agés.
Ampliusautem & ex hisma niíe(tum et quod dF. videmus pct cie -n.idem pondus,atq, corpus ve vroda lociusferri pp duascauías, aut, dradsim quia id diffeitper quod, vt per mou, aquam,autterram , autaetem, aut,quia id differt,quod fertur, M fi alia fint eadem, pp exceffum grauitatis, aut leuitatis. hocigi tur , per qd fertur,ca eft,qimim pedit maxime quidem qd con^ trafertur,deindeaüt & manes: magisaüt id, qd non facile diui dit: taleaüt eft qd crasfius eft: ldautem, in quo eft. A.moucbi tur per. B.eo,in quo.C.teporet perip(umaüt D. cum fit fubti^ lius,eo,in quo, E, (rzqualis t
A f6gitado ipfius B.cum ipio,D.
fm proportionem impedientis
corporis, Sit.n, B. quidé aqua .
D.veroaer. quanto ergo fubti^
lioreftaeraqua, & minuscor^
poreus, tanto citius A. per. D.
mouebitur £j per. B. habeat er^
cadem rónem, $m quam di^
tacrab aqua, velocitas ad ve
locitar£. quare, fiin duplo fubti
lius eftin duplotéporelir.cam,
quz eftipfum.B.rranfibit, dk à
€ipfum. D.& erit tepus,in quo
eft, C.duplü eiusiin quoeft E,
atqs femper quáto fuenitminus
corporeum , minustg impedi ^
tiuü, ac melius diuifibileid, p
uod ferzur , citius mouebitur.
'acuum autem nullam habet
gationem, qua exceditur d cor^
pore, ficut neg ipfum nihilad
zumerum Si.n. quatuor exce»
dunttriavno, pluribusautem
duo, & adhuc vnü pluribus d&
duo, ipfum/ané nihil nonam
plius haben: rónem, qua exce
C danc.neceffe.n.eft diuidiid, qd
diem eon excedit, &in exceffum,et inid,
diis Quod eexceditur. quarceruntip
py faquatuor,quctexcedunt,ecni
Fen hil.Quapropter necp Linea pü^
étum excedit,nifi componatur
ex punctis, Similiter autem 6C
Vacuum ad plenum nullá pof
fibilecft habercrationem:qua^ zeneque motum ,
Et apparet etiam oc, qnd di-
pelis mmodo. uidemm .n.idem.
emp velocitari in motu propter
alserum daerum,aut propter boc,
Quartus 1,8 quod illud yrudiate quo mouetur , dimer[atur "Y. g yt motna eim fit 3B 4484,AUE IRI LerTA, Aut in deT6, dA igne, uf , quia metum di. wer [atur . [osgitur ala fuerit eau dem ex differentia gramitans, ef leuitatir, illud, medie que ent mtwe, erit can[aipedit.n.motus, ut multum , quando motm sine. fuerit contrarite motui eine, quad PIREENP VB C9 : AME DITE Mae de etiam fuerit quiecens:e7" m ieoquando mon fuerit facilu dui E, Jums:e" quod eft tale,efd illnd m quo eft fnflirudo . Expellatur igifur corpus Af ynediante B intem perec : mediatevero D, qud eft Jobrilius in tempore F1, lengifudine ex B, equali lágutudini ex D fecundum corpus smpediens. Eg sntentio slins efl , quaruam B. fit 4qu4,C7" D fit aer.C7* quanto aer eft fubtilor aqua e" leueru cerereitatis tanto A expellitur me diante D velocius quam mediante B. C7 fit proportio velecitatie. d velocitate , ficut proportio ex ee[fis aeris [aper aqua,ta , quod, fefuerit duplu in firdeae per- 4raafibut [patmm in duplo tem perium quo pertranft [JatiumD: €y eru tempus C, duplum tempe. TM H: C7 quantemagu fuerit il. Ind , mediante quo ert. motus leiris cerpevestatie C7" minoris re.
difientia [ed facilari difomn tanu
Phyficorum € texto magis expulfo erit sullom babet propertionem , qua K.jer . V acuum yero nulla joi excedat ipfum. excedens mim di Det comparationem ad corpus,per. widitur nece[ario nid, quod exce dam cerpus excedat ip[um,que-. ditur, Cy" augmentum. ergo admodum nullam babet compara, twr diuiduntur x: bac des shentionem illud quod non dicitur vni. ce[fum, ey" £t n no vnum. Et idee. emarine ad illud , qud dicitur nie- | zanea etiam nn excedit puntfài , snerus . Quatuor enis, fexcedit. cum no componitur ex punti. Et tria per vnum , excedunt duo per. fims liter V acuum mm babet ad snagn, et excedunt vnum per ma, plenum proportionem: ergo neque is ad non vnum, men yum vero. etiam metwe erit ineo. Demenflratio exemplaris, oflendens quod tale eff propertiotmo- N ps panini ipu $t rine L dy ád medium in tenuitate. Tempus.
EL a
p Spatium plenum. tenuiori corporc.
E H "Tempus.
B Spatium pleni ehfion done
Heceftalia demóftratio,inqua. ximus. impoffibile cft vt motus. declarat impoffibileeft m: tum | fiat in vacuo,apparet ex hoc, gf vi fieri mediante vacuo fepararo.Et demus corpora grauia dit ina dixit: Etapparez&c.i.& hocgp di- moru fecundum macer tar
A ditatem per duo. ik, fü Bem prd quei a
illud;in quo mouentur,v.
corpos velocius moucrur à dere, d in aqua & fir duo corpora cqualia. in graziam, & figura magoimdine . fiaut£ cnrpora fuerint diuer- "fa.& moueanfin vno medio,tfíc di Uerfitasin motu ent proptet diuerfitatem in graui; leuitate, £p ius illorá erit velocius. Et,cum uit hác. Propofitonem, (p «Á velocitatis,& rarditatis in corporibus mobilib? &aut diucrfitas me- A dijin fpifimdie, &reemuitae s aut diueifitascorporü in. grauitate, & leuitate, dixit : fi igirur alia fuerint cado. qfofi lia criflentia in core
weturlaere, mouet: ius illo, eftin aqua, mani eft eal fadi itis motus eftillud, me-
in corpore, f.cum videmus.
mots ciusin corpore fübtiliori. € velocior, d motus cius 1n corpore - fpiffiori. D.dedit cám, propter quá
159 erfitas igitut mediorüi iniftisdua D.
facili- uerfitate. tate refiflentic, aut motusaut quie mode
tis cori. eft caufa in druerfitare mo.
cilis diuifionis, & dixit: & eft illud, inquoeft multa fpiffitudo . Et, cá hit hanc propofition£, inerpit Tin hac dodrina pe, lieras i xit : Expellatur eigo, &c.i.ponatur. igifA, Forpuscrd ouetizl medio medium,in quo mouetur, pona- É tur B, & tempus ,in quo mouetur, fic Pons moucr Ain alio me i iliori primoy& fit D:& tenà pusin quo mouef A,in hoc medio, medigpe duo pata squala Lex js per duo. Baal &tex fuballon : fequitur igit vt tépus quo perurí(it duo atia ernalid dier nóvum eft.n. q velocius pertranfit id£ fpatiü in minori cpe.&quia cá velocitatis, & tarditans his duobus motibuscft diuerfitas mediorum in tepeni irecied ipu Mr proportio. isad tépus |f t proporto pui dtin 1o illá quc eft in alio : & fimiliter jo mot* ad motá . Et cum
itexemplá ét de literis, son es.
Part 41
accidit hoc medio,& dixit;quia im. pedit multum, &c.i.& cá tarditatis efl,qfà illud, mediante quo erit mo tusyrefillet rex mote-& hoc refiftens diueríatur fm magis,& minus. ref flet n.multum,qà medi mouetur
dedit exépli de marerijs , vt defüfo pli a iis fit manifeftior: & qd videtur dimi- adducat nutumin vno exóplo apparebit in exeld de alio, S drxit : Et intentio illius eft, demrado Sieg ponamus Tloco Bd eft me, erit mami» dium craffiusaqua,& in. C,qd fefiio.
motu contrario ci, qd mouefin co, &refifiet minus.gá fueritquie(cis. D.d.& magis, &ci.& medium , qd refiiht per uum moti ad contra-
Biaerficas : ie nn B Imi. acl dudonis tedious d
eft medium fubulius, aer : quanto igif magisaereft fübulius aqua , & minocis reiflentie contra ré motí, táro magi: crit velocitas motus A» incoginaqua: ro igif velocals ad | cat fem pre
8 portio exceffus fübülitatisaens füp. fubulitaré aqui proporto velocitais ad velociati &tc.t.(cquit igiturex iftis propónibus, vt proporuio velocitatis morus Ain, ad mctü ciusin D, fit ^cut portio exceffus fubtiitatis aeris fuper fubrilitaré aquz. D.d.ita qe fuerit duplum, &c.i tap fequitur, fi pofucrimus qp aer eft duplum ad aquam in fübulitate , vt rcs mota $ jua níeat fpatium zquale fps qd pcs arn po 1e duplo tempus;in quo pertran firip ominaere, épusignur d£ HH C&eftilludjn quo pertranfit (patium res mora in re fpiffiori , eftduplum ad c£pus H, in quo mo ucfper fpatium cquale illi 1 corpo- 1e fubtiliori,gd € D.tardius.n.femperperuanfitidé fpatiá in longiori téporc.& licet nó ei ithanc portionéjitellecta tà eft ex ipfo fernone. D.d.& quanto magis fuerit. illud mediante quo,&c.& hoc eti manifeftum cft p (e. Et,cum pofuit. has propofitionesconiunxit étalis propofinoné,& dixit: Vacuum ve- Io &c.i. vacuum vero nu!lá habet comparaüoné in fübtilita:e ad (üb 1 tilitaté corporis, mediantz auo fit. motus.&,cá dixit,nullam habet có
ration£ ad corpusintendit gd va p nullá haber e oa qut corpus mediü
üt eir in fübalitatein vacuo.n.n6 cft ful tilitasqua dicacefle fübrilius igne, v gut acre, D.d. quéadmod( noa. habet comparation£ , &c.i.& intet. Vacuum, & corpus medi(i nó eft ,pouo, cá j vacuo nó cft fübrilitas, 4. cftillud, fm qd comparant me- «ia adinuicem i fubulitate, X fpifi 1udinc ; quéadimodá non eft cópa-
ratio,neq; doiteo, qf nou X -& ió dixit: eritimif fer ed qd ci meme me Vfrola.
meri. n.cóparantur adinuic£, quia 29,4 cOicantin vno. & v't oia. duo due Pie n6 cóicantin cadé natura , nó hüt bác cópa- Óparati .& hocinten- em jtur quatuor ea excedunt tria, Xc.i.& numeri eXcc- cádd madüt fe adinuicé per vnitaresjim qui- ge & mi bus eóicantjllud aát;in quo nó eft * neccffa nur, nullá habet cóparanonéad ro de cy. numcrum.X fimiliter illudan quo non eft fübulitasnullá habet copa rationé ad corpora habentia fübtilitatem.diucría.n.fm magis, & mi nus ncceflario cBicant in cadé matuza.D.d.non vnü vero, &c.i.gd au tem fucrit ex entibus, in quo nó uz. venitur vn, non habct proportio né adilludjin quo eft vná , qua cadatinter illa exceffus. D.d. excedés. -n.&c.i.illud.n. qd dicitur excedere. aliquid,neceffario diuiditur illnd p. gd Sreedin Tid, pei excedit ve Quia quatuor excedunt duo, necefic eft vt diuidantin duo, quibus. excedunf,, & in duo, que excedunt, c& igitur fuent aliqd, quod non diuiditur in aligd , & fucrit aliud , qd diuiditurin ipfum, non dicefquod. illud, ed diuiditur in illud , excedic. illudgd nó diuiditur.v.g.qf quatuor nó dí excedere aliquidin quo non cft vnumr.qíi, fi excederet,tác. quatuor diuiderentin exceflum, & 1nilludiim quo n5 eft vná.quod eft. impoflibile.& hocintendebat cus dixit, ergo necefle eft vt quacuor di uidant &c.i.qín necefle eft vt quatuor diuidant in illud, per qd excedá illudjin quo eft vni & in illud, 1n quo non cít vnü.Et,quia propor tioquá intendit declarare,elt communis numetis S alijs, & dedit exé
Liber Quattus
À pluth de numeris, vultétdaie exéplum de magnindinibus ixi: inca.n.non excedit punctd.i.& p. hoc nó inuenit portio inter & pundtü, jua proueniat'czecflus.qin,fi ita effer, tunc excedés , & resxocíla effent partes linez: & fic linca componerctur ex pundlis. «d poft declarabitur effe impoffi bile. Ez, cum declarauit hanc propóné, dicentem q» o£ excedens aliquid debet diuidi in exceffum,& in 1Écexccflam, & vacuü nó diuiditur in illud per gd excedit cum in conon eft fübtibtas, dedit con- B dlufioné, qu; fequitur ex hoc & eft vacuum non habet proportioné
Si plenum, qua dicat cxcrdere num in fubnulitate, & dixit: Ec fif
€tvacuum.. Et ifte fylfus eft eá in. fecunda figura. scq fb » eft minor propofitio.Éi, c declarauiz.
hanc concloné, dedit impoffibile, quod (equi£cx eaffi aliquid mouca. tur in vacuoyx dixit: ergo neq; mo tus erit in eo.id eít,&,cum vacuum. non babct proportion£ ad plenum Yfübüliar, & ponitur aliquid mo pain eo, fequifes hoc, qumoms in vacuo nó habet proportioné ad Q mori in pleno, & ficerit motus indiuitiis remi Fred inflanti. qd eit impoflibile , vc: declarabil, icai pi pro &ph.ce.c. conitanti, qd declaratur in Sextojf. 50. Kf. q omnismotus eft in t£pore, & qp aDigrefo morus édiuifibilis.a Auempace au prd sÉbene mosit his qen£, duin. mügd gia Bon fequif vc proportio mor" cii 1-3 déla «^ inequiaimedd cum mo- aerefit ficut: io fpiffitudmi: SEALS Sorad fiunt ter nfi mo- SE ms lapidsfiin por, pphosey eu opic. moucur1n medio, &, fi boc effeu
conungeret vt nullus morus cét in D tempore,nifi pp impediens: meciá im «dire rem motam. &,
1ta fleo, tic corpora. amo verenturin inftant,cum nullü me dium impediens fit illic. & dicit. proportio fübrilitatis aquz ad [^4 tilitaté aeris,eft ficut proportio tare ditatis accidenus motui in aqua ad tarditatem accidente ci in aere, Et hec funt verba cius in Sepdo fui libri & dicit: Hla refiftentia que eft a inter plenum, & corpus, qd moue£ ,, in co eft iliajinter quá, & potétiam ,, vacui fecit Ariflo.proporuonem in , Quarto. & nó eft ficuteniftimatur de cius opinione.proportio.n.aque adaerem in fpiffiuidine non eflc » cut proportio motus lapidisf aqua * ad mori eius in. aere : fed propor- ?* tio po:sntiz continuitatis aque ad ^ potétiam continuitatis aeris, eft fi- ? cut proportio tarditatis accidentis rei mote ez illo;in quo mouetur,v, g.aqua, ad rarditatem. accidentem t&i,qn mouetur in aere. qf, fi eflet, ? ficut efbmauerunt aliqui,tunc mo tus naturalis eflet violentus.ergo, (i '* illic non efíct re(iftentia, qo eflec ? motus? necefle efb.n.vc dein in. ^ flanti. quid ergo diceurde motu Girculan? & illic non eft refiftéia : íi illie non eft diuifio ofno :nam * locus circuli idem eft femper. non ?* itaq; cuacuatur vnus locus, & ali is implctur. neceffe eft igitur yt motus circularis (it in infanti. fed nos ? videmus in eo maximam tardita- ? t£, vtin motu flellarum fixarü , $& maximá veloataré vcf mou diur- ? no :& hoc non eft,ntfi pp diftánuiá ? moronsin nobi itated nioto, cum "f igicur fuerit nobilior,tunc illud, qd * znouetur ab co,exit velocius t $a cá M
G motor facrit moris nobilitatis erit
» propinquior moto:& tic mot? erit. Mei hos qid conerdata tede
IXit, CON tunc
to opio dun erit falfa.qft i dion cinco nedja ubcliuealterius medij 'ut proportio tarditatis accidenus. molo inaltero co rum ad tarditarem accidentem ci
in alionó ficut X ius motus, non fequi£ vtillud , qd mouet in vacuo,moueatur in ti.qfá tunc non aufertur ab co nifi tarditásque accidit ei pp medium, & re. manes morus ded
motus eft in sempore:ergo i d
n mouctur in acu moutfin tÉpore neceflario,& motu diui(ibibo nul lum fequitur imj ec igié q6 Ortus Auépec Nos ath dicant mái feítü cft per fe,pffi cá equalitatis re.
rü moarí eSuenienaü mn
tione & itudiue, qf
roh pent mgrindae qe
bus medíjs equalibusin tenuitate,
& crafficudine, eft equalitas medij, manifeltfi eftq) diuerfitas exus in. tenuitate fm magis,& minus eft cá diuerfitatis motus in velocitate , & tarditate Sag ifta diuerfitas cui? cá
eit diueríitas medij, feum fien
Y raliter fübtlitatemi, (y augméetl
allius diuerftatis fequit augmentá fübriliuaus & diminuto ilii? dimi-
mution illius.ergo. maniefti efto 3o motuum cít fm
gexporóo nonrüm ef
tertuitate. & ifle funtma Bifellz p (oq cii fuerint duo mo-
tà zqualia in grauitate, & leuitate, FILE ed &ntur in vno mcdio, q motus eorá erit equalis in velocitato,&. qvuüquc peraaníit equale panum in
ine ,&
tÉpore equali &clf duo media füerint diuerfa in tenuitate, q motus eoruni diuerfabitur diueifitate
«uum eft diuer(itas& zqualitas p- dera jonis motoris ad rem motam . us, Kzi- Sumigiir foeanrduo motores, & litas mo luo mota,& proportio alterius mo torisad aleertm morum fuer, fi Sedtsee cut proportio reliqui motoris ad re. pporuióis liquum motum, tunc duo motus motoris eruntzquales in itate : &, ci ot qpportio diuet (abitur, diueríabitur Nod ans motus fm illam pi ionem. Et iter moe hocidem eftin moubus violenti, tiles, & & naturalibus. fed in violenti, cá L duo morores fucrint zqualesin po Enna diucrras erit ppimi liens, in naturalibus vero diuerfitas,, aut Fgualites Epp diuerümaré aut equa itarem tionis motoris ad rÉ motam: non fequitur vtin eis fit. mqualines apud equaliraré mouentum in potentia, qfi proportio di- Werfatur ficat non fequitur hocin violentis gf imy diuerfaturt qf per diuerfitai£ impedientis diitur io. tftz igiffünt Ac ropofitiones manifeftz per fe. Et, E hc eie ficut dicit t£ pin talibus modbus non efit proportio motus ad motum,ficut. porio fpifisudinisad iffitudin&, ficut proportio tis ad tar. ditatem, conti, hocin omnibus motibus vidl lécis,ita,q illud di- Gum in vltimo Sepümi,L pci ali- Ter. €; s. quod corpus mouerit aliud corpus. peraliquod fpatium in aliquo em. o4 moucbit medicarem il hus corporis per illud fpatiü in me diera lius temporis ecc allum conüngerct.n.fm Au£pace, vt propotio
Cherrocis ditaé,
4 perio tépocis ad tpus non effet,ni ficut. jo tarditatis ad tarf iftius erroris fuit exifti
'» qp tarditas, & velocitas funt mo? additi mori , € diminuti ab €o : ficutlinea, d additur linez,aut. diminuitur ab ea.cfi igi£ exiftimaturyy velocitascít. jo fup motí naruralé , & tarditas diminuzio:
tusad mot(i. qí&.g& quantiranibus proporionalibus addisur cadé quí hrasaut dimintirur, non remanet
r y, exit mauitq» moms fenfibilis eft illud , qi remanetez mota naturali-& ex
ficut remanet cx magnirudine pot diminutioné.& ió 1udicauit p non. fequif vt io motus fenfibi- : bem fit ficut. m
do ipedientis ad impediens,
[xis jo tarditaus ad tardita. SÉ; ficut nó fequitin quátitatibus, que diminuunt fm aliquam proportionem,vt refidud fitin illa pro portione ; fed diffcrunt, quiaqh ex
161 quantitate mathematica diminui- D turaliqua quantitas in actu,remamet ium quanttatisin adu :
& qh motui naunali accidit dimicheek nii poeta epo tc nifiin i tüc motus fenfibilis nó vri nid Locus non naturalisqui eft diminunio ex. motu naturali, non motus naturaliscui accidit diminutio, & filt , cft aligd motum mouef velocius motu naturali , tunc non eritillic motusnaturalis & additio, (ed additio tf. verumtá dicimus, itio tarditatis demie Rd icut p z itio im; tis ad impediens, vt dicit Auempace ; fed er lic aliquid,nifi tarditas. & ifta qugfhoclt fophiflica: fed eft difücilis,
quia eft fm * cómunication£, qfi, "aL com gi affimilatur lines exifti mutario- € maurgillud.q cbingicin inea, am.
tum eft proe,
|uia motus:
contingit un motu.
itur ex hoc fermone, rüo ilopedients ad impediens di ficut. proportio motus ad morum:& hoc eftin motibus violents, qfi motor fuerit idem , & fuum impedimentfi füeritex medio, aut ex ipfo mo-
propor to; € q» hoc diueifarur in motibus p
ibusfm diuerfiratem propornoná , q (unt inter motores, & Tes motas, c(í nullum fit hic impediens ed fm dinerfcart propo rtomisexceflus potétic motoris primi fup ré motí ad exceflum. Lors
fecüdi motoris fup ré motá. Sed d- Obie&ia,
ret aliquis,c pofüerim?, ep ifte mo
tuseritin »n itus à me-
dion6 fequif, & imusq
apportio motu, d fuerit in medio, uicécft ficut jo im|
tis ad umpedié vt qb idé morü mo
ucfin vacuo,moucaf motu indiui- Phyficü có.Aucr. X.» übili,
Q fibili, & in inftand,, fed (equi£ ncario vt moucatur in tpe; cuius apportio ad répus , in quo mouetur 1n medio, fit ficut proportio exceffüs poréric motoris füperié modi, fm d eft mota tff, (al feo »gil- Dic fit impediens extrinfeci ad exeeflum potétio motoris füper rem. motam fm q eft Ipedita.vnde exiftimaturé, qp licet concedant illz ropónes quibus víus efbri nó in-
lucet ad impoffibile , ad qd nititur
suuio, inducere Etad hoc eft dicedum, aResmo- ifti motus, qui funt corpori fimpl 1a necefla. cium mediantibus aqua,& aere,nó 1iodé ha unto imei er: primo. qf, fi ita ef-
beum Fe vic ent hic monis naturale aligrei- qui nondum inuenti funt, neq; intiéca po uenient:nifi e& poffibilehec corpo stia mo- 12 moucri finc medio. gd é impofft c oem bileynifi vacuum cfle. Ét cá in hoc. wiilu. effquia ifta mota indigent medio: bRermo- qf « res mota neceffario dét habe tatit Ó- re cti motore aliqu refiftéuá , qua imó ino Potentia motoris excedat potentiá vori,& c&- 1llius : & hoceft in motibus narutrariaalio ralibus.&,fi non, tunc quilibet mo fXoui "ormoucretquodlibet corp*. & pp. ao elim£ diuerfitarem iftius proportionis , d ta hésc re eftex refiftentia inoer motorem, & I r£ motam fimpft diuerfantur mo-
fift&i in tus corporum corleftium, vt quedá mora lo fint velociora quibufdá : & per hác d Incfmt refillentià motor non mouct rem. tisres mo motá, nifi qfi potentia cius excedit. tà E pocÉ porentiam rci motz . b res.n.mora. gié&mo" vit eft fimilis quodammodo moto. tu, cá nc HS cótraria alio modo.Er hoc inc6pofia zlgadd eft de nobilitare,quá di- $«L.mi cit Auempacein corporibus ccle- & I7 bus morr.n.cuius potentia eft exb*,.: mo- cedésft nobilior motoie;cuius po voc Éfoia, tenua cít minor in cxce(lu . & ma-
' qónes : &ideo.
Bifeftum efte cifa refi(lentia ia« K uenitur inter motoré,& rem mots, X resme fina moa facit diftinfta pere: Ded icut é fiio in corporibus co*- poet. leftibus. din elementis vero res mo ck taeítin potentia, & motor in actu, 4- ca-ck. cum int cópofita ex prima mate- 3 Vbihi ria formis fimplicibus & motor ous, & eitfora , & res mota eft materia. mori
&quia hec corpora non diflinguü Vide ci tur in ré motam,& motoréfacku , Zio. e.
impoffibile eftea moueri fine me- 15, jo.
dio . & Arifto.declarauitp propter &;:.
hoc fuit neceffe illa non moueri cx f 51 clemé
fein e O&auo iftius libri. Siigitur p
hzc: ra fumplicia mouerentur «e; y.
fine medio , non eflet hic refiftétia cuo,mo-
inter motoré, & rem motam : im- uerent in.
mo non effet hzc res mota omni- id. laé
no effentiaiiter, &fi hoccontinge- cR y-
retf vt mouerentur in non tépore , $;,
& in quolibet moto.ex hoc igifdi-
xit Anflo.9, fi hzc corpora moue-
renturin vacuo, fequeictur vt moverentur motu indiuifibili & in t£-
pore induifibili : ponendo
corpora moueri in medio eft natu
1alecis. & eftcá in hocyp moueantur, non ficut exiflimatur, q funt
mots cx fen mom natural ficut.
iflimauit Au£pace. Ai igi- M
fur ctdubieu i boe ende
in duobus locis. Vnuseorum eftin.
quo dicit, q» proportio mor? ad mo
t nó eft ficut proporuo fpiffitudi-
nis medij ad fj Tairudine Es $e-
cundus adt cfl, qpifli motus füntT-
pediti cx medio, & nó naturales.&
nullus peiuenit ante ipfum ad iftzs.
luseratifte fü |... e
peralios.& in exemplari,à quo fcti gn qe A.
Tiu uenimus quoddá folii p uempace e, & infcriptum erat hoc. Nos au- Higano. sem dicamus q necefle eft qp inter.
Liber Quartus
& motórem, & rem motam fit refifté
tia. motor.n.mouet rem mod, fm.
eft contrarium, & tes mota mo-
üetur ab illo , fm qp fimilis. & ofs
motus erit fm exéeflüm potentiae
snotoris füper rent motam,& diuer.
fitas motuíi in velocitate , & rardi-
tate eft fm hanc proportioné, quz
fefiftéia. eft inter duas potennas. &ifta refi- Tmon ni flcatis, aut ent ex ipfo moro, qR il spice lud, gd mouentr et fe voluntate, di tok qfiq, uiditur in motoré in actu, & rémo eftex ipo tam in adu, ficut eft difpofitio in o: X animahbus, & in corporibus cxrledh asl flibusaut erit ex ipfo medio Tquo moucC& hoceritqfi rcs mota non.
diuidi£ f motoré,& r£ motá f a&u, ficuteft difpó & in corporibus ftm plicibus: aut refifl£tia erit ex vtro« que,(.ex re mota,& ex medio, ficut eft difpó in animalibus, f mouent in aqua.illa aüt, in quibus res mota ex fc diuiditur in motoréf actu & r£ motam in a&tu, nó neceflario. indigét medio, (ed facit, crit per accs.illa att mouenfex fe, d nó diuidun£in motorem,& ré moram in a&tu,neceflano indigent medio: & hec fünt corpora grauia & leuia,
&fi non, mouerentur in nó tem
€ 1e: c nihil fita&u illic, qd refiftac pes motiuz,& eft impofe & vt beát motus naturales& fint fem. perimpedira . & ió coningit,g, cü pofüerimus ifta moueriin vacuo, Yt moueanfin non tpe,& vt motus. uis, & pad jualis i ve-
tate. impoffibile.g igitur. exfümatit Auens. 6g ifa mpli ta hfit mot'naturales firie medio.
Scd, fi per fübtilisfimü in t^ to tépore ráto motu fertur per Yacuü, omnem exupcrat rón£.
diuerfoná &c.
161 Sit.n.F.vacuum,zquale autem D snagnitudine ipfis.B.&.D .Ip^ fum ergo. A. fi tranfibit, & mo uebitquidéin quodam tépore, €o.f.ínquo eft. C.in minori aüt (pinquo eft E.GChanc habebit rónem vacuum ad plenü.fed in tanto tpe,quantü eft ,f quo efte G. ipfius. L M esbit lino tranfibit aüt, fi t fit quippiana fubtilitate differens abaere id, inquo eft, F.fm hanc propor^ tione, qua habet tfs, in quo eft. E.ad tempus,i quo eft. G.Si.n. fit canto fubtilius corpus, f quo K eft F.ipfo. D. quanto exuperat. E. ipfum,G, econuerfo tráflbit. velocitate in tanto, quantü, G. Tpfum.F.ipfum, in quo eft A. fl feratur . fi ergo nullü fit corpus inipfo, E, adhuc velocius, fcd eratinipfo. G. quarcin equali tépore tranfibit & qdplenum eft,& vacuü fedimposfibile €, Sed , fires mota mouetur mediante. [nbtiliffimo corperum in tanto tempere per tantum. fati, func mediante vacuo exit ab om- Y ni cüparatione . Sit igitur Z Yacwit,et fit aequale B : Si igitur t pertralit Yacuum, C7" mouetur m de tempere, f- in tempere K [i efl breuime tempore Hi , tunc iffa. portio nen erit "Ya ad plenum. pertranfeat igitur sm tempore equali K. per fDatiuns. B, €7 pertranféat ct fecundi pra. pertienaltatem, qua efl inter t&-. den
aj pus
Phyficorum € pur F^, C7 t K,dliquidad-. tur sn z non fueris fcm X. urat e ta merae ds jen B: Z PK. "y Yt 4j
pote endum in ci pe em fi iiber apes eejfum F1 (aper K, tunc pertran-. li, fene fuerit » fne vafitt Z im velocitáte erit sntempo. cuum : quod ef impofabile
Part 42
re aquali x fj / mouetur fiigi-
Denenfiratio ducens ad impefabile, probans won effe poffibile pro-
pertionem e|fe inter. motuom , qui fit per Yacuum ,
ex qu fit per . Prima litera deeruunt textui "vero, fecida ait textu Ptuerroir, H IZ K Tempus L
Y Z Spatium vacuum, vel plenum ígne.
71 Mta&teftaliadeclaratio adcon- xeritImo motasqui € in vacuo, eft Abbreza firmandqii, fiaduerariusnó có intpe, demfabimus eig ex hoc fe Soríois ceffcritnobisimpole,qd fequifex quifipoled n& pót cócedi,& hoc Pás *&*- (er mone ficto, gd efl motü c£ in- ent ponédoyy id moti mouet per
' — diuifibile&in cpeindiuifibili,&di (pau quale vacuo,et pleno: v.g. [3
Liber Quartus
A it sere ciigitpeofuenn ji im? ipsfi moueri ph [patia. quorü eft in reliquü in sere in duobus t£poribus, manifcftia rfoín quo prandia, vc «defin vacuogrit breuius : qf in.
váctio n6 eft refiftéxia. hocipE- tpe pus minus habebit aliá proportiopiescrr derive maius, & mani! nosimaginati facrimus corpus fübrili? acrc fm addition£ tyis maioris fup irmpus minus, manifeftá eft opi gostübit ins iliori fp quale tépori, in quo nuit » br in vacuo:cü pofueritrus p
xis ad pus eft ficut Eoo dm me-
mock perti dd ree proin diee varub,
.& hec € detnfo cius.
Ygóliz. fe hcl. Ez dii Sel, noma
Xofüerim* q res mojuo corpore fubi-
Neri 4. Sit ez icum. q
ifii, a Pm Tace D. &
B,gd &f acre. D.d.
» Vriicndi ac eA fit hoc fpaud, iet i. &, c cóceflenmus ipfum moucri in co in aliquo. Topriie sK:&émanife- D. uiustpe H, in
|uo A moucfin fpatio B, dim f eL DREIE Dinar cfi iie pori K É ficut RUP Ae ec & hoc intédcbat,cá d. tfícifla pro-
163 E ptr ni jovacuiad D. iü.D. ug CA cus Ee 2 sein
Imo! in
M tio moscaft
IIS vdrbud vacui, & acris iri fübtifiori sere fitillud fpatií Z : dt mam feft q ptráfibitiftud fmnp tpis K ád c£pus H , cfi poetd » corpus, ín. quo jari
aere fm. pehaimer fend. [e ii Ziad tfs e eanedi ario hec Fichas xit: & práfibitétfm quéhca dt poleip erotic
& nimi zoo E jomonsin
acre,ct pofüerirttus lioc.
|uo eft Z,maiusin fubrilita E DERPRD E 3 eociddetat "
mie er iie r quo A mouct in vacuó p illud fpa » tüütuncà puífibit pan Zivib. Giurein Feri d bic illud fpatid in vacuo, qd eft cfs Efpol tocius mosca ac it declarare impol dixit:fi fiigicin Z non e "ji pofüerirtus, qp va» cuo n6 cít corpus ofno, eflgp motus Ayritin eo motus cius I. corpore, qd pofuimus fübrilius aec fm. ,pportioné c£ ris motus Ajin acre ad t£pus motus X, üj cius
eiosf vacuo. fed iam declarauimus qp motuseius mediante vacuo, & corpore fübtiliori eft equalis, quia. eftin codem tépore.quod eft incó- Ueniens. motus.n. in vacuo debet Dubiam. effc velocior. Et Arift.induxit hanc demfonem fecundam pp hoc, qd fciuitde q&ue accidenir prim demonftrationi. qf in propofitionibushuius demonftrationis non cft dubitandum, nifi in propóne dicen 1eyp poffibile eft imaginari corpus, euius sproporuoT fübtlitate ad acrem fit ficut proportio temporis, in quo eft motus. v.g. inaere, autin Bi tfs motus in vacuo.df.n.» E^ propofíno eft falfa impoffibilis, non falfa poffibilis. impoffibile rh efnuenin exua animi (abulius igne. ergo impof le, erilimabirur i juinon [ns |f tunc poteft dici illud impofsie fequitur expofitione falfa, nó Soto. — expofio. Et vf pita eft de (übslitateet fpifitudine,ficut é de diuifio ne linez, & füperficici. qfi, quemadmodurn linea, fm qeft linca, po teft diuidi in infinitum , gd cft im- Quad poffibile, fm D linea terrefris, modi 1 aut ignea ita de fubtilitare poteft vidiTinf- intelligi proceffus in infinitum ex ] füa naturaff. fm qr € fübtiliras imei fcly Piceno non fm z fübnlitas cor nea. poris mobilis. & Fm hoc hec proj E fm Tio polita et &la poffis m q» fhivd ^ fuit pofita . Sex falfo poffibili noa. ; ita fequitur falfum impoffibile. & hoc ilias | modo declarationis multotiens vai fedisidi! cur ArifL.& etiam Plaro. & eft vera. 9» fübuli- declaratio. quoniam non ponitur iae fie v falfum in co, fecundum qp eit falt corporis am impoffibile, fed (ecundum qd Scb" eftfalfum pofübile. PE d
Manifeftü eft igitur cp, fl eric K aliqd cépus, in quo p vacuum quoduisferetur, accidet hocf^ posfibile. in zquali.n. accipiet aliquid & qd plenum eft tranf r6, vacuii.erit.n.aliquod pro portionale corpus alterü ad al^ terum, vt tpsad tps. Vtautein fumma dicámanifefta eft cius , ql cuenit,ci.quia morusqdem Morsots oisad motum eft proportiox(in 4d morus tempore.n. eít:) temporis aute 52? ofs eft ad tempus finstis vtriftqp vVacuiauté ad plenum non eft.
entpperet igitur quod, fs fuerit iq apu aliquid expel-.
quan vi latur ex^yacuo , erit impeo(fbile . quoniam inuenitur aliquid , quod pertranfit in tempore equali, fiue plenum , fine "vacuum fnerit illud m comparatione. cerperu, ttpus habebit. repeienem ad iem puse Et dico boc, quod caufa eius , quod [equitur ex boc , efl mamfefier eff quod quilibet motus ba. bet ad quemlibet motum aliqua propertisnem: metus. n.efl intem M pere: ey" omne tempns habet proportionem ad omne tempia , cum. fuerine fimta : fed "vacuum , aut. plenum ni babent proportionem, Hicinducit fummam eius, quod pradixitan hac demonflratione, & dixit: Mani&ítá eft igiturez hocg, fi fuerit pofirum aliquod tépus, ia. quo aliquid mouemur in vacuo,con tingit impoflibxle. quod elt aliquid gertaufire in xquaii tempoic fpanun
3. tempore, & quodlibet
Sec fue
Liber 4 um zquale in vacuo,& pleno , & cana cius quod Equit er hoc c quoniam imaginari Corpus, cuius lo ad corpus mediante pleno, mediáte vacuo, fi pofuerimus aliquid moueri per diem fpstiumin aliquo tempore, icut proporno tezpons, in juo ii |uid mouetur per il hd fpatium, liante corpore pofito primoad
tem; inquo mouetur per il meliaate vatuo, ez quo fequiliid moueri per idem fpatium in cde quoe mpi Dd
leno: im| ile.D.d..
P uLassquedequnz ic & vit propofitióes, cx quibus fequi tur hoc impoffibile, fant due. quarum alteracít, qífi quilibet morus babet proporuonem ad quemlibet. motum : quoniam quilibet eft in e s haber P proporionem ad tem- Pieiiber pus, cum fucrint ira. alira autem eft, quód vacuum non habet proportionem aà plenum. cum igi tur coniungarur his duabus proibus morum effe in vacuo, juitur alterum duorum , aut » motus in vacpo eft, non in tem— € pore, cum pofücrimus quód cau- [v^ udd moruseft ià tempore, eft enum, medianre quo fit. motus, aut quod idem motum fapueatuz per idem ium in eotempore vacuo & pleno. !
Quatenus igitur differüt ea,
P üferun£, heccontingunt, $m aüteorü qua ferunt exceffum, Videmus.n.ea,que maioré impetum habét autgrauitatis, Autlcuitatis/(i quoad alia (imi»
Quartus 164. liter fe habest ffguris citiusfer, p ri per equale fpatium, & fm r6 né&quá habet magnitudines ad inuice guarex vacuü.Sed imposfibile eft, Propter qui.n., cám ,ferentur velocius?'in ple nis.n. ex necesfitate, veloci?, n, diuidit fortitudine maius. aut «n. figura diuidit, autimpetu, qué t id , quod fertur, aut quod proie&um eft.zque ve^ lociaergo omniaerunt. fed im posfibileeft ,
Hec tgitur contingit corperi- Dus ex. diui eed, Min E te quo fit motus, ex fuccefione an tem cerperi mobilium bac , quad narrabs. Dicamus igitur quod vs demus corpera , que [unt magis penderefai, v fite grauia, fue lesa, cum fuerint in alys diffoitióibus dn capitulo figure, code modo meseri in loco velocius [ccu dum Li ai bip adiu cem.creo fequitur^yt talis fit di- Jiofitio erum sn vacuo ét. Sed boc ei Pie Quoniam mn pe- Tefi aliquis dicere, qua de cá expel p w to velocius : quonia bec n
efl nece[[arium . quod.n. eft fortius An disidit illud. illud quod mouetur , ant illnd , quod cest, aut per fam figuram di idit, aut per [nis «ex quo
équitur Yt motus mmium cerj
Th. fit «quali in velocuate. quad. eil'mpe(abile . X dij Cum
G | Cum induxit duas demfonesac 74 ceptas ex diuerfitare medi, in quo corpora fimplicia mouentur,, vult. inducere demfonem acceptam ex diuerfitate potentiarum motiua - Tf, quz funtin corporibus fimplicibus, & dixft: Hocigitur contingiusti hoc igitur impoffibilecon tingit huic poliioni ex propofítionibusacceptis ct diuerfitate corpo rum mobilium in velocitate, & tar ditate fm illud mediáte quo fit mo tus.D.d.fm vero fücceffioné corpo rá mobilium, c.i,gd autem cbtin. Bit huic pofiniói ex propónibus actis ex fucceffione corporum mo bilium, in velocitate, & tardita-te fm potétias corum motiuas eft hoc narrabo.D.d. Dicamus igitur&c.i manifefti.n.cft p (ey cor pora, que funt maioris declinatiofuis fiue fuerint leuia,fiue grauia,cit fuerint equali in figura, magni tudine, & modo fuut velocioris mo tus] illa que fünt minoris declina. tionis: & gillud;gd eft maioris de- €linationis Li tt idé fpatium in minori tépore illo, in quo pertranfit. illud, det miboi dellinationis:& q proportio temporis ad tfs 1 erit ficut proportio potentia: motit2 ad potentiá motiufitapft po füerimus duo corpora cqualia in fi gura, & magnitudine , & grauitas vnius fuerit dupla ad grauitaté alterius,tunc illudgd eff minoris uitatismouebitur per fpatiü in duplo tépore ad tépus, in quo moucturi illo grauius.D.d. ergo fequiturSc.i.S, cum manifeftá fit p fe qp corpus grauius eft velocioris mo tus: & hocaccidit pp medium qd 1efilh: noon : qn, fi illic nó effet inediü,só cflet: ilie tefiftétia: ergo,
eum pofüerimus grauius moueri f K vacuo, nó cft necefle vt fit velocius illo,gd eft minoris grauitatis: quoniá n6 erit illiccá , ex qua grauius expelletur velocius. ex 3o fequit vt motuscorum non folummodo fit equalis, fed non in tépore, vt dcclarauimus.Et,cí declarauit: yeftiile eft dare cám duuerfitatis luorum motorá diuerforá in decli natióc ,& velocitate. & tarditate ex vacuojincapit declarare «p cá illius muanieftaehtex pleno, & d.hoc.n. in pleno, &c.i.& grauius e£ velocio ris motus neceflariü eft, cum motus eius fuent in pleno. & cá in hoc L. eftqin illud, qd eft maroris declina tionis , eft fortius, & cítius diuidit plenum:& fimiliter illud, qd € acutioris figure, leuius diuidit aerem. D.d.illud.n.quod moucf, &c.i.cor-
pusei mquod mouctur in medio, aut cedit ab eo, diuidit mediü , aut E rauitatem tff, aur per figurá qn id, quod eft acutions figuiz, diudn citus, milies gravius aut per vtrunq;. D.d.ex quo fequi; &s &cmenditin vacuc- &ez hoc impoffibili intelliguntur duo, f. omnia fint cqualia in velocitate, f. motus grauions,, & minoris graui- M tatis,& cum hoc erit i temporeaut. fit cum hocin non tempore igi tur pofuerimus quód illud quod fe quitur,eft ipfum efle in n6 tempo- 1e, tunc impoffibile,quod intendit concludere, acciditin co quar! Auempace, quam iam diflolui — mus. & fi dixerimus quód impoffibile , quod intendit hic Ariftore, eft vrillud, quod elt maioris grauitatis, non eft velocius, cua«
tur abilla quzíbone. Sed poteft Obiele,
aliquis diccre . forte ex hcc non accidit
im- Com. 71,
Liber Quartus
À accidit impoffibile. quoniam hoc non accidit graui , & leui , nifi quia funt impedita à motu na — turali. Scd refponfio ad hoc eft refponfio przdicta f.qif graue, &lewe non impeditur à medio , in quo mouctur : neq; motusci" in medio eft violentus/íed naruralis.
Quod igitur, fi vacuum eft, accidit contrarium illius , pro^ pter quod probát dicentes effe Vacuum , ex dictis manifeftum eft. Hi igitur putant vacuü effe, fi eritfm locum motus, fepara^
p tum fm fe, hocautem idem eft, ac fi dicamus locum effe quid tum, hoc autem quód im pofsibilefit dictum eft prius. Mani feftum eff igitwr quod ff
"aeuum fuerit, fequitur contrari
€i , propter quod ponunt "vacui di-
entes ipfum effe. Exiflmat enins.
"racunm e[fe, fi mote in loco ft di
finium per [e. et boc efl dicerelo
cun ejfe aliquod feparatii. et iam. pefsamon hoc effe impoftibile. 71 Dici: Manifftum eftigiturex € hisdemófhiationibus qfi vacuum fucritcontingit contraní ilis quod ocgit dicentes vacuum. effe, dicere ipfüm fiilicer motum effe. Exiftmabant emm q» fi motuseffet,vacuum forer.&, cum dixit difin&tü fe, intendit ifti non opinátur ipfum admifteri cum corporibus, ficat opinarur alia fecta dicennum vacuum cfle.D.d. & hoc cft dicere,
&c.1.& dicere vacuum efle feparatá
nihil aliud eft, quàm dicere locum
fic dimcnfiones feparatas: quod 1m lus,
165 Offenditwr vacuam men effe feparaem D quid corporibus. Cap. 4-
T vero per fecófyderan. Siponat
tibus videbitur vti di 1l: 141
&um vacuum, perquá de ana Vere vacuum. Vt.n.in aqua, ft Medus ponat aliquis cubum, cedet tari taaqua,quátus cubus, fic &in aere fed fenfu immanifeftü eft, atq femper itaqpin omni cor^ pore habenti translationem, *inquoeftaptum naturatran(*aLted. ferri neceffe eft,nifi cdenfetur, cedereaut deorfum femp, fi de, E. orfum latio eft, vt terrz,autfur fum,fiignisautad vtraque, vt aer fiue quodcung aliud fitim pofitum.In vacuo aute hoc qui dem impofsibile eft. nonenim. Corpus eít, per vacui autéequa le fpatium trafiuiffe videbitur, quod quidé erat & priusin va^ cuo: tandi, fi neqpaqua cederet s; corpus ligneo cubo,neqpaer,fed omnia cubü. a» tranfirent per ipfum.At vero et pibtr gue cubus tantam habet magnitu, ábiib» (e dinem, quantum occupat va, pati füecuum.qua,etfi calida eft, auc fri Fi (2352 gida,autgrauis autleuis, nihilo quale fpa minus ipfo effe altera ab omni. ti cine bus pafsionibuseft, etiam fi fe- Pi todo parabilis non fitab illisdico au ra Mathe. tem lignei cubi molem , quare mata & &.fifeparetur ab omnib? alís, r«1 po & neg;leuis, neqj grauis fit, oc^ Idé fupra cupabit zquale fpatium , &in 5547 eadem erit & loci, & vacui par» ce.,^. ss. texquali fibi . quid ergo differt vide opcorpuscubi ab equali vacuo, & P9fr £locoz& fi duo talia, propter qd. «,. vide &non «ó. Zim
G & non quodlibet in eod erüte Vnum igitur hoc inconueniés, &impolsibilecft,
Etc alque fuerit perferufatis de Yacuo, inueniet ip[urn in ra veritate effe Yacunm, ficut di citur.Quemdmodá, fiqua po[uevit corpua cubicum. 38 AqMA , F4"
euabitur de 4qua quátuns corpue. Dulicumitae] de «ere, et fi latet.
fenfum. eo in quocund, cerpere ha. Lente tran[latinem ponatur, ne- B efe efletiam finon. congregetur, €7 conderetur ,'Yt trantferatur, que innatum. efl transferri , (ad. anferime, fs tra[latio eime fuerit ad snferins, Vt terra aut ad [uperime, "yrignà , aut ad'Ytrana partem, €9 quamado fuerit corpus ,in que ponitur . In vacuo autem boc eff smpoflibile , quia men efl cerpus. Jed penetrabit. ex eo in cubicum. dimenfío equalis dimenfiani eius, € ills dimenfi erit prius in Ya- Lows.e- femiliter effet diffofitio , «qua nen cederet cubico , quad eft lignàsnea, aeru, [ed itrarct ipfum, Sed cubicum babet quantitatem, icut eff quantitas Yacui quam oc €upat.e7* hec fiue fuerit calidum, rne frigidum, fue grano , fone le-. we, effentia eius eft alia ab emnius accidentibus soc. ff mon fit Jeperata,faluet corpus cubicum, quad eft ex ligno, fismagimetur d
Ja féparatum ab omnibus algs re- K- [on non fuer-t leue, pip din tamen occupabit "vacuum. qualefbi.cr- eritin parte. leci,e7 Ya cus equale fbi qua igitur erit dif 'eBLA IiEer cor pu cubicum,ey*
"acuumt, aut locum qualem ili?
"t poffibile vt due fint im betyyt n eodem. [^ quet poferimus in numero? Hoc i eff Ynum capitulum de impofi- [dedic L
Cum compleuitdeftra&ion va Cui ex motu, reuerfas eft ad deftrué dum ipfum efcex füa natura, m. quá ponuntipfum effc, fm quá recipit corpora,& dirit: Et,ct aliquis fuerit. pliutamusj. &, cfi aliquis per fcutat? fuerit de vacuo, vtrü fiaut. nójnueniet ipfum effe vacuü ab c(* fa ipfom elis priuation£ par, & qp nulla & vilitasin ponédo ipfum in reb? naturalibus. Dinccspitin-
ducere Li Ed ex ibus fejuif impoffibile, fi vacu/t fuerit, & xit: Quemadmod,fi aliquis, &c, M.
i.qft apparet fenfui c» (i ali
€x aqua,& fandef'in alid locti,quátum eft corp? cubic, ita necefle eft vtaccidatin aere, qii in eo fuerit po fitü corpus cubict : licet hoc lance fenfum. & hoc manifefti eft p fe, D.d.& quodcüq; corp" híisj, cv manifeltd eft per fe, quodciq; corpusinnat(i eft uásferri,of in eo fuo rit pofitü aliqd corpus necefle eft, fi illud corpus nó conden(et, & gear ad fe, vt uransfeatur, Sc inloco,
* " m J " " 4 : 1
Liber Quartus
Ain eft illud. vbi in loc quand ef iiod corpos vi E igiur beri ad inferi*, ignis, ad füperius fi aer.aut aqua, adviráq; . Kis craqua fueris füperins&,cum in infenus:& acr qi cft in loco aquz ad füperius exit, & qf in loco ignisad. ead vang panem A n itad vi b if, inquo fübilmr abicum, feci iore ctpequnur het da t
B gomne mons poft eftvrin eo fübijcia.
tur orpus,v/g.cubici, aut
Sap ilud cerpts cornea qul
tum eft
fübijciturmoueaturjita fequiturin corpo qued ubiiamun cumfcíqs modi fi& disit : & qo uerit corpus,quod ponitur in co Et,cum decorpus, fü in pue rd c ini Facius eripos aut fm coi : nemyaut fm eráflationem , incocpir. eof q dicor empieza «uo, X ;gorpus fumplex .qi 3mpoffibile eft vt transferatur quia. xit: In vacuo vero, &c.1,vacuü vero ámpoffibileeft vt condenfetur,, aut. uale A. ibi A fü a lco,fi cubicum,v.g. (ul «iaturin co,necefe eft vt vieserdtur dimenfiones vacui longitudo, &laümdo, & profunditas quales
*,inquopaffibilieft pi
166 dim£fioníbus tribus cubiti f.nece£ D b emen in dimél éfionibus ipfiuscubiu. D.d. fed penetrabit ex. d nbitum;. fed etrabir ex vacuoin crbico pofito in illo diméfio.
jualis dimenfioni ems, 3 dimen Enc cubi pdcbaeni nesacui. D.dixit &illa dimenfio fuit per vacuti.& ifta. dimefioqus genetratedam cubicum,nó eft nift per vacui natur, cum vacui nihil *aliud fit à dimenfiones feparatz. D.d.& fic effet di fpofitio,Sc.1.& fimiliter cótingitin aqua, &in aere, «dfi in eis fubsjceretcorpus cubicti,f.. ^i non cederent in loco, continge E. 4et duo corpora penetrari, f.corpus cubi corpus aqua, aut aeris, & hoc intendebagci dixit; & penevrarentán ipfum , fcilicet & continin aere,aur.
facibcan. Ez jui pofle exiftimari corpus fubsjciin eod
leco eft im n corponb*na. turalibus,hütibus prauiiatem, & le wurtatem,pon fm qp hab£t tres dimé
fiones rfi dixit:Sed cubicum etiam.
habet, &c.i. & hoc, qp cubicá debet. babere in vacuo diméfonem «qua.
Jem, quam occupet,.inane cquale,
quod occupetitag dim£fiones pe- F netrent fe adinuicem,falicec dimé-
fioncs cubici in dimenfiones vacui,
nonc fmqeft cubicum calidi i
aur fngidum , aut graue , aut leue,
fed hot habeter (ra efétia ihcer pnto ex fua natura.eflentia enim cius eft netrautis alia à fuis accidentibus . & hocim- psi poflibile eft vc tur ab coin erg cr efe fed imaginauóe tif. a Et dixit minima hocad declarandum, q impoffibili tbemai-tas penetrationis corporum accidit cii» pond eis ex füis terminis mathematicis, ert Ga. n6 cx fuisaccidéubus (znfibilibus, bilibus.
G Eucom decaranitq hoceft necef. inter boc,
fein cubito cx natura dimenfiont,
incoxpit declarare qp non eft differ bei cx- tia inter vacuum, cubitum,qi ab Pus ubi. co abílrahuntur accidentaa ciusin abra] imaginatione. vacu.n.nihil aliud. 1 magina eftq corpus abitra&tum ab acaiden tióe abac ibusin imaginationc.& dixit: &fi ddkibur imaginemur (cparatum,i.& , fi cudifetia. binum imaginetur fcparatü ab alijs , acadentibu, neeefle cft vt occupet. de vacuo dimentionem zqualé fibi :ficuteft neccflecum. non fue-
tow ug, fic rit feparatum ab actidentibus.D.d. vo dc qua 1gitur crit tia. Sc.i. b &, H cum cubitum figncü fuerit abflrafics (epa &tum in imaginatione ab acciden- Tusamà tubus, nulla ent differenna in accipct. dentibus inter ipfum. & vacuum: € Si duo cum vtrunq; fit tunc dimenfiones corpi Pt feparatz ab accidentibus, D.d.& fi $6 694: fuerit poffibite vt (int duo , &c.i.&; finita pof fi fuerit poffibile vt duo corpa c pcf&e£i co nctrentur fm dimcnfiones,ita qp fü d£ Ax; bijciantur in vno loco, quid prohixeu fa bet vrin eodem loc fübijciantur Tit int) multa corpora infinita? quod cit *c77. inopinabile. Ampli? autem manifeftum 1 c phoccubus habcbiretiam, cü transfertur, quod & alia cor^ poraomnia habent . quare, fià loconihilditferat,quid oportet. facerelocum corporib?, prxter vniufcuiufqs molem, fl impafsi bilismoles efte nihil.n.confert, fi alterum circa ipfum aequale fpatium huiufmodi fit. Manifefum efl etiam quod cu bitum babelit, quido trásfertur, etiam ilud,quod babzt omnia cor.
pera. fíergo nulla differentia cft
€ locum , ad quid igi- x fur ponetur corpera babere loci,
mfi dimenfianes cuin[lbet eorwm, cum dimenfiones non recipiat paf fietem? non enim Fl vrilitee,mfs ster cubitum eime fit alia dimen-
fe buiufmodi equali ei.
D.Et manifftum eft cti qj cu- birum habet, qf fübiicitur in loco illud, quod habent ornnia coi f.tics dimenfiones : & eftillud idé, quod ifti ponunt in vacuo. igicur nulla eft differentia inter diméfionescubiti ,& dintenfiones vacui,gd efl locus apud illos, quid igirur coget ad dicendum q corpora habé
imenfioncs, in quibus fübijciltur prater fuas dimenfiones& abíolat-. tasá paffione,Lab accidendbus ? S hociutendebat cum dicit, cum cor pusnon recipiat paffionem. £c in- Docasaftendebat p. Doo Corpora indigent. am. dimenfionibus, fed non duob* mo. dis dimenfionum.(.dimenfionibus. quibus conflituantur, & dumenfionibus, in quibus fübijciantur. anó v ia n. ncceísitas vt habeat corpus di "acce
monfioncs prater dimenfiones füi- v corpus. ipfius. &.fi ita eflet, runc inuenirent habear di dimeafiones infinitz:qifi diméfio- M. nesindigerent diméfionibus.in qui "éfione bus fübijceren£. D.d.non.n.efl Sc. bead m i qux igitureft necefsitas ad poné- ipüs. &,& dum hic eflc dimenfiones prater di ita eft.cle. menfioncs corfioris. cum.n.hzc (it eene accufatio,& nulla eft" accunio in Goncs mponendo hic effe aimenfionem ex- hnic. trinfecam continenté corpus equa. eme leilliqua:eftlocus. Etintendel per hoc muenire q» zqualitas loct nó cft qualitas dimenfionum, fed qum, squat continenzis qf ex hog
OWWXAXVeLVW SERVE
Liber Quartus 167 A locaseft equalis : tzquale clidi- autem quidam, qui perrarum, D menfiones : exiftimauerunt l«um Gdenfum putant manifeftum effc diméfiones. & modus decepiio effe qpeft vacuum. Si.n. non eft nisin hoceft zquiuocasio inhoc rarum,& denfum,neqs coire, &C nomine zqualitas. denfari pofsbile eít.fi vero hoc
fMlgc- — 14 Ampliusoportet manife n
dicc. grz- ttt manii6 pop fit automnino motus non
Sin bfc ftum effe quale vaculi fitin his, eritaut totum flu&uabit, vt di^
ium ver. qua mouentur. nücautemnuf xit Xuthus, autin quale femp xudi de
uam inframundum.aer.mali. qurariaerem , &C aquam opor« vacuo quid eftnó viderurautem reg tebit.dicoauté, vt daqcya- tma. aq zafiefsétpiíces ferrei.tatu. (hofactuseftaer (imul exzqua nfitiudicium ei? , qd bn liaere tantam aquam fieri ,aut Et etiam opertet yt manfeffe. vacuum effe ex necefsisete.coar fur mbure| "aui in mobi. Cari enim ,acdilatari non ali^ B libr . fed hoc non videmus in ali. ter contingit. . E intra mundum. aer.n.efl di- — Exbuigitur declarabitur Ya-. exiffes , licet reputetur nibil cuum feparatum non effe. Et qui effe e fimiliter exiflimatu de. dam cxifhmant quod exraro, ^ aqua, ei fi [pfitudo effer. fruflum. denfa apparet Yacwm. e[fe. Quoferri indicare emm de sagibil D mam, rarum non effet , ex denper fenfum taie. foem nibil congregaretur, €7* con 2 Evft cflet, ficut dicentes varum denfaretur.e7", fs boc non e[fet aut aAet fm efiingunt cm adus mon ejfet motos omnino aut totum pores exifüit oporteret vt apharcre nobis yniwerfem moueretur, ficut dixit qus; 6 aliquod redu exeo. Mdmhier Cfonedras, aut aquaet aer tráf- Iatomec cofenámusintra mundum. a aer mm£arentur 4f) ter f. fi ex Yna € enim fentirur fm actum eflecor- "yncia aqua fit aer, pofibile eft ex Y nihil efle, pus: &fi fm vifum exiftimetur ni- lo aere fieri aut tám de aqua,
cà nóha- hil eflc, c(í non habeat colorem , & . bile eni eat colo vifus comprehenditcolorata. D.d. aut vacuum efe.impoftbile enims
Part 43
Té, & vifus M P DE.
à &fi fpiffirudoeflen&c.i.& fimiliter efl confiringiyC7 expandi alio me dieehen euren, fifpiludoeefletin do ab et ?
dion desue for .iudicaeenim detan- ^ Cum deftruxit vacuum effe ex ECT E giüiinoncit pertum vis Bd. mousgcdecaravitqy moras ccor: pa fenfum. . vacuünon eft, & fui prferutatus Tid oo Quid ve» f vacwem eerperibt! — polt hoc de natura vacui.X de:
reda imbibem. Cap, $. uicg impoffibile cftipfum reci SXk Vodigitur non fit fepa pic pr quo ots eitimauei d fenfa, & ratum vacuum ex his apfar efle [ex receptione corpse fníno. maniftüeft.Sunt &ifti (untilli, qui vacuum e.
€ cfle feparatum :reuerfuseítens ad. dic£tes vacuum cffe imbibitum in corporibus, & penetrans illa, & ince pit inducere rationes corum, & dizit:Et quidam cxiftimant, i.quemadmodum dicentes vacuurn efle fe. pras moueban£ad hócex motu, dic£tes vacui efle penetrans in corpore dixerunt hoc ex hoc, qj fen feruntde raritate,& défitare in id
ribus. dicunt.n.qxfi in corporil Eon efecraras enfiasiplt effet vt corpora congregarentur in fe,& fierent minoris qu&titatis, aut rarcficrent,& eflent maioris quanti H taris. & hzc propofitio eft vera, (di. Jes gto cis hocefle défum,S rar qug funt fiio Ee, aufi in hoc, c idé corpus ipm hoc etdé- norat, & quádoq; femai*. . Laut fam, &ra non erit motus &c..&, cum nó fue. Ti Sent rithzc congregato, & confpri&tio (o4 ide ad minorem quantitatem,fequitur corps qh- vnum trium, falicet aut gp non erit eue mino e1atio,, aut thotus tráfd A lationis rect*,aut totum moucatur, !P^ autfi Ren ESTA [ecft v
io fit. ex
Dinutatur aliqua joie d vtinilla hora uáfimutetur áqua iri illa eadem quátitace:qíii ft nó, mo- Y cebitur tot Et hoc quod dixerunt manifeftum eft per fc. Nos.n.iam. pofuimusq»corpus non fübijatur in corporomif qf corpus confiiingicur, corpus, 1 quo fübíjciaur transfertur à fuo loco. cum igifcor pus generatur corpore, & genetatum fuerit maioris. uantiarisi] illud,ex quo i v.g.«x vna vncia aqua,cur* maguitudo eft pedais gfiarur aer,cuius quantitas eft bi. lis.fequi£ n. ex hoc, aut vt corpus condenfetur in fe , aut continés expellat corpora vicinantia,& con-
tinntia ipfum, & hzc etiam expel- IE lantalia cótinentia, donec tog mádusexpellatur,autin i[la hora gene irrequa ex acre Tali joco gquais illi aeri.qui f hie ex D aut ratuiim efi fed hocab £e itur ab ablatione iftorum. torum, fed e inseremptione. run fequirur vt fit denfitas/& ex dé fitare, vt fingunt, fequitur vacuum deme tte furx hicfunt. lua. fed int& Bant declarare vacuum effe ex déft tate & raritate. & fi intendebant de. clarare denfitatem , & raritat£ cffc, m5 ifinus corum erit mam L. - qn tunc componeretur fic. Sivacudm nó cl, ned, défitas Rc rat ritas eft:&,fi denfitas,& raritas non. eft, non ent moras rectus , tfi cor pora pesctrarentur , aut tour exe emual d deut itio eni,nifi zqualt:(cd denfí tas,& raritas funt.Et deceptio 1 hoc fyllogifmo cft in hoc,q exiftimant. denfitas,& taritas non poflunt ef^ [9n per vacuum. D.d.impoffibileeft.n.confhrimgi , Kc.i.qin, ái faexitimpolt vt fit cóflrictio, necefle € vtaliquisiftoid modorti fit pois,f. aur vt non fit gfiatio, aut vt torum M moueatur, aut generatum, X illud, inquo gfiaf/fint qualia in quitan, Siigiturrarum dicunt, mui, ta vacuafeparata habens, mani feftum eft qp fi neq; vacuum ef^ fe poteft fcparabile ficut negslo cus habens fpatium fuüpfins, negrrarum fic. J| zt fr imtellgunt perrarumildud , in quo fint foramina multa vana cxfientia perfi marii
Liber Quartus 168
A ef pid f fuerit impofhbile ura. fedeius,qui furfum eft, rarum, D wr ier ficut eff. enitn Ieue : quapropter ign& ra-
j rum effedicüt, Deinde caufam smpefibsle etiam "yt locus fit bam motusnon ficefle vacuum, vc
Pen dimenfunempe fe impiis inquofed vt vtres, exeo, quia
ile efü^ve fit rarwem bt rmás, — geruntur Turfum, ütquodip^
Se Cumcbpkuitrationes cer in». flscontinuum eft, fic vacuü (ur. gorpitconmadicere eis& dixit Etfi. foy fere, Atqui qualiter poffibi d as lecít effe lationem vacui, autlo fina vcum pei (e inter P rar cum vacui c vacui enim ft va, manifefá eff qi non eft a Cuumydquodfetur —— intet hác pofiuonem, & ponere va- Sfi ronfueri exiis per euum exi eig impoffi fe, fed tm eo ferit aliqued fubiebileeft vacuum efte Pérfe, Hum , tanc dicere bvcerit minut y
B cá fit impoffibile dimenfioné effe. jbile. Sed centintit ei pri
prt amantium et Ampeffibile. Sed cmtingit ei priimpoffibile foraminaeflein cor ("€ Y? Yacman nen fit can[a cuin[pore vacuo, D.d. manifeftá eft&c,. ober motus, fed canfa motus ad fu ipei er hoc alc deftruere perms.rarum. n. ef leue : ey ideo "vacui à pradi An » hd ioni pradiého, n. deflruxit vac efcex 496 duod (gris efl erus reri ionedimenfionum adinuj Demde continget e etiam Yt va €em,&hoccóüngitenaminraro, cwm ft cf metus no 1t4, wo quodeftuale.cum aut£dizit, quem. ft sm ev fed ficut vires per [sum Sámodum eftimpofsibilealiquam. pur, qd fuperius mouent illud, dimenfion£ exiftere per fe, vult de- j mE firuereipfümalio modo dimenfio ftd pendet ex eis ad fuperius ità ncs.n.fünt vlma,& 1hracridenia, "acsi miuet «d [uperims. $ed quo |a non poffunt cxi, ífe.& medoej VbMde vt "vacuum.
C figlia ctuiioédeisio a pear » piii «ui, fm quodeftvacuü .defludio — ^ M" . &uc£ predicta eft. fm gy ponuntip- enm Yacui aut locus babebit lofüm rccipere corpora. & neceflecft. cum, ad quem transferatur. vtquididrforaminacflevacua, di — Dicit, fed diccre vacuum nó exi- 8t cat vacuü c£ feparat: quia forami. flere pcr feed efle pofitü in corpona habent tres diméfiones (longi- ribusmin? eft diflás à pofsibilitate, tudiné/&laritudinern,& profandd.. Q dicerc vacud efle feparatum . ap-
Si veronon feparabile,fedta. P' ADAMS MUpMBid menineffe quid vacuum, min? jp; c; non abíolurasá riquidéimpofsibileeft. Accidit ju e polaüeruntipfum effe in. autem, primü quidem nonom | corporibus raris;ita, q» (it mixtá cf fismot? cauun cfle vacuum, | eis.nou caifleasin tinget
€ dimenfiones penetrari, vacui, & corporis.&fi pofüermr ipfum ficut foramina vacua, continget eis di- Priaerpó. menfiones eflc exiftétes perfe. Vt igneum dixisSi gitur nó fue-.
rit exiflens per fe, &c.intendebat, fi igitur non pofüerint ipfum exiflés Ret feed mixtum omnino tüc fermo crit corü magis fufficens:quia. tunc non contingeteis dimenfioné
Seda efe(epararam. Etforte intendit etiam oy dicere vacuum imi
P jam 9 di efe fora
na vacua in corpore vacuo, quod eít nó fcparati, eft min" 1] ile, £j dicerc vacuá efle feparati. qa illi moni cótingüt multa impoffibi liaex moru in locojifli aiit (etmoni non contingunt illa impoffibilia: vnde videtur minus impoffibile. & ideo poft induzitinopinabile proprium buic, & dixit: Sed conungit €i, &c.i.& dicentes vacuum effe nó feparatum à corporibus, nó dátex eo caufam cuiuslibet mot*, (ed mo tus leuis tantum.ifti.n.dicunt gp leue cítillud, in quo eft multum vacuum, & qp caufa leuiratisei? eft va. cuum. Et, cü dixit quod ifti dicát. vacuum eft caufa mot? dis à
rimo contingit eis qj hoc, q? Vache de vacuo ron eft cbcormhi motui, Dcinde(dixit)continget,&c. i. & contingit iftis vt vacuum non. fit caufa motusitagp fit loc, vt opi. nabantur habétes primam opinionem fed vacuum eft caufa morus, áta.p cft moror, ficut vtres mouent zem ligaram cum cis ad fuperius fimiliter vacuum mixti cum cor- Jeui mouctipfum ad fupen*. induxit inopinabile, & impoffibile, quod fequitur hunc fermoné, & dnxit:Sed quomodo eft poffibile, &ci. & contingit huic fermoni vt
vacuum moucatur pet fe ad füpe- Krius, quando mouet aliquod corp*, O£, quod omen. quod mouet aliud perat Pera tra£tionem , neceffeet vtmoucaf. acier ad locum,ad quem attrahit ipfum: necete dt rod ettinopnabie x maxume, fj Yt movet imusq vacuá ít loc , in quo FEL non cft corpus . qf tunc contingit aurahi rp vt locus wansferatur, & indigeat fum.quod €o.Sc hoc intédebat,cum dixit: Sed qtio itelli locusaut vacuum habe- Beide bit translationem? fed qo eft pof decim, fibile vt vacuum habeat tranflano- 7.ph. nem,aut locusfi pofüctimus quód vacuum eft locus,vt ponunt diccntes vacuum Amplius auté quomodo in aui afsignabüt ferri deorsü? tinfuper manifeftum eft cp, fd quanto rarius, & magis vacuüi fuerit, (urfum feret, flomnino It vacuum, velociísime vtique feretur.Fortaffe aute & hocim^ pofsibile eft moueri, ratio auté eadem. quoniá, vt& in vacuo mobilia funt omnia, fic & va^ cuum q» immobile, incompara bilesenim funt velocitates. EL etiam per quid ratiocinan- Pur in de[Cen(u grams ad nferime, Et manifeflum eff etiam, Ji quate magn res fuerit rara, 7" vacua, tanto «trabitur ad [aperise, quod quando fuerit vacuum perfetdum tie motu eius erit val de velocim. Digniw efl igitur vt Fit impo[fibile ut meucatur.e7* ea dem eff ratiocinatio in boc, quod monia nen babent metum n Ya-. €M6 , CI 8. bec quod vacuum non mouctur
Liber Quartus 169
AA wonctir.quaniam inter quantitates Yelecitatie non efl comparatio.
2. Eccsingirifisboc qf cum di
xerintqp caua leuitatisé vacuum, 5 poffunt dicere que fit caufa uitatis. qi fi dixerintipfum e& mum, contingit vt non inuenitur fimpft, neq; leue. fimpliciter grauius& leutus, vt dictá cftin
TTex.c16. quartoCotli,& Müdi. illic.n.cótra- $7.& ide. dj,
eit ilis perfecte. D. induxit etiam aliud inopinabile,& dixit: Et. E rum vacui B &vacuum cft. al. moras. ad fupe zius:manifeftum eflyp quanto corpus fuerit magis rarum, tanto magis moucbirur velocius ad füperi*: Quia erit maioris vacuitatis: contin gitigitneccflaiio cum aliqua duo nota ex iflis fuerint diuerfa in velo citate & rarditate,vt proportio motus alteri ad morá requi fit, ficut rtio raritatis ad raritatem. cü dgitur imaginati fuerim? vacuum. moueri, tunc illic non erit proportio. vnde necefle eft vt motus ci? fic. Áodiufibilis,& in cempore indiuifi-
eftcadem,&c.i. &impoffibile con- D ungens dicétibus vacuum effe caufam translationis ad füperi* Es fife impoffibili, quod contingit dicenti bus vacuG e! caufam mbar inlo €o.nó eft.n.comparatio inter id, qd mouetur in vacuo folo, & illud , qd mouetur in pleno,apud dicentes va. gum. efl caufam manslaionis fapeti*,it vbi, nec inter illn. Fore jede cuum,& ipfum vacuum, apud dicé Li mm effe caufam mE nis ad füpcriusitag eft motor. lotam monibus vt inter velocitates nó fit E io scq vacuum mouefnon. in tempore,conti hz duz dcmonfttationes fimiles qua: contingunt illi, Cdemonflxadoni inducé üad hocquod mous fit non in tépore, & demonflrationi inducend. d hoc, idem motum moucafin vacuo,& pleno,codem fpauo , & in eodem tempore.contingit.n.iftis penum. & vacuG moucantur fjatioin codem tempore. He igi luz rátiones, ficut dixit, funt ezdé fm fimihtudiem,& eezminus me-
bil. Etideo dixit: Diguusctigit dius in cis eftidem fm genus,
€ vtütimpoffibile vc mouearur, (.va. cuum : quia fequitur vt motus cius fit nonin temporc. & , fi non fuerit. conceflum nobis qp mor* vacui eft.
non in tempore,probabimus q pof"
fibileeftinuenin aliquod motio itum ex vacuo, X
cs blo rae det re
án codem temporc. quod cit valde.
inopinabie. Er vniuerfaliner im- fluctuabii
bile, juod contingit ifbseft mile impoflibili conungena dicéti bas vacuum effc caufam mot fim. plicincr.& ideo auxit: X ratiocinatio
Quid von abfque ratione dabitent po- F mentes Vacuum eff, cerumque du lisationem olusio, Cap, 6,
Voniam autem vacui quidem non dicim? ef^
fe,alia vero dubita,
tafunt Vere , aut motus nó erit, finoneritdéfltas & raritasaut abit celum , aut femper zzqualis aqua ex aere erit,&C aet exaqua. manifeftü, n.eft quód plus acrisexaqua (it. Neceife €itigitur , fi noneftconftrittio, Phy.cá có.Auer, |. Y| aut.
€ autexpulfum attiguum, vt viti smum fluctuetfacere, autalicu bi alibi zquale mutariex aere inaquam, vttotafholes totius zequalis fit , aut nihil moueri, femp. n. re mutata hoc accidet, nifi circulariter moueatur. non autem femper fit in circulum lo ci mutatio, fed & in rectum. hi igitur propter hzc vacuum ali quid effe dicerent,
gti etiem, fi men dicimu na exon effe samen dicimus quod il lam quibus dubitatur de slo funt. dubitada. refum enim fuit diiTu quod fi non fuerit. denfitas C7" raritas nb erit tiu, aut calum ex pelietur , aut femper erit equalis deneratio aque ex aere , CT. aeri ex aqua , fed manifeftum efl quod fit aer manrie ittis . Vnde neceffe eft, fr man fuerit bic aliqua. vélo ut continua expellatur: €» fic accidit po emrum, ad peruenit boc , quafi in motu pria ant in pr alio loco trafmutatur aqua equaliter ex ae reta vt corpua yninerfi fit aqualeyaut vt nibil moueatur.boc enim. fequitur fi femper traufertw ife ferr coral Jed motus non (emper circularis eft, fed reHus . per ifla igitur
dixerunt iffi vacuum ee. Cum deflzuxit vacanm effe, ineqpit diffoluere quzftiones accidé tes1n hoc, & dixit: Et nosetiam,fi
non dicimus, &c 1. & noci non di- K.
cimus vacuum efz, tii concedimps.
edito enin qurind nt rione amberdeber oma labitare,& quss homo debet diflol
bs D. " sire Vr mr hocq dicetur, Éfitas Ac 1aritas. fcrins fequifant v mo tus tranflationis rectus rion fit, aut fi faerit,expelle vniuerfutn.& fimi liter etiam fequitur, aut vt genera- aedem tio nó fit tut torum ezpellemr, aut zeh in vt tto fit tn elementis zqua- eodé Incineoden wempom Cas ital mios juzhoragenerarur ervndaaque b — derTaliquo loe opone villa ho- iex ra ex acre vnda aquz in coa, 77. loco alio. D.inccrpit declarare qa fequitur,fi non fuerit défitas.& gia. tio non fucrit zqualiter;aut vt vniuerfum expelletur, aut vt n5 fit hie motus gfiationis, neq; tráslationis. rectus omnino,& dixit:fed manife: ftum eft,&c.i. & hoc eft necefle fi non fuerit dÉfitas,vt non fit hic generatioynifi equaliteraut vt vniuet füm expellatur . qfà manifeftá eft, cum aer 'ex aliqua quantitate aquz., qp erit maioris quantitatisaqua : & fic indiget neceffario yg maion loco fitlocus aquesex qua. generatur. Scl ita fit& corpus cóinensaquam corruptá non poteft. conflringiita, cploc* impleatur aeris generati, necefle eft vt illud corpusquod continet aquá,& cótinua. tur cum ea,expellat, donec cuacuet. locum zqualem aeri c hocent. pus expellatur , continget ci vtexpellataliud& illud aliud & fic protedetur,fi non fuerit défitas , donec. motus pcrueniat ad totum coi| continens:& fic accidit ej inundari, ut. &fu-
nod kel
! ] ; j ]
Liber Quartue
A &flotusfi.&, fi hoc nori acciderit, ex eo, quod pot£tia eftid,giiet D
mibaiolon villa ge
ref aer cx aqua equali ilH aeti f 2lio*
loco, ita, o quantá corpus eóntmés aquí cxpellimr apud generaoné seris ex aqua, vt euacuet locii , tantum conftzi corpus cótinés acréab aqua, ex qua generatur : &
cótinensillic eua.
locum vacuum, f.quem aer cuacua.
tit, qf ex eo generabarur aq
jua. D. 3 dixitita, q totum corpus vniuerfi,
feque |f& non acadit inunio neq; additio 1 corpore vniuer f. qii quantum additur in aliquo loco,ti diminuit in alio: & fic vni- Uerfüm remancbit in eadé di fpóne D.dixit : aut vt nibil moueaturji. & ci fuerit impoffibile vniuerfum errtade c idmuemuala ca im, inca- 38 hora fequiturex hoc vtnó fit tranflatio,neq; omnino, Deinde incopit declarare qüo fequitur hocin uáflato,& dixit : hoc enim fequitur, &c.i.qffi morfi tráf- C lationisauferri cx ablatione denfitatis fequitut,fi pofüerimus » tráflatum expellit quod vicinatur et, & illud expulfum etis expellit aliud, &fc emper, qf ex hoc fequifvt sotum inüdcrur, nifi aliquis ponat ep omnis tráflatio eft circulans, (ed eft manifeftum perfe, q nonomnis aanflatio eft cii , Cum fic hictranflatio recta,
Nosautem dicitnus ex fup, pofitis, qp eft materia vnacótra fiorum,calidi,& frigidi,& alia, rum naturaliü contrarictatü,ct
actu,fit. & nó feparabilis quide eft materia ipfo atit effe diuería. eft.& vnatnumero, fiforte fue. ritcoloris, & caliditztis A ftigi ditatis, Eft aute & corporis ma teriz,& magni,A patui eadem, manifeftü aüt eft. cü.n.ex aqua. factus eftaer , eade materia non.
. infup accipies aliquidaliud fa^
Ca ít, (ed qd erat potentiaactu
" factaeít: atqirurfus aqtta exae^
teilt ,aliqfi quidein magnitu/ din£ ex paruitate, aliqfi vero in paruitaté ex magnitudine. flt E: igit fl&C aer, multus exiftens,in. 1ninori fiat mole, & ex minori maior, potétia exiftens fit mate ria vtrag. Vt.n.ex frigido fit ca^ lid ,& ex calido frigidü, eade, quia erat potentia, fic & ex cali do magiscalidü,, nullo facto ime materia calido, quod nó erat ca lidum, qfiminus erat calidum, Sicut neg maioris circuli circü ferentia. curuitas/fi fiat mino riscirculi,eadé cü flt;autaliajin nullo facta eft curuitas, qi erat n6 curuü fed re&ü, nÓ.n.ex eo, Li gaintermittiGipfum min?, aut. magisé.neq, eftaccipere fláma magnitudine aliqui, in qua && albedo,etcaliditas nó iflt.fic igi tur & prior calor pofteriori.dre & magnitudo, & paruitas sei, bilis molis,nó ffup accipiéte ald qd materia, extédit, fed qa pote tiaémateria vtriuíq dre eidé denfum,& rarü,& vna materia ipforü eft, eftauté ipfum quidá défum graue, rarü autem leue, Y-ij Nos
€ /— Na antemdicamm fecudum fundamenta pofita mbis, quod con poo babent eddem materiam, fleet calidum, ev" frigidum,es* dacarrnae d » 4 . 'eneratio efl ex sllo, efl in, pen ii pu uod materia mn efl feparata fed quiditas eim eft alsud , cv eft eadem imn numero coloris, Y.g.7 caliditatis,er". frigiditati,et npe etiam magnum , C7 paruum ba- H bet candem materiam.Et fignum eis efl boc quod narrabo. quenia, eum ex aqua fit aer , tunc e. materia non recipit. additionem alterine, [ed sllud quad efl im poten. tia fit in aclu: pou duin Tati aia ex acre er fie tranf fertur. feb le paruitate in ma. pé line m, et. pin de magni fudine inparuitatem. €7' € nodo etiam ipfe aer quandoa, fit. in miners corpere, quandoa, in má Y ieri materi.n. que efl in potétia, fit vtruna,. Quemadmodum ip[a. eadem trasferétur de calido wn fr idum, e» de frigide in calidum, quia erat in patentia , fic etiam yenit de caliditate in magis calidumsabfi, eo , quod in cafiat aliqud clidum , quad ante no erat: qua entm erat mineris caliditafu.Quemadmodum, fi incuruanevit arcum circuli maximi qun[4,
spfe frat idem, no elm. circuli par K. su nen erit ilc aliquidjn quo fiet. WMicuruatio, quod axte mn fiut cur. suem, fed reiluns . quonam mine. ex maiori non cfl carentia:nec poteft inueniri ex. flamma aliqua. uantites yn quanon eft caliditas, «ut albedo. c7 fimiliter efl de caliditate que efl ante calidum, €v* caliditate, qua efl in po ma nitude igitur, C7" paruitas corpo rw fenfibibs non efl, quia materia recipit additunem ,e7' expandi- tur , fed quia materia eff trung, an potentia. ergo pee udo Jum,er rarum fint idem ,€7 ma teria eorum eadem. et denfum cit graue, Cr rarum eft leue.
Cum induxit quzftiones, que fa g4, ciunt dicentes vacuum efle conccdere hoc,& iam deftruxit naturá va
s cui inaxpit hic difloluere quarftio-
nem diceneem, impoffibile cfle rarumyaut denfüm cfic (ine vacuo,de clatádo qp hzceft alia caufa rari, & denfià vacuo. Su it preponerc. ad hoc quod vult dicc propof tio M nes declaratas in Primo tfliuslbri, & dixit: Nosautem dicamus, &c.i. nosauté preponamus ad hoc, p vo lumus dicere de natura rari, & defi fundamenta,queiam declarauim*. quorum Primum eft, omnia con. traria. v.gcalidum , & frigidum, & alia contraria habent eandem materiam recipientem illa alternaum. Secundü autem eft, qp generatum. eft aliquod inuentum in adu ex illox cop eftin potétia,nó in actu,
Liber Quartus
A &intentio illiuseft, qfs calidá ge- nis, fed cófirmatio propofitionisdi D
nerarum cítcalidum im actu ex ca-
lido in potentia, non achu.& hoc in tédebatcá dixit:& qv generatio &c.
i.qffi gatio eft trfmutado ex eo,
quod eftaliquid in potétia, in hoc,
quod fit illud in actu, Tertium ve-
f0 cft,quod materia non feparatab.
altero contratiorum,cá hocyp qui-
diras ciuseft aliud à quiditate contrariorum.Q uartum auté eftquod.
eftidem. ina yi^ ipud albi,
& nigri& calidi,& &igidi qf quá
doq; recipit calidi, pos gi.
Ercum pofüit has propofitiones,
B a &cít manifeftum,g rarü,& deneMsnife- fnm funt cótrariain quantitate, c fii £9." rranflatio corporis de ratitatein dé fum fim fitaté cft tranflatio de maiori quan. eócraria 1. titate in minoré, econuerfo,fequi qua tur ex hoc vt materia denfi, & rari Xe fiteademy&ep dem corpus uásfera. Eon3 tur de minori corpore in maius,nó vbi abaliqua quantitate in actu aducquod niéteciex qua fit maius: ed ft ma. ia quand iusex eo, quod eft 1n potentia alisadi &i quid,nó ex illoquod eft in atu; & 7:Phy.di- file gii fit minus, nonexeuntab co poles partesin a&tu,fed materia tííc denu C daCà termino maioris quátiraus,& 1. me. có. cipit terminü minoris, codé mo- 3$ dici. do,quo tecipit calidum , & fiigidá, fS st &aliacótraria, Et hoc manifeil Es eft, cum illis propofitionibus con- Videcon, iungetur p denfum, & rarum funt. tium. — contraria, & maxime propofitioni dicenti, qj materia recipit contraria.
ex cop eit in potentia cótraria, nó actu,& qp eft eadcm amborum con. trariorum.& hoc intendebat, cum
dixit poft:& corpus etiam magná,
& paruum habeteandem materia.
D.d. Et fignum cius cft, &c.& hoc
boncít principium demonflrano-
entis» materia contrariorít eft ea. dem.efL.n.fermo exéplaris. & quafi d.& manifeltá eft ex hoc, qp corpus. magnum,& paruurm habent candé materiam , fm hocrp magnam , & paruum fünt contraria: & dict eft qp cótraria habent cádem materiá: & fignum cius eft etiam hoc, quod narrabo. D.incerpit inducere fignd füper hoc, quod conclufit ex propo fitionibus pofitis, «p materia eiufdem corporis, quod transfertur de magnitudine in paruitatem qiq» &quandoq; econuerfo , eft eadé:Sc. tranflaioeiusad magnitudiné nó E fit partibus extrinfecis aduenictib* ad foramina : neq; tranflatio ei* de magnitudine ad paruitaté ex bus exeuntibus ab illis forami: ex quo conftringunturilla foramina, fit corpus minoris quátitaus: & dixit,qf;quando ex aliqua fitaer,&c.i.qi , cum fit manifeft jn generatione, cum aliquod cor pus maioris quantitatis gencrafex corporc quátitans minoris , v.g.acr ex aqua tunc materia recipiens for Confil.t. mam aeristecipit maiorem quanti P zem poft minorem, nullo extrinfeco aduenientequo aet fit maioris p quantitatis:fed illud quod eft in p tentía maioris quáditatis materia, fit in actu maioris quátitaus nullo extrinfeco in actu adueniente.D.d, & fift fitaqua ex acre;i.& filtquan. do aqua fitex aere. gif qq; tranffert de magnitudine in. patuitaté, nul'o excüte,& qq; ecóverfo,nullo addito. E:,cü declarauit hoc de. ghiatione, in qua eft manifeftü inccpit notificarc,p hoc eft poffibile diciin enia ran, & dei ab; corp fit necefle ponere vacuum efle, S
Y ij
48 xit & eodem modo ipfz aer, &r.i.& fm hunc modá , q usqui berg in generatióe, acciditeriam. ini in eodé corpore. crenim,v.g.qfiq; minorat (inc ali obere fit maior, ex hoc,q accidit ci de calore, nullo ad iensene extrin eco: fed quia mate fia eius natural recipit vtráq; qu&qéquA hie qj fne siqua
iq & hác qfiq; fine aliqua quan dur inactu. Lais, aut eidurs, Suemadmodt ganeralier map QRiq; caliditaté, & qq; frigiditate. Etboc, od dixit manict eft -H indolis fufiscx mufto , qi muftd fit maiorisquantiratis nullo exin. feco aducniente: € vit manifeftum. eftin aer&qf rarefitex calore, S c6 denfaturer frigore. Enc aflimila. witquantitaté minoté ficri cx majori,&. hocg calor fit ex frigido;autecóuerío:& exiftimatq inter hzc duoeft differenna:pót.n.. aliquis dicere qaliditaté fieri ex fri giiditate,& oconuerfo, non eft ficut. quantitatem maiore fieri ex minorsaut ecónerfo;qín Tpoffibile eft smaginari qcaliditas auginéterur x fngiditate, cum fintcontraria:&
J eft poffibile. imaginari magní aug. mentari ex partil ma, uma im, licet. finr
ta, ile é inari
Toi: poe magnet conuarijsque fun: in coena €um perceperit hanc obiectionédixt foeni de caliditate in calidita. tem, &c.i. fed ficut dicumus, qp mate. zia veniet de hac caliditate dcmon- Álrata ad maioré caliditatem,nullis
tibus calidisin actu aduenienti Fsicorporibus calidis: fed crásfezunurrin maiorem caliditawm ex.
ic ditionem
intenGone ipfiascaliditatis: & fif. Kr materia trásfermur de minori quáti. " a.Lrede tate in maiorem,nulla quátitate in "*, acu adueniente. Etpoieit aliquis E * quzzere g; caliditas crefcit ex cali- ust calot ditare adueni£te extrinfeca:oportet corpis nà igitur vtita fit de quántare. a Dica fm addi 3nusigiur qp additio caloris agétis i ved & in calorem corporis,non eft fm ad- vf. paras jn toto,& vlt parus marrxin mateiz in materiam, fed fm addi- penis tionem agentis in pafsionem patié diricaem tis Cgsqf calor agetis vigorabitur,. agentis. €refcat calor paticnus, non fm ad- pafiont dinonem parüium calidarü extrin- Pts: fecarum, cfl ad patientem nó tranf T Laid feratur aliqua parsab agéte. Er dif jy areis feréda eft inter illa. qf caliditas fit vigorabiz abaliacalditateTadu: bquodnó are£ac a inuenitur in quátitate,Cquia nó fit bred pet aliam quantitatem fm viá gfia noc »u tionis:cá non fit c quantias de po- néib* ia- Xüaskopcembe ari adi, Ie Bat uas cará,í.calidt, 1; & figidá. Intendebar igitur p cali- ci grada ditas nó crefcit ex alia caliditare fm lis ad pastranflarion£: & hoc in alteratióe de t€ gradus. debilitaee in vigoré: & fft eft b(pó t0 in tráflationc corpis de parua quan [2 T mtarinmagnam,aurcconueríó, dG&aro- Et, quia hoc eft grauc imaginari, M Laliquid crefcere finc Qtitate exmrin 2ec5. 3o. féca adueniéte , aut diminui & fine Y2d* 9i juátitare recedéte, vfus € in hoc ex£ ecreieltas lo d Rherorico : & tali varur i iftis & £d podí loci propter difficultatem imagi- Sis, a& nandi:& dixitaqua.n.erat manoris ped caliditatis , &c.i.& hoc, q aqua eft duas, & modo minoiis calidiaus, & poflea operatio fit maioris in qualibet parse fuard ne cari» parüium,non in partibus aliquibus d, Er&Pl propriis fife cft arcui circuli, qui ci cis vocAr. incuruatur fit maioris incuruauóis. ed in qualibet paru,nó ita, qp aliquas b** paucs
Có partium eius recipit incuruation£. pe V hocintendebazct dixit: n6 fuit qua ibi. hoc aliquid , in quo fitincuruatio,
&ci. qm incuruatio nó eft facta in eoinaliquibus partibus, & nonin. alijs.v.g, vt aliquis dicat qp partes re. Ae, qucerátin arcu, incuruabátur. DD.d.minus.n.ex maiori nó eft caré tis, &c.i. qf tranfmutano corporis de magnitudine in paruitatem nó fit per carenuam partium exeuntiumà foraminibus, vt fingunt di- £cntes vacuum efle,qri , fi ita eflet, B. zontingeret vt corpus calidá nó effetcalidum. fm oés partes,& filt al bum,fcd folümodo effet calidi fm ipfa foramina:illud auxé , quod intcriacet foramina,non difponif per
paruitarc in magnitudinem, & ecó Uerfo,non fitex foraminib? vacuis in corpore quz q&q; conftringuntur, fit corpus minus, & qfiq; am. plistur,& fit maius, fiue fuerint ftri &a apud exitum corporum, & ampla apud introitum corporum, vt. Gpinannur dicentes vacuá non effe
(cparatum,aut flrictura,& ampliatio in eis fuerit fine ftroitu, & exrtu. corporü,, vropinantur in denfitate dicentes vacuum efle feparatum: &, cum declarauit hoc de paruitate, magnitudine:& denfum, & ra. rum nihil aliud cft g idem corpus. trans£nide paruo in magnum , & econuerfo , dicit:necefle: eítergo vt. rarum,& denfüm, &c.ideft &,cum.
Liber Quartus 172 A partes erítineo,quefiítma- in potétia magnü,& paruum.&,c(í D eulasima Lecce rand qualibet declarauit Q Ganllao corpons de
| aliquid ex hoc, quod é impoffibile, hoc declaratum fit, necefle eft vt Quzliba & hocintédebat.cum diisnec por Corpus, quod quandoa, condenfage Bim teftinueninexflamma,&ciled4- tur, & quandoq; rarefit, itidem, dE itiiar Libet pars flamme ignis, queexifü- ab(queeo, qp accidat additio cx in-
exiflimat libet pars ign! ; abíqueeo, qj
efle 1 &ne mafcflein fine rantaris, habetcali toitu corporum extrinfecorum, &
purius ditatem equaliter. & ülteftdeom-. duminutio ex exitu partium:fed qa
Maber e nbus calidis, (ed deditezemplü de eadem matena recipitquandoque
lier. vidi amma propter fam raritatem.& maiorem quantitatem, & quádoq;
confe: hoc intédebat,cum dixit : & filt eft
e6-feónd. decalore,&ci qui crefcitex primo,
C £qifieftinoibusparubus. Etinté pin pe hocqp denfitas » & raritas füntn oibus partibus rei;& hoc fi-
ificat q nó füntex foraminib?,
Part 44
d.magnitudo igitur, & paruitas. &c.declaratum elt igitur ex hoc, p maguitudo,& paruitas, d inueniun turin codem corporc fenfibili, non. fiunt itaq ratcria, quádo vrásfert 10 magnitudinem , recipit additionem corporum, qi foramina expá duntur,neq; cóftringuntur foramt
minorem, D.d.& défüm ít graue, & rarum eftleuc . poteft intendere. contzadi£tionem iftorum.(equirur n.fm fermonem eorum. vtleue fit.
iuius, quia in co (unt partes plu- Pec dendum ficleuius »quia deo fünt partes pauciores. Et poteftin 1elligi , qi quemadmodíi materia. recipit graue,& leue, & eft in poten. tia vtrung;nullo t leui aducniente in actu , ita eft de1aro , &c denío, cum vtrunque fequatur iüuin compar.
Secunda. expoliuo,
i 2 eie fin aligna,q radpamtaem: — td Amplius, ficutcirculicie 11n 358ficii in hoc qi matiaci cunfcreatia, conductain in? eiorpi-
a3 1v
Y uj. nom
G nonaccepitaliud cScauum,fed amet quod erat conductum eft fic & qui & » ignis, quécüq aliquisaccipiat, zirius n5 ofscaliduseft, flc & omnecon^ 1 Mubr. e regatione,& diftinctione eiuf
dem materiei.)- duo. n. funtin
S défo & raro.graue.n. & durü denfa vir effe,& cotra, riajeue inds, & molle,rara.di fonantautem graue , & durum
Et etiam , quemadmodi arcu circuli quádo con gregatur ev fit H miner mbil fit in eo, quod mn acedit ei, f-incuruatio, fed boc,quod. babebat congreg atur,et quodcid, ccipitur ab gne ell caldumyta efÉ de toto : congregatio..et fei atio funt eim[dem materie. Junt. bec duo ,que fiunt ex "vtrod, ex denfó cy" raro.granue.n.C7- durum exitimantur efe dena, e7* lene, et mollerara, grauitas ent,et duri ties fegregatur in plubo er ferro. $5 1dcft, & quemadmodi idem arcuscirculi aliquando. recipit mino Irem incuruation£, & qfiq; maiort bí; co, in eo fiataliquid , quod ante non fuit.fed illud,quod etat in co fincuruatiogligf inuenit ma. ior, aliquádo minor : $c additio incuruationis in co non eftin aliqua parte, & nó in alia; ed quácfq, par tem ac 'sinuenies incuruationem additi in ea: quéadmod( que libet pars ignis € calida. D. d. & fife. eftde toto. in hoc aliq eft den. fum Bc eft congregati al [f rar, & eft fegregatum, fip denlitas, & raritas €in qualibet parte ill ius. Et
innuit per hoc, peccamm, quod accdit dikcntibu q denfii & rati tas füntex conftritione, & amplia. quzl is recipit denfi M e pete qo défüm eft denfum fm om. nes partes,& ift rarfi. D.d.c5grega tio.n.& À i.gfiatio. corruptio rud nos, ques Antiqui vocibunt fiyreganonem, &elgre gationem,(unt ciufdem matenic& nonfm i partid,&
. Etintendebat p hoc innuere, qy Défis. (itas , & raritas nó funt dc efséria raritas n5 Qunatis qii efient, tüc fequerenf ac ead exeisifie dlitares cotraris, D.d.(ed axi. Lr eir ; 7 as da. Mbit 'ani litas, & du a dris urnas e tt quod grauius inuenif magis rar, cs ar vti plübo,Sc ferro. a plumb( enim rums eft grauius ferro, & js rarü. Ex dictisigitur manifeftüeft 2x difgregatü eft vacuum, neq; fimpliciter,neg fraro,neq; M potétia , nifl quis velitomnino vocare vacu(i caufam lationis, ficauté ipfi? grauis, ac leuis ma teria,quatenus huiufmodi, erit. vacuum,denfum.n, & rarü $m hanccontrarietatem lationis fa. tiua funt, £m aütipfum durü, & mollepafsionis,& i mpafsiba litatis, & non lationis, fed altera tionis magis. Etde vacuo qui^ dem quomodo eft, & qiio non eft determipatü fit hoc moda, Appa-
D 1 i i ] ]
Liber Quartus itwh ex bec, qued. corporis. in quo fit tráslatio, & clic D
diximus quod non eft "vacuum di fint per fe fimpliciter nea, im aro, neq in patentia . ms aliquis. "voluerit. omnino "vocare cauam. franilatunis Yacuum.. turc igifur erit materia grauis , C7" leis "Yacusm quonia denfitae, €7* rari gas bec tnodo contrarietatis vecipst trans lationem. durities an £em,e7" mollities funt caua facilitatis ,ey7 difficultatis receptio-
B os, nen translationis, (ed alsetatis proprie. Iam igitur determi- BANMNS efi vacuum, et quomodo non efl, boc mado deter- PMDAL UNIS
$6 Cum compleuit loqui de vacuo Tducit declarata ex illo,& dixit: Ap. igit, &c.& inédit p difti p Ese p e dcc d mph neg; in raro: intendit q» vacui ncn inueni tur exiftens pcr fc, neq, em(tens in alio Cin raro.& cil dixit, neq; in po stia : innuitopinionem dicenti, € qr vacuum nó cftexua corpus. qí m opinion iftorum vacuum erit femper in potentia, cum nun inweniatur ii actu, (.extra corpus. Et, quia materia cft cf paffionis , que eft can(a tráslationis , & materia & eftin potenna, vt dictum eft de ma. teria, & hoc nomen potentia dicitur equiuocc de vacuo efle in poréta apud ponentes ipfum effe nó fe. ti , & dc materia, pramuniuit. [e à dcocptione in hoc,& cit : nift aliquis voluerit &c j.nifi aliquis vo ecc cám iríislaticuus, quee
illud, gd intendit per vacuü,eric ip-
fa materia. D.d.qih denfitas, & ari
tas hoc modo có:ranetatis , &c.i.&
materia eft cá tríslarióis. qià mane
1ia eft c défitatis,& raritaris,vt de-
claratü eft: corpora n6 recipiunt
translationé in ets, nifi hoc mó c6-
trarictatis fm denfitat£, & rarita-
tem: denfitas.n.& raritas recipiunt
motüi tráslationis motus corpori
tranflatorfi in glijs.&;c(i ita fit, ma.
teria É cá eius, qp corpora reapiunt
translationé p hoc, recipiütez dé
fitare,& raritate. D.d.durities vero,
& mollities, &cet.i.durities vero, & B
mollities nó funt cá tranflationis,
ficut denfüm, & rarü,fed funtcaufg
faciie difficultatis ni flatio- x
nis.qfn,cü us, in quo eft tran(- Si corps, f
Tao furi mdlle raisato erit fa moria
ilisin eo ficut in aere, &, cf fuetit ino ne
durüs,erit difficilis, aut impoffibilit, ccíslac
ficutin terra. D.d.n6 wranflationis eritfacitis
felXahetatisj. & nó funt cás tráfla- (eo^ heut
vonisin loco ficut (unt leue, & gra deebükt
uejfed funt các ranslationis pprie. ipe
& intédit,vt mihi vf, molle eft cf 1dé fara.
paffionis,& duri actionis. molle.n, €« 6f«
eft paffiud.& dur actuum, Et de-
bes fcire, qsex hoc, » materia eft ea ,
d£ contratiorá,& eit in potétia, ap-
Pers pdemiont fm cám eft cau
délitanis,& rantatis.& hoc aj
ret tex fignis, (induxit Aniftf.ex
hocq rantas,& denfitas inueni:
turin quabbec pane. corpis rari: &
denfi: & fit apparet hoc ét y denft
taté, & rariraré fequuné qualitates
contrarie. D.d.lá igi determinaui-
musq(io eft vacuó;i. fiquis vocaue
rit mareriá vacuum , & quomodo
n6 eft, ái aliquis qocindits vacuum Summs
$YMMA TERTIA DeTempore. Dobitar asTempns fit, velnd. Cant. [7 Onfequensa(üt eft ad | (fS merda funt ag NS li de Tépore, Pri, bi mum aüt Bene feha^ bet dubitaffe de ipfo, & per ex teras rationes , vtrum fit eorü , qua funt , an eorum, quz non funr,deinde d fit natura ipfius, Et copulatir cum boc quod dv-. ximus, narrare de Tempore. Et re um efi inducere. prisa dubitatio nes accidentes in eo, ex hec , dixerunt extranet, C7" con[yderemus Viri fit de rebwe entibus, aut s entibw,et que fit natura eina .
37 Cum cópleuitloquideloco, & QM
vacuo, incapit peifcrutari de Tem.
pore, & dixit: Et fequitur, quia fer-
*al.copu mo de tempore* conuenit fermo-
MIU ^ gideloco:qif perícrutauo de va-
cuo elt pars pcrícrutatióis de loco.
D.d. Et rectum eft, &c.i.& rectum
efl ponere perfcrurationem de illo
ex ermonibus Logicis, qui faciunt
1 dubitare de illo. Et intendit per ex-
trancos,Logicos.fermones.n. Logi-
€os vocat fermones extraneos : &
aPhilia fa Philofophiam, que componitut ex
f axt&- iflis vocatPhilolophiam extraneá:
Dib?LoSi vt dicitur qp ipfe compofuit Philoes ézsura VE CIC
ne.pro fophiam extrancam, D.d.confjde-
hoc id.c. remus igitur vrrum fit,&c.i.fm Lo
19,8. giam . qii a tempus cfle manife-
ATP flum eft per fe: quoniam fm hanc
fiü £p fe. perfcrutationem inucniuntur plu-
1es fermones, qui dcftruunt fuum.
efle.D.d.& quz fit natura cius j.&,
cum perfoluerimus illas dubitatio K nes, tunc perfcrutabimur de natu- Ta eius pcríerutatione demonftzatiua. D incarpit inducere fcrmones. Dialc&icos, & dixit.
Quod igitur omnino nó fit, aut vix,& obfcure, ex hifce ali^ gsfufpicabitur.Aliud.n. ipfius factum eft,& non eft, aliud ve^ ro futurum eft,& nondü eft.ex hisautem, & infinitü, & quod femp accipitur, tépus cóponif, qdautem ex ííjs, d non funt, có^ ponit fieri nó polfe vt, vt poffi deat aliquando fubftantiam .
Dicamus igitur quod cadit in. mente in eo , quoniam aut non eft emmno, aut fi efl, efl valde diffies le , et latens ex boc , qued dicam.
Moni eins 1am fuit , «7 min efl, et quoddá eim, eft futu rum,C" non ejt. (77 ex his duobue componitur tempe infiniti, quod inuenitur femper . et qued cempeputur ex non ente impo[abile eit imaginari ip fum babere cemmu nicationem in e[fe .. M
Iftc fermo fic componitur. Tem pus componitur ex prteríto,& futuro,quoniam inftans difinguens non clt tcmpus : fed praeteritum iá defecit, & futurum nondum eft : & hax duo non funt: ergo tépus có-
onitur cx non cnte.Et dixit: aut fi
critt difficile, & occultum. qi ex fermonibus Lognis non przafe iudicabizur aliquid efie aut nó ef fe, Kd fm exiftimauoicm intninfecam. D.d.& cx his componitur té pus
Liber Quartus
A pusinfinitum , quod femper eft. & Aifpofuitipfum hoc modo ad affir bPlures ^mandum ipfum efle femper. b plu Atoqug, res.n. Antiquorum concedebant t d eosdt pus efle infinitam, & ipfum effe ifinnd, & femper, prater Platonem , qui ipiettg, nerdbat 1pfüm . Et deceptioin. Pe Pa. fermone eft.qifi ita £de mom. mo Bac E. rus.n.comprehenditur (enfu:& nul Jd f.ph. Ja parseiuseft in atu, fed qualibet.
tec 10.
demonflrata receffit : ergo eft
Esca Pos polis ex hoc, quod iam dei hiceé có- cit & ex hoc, quod nódum eft. fed pleüex- talia non habent effe completum , traaias3 fed ceffe corum cóponiturex actio 6Ec0rU33 p nimz in eo, quod eft in cis cxcópler ex Ta animam: &enna d completa aétióe aix: fünz illa, in quorum effe nihil facic ieoqd é anima, vt poft declarabitur de tem. $seHrs pore, (qi cft de numero entium, fied mo Quorum actus completur peraniwu hi ifra nam. & fore hocinnuebat, cum. €.104-& í dixit,auterit dif&cile, & occultum, £619 ideftent dcentibuslat£ubus, quia, editar fiin anima non eflent, non eflent.
Enda Difiinporentia.
Ad hzcaíit omnis rei parti 1i ^. bilis,fi quidemfi [cé qi aia Cófife eft,aut quafdam aur o€s partes ia.15- ee:teporisaütaliz fucruntjaliae vero futura funt:nulla aüteft,
cum fit diuifibile.ipfum autem. 4Alejegi, unc non eft pars: t 4 ná& m loci dlá furat pars ]-. & componiopor paíue | tertotum ex paribus: tfe aüt epus non vf componi ex ipfis nunc, phot auc — Er ewm bec ,et babts partes ne 26e. effe efl ci fuerit, €t ots faa partes fint aut quadam, [ed temporu quedam partes jam fuerunt , c^ son [unt C7" quedam [uut futu
ré, C mn funt: nulla eara D. eft fi tempe babet partes . inflas "yero non. efl pars : quniam pars menfurat . et eft nece[fe "vt totum, componatur ex fuse partibus : [ed tempns exiflimatur non componi ex inflantibw .
Ifte fermo &cít Logicus, & fa- $9 cit dubitare de tempore, & componitur fic. Omne habens partes,necefle eft vt pateseius fint o£sinfimul;aut (dá,fi fueritens: & tsha. bet partes, quarü nulla inuenitur f a£tu: ergo tépus non eft. Etipfe ve- E. rificauit propóné,, dicenté qp nulla parstéporis inuenif in atu p duas propóncs:quarum Vna eft, qp ex té poreuibu inuenitui in actu, nifi in.
s: & iftaeft manifefta p (e: Secunda aüteft,g inftans nó eft pars. tempons : ergo ex tpenulla parsin. nenitin actu. Et iple verificat propofitioné, dicentem g inftans non eft pars temporis fic.Ofs pars menfüurat: & in! non menfüiat:ergo inftans non cft pars. Vel fic. Par. tes tunc cóponunt totü ; &inftans non componit tempus: ergo initás. non eft pars temporis. & 1íta pro- F.
pó declárabirur verfeóhe in Sexto, Tex cio Es
Ampliusauté & ipfum nüc, quod vr diftinguere preteritü, & futurum, vtrum vni, & ide femper permaneat,analiud fit, & aliud,non facilc eft videre.Si -n.femp alterü , & alterum eit: nullaautem cítearü , quz funt intempore, alia , & alia pars (i^ mulquz non córinet, alia vero continc£, vc minus tempus fub
€ maiore: ipfum ait nunc, quod non eftpriusautem fuit, necef^ fecorruptum effealiqn:& ipía nuncfimul quidem inter íenó €rüt. corruptum aüt effe nece? fceft femper prius.In feipfoigi^ turcorruptü effe fposfibile eft, €x co, quia tunceft,inalio auté nüccorrumpi phum priusnüc nou contingit.fit.n. imposfibi, Jecontigua effeadinuicem ipfa nunc, vtpunctü cum puncto, Si igitin eo, quod eft cófequen^ ter,nó corrupti eft, fed inalio, in medijs nüc,qug funt finita, fimulerit, hocaüt impolt eft; xt etiam eff difficile ad [eiendum boc [virum inflans qued'Yi detur diflinguere mter preteriti, et futuri , fit idem permanes fem. per,ant cff vom pofl alind. Que-. tiem, fi [emper vnum fuerit «lind, C ex fepe en ef d ar que fit C7" alia pars in-. psi) fra rmtelraet d Pera continens ,'yr sninus tempus inmateri , tunc inflans, qued non efl nuncye7" fuit prim, nece[fe eft €v ipfum cerrkmpi.Et impeftibileekt^vt corruptio eime fit, quando fui nim func erat eni. et im pefibile eff vt prim inflans corru patur in poflerwri inflanti-mpo[- Jibile.n.efl Yt duo inflantia. copulentur quemadmodum nen centitryantur dyo puntla, Et, fi n cor.
rumpitur in illo, qud efl poft , [cd
1n alio runc inuenitur in infanti K. bue, funt inter illa JA fant mfimta , et infemul. quod efl ipoftbile, Cum indaxit fermones dubita- biles de terpore;induxit & fermnones dubitabiles de inftanti,& dixit: Et etiam eft difficile , &cxt.ideft I Q difücle de inftanc, quod et di | inguens inter prxterirum tem— ps. n futurum fcire verá femp fit. »prefens,& preteritii aut [unt lura fuccedentia; C vnfi poft aliud. t , clí pofüit qp inflantia neceffe € vtfint vná nameroyaut plura ince pit prius inducereinopinabilia con E tinj fi fuerint plura numero, Qi ,fi femper fuerit vn& poftaliud &c.i.&,f infiátia fuerint lura fuccedentia: & eftimpoffibi- Miro tépore inuenianur duoinfimul,f.due partes, aut duo inftantia, qi infanda non numesfrar, nifi per numerationé temporis , cü fint vltima téporis : fequitur neceffario M. inftans, quod nó eft nunc, & iam fuitin preterito, corrum| tur.D.d.& ex t£pore non aliqua pars,&c.& intendit per parté, illud, €f continet inftans,& tempus. pars temporis in rei veritate n6 eft M inftans, (ed tempus, Et.curn pofuir Pansepist hanc propóné, afi ex tfporcaon Pria. inuenrun(duo ii ina infimul: ftss,ed cé qfi ex eo nó inueniuntur dug par- p*.Idéfatesinfimul, nifi in vna carum acci- Pra. 89. piatur continens fecundam, v.g, ficut diximus talis menfis eft in ta li anno,& talis dies eft in tali menfes&choc non bees Uii fitionis ; iit hoc, ne ali- Bilexilime: ipei ignorare illud : qiii in infanti non imagina conunens, & contentum, &, cü pofüit. v
A Qin tempore n5 inueniuntur duo Rianca infimul, fequitur neccffainftans &
ed non eltnunc, &c.Linflás.n. quod non eft nüc, & fuitin preterito. neceffe e(t nfic cor. I5 contingétes ev dixit: Et
a Den ie du: bat,cum dixit,in hora, que eft nác. Excí declarauit g inftans im, bileeft vt corrum rin inland
nep decla 1e &pimpolt eft vt; initás
eorrumpafin inland futuro:X di-
pri €ocrumpaf in pofferiori,&c.i. qf, eíl perindel tgunftans pest] turin inflanti futuro,cótinget vril Jud inftás cótinucfcti eojta, q (üt efe córinucfcum fua corruptione, &ciicindásin quo eff, aliud abin € flantiin quo corrumpif,& poft declarabimus qp inftans n continua. tur cí inftanti,(icut neq; páctus c 5.D. d. Et, fi nó corrumpitur 3n illogd eft [rd fi nó corrumpitur in illojita, qp fit continu cli cocorrumpetur in inftanti ,qd eftpoít, qd non eft continuum cí €o.qin inter quelibet duo inftantia ett quo fequitur, vt illud inftans inueniatur in illo tépore: & omne tépus diuiditur in inftantia infinita : ex quo fequitur, vt inftís corrupuum inuemuatur in inflanti-
3 nerepofíibile eft.ni
Quartus 175 businfiniris, Ccam eisinfimul . od D eftimpofe.& filteftimpoffibileipfüm poni corruptum in inftáti, qd eftante: qf cunc erit corrupd antei Acta efto diioluecir polt
Atvero negj femp idé pma^
lias n diu
fibilis finiti vnusterminuseft, neqsn.fi ad vnü fitcontinuum, neque fi ad plura. ipfum autem. nunc terminus eft, & tempus eftaccipere finitum,
Et impefübile eft vt idem ft emper permanens. quoniam nul-. E lum finitum duifibile babet yn
- finem : nes, fi fuerit coutinunm in
"yna parte , nea, fi fuerit continuit mprie mper fs fine ev poftibile eil meni retempw finitum .
Part 45
Cum deftraxit, qp inftantia funt [3455 »incapit: qrinftans itidem,quoniam,f inftans fucrit, auterit vnum , aut plura : &, cum. hzcduo deftruentur, deflruct inflans cflc. Et d. Et impoffibile eft etiam vt ficidé, S&c.idefl, impof- F fibileeftetiam vt fitens, ita, quód fitidem femper permanens . Et figm ens. |uia non inuenitur. initum aliquod continu habens vnum fihem, fed faltem duos, quibus fit finitum : ncq; fi fuerit continuumin vna parte,vtlinca:quo- Lines h& miam lmea habet duos fines tancíi; duo: nes neque fi fuent continuvm in pluri Epis bus vna pane, vt fuperficies, cor- corp? ve - : corpus enim. labet iex fines, rote. cies quatuor. D.d.fed in-
&fi : flans cft nis, & poffibile eft inoenim
G niri tempus finitum. ifta cft fitio minor iftius figurz. Etille fer mo componttut fic. Inftans cft fi-. nisalicuus finiti: & nihil quod eft. finis alicuius finiti, eft vnum : ergoinftans non cft vnum.
Amplius, fi flmul effefm c& pus,& neg pri? , negi pofteri*, án codé effe , & in ipfo nuncffit, & fi que prius, aut pofterius in hoccine nunc funt, fimul vtiq erunt qugante decies millenos. factafuerunt annos cum ijs, à
gi fiunthodie, & neg prius, neg pofterius vllum aliud alio.
Et etiam, fi intentio e(fendi in tempere nen ante neque poft , eft, "yt fint in eodem inflanti , deinde. 3nd, qued eft ante,cz* iud, quod eif poit , fnt in codem inflanti de. menfirate , tunc ind , quad fuit. tran[atlo millefmo , (7* quod eit bodie funt infimul ,q7* neutrum precedia relquis aut efl pofl sind,
Ifta eft fecunda ratiocinatio , & componitur fecundá inductioncm 1 adinconuenicns.& ifta, predicta. funt vera.& fm fignum eft. qin,cü jntengo cius, qj dicimus dc aliquibusduobus q funt infimul in aliquo tempore , quod non eft ante, 2ut poft, eft, vtilla duo fintin eodem inftant, Et, cum induxitiftá Topofinonem veram conuertibilem , coniungit cum fua conre:fa propofiuonem dubitatiuam, &:nduxit incóneniens,& dixit: deinde illud, quod eft ante, & illud , quod eft pollice Ae , cum cóiüixerimus
conuerfe propofitiorti dicemi vyil- Kt la, quz funt infimul , funtin dus inftand , & eft,quia illa, quz fant propofiionem, p em infecit fiiionenz, m Pinbium entium , de quibus dici mus m efle ante,& quedam. c polt fequicur vrallud , quod fuic tranacto millefimo,& illud, quod eft hodie, fint istfimul : quod eft inabile . Et fyllogifirtus: i orale pog fermone componitur fic in prima figura , Omncs res inuenuntur in codem in(tanti : c oj2,que funtin eodem inftanti, funt infimul: er- E: omnia, quz funr, funt funul.
quod eft impoffibile.
Querier quid f Tempus prebasedip famnon cfémerum. — Cap. 1.
E fjs igit, quz ffunt ipfi, D* fi dubitata- i autem eft tempus, & à ipflusnatura, fir & ex tradicis in manifeftum eft& ex fs, qug fuimus percurrentes prius. NS quidam vniuerfi effe motü di^ cunt. Alij fpheram ipfam . Átq circunlationis &t pars tempus M quoddá eft, circülatio vero nó. pars.n.circunlationis eft qdl ac^ cepturn eft . fed non circülatio , Amplius aüt, fi plures e£nt cce Ji, fimiliter vtiqs effet tempus. cuiuslibetipforum motus, qua 1e multa tempora fimul ,
Tfla igitur ant dubitabilia de. rebue qua inueniuntur in tempesre. Et etiam quid ipfum [it,et quá babet naturam latet. eerie
Liber Quartüis
A bee, qmd recepimm à predece[fo-e[e mori totius Et quida dicut ip fum effe [hera ip[am..Et, fi pars temperis fit tempus , 7" pars remwolutienis non fit relutis. queni eft, ficut appellatur , pars reuolus ionis, nonr. je . Et etiam , ff eatli effent plures mo , tunc té ejfet esdem medo motws , cuiu[cun 4e madi eorum €7* ejfent plura fempora infi . B [fta igitur, quz diximus, funt.
93 q6nes, que ciunt dubitarcineflc. ratem
temporis, acceptz cx rebus exiften tibusin tempore, vt diximus de c£ temporum, de efle pracucriti,& fu turi: qfi ex confyderanone exi! tein ifLis rebus,prouenit dubitatio in fuoefic. D. T Eripfum é quid fit, &c.i. &(cirectiam ipfum quid fit, & qua (it natura ciusfi conceffeamus ipfum c£, & (imilizer latet, & hoc mani&ftum eft, qín nullus im dixit de co aliad re im.D.d.Quidam.n.dicunt,&c.i. & intendit per morum tocius, reuo- € lutionem rotiuscompletam.D. induxit inopinabile contingens dicétibusreuolutionem tonus, f. mot(j diurnum , & drxit : licet pars temporis fit empus,&c.i. & ift: fermo defiruitur leuitet,f. dicentium term puscé reuolutionem completam, Qf pars vcmporis reuolunóis diut. na cft tempus, vt dies, & nox, & pars rcuolutionis nó eft reuolutio, &/fi vépus effet tota reuolutio, tunc pars reuolutióis eflet reuolutio. De 3nde incarpitinducere ctiam fecun dam contradictionem
munis iftiopiniohl,& opinioni di- D
centium quód tempus cft motus
totius cali , & partes eius funt par-
tes oemporis: & eft opinio Plato.&
eft (ufficientior omnibus alijs:& di
xit: Etetiam , fi coli effent, &c.i. S,
fi tempus eflet motus excli, cuiusli-
beteorum effec tempus. ex quo fe-.
querct plura vempora effe infimul;
fienim tempora eflent coli, tunc
ipfa effent multa fecundum numq
rum colorum . fiigitur cflent plu-
res cci, vt dicunt Antiqui , dicens
tes pus mundos efle, tunc necefz
fe eflec vc morus cuiuflibet eorum
efle tempus.ex quo fequeretur plu E
ra cfle infimul . quod eft
impoflibile . Er ifta ratiocinatio Dsgreie
componiturex propofitione dubi
tabili, alia, qua: videtur impof
fibilis, nifi fccundum i Inatio-
nem : & eftilla, in qua ponunt plu.
res oxclos efle, &, cum ita fit,
teft aliquis dicere cp illud falfum ,
quod fequitur ex hoc fermone , &
eft plura tempora efle infimul, nó
fequitur ex pofitione eius, qp tem-
pus eft motus colli, fed ex pofitio«
neenusg eft, plures oxlos c£ vno *
quod eft falfum , & imposfibile.
Sed ifta declaratio eft alterius mo- $oludo.
di. quoniam,cum fuerint duo con
fequentia fe complete, & pofueri-
mis aliquid efe. ibam priesdens, Ewa
aut difponi per precedens, neceffa- ud
rio fcquetur confequens, licet fiti- cá nece
poflibile illud difponi p precedens, Gri effa
Y.9. qfi, quia dies fequitur orcum colui,
fofi ifeitum ctqrin quarum fequ& sd
que hora ponemus folem oriri, fe- impofia . |uerur cunc diem effé, licet folé ori CS6le 2»
7iin illa bora (itimpostibile, & (i- Pero le
militer o&,gd ponitur volare,fequi-
tut vt habcat alas, licct fitimpoffi-
€ bileipfüm volate.& quia tem] & clum funt confequentia fe, vt i jus, dicens t£pus effe.
ponit aduerfari motum coeli, neceffe cft, fi pofücri- ad
mus plures ccrlos effe, vt fint: tempora : fed plura t£pora. ded impolibie: rie quo fequi-
tur hoc impoflibile,eft impolt : & Vniuerfl autem fphzra vifa
eft quidem dicentibus effe tem pus.quia & in tempore om^ niafunt,etin ipfa vniuerfi phe
Jd .To- T2. Eft autem (tultius quod di^ p«orun. ctum eft, quàm vtdeeoimpot
H fibilia confyderemus,
Et dixerunt effe [pheram tetim.c* exiffimaerunt boc, quia omnia [unt un t£. pere ex (ant in mundi bara. t ifle fermo fü magi Yamw , quam indigeat prebatune ,
94 Cumdeftruxit fermonem dicen tium tempus effe reuolutionem to tius cali inccepit inducere alif opi nioné debiliorem: & eftopini «entium q tempus eft fpl 107 tíus.& induxit rónem eorum.dice-
Y bant.n.omnia füntin fphara to
Gus: & omnia funz in pone Dose tempus eft fphera totius. Et decipie. códudá, báturin hoc qp duc affirmatiue nó Jig Vi concuduntin fecunda figura. & de Jimiza dicere omnia efle in tempore, & in Weehus fphera mundi non fignficatid£, $hioc.4.c, & fic frmo eorum eftin falfispro 3259-41. pofitionibus, & figurz incóftantis, &quia conclufio corum eft impro
babilis sper Scis frtfuseorum eit
falfus fm formam, & materiam, di
Xit : Erifle fezmo,&c. Et,quia ma-
is fufficiens à en Clun decmporedi iraedetm tium ipfam cffe motü, reuerfas cft i huicopinioni , Quoniam aut£ vf maxime motus effe;ac mutario quedam tempus, hoc confyderandum erit. Vniufcuiufy igitur muta, tio,& motusin ipfo, qtd muta£, eft olumaut vbi fuerit ipfum, quod mouetur, & mutatur: t& pusautem fimiliter & vbique, Sapudomniaeit, "n Et, exiltimatur. qpins Ut vif mera, Cr anf L mutatio , oportet nes intidere hac 3n perferutatione , e7* eunfoderatione. Dicam igilur , quod traf mutatio cfl in omni , quod tranf mutatur 7" motu etta efl iip fé tran[mutato tantum : cy vbà fuerit illud motum temp cft es-. me medial dud libet , €^ in repeti cumilbet. "
D. quód tempus eft dignior vt exifisaecur qp fi mors, quoniam Tipo
(iiiones , ana eft, quód Omnis utatio Sc peiied-yeripisieeeriied omnemotí eftin aliquo vbi: om smomscitTalquo vbi qux lura mota fünt in pluribus vbi, Toute: plures motus fint in pluribus vbi. Deinde coniungit huic
hanc propofitionem, dicentem qp Unpus
Liber Quartus
& tetnpus eft vnurh in omni loco, & apod quodibe Sin sf cuiuslibet, & conclufit in fecunda fi- Tu morsnon eftimpus c.
non eft vnusin omni loco,
&apud quodlibet: & tempus eft. perzranfi
vnum in omni. A quodlibet: ergo motus non eít tempus. Ampliusauté mutatio qui ^ d£omnis velocior , auttardior eft,tempus autem non eft. tat^ dum.n.& velox tpe definiunt, Veox.n.eft, qd f pauco multü B mouctur;Tard( aüt, qd in mul to parum, tempus aüt non defi mitur tpe, neque quo quantum quid eft, neg; quo quale. Et monis tran mutat io efl ve locior , aut tardier C" tempus no
$ tale ."velex.n. 77 owl de. temp. eox enim. eff ud ud efl multum intem-
perebrei : e Tardum efl id,
Papel? iid £e. €" tempia non defimtur.
fecundum quod eff
c menepe fe zin
$6 lítaeftfecunda contradictio, & ontinct quatuor propónes, quart tres funt; pet fe , & quatta declarabitur per Has lard c igitur propofitio conclua ex dua- Wosconiubgetur ad ternam manifeitam pere, fequetur conclufio . & compofino carum eft fic. Vclox, & tardum in motibus definiuntur per tempus: fed tempus non defimatur per tempus: ergo infecunda. figura 1n tempore nó cft velocitas,
177 & tarditas: fedin omni motu eft D velocitas, & tarditas: ergo in fecidafigura, rempusnon eft motus. Ecdixit:Velox.n.eft. ind quod ct multum,&c.i. Velox.n.eftillud,qd it fpatium intem. pore breui: & Tardum eft illud, qd pertranlit breue fpatium in longo tempore.Et, cum dixit: &tempus non definitur pcr tempus, &c. non. intendit in tempore fit quodam. modo quantum, & quodammodo quale : qíi tempuseit quanti, ná quid intendit, gy 1impoffibile. vtaliquis definiat tempus per t£ ; fm quale, fi habent qua E neq; $m quantum fi haberet, vt. jnuenimusi motu definitum, f.q velocitas,& tarditas quz fantf eo, funt qualc,& definigntur per tempus: & militer quantum , qd eft 1n eo, definitur per teinpus, cum di €iturg magnus motus eft in tempore magno, & paruus in paruo. Ofendit tempus , quamuis non fit me— gesto clum gt claratur, quid fit ipfons motus: vli datur etian iplau Temporis defmitio. Ce.
Vodigítur non eft mo, F tus manifeftum eft , ni^ hilaütreferat nobis
dicere in prefentiamotum, aut mutationem, Átvero neq fine mutatione.cíi.n, ipfi nihil mu^ tamurfm intelligentiam,autla poc mutari, non vf nobi iffe cfs.ficuti negríjs, q in
do fabulofe dir dormire apud Heroas,cü fuerítexperrecti.co^ pulant.n, primü nunc pofterio 1i nüc,& faciunt vnü,remout^
Phyí.cü có.Auer,. Z,. tes
€ tesppinfenfibilitatemediü, Vt 3git,li non effet alterü nunc, fed vnü,& ide, n6 et tfs fic et, qfi
latetalterü e£, nó vr qd mediü € tps.Siigi£, vt nó putem?
[e tépus, tuncaccidit nobis, cü nó definim?vllá mutatione. fed in vno,& indiuifibili vr afa manere:cü aüt fenferim?,ac de, iniuerimus, tüc dicimus fa&ü fuiffe tps:manifeftü eft p nó eft. fine motu, ac mutatione tépus, Manifellum eii igitur quod. mon cá motus. et no kj differetia dn hoc inter motum, et trafmutafion£ . Sed non efi tt extra mori. quonia, fi nes en fuerimus tranfmutati n p[fra mente, aut fueri mus tranfmutati, (éd mn percepe FIDOWS MB TOpRLADIMUS EEpUE 6C, "t dicitur. Hipmve de iomee, quà accidit dinis im infula Rhodes, f-quia nom perceperunt , cum Jierrexerunt à »fé dermi wi[fe , et contunxerunt inftans F cedens fomnum ad fecundum mfans e fecerunt ip[aynum,e77 ab fiulerunt illud uod fit inter , a non perceperunt ipfum.Que- Firedu ipie fi nia un e(fet diner[um, ed idem, nen e[fet. gempns fimiliter et, fr [fet dinerfime" non percepi[femme nos, no reputaremns tempus ter illa duo inffantia . 5s igitur nas mncem- "rebenderimus determinate tra[ssutatencm emnino fed eafeima
serimas nos exiflere ineadz do- X Jpefitune indimifibili, tunc accidet. nebie exifQimere tempus mon effe,
et cum, fen[erimus tr. atio nem terminatá, tunc du fép fuiffe. oaamfefinm eft igitur quod tempus mn eft extra mefum , C7" tran[mutananem..
Cum declarauitg tempus non eft motus, inccpitinnuere ipfam. fequi motüi,& accidere ei , & dixic : Mánifeftum eft igitur, &c.i. & hoc nomine motus vümur;n hac perferutatione large tanquá fjnony- L. mo ci hoc nomine tranfmutatio, RI ratur non ntn AE D eft extra motum, &c.i.fed apparet. feqimpoffibile eft vt t£pus fitfine motu. & hoc manifeftum eft. qf , cum nos nó intellexerimus motü , aut intellexerimus,& pt tradiderimus obhuioni,non faemus rem
pus, neq; comprehendemus ipfum.
omnino.& hoc intendebatcum di too. xit: nó tranfmutabimur nos in no cóuaGal
ftra mente, i.non có dimus tranfmutarioné. Non ficutexifti- M mauit Gal. Gal.n.credidit qp Anft. intendebat p nos non cóprchendi mus tépusnifi c mouemurj.qü p. imaginationem comprehendimus motum: & q hoceft fignum gr t£pusnon eftextra motum , & cum. Gal.exiftimauerit hoc, contradixit Arift. Sc dixit multotiens cbprehendimus res quic(centes, &moue mur, cum ois imamnario fit motus : vt quando comprehendimus polos mundi,& ccntrum. Sed Arift, non 1ntendcbar, nifi quod nos nó fentimus
wwe r Y
A fentimus tempusqfi non fentimus
& Tfs n6 morum : &quiaa tempus nó ima-
imaginar naratfine mo, & morus poft
&moetjt imaginari extra tempus, fignificat
imagina hoc, qp motus mzcelire vnus na-
si extra turaliter& qp tjs accidit motui : li
Fui cetfint con quenna fe cGplete.Et,
3iMecc. Cum dixit qui non fentit motfí,
2.5. hic nó fentit eempus, dedit teftimoniti
Te.fegu* de hoc,quod dicit de illis, qui dor-
Sraei P mierunt multsannis, & non per-
spsaligd, ceperuntifbi.n.cum exiftimauerüt
vt heri I, qp inflans przcedens feum fomni
mous eftinftans (cundum, aut prope ip.
Alias fit fum : quia non perceperit morum vi. Vide illa, H^
€f. zim. inter illa, exiftimauerüt qj n6 dor-
B. mierütautq dormierunt modicá,
Part 46
D.d.Quemadmodá igif,&c.Schoc,
qi d gnificar qp tfs nó habetefle
extra alam. & fermo ciusftelle&tus.
eft per (c.a quemadmodá, fi in
flans fuerit idem,nó fiet tépusom-
ninojfimiliter,fi reputaneimus ip-
fum eflc idem,non reputabimus té
us fieri. ficut accidit illis homini-
us, quos d.& forte erant illi, quos
Macumcet numcerauitin Alcorano.
Dd. Siigitur nos nó cóprehenderi
mmus &c.1.gfís, cum nos non pcepe-
rim? , neq, imaginauerimus mot
determinati , (finitum in duo ex-
€ trema, fed exiftimaverimus qp nul-
lus motus cft &ctus in nobis »neq.
in alis& o nosfümusin effeindi-
uifibili, tunc,accidct nobis tunc nó
fentire tempus. Et hoc, quod dizit,
multotiens accidit dormientibus
snultum:& etiam qui faciuntopus
delcctabile fit tempus eis breue:
quia delectatio prohibet eos com-
prehendere motum. & econtrario
€is, qui laborant. & idco dixit ver-
Quartus 178 igiturneq:motus,ae D uefine: mtu epus ef omanife um eft, Accipiendum eft aüt, qim quegrimusquid eft tempus, hincincipientibus, quidnà ip^ flus motus fit. fimul.n.motum fentimus,& tempus.Etenim, fl fint tenebre,et nihil percorpus patiamur, motusauté quidam in animainfit , confeftim fimul vi quoddam factum fuiffe et t€ pus.at vero &Gcü tépus vt fuif fealiquod fimul & motusqui^ dá fuiffe vr , quareaut motus, aut motusaliquid eft is. cum E. igitur non fit motus,neceffe eft motusaliquid eífe ipfum,
Mani crum eft igitur quod t pus nen eft motus , nea, extra mofum. Et , cum m[lra intentio elf definire tempus, ponemus princips vender nis ex boc loce. eofjderemus igitur quid (it demo fu. quoniam in [imul [entimnee mo iet tjs. Quoniam, fi fuerimu m ebfeuro, 7^ mil acciderit noftre
ibus fed in amma nofira ac 3t aliquis meti, flatim repu tabimus tps fieri.e" fimiliter t, cum fciuerimus aliquod tps fieri, fiatim reputabimus aliquem mo» tum fierr.ex quo [équitur quod 1€ pursaut eff motus iut aliquid mo 15.7", ci ton fit motus, [equitur. necejfario vt fit aliquid motus .
Cam decarauitq tépusnon eft motüs,neq; extra motum, notifica uit boc, & dixit, quód neceffe ett ex
Z. ij. bos
G hoc vt fit accidens motui.& cá intentio cfthic (cire quid fit tempus, oportet prius perfcrutari quod acci dentium gotus fit terapus.acciden. tiz.n.motus funt multa, & quia t&pusnó fenntur, nifi cum fentimus aliquem motum demonftratum, fm o fentiiturcá motu multa ac- Gleis ciu Gnlbila qti aee
contingeret vt tempus mi careffm uliplicaioné mot" » fi pofucrimus ipfüm fequi aliqué notum ium, v. g.motum cor poris cele, tunc Eh non fenferitin aliqua hora ipfum,nó fentet
H tempusautnon fentiet ipfum om-
nino: vt dicit Pla. de incarceratisà
pueritia fub terra, f.g»fi non comprehenderef nifi p comprehéfioné alicuius motus fenfibihs, v.g.mot*
eacle(tis.& ideo d. «ff infim uU enmus mao i
Aci. itire temj Pontes aliquem. mor cóprehé fum peraliqué fenfum.uos.n.fentinrus tempus cxi inobícu- 1o,abfq; co, qp accidat fenfibus noflxisaliquis motus. & hoc non eft, 1 nifiquia fenimus morum in no fira anima qualemcüq;. qs, cum fuerimus imaginati in anima no- Digreffio, ftra aliqué motü , ftatim compre-
Qquxrié^ pendemus ts. Et1n hoc, qd didt, Aue?" eftq6 non parua. qfi, fítipusnó
oÉm mo- fequitur aliqué motum , MES n ite nationis, & ii io non ha- 5 iieit Beteflcertra animá : motus quem Site. conéquimur vem s, non it & fig cÉ extra afam. qo git diccc Arift. ea-
motuser continuatione temporis: K Ereianefi equimur motum corpo- QA & ij is ccrleflis, folum continget vt cg- *ut oém cus non percipiat rem) jui nun. dim perapit: motum odii. Etét, fequitur oém motum, continget
€cvt tempus multiplicetur p multplicationé motud.qd eft impoffibile. igitur g tpusaut nó habet clic extra aiam:aut,fi babct,
|uitur oém moti, & fic multipli-
itur per multiplicaüonem motuum: aut quema morum, &fiequ non piorp motum, n6 fentit tmpus. impoff bile. Nos aum dicamus, qn nos poe. fenüre tépus cíLapud fenure quéli bet morfi, & apud imaginari quáli bet tranfmutationem.manifeil efl.n.g nos (entire tépus apud fen-
Íen- dire quemlibet motum pnmo, &
effentialiter Iposfibile cft .quoni&, fi ita eflct, contingeret vt tempus. multiplicaretur per multiplicationem motuum fenfibilium ,immo motuum mmaginabilium.fi aucem. fentire tempus per entire quemlibet motum non fuerit primo,& cffentialiter, fed pp hoc;quia,cü (entimusquemcunq, moti, fenumus ilum vn& morum, cuiaccidit tem M. non accidet quzfbo predicta , gp qui non fenuet illum motum vnum,non fentiet tempus: qfi ille mo? vt fendiri qfi fentitur quictiq motus , fiue. fütritimagindrus, liz uccxiftens, Et apparet qi quis intuebitur hoc, qd ts fentitur effentializer, & rimo, quando nos fent mus nos eflein efle moto: & hoc fenrire, f:nos efle in effe moto crit, qi imaginati fuimus quemcüq; motum. qrfi,cum fuerimus diuidi tantnm iutationc, E: ef
Liber A 'eftiaflans , non fiet: rer imus.ipfum fieri, cum auti imus in cé diufibili fm, tranfmutationem, &.non os efle in eflc uan(mut ili non. perapiemusofno vempus . fi, au: pecpsimeenoredr iei cant mutabili, ftatim percipiemus tempus-& hoc mani eft.&noscfíe 3 efie nánutabili entitur perfe. noe.n.fentimus qp inftásin quoinaepimus fcribere hüc fermonem, eftaliud abillo, in quo fuit cópletus. morus igi: puc nimus tirur pri; lenualiter tempus, 5 et nbmser quo fentimus nosefle. in effe tranfmurabili,& nos tráfmu. tan,quia fümus in hoc efle. nos ipi turcífe in efle tranfmurabili fentimscnt diximus, eum imus juemcfíq; motá. fentireigitur nos die in efie canfinacabili Piiluds exquo fequitur nos fentire tempus gimo.&manifiti efte noston imus nos effe in c£ tranfmuta-
bili,nifi ex tranfmutatione ceeli.&,
179 aut füerit fadus fed, cá nos n6 poc- D. pimus hoc, non reputabimus vempus fieri : fed,cü nosnon fuerimus. tranfmutatiin. nobifincdpán quia fümusin effc indiuifibili tm tranfmutationci eftinflansaut fue rimusin effe diuifibili fm trí(mutationé/ed non. imus, hoc reputabimus t£pus nó fieri.fed vna reputatio eft vera, & altera non eft Gilt inu perpe d Tesi juitur percipere té Ma timed tranfmutatiói, & ideo coactus fuit. ArifLad hec verba, f.ci d.cum nos n6 fuerimus iutati in nobif- E. metipfis.& nó dixitloco eius, cum. on fuerit tranfmutatioyaut fuerit: fed nó cóprehédimusipfam,vt apparet ex expofitoribus. Etin hoc ér.
peecauit Gal. qui intellexit qp Arift, Prrot Ga-
1ntendebat per hoc,gd dixit,cfi nos nt. meii oon pitis »Qpnos. us tépus, cu non fuerimus moti per. imaginationé . Sunt.n.tres intédo-
fi effet poffibile ipfum quiefcere, ef nes quarum Vna dt, q nosnó p-
fet nos efle in effe nó uráfmutabili : fed hoc eft impoffibile : nece eft vcentas unc mo jui it motá corporis coe lef sí £per vifum ed dormites en. tiunzipfum , poftquam Int fomndex hod, quod emegiorantur motus imaginationis in fomno.cum autem fojnnus fuerit profundus, & pon fuerint rememoran tes aliquá imaginationé (omni, ne que aliquá tranfmutationem, runc. non pcipiunt t£pusin quo dormicmunt, di igitur debet intelligi ex fermone ArifLin quo dicit, cum nos nó fuerimus tranfmutati, &c. n5 cítq, cfí motus n5 fucrir fad,
cipimus tempus, nifi renun mauit Gal. & eft corrupta p fe.Secunda aüit fl, q nosnon percipi- r mus tfs, nifi cum us ali juem motum, quicung, fit. & hoc. percipere per accidés. Tertia ve- To cfe q nos nó percipimus mori, neg, tép", nifi c perceperimus nos. tianfmutariquia fumus in c£ tráf-. mutabili.&ifta pceptio eft io, &j fequittépus cfndliter: & nó accidetei iliqua fbo.Et veiba Arift. manifeíta lant fm hanc intéioné, cum dixiSi igifnos non cóprchéderimus determinate, &ogt.t.& fm. hunomqdum pofumus ponere té Z ij pu
fuerimus bocexifti
6 pus fequi motif corporis cadeflis : & qj fentiettempus qui nunquam fenfit corpusecrlefte. & dco omnes conueniunt in hoc, qp tempus fequitur motum cci . & ifta quafi nág potuit dilucidari mibi, ni magn(i tépus : S quicqui
dpt im mf e fitores fed hic non. Et, cí nume
prs Poir tempus fentitur, qfi motus gofores, fenuur,drrit: & fimiliter &,&c. & ftdhicfi- intendebat per hoc declarare qp t£pus» &ifte motus fequuntur íc adinuicem. | ORC cum
us primo, & ef
H fenualiter. &, cum. iedarauit dpusnon comprehenditur , nifi per comprehenfionem iftius moi
« Neoefie comprehenfi per intellectum, & qp & $5 tempusnon eft motusincorpit nar. Praxcob- rare qp ex hoc fequit vt fit accideus feque | illi morui , & dixit : necefie eftigimod:fed tur vtrempusKc.i.& , cum verum.
vor fenp-
Q^ 75:05 eft ad tempus, & motus cófequunmeu tar inei, a ncceloeft vt (it alte
dean rum duorum ,f. aut vt tempus fit. turq h£ ipfe morusautaliquid confequens diclus et morum:deinde exocpit iplum non. go rema- Io : fever efle morum : ergo fequé vr fit aliaccfs. C5 quid motusaut cófequens,aut cá quoniam, cum fequitur ipfum,aut fem. erit prius, aut pofterius : fed, quia. io ece, tempus non apparet in defininone 19d&5. motus, declaratur qp non eft caufa ph.c.. & cius: ergo remanet vt fit accidens. dua ma —Qiüautemqd mouetur, mo gnitudo é uetur ex quodam in quodi, córinua, : : fimo ; GLomnis magnitudo continua cbxinuus. eft, fequitur magnitudine mo^
Pns&; i pice ad Es p.n magnirudo continua coprimi €ft, & motus eft continuus: qa
fun. — Veromotus, & tépus, quantus Yide ct n motus efti X tempus (em
per videturfuiffe.Priusautem, K etPofteriusinloco primü funt, hicquidem pofitióe, Qi auté in magnitudine eft prius, & po fterius, neceffe eft & in motu e€ prius,E& pofterius proportiona literis, quz funtibi. At veroet intéporeeft prius & pofterius, Pc qpalterum fequitur femp alterum ipforü.Eftaüt prius, et pofterius ipforü in motu, id q^ dem,quod eft,motus eft,effe cri ipfialterum, & non motus.
Et , quia motum meuetur de. alique in |, co" omnis men-
ma Juraeff eótinua, ideo mots fequi.
tir men[ura.Co" quonia men[ura
efc continua, ideo metus eff conti- 9WRAS.CT" , quia motus €t ef conti-
BWur tempus €t erit continuum z
quonaá fecundum motum exiffi-
matur femper tepus ec.€y" Prins,
«7 Pollerius funt primo in quantitate.fed bic [ant in ftu. Et, quia. prins, eo po[terius [unt in quanti tateynece[fe eft vt print 7 pite
vins fint in metu et, fecundi quod. M
illc. Et in tempore et funt prius ,
€" pofferis quonam [équuntur fe adinuicem emper. Et et prius,
€ pefierius fant in motu: [ecun-
dum quidem quod funt in aliqua b Vni bora funt motus , in e[fentia aute Econ. funt aliud à motu . mnatio,
Ideft & vni b accidétii motuscft 35 159 cótinuatio.& cá in hocé, quia illd, m vid.c, p qd cit motus & eft méfura,cft có 6 ceij. tinuü:& motü & eit talc Et inédit pb. &age per hs
bVnd ac
Liber Quartus
A pet hoc,gd dixis de aliquo in aligd, lin Le viti bi $ pm SEV. quia ofs menfara continua, fcmov .1d£ quif vt motíí moucaf per córinuü: £2. Lc. &, cum motum moucaf pcr conti- 114 bic nuum, motuseiuseritcontinuus. iK. Etintédir hic per motá translatü Pu Et, quia apparet € difpofitio tembPrin & poris de motu eft ficut difp6 mofigi, as de continuo, erg eft mous: trit s e mpuseft continud : f&quifetiá E continuanonis eius fit có-
ra füpra quam eft motus. D.d.qfa Hia toti Sci A gnum clusguub B tinuatio accidit ci cx lone
Prius, & motus, eftqfn qu&titasa téporis fe- Dind persa uia eft
v bác q. &qualis ci. Et,cum declarauit,p có Ir inuao etin motuer cónnuatio. dire ne quáriratis, juá e(t morus, S prs qesninuatio motuseít canfa con. mou id& ünuationis temporis, & intendebat m falxo. declarare qp, qi motus accipitur có fá. tinuus.tempus crit continuum, & fi. raa: diuifus,tfs erit diuifum, incarpir é Polkcrius, inducere aliud accidens & dixit : & Gifoeinc Prius, b & Pofterius.&cer.i. & quia ieu. prius & pofteriusinneuiunfin mé
fug sis Toon i lura,in qua fit motus i&eft ae illad in üm:neced e&t vin tc erus IDotu inuenianf prius, & poftrius, pes mo- & fi non habcat ficii , qi pars mo- Rent rusy[cftin parte méfurz priori fm. nnitifiex quo eft motus, neceffe cft frine vfi prior mom,qui etin parte cb tigàusé fequente menfurà. D.d. Etin tépo- Apo re 6e c.i. & ex hoc prius,& pofle. eia) Dusinueniunf in partibus motus , fequi vt inucniantur étin ipo téidcm e ithoc ic mil declarare p tfi eft prius, « X pof [37 riusin motu, & iam pofüenr gp ts
zin dae.
differt à motu,focrpit rimo dede J
D Inumero
rare qp prius, pofberi' morb habeat quiditat di à qui- 939p» ditate motus : licet fint cum motu gririse ec
idem in fübie&to,& dixit: Etetiam.
ius,& poflerius 1n motu, &c.& in. Poit pe hood dixit, aliqua ho raj. fecundum fübicétum. & quafi
|ditatiue. d
s.me. cb.
18.vbi héc.
dicat, & ctiam de fundamentis po- 9 (s, &
nendisad hocquod quxrimus re füpra illa, quz pofüimus, deft,
fci- moe*fünt de jo- Ea
juoniam prius, & poflerius , cum & a fub Benin: aetepta fecundum gi fünt ft&da. qu
in fübie&o, runc erunt paries motus: cum autem fuerint confjdera. tu definitionem, & quiditatem, runc prius,& pofterius etit. aliud à motu: quoniam motuscit jnquanutate, & prius, & poflerius füntin numero.
At vero & tempus quidéco gnofcimuscum definiuerimus motü, prius ac pofterius defi, nientes:atq; tunc dicimusfuif^ fetempus, qii prioris, & pofte^ rioris in motu fenfum ceperi^ mus.determinamus aütaliud, & aliud exiftimádo ipfa, etmediü quippiam inter ipfa alterü. Cum.n, extrema altera à medio intellexerimus , duoQg dixerit
afa, ipfa nunc)hoc quidéprius, illud vero ius, tüc & hoc dicimuseé tempus, quod enim.
determinatur ab ipfis nunc t& puseffe vr, & fupponatur.
Et tempi e mon fimus, nifs metu determinate per prim , C* peflerim . cy" tunc. dicemus tem" pra ejfe, eum fenferimm prim,ey*
Z iij, pofle
uü Vide cóc. im.
G poflerins in motu. €7* tunc determinam illa, videndo illa druer- Jeitayquod ter illa fit aliud.quotiam, cum Yiderimwe per imtelle- Eh duo extrema , C7 indicanerit. anima quod alterum inflans efl primes et alterum eft poflerime ric. dicimm ejfe tempwe . quonia boc , quod mido defininimus, exiftima. tur ejfe tempus . 100 Cüpofuitq tempus fentitur pri mo, & eflentialiter , cá fenferimus H motü,í quo fentimus nos traufmu tarii. effein effe tranfinutabili , & pofüerimusq» motus, fm q eft mo tusinuenitur in co prius, & pofterius, ficut inueni£'in eo cótinuatio, & qp entia prioris,& pofterioriseft alia ab eflentia motus, vult coniun £5 huicaliud notá de tépore euá, eft q nos percipere tépus ex pertione motus non eft ex perceptióc motus, fm q eft motus, (mo tusf quo fumus tráfmutati, fed qfi determinauimus in imaginatione aliquá pareé illius determinadá : & hocerit, cá fenferimus duo inftan- Y tia prius, poflerius . qíf ifte motus n6 diuiditur p inflantianifi in. noftra mente, & nó determinacin hocaliqua parscius determinata, ni(i qfi diuiferimus motü per duo inftantia : quéadmodd linea non determinatur, nifi qn fter duo pun. £a fucrit fnt vltima cius.quéad modá igitur puncta funt vltima li near(i terminantia illas, ex quibus accidit eis numeratio, ita inflantia funt vltía prid iftius motus, & funt «iin hoc numerant. Et hoc inté dcbatcü d.& fam? rfs, &c.i.& nos.
lofcimus t£pus, qfi determina- K müshüc motif perinftans prius & pofterius.determinatio.n.moe" erit.
p determination inftantis prions,
& pofterioris: quéadmodii derer-
minatio linez crit per duo pundta,
Et fignum eius eft, qíi a qui perci- 2Qul pe
pit num inflans non percipit tem Pom!
Dus ficut accidit * diuinis, Et, cum yi, ER leclarauit q» determinatio motus cuc. acci
erit per detetminationé duorii in- duuinis.
flannum faltem,incorpit declarare IdEinfrt
qüio determinatur per duo inftan- & id vol
tia, & dixit,& nos determinabimus vid «66
illa, &c.i. determinant per duo in- de gcc i
Part 47
flantia, qfi videmus lla duo inflan. $P5y.cà
tía cflc diuerfa. & hoc erit, qf vide- 1^
rimus inter illa duo effe aliud diui.» 1 ge.
fum ab eis : ficut € difpofidio in de- roibus.
terminatione duorái punctorü. hoc
-n.non erit, nifi gh imaginati fueri
mus aliqd tertium,flincam.cá aüt
abftulerimus lineam, qux eft inter.
duo puncta,tunc duo puncta fierét
vnum: & fimiliter eft duobus inftá
tibus.D. fccit fümmá de hoc, & di-
xit: & hoceritqfi viderimus, &c.&
dixitalterum. E! pnus, & alter po
flerius. qífi. fi imaginati fuerimus
duo inftantia infimul,, nó fiet mo-
tus, f.fi diuiferimus motum p duo
inftantia, quorum alterum nó eft M.
prius reliquo, & fi fit falfa imagina.
tio. D.d.hoc.n.quod modo dcfini-
uimus,&c.i. & fcquitur ex hoc fer-
mone q motus diuifüs p duo in!
tía,quorá alterü eft pri*,& al
pofterius£ ipfum ts. fm qé di
fus.Ercópó ifti"ermonis € fic.Mo-
tus termina£ad duo inftitia: & qd
terminafad duo ift&tia eft tps: igif
motus, fm q rerminaf ab his duo-
businfi&tibus,eft rs.& dixit pona.
turita, quia poft. iedasbitma gt
Liber Quartus 181 A Quandoigitur,&iquam vni. modum non fentimusaliquideffe D
ipfum nunc fentimus,& non, intempore,nifscum fenferimusip ü&ssévh inu--
i jusi füm faltem cf: in dvobus inftanti aut vt prius, & pofteriusin mo A M D Àj ! à bus priori,& pofteror jicz,cum fen jam At tu,aut vt idem quidem, nonau fexus aliquid cil de unga" ci
iori: ioriscuiuf E N tem prioris pofterioriscuiuf. rg sii duoin- votis
dam,non videtur tempus factü. fuiffe vllum,qin neq; motus.cü autéprius,& pofterius eft, tunc Defniro dicim? tempus.hoc.n.eft Tem. temporis, pus, numerus motus $m prius, & porterius,NÓ ergo motus t€ pus eft,fed quatenus numerum habetmotus D. p Chigi fenferimus aliquid, quaft in eodem infanti," nó per ecperimus sn mots prius C7" po[te. rius , ant fenferimus ipjum num "nis non ita, quod fit prius , ev poferius, non reputabimus ipfum fiersn tempore , cum non habeat motum.et ,cum fen[erimus prius, € phflerius , tunc dicemus tipus. e[fe. fecundum boc igitur Tempus efl numerati motus fecidu prius , €7 poflerius . Tempus igitur mn c eft motus, fed quo edo eft nu
merus motus.
10! Cumintendit declarare tempus effe numerum motus fm prius, & poflerius ex hoc, nos fenim*mo tum , cum diviferimus ipfum falté per duo inftátia prius, & pofleri*: &ifta viacft aliquid inuenire per. aliud inuentum:& ifta via eft di mi nura, nifi cóiungatur ci via ablatio
aTninne- nisf. afuenicdo caufas, & dcfinitioaiédocut nes rerum:reuerfüscft ad vtendnm. ied mia abladonis& dixit. Cum igitur ulijs in feníerimus aliquid, &c.i.& quéad-
ftanua cfle infimul, tüc nó reputabimus wempus fieri. D.d.cü ncn na beat moti i quomá cá fuerit imajnatum vnum inftans tantí , aut luo inftanta infimul, non im :ginabimur morum,& fic non imaeinabimur t£pus omnino. Etex hoc potes videre q ipfe intendit per hüc motum,nó quemlibet motum, (cd motum, per quem videm? res quie fcentes efle in tranfmutauone eterna,& quafi tranílatas, quia fant in. tranflatabili. Er, cum verificauciit perhanc viam o ifta eft fübftantia. temporis& ifta via multotiens vtif Aiit.licet Alfarabius reprehendat illam,induxit definitionem tempo ris& dixit: fm hocigitur Tempus. eft numerare numerum mor", &c. imanifeftum eft igtur ex hoc fermone q definitio temporis eft nu- Imcrare numerum motus fm pnus, & pofterius;. comprehenfio nume rati motus , & hoceft numerusei?. qi, qf numeram? numerum motus, qui fit ex diurfione eus perinftantaa priora, pofteriora , tüc fit. tempus:ergo tempus nihil alud eft Q numeratio numeri motusqui fit inco cx diuifionc cius fecundum prius, & pofterius inftantiti &oquia. tempus fit apud diuifionem motus. inftantia: & hoc fequitur nece firio numeratiozieo numeroso tus eft tanj genus in hac definitione,& fm prius.& pofterius tani dif ferentia. D.d. Tempus igitur nó eft motus, fed quodammodo eft numerus
Docimé-. tum,
G merus rhotus C fed fm prius, & pofterius eft numerus motus, i.nume rat morum per fuas partes priores, & pofterioresfecdum qp funt prio Tes, pofleriores, non fm qj funtin
3$. fimul Dix Alexan.& non eftintelliédum ex hocquod dixitan de. finitone temporis, qp eft numerus. motus fm pnus,& pofkeri*, ex hoc; p temp? numerat motíi : fed debet.
intellim ex. tempuseít nume rus pnoris,& : iftéium. in motu.& í libro Ale.nó eft nume
rarcnijerü motus, fed náct*motus, definitio igi£f qua n6 € dubitatio,
M eftdicere, qp tfs eft numerati prio-
ris& poft-rioris,exfitium in motu. Signumautem eft, pl? enim,
& minusdi(cernimus numero: smotumauté plurem, & mino^
rem tempore: Numerusiraque quidam tempuseft, Quoniam
Nders do autem numerus eft duplex (ctc^ i nim quod numeratur, ac nume ^& rabilenumerü dicimus, & quo numeram?:) rempus autem eft quod numeratur,t4 & n6 quo nücramus. - eftaütalterü quo fiL m numeramus,X quod numerat, Beh opp figni emus ej boc, quod narquo nde rabo. quoniam nes determinamus PARUM) per numerum magit, C7" mnusz € per tempus determinamus mo
fum magit 9" minus:tempus igs
twr eft aliquá Numerus. Et, cum sumerus eff duobus mods : dicimus.n.numerum illud quod nume
atur, Q7 nameratun , C7 iind,
per quad nieratur:tepus efi illud, nieratur , tà iud, per qud
plex, ni quo
numeratur, et illud , quod nume- K. ratur , eft alind. ab ilio , perquod mumeratur .
Cum pofüit. ?* temporis eft. names moni dedit ighum de ro» hoc hoc modo.Per tempus determi natur magis, & minuser motu: & omne, per quod determinatur magis, & minus ex aliquo, eft numerus illius: ergo tempus eftnumerus eius, pet quod determinatur, deinde coniungit huic , quód remdeterminatur per prius, & poius motus: ergo in tertia fgora tempus eft numerus motusfm L
rius, S ius, ter conuet-
né ji asd bea vniuerfalis.
& eft neceffe v illud , per quod determinatur magis, & minus ex aliquo, fit aliquis numerus.qfü illud, petquod determinaf magis, & minus fimpliciter eft numerus fumpli erer.Àin,, fi illud quod eft calidum. fimplicissetigns fimplicite ,illud, quod eftaliquod calidum , ef Siiftaé aliquis ignis. Esquia omne,per od £z [e numerantur omnia, aut eft nume- cicer , ei rus (impliciter:& hoc eft numerás, igais lim ko» numerarum effentialiter , aut Pl »illué liquis numetus alicuius generis;Sc. hod accidit; vt (it numerans quodá Ep modo, & numeratum alio modo: eftaliqui & ifla funt,qux numerátur pet vni igni, tates exiftentes in illo genere, & nó [uus fimplicé : & tépus eft in. giieie , Cep eft numerás & nücratü:incarpit declarare hoc,& dixit: Etc nücrus , &c.i.X cü nücrus eft duob* modis f.numerás uf, nó nu merati,& numerás numeratum,& dixit:nos,n. dicimus n&erá, &c.i.& nücrus eft duob* modis . Quia nos.
dicim? numerá illud, per qf nume fatur
Liber Quartus
A rafaliquod eed bdunE Nameros ratí non numerás, Et illud,gd ni £n Auer rat ipfum in actu, &cft numerat
S ilud, pet quod numerantofa; & hoceft numerás, non numerati ono eflentialiter. D.incerpitdecla are go nerus accept in definitióe. is n£ eft nnmetus fimpliciter, fcd nfieri, cui acadit q fuit prose dixit:tépus &c.i. &,cü di €imus qp tépuseft nüerus,incédim* m ui numeratur,nó illud, quod numerat fimpliciter gd € nu- B merus,nó numeiarü, Et poreftali Obie&tie. quis dicere pfi intédebat p numexü ti in definitióe téporis, nu prius, & 'ri'in motu, nó dixit mot*)loco cius, qd di. - rusmotus.Dicamus gif» hoc, y s 1 tÉpus numerat. é . Iudei cieiniall Arg ex hocmo doaffimilaf numero p ipfum afítefie numceratfi p aliquid cit per queden autp morí. pos seri ra rare tépus vr dicem? pojl. Et Themifti* üt bic. pumeri DH m merato,& n6 cófyderat hoc, qd diximus. Qfh vero numer* decl 1ang genus téporis, manifeftii eft. perus.n. motus ali* eft pari mo tus fm cp funt Tfimul, S ali* eft, fm qpineisinuenif] prius & pofberi?, i. numerus prions, & pofterioris ex ui 7 mota manie efto mà à mot numerat p pnus, Fignrendpr
EE pRESR Wh nil
pofleri*: ergo tp io é nut mei* pnonis,& exütium. in mou. Etintelligendá é cx hoc,
9 dicim'ipfum cé numerü mori. ecc
182 Fo ciuliber mor: cá fitim- D imaginariipfum, nu Diii P E etnia 3motus, Etintelligédá eft p prius & $c
8 pofleri, prius & pofleri* exímain
motu, p cuius effe inuenif' mo:& eft ille p qu£ invelli a da trá(mutari,,nos efle in. el uiia tabili.& qua(i d.tfss £ ner? cuiuflibet mor" p pri? i! d (untin motuyn quo fenim" noscflefefíe tifintabili qi »ficfle tpiseffet p efc prioris, & pofteriorist quolibet motu,tííc ifs muliiplicarcóp muli plicatoné motuá, aut nó hretefle, nifi fol&modo f méte, fed ex E €nGerusofum motud, hoc mó fequi£ipfum multiplicari p multiplicationé motui, vt poft dclayabit Ari. Et Ale.dicit qp boc,gd dicit,nu mer^mot* p prius& cius a € Exp6. AL intelligédd ipfumefle nüerarum numcríi parti mot'priox, & riox;nec; nGer? car(i, (ed nii 'prio ris polleriorsia mom j bficsd corá.& p hoc diflinguif natura tépii natura mor" fm definitioné t vt mot? fp ali? €, &calius, fic& tjs TBsauté (lmulocide ve ** eft.náipsü nuncidee fm id,qd F eft;effe autem ipfl alterum eft, Et,qutadmoda motw cfl femepero po]l alii, ita efl fempus. Tempue yero ejfe infenul efl ide. quemam inílans efl dem,cu fuerit fed effe eims dimer [atur. ldeff,& quéadmodá mot'nó in 103 ueniütur partesci* infimul, fed dlibe pars autiá defecit, aut nód ve nit,ita cft t£pus, Etintédebat p hoc difioluere dftioné przdictá in efle. temporis dicétem q»fi tépus efl;ne» i: cft vc o&s pars cius, aut dd. "np
Phyficorum € fintinfimul. fed non eftita. pofuit. fum autem nüc fequiturid, qii K igitur hoc gp re&ü eft dicere qp par". fertur, vt tempus motum.co.n. Togtfeteseius inuenunmurquzdam poft quod fertur, cognofcimus pri?, £imsprialias, noninfimulicuteltdiipote & pofterius in motu, quatenus ur, Kpotio in partibus motus, f.qí qu; - n h jus. inucnfuntur poftalias "eddege autem numerabileeft prius, &
Videcon. Zimat-
dit dfiam inter tempus, & motum, neexiflimetq) tépuseít motus : & dixit: Tc mpus vero effe intimul eft 1dem, i. fed motus differzà tépore, qf motus nó cftid£ apud illa;que. mouentur infimul, & tépus eft idé illis, qua funt in qpe intmul. Et caufa in hoc, tépuseft idem , eft, qíf inftás quod eft agens répus,eft. fin of mnt, cum ferit demonftratii, (ed cfle cius di uerfatur, f. per prioritatem, & pofterioritatem. Qum rationem babeat ipfem Nunc ad apfem empur, Cap, 4« Pfumautem Nunctempus metitur quatenus priuseft atq» pofteri?, Ipfum autem. nüceft quidem vtidem,eftve^ ro vtnonidem, quatenus.n.in alio,& alio eft, diuerfum €. hoc autem eratipíi nunc, quatenus vero eftid quod eftipfum nüc, idem eft.fequitur.n.(vtdictum I efümagnitudinem motus: hüc autem tempus,vt dixim?.& fi, militer igitur püctumid, quod fertur,quo motü cognofcimus, & priusinipfo,& pofteri*, hoc dutem fm id quidem,quod eft, idem eft.punctum., n.autlapis, autaliquid eiufmodi eft, ratióe autem aliud eft ,£icut Sophifto accipiunt diuerfum Corifcum inLycio effe, & Corifcum info ro.G hoc igitur,ex eo, quia ali^ bi,&alibieft, diuerfum eft, Ip.
pofterius ipfum nunc eft, Qua^ reetinhisid quidem quod eit, nunc,eft idem. prius.n.aut po^ fteriuse(i; quod in motu eftip^ fum autem effealterum, quate^ nus. n.numerabile eft prius , &C pofterius ipfum nunc eft. € no tum maxime hoc €. etenim mo tus eft perid,quod mouetur, & latio perid quod fertur. hocali quid.n.eftid, quod fertur,rnot? autem non, Eftigitur vtidem ipfum nunc dictum femper: eft
autem vtnon idem,etenim "fl. «, 1 nq hé (aic)
militer & quod fertur,
Et inflans menfurat tempwe,[e cundum quod terminat illud per prse poferins.Et potes dicere quod inflans quad.semmodo efl ide, c odo nen. quonam fe eundum. quod eft Ynum pofl alind efl diuer[um . Qr hace] vaneio-
entis fecundum vero quod inftis M eft im aliqua hera eft idem. quanti tatem.n. feciidum quod diximus, féquitur motwe: (77 mati fequitur. tempe, ficut diximme.ey fecundu unc modum tranflatio [fequitur tran[latum,e7 efl illud, per quod eegnofeitur morus, C7" priu C77 po flerima in es. ey tranflatum [fecun dum quod efÍ m aliqua. bera , eft idem.efl.n.aut puntisu, ant lapis,
Liber Quartus 185
A aut aliud fimile, fecundum autem eomparationem diwer fatur . ficut. purs dicunt quod secrates diwer[atur cum fuerit in domo , C7 ewm fuerit m fóro:quoniam ipfum. effe m locis diner fit facit dimerfita. gem.Et milis (equitur tranflatii,
ficut tempus [equitur motum. que miam per tran[latum cogneeimns. prises poflerim jn motu, 7" fewadum quod prius , e7* pefleris funt numeratum efl inflans.Et fi- B militer etiam, fecundum quod in-. flans eft in aliqua bora, cil idem. quoniam prius, C7 pefTerius [int imn metn . yn effe vero diner [antur. quontam fecundum quod prius et prflerius efl numeratum , efl m- Blans.e7' bec proprie el magis co nitum . motus, n.cogno[citur per
faigitur in menfuratione temporis D eftinftans: quemadmodum cauía in menfuratione linez funt pta. D.d.Et potes dicere, &c.i.& inftás quodammodo eft idem, & quodámodo diuerfum. & idco diffoluicur. quefhio preda gia illa quefho ac ditex hocg inftás accipitur vni, aut plura fimpliciter.cum igitur ac cipitur vnum uodammodo plu ra alio modo,diflolucfquzfüio. D. expofüitiftos duos xd fm.n.q eltin alio, & alio eft diuerfam,Sc.i. qfi inftans, fm q accidit €i vt fitidem,inuenitur in rebus diucris vt vnum indiuiduum , quod E. inuenitur in plurib? locis eft diuerfüm, vtSocratem effein foroyaliud eftab ipfo efle in domo.D.d.& hec Natura t eft ratio inftantis; & natura inftan frs £e tiseftin diucrtate. qf fm nume- 4o & i. ratuniin quo eft, rationc cft nume nediftinratum, & fm fübic&tum eft idem. &.Idéun D.d. fm vero qp inflanscft in codé fite c fübiccto ett idem,i. fm fübicctum.
rem motam, et tran[latio pertraf & dixitin aliqua horajin loco cius,
latum . quoniam tranflatum eit aliquod demenilratum,C7" metus. nen efl ita.1nflas igitur quedamc medo efl quafi idem [emper , €7* quodammodo non efl quafi idem, quoniam tran[latum cit tale.
104 , Vulthic diffoluere queftionem dictam dc inflanii, dicentem quoinodo dicitur inttans effe vná , aut. plura&d. ErInftans menfürat t£ [5d &c.i.& inftans eft caufa in m&
lüratione temporis:qíf diuidit mo mum in prius,& poftctius. & heceft. diuifio ipfius temporis, qf, cum. diuiferimus tempus per inftantia, accidetin co prius,& pofterius.Cau.
quod eft in fübiccto, ficut fecitin priori, & pofteriori , quia fübiccti eft inaliqua hora. & quafi dicat, fmautem geftin aliquo vno,cft
vnáquia eft in aliquo& eft in vna p hora, & tranflat eít idem.& expofitio debet effe talis, quia inftás nó eftinaliqua hora. Étfermo cópo nitur fic. Inftans eftin aliquo éxiftente in difpofitionibns diuerfis:& uod eft tale, eft vn fm fübie&, S'duofm rationem:ergo inflás elt vnum in fübrecto , & duo ratione. D.d.quanutatem.n.&c.i. & caufa in hoc inítans eft ale,eft hoc,qd cam.iam.n.prediximus q motus fequitur quantiratem in hoc , q fit continuus,& ens, Cqin cótinuatio, &alia,
€ &slis,qux babetfm 9 eft quantitascontinua, füntin co ex m£fura, fimiliter tempus ctiá fequitur motum. & fm hunc modum tráflatio fequitur translatum , & tempus inflans:qfü inflans agit tempus ficut translatum translationem, & pun- €us méfüram, vt Geometrz dicít. ff , cum mouctur facit méfuram, &, cum ifla fequ&tur fefe adinuicé, neceffe eft etiam vt ja ifta 5fequant fe inuicé,& fic inflás fequif translatum, ficut inflans fequitur. translationem agentem dimenfionem,quemadmod( fequitur mot* H dimenfiones. D. dixit & eftill quod (citur motus &c.i.tráílatum, cum hoc, quod agit motíi, eft nous quantitate motus:cü per ipfüm cognofcif motus, & prius po iusquz funtin eo, funt p illud. ipfüm.n.effe motá facitipfum effe in locis diuerfis, & ipfam effe in lo- €is diuerfis dat partibus motus pri ritasem,& pofleritatem.& fimiliter. inftanseft notius tempore. Deindc. incopitdeclarareg, translatum eft vnum fecundum fubie&um, & plu ra fecundum definitionem, dizit, & translatum, fecundum g cft;&c. Yid cft,& translatum, fecundü quód. eft in vno fübieto continuo, cft jdem. & dixit, lococius, in aliqua. hora: quoniam, cum idem indiuiduum corrumpitur, & poftea rewertitur erunt duo, nó idem, vt poft declarabitur.D,d.aut pun&us &c.i. v. g. quód translatum fit aut vnus punétus, vt imagin&tur Geometrz, aut vnus lapisautaliud. Et,cum de bred rj bere 1dem,fm qp cft non corruptibi genera bile. quod,cti uáslatü corrumpit, & yofiza1cueititurerit fm críslatü
inocpit declarare modum, fm qu£ K. eft diuerfüm,& dixit:fm vero cópa. rationem,i.&,cum translatum acd pitur per feerit vnum:S&,cum acápiturin refpectu ad loca diuerfa, in quibus cft apud füam translatione, erit diuerfum fm prioritatem , & pofteritatem:& acciditei rurmer*, vtSophiftz dic Socra éfaliud in foro ab ipfo in domo:ergo Socr. eftidé& R& aliud. Et intendit Qi non. effet hicaliqua pluralitas, non poffent Sophifle accipere e£ ipfum plu ra fimplt.& did efteis qp Socr. eftidé quodá&modo, &cft fm fubie Gum,& diuerfüm alio modo, i.m. dcfinitionem. Etcá pofuit, tranf latum eft tale;incojpit narrare q in. flans fequitur translati, & dixit: Et inftás fequiftranslatii, &c.i.& tranf latum,quod agit mot(,-ft caufa in. effc inftantis, quod agit tépus:quéadmodá Tipus fuir mot,
ia motus eff caufa cius , quia eff fibica illius: quéadmodá nragui tudo cft caufa morus Quoniam eft
translatum prius, & pofteri Sumerati " errinfland numerati. &innuitq effe tráslati eft caua ia effc inftantis, & numeratio eius eft. caufa in numerationc iftius. Et cü declarauit cp translatum eft num fm fübit plura fm pofitioné, Í.fm ptioritat£ , & poflericatem, & gi eft, fm q translatü efl, & numerati, fm qp tráslatum eft numeratum,incapit cócludere exhoc. qinflans cftidem fm fübietum, & ylura fm definitionemj.fm prio. fia-
Liber Quartus 184
A ditm, & em, &dixir— Manifeftum eftautem q, et^ D Etfimiliter eiam,&c.j.&,cum in- tempusnon fit, ipfum nunc nó flanseít per efletranslai,& nume-. erit, &C fl ipfum nuncnó fit,tem Vide
zaror per numerationem illius,ét. pus nó erit.Vcenim fimul funt, viteo-
am id,quod fertur, & latio,flc & nu nezimas
dam pofüimus q tráslatum eft vni. fm fübictum ,etplura fm defint- serus eius quod fertur, & latio
Modi eft tius mori* mo
tionem,et ita debet efle ctiam in in ftanti.quoniam,fm q eft in vno fü, biet emper eftidem: quoniam ipfam cft pnuset pofleriusin motu, É.qfà inflás prius, & pofterius in. modi eft idem, quia translatum eft. idem,& eft numeratum,quia tranf larum numeratur. Deinde iterauit enufam in hocAc dizit, fü, fm B prius, & pofterius eft numeratum, Foil &c canfa in hoceftilludy quod diximus f. qí& effc inflítis & numerati cius eft cx hoc, dp tranflatum numeratur, i.multiplicat p. prius,& pofterius. D.d. & hoc propric eft notius. translatü cti hoc. eft priusinftantiin effe,eftetiá nonos.D.d.mótus enim cognofat, &c.i.vt mibi videtur, qffs,
manté cum motum eft notius motu, quia. Fer eft demonfiratum,& motus nó eft
demta* , demóftratus c6,
itus infimul,
t fed mens facitipfüm , & morus eft Hi notior tempore fequitur qp transla
€ tum.quod agit morum/fit noti in-
ei flanti, cuius proportio ad tempus apum » propor pt
eft ficuc. lo translati ad mo-
Pu-c5.8$ tum, Deinde fecit rememorationé
de hoc, quod declarauit, & dixit. Inflans ger , &c.i.declaratum eft igitur ex hoc fermone, quód inftás quodammodo cft quafi idem, ec nunquam tranfmutabile,t quodá modo eft tranfmnutabile , et multiplicabile . et caufa in hoc eft, quia. translatum eff tale . et per hoc diffoluerur quzí&o de infzani przdita,
nis.tempus enim eftlationis nu mer? ipfum auté nüceft vt qid fertur, vt vnitasnumeri.& cóti nuü temp? eft ipfo nüc: & diui» ditfm ipfum nüc.fequifautem hoclatione,& id, quod feret nim motus;et latio vna eft ipfo, qi fert quia vnü,& non fmid, quod eft (etenim deficeret) fed & ratióc. & difterminat priorem, & pofterioré motü hoc. Sequit
aüt& hocquodámodo pua. "at addi lógitu $^
etenf pü&ü & cótinuat
diné,etdifterminat.£enf huius doge"
quidé principiü,illi?vero finis, zt manfeflum efl etiá quod, ewm non fuerit tempwi,non erit in flens eo" cum pan fuerit inflás no erit tepus. Quemadmodum i rale, raflanm fnt in Jfmul, fimiliter numerus tran[lafanis 7" numerus tran[lati funt Y : enim tranjlatio me eft tempus , e7* inflans efi num pi raul lati , a ef de manere . tempus enum eid contimagn per infans C77 dif per. infans . € he fequitur rama, fincm CO" transi . motut. peur translatio fant idem. ud lati fi fuerit idem mn sta , qu itam aliqua bera. boc, ndeficit in tentioné,
G rentione. (7? boc etiam diftinguit prins, 7 pofterius in motu, et de. elarat.Et boc etiam fequitur pun ium quodammado.puntIus cnim. continuat longitudinem,c7 diuidit illam.eft enim principium,e7 fiis bins.
Cá declarauit, q inftans eft vnd quodammodo,& plura alio modo, vult declarare fübítantiá eius quid fit,& incorpit hic, declarando qp inflans.& tempus confcquuntur fe in efic,& dixit: Et manifeftum. Sc.De.
H inde dcdit caufam in hoc, & dixit: Quemadmodum igitur tranflatio,
&c..& cau(a in hoc, inftans,& té
pus fant infimul,eft, qm inflss eit numerus tranflati,& tempuseft nu
merus tranflati»nis,& numerus uá
flati, & numctus tranflationis funt infimulqui tranflatio, & tranfla-
tum funtinfimul . D.d.& inilás eft numerus tranflatj,&c.i . & inftans,
quod eft numerus tráflaii,ita ft ha
Part 48
Bet de téporc,ficut vnitas de numc-
1o. Deinde dedit modü, fm quem
inftans affimilat vnitati, & modü,
Quom5 in quo diffeit, & duxit: tépusenim *&i eft continuum,&cii. fcd tempus có
uus i, v. inUatur per initans , & diuidit per Ri* mobi 1pfüm, per vnitatem vero diuiditur lis, & ico numerus fed non cótinuatur.& indeve Vi flanscontinuat tempus,cum accipi ply. c.41. für pro termino cói duobus tempo iteó j4 ribus ficu püctus accipitur vltimd «Ge duabus lincis , & diuidit illud,
$ accipitur pro principio futuri,&
ne praztenti , vt poft declarabitur
bene. Et, cum narrauitq» tempus
eft vnum,fm q cft continuum,de-
dit caufam in lioc, & dixit:& hoc fe quitur.&c.i. X continuano in em-
pore, & ipfüm effe vnum fequitur K tranflauonem, & tranílatá, f.q cau. fain hocefl,qrn tranflatio, cut acci dit tempuseft vna , & continua. caufain ifta tranflatio eft c6. tinua, eft quia elt vnius tráslati,nó tranflau exiflenus in aliqua hora, & nonin alia.qin ranflatum,quádo deficitin eflc in aliqua hora,deficicmotum efle. qn priuamur in aliqua hora priuatur mo": & fimiliter quando quiefcit. & hoc intendebat,cum dixit,nó ita fitin aliqua hora.hoc enim diminuit intétionem,i.qfà motus eft vnus,& cótinuus,cum fuerit vnius tráflau nó L, deficientisin tráslatione in aliqua. hora.qfí,fi tempus efletin tráslato. deficicnte in aliqua hora, une tem. pus deficeret f aliqua hora:& fic cépus eflet in tempore.& ex hoc appa. ret cótinuatio motus,cui accidit t&pus& 1 nung deficiet. D.d.& hoc etam cuidit prius, & pofleri, &c. i.& in(lans diuidit prius, & poltcri* n motu,qii per illud diuiditur mo tus priora pofteriori: Sita actio in flans fequitur actionem punctuf
ifta actio, qua eft diuidere, & difenguere eft pci principaliter , & inftantisfecundario. Etdixinquo M dámodo.quia punctus in actu inue Picus in. mitur (uper lineam,& inftans inue- "r3 nitur in potentia in motu, cnm fit pes, & in. impoflibile demonflrari vnum in- fts iueni£ ftans bis.Deinde dixit:pun&tcnim f potétia £ continuat longitudinem, &c.idell, not da qi punctus corinuat lineam, cum ide inftsg. delis 1tur differentia communis, imm & diuiditillam, cü jntelligitur prin bis ld« pium vaius mea, &cfinisalterus 3n linez. Ethoc intendebat, cum dixitz&ent principium ifBius, & finis ilhusy.ita actio punch erit, quádo
Tfequare mumerus.
Liber Quartus
A accipit incipid iftius linez, & fi
nis Tenis line ex duabus lineis continuis per illum punctum: & fimiliter eft de inflanci, fcilicet qi di iditrempus, & cótinuat ipfum ét.
Sed,cum ficquidem accipiat aliquis, tandg duob? vtés vno, neceífe € ftare, fi erit principiü,
& finisidem punctus.ipfum au
tem nunc,ex to,quia mouet id,
uod fertur , femper alterü eft. uare tempus numerus eft,nó vtipflus puncti quia & princi, pium, & is eft, fed vt vltima 5 ipfiuslinez magis,& nó vt par tes propter id,quod dictum eft. snedio enim puncto, tanquam duobus, vretur quare, vtquie^ fatacade, —
Sed,cum fuerit acceptum boc, boc meds,ita , quod ynoe puntlue. «ccipiatur pro duobus ,nece[Je eit eeffereycum idem puntins fit prin. eipium, C77 finis mflans uero quia gran[lara femper mouetur , diuer- Jatur.Temps igitur eff numerus, wn ficut attribuunt eidem pulo,
C quia ef principium, e7 fons , fed ficut duo fines vnius linee, no» [iut partes ex ditlu. puntIns enim. medius accipitur pra duobus , sta,
iod quies eft nece[faria ei.
166 parteis pode intpe vnitati in numero, & dedit differen tiam interillá, deinde affimilauit il Jud páctocu magis affimilat vni
i it dare differenti inter il lun,& Et dixit: Sed,cum. fuent hoc accept &c.i. fed inflans ditiert à pun&to.qfb,cum inítás fue.
185 rit , ficut punctus accipit, D E bile c ipfum bis demói ri icut eft poffibile punctum bis de monftrari,& idco necefle et temp" quicfcere,non moueri quod eft impolibile. Etcum dixitita, q vnus punétus accipiam prodnobus in. tendit itapillud od eftin eo, quafi vnus is in linea, accipiafbis, ficut vnus punctus in linea accipit bis pnnapiá, & finis.& hocinten. debat.cfi dixit, duobus püchs;i.bis. exquo fequirut vt habeat fini ficut. linea,& vt (it quiefcés. Etcü narrauito, fi inftans fuerit imaginarum in tpe fm qiimaginarur punctus in E. linea, [otim ad molla pundi, fequifimpoffibile,quod eft t£pus,fe ad qnicícés. D.d.caufam , ex qua [^ hoc necefle in pácto,& dixit:c idé pun&tus fit principi , & finisi. S cit neceffe vate n cli t principit ali ti,& finisaltecius ét exiftétisinactu.pnncipiü . nftans vero. eft inis deficiétis, & principiti defi Gientis,Cprzteriti, & futur. Ec nariauit c infans in hoc differtà pito dedit caufam in hoc, dixitz inftans vero,Xc.id eft, inftans vero F nó poteft demonfiran bis,quia feq tur tranflatü, quod femp mouetuiz vndc necefle d ipfum dieran, adeo, inftásquod demóftrat'in fe- €(do,fitaliud à demóftrato in pri mo. Et,cum dedit differentiá inter punctü,& inftans, ex qua accidit vt. numeratio linez fità puncto,& nu. meratio motus tye,inco-pit narra re hoc.pü&tusenim eft caufa nume ri line, quéadmodii inftás eft caufa numeri tyis.fed ptus, fm qj cft quicfoens et caufa numeri linegin. quantá accipitur principii vni" li- Phy.cü có.Aucr. AA nez,
uc ctimpotii iplum quite |uia eft im ile ipfurn Eco e dí fa nume n vemporis hoc modo, (-idé inftans demófkrarff, itp fit finis preteriti, & principii futuri . qífi, fi ita effet, tficefletpoffbile idé inftans demá flrari bis.& hoc accidit in inflanti, cü fuere imaginarü fcu puntus & fuerimus imaginati icut li eam. & ideo necefle. ll cinans méfüret t£pus, falten per duo inft& tia,prius, & pofterius, & ambo fint fines eiufdem wmporis imaginati inter duo inftantia , quemadmodá H duo funtfines eiu(d£ linez, Et ideo dixit Arift. fuperiusfi n6 imus mültiplicancaem, in i15, non. 'iemus cem Teese. Themilüurvers viden cobecde
Opinio -re em ipiad ionem Thea yinsinftzntis qf af amu flans & ficut vnus pun&tus. fufficitin numeratióe linez, f.in di fs &chozert quando mapiat : eritquan.
pass prior motusin llo (tani, & WS ti tibus. Et non eft fi--
Ware cut exifbinauit: nifi efle: pofible
n6 ile,aifi al
fiti. Etdixit.Tépusigitur numer? eft&c.i. tempus igitureft. numerus armibutus motui própter infans, non ficut numerus, qui attribuitur Finez,ex hoc, qp idcm punctus accipiur principium.& finis, fed fm [] inflans accipitur duo eiufdé téporis. Í.vnum prinapium cius& alterum. finis.& hoc intendebat , cum dixic: fed ficutduo fincsciufdem linez. Deinde dixit: non ficut i
€x dictis pof. Cg pun&us, &inftás
fant indiuifibilia , & non funr par- Kteseorumjn quibus funt, Deinde. dixit;püictes cnim, &c.i.hic dat can. fim, propr quam eft poffibilidé accipi prinapium. fce inem alexiusk eft, quoaiam pus demonftrarur bis, ita, qp propter hoc accidit ci neceflarie. quics:& eft impoffibile in inftanri, urn em dies [ceret um] dejquid Cquitur canflarum-
Et infuper manifeftum eft q» prre neqspars eftipfum nunc tépo- bé quod ris,neq diuifio moss, flcutneq, P* ^5«t :puncta ipfiuslinez Jlinez enim 5, oe 'duz partes vniusfunt. Quate/ Termine nus igitur terminus eft ipfum ZinsfoNi nunc, non eft tempus, fed acci (ác vermi dit,quatenus vero numerat,nu nild.ap.
—- merus.termini enim ilji? folum '*-4?-
funt,cuius funt termini, nume^ rus autem horum equorum,de mariusfdlicetGtalibieft, —
, Et quia manifeftum efl , quod snflans mn efl pars temperu, nes, dinifio pars moton , wel n eff pars Linee, fed due y
« funt partes "nae linea , ric inflani fecundum quod eff fins a efl tempwe fed accidens, quod acci dit ei , fecundum autem quod namerat eff numerm. queam fines Junt fines illius. folis , cuins funt fines.numerus yero , yt denarins, fieut dicitur de yn nts, foc dies tur de decem denarius ut idem de. narms eíl iíforum equorum dec demenifraterumC duree a
Liber A Cum dedarauit differentiam ia 307 ternumerum tem| abinfláu, &numerü linez: i an ánocpit declarare & qp n5 eft pars céris, & dixir: Etquia matufeftt &, ne quia manet ct inflás bó cft pars tis, quia ell dien tia Tiiter motí priore , & pofterioré: & differétiayque eft inter duos motus, Épior£, & pofterior£ non eft pars motus:ergo inítans non cít pars t£ &c.Lefl fit differétia inter. duas ines, duc li i
deri Ed inremaines B nez,non vt Ibiturin eem diuina omne fem i in id indiu fibile. DÀ inilum igirur fm q eft finis,&ci.vult decla. rare p cum hoc, qinflans non cft is,eft accidens eiji. inftás fm. eft finis in motu, non eft tfs, (ed ipfum cfe fin£ cft accidens ex. D.d. 'm a(it qj numerar, &c.i.fin aut» diuidit fs fL numerus. D.d.fines enim,&c hic declarat caufam, properqui inftansnó eft inflans , fm Fes fanc (p eft finis alicui*demon(tzati:& eft. ineocui* fm q eft numerus: & eft: quoniam. C fines (unt in co, cuius fant fines , & fine inftans nó. inienrurineliquo pro $5. Ar. & prio & nó in alio icut eft di inka có. in numero. vnde dictü eftin defini mo. — zonccius qcí numerus translati, Qui Nsmerwe fit, qui in definitione temperi accipieur:ex que nowsallorum imi
Jotemporeredduur cama. Cap. 5,
Vodigitur tempusnu, merus motus eft , $m prius, & pofterius,
etcontinuum(nam cótinui eft)
Quartus 186 tiumerus, quidam fimpliciter dem eft, vc dualitas quidamau tem numer? eft quidem vteft, vftaütem vt fion eft. Vt linegmi nimusmultitudine quidem eft duz aut vna, magnitudine a(it nóeft minim?, femp enim diui dit oí linca. Quare fimiliter && vide con. t&pus, minimü enim fm nume kd rumeft vn, autduo, fecundi ^24» Autem magnitudinem non eft,
stan bum ef iiw , quid tempus cji murisersu mote fecun
re rie € qud
citer. Qud autem efl alique »umerus , pofhbile eft eweniri mumerun , C7* lie
fibile. v, lam minima p eft ma rat due nme fira Yero nó babet minimum:quo má emnis linea disiditwr femper. Et fsmilster eff de tempere etiam. quaniam minimum tempu nume y rus efl. g.ant ynii pue, aut duo
poliüo fempera, tn men[kra Yere non efi. Cum dedi,
dedit. já inter nume TÉ accepti in definitióe tpis, & nüe 198 rü fimpft,& nüerfi,g cftinítás, qui. eft caufa in nüeranóc prioris, & po
fieriorisqu£admodii ná. uicit plc, clccanfa in eradonc ine lineas, vult inducere accidétiagqui nGerus accepe* in defiuitióe téporis differ à numero fimplt,& dixit:Manifeftá eft igiG. qfi cft nüc- 1u5 100006 fm q» mésaccipit illud AA ij
'G bens partes tantum, fed fecundum. qpacapitillud habens prioges& i Etfecitrememozatoné d hocíhocloco hoc €p vul confyderarc de accidentibus zemporis , & ideo dixit : & quod eft continuumj. & apparet ex hac defi nitioneypeft córinuum,cum fit nu raoerus cótinui (motus, Et,quia eft numerus cótinni,& non eft nuerus. fimplt, dedit differentiam inter nu. merá fimplt in hoc. qp pauciras ineniturin eo,& inter numerü alicu. ius,vtdefcédat ad modi, quo inuenitur in co paucitas, & muititudo,
MH. & d. S habemusaccipere&ci.& in. numero fimplt inuenif minimü,v. g.duoaut vnum, fi intellexerim us.
minimü illud quod e(t indiuifibi Etmazen. Et. cum dedarauit £pin numcro fimplt poffibile eft in. uenire minimá,& induifibile vni tatem, declarauit o numerus alicujuseftecontrario,& q quodammó inucnitur in eo minimü, & quodímodo nó,& dixit: Q uod adteft aii qui: iillud auté , qp eft numerus alicuius pol efl,fm geft numerus vnitatíi indiuifibiliitn il lo genere inueniri minim( cius.&,
1 fmg cítnumcetusalicuius, cui acci
ditdiuifio in infirutá,n6 inuemfin co minimt. D.d.v.g.linea,&c.i.qri €i linca accipiatur, Fm qeft méfurans& numcrans,tüc mtnimü cius erinaut vna linea : fi intelligitur
minimá illud, quod non eft diuifibilein illa meníüra, pet quod mé faratur numerus illiuslinea: , & eft illud, quod eft exeo quaft vnutas: autduz linez,fi intelligitur per mi nimum prima multitudo numeri, duo ent (unt huiufmodi qii func minima mulutudo numerals, Et,
cum declarauit qp acciditei, fm q K eft numerus, vtex co inueniat minimum illis duobus modis quibus inueniturin numero,inccrpir decla. rare qnfm q eft menfüra,& nó numerus fimpliciter , accidit ei etiá vt in eo non inueniatur minimum, & eft diuifibile in duo naruraliter , & dixit: menfura &c.idefl, qf non di uiditur in indiuifibile, ficut diuidit numerus.& hoc declarabitur inSex
to huius libii Et, cum declarauit Tex. c6. &ind&
in continuo quodamodo nueniun. tur propria numero,& quodammo do propria continuo, & hoc crit, c numcratj& te mpus fuerit cótinuü, L condufitex hoc, qj tépus cft hmói, & dixi: Exfümiliter ít de tépore,i. & quia ifseft córinuum,ncceflecit vtin coinueniarur.minimü quodá mósSalio mó nó inueniatfm igif qd numerat, inuenit co minimü, & cít vnum tempus, per quod numeratur, aut duo tempora : iecundum autem quód eft menfüra,non. inuenitui in co minunum. Manifeftum auté eft & pro^ pter quid velox quide & rardü nondicitur, multum autem & paucum,& longü & breue.qua tenusenim continuum eít, lon^ gum & breue dicitur, quatenus auté numerusmultü & paucü. velox autem & tardum nó eft, nonenim numerus,quo nume» ramus,velox, & tardus vllus, AManfeflum efl igitur quid in eo nen dicitur velox 7 tardum, Q7 dicitur in eo multum (7 paucam,c7 longum C7" brene. [ecundum enim quod ef continuum e5E Li
Liber Quartus
A lengun eo breue , fecundum autern quod eff numerus eft multum. €7 paucum.elox vero, 7" tarde. son ef . quoniam neque numerus, per quem neneratur , cft "yelex,
105 ^. tardus omnino.
Hic dat tría propria t£pori:quorum Vnum ei tn cordon tardum Secundum autéeft, qi po
Tra pro- teft dici multum, paucum , quod Bü. eftproprium numero: Tertiü auté eft,qih eft longum & breue, q eft
B propri quantitatis cótinuc.& hoc
prettàcm qieftcótinuti. quia. [cquitur contínmrum, multum vero & paucum poteft dici, fm qj eft numerus.velox aüt,& tardum n6 pót. dici quía eft nferus:& numerus nó pótdifponi pet alter iftorü oppofi Torum.et erri fünt falía in coy quod non eft fübiedtü ti eis, * quod nó acciditin conie Er que retaliquis, fi tépus quodámodo eft conunuü , & quodámodo diftrerá, quare definitum eft per difcretum, ee is, cum dicitur ipfum efe numerum? PIC Dicamusigifad hoc,q extra méaifi quan. tem non eft nift motü/& t£pus nom do mé di fit, nifi q mens diuidit motum in. uidit mo- prius,& pofterius: & haxceíf intétio Pope numeri motusi-morum efle nume ti». Efi ratütergo fübítátia téporis,qua: eft ges in f coquafi forma, elt numerus& : -104- , quod € in co,quafi materia,eft moi tus córinuus: qífi nou eit numerus fimpliciter, fed numerus motus.cónu- nnuatio igitur accidit ei gratia ma. Fo & teríz, S diferetio, numerus gratia 4€ forma. & eft c&pofitum ex duabus Qa , ei quantitatibus f-difercra,& cótinva, moe cxi & ifta compofitio accidit méfüris, "U^ quando diuiduntur.& cófjderatio,
€m fuí
187 quz cft in décimo Euclidis eftde D. magnitudinibus .in illo cnim traar confyderat de magnirudinibus/fm q;fünt numerus,
Etidemetiá vbigs fímuleft, priusaute,et pofterius non ide, quia & mutatio prefensquide vnacftfacta vero, & fututaal tera. Tempusauté numeruseft, Tja (nde nóquo numeramus, fed qui nu ruf quo merat, hocaütacciditm pri?, ren & pofteriusfemperalterum,ip veni. faenim nuncaltera funt. Eftau 1dé fupra tem numerus, vnus quidem, 9-192 idem centum equorum, & cer» E tum hominunrquorum autem numcruseftaltera funt equi (ci licetab hommibus,
Et in omni loco , qud vere eff jnfimul eff idem.prius autem,er" poflerims non efh idem. quonia traf" mut atio etiam prejens na eft rde-
autem fuit gez" erit eft diner.
fum. Et tempus. non numerus eff, per qué numeratur , (ed numerus numeratus C7" contmgit buic, Yt. prins, eo pofFerius ex eo fint [em- y per diner[a quoniam inftatia fnnt. diser(a.Et numerus centum equorum , C7 numerus centum bomivwm efi idem: illa autem,quorums eft hue fant diwer[a, quia st equi, € bomines.
Nititurín hoc fermone narrare 11e. accidentia,qua accidunt rpi, fm. eft numerus, & accidétía,quib? dii fertà numero , fni qj nó cft numerus fimplt,fed nnmerus mumerat*.
Ex dixit Eti oi loco,&c.i. & in of. AA ij. loco
feo illud, quod accipitur de spore (enti fin adu cft idem &in om. fi motu,& in omni loco. & caufa Y
hoceft, qi inftans non multiplica.
licationem motorum,
murpmi anc motuum , cum fit numerus eo- 1um,& numerus non muliplicstp muli, joaé numcrati. Etcum. declarauit hoc, quod accipit tpi fm. qpeft numerus inocpit &
pacdditei fm qp eft numeratum.i. psi n &non epi fimpliciter, & dixit ius auté,&
ferius &c. icai, & ls is eft idé fm fabic&, (cd & diuerfm definition£, & hoc aó acciditin numero fumplt, fed hoc acddit qpisquia tfs cft náerus tráfinuta ti& tranfmutará eft idé fm defini
tion£,& fübie£td. pri? vero, & ziusdiuerfanf fm definition£, Cin rioritate, pei vc diétü eft.
Gen. 55. aper? D.4.Et
nó eftnümerus, &c.& intédebat phoog ex hoc modo acciditci diuerfiasin ito & futuro,& vltin priori& riori: & hoc eft equale inftan- && tépori. & ideo dixit poft: $t cótingit hoc, &c.i. & (equifex hocqp 1Épuscít numer? , & numeratum,. 1 numerus motus,vt pri* ex co, & flerius d.uerfentfm dcfinition&iet fint vn fm fübic&tum. D.d.inftantia cnim funt di: $m prio mitaté iraté.D.d. Et numeruscétum equorum, &c. declarauit ex hoc qf cit propriü numcro fim git hoc non multiplicat per mul tiplicaionem. firorum fubicctorü, &q fübiecta multiphcanf, & i illud, quod eft numerus quodá modo,et numeratá alio modo, ficut difpofitio in tpe, acciditei vtr A muluplicari per multiplicatione fu.
biefieradumzip formá , fm € K numer? etex hoc modo prius,et po flerius in tpe funt id£in omnibus motibus,non multi dica mul iplicatoné eorum ficu e(t difpofi tioininfand. Etcaufa in hoc eft, qfà eft prius, et pofterius in motu. e6inenti totü ni Meo omaia fünt L. lunt in. mun devide quidam exifümaseronr té purelt heran ut mundum. Noo fai ius aüt,vtcótingitiso Noo. tum eli cunde, "Bc vnum iter, monu & iterü lic & cepus cótingit, vt (ed &mo annumyutver, autautummsü, vi rms Et etiam ficut efl pofabile, w 1dem motus iteretur alium, «adidtioimuliter e buc poftbile etiam m "* "7
ftc tewpore Yerbs gratia hyems ,€7*
"yere autumni. Declarathoc, qaccidittpiillud, 111 accidie moo circulari & hoe TP feni
onftrat ipfum fequi motfi cir- circularé, cularé& non moti re&á.mot*enim, nó mocá
lur poet iterari item. alii, re&um.. po lé cum circulari. adduxit fe monem fm modá fermonis dicentiscaufam ci*, eft sépuscirculare, E Ed aliquis diceret, qtio eft fibile dis reuolui? Et tuac dicetilli, t quia declaratá eftipfum (equi mo tum.& quéadmodá poffibile eft ed dem motum rcuolui in fe, Circula. rem,fimiluer temp?, v.g. hyemé,& antumnum,S z/ '& ver, quo». mam vnumquodq; reuoluirur. Nonfolum aute motum cem pore metimur,(ed & motu tes pus:propterea qpà feinuicem de finiuntur. tempus enim definit motum,cum fit numerus ipfi?: motusautem t£pus,& dicimus multum,
Liber Quattus
bili numerü.vtequo vno equo rum numerum, numero enim equorum multitudinem cogno fcimus:rurfusaütin vno equo ipfum equorü numerü . fil aüt & in tpe, SG motu, tpcenim mo tü,motu ait tepus mé(uramus. Et nen felionedo metus me[ur tur per tenspue.ed tempwe per mo £X cfi: quaniam Yi determi nat relsqui. per tzpwu enim deter- Bu sminatur motus . quia eff numeris Msus:et quandeá, etid tempus per motum.dicimus enim tempus ma SC parum nes nzfurande spfuom per motum.quemadmudum efiam per numer tum terminans narmeri. v g. quema quádos, otificamus numeriéifloru equoru per voum equum ilori. nedum igitur per numerum noti ficemnus numerum. equrum , C^ per Ynum equum etiam motificac mus illum numerum , ita eil etia de tempore,et matu. men[uramus enim tempus per metum, C7" me-
tum per tempns etiam. iia fubftátia rpis € aliquis nu- XL M ouw numcicitmiurare, spam ideo actio fübit&tie réporiseft men dd£ fapra füratc mor Erquia numcro acci 101 & ditei per accidés ipfüm numerari p infra. numerari , & ideo cótingit pi etiá peraccidésspfum méfüran per mo tum.dixit: Ét non folmodo, &c.& intelligendü cft cx hocqp fs méfu.
188 rat motig hoc eft eflentialeci, & D ex hoc,g morus méfurat tfs, quod hoc eft accidés ci. Et,cü narrauitgy vtráq; méfürat reliquü hoc modo, quo diximus sedit taufam in hoc, & dixicqif virüq;, &c.i.& necefle & vt virq; menfüret reliquum, quia vtriufa; paucitas, & multitudo dcterminafin co p rcliquif: & omne, quod determinat p aliud,eft mé(uratíi per illud. D.difünxir hoc, s.d. tfsenim,&c.i;per tépus vero de. Pinat mo el haie qi füb ftantia rpiseft numerus motus, &, quia determinato tpis per mot é per accidés dixit:& qiiq;, &c.i S de E monftrat per hoc, dixit, qq; hocraro accidit, & qp eft p accidens. D.declarauit hoc,& dixir : dicimus enim, &c.i. & nos cóprehendimus tfscfle magnü,cum nos cóprchédi mus q rorusqué fequitur tfs, eft magnus. D,declarauit modum,ex quo accidit tépori menfurari p mo tum,& eft mod",ex quo accidit numerato méfürare numerü,& dixit: qfü menfüratur p motum , &c.i. & accidit nobis menfurare tfs per mo tum,ficut accidit nobis numcrare p.
Licetre- &ü fitnumerare
numeratü per numerum. fed,cá du ui pndebiramus de nüero, tunc numeram* rá :tá ci ipfum per numerati vt accidit nu- dubiam" merantibus, qíi fignificst numeros ticnüera digitis: & accidit nobis, ficut dixit. m* ipm numerare numerüiftorá equorum per num equá illorum, q& dubita. uerimus de numero illoriq pri* cognofcimus per vn numcrum, numerum conor: & cá dubitam* re cm rücognofcim* hoc peripfosequos. Et,quia proportio. naluas in hoc inter Sumiri, nu-
AA iuj nume-
G meratti& motum, & t£pus.cft vera, fin hoc, qp vtrííq; numerat reliqui €o modoquo diximus. qfi vnum numerat alter( cffenrialiter, & alte Tü numerat illud p accidés d.quéad modum igitengnoftimus mücrum,&c,i.qui ld igit per numetü fcimus numeratá, fic fcimus numerum iftor equorá per nume rum, ci numerus corum fuerit cognirus.ür per numerati, quod eft. quus vnus, famus m illorá, €um acciderit nobis dubitare,auter rare in numcro illorü . & ita eft de tempore cá motu , & accidit nobis
H vtnumerü numerari p numerat fit per acaidés.qf non facimus hoc. fempin principio, ficut facim* hoc 1n méfüratione numerati p numeru:fed facimus hoc per acchis, f.il Iudyp cft notius apud nos natutait, eft numer, & ignorat naturaliter. eft numerati: fic femp per nod*, quod eft numerus, cimus latétius, quod eft numerari. &, fi poft hanc. cognitiont accidit nobiserrareaut dubitarcf numero, tác reuertimur, & fcim? numerfí per ipfum numetatum , & fm hoc cftinteilig£dum.
. dé numero, & numerato, & motu,
1 &téporefcilicet in hoc, qp vtrunq; numérat reliquum.
Ethocrationabiliter accidit,
Sequiturenim magnitudinem
motus,motum auté tempus, ex
eo,quia quáta, cóinua doc difcreta (unt. - propterea enim epmagnitudo ehuiufmodi, mo tus hzec patitur: propter autem snotum tempus, Atq menfura» 1n? & magnitudinem, motu,&t
snotü itudine , multi enf dicimus clie viam ambulario
multa eft,& hic,multam,fl via E multafit: & tempus, fi motus, & motum,fi tempus,
Et relie fequitur bec.Quaniem. metet fequitur quantitatem , S5 temp Jequitur motum , quia eis de quantitate,C7" efi de. paid quaniam, fecundum quod mejura efl tali metis ef tdluet quia mo fia efl talis tpus efl tale. Et etia men[ura men[uratur per motum, € meti per menfura, dicimue emn vuon effe longam , curfus fuerit longs , C7 dieitmm fueritlnga:e" diesemi de tepore fecundum motum, cv" de motu feeundum tempus.
ldeft rede cótingit vt fs méfo- 113 rer motum.qifi q lum mo tus fequi menfütd in hocgd et de quáto,& de cótinuo, & diuifibili qiR ifta effe in motu eft pprer illa. eflein méfüra , fimiliter tfs fequi motum in habendo ifta , quia eft
juantum difcrecum. quod modo, cbtinut alio modo,. qp ifta fant ineo, ppter funtin motu.Er M. hocintendebas,cii dixit: qfi fm p méfüra eft talis&c.i.qíi, fm q» m&füra eft hmói continuationis,& difcretionis,& qu&titatis, ideo mot* É hmói dequátitate,& difcretione,& c5rinuatione: X,quia mot? Éhm6i de cótinuatione,aut difcretióe,ideo.
cft hméi, Etintédebat p hoc de c qp caufa f hoc, qp accidit tpi, £q menfüraf per moti &quia mot^ efl caufa in efc ci* fm gré fübie- &diilli*. & idco accidites, cá fuerfe.
Xiber Quartus
A Imsginatum ipfam efc méfaram exenfam Dem motus, menrurari per rhotum fe modi,
Mec m& quo menfürat mori. fed differunt, ft sje. qfi morum. menfurare spfüm eft moci ;fj deci motui :tfis vero menfura. sjeméóo- re motum eftilli efíentiale:ci c£nure mo- tiacius it menfürare morum. Et,
tá Eli f quia difpofirio temporisin hoc c inde don ficat difpofitio motus ci
i^c m& fnenfura, f.qfn menfur& efe eft cá farat mo im effe motus, narrauit op fimiliter. ii; Hem accidit quanti & cum mor fe &i&a menfüratione vtriufq à reliquo,fi- 9 curaccidit empor motu, & di- B xit: Etét lura menfüratur per Docmé- mori &c.D.d. & dicamus de tépo- "UL — pefm motum,i.& menfuramus témorum . Sed (ciédum eft [5 itia motus nó eft in menfüt2u0nc fpatij ficut fübftantia tem. poris etin. füratione motus.
Quid fiin Tempore efe. Que. fette d fint in Temport, et que won fnt in té pere. Tompud;, ut motum. tà € quietem menfurart .. Ce. 6.
Voniam aüttempuseft méfura motus, ipfiusqy c moueri, metit at" hoc
Mis, motum determinando quendi
Zim" motumqui méfurabit totum,
Part 49
ficuc & longitudinem cubitus,
determinando aliquam magni | partes
tudinem, qua remetietur totá, & eft motui,in tépore effe,men furari tempore, & ipfum ,& e£ ipfius: fimul.n.motum , & effe notus menfurat: et hoc eft ipfi ántpeeffe, menfurari ipfius e£.
Rtyguia tempus menjurat mefun A7" teri, C7" metus men
189 ratur, quande per illud termina- D fur aliquie motus, per quem nwme ratur tutus mots, ficut per cubi £um numeramus longum, per ipfum terminamus. aliquam. '4m,per quam menfgratue pini sh temper efl, quia tempus méfurat. dod erus , quoniam menfarat infanul metum,C7" e[fentiam eimt.C7" iita fétio eims quad efl in tempere,efl, uia numerat ejfentiam eius Intendit narrare qo df qp tr(- 114. mutabilia funt in tempore,& incoe E. ità motu,cum manifcftius fe hatado diri e peres 'usy&c. i. jua. iD. fednenldunr mon qfi (aramus motfí;it deceminamesdiquar punt o tusff. qf peraliquá partem rerminatam téporis terminamus aliquá terminatam motus, f.equa €i,& poft per illam parté menferamus totufn. morum. v.g. cum. dixerimus op ifle motus fueritf qn que horis.iíta.n.méfüratio motus
efl,gfi accepetimns vná horam , & devi minaserimns lá aliquí LI parem morus eq ei, & poft
perillam partem méfüramus alias motus , ficut accipimus vni cubitum,& rerminamus per ipfam. aliquam parvem illi volumus numerate, & poft menfuramus ipfüm pet illam parem iram, madmodum igitur cubitus hic
eft nouor apud nosq illud, qd méfüratur [renim ifta pars e£ is debet cé nonor, d rnorus rié-
tns p suus ; & ilta pars tent« poris
G poris dcbet fciri per notiorem motuum,& priorem illorá, qui eit mo tus diurnus,vt poft dicet. D.d.illud, quod féquiturex hoc, S efl dicefe motum effe in tépore eft idé ci dicere tépus menfurare illum motum,hec elt intétio ciusgd dicim*, gp numeratum eftin numero.S.d. motum.n.effe in tempore, &c.1.&, €ü ita fit de mó menfurationis mo tusà tempore,: intétio eius, qd dicimus, monbeft ín tépore, dit
motus menfuratur per tempus , laf motus menfürat ipfum , non efle ipfius: tempus vero menfürat
H de mot vtrunq;.£.quantitatem, &
efle. & hoc accidit motui : quia nó
eftens fm o&s fuas fa&u:ficuteft difpofitio in menfura, & for. te hoc intendebat, cá.d.méfürat in fimul , &c.D.d.& intentio eius, qd eft in tempore, Sc.i.& intétio eius, qd dicimus, omnis motus eftia. tempore;nihil aliud eft d hocsp té-
pus menfurat efle eius . Manifeftum eft qp et alijshoc
eftipfum in temporeceffe, men.
furari ipforum effed tpe. In tpe
-n.e& duorum eftalterum. vnü
1 quidem effe tunc, qfi tepus eft,
alterum aüt, vt quadam dici^ mus,q in numerofunt.hocau^ té fignificat, aut vt parté nume ri, & pasfione, & ofno nu, meri aliquid eft , aut cp eft ip, fiusnumerus, Qm auténume^
rustépuseftipfumquidénüc, (.
& prius, & qugcüqs funthmóoi ficintéporefunt, vtin numero vnitas, & impar & par.hxc.n. numeri aliquid , illa vero tépo^ sisaliquid funt, Resauté, vtin
numero, itain t£póte(unt.[iau K tem hoc eft, cótinentd numero, ficut & ca, d funtin locojd loco, Et manifeffíá efl quod de alys sntentio eine, quod funt in temporesti quod tempus numerat qui-. ditatem eerum.Quamá aliquid e jn tempore babet duas intetienes. quarum Yna eft 'vt aliquid fit, ci temp fuerit 7" alia, ficut dicimus de quibu[da rebus quod [unt dawmere.eo" ifle fermo figmificat, dut illnd. quod € quafi pars nume- 1, ri,aut accidens ei, 7" Yimer[aliter aliquod attributum numero , «ut quod babet numeri. Et , quia tempus eft numerus , inflas prius, €x poflerinz C alia fimilia funt sn tempore, ficut "ynitas in numeroy" par, Cr impar. i[Fa.n.attri ur numero,C7" illa tempori. Et res funt in tempore , ficut [unt dn numero. Q77,cum ita fit numerus continet illas, ficut locus conti net illnd, quad efl in loco. M Ermanifeftum cft étg intentio 115 eius;p alia funt tpe, eft qj tempus meníurat effentiam illorum;i.effe eorum, & qp attributio illorü tépori eft, fm q tépus continctilla ad mo dum eius,g numerus continet numeratum., Et,cum pofuit hoc ióc , incepit declarare illud, X.d. liquid effe in tempore habet duas intentiones, &c.i.& hoc appa- 1e, qfi dicere aliquid cflein temre habet alteram iftarum duarü intentionum. Quarum vna eit, v tcmpus
Docmt- *um.
Liber Quartus
A itipus fic cBiunftum cm efle eius, it, qp fit aliud ab co,non continu cum eo/fed fcparatum. cóiunctum. tff in effe.i.vtinter illa non fitliga tionifi in effe corum infimul .Scda. aütintentio eft vt intentio eius, qd dicimus aliq ste igpeeftaligd cé in numero. Et facit hanc diuifioné bimembrem. qfü notum eft p ens attribuitur tempori , fm qp eft conáunctumei, non fm q accipitur in definitióe rei,tang pars illius, neq; pres accipiatur in definiuiGe illius, &cum tempus fit cóiunctá, non re. manet vt attnbuaturci illud, quod. B eftin cemporejnifi aut ficut numezatá anribuirur numero, aut ficut aliquid artribuitur illi, quod exiflit um co: licet aliquis posfit dicere. adhuc eft ifla tertia pars poffibi- |uz: £ auributio 16i ad ré, &accidénum illiusad ipfam ré . & ideo iam cito poft iduxit illam, qü diuificaliquidatmibui numero, c d. &ifle fermo, &c. fed apparet vr. qpfüitentatus eftin hac declaratio- Te füper. hocqued prius declarauir. € tempus cít aliquis numerus: & illa, quz induxit funt ad confirmá dü.Et,cum pofuit qp res attribuitur. C i£porialtero duor(i modorum, aur ficut resque inuenitur in numero, auribuitur numero, aut ficucillud eftconiunctum alicui in effe ad ipfirm,cui cóiungitur, reuerfus eftad diuidendá ipfum, quod eftaliquid efi in numeio&. Sif mo ificat,&c.i. Et intendit d eftin numero, eni [es & itis & per accidens confequentia eflentialia, & per anbutum illud, qd eft cóc accidennibus, Etintendit per hoc, qp dixit, aut. habet numerum hoc, aut qd acri.
190 buiturei, ita, firnumeratumab D €o, ita, quód 1pfüm fit numerus illius . & quafi dicat, & res atri buifnumero, aut ficutaliquid , qd accipitur in definitióe numen, aut. ficut aliquidjin cuius definitiGe acipitur numerus, faccidentia cflca tialiayaut ficut. ea,quorum vtrung; accipitur in dcfiniuone alterius , & funtcorrelatiua,quz: funtin nume 1o, vt duplum, & dimidid, aut ficue numeratü attribuiturei : € hoceft fimile auributioni continentis ad contentum.Et, cum pofuit hocin- €crpit narrare quid inuenit ex fis in tempore : licet hoc non fueritin E. 1entio cius.qffi intentio eius fuit de. clarare, qo attribuuntur tempori rescxillentesin tpe, fed vidit p, cá fuerit declaratum que funt illaque füntde tpe, ficut partes numeri de numero,& accidentia eius, declarabitur ex hoc g attributio rer tem. poneft alia. Etd. Etquia tépus,&c, -1.&,quia tempus cft numerus, neeefic eft vrin eo fint éaliqua d ita. fintin co/ficur vnitas, & par de numaero:& fint inftantia, quz multiicantur per prius, & pofterius , vt. laratum eít prius. proporuo.n. iffarü ad répus eft fimilis pportio- F ni differétiarum numeri ad numerum.& hoc intendebat,cü d.ifta.n, attribuuntur numero, &c.Et,cá pofuit gp tfseft numer, & pilla,que attribuuntur numero,fünt duobus modis , autde natura numeri, aut. numcrata, quc continet numerus. & eft declarari p illa] funtin tpe, q funtillajf (unt de natura numen (untalia abeis, d fünt in tpe,con. elufitex h. illa, q füntin tépofeatzibuuné ipi »fm q numerat aturibuif numero, & dixit: Et res Tunt
füntin tpe, &c. & forte induxit cito hanc cócloné, anted deftrueret ter. tiá diuifionem, qeft vna diuifiond fylli: quia iam declarard elt qj tépuseít numerus. &,cum ita fit,illa, quz atribuunturei,, fant duobus modis,aut ut accidentia e; aut numerata abeo.&, quia illa , d funtex eo quafi & acci tia funtalia ab eis, que dicunt effe in tpe (equitur vr illa, d dicunteffe. jn tpejattribuantei fm qp numera tá attribui numero. & quafi induxittertiam diuifionem ad cófiumá dino quia € neceflaria 1 hoc fjllb. H Dd. numerus.n.cótinctillas, &c i. & quia resfüncin tpe,ficut numeratain numero:&numerus cótinet numerata fm modá fimiléei, fm. ps locus cótinet locatum: neccf eft vciépus cótineat numerata -
Manifeftum aüte(tet qj non eftin tempore effe, effe qfi cem^ puseft, ficut neg in motu effe, negiinloco, qfi motus, etlocus eft Si.n.ericid qd eftinaliquo, fic,omnesresin qdlibeterüt,et calum in milio, qf.n.milium eft,& colum eft, fed hoc quide accidit, illud aüit neceffe eft con
1 (equi, & id, quod eftin tpe, effe qid je, qa & illud eft, & id , quod eftin motu, e£ tüc motü ,
Et efl manife (Ino, qubd inten ttio erus quod aliquid e[f in tempe. re,non e[t quod aliquid fit, cum t€ pei furit uemadmodem inter. tio cius, "n eff alquid e£ in mofuynin e(t vt ip[uen fit cum fuerit notus nea, intentio eius, quod e[T
«aliquid e£ in loco,eft Vt ipfun fit,
em faerit locut. Quoniam, fl li- Kquid efe in loco, babet banc intem tion£ neceffe eft vt omnia fnt im quolibet,cz" calum in milis. que- Barm, cum "Ymem grani alg fue. vit,ctelum erit €t, fed per accides, neeeffarinum vero eft Vt emper
Jequatur aliad effe imtempore
diquod tempus efe,cuns iliud fue. fif, ant fequatur id c£ inme t motum e[fe 1m illa bera.
Cum diuifitatriburion£ rerum 316
tépori in attributionem cóiunctonis, & in attribution£ 1e ad numerü,S diuifitattibution£ rei ad numerü in duo,quor(i vnum eft arri buno rerá eflentialium,4 fant? nu mero ad numer , & aliud attributio eft numcrati ad numer(i, & de clarauit que füntilla, quz: ita attribuuntur tyi, ficut res effentiales attribuitur numero , cum tfs fit numerus feftinauit,& pofuit qpportio eni funtin ge adis &cut proportio numerati ad nume» rum, anted deftrucret terüá diuifio né Et feit hoc, ficut diximus, quia. M conclufio erat verificata ei pp hoc, qd declarauit pn* de tpeqm eft ali. is numerus Socí fecit hocinten
lebat cópfere primá rónem, à qua. Tcopit. & i6 reuerfus eft ad deflrué d6 primá diuifioné ,à qua inccrpit
fermone, & dixit : Et manifeftum Espélfa,
eft Sici.qfü,cum manifefti eft per fe, dicere aliquid eft in tpe £ ficut dicere aliquid efle T motu: & £ manifeftá per (eq aliquid effe T mora. n6 eft int&io esl cflgf morus. fueritzergo necefle elt vt intétio e?*,
qp aliquid fitin qpe,nó fi, vtct fue rit,
Liber Quartus
io £4
anribuattépori.& ió dint pofl,nejue intétio,&c Et,cli dedit róné ad Deuend vt aliquid auzibuatloeo artibutióc cbiunctiis, incorpit arsbie quen Me polo 3nopinal |uens jonÉ in loco,(. dicere qp intentio cius, eftaliquid cfiz in loco, eft qc rilocseu a diri in, finendo eius, qd eft aliqui. loco, odd dieci, qdei quid cffe Loco eft vt is qh loc fue. it fic intÉtio eius nó erit, nifi hoc, plos rci fito, qd, c(i fuerizerit 1es fm cóiun£lionem,nó fm cflenziam.&, cii ita fit, & coniunctiones fünz plutes, tfic id£ ent in plutibus Xfipius.X magis inopi $ fiJocuscft illudod cum fueriterit.
191 juid efe in t£pore io fibi eft D cro qned frin eit pp oc illud
tempus propri(t ei ifta igitur eft có
Bering diqudeiin qom,
inter dicere. eftin tá
audies qo cu fetfpu ei illud, quod eftin illo temporc.
Qi aut£eft, vt in numero, efíc in tempore, accipietur ali^ $9 qd maius tempusomni eo, qd eft in tempore;Qyapropter ne^ ceffeeftomnia ea, quzin tem^ pore fuut,contineria tépore,fL cut,& alia, qugcungiin aliquo funt: vtea,quzinloco funt, loco.Et pzzi itagialiquidd tem. pore, ficut & dicere cófueuim? Cptabefacit tépus, & fenefcunt. omnia t£pore , & obliuifcuntur. propter tempus,(ed nó didicit, nec nouü factü €, nec pulchrü . cotrruptionis.n. caufa per fe ma
ji milium faerin, etit eodd
airs pei zunc it vtandum frin mulio: cmo t£pus.numerus.n, ipfius Téecorre
nfirinmilio. motus eft: motusauté expellit [960 ci- D. Ld hoc parcidés edil id qdineft. Quaremanifeftum 7,5. eon! p» Baeidena det. eftqpea qua femper funt, qua, Equi fp gk Um &Ó- tenusfemperfunt, nó funrin cé 5 sit
pore.non.n. cótinent dtépore, vPicng ; neg menfuratur effeipforii à t€ funt. pore.Signilarhuiuseft, e ne, F fequaf ex eficalicuiusin tpe cé que patiun£ quicquá à cem,
il'ám tinc non exiftentiain tpe «
Docnmz- ei. um. — dfiam inter con
is proprij ili rei, non effe tpis ys Pee fi cbfecntio i morus cx cíle alicuius qd eftin mo. 12,5 E cófecutio fimpli.qy, c al id fnerit, erit morus fimplt : (ed &bíecnso neceflaria f hocell, q, ci . id faerit, erit morus proprius intendebat per hoc declarare ioné effentia-
lem, & accidentalemn , dicerc.n.ali-
Et , fires nen inuenitur in tems peresafi fecundum quod eft inva mem, pefibile eft inwenire fepus snaius tempore cuiuslibet exiflen fis in tempore.V nde nece[fe eft vt. omma exiftentia in tempore cenfincatur à tempere, [icut alia exiftentia
G iffentiain aliquo : vt locus contifient vem que efl in loco.Tempus. igitur operatur aliquid tiffis emsubus rebus , vt fumus afueti ditere quod tempus inducit [enetin tem,Cr" cerrumpit omnia C7" faext oblisaféi omnia, et nen dicimus pe docere,ey" remmare,eo* me orare. tepus.n. per [e dignius eff ^t fit cau[a corruptionis , quia eft. fiummerus metm: (2* motus ens . 2t anifeffi efl igitur ex boc,
H quod res eterne , [ecundum quod Jünt aterne m effe, nen fint. mte pere, quia tempus non continet il. Les nea, men[urat ejfentiam illarum.Et fignum eins efl , quia non eperatur 1n eis omnino, ficut illud, quad mn cil in temporc.
317 — Intédit in hoc capitulo dare differeniam interilla, qua non fünt in tpe, que (ünt,& dicit: Etfi aliquid non cft &c. & ifte (érmo com ponitur (ic. Oé, quod eft in tpe, eft ineo,vt numeratum in aliquo nu-
I mero: &oé,gd etin aliquo nume 10,numerus exceditipfum in duobusextremis: o€, qd eftin cémm tempus excedit ipfum in duo
exuemis, Et maior propó in hoc fermone, (.dicés qr res ft in tépore, ficut numeratum in nume- 1o eft manifefta p (e ex declaratis, & ffr minor. D.d. Vnde necefle eft, &c.i. vnde neceffe € vt ofa cótincátur tpe,& tfs excedat illa.Et intédit p hoc, qd d.ficut alia exiftétia iliduojd ch ficuc oia d attribuunt alicui cótinenti.v.g.ficut arnibuif
aliquid loco, vt4qua vafi.locus.n. K continet locat, vas aquá : & fik tfsexift£tia in iilo & numerus vit numerati. D.d. Tfsigitur &ci.tfsigió, fm Lb id flentiain ipft uitur i hoccó-tinésopcrans ,. motus totius cceli eft diccie ipfum operati im &sexiftétes in ipfo 'COfTüprionis.& i6 o&s cucniütin hoc,gr inducit (enc&tut£ , &corruptio- Tota &cuó dicunt ipfum reno uare,& docere, D.d. cám, pp quam. atmibuifei corruptio, nó gfiatioz & fi vtrunq; inueniat in ipfó , quia fequif motá circularem.& dixit,t£- LL.
n.per fe &c.1. X holesatmbude Ennsption, &n6 pencration£. qi.cum tfs attribuirür per fc ope-
fatiói, dignius eft vt attribuaf operationi, que «ueni cflentialiter in aMoo nz
requá fequittfs in motu.&. liter infe shamidliecis (e haber, pip. Mewpip füm auferarur resà füa fübftantia: qr reri &ifta ablatio inducit per fe corru- fua futa.
püoné rei: licet inducat generatio- Vid diop BET rebus generatis per accíis, b ex Pofirüinmotu igitur inuenit gencratio p ac aRALE cidens,& corruptio p fe: & ex t&po- ph.cc.cs. re inuenitur vtrung; per accidens : Vide cix. fed atio per acchis accidentis. u tfs.naccidrtet, cui accidit genera- Mp. tio ex motu, fequif ex illo, f quo i "rue inuenitarcorrupto p fe. corruptio gfauo i igit attribuxt eiquaft fectídario, £ puis neratio quaft per accidens »
Eum declarat illaque [s acu tpe funilla, d tfsexcedicez vtraq; vtrüq; pec parte , declarauitex hoc q res qter- acid ne non funtin qe, fic. Tfs nó con- pesti tinet rescternas:& continet reseXi- (ris cocftétesin tpe : ergo res zternz non. rupiove. funtin tpe. D.d Ecfignd eius, &c. toidtei] induxit hoc ad confirmandum ex Eget." 9C, fra 11d.
Liber Quartus 192
À hoc, apparet fenful,& intédit per res. ends corpora cxleftia. appaxet.n. fenfui q tfsnon operaturin is: fed ofa, qug funt in tpe, tempus.
f in eis: efgo res zternz non. füntia tpe. D.d.ficutillud, gd non.
eft in tpe. & innuit. t2 a mam. ria. colpora.n. cbe, licet non fintin tpe,& fth qp tps nó cóuner il lad (ant coeriftentia cum. f.p cfle corum,quod eft f motu,eft eocxiftés c efie temporis coexi tiaquantitatis cum quantitate. res autem feparatz non habent continentiam,neq; cocxiftétiam.& ideo B dixit: ficarillud quod n6 eftin tépore,ideit in aliquo modo. oR autem tps menfuramo tus cít, erit & quietis menfura fm accidens, omnis.n. quiesin tempore eft, non,n.vt quod eft jn motu neceffe eft moueri , fic & quodin tempore.non.n.tem pusmotus eft,(ed numerus mo tus. in numeroauté motus pót 2ND SET efle& quiefcens.nona .n.omne tic, fe immobile quieícit, fed priuatü gnoxum motu, aptum aüt natura moue Inns ti ficut dictum eft in prioribus. ei atn Effeaütin numero eít effe que mooer. dam numerü rei , & menfurari 9gph16. effeipflus numero, inquoeft, quare,fi eft in rpeátpe.Menfu^ rabitautem tempusid,qd mo. uetur, & qi quiefcit, quaterus hocquidem mouetur,illud ve, roquiefcit, motum,n.ipforum menfurabit,& quietem , quan, taquzdam, Et, cum tempu men[uret moum, ryenrat 6t quietem. ennie.
vn. quiet efl in tempre.qumnizmn D emne uod eft n motu , neceffe eft "yemoueatur, familier & qid eft 3n tempere.tempw.n.non c5 may. fut , fed numerm metm. Cy" reif eft vt quiefcent fit in numersmo- 193.7" nen emne,quod non mouetur,nece[fe eff vt quiefcat,fed ons. ne, quod innatum efÍ moueri , C9* caret nutu , ficut. diximus (apes rius. E[fe antem alicuime in nume ro eft, "vt ind babeat aliquem nn meri," quod e[fentia ille men Y, füiretur à mamero,n quo eft.et effe alicuius etiam in tempore eft ve menfuretur à tempere. Et tempus. men[urat vem metam, fecundsom quod el? res mota ,ey* menfarat quiefcens, fecunda quod eff quie- Jéens . menfurat enm metum,co* quietem, quatm eft ey" queta ejf.
Cum dedarauit quód illa, que 118 exiftuntin tempore fünt in tempo re, femndum pila füntia nume- 1o: &omne,gd eftin numero, mé- F füraturab illo numero:ergo neceffeeftvtomnia exiftentia in. menfürentur à tépore : & quia t£puseft numerus motus: necefleeft vc méfüret res exiftétes in ipfo fm. qp fünt motgautin a&tu,& funt res motz;aut in potentia,& funt quicfeentes, & , quia manifefius menfuratres motas quàm quiefcentes,
& ratio eft in eiseadem , dixit: Et,
cum tempus menfüret morum,
menfürat etiam quietem , D.tamte
€ D. naemnit quemodo afimilir x &.d.omnis.n. quies in tempore
si& neceffc eft vt difpofiuo motus. dicimi
in hoc fit ficut difpofitio quietis, ff quies dicitur e£ in eempore fm
,quem dicimus motum ef. án tempore, fm q» menfürarurà temporc.Et, quia aliquis poteft diere q res fünt in tempore, fm fant more quiefernset mE fium mom:engoq (cens nó « in tempore, eftquicfees, Leo dixit quoniata nóbmnequod eftin motu, &c.i.& n6 debetaliquis dicere, q res non eftin &cmpore,, nifi fit moa. qf quemaántodam illud, quodeltin nota, iin re mota,eft ficut difpofitio nofira cum motu totius, non conun- [58 cog fr tiom ineft difpo-
itio in.
[uz fant in emy ideft nonk Dquirar incisvifint fe;
motz, D. it declarare qp tem.
eit dignius doo q motus fecá-
im q non eft motus, fed-nume-
r0s motus &.d.tépus.n.non eft mo
tus &c.i.& tépuseft digniusin hoc
motus, vt in eo inucniatur quie
» qfi terapus non eft morus,
fed numerus motus: poffibile cft
vt quiefcensinueniatur in numero motus, cum (it poffibile vt inuenia
furin motu; fed effe cius in nume- Quicilis ro moruseft dignius Etquia quie- Pd, fcens dicitur tranfumpuue, vt dici- 9e quo tur q poli funt quicfcentes,& dicifü,alis ve tur vereíneis, que innata fünt mo- 32 9€ vcri eflentialiter &quios,que eftin koe Yera quies incapit de- €larare hoc,ne f co cadat deceptio ,
& dixic & nó omne morum neccífecfl,vtquiefcat.Sc.i.& non omne
ens neceflc eft vcdifponatur p quie. temjíed folummodo illaque inna-
12 funt moueri effentialiter. $c ideo K. dicimus g corpora quiefcüt,, & nó Priaerpá,
cimus $ eft quicícens, cum non fitingatus moueri . & fimilis difpofiio eft ia omnibus accidenübus.&cum ralis fuerit expo fitio,tunccum dixit : & non omne motum, intendit & non omne ens nifi terror in libro, Et force vult secunda, notificare modum motarum terí, quz xecipiunt morum qüque, & quictem q |j: & (unt mota, que inna func eere mori
& non omne motum neceffe eíl Tzquieicanfed quicfdter modsil lud, quod naturaliter habet mouc L ri & carct motu apud quiet£ . & fic. innuitque mota, & quz quieícentia funtin tempore,& que nó fünr. motz.n.femper non füntin tempo Moa (p& re, vtorbis, & fimiljter quiefcentia sücispee mper,vt terr2,cum tempus n6 cx adem cedat ipa , Et, cá narrauit qp quies ia fp, menfürarur per rempus, ficut mo- cuttra.có tus menfüratur : qín modus, quo filefip, c dicimus q quiefcens eftin tempo- £2.25 & re, eftidem cfi modo,quo dicimus 1:o.1d£. v
motum eftin tempore: &, pnó «e. 109
auiur vcomne, quod etin tempote, fit motum , qt non fequitur vtillud,gd tu, fit morum : immo illud, qd eft jt in tépore, eft remodius ab hoc, qf tempus non eft motus, fed numerus motus : & , cum fit poffibile vt. quicícés fitin moto, dignius eft vt. inueniatur in numero moti: &, cff narrauit ét qp quiefcentiaque funt in temporc, fünr mota que carett motu, incapit demonftrare ex pre dictis, q» neceffe eft ex pradi&is vt Tempus menfüretquieíots dixi: X ficut diximus peus decht cum pofücrimus illud, quod declafarum
Liber Quartus
À ratum eit prius, f. p efíc alicuiusin
m dem Todd eftin nume
10, habeat aliquem numerum,qui
fureteflentiam eius : &, cü po
füerimus qp efle alicuius in tempo-
reeftefle eiusin numero : manife-
ftum eft, q ex hoc conduditur
effe alicuius in tempore eft vt tempurmenfuretefentiam ciue Eri
expreffit maiorem propofi:
& conclufionem,& tacuit minor ,
uia eft manifcfta. Et, cum cóclu-
t, p omne, quod eftin tempore ,
menfuratur à tempore : & quieícés.
eft in tempore : condufitez hoc.
B quicícens meníaratur à tempo -
1e: & fimiliter motum.Etquia ifta
ebclufio eft manifefta , & fimiliter.
Part 50
minor propofitio, in fermone hoc
dimifit minorem propofitionem ,
& contentus cftinducere modum.
menfüradionis motus, & quieusa
tempore, qf dicere modum cóclu.
fionis habet in fe conclufionem,li-
cet nó expreffe. & ideo induxit mo
dum conclufionis, Émodum mé(u
rationis quietis, & motus à tempo-
1e. & hoc fecit fm abbreuiationé.
Et dixit poft, f. poftquá induxit có-
dicentem q omne, qd
€ cítin tempore , menfüratur per té-
pus: Ettempus méfürat rem mo-
tam,&c.i.&,cum fit declaratum ex
hoc ferinone q tempus menfürat
morum, S quietem : ergo méfürat
zem motam, fm q rescit mora, & quicícentem , fm qp eft quicfcens ,
non fm q cft mora. & , quia quies
piuxriócs cfE priuato motus : & pnuationes
termin&. terminantur in refpectu habitud ,
Micipró" & menfürantur : neceffe eft vt mé-
ld&,.de fürano quiensá tépore nihil aliud saccis fit urare priuationem. mo-
Miri H3 tus: ergo mé(urat morum , & ems
195 Driadonem. & hocintendebatc D.
ixit, menfürat.n.motum,& quic- frz.c.110, tem, quanta (unt : ideft menlürat T9«m&s motum,quotus eft,& priuationem pe, acer eius. menfurat igitur motfí primo, s&ialr, & & eflentialiter, & quietem fecüdo , geté (edo &cper accidens clicet fm qp eft pi pir atio motus. ficut acciditin com- jo, prehenfione habituum , & priuatonum . vifus.n.comprehenditalbum per fe, & nigrum per accidés, fm qeft priuatioalbi, & fil eft de ofbus habitibus, & priuationibus..
Quare qd mouetur nonfim p. pliciter erit menfurabileà teny * pore, quatenus quantü quod^ dà, fed quatenus motus ipfius quantus eft, Quare quzcungs Effe f ze neq mouentur, neg quiefcüt, £P non funt in tempore. effe.n.in t4é fup. temporeeft menfurari tempo» «c 14. re : tempus autem motus, & quietismenfuraeft, .
Motum igitur mon fanpliciter menfuratwr à tempore, [ed [ecundum quod motus ems efl quantus. Ergoneceffe eff vt illud, quod mi. mme mouetur neque quie [cit non
fit m t£pore. intentis.n.eie , q
eff aliquid efe sm tepore,eft ipfum menfurari per tempus: et tempus efi menfura motus , cy" quieti.
Cum pofüerat, p res zterz n6 119 menfürantui à tempore, quia non. excedit illas, & declarauit etiam q» tempus menfürat morum, quierem,nititurená declarare ex hoc,» 3lla, quz non mouétur, neq, quie-
Ícunt, non funt in tempore.& quia. hocnon t, donec declaretus Phyfi.cü có, Auer. BB qp
€ qitempus non méfuürat entia, quz excedit, nifi fecundum qp funt mo- 12, aut quiefcenta tantum, dixit: Motum igitur non fimpliciter méfüraturà temporc;ideft &,cum con fyderatum fuent menfürationem motià rmpore, apparebit qp non. menfürat rem motam, feculdum eft mota fimpliciter, verbi gratia. lubftantia, aut quantum, aut quale, autaliud molorum eflendi, fed fecundum q motum eft in predica menro paffionis: (ed motum, fm. qpeít motum , eftin przdicamento, fcilicet fecundum quantitatem
tiocuius conuerfám per contrapo- K fitionem accepit, eft dicens qj omnequod ít in tempore,cít aut mo tum, aut quicícens , incopit declarare hanc propofitionem cx przdiis de (ubítanua temporis, nouficando caufam , propter quam tem. pus menfürat motum , & quietem. tanti, & dixit: intentio enim cius, quod eft aliquid effe in t£pore, &c. 1.& fignum eius, q omne,quod eit in tempore,eft motü;aut quiefcés, cíLqn manifeftum eft per. By cre aliquid efle in tempore, eft tempus menfuret illud. & quia ip- L
H accidentem motn . & hoc intende. bat, cum dixit: fed fecundum g motus cius cft quantus, & eft manifeftum quód , cum non menfuü- Tauit rem motam, fecundum quód eftmota fimpliciter, fed fecundum
juantitatem. accidentem motui, lignius eft ipfum non menfürare aliquid, fm qp eft ens . & fimiliter. eft intelligédum de quicfcente.qii
füm tempus eft menfüra motus, & Méürans quietis & menfürans debet efle de dét2 ehe genere menfurati: fequitur vrom- je. ne, quod menfüratur à tempore me.t.c. 4. menfüretur fecdum quód eft mo p licen tum , aut quiefcens . linca enim E6117 menlüramur per lineam , & corpus C fGcà corpus, & füperficies pet füper- tunc fcia ciem . & hoc manifeftum eft.Sed eritperíeinduxit hanc rationem : quoniam chon. &c.
non meníurat ipfum, nifi (cundi quód exiftimatur in co quantitas, non fecundum g eft quiefcens fim. liciter quánitasin quiefcente exifimatur exiftimatione quicus in 1 refpectu motus. Et, cum declarauitquód tempus menfüratens, fcum qe mori, autquiefts,
non fimpliciter, fed fm quantitatem accidentem morui , & quiet fequitur ex hoc, vt quod non mouctur, neq; quiefcit,non fitin tempore. & hoc fm conuerfionem per. Contrapofitionem . quoniam hac propolitio, Omne, quod menfüratura temporc,cít autquicfcens,aut motum,c5ucrtitur ficomne, quod non mouc&neq, quiefcit; nó menfüratur à tempore &,quia propoli-
cum fcirut cauía cum fdiétia, unc fcientia rit perfectior,
Manifeftumigitur eft p neq omne, quod non eft,eritin tem pore,vtquzcung non poffunt M aliter effe, vt diametrum effela^ teri comméfurabilem, omnino fim&fura quidem eftmotus tempus per f aliorum autéfm. accidens manifeftü eft qp, quo^ rum effe méfurat , hisomnibus erite& i quietejaut motu. Que« Cüqnigitur corruptibilia, & ge^ nerabilia funt, & omnino qux aliquando quidem funt, aliq veronó, neceile eft in tempore efc, cft,n, tempus quoddá ma^
Liber A ius, quod excedet effe ipforum, & id, quod menfurat fubftan, tiam. Éorum autem , quz non funt, quzcunq quide continet tempus, alia quidem erant, vt Homerus aliquando erat , alia veroerüt, vtfuturorumaliqd quz ad vtrauis continet, & adambo,vtraqy & crát, et erüt. Quiz autem haudquaquam có tinctnegs erant,negs funt,neg erunt. funt auté huiuímodi co. rum,quz non funt,quorum op pofita funt femper, vtincom.^ B menfurabilem effe diametrum. femper eft: & non erit hocin tempore: neqpergo commenfu rabilem effe . quapropter fem^ pernon eft , quoniam cótrariü eítei, quod femper eft. Quorü autem contrarium non femper eft, hzc poffunt & effe, & non eife, & eít generatio , & corru/ prio iplorum,
Et manife(m eft quod, qued
sen fien mae tiem eft intem.
6S v.g alind , quod tpofüibile efr
€ I" yi pi afmetrum cofte . quoniam , fi Yniwer[aliter tempo eft menfura mo tus. per fe , €" menfürat alia per accidens manife(ium e[i quod em me , cuis menfurat effentiam,e|-
Quartus Jentia emnicilisn erit i boc, quod D mouetur, aut quod metwe fit yn eo. poflibil. Omne igitur corruptibs le, aut generabile , e "miuer(aliter omne, quod eff in aliqua borayet non eft in alia, eft ve. Fitin tempere . eft. enim. aliquod. tempus , quad excedit e[fentians iffarum rerum €7* quantitatens fibffantiarum , que [nnt inea. Non ens yero ild , qued ex eo tempore terminatur , alind jams. fiit ,'Vt Homerus , qui am fuit R. 3n aliqua bera C7" aliud erit, vt. quedam fittura. (o7 tempus continet Ytrunque modi , fi ex ytralibet parte infpexeru. Et quod ex. men ente men determinati à tens. pore nunquam fuit , neque eflnewe erit , C9" ila , qua funt talia, funt illa , quorum oppofita unt Lol meceffario,"verin rata, "yt diametrum de limetrum ce fe femper eft Joc gitur non erit. jn tempere , neque fanetrum et Y 1deo ejt non ens femper ,quiae[ contrarmm e , qued e[t femper. ens. Ila Yero,quorhi contraria nan fint femper , po[funt efe , et non effe » €7* generatio , £7" corruptio Jemper eff sfterum .
BB Hj Quis
lj &cens non femp,& non ens
&cít duobus modisnó ens femper, & n6 ens nó femper, S&eftiam deq tempusnon menfürat.
HR 110
€lararum. ens fed méfuratexeoillud, furatione:
cuiuseffe non femper cft , incapit Erdeciarare hic qr vempusoó mé-
fürar non ens femper, fed illud, cufusnon effe n6 eft femper, & d. Et. manifeftum eft, &c.i. i
eft igi illud, quod eft nó ens, Son unt eins duo modi in tempore. qfi moduscius, qui eft nó ens Y emper, non eft in tempore, quemadmodum modusenns, quod fem peret, non eftin tempore. &illud, 8 eft femper non ens, eft illud, qd ibile eft, vt fit aliter ab eo mojuo eft, v.g.vt diameter fit fime tereoflc. Et, cum narrauit q» tempusnó menfurat illud , qi dtnon ensfempjinocpit dare caufam quam tempus méfurat illud, q; menfüurat per fe per acctdens: c €x hocappareat impoffibilitas m£ farationis cius ad illud, quod fequi tur menfüraionem illius fimplici
L1 aer ieseq parcam tom frat ] non
Prciludo nino. Etdixii quoniam fi vt, &c.i.& hoc, dicimus de menfüratione, aut nó men. ione priuat Gis à tempore, apex predictis füradione pesi vniuerfaliter tem. pus menfütat de entibus per fe mo tum,& menfürat alia entia per acci densj. quia coniunguntur c motu, manifeftum eft qp omne , cuius effe menfurat tempus menfuratip fum, fecundum q eft motum, aut
fmqeítmobile: illud autem, qd M. non poteft moucri, efle cius nó m& furatur à tempore. Et, cum declarauit qptempus mé(ürat de entibus. illud 1n quo eft motus, aut potcft effcin co, dixit: Omneigitur corrupubile, &c.i. omne igitur, quod fuerit corruptibile, aut penerabile, & vniuerfaliter illud, cutus tempo- 1210 füocíle,& non efle funt tcrmi nata, necefle elt vc efle cius, non. efie cius fint in tempore: quia efie motus eft poffibile in non efle cius, & non eíLita in co quod ct nó ens femper.
Liber Quartus
rum,cum fünt confyderatc in fübje&o propinquo cis, funt termina. ta per tfs. Et quafi intendebat noti ficare ifte modus entium eft ille, cuius effe, & non effe menfürat t£nb ille cuiusefle, & nó effe eft s Glabi- femp. Erquias bilia, & cor- Jie, & cox rupnbilia. [urantut à tempore macho, duabusde caufis, quarum vna eft, à tgedua quia fünt mota, aut. mobilia, fc- Mráe cin. cunda a(iteft , quia tfs excedit illa. in vuraq; parte, & if dedit caufam. imam in hoc,& modo induxit fe cundam, & dixit efl.n.tempus, &c. D i.&,cficgenerabilium , & non effe demand mp ga cre diteflc corum & effe fübicctorum, quz innata fünt, vt in eisinuenan tur ifta. qii per hoc , quod excedit. efíc fübicctorum , excedit tempora. priuationiseorum., qfü t£pora primaionm rerü li oi übie&orti lo- Tomo quibuseitpofliitusclen diillarum rerum.v.g qfà priuatio m ic fad efle, ter-
Non efto se, f, quod prd ü cfle, minatur] v epus, qfi acopimurin fece din refpectu. [n i propinqui ei. v.g. fuco p. exquo fperma adiuugekatur ui Pod Goguine menflruo. cum am pri- 16iteo rc U4£O eius accipitur T refpedtu pofi oro. Vi bilitatis eus in prima matena,, ine che. uetietur infinita in przterito. & fi- 1-€21o5.. militer priuatio eius , qfi priuaf' res.
priuai qp
"^ inpreterito,eftinfinitaim futuro. fm hoc igirur, fi dicatur in iflis tempus terminat priuationcm cosum;erit fm vnum modum.iila.n. ficutiam diximus, non eft poffibile vttempus menfüret fuum non. dien re fübiecti verminan.& priuatioque precedis efi, Ccum quo eSiunpiti pot
195 fibilinsefíentiz. priuato vero qoe eft poft eflc, cum non coniu
ia polis rior & hoc non eff nifi in rebüs recipro eatis : non menfürarur per tempos. omnino. illud autem, per qd menfüratur cfle alicuius fecüdo, & fung illa, que reciprocant tempora fiarum priuanonum, fünt terminata
tempus: vt qfi aqua Eoseck Erie tacrer qui & (abftantiá im Tabilium, & corupità ium, propinquam,innuit,cum xit : & quantitatem fübftantiará, 1n quibus fant. qín priuationes rerum terminatarum fünt in fübfti- E tijsin quibusinueniuntur res. Fr, cum declaratit qj tempus n6 men furatilla,qnorfi priuatio € fem quia non menfürat pnuation£ ali« xiussifi in refpe&tu fui effe ifta. nunquá habebunt effe, ideo tépus non menfurat nó effc corum, cum. hoc, q tempus & non excedit non eflc corum . & declarauit cum hoc qp tépus menfüratentia fm qj (uns b,inccpit& inducerefm modt pri vatorum,& fantilla , quz poffunt. menfaran à tempore, & dixit Nó ens vero &c.r.modusvero n6 entis, F fof patonem cfe pum effeantin ito, vt Homerus; autin faruro,vtedlipfis et alia fura. 12.& eft necefle in priuaris,que terminanf à tempore, vt fintin prete rito aut furo, qui pio 208 Panlo aur,nifi in. eius,cu n5 imagi iust priuaGo. &idei cum étir- mnis minatur à tempore, ent per refpe- ceca» &um cius; ad uenis 1lliusrer priuaio. iuam. & i |ui, vromne,cu ldé fup c. Feet li cive velt nt&ib. BB. ij in
Gin rerit, mín futuro . D.d.& fs continet, &c.i. & tempus continet. iftos duos modos effendi, (qd iam fuit, & qd crit: fiex viralibet parte. inf f. ex futuro, aut przuerito. EtintendcBat innuere per hoc, qpeaufa in hoc,g tempus terminat priuationes iftar reri, ita, cp poffu. mus dicere qp tocanni funt clapfi à tpecclipfis, eft hoc, q hoc tempus termihatilla. & i6 dixit pofl, Et qd eftex non ente, n5 determina£'à té
id eft& illud, qd nó ens,qd
inatur átpe,cít ecóuario nó enti,gd n6 determinatur à tpe.non.
H ens.n.gd determinatur à tpe, eft il-lud,gd fuizauterit:non ensaüt,gd n6 determinatur tépore,eft illud,
d nfíquá fuit,aut erit,neq, eft mo .Et, quiaifle modus non entis differt ab illo modo alio in hoc, voppofitum illus inuenitur qfq;, & oppofitü iftrus muenitur femp, dirti eque ant lia, Mi el rid huic: i priuacióis hoc, Bpofiushcisclt emper, dia metrum effe fimetrü coftz.diametrum.n. efle affimetrum eft femp : & ideo ipfum cfle fimetrü nunquá eft.D.d.&hoc n6 eft in tpe, neq; fi- T metr ,i.&ipfum effe affimetrum non eftin tpe, quia eft neceffari( : neq; & ipfum effe ftmetrum eft in tpe, quia eft oppofitum ad affimctrum, D.d.& idco eft nó ens femp, 3.& 16 diametri cfle fimetrü eft n$ ens femper, quia eft cótrarium ei, qdeftens femp.Cad affimetrá. Et, um narravit o illa, d funt femper. juata, funt illa , quorá contraria
it femper :& funt illa,quorá c£,
& n cflc non vcrminat tfs: narra. uit fecundus modus priuationit
eftoppofitus ifas,& dixitillaauté,
quoráü contratia, &c.i.priuata a(ít, quorá contraria , &c.i. priuata autÉquorum contraria non funt fem pen poffunt effe qq; & n8 effe qi que , econtrario alio priuatióis,& generati o,& corrupnio funt femper hoc modo entium.
Quo pato ipfum Nnnc cótinuat tempt. Ded; alio fignificato ipfim Nwuc. Et. quid bec eifeen [7 Mundos
lom, Nuper, Quondam, c» Repente.
Et quod Tempe corruptionis per fe
magis » generations autem magis per
«ccidens efl caufa Ce. 7. L
Pfum autem nunc eftconti^ nuatio temporis ficucdictü eft .continuat.n. tempus f teritum,& futurum, ofno ter minus temporis eft . eft.n.hui? uidem principium,illius auté nis, Sed hoc non, vtin manentemanifeftum eft , diui^
ditautem" potentia, &, quate *, 1. &pe nusquidem hmói,femper alte; vata.
rum eft ipfum nunc: quatenus autem copulat, femper idéeft. Vtin mathematicis lineis, non n.,idem femper, vnumq; pun^ € eft intellectu: diuidentium
n." aliud eft: quatenus autem *, 144i eft vna, idem penitus eft. Sic et &ahud.
ipfum nunc aliud quidem cem poris diuiflo $m potentiam eft, aliud autem terminus vtrorü^ que, & vnio. eftautem idem, & fecundum idem diuifio, & vVnio:elfe autem non eft idem,
amflans "vero efl copulatio tem.
prie, ficut didum efl , copulat.n.
Liber Quattus
A fempm prateritum cum futuro , et extremum t :quiaeft pnoop «rte, Feline
eTnem cut eft m punt dr fi ap ifm nfl e
ex potentia. C" fecundi i.
quod inflans eji tale , (emper eft
alind db ds:er fecundi quid li
at, [emper eft idem.Et quéadmo
duns sgitur in line matbemati-
eis, puniIns acceptus in eis inima
B ginatime nn femper eff idem:
uenia cum dimi [erimus linea per
Alum erit. douer[a : fecundi vero.
uid e[Pynum efi nece[fario ide.
Et fimiliter etiam in(tans eft quo.
dameds dinfío temperie in poten-
i4, C7" quadamedo extremi , C77
adunatio dueri tcporié. c7" aduna.
fio, et dinifio funt idem in eedem:
effentia vero cori sun ei eadem .
121 — Cum narravit prius ginftansin
Tte eft rand undas, üo €
ia. jonétus Aio c vnus mulas
reuerutur ét hic, & complet intétio
BÉ inco, quia indir inducere mo
juo. itur pücto, [uo
Aedes Ita in pulatio temporis. &c.i &il
P din hocg tempus prevcrium
eftcopulatum cum futuro,non di-
nifumab co. & cfteadem caufa in
hoc, qprzuritum diuiditur futu
10. qi per hoc, juod eft differen-
tia,vel terminus communist cau.
fa continuanonis preteriti cum fu-
Part 51
tuto. D.d. Sc extremum temporisi.
196 &eftexurem( duort tempor . fü- D. muripanqo fm ct principio pre teritiautem fm q efl finis. Et, qa
unctusin hoc eítficutinflans, Cin.
p copulat lineam,&m cp eft ter. minus cóis duabus lineis infimul , & diuidit illá, fm q» eft finis vnius, & principium alterius, dedit diam. in hoc inter inftans, & punctum, & dixit: Sed hoc non eft manifeftá , &c.i.fed hzc diuifio, quz eft in inflant, C qfi eft principium. futuri, & finis przterin,& fimiliter copula. tio, non eft manifefta, ficuteít in puncto. Et caufa 15 hoc eft. quo- Pás*ac- Biam punctus aceeprusin lineaeft EU r fixus demonílratus bis,& inftás nó eftfixum,neq; demonítratum bis. mobi, D.d.&inítans eft punctus ex poté- (; iftisn5 tai. &inftans, quia eft non fixi, &firi.neidco eftin potétaa & punctus, quia 3 deis, eltfixuselt in actu: & ficinflans fc (s cor cundum veram fimilitudinem eft 1o. punctus in potentia, D.d. & fecundum q inflans cft cale &c.i. & (ect dom qinfansli tempus , & diuiditillud, quando accipitur fm q» ks diuidens, eft duo fm tmminos: n.prinapium futuri, & finis pre
teriti : & » ium eft aliud de ne fecun: initioné,& fecun- P dum g eft differentia,vel terminus communis eft idem . & hoc intendebat, cum dixit: & fecundá quód ligat eftidem. Et, quia hoc manifeílius eitin pancto cum lineis,
uàm in inftanti cum tempore, d.
t quemadmodum igitur in lincis mathematias,et cc.i quoniam non erunt idem omnibus modis, fcilicetquia eft idem vno raodo, & & duo alio modo . D.dedit mod, quo non füntidem , & dixit: quoniam,cum diuiferimus lincam,&c. BB inj idell,
nea éde-
G idefl,quoniani, curn diniferimus li neamper ipfum, erit finis vnius linec& principium alterius: & fic fz cundum principium, eftalterius rationis ab ipfo m q eft fims. D.d.fm vero eft vnum, &c.i.fm vero gp eft vnus püctus,nó eft in eo
Vn? pun- diuerfitas, & intédit qp vn*püétus p us p fc € (cé duo fm róné : & fm. geftduo dd. 19 diuiditlincam : & fm pet num pbj.&.14. copulatillam.Er,c( declarauit hoc de pun&o cum lincajinocpit decla
rarc hoc de initanti cum tempore,
& dixit: & fimilizer inftáseft quo-
&cji filrinftás quod&-
H modo eftdiuidens ifs in potentia, nó in a&u in preteritá , & futur: & cft modus, fm qué eft duo, (m
eft principi vnius, & finis alte-
rius:& alio mó eft extrem cóeam. bobusgd facitilla adunari:& é mo
dus, fm qué eft vni : & ita eft vn
in potétia.D.d. & diuifio,& aduna-
tio funt idé in eodé,&c.i.& diuifio,
& adunatio funt vmuseffentig m.
vero cénti&,& defininoné differt :
qfi definitiócs cori funt cótraric .
Diuifio, 4 & ifta diurfio,que accidit pácto,eft
srcidic P diuifio relatima,non in eius fübíli- [ood ja : qífi punctus nó diuiditur, fed
«| folummó diuiditur fm qp eft prinva, fre cipiü in refpectu, & finis i refpectu.
fuba.Idé. ND N €phycé. Ipforum igitur nüc hocqui 17. — demficdraaliud autem, cü tps,
qd eft huius,ppéfit. vt veniec nüc,ga hodieveniet:venit nüc, gqahodie venit. à veroillio ge^ fta funt,fuerunt nó nüc, neq; di luuiü fuit nüc:& tfi cóninuü t^ pus eft ad ipfa:fed quia nó ppé,
Quedam igitur dicitur inei
inflans fic , 7" queda dicitur alio
modo in tempere prepinqm ifti. K. ficut dicimus Socrates "veniet nic, 1d. efl veniet bedie:et venit nunc, 1-venit bodie belli Yero,quod fuit sn tion nen eft nic, quamuis tem pus fit spfí continuum : quniam. tempus erus non eff. propinquam .
ena seft illud, quod ita fc habet ad tempus/ft cut punctus ad lineam , & hoc nomen inflans vitatur tranfümptiue de tempore propinquo huic inftan ti vero, & de illo, quod continetipfum ex vtraq; ptonotificauit hoc , ne aliquis exiftimaret qp verum inftanscit dwifibile, S dixit: Qued& igitur, &c.i.qued£ igirur anribuun tur huic inftanti vero , & quzdam. arribuuntur tempori propinquo ifti, qp tempus nominatur nomine veri inftátis. vt dicimus,Soc. veniet nuncj.in hoc infanti, mtendendo qp veniet hodie, aut in tempore pro
inquo huic vero inftanti &. D.d. DS vero quod, fitim Inom,&ci bellum vero, quod füit in Ilion, n& dicitur efle nunc : licet hoc tempus idem fit conunuum cum vero inflanti, in quo fuit bellum : quomá M. hoc tempus non eft propinquum alli inftanti vero.
Ipfum aüc Aliq, rfs € deter minatumad prius, et pofterius nunc. vtaliafi capta eft Troia, & aliqfi eritdiluuiii.oportet. terminariad ipfzim nunc. eri ergoquantíi alic ad hoc rem^ p?, etad illit & eratad periti,
sraido era eff teripus term matun pud in[lan: praceders v.
£p: quande fiit capta tlien,et quan do
Liber Quartus
A de fuit dilsuinm. quonam neceffe E finiatur apud inflans pre-
fens . quando igitur futurum , eft liqua menfura temporis inter fu turum,C77 Hlid:qu.inlo preteriti efl menfura tempori inter infans Bwnc,C7 preteritum.
Vult in hoc fermone exponere dictiones víitatas, qua: fignilicátin tentiones exiftenres m tempote , vt. quando,& ecce,& pauloante. & in-
ità qua".do, cum fi: famofius,
& xit Quando vero eft té£pus ter- 3 minat apud inftás precedési.hec aus dictio Quando, fignificat tem pus terminat quítitaus per inftás rzcedens, quod eft principium il-
Tis facti de quo interrogatur, &in
flans pofterius, quod elt finis ilius
f&i quádo illud tempus notz fue-
nt diftantia: ab inftant prafenti,
D.d.necefle &enim vt finiaapud inftans, ideft neceffe cftcnim vt finiatur empus,de quo interrogatur r quando, 1. determinetur per inins prafens f diftanca cius ab eo v.g.cum dratur, quando fuit capta
Tlion,& dicetur,in tali dic,talis mé- € fis;alis anni, dicsenim terminátur
per menfem, & menfis per annum,
& annus per fuam diltitiam abin-
flant praenr.& fic dies, in qua ca
pebarur terminatur per in[lás, qd efl principium , & inlans auod eít finis, & pei fuam diftantiam ab inftana prefenti& fimiliter, caprio feeritim quinq; horisaut fex, tunc
ill horz tzrminantur per tria ini gitur futurum, &c. cft quantitatis inter duo v. [tantiafururü, (.quod cft ante fadt, & futur, quod eft poft.
. ET
197 D.d.& quando preteritum eft qu£ Bl titatis tempons inter fururü nunc, & rzteritum, Etintenditinter fü tuiü,quod eft poft fa&,& preteritumquod elt anre ipfum, & hoc ré pustermipa:ü per duo inflantia eft. terminatum per prafens inflans, Si vero nuilum tempus eft, quod non fit aliqfemneerit cé pusfinitum. Deficiet ne igitur? Annon. fi quide femper eft mo. tus-Aliud igitur,autidem fepe Manifeftum eft,cp vt motus, fic. & tépus eft.fienim vnus, & ide fit aliquando, erit tempus vnü & idem: fin vero non , non erit, E Siigitur nh eff tempus, mfi fit qnte omne tempns eft fini fum. Vtrum igitur tempus defi. €iet,aut non? Amplius virum eft "ynum poll alind aut "vtrum eil ddem iteratum? Dicamus igitur, quoniam diffofitio temperis in hee
eft ficut. difpofitio motus . fr igitur motus eft m aliqua bora. ese tempus erit idem:c7", fi nnyteme pus non erit buiufmodi.
Cum declarauit p,quando eft té ? pus determinatum per in pu ccdens,& inftans pofterius, terminantia rem factam , eft terminat etiam pcr fuam diftantiam ab inftanti prafenti , incarpit querere. tempore,vtrum fit finitum, aut nó, & dixic Si gitur &ci figitur omne tempus poteft induci in tefpons fione ad quando:& omne, quod po teft induci in refponfionc ad quan« do.eft terminatum : ergoomne tépuseft determinasum: & omne de«
G terminatum eft finitli : ergo omne rmpaseft nimm dcc vnaqueg;
1 temporis ica, querédü Bra iud quod eft con gard ex pattibus finitiseft finitd, autinfinitá.cxiflimafigit, q compofitt ex partibus finitis eft finiti. & ideo diat poft: Vtrá igitur , Sc.i.vtrum igitur tfs,&c.&fi 0€ vfusquod ac epit pars tpis totalis,eft finit querendum eft,vuum difpofitio in vni uerfo smpor eft ficut difpofitioT ibusf. vtr vniuerfüm tép* eft initum,quemadmodá quelibet ps eiuseft finita.&,fi omne tépus eft fi
H nitumdeficit fui effe, & non conti nuatur.& hoc intédebat,cum dixit: vtr ts deficiet, aut non,i.an defi- €iatefle fm gen*. D.d. Ampl? viri. eft deme sd non "P effe, vuum OC, proJ remp"
fit vnum poft india. L] infinitos tÉporis fit propter generationem. & Coruptionem am in partibus, ficut eft difpofitio in moubus xóequentibu,& indmuiduis genera. pitibusaut eftidem,fed iteratur innitics fm q corp? fphericü moue
pocamt. tur circulariter. Sed voluit exprime wm. — re qimpoflibile eft épus deficere,
Null Met p* abfque
I licet poft dicat hoc, qíf hoc manife ftum cft per fe . quod enim deficit, deficit in aliquo tempore: &/fi tép* deficiet tuncerit tempus aliud à tépore defiaiéte . & ideo nullus poteft auferre temp, abfq; co quin ponat aliquod tempu s immo qui aufert
nar aliod xcmpus, ponet ipfum neceflario. &, rjr. Vide eum impoffibile eft auferre temp?.
siye femaner perferutari vtrum tem Toicu.
acquirat zternitatem ex fucccífione;aut cx reciprocationc, &quia té pus fequitur morum,dixit: fi igitur motus, &c.i.fi igitur fuent poflibile.
inuenirealiquem motum vnl cir- K cularem , qui fit caufa in omnibus motibus,tunc erit idé in oIbus motibus d circulare etiam.&)fi fuerit. impoffibile inuenire aliqué mot perpetui, (ed cófequens fuccefiud, tpa erunt fücceffiua: & eritimpoffibile inueniri idé tépus reciprocatif, fed füccedens, & fucceffiuum.
Quoniamautt ipfum nüc, fi nis,& principii teporis eít,fed non eiufde , fed preterici qd fL nis principiü aute futuri, vtha bebitcirculusin eode quodam modo curuü, & concauü,fic &C L tépus (em? in principioerit, & fine. & ob hoc videtur femper alterum.nó,n.eiu(de principiü, & finisipfum nüc. fimul enim. & fm idem oppofita eifent. &C nion deficiet itaq; tempus, fem^ perenim inprincipioeft. —
Et quia mflas eff principium, € finn temporis, (éd non eisdem. temporis, [ed eft finu preteriti t&-. peris, ey principium temporis futuri, ides difpofitio ems ef ficut di [pofitio crrculi- quemadmodum igi V. £u in circulo gibbefitas, C7" conca. Mitus fnt in esdem quadammodo,
fimiliter tempus etiam eft emper.
m principioyC?" fine. e7* ideo exifimatwr. femper effe "vnum poft alind.quoniam inflas mn eft prinepisem,et finis exudemn temporis. quoniam, fi ita ejfet tunc duo con-. traria effent in codem infimul.ero min deficit quoniam [emper eft. an primcipi.
Liber Quartus
4 Cumquefüit virum empusfit
5 PMeimagi mari rail
Á finis alteri* linez, &ectxra, nbaurem lofiss.1dé 3 fyc "n.
eftidé, aut
purs vlc *uitg difpofirio in hoc in tpe fequi difpofition£ in motu, fcopitinnue. ze mod. ex quo cerüficatop tfs eft perpetui & arculart,& q perpetui tascít ci ex hoc modo,& dixit: Et. |nia inflás Aac.i.&cquia inftans fm En fübftansá,& fuam. mamá en ri nistpi: iti, & principid futuri &cho nonefl ini ate tÉporis , fequi£ vt difpofttio eius fit psi pti qui £in arcalo,non pá&i, qui eftin linca recta. p&tus enim, qui eft in finca ti i ] Dp aisi aie pdt imaginari finis linec abfa; eo, qp fit principid alterius inftans vero, fm Spreens nó timaginarinift iftingués inter duo répora. f.prete riti & futurü,vbicüq; ponatin tpe, Ífiue ponamur in milldimo reteri 10 fiuc f millefimo faturo , ficut eft difpofitioin pundtoqui ponitur in cixculo,vbicunq; ponatur. Et,cum fueiitobiundlá huic, q» tempus fc- |uitur in fua fpecie fpeciem mot", p qinomni inflanti,in quo inuenitur yrincipium, eft & finis&omneii 5, inquo inpenirur finis, eft pnincipium,& ifta
eft difpofiio linez circularis cá £o imaginato in ea, neceflario fequitu motum circuli . eftigif motus circularis,conanuus , ztern*,vt. poft declarabirur. Et, cum narrauit g inllanseft principum , &finisduorum diuerforum,ex quo cxi ftimatur qp inflás cft diuifibile, aur contraria inuenitur in eodem, uemadmodum in circulo gibconcauitas.&c.1,$: quem
198 admodum in circulo gibbofitas, e D c6cauitas funtidé indiuifibile,& cir culus fübiectum gibbofitatis, & có cauitatis eft idem indiuifibile,& eft linea circulatajita inftans, quod eft politum prinapid,& finis, eft in fe indiuifibile, fed eft diuifibile in refpectu duorum. Etintédebat, quo niam quemadmodum nó fequitur ex hocquod pofuüimus, qj linca circulata habetgibbofitatem. »&concauitatem, vt inter gibbofitatem, Sc concauitatem fit aliquod diui(ibile, fcilicet vt linea fit druifibilis latitudinejita eft difpofitio in infláu,C. quoniam non ícquitur ex hoc, q
tincipium & finis, vt fit diuifibile. Deae dsicvndeesifümacur fem. per, &c.i. & quia inftans diuidit iépus "fignum à futuro, qui eft finisillius.& prinapium ifüus,xifti matur qp tépora funt multa , & fit. vnum poítaliud,& non eít ita.qífi, & fiinftans diusdit tempus quod modo, tamen copulat ipfum alio modo, vt poft dcdarabitur. Deinde dixit:fimiliter tempus, &c.i.Squia. de tempore non demonftzatur,nifi inftans tantá f. illud, quod eft ex cono eft,nifi inflás tantum,& nó eftita. demóftratur bis,& cíí hoc F eit principi futuri , & finis poeni,
efle tpiseft (empin Hw lu
o pá Sene dui infia itid
exiftimatur effz vnum poft aliud. Déinde dicit: inftansenim non eft principium,&c.i. & eft neceffe vt pus fit femper, $ nüquam deficiat, quia infláscft pnnaipium , & finis. & unpeflibile eft vt ic principium, & finisciudem temporis.i.ex ezd& part-.qi&, fiia effet;rüc idem edet Principium: finiseiufdem, & comodo, quod eft impolt. &;cd in-
€ infans non fuerit principium, &finis ciufdem temporis,v.g. praseriti aut futuri, fed duorum temporum, quotum, vnum eft przreritum,S al terum futurum, ergo tempus nunquam deficiet. qfi illud, quod eft ex o,cft infans : & inftans femper eft principium temporis, & finis tem. poris. hoc intendebat, cá dixit; pusiguur femper eft in prinapio.
Ipfumauté Iam, propinquü przfenti nunc indiuifibili, pars eft futuri temporis.quando am bulabisciam . quia propeeft te^ pus, inquo futurum cít.& prz teriti temporis id,quod nó pro culeftabipío nunc.quádo am^ bulabisci&ambulaui.llion aute jam captum efl,nó dicimus, qa procul valde eftab ipfo nunc.
Ecce yero efl pars tempora duri propinqua. snflanti pre[enti sndiifibili. "v.g. quando ambulabit?erce.i-tempus ,in quo efl am-
tam "yenit . C77 tempe-
vie preteriti sllud, quod non efl re-
motum ab inflanti- y. g. quado amy
I bulauit?ecce , 1am ambulauit.y*
gun dicimus quod ilion ecce capta.
eff,quonam captio eius fuut valderemota ab inflanti.
1216 — Cum defaipfit quando, & foluit quzftionem accidétem ex eo in t£-- Ps incapitctiam declarare quid
lignificat hzc dictio Ecce , & 4p ifta dictio fignificat partem téporis ropinquam vero inflanti, f.indiui Tidi Snduciturm 1efpófione ad quando.pars enim auterit in tpefü turoyautin praterito , verbi gratia,
ficut dixitf futuro dicere, qfi arnbu K labitSoc.et ridetur,ecce ambulat, quando ambulatio fucrit propinqua inftanc,, in quo fuit interrogatus per banc dictionem quando. & in preterito dicere, quando ambulauitSoc.& eccciá ambulauit,qu&do ambulatio fiit propinqua. infa tif quo fuit interrogatum. Et fiy
dus. qp hzc dictio non figni&ci [3 pusremotum ab inftanti przfenti, eft hocquia non refpódetur per illam ad interrogationem per quando in rebus remotis ab inftanti pre fens.v.g. ct dicitur quando fuit ca pta Ilion,quoniam tüc non dicitur L ecce,iam fuit capta Ilion.
Ipfumautem Nuper, propin quum przfenti nüc,& pars pre teriti eft. quádo venifti?nuper, fifittempuspropinquum prz fenti nunc. Quondam autem, yi. quod procul eft, Repenteauté, wadictio quod ininfenfibili tempore pro nemzZim. pter paruitatem remotum eft,
Et Pauloante efl etiam propin quum inflati prefenti, fed cft pars. temperie preteriti. y. g. » nfi? Crrefendene pauloante, & quando illa bora fuerit propinqua inflanti pre[enti.Pridem aut£ et, vAntiquitws figmficat tempu remoti Subito fignificat illnd, quod.
fit n tempore non fenfilil.
Significata iftarum omnium di !*7 tionum fünt quafi fedes earum, Signifiaz quc fignificat hzc dictio Quando. oium de omniaenim funt quando, i inducfi &riondfüt tur in refponfione ad quando. Pau quaft (pi loante igitur,ficut dixiteft quando 52b $4 propinquum cft inftanti prfenti, Sano q.
Liber Quartus
À fed non eftnifi pars temporis przteriti.quod non eftin ecce, quoniá eft pars prazteriti & futuri f.propinqua inflanti.v.g dicere, ficut dint quando venir. refpondet pau. Yoante, quando aduentus fuus mx propinquus inna przfenti. Pridem vero, Antiquitus fignificat,vt dixit, quádo remotum eft ab. inftant przícnti , & (unt partes tépois praeriti. Deinde dicit:Subito autem figuificat aliquid cflein aemporeinfenfibili;i in tépore valde veloci,ita,p ante nefcitillud fieryqfh fubito haber in fs hzc duo.
B Mutatioautem omnisnatu/ raremotiua eft. in temporeau/
Vide cl tem omnia fiunt,& corrumpi
zim. tur.Quapropter & alij quidem
fapientisimum dicebant, Py»
fhagoreus autem Paro indocti
fimum, quiaobliuifcütur & in
€orra- hoc, dicens rectius, Manifeftü
ci itagy eftqp corruptionis magis
Lid eritperfecaufa, d; iói
per fe caufa , Cà generatióis,
eft q ficut dictum eft & prius.remo-^ e tiuum enim mutatio perfe
in Zum, generationis autem, & ipfi? effe.
$maccidens.Signum autem fuf
€ ficiés elt, quia fit quidem nihil,
nifi moueatur quodámodo ip^
fum, agat,corrumpitur auté,
etiam cur nihil mouet, & hác
dicere maxime confueuimusd
Part 52
temporecorruptionem, fed ne
que hanc tempus facit, fed acci,
dit in remporc fieri*& hanc mu.
tationem, Quod igitur tempus
eft,& quid eit, et quot modisdi
cimusipfum nunc, & quidip^
fum aliquado,X nuper, GC ia, ÓC
quondam, X repenre, dictü eft,
199 Et omnis tranmutatio natyra D liter efl anferens ey intempore. generatur 7" corrumpitur omne, quaquam NU corrumpitur Et ides quidam attribuunt ip(uns maxime [aentie. Pytbagortci Ye ro attribuunt ipfum maxime igno rantie quia facit tradi obliuini, € bene dixerunt. M anifeflum eft | o mii fédignue eff vt. canfa cerruptienis, quam can[a enerationis,ut diximus fuperius, franjmutatio entm per fe cft aufe E. rens , generationu Yero,C7* effe ef per accidens. Et quod fignificat Joc perfetle efl quoniam mlnl generatur quin moueatur aliquo mo domnus, [éd poteft diquid corri. pir finon meueatur.e7* boc pro pne fumus. affueti dicere corruptienem fatbam ex tempere. fed damen axtber non ef tempus , [ed Jéquitur "vt. tranfmutatio ipfius. fit intempre , 1amigitur narra wimus tempus effe eo" quid [it 7 Y fecundum quot modos dicitur, €7* snflans quid fit , et quado quid fit, cp e, ecce , C" fubito. D.E. omnis tranfmutatio, &c.i. E aufer fubftannam tráfimutari:tiáf muuuo mutatum enim iz .(mutarur in fua natural fübltanua. omnis 1gitur tráfmuta- [dri vu MEE ie anfmatio mfi inoto. Dd, tert eit
&in temporc gencratur, & corrum. Ah loco pitur Kc. & quia omne gen 1d£ f. ph.
COI- tc6. $9.
6 & corru] in tempore generat, &ccorsumpinnjdeoqquiconljderauit gencration£, & attribuitipfam tempon propter hocquod fitin téporeattnbuit tempus maximy fcié tiz.crediditenf iplum efle caufam. Ícientizz, & caufam bonorü bilium . & qui confjdcrauit ipfum fm hocp corrnptio fitin eo, auri buitipfüm maximz ignorantit,fiut narrauit de Pythagoricis. ifti
S rims enim atribuuntci oblinioné cor ,ruptonem. Et,cum induxit
buit eB qus eatendas rectficauit fenten-
mtchtna tiam de Pythagorics,& dixit&cbe
H ne dixerunt. qi fi náfixutatio at.
Iidignizs tnbuatur tempori aliquo modo ef-
&& PPi^ (entialidigniuseft, & propinquius
Sibast ei Ytattribuafci corruptio , genera-
cormpdo tio,vt przdirit. D.induxitcaufam ü [oa in hoc, & dixit:tráfmutatio enim.
d'a. (664 &ccomupüoné arnbuiipli
Gonj. cltdigni G gencrationem attribui
ei:quia fequiturtranfimutationem,
& ranfmucatio períe aufert natu-
sam entis.qrfi tráfinutatio alicuius.
extrahitillud ab illo , cum quo et,
& tranfmutano non eit caufa ede
& 'ationis nifi per accidés. Ef-
fe Sim non eft efldacialier inali-
quo nte,ifi ex caufa gencráte , &
I agéte, qua: eftaut narura, autaia,
autintellectus.efle autem formerei.
feneratz cx tranfinutatione rci pre.
te, quz dicitur generatio , cf
per accidens.quoniam illa tráfmu-
tatio in rei vcrirate aufert formam
tráfmurati, quz cft cótraria form:
grnerabili effentialiter. Eftigitur
caufa forma generabili p accidens.
& corropta: per (e.D.d. Et quod fi-
frifia hoc &c.i , vt niihi videtur,
fignum erms, qp generatio non at
uibüin.r tempori , & atribuisur ci
corruptio,eft qj generatio, quia eft K in re z caufa rine [2r ideo femper attribuitur illi caufzz corruptio vero , quia eft de e(sentia mriab; coy habercmuíam errin fecam fenfbilem, ideo hominesat tribuuntipfam tempori. Et,quia corruptum eft duob'modis,modo, — qui corrumpitur ex alio, (exrrin(e- js Pe €0,& modo, qui corrumpitur ex fe, (rníeco, f quoniam caufa corrumpés in eo &abexuf eft in &, nonficauit q illud, cuius fecocorruptio attnbuitur tépori, eft cor. ruptum, quod corrüpitur ex fe ter latentiam fuz caufc,& dixic: Se proprie &c.& dixit hocquia ra tio iuse(t propria quibufdam cor- L 1uptibilibus : & im 1nitio fermonis. dixitexprefle q corrupuo atrribuitur tempori fimpliciter . Scideo declarauichic c illud quod fuitaecepum fimpliciter, eft particulare. c 1dco qui mortuus eft gladio, non di citur corrumpi ex tempore : & qui mortuus eft ex fe, vita humana cópleta dicitur qp eiuscorruptio eft ex tempore. Et, quia tempus non eft tranfmutatio,& rran(musario cft il Iud,cui attribuitur per fc corruptio, tempori vero atzril ,quia (e- |uitur tranfimutationem , Meo de. darsurhocscducz cd aurhacil- M lius, S&c.i.d iludquod agitcorruptionem rei, non eft tempus:fed té pus fequitur agenté corruptionem rei eflendialiter,& eft tran(mutatio: quoriiam neccfle eft vt tranfmutatio fitin tempore. Etcüm dedara uitifta de tempore fecit rememora. tionem, & fummam de hoc, quod declaratur, & dixit:I& igitur narrauimus,c.i.iam igrrur narrauimus. efle tempusid et ifloluimus queflioncs accidentes in eius eflc,& declara
Liber Quartus 100 A4 daranimus poféfübflantiameius — Ef,cwm ins determinaumus D quisi quoram. Pec bec made ,manfiféef quod nauimus has dictiones, emhis tra[mutatie,et emnu motus Omnem Matationem effe in tempo eft m tepore. velocins enim,et tar. v. efndit. R4 dine inwentütur in omoi tra(muta Isautem nobis flc deter. jjone , quonia boc manifeffi ef in efi 6 in minas manifeftum eft mpi trsmatatimne. Et Àntellgo, te mutationé, "p oe b poo BLomne quod mouetur, nece? dice aliquid e[fe velecieri mo
Q quod moutcne
feeft moueri in t&pore.velocius enim, & tardiusfm omnem eft mutationem.in omnibus enim fic videtur.Dico autem veloci? p moueri,quod prius, dum tranf snutatur ab fubiectum fm ide fpatium, & regularem motum mouetur. vt in latione fi vtraqy fm circunferentiam mouétur, aut trag; fr rectam. fimiliter auté eft & in alijs. At vero pri? án tpeeft.prius enf,& pofterius dicimusfm eam, qugad ipfum nunc eft diftantiam. ipfum aüt nunc terminus prateriti, & fu^ turi eft.quare, qm ipfum nüc in tempore, & prius, X pofteri? in téporcerüt.in quo.n. eftipfum C nunc, & ipfius nunc diftantia. Econtrario autem dicitur pri? & fm prateritum tempus,et fu turum.in przterito enim prius dicim?, quod I6giuseftab ipfo nuncpofteriusaute, quod pro^ piuseft.in futuro aüt priusqui dé qd propinquiuseft,pofteri? aut£, quod longius eft. Quare, qi prius in tempore eft: omne autem motum fquinr ipfum prius: manifeftü eft qp ofs muta tio,ctomnis mor? in tepore cít,
tiu lind, quod preacquirit ntra[ mutatione rem. intent in eadé di menfione,et in equali motu.verbi gratia im tráJlatune ut, duo mota, meucátur 1n circunferentia circu- E lari, aut meueátur in lineavetla, et fimiliter in alys metibw.Et pra acquirens eff precedens in tzporez quania mon dicitur poflerime ufi fe eundum [uà diflantia anfier inflas efl terminns inter ttpus pr terit t£pus futurum. et ideo in fas efl in tepore:prim enim,et. leri etia fnnt n tempere. i enim,n quo iflans efl, im eo eft ds. Jflatia ab inflati, Et intehtio eun, 4uod £ prive inttpere praterito,efi Y COtraria intELIDI eM, r1 spore futuro.in tépere enim prete Ni efl illnd, quod eft rn ln aLaitán, et pfferius illnd, propinquius eif tepere we. o futuro prius € iind qued € prep. quius ei,et poflerius remotius. Ef, fi prins €i tepore:et prius fequitur etm meti: mamfe[ti € qp ets trafmutatieet ois motn eft In ttpere, Cus
G — Cumdedaranito temp? eft nu- $15 merus motus,& g initis cft rérminus inter tempus przteritum,& fu-
illud quod ante pertráfit circalum, K aut lineam re&am,illud dicitur ve- cire n& locius.Et,cum pofuit q, velocius eft d! veoc*
trum, vult declarare qpomnistráf. preacquirés dixic: Et przacquirens muraco efLin rempore&qpimpof. Ht pravedens, & hoc manifeftü fl sea m
fibileeft vraliqua transmutatio fit
non in tempore, v.g. in infanti , &
dixi Eccum iam determinaum',
&c.i.& , cum iam determinauimus fubftantiam temporis hoc modo, manikeftü e(t ex hoc omnis uáfmutatio,& omnis motus eft in tem.
re, & qp impoffibile cft vt motus
iat in inflanu indiuifibili. Et vide
tur ipfum intendere pcr motü,mo-
H tü translationis proprie,& per tráfmutationé omncs modos motuá:
& hoccritad confimandum. Et, fiintédebat per morum illud. quod jntédebat per tran(mutationé,runc
vterecur nominibus fjnorámis. qd
tDifpli- t d:fplicecexpofioribus. Et, cü po te expo fais gf illud quod vult declararcia Wd noi» hocloco,eft quod omnis trálmuta- -- to, & omnis motus eft in tempore, mis,ldé.1. ncarpit declarare hoc,& dixit: velo ThI-5». ciusenim,& tardi? Sc.i. mamfcftü £ftenim perfe p omnistranfmuta
tio, comnis mor" difponitur in re-
fpcétu alterius motus, aut per velotiratem,aut pertarditatem.. Etc
gofiut hanc propofitionem,incepit £xponere nomé, quod fignificat ve Joatatem,& dixit : Etintelligo,&c,
j.& quod dicifeffe velocius altero uorum mororá eit illud quod pre
acquirit rem, ad quam mouetur in dim£fione cquali,& vno modo mo
sus.& hoc intendebatcum dixit:in
motu zqua]i;.in fpecie . quoniam.
non dicitur q illud, quod mouerur
3o circulo,eft voci? illo, quod mo
Tiud qa Merurin redo, D.íduxit exemplá, Eod A dixit,v.g.in uranflaionc , &c.i.S
fe. Et, ci conclufit ex his dua- 4o. phoc propofitionibos qj omne tranf- Dh dam mutatíi,auteft prius, aut poflerius, c,4.& 7. pofuit etiá o omne piius,, & pofte- phyfi. c. rius eft in tpe.& ad declarandü hoc 218,24. expofüit hec noia prius, pofteri*, & dixitidicitur enim pofferi* &c.i. & prius, & pofterius in motu definiuntper tfs.pofterius enim duord motorü eft remotius ab infláti , ex quo incapit motus, & pri' corá eft L prorinquisEccum pofuit q in deintione prioris,& pofterroris accipitur inftssincorpit definire inftás, ad declarandum cx hoc p prius, & flerius funt in tépore,& dixit : & inftáscit terminus, &c.i.differenua. Cóis,(icut püctus , qui eft terminus cóis inter duaslineas.ergo manifeftá cft gp inftis eftt tpe, fm qp finis eftin finito, & terminusin terminà 10.X hoc intédebar,cá dixir:S ideo Ob, term inftás eft eu in tépore. Et fyllogif- cui éermus cóponitur fic.Inftás eff rermi- mins. idé nus duori téporum, & ofs termin? fupra c&. eft in re,cuiuseft terminus: ergo in fláscftin re, cuuseft terminus: Et $*: res.cuius eft termin" e(t sépuszergo crisi, 1nfláseft in tépore,[. fm qtermin* 57.824 eftin terminato. Etc declaraui qp 2265134 in fáscft in tépotc, & iam declarauit qp pofieri* cft remotius abinftá ti& priuseft propinquus drait;pn* enim,& poficrius Scc. Sc.cü fitdeclaratum qp poteri? eft illud, quod cft remotius ab inftanti,& prius cft. propinquius,& inftás eft in emporej equinurer hoc, prius, & pofte. tius funt in tempore, quoniá illud, inquo
Liber Quartus
A inquoeftinfisseft illudin quo eft iliud fignificat hocquad dii mus. remouus ab inflant, & propinquius ci:&, quia iam declarauit
inftás eft in tempore:ergo remonusetiam, & propinquius fünrin. tempore. fed. i har partes vempo rum, &inftanseft momint ifiorum temporum. Et, cü defcripfit gp efti lude et pro i uibs innti& pofcrius. lud, juod eft remotius,& hoc non eft ver, nifi in prio ri & pofleriori in futuro;incorpit de clararc duos modos prioris,& pofte rionsin tempore futuro, & przteri-
B to,& dixit-Etintentio eius quod eit priusin tempore, &c. & fermo eius eft manifeftus. dicimus enim Pla. to priorcít Alcxan . quia eft remotior ab hoc inflanti, & dicimusg Alex&cft poflenor, quia eft propin.
uior huic infláti, & econtrario eft tempore futuro.dicimus enim » aízenfio folis in crafhno cft pnor
fuo cffc in meridic: qf afcenfus ci?
eft propinquior huic inftanri g ef-
fe ciusin meridie: & eflc cius eft remotius:quia eft remoti? ab hoc inflanti. ergo pnus hic eft córrarium. priori ilic, pollen? pofferipri. Et,
€ cum declarauit hoc, induxit cóclufionem cx iilis popofitionibus , & duxit: Etfi prius eft in tempore, &c. iScum manifcflum cítex hod dicim* g in oi tráfinutatione inucmifprius& polterius: & pnus,& po flcn? (ant in rye: ergo manifeftum
eft omnis uanfinutatio, omnis morus funtin tempore, Etquant
ium, qo poteft efle hoc. nosenim videlWlamina- mus tranfmutanones quaídá, quz tiofitinF fiunt non in tempore, vt illumina 2d. io totiusonzonnsà fole, & totius
domusà candcla,& ficut factio for-
x.deaiat. 79.
20I ma.rei. inactu. exiftima- D turenim g hoc cft aliquod indiuifi bilefümusenim inter duo, aut con cedere hanc demonftrationem cfle. vniucríalé, & dicere fenfum pecca- 1e in iflis rebus, & qj non comprehé dit tempus propter velocitatem carü:aut ifte [SA erit particularis, qffi n6 eft verus,nifi p» quibufdam trá(murationibus, in quibus inuenif velocius,X tardius.Étad hoc di- Solutio. cem? qj ttá(mutatio dicifcquiuoce de vranfmutatione,quz eft per fe, s de ranfimutatione,quz non cit per Fais fe (ed eit finis tráfinurationis finis rà de s enim rei non eft de natura rei. T &, Equia tráfimutationes quz funt non. [2 jn in tépore, funt fines tran(nutario- f Tiiómu mis& non funt tráfinntationes nifi tati&e ft equiuoce: ergo in omni tranfmuta. vsgnunatione vera inuenitur vclocius, & tar ties, niti dius. Etomnejin quo inuenitur ve- ^ loo*& tardius,inuenitur in o pri" dem. € & pofleri*:& orune, in quo inucnié PA ?* prius& pofteri*,eff in tpe: ergo ofs tranfinutatio eltin tpe: fiue finis dns fuentde Ex ius,iue de aj 'nere.& rabitur bene in Sexto. epe Quedam adducuutar dubitationts circa ipfum T empwe, et earis folutiones. Ca, 9. E Ignumaute confydera^ tioneeft & qüo tandem. fc habet tpsadaíam, Ec propter quid inoíbus videt e^ íe tempus& pupic ,& in ma ri,& incorlo, An quia ipfi? mo^ tus paísio quzdam eft, vel habi He bud tus, cum numerus quidé tépus us. vt d. fichgcaüt mobiliaofa: inloco Alet-Tos enim ofa funt: t4 tempusauté, mul fon & motus fimul funt & fecun» fm poten. dum porenriam »G m actum, tiam. & hy.cá có. Auer, | CC Et t
Finis reif.
G gt querendum ef? qumeds di ditio temperet pud animi, Et quare bomines dicunt quod t2pueftin quélibet yn terra , 77 im mari C incele. Dicamus ygitur quod tempus eft accidens motus, €7 forma citu , cum fit numerus lione : eo sla emnia tnnata. funt smeueri:onnia enm fnt in loco:et empue, et motui in potentia cum.
ev,pued eft im pytentia, et quod efe.
35 aLÍn cum eo, Hi (o Perferutatur hicin tem| 13e duobus. vnum cít,'quomodo eft dilpofitio temporisin effe,(cilicet fi habeteffe extra anim, ficat eftin anima,ita, quód, fi anima non effeteflec temp*: aut/fi ani ma non effet;non effet tempus, nift in potentia: lum nume rus non eftnifi anima fit, nifi in po tentia. & hoc intédebat, cum dixit: uomodo eft difpofitto, &c. Quafio autem fecunda eft, quare temp imnueniturin quolibet, fiue quie (cente, fiue moto. Nosenim comiendimus tempus in tetra, & in
T mari,& in clo, ficut dixit & épus eft accidens motui:vnde necefle eft vtnon inueniatur nifi in mobilib?. & hoc intédebat.cum drxiEt qua- 1e homines dicunt, Et intendebat p. terram quie(cens,& per calum mo sum.& quafi dicat, & quare hominesdicuntg tempusita eftin quie fcéte ficutin moto. D. incoypit fol were fecundam quz fbonem, & dixit: Dicamusigitur quód vempus efti. & remp? exiflicin retra,& mazi & calo, quia eft accidens mori, & forma eius , cum fit numerus il-
qucm li. ie de
lius-9 6 numerus eft accidensiamerati:&,cum tempus eft numerus rerum mobi! numerus inueniturin nurtierato: &ifta omnia, fleet terra.corlum , & mare nacuraliter habét moueri : neceffe cft ve tempus inuenitur in eis. Sed fGien Docum&dum eft o non eodem ordine inue Toros. niti in iltis. qí& primo inuenifin dieci Aids dinaetimr in alijs moris (e meeric in €undo,propter hoc, qp inuenitur in. qa exclo:& inuenitur etiam in quicícé Prime ine »proptet hoc, €» inuenifin moto. |; &t aliis D.d.fünt.t.ofa in locoji.& caufa in mods fehocg iftaiin quibus inuenitur tem cundario, pus itinata fünt moueri, cft efe eo- Ll rum in loco.omne.n.quod eftin lo rj Eme €ojinbatum É mouers, quia eft cor- edlo, & E D.d.&tei motus , &c.i. Iuenif in quod eftex ifs rebus motum in $eícene , tentia,& eft illud quod eft quie- Ei Lr: [cens, tempus inuenitur in eo in. moto.o tentia: & juod cf morum in adbu, fife 3. c6. Tempus inueniturin coina tu, — "$. Vide Vtrum autem, cum non fit cái; anima,erit tempus, an non du, bitaueritaliquis.Cü.n.impofai bile fit numeraturü effe, impot fibilecft numerabile aliquod ef fe.quare eft manifeftum qp negs numerus eft.numerus.n.eftaut M numcratum;aut ipfum numera An tépay bile, Siaute nihilaliud apri 52e*8natura eft anima numerare, S animz intellectus impofeibi via, cse, leeft tépus effe, cum non fit ani 2i. ma. nifi hoc,quod aliqu&do exi ftens tempus eft, vtfi contingit 3motum efTe fine anima.pri? au^ tem, & pofterius in motu eft:té pusautem hac funt, quatenus bilia &
" E
Vide ci. Zim.
Eiber Quartus
À Efqueritur etiem ,'ytrum efe pide ad tempm fit; licet ami ma men fit aut efi impoftibile. Di-. came igitur quod, cum numeras sun faerit umerare nen erir.er go manife[rai eft quod numerus etia uen erit numer, n.c[i aut numeratum, ant nd , per quod numevatur. Et, cuns niil innatum fit. merare preter animam, €7' de. anima intelle£hw , senpofbile ei "vt tempus fit, cum anima non fue.
B ric (jmd m Qr TH Erit tempus v.g. p ibile efe €t motus [^ ab[que eo, uod fit animazc7* quod primi C77 pefterius fnnt in metu: C77
tempus eft bec duo [ccidum quod. Joint numerata, 3i! Cum diffoluit fecundam quzfionem,reuerfuseft ad primam, & dixit: Etquaritur etiam vtrum poffibile, &c.i. & quarif dc tempoze vtrum inueniarur extra animá, ficutefti animz.& fic erit, licec nó
"C comprehédatur abanima,fi pofüe-
rimusanimam deficere, ficut ent,fi endatur ab anima.& ifta eft difpofitio entium naturalium . aut eftimpoffibile vtfitf a£tunifi ani- Difpb e- ma fit. D.inccrpit declarare hoc,& ta dixit:Dicamusigitur gy cum nume hiees i; rabs non fucrit, ergo numerare nó ab aía nb erit;i.&,cum res numerans, qua eft c&prehen, anima, non fuerit, turic numerare, dant | quod eft adtio rei numeranns, non. erit. D.d. manifeftum eft igitur numer*,&c.i. & cum numctarc, * eft aBio hatucráus non füciítgma-
fir. lama&ionéin fübic&o p
202 feft efie numerus nS erit. n(íe- D. tus.n.aut cít numerarum, aut actia numerátis in numeratoji.illud, peg numerat numerás. & hoc imen-
lud,per qd numerat nurierfis, &,cl manife! 'q numerans non eft m efta&io numexítis
in numerato, & cft ntanifeftum qv cum numerdns non fuerit,actio ei n6cri.D.d, Et«fi nihil inar fit, &ci.&, cum (itdedaratum gy cum. numerans non fuerit,nó erit nume tue & eftimpoflibile aliquid aliud numerare: animam.& de ani E mai manifeftum eft qyft anima non fueri,oon crit numer?: &,cum.numerus non fuerit, nó erit. T Et quia cflc numeriin aía * Ede nueftomnibus modis cflc in afa: * bci qfü,fi ita effeteficc fit, & falfum, oro» ng Yt Chimeray& Hirceceru? : fed efle dis, ed in eiusextra menté eftin ala cf in ter fübiectum proprifi, & cflc eius 3m ex in ala eftin actu, f; qf afa egesitil- Poena. £0 ^ Ex hoc
ad illam a&ionéqug de fumi 9» same iiit eril le ac Eod cam non fuerit anima. ,non cine bil corr&nifi aliquis dicat g» crit& fi ani F
Da non facte illo, cum fuerit deri re, € in atu, tempus ericin potentia.& hoceft propter fut fübiotum priummorá, Erhoc im €um diat, v.g. qfà pole cft vt mot? fitabíqueco, qp anima fit,i, motus €rit, & fi anima nonerit. & fecundum quód prius & pofleri* funtin €o numerata in potentia,cít temp* in porentia:S fm qp funt numcrata 1n actu cft tempusin actu, tempus. igiturin actu nó ent,nifi anima fit: in potentia vero erit,licet afa nó fit.
CC ijo c D4
G D.d.&q prius;& pofterius füntin TisfaSu motu, mo poteft aliquis dicere Berni gy tempuscít, & fi anima non ent, So1pos. nifi quia morus efl,& ( afa nó fuetiacrisli- nt& fimiliter funtin eo prius,& ceratima flerius: & tempus nihilaliud eff q BODL prios pofferins in motu, fed fm.
€» (üt numerata.& ideo indigetin hoc fitin actuanimaf.fm q eft
rius& pofleri* numerata. Etqua.
i per hoc,quod dixit, & tempus eft hzcduo,fm qp funr numerata : innuirg temp? diminuiturab eo ex efle perfecto extra animam hoc, q» numcratur ab aía taut . fm igitur
H hunc modum dicitur tempus habe t Iartis re Mrs fimile pado, tpis «93 & fi non fit perfectum . Eti rac fautatio de tempore may et oh fe: con&fe lofophicaji Naturalis. fcd induxit de mor. ipfam in hocloco, qa é caufa in i; phe. [o T latere qa ef diminuti i fe.
Dubitauerit auté aliquis & |ualis motus numerustempus flLAn qualifcüQs. etenim gene^ ratur in tempore, & corrumpi^ tur,& augmétatur, & alteratur. in tempore, & fertur, Quaten? igit mot? eft, eatenuseft vniut I cuiufq; motus numer?, quapro pter ipfi? motus fimpliciter eft numcruscontinui fed nó cuiuf dam,fed eft nüc motum effe, & aliud , quorum vtriufq; morus eritnumerus, Alterum igitur tempus erit,& fimul duo zqua liatemporaeruntéeÁn non.om. nenang tempus vnum fimili^ ter,& fimul eft, (pecieautem & is non fimul.íi.n.(inthi qui^ lem canesjlli vero equi, vtriqs autem feptem , idem numerus
eft, fic& motuum fimul termi, K natorum idem tempus eft. fed hicquidem velox fortafsis,ali* Vero non: & hic quidem latio, ali?autem alteratio , tempusta men idem eft, fiquidem & n merus zequalis fit & alteratio^ nis,& latióis, & fimul fint. Atgy. propter hoc motus quidem al, teri, & feorfum funt, tempusau tem vbig eítidem,quia& nu^ merus vnus, &idem vbiq eft, qui eft zqualium,& fimul. Et querendum eft etiam de t£ pore hoc , fcuims mutus eff nume- TWS. Dicamws igitur quod, fi fuerit. numerne cuiu[Tibet motue, et om-. ne, quod, | generatur , femper eft in tempore c7" fimiliter quod augmentatur , €7* quod alteratur eg" qued transfertur. Secidum igitur. od tempi eT. numeris motus, fade Joc eff numerus vmiu[-. cuiu[2, motuum.c7" ideo efl nume. us motus continui fimpliciter id. elt numerus cuiuflibet motus con. inui nà numerus alicums motus: M. Jed ef poffibile vt nunc moueatur. aliquid,ey" ci eo moucatur aliud. tempus ergo e[f numerus Vtrim[a, motus. Ergo eft bic aliud tempus? eruat igitnr duo tempora infimus «qualis? Dicamus igitur quod nà ell sta, quoniam eft idem tempus equaliter ,et infimul, in forma ve ro mn eft infimul. qaoniam, fi ba beremus numcrum canum C7" nu mcrum
Liber Quartus
A meri equari, et numerus vtrinfa, rati)
effet [eptenarius, tunc numerus ef" fet ide . et femilster tempus duoru snetwum coexo [rentem eft ide.[ed. ferte alter erit"yelox,ey* alter tar. dus:eo" ferte alter erit motus traf latroni, et alter erit motus altera. dienis. tempus "yero eorum e[t ide, cum namerus motus alterationiz, €9" menerus motus. tran[lationie funt «quales ,e infimul.Et tamen pn motus funt diwer[a,tempur B ero eff in amni locoidem,quia nu. merus rerum. qualium, que funt
infimul, eft idem. in omna loco.
Part 53
Et,cum declarauit de fubftantia temporis, eft numerus morus fm. ri* & i*,querit hic quis mos Tre culus numeras eft ipus vtrum ef numcrus cuiuflibet. motusaut alicuius.&, fi eft numerus cuiuflibet motus,vtrü attribuat €is codé modo , aut princrpaliter,S fecundano. Etdixit:Etquzrédum eft,&c.i.& ifta qucftro accidit,ficut diximus. qi, fi pofüerim* qp eft nu merus alicti* motus, fequitur vt n5 numeret alios motus . &/fi pofuerimus Q eft numerus cuiuflibet motus, fequirur vt ternpus multiplicet per multiplicationem motut . Et, cum nariauit cin ifla quxftione. eft diffcultas:dixit: Dicam" igitur in hoc eft numer? &c.i. qp eit nu. merus cuiuflibet motus , quia omnis motuseftin tempore: & eit in tempore, quia tempus numcrati] füm:& fac mo? fient gfiatio, a corruptio, aut augmentatio,aut alteratioaut tranflatic , tépus nume-
füm ; quia eft in tempore. D
debes fcire qp t£pus, licet fit nu.
mes cuiufiiber motus tamen nó
codem modo,fed fm prtus,& zm
mus. qii cft numer Aor paul pones tranflationé, quia eft nume- mot* cu-
rus tráflationts.qífft translatio n6 iufliber, f
effet, non eflet tempus. fi alteratio 'óeodem.
non effct,neq; augmentai € fm prius,
|; corruptio, Sfi eflet & pofte-
tráslatio rifyeflet temp? .&,(i de mo riurcófe
dis uáflaionis none tanflaio P oo
circularis,nó eflet t£pus:& de circu
lari velocioris circulatióis, .diurni
motus.tempus igitur,& fi n6 eff uu
meruscuiuflibet motustamé atrri- E.
buifcis principaliter, fecundatio.
Et, cum narrauit g tempus eft nu Príaerpó. merus cuiuflibet motus hoc modo. d.secundum igitur» i fmigitur q» tempus fcqurtur motum;& acciditei cp eft numerus cu-. iuflibet morus. S;quia fequitur mo tum fimpliciter quiciq; fit;neceffe eftvt fit numerus motus continui fimpliciter , non numerus alicuius mo, fcd cuiufliber motus córinur, quia eít continuum, fm hocigiur exponenduseft ifte locus. Eti qui sewnda. bufdam feripturis ínaeni£', fnt hoc expó. iger qp tempus eft motus, fecun- F
lum hocerit numerus vnius motuum.eit igitur proprer hoc numerus motus continui fimpliciter , nó numeros alicuius motus, Etintendebat fm hzc verba.qif,fm qp vem. pusaccidit motui, & mot? eft prior. naruralítet , necefle eft vtt numerus vnius motus primo, effentiali teri& eft motus, qui accipiturin de finttione temporis. D.d.Eft igitur. propter hoc numerus motus, 1.corporis ccclefhs. D.d. non numcrus alicuius motus;i.cuiuflibet mot".&
CC ij. fecun-
€ fm hanc expofitionem intendebac. qp fm hoc,pin defininone rempofisaccpitur motas fequitur mum. mom, &eftnumcerus illius, primoy eísÉdialiter:&, fm qp mí omnes motus, cft nusnerus cuiuji-. bet mot". Dd. fzd eft pctübile, &c. i(ed , fi pofuerimus ipfum offe numerum cuseflibet mos , cfi fueric. "numerus alicuius motus demonfiaxi, & m illa hora moueturaliud motu zquali ei, cunc tépus erit numerus vtriu(que illorum monum: & ic multiplicabif per multiplica- 9 jore limi quod timpotibe. infimi im| P rinazpi it ditis hancquzfionem &d. Dicamus igirur q nó £ít ita c.i. hoc non fequiturqís efie ee vridem emp equa. icr duorum motuum 1nfimul diuierforum abíq; co,q tempus multiplicetur permultiplicationé moauum, & non (equitnr neceffario vt duo motus habeant duo sempora icceffario. tempus.n. fm q eft nuulaplicabi-
multiplicabiur per.
nultiplicationem numceramrum.
Y v.gquinarius per quem uumcran-
ur quinq; canes, & quinq; equi S
alias nd i slt ileminon
ergo fequitur vt tempus multiplice
iur per mulüplicanoné motuum.
ufo. Sel pofuezimusqy difpofiio t£-
poriscum omni motu fit talis, Cfi-
cut difpofiio numcri cum numcta.
to, fequitur vt temp? non fitens na
mobile, fed imaginabi-
le.res.n.quz füntin mentonon ac-
cipitur motus in definitione carü.
Etfi pofüerimus etiam f ( qp tépus accipitur in definitione cur
motus. ] fequitur vt multiplicetur K. permulnplicanonem motu(: ficut. Di difpofóo in albedine x lis accidentibus quz multiplicantur per. multiplicaionem fübieci. Siau- sotora.. vem pofüerimus 9 disotio cius cum mon: vno cíf difpofitio fcqu& tis in cuius definirione accipicur illud, ad quod fequitur, & cum alijs snotibus ficut difpofitio numeri cü numerato difloluctur queftio. & i Com. 9 . declarauimns priusq non percipimus tempus, qti percipimus motá, perqué fentimus nos effe in tranfmutátione o6unua, & eft moe circularis Tépusigirur fequiturhune b. motí& ifle mot accipitin defini Tic Pd£ tione ci*:&ipfüm méfüiatillá , n5 cult dcfmq numer? méfürat numerat(i, araumi&c fcd fm q» méfurataliquid qd € for- ifte moc* ima are alios vero mo? méfurat, fumifide fm q nemer"méfürar numerat f. eins & ip. qp numerati nó accipitin definitio fll méfunenfieri. Per hoc igit difloluifque 4t» 8 zi ftio Themiftij, & aliort. S hoc ma enira hieftá £ex fermóe ei^ A p hoc pót oderat y demóllrasc ex hoc. sé cóinuá ed fang. cDtibnitate mot", ex hoc , qp rfseft dai teciprocti reaprocaióe mot. D.d. tar: d$ fed forwe akter erit velox , &c. i. fed sed oppo. forte critalter velox, & alter tard?, M. & fi habebit ifs equale, licet fit id£ fid vi f&- D.d.& forte alter erit,&c.& fnuir. iom. n6 folá méfurat mor", q (antint- Vide mul ciufdé fpecici fed & q (unc (pé- és. Zim. rü diuerfarü.D.d.tfs ve10 cocü&c. i.& difpofitio in tépore duorü mos tuum diucrforum in fpecie in hoc, qmpus cort eftidem, &equale,
motus fucrint qquales,aut diuerfüm fm macis, & minus, fi motus fuenntéiucrf fecundum magis, € minus, eft difpofitio in moubus, qui (unt vnius generis
Liber A Quoniam autem eftlatio & huiuscircularis, numeratur au tem vnumquodqs vno quodá cognato, vnitates vnitate, equi vero equo,fic & tempus tempo requodam finito. (menfuratur autem ficut dixim us, cemp? motu, & motus tempore , hoc autem eft, quia à determinato motu tempore menfuratur & ipfius motusquantitas,& tem^ poris.) figitur primum menfu raomnium torum eft cir. cumlatio, regularis méfura ma^ Videcon, Kit Crit, quianumerus huius dimasrz. notifsimus eft. Neg igitur alte Alieratio, ratio; yneqpaugmentatio, aio à. generatio regulares funt, latio p re. autem eft, Quaproj ter & vide gisrc-la turtempus eife fphzre motus, a quia hoc menfurantur alij mo^ tus,& tempus hoc motu. Pro. pter hocautem & quod confue tum eft dici accidit, dicüc enim. circulum effe humanas res, & aliorum morum habentium na turalem, & generatione, € cor^ € ruptioncm.hoc autem eft, quia hzcomniatemporedíjudican^ tur, & accipiunt finem, & prin, «ipium, ac fi fecundum quandá periodum fit.etenim tempus ip fum cile videtur circul? quida, hocautem rurfus videtur,quiz huiufmodilationis méfura eft. & menfuratur ipfum ab huiufsnodi, Quare dicere rerum cas, quz fiür,eife circulum, eft dice retemporiseffe quedam circu^ falquod lum.hoc aute eft , quia méfurat máu. circülasionc,precer i4 cnim m&
$yp. tei
204 furam ) nihilaliud videtur effe D quod menfuratur,d multe rae fure, totum, Et bec, quia eff tranflatio , ex qua efl motw circularis, ey ynareri numeratur per aliquid fus | generis, quoniam "ymitates nu. merantur per "nitatem , C77 equi per equum, fimiliter tempus necef" fe ef yt menfaretur pm nani pi terminatum, [ed tempme, ficut menfuratur pe metis, et mets per Hpus. quanta Hipur me- y. £85 terminati mtfurat quatitaté metir,et quantitaté reperis.et, ci per prima menfura iria ala que [it uiu generi, di motsis, vt. pu müliran, di teta efi motue. €iri qualis. quoniam nume n" fa m metis eff notior numero rim. Et mota alteratiuus von eff «quali nea, motws augmeti , ne, motus. generations, sraflatio Yero «liqua €. [27 . Et ideo exiftima Par qud tépus eff motus [phera, F quond per :flum moti mefurátur Ifi ceteri motu tempm .. Et deo mes efi dicere quod difofitiaes bo. rninum currunt fecundum circi lum.vt cum bomines dicit rotam, anfortuna, C77 fimiliter alia , qua. babent motum naturalem, c7- ge neratisnem,e5" corruptionem, e^ boc dicitur, quisemnia experim& tantur per tempi , Cy" ineo de- Jinunt. »Qrinopiat » Pd effent.
G ovrrentia per. iniri füm.n. tpe exifrimatur ejfe cirpesi an | etiam,
men|urat metum, effta [dieti ami per motum gui eff tali. Dicere igi fur quod res, qua funt in generatione currit fuper circulum, eft ds cere quod tempwe eft circulme . e7* dntentie ei efl , quniam tempue meníurat metum circi 5c" quaniam menfura nibil alind eft,
H quam men[urans menfuratis, pra ter boc quod totum efl plures men fera vna.
133. Cumdedarauit q temp numeratquemlibet motum, incorpit declarare temp? primum effe ex hoc, qp motuseft primus,& dixit:Et hzc quiaeft io c.i &; quia hec.
|d poteft hoc determinari, & K.
fed demam méfürat per motái, &c.i. fed tépusquod eft. piimá menfürans debet cfle terminatum per motfí, cum iam. dixim*
primo effen pde E tialiter, qfn per ttpus motus termi- cáral.s, enac pond menfurari quátitas mo cara ve tus,& quantitas t£porm (per tépus ro £effen iftius motus primi méfüratur quá- 5 c5. 0; titas totius toris c quantas mo anne tuum.Et,cum declarauit q iftud té teimiDatur| motá, incovpit. arare Fer qué morti A d. & ci L mammis iciX.umman | " Etun ima menfüra, & in- Prfam diuidi à iiquo gener £illd, nei. per ed menfür&turoía, que funtin quo ge 1llo Eraerediguius moni vifaum Indis is fit ium rem moe hs in dista equal choc cit ita, ga Ehe Hem. ifte motus eft prior motui, vt poft , & cc.
eft tranflatio, in qua inuenitur vráf! declarabimus:& eft prim? naturali &.6Pby.e
latio circularisqua eft prior ceteris Mere moribus, & tempus fequitur iftam. numerat ctiam, & vnaquzq; rerum numera. p aliqnid tur per aliquod füz fpecici,v.g. qf dox ij i vnitates in numero numerátur per vniratem , & equi numerantur per. Bei vnum equum , necefle eft vt temp? Met.tc.4 etiam numeretur peraliquod temov & terminatum pos
iter .: Et d. in precedenti 9) hic:
motus tranílationis, & eitalaris, ffi, cum fuerit pofitum q; tempus eft numerus cuiuflibet moe, & fue. rit pofitum c hic eft prior mot* cz tenis motibus, fequitur vt tempus iftius motus fit prius ceteris témpo ribus, numeransilla, Ez,cum de clarauitqp neceffe eft vt fic hoc primum tpus, inccpit declarare per
ter,& velocior: imü eft 64 &. iftius momssqfi prima n lura ta 5p" hund liseft, C» non diuidiurinilloge- ^ nere. D.induxit rationé füper hoc, &d.quoniam numer? iflius mot*, Scktcpnma méurs debere no M tior.X fllogifmus componitur fic, Numerus motus rentis eftnotior:& noti in omni numerato eft prima menfura: numerus mo tus circularis eft primus numer?nu. merorum omnium motuíí, Deinde declarauit qp motus alteratiuus, & motus is, & J Mri pus fit numerus torum, quoniá t&puseft «quale , «nde fequitur vt fequarur motü cqualé, non variabilé in velocitate, & tarditate, & dixic:
Liber Quartus
A Etmotusalterationis, &c, Et fyllus £omponitur fic. Numerus czterorum motuum eft numerus motui non zqualium : & tempus eft numerus zqualis motus: ergo tem-
pusnon eft numerusaliorum motuum.&,cum nó eft numerus aliorum corum, dignius eft vt prius nu merus cius inueniatur exemplum, iftorum motuum.Deinde d. tranf latio vero aliqua eít zqualis , ideft motus autem translationis poffibi leeftvt fit zqualis. & ideo exiítimatur primum tépus eft numcrus motus totius fcilicet diurni, fci- B licet ga ifte motus eft motus tranflationis, & quia per ill menfürantur czteri motus, & cetera tem] 1a. & hoc manifeftum eft dc iftis motibus. ideo omnes conueniunt. uód vempus menfüretur per illá , Dubium. p» juis poteft quz-rere, quoniam. ilemus qp prima menfura in rebus menfürats eft duobus modisaut menfura, que dicitur vniuo ce cum menfurans in illo , «ut principaliter, & fccundario, torum igitur tempus cum primo tépore menfarante, cuiufmodi eft (torum duorum modorum ? Dica
C mus igitur q» fi tempus fequeretur omnem motum, tunc primum t£puscum alijs temporibus diceretur. principaliter, quoniam méfurat : quemadmodum motus, quem fequitur, dicitur cum alíjs motibus
inci «fi autem tempus to-
tum fequitur motum corporis ro-
tundi, tunc primum tempus erit di
Aum cum dio empore quod mé-
fürat, vniuoce : ficutcit difpofitio
án vnitate cum numeris:quod non efl ita de primo numerante cá alijs numerantibus . fecundum hoc igi-
20; tureft intelligendus iftelocus, E, D €um dedit demonflrationem fuper. hocinduxit res famofas fecundum. fuum morem, & d,Et ideo moseft diccre,&c.idefl,& hoc, quod hotmi« nesdicunt qj roca infortunij tranfí« it füper aliquem, quia perapiunc [4m infortunij eft motus circu-
is , aut fequens motum circularemquod eft tempus. D.d. & fimi« literalia, &c.i.quoniam omnia attribuunrur circulo,& tempori. D.d, & hocdicitur,&c.i. & illa, qua generantur, & cortumpuntur dicun« tur reuolui,& reci ijquia omnia tranfinurata numerantur per B. tempus,& in codem definunt,in cipiunt.& , quia tempus exiíhmatur effe circulus;ideo illa , dug numerantur per tempus , exiiti tur currere füper circulum ,f.quafi eflet circulus , D.d. & exifhimatur. hoc, &c.i.& exiflimatur qj tempus. eft circulus, quoniam méfuratmo tum,ui eft circularis Scquia menfüraturctiam per motum circularem. Et cum declarauit hoc fecit fümmá de illo, dio * Dicere igicur, &ci.cum igitur vulgus dicit r5, iz fancin generatione , cutruntfüper rotam,dicunt hoc, quia F "rranfrrutantut per tem
tentio cius eft, &ce. ideft, & tempus. apud eos cft circulus, quia tempus. mcenfura* motum circularem , & menfüratur per motum circularé, & menfürain uoliber pon eftextra genus menfurau , fed totü men. füratá cft plures menfurz. v.g. qi vnum non eft aliud à numero. "dà numerus plures vnitates.S, cá men furans, & menfüratam funt vnius generis: & men(urans tempus eft
tem "2.Leee pusapud coseft circulus, D. d.& in inan
Media dusnódif kn dia.
€irculare : tempus eft circulare, & hocexiftimatur, &c. & quafi aliquis quareret , quare exiftimaturquód, cum tempus menfuraue rit motum circularé,& fucrit menfuratum etiam per motum circularem , quód erit circularis. & dixit: quia enflimatur quód menfürans , & menfüratum debent efle vnius generis,
Diciturautem recte q» nu merus quidem eftidem ouiü, & canum , fi equalis vtergi fit. denarius autem non idem,negs decem cadem . ficut neg; trian/ guli ijdem, zquilaterus , & qui trium ingqualium laterum , &C tamen figura eadé eft,quia am^ bo trianguli funt.Idem.n.dici£&, cuius non differt. dria, (éd non cuiusdiffert. vt triangulus triá guli differentia differt ( diuerfi n.trianguli funt)figurze autem non,fed in vna, & eadem diui, fione. figura.n.talis quidem cir culus eít,talis vero triangulus, huius autem talis quidem eft zquilaterus, talis vero qui triü ingqualiumlaterum. figura igi tur,X hec: triigulus,n.eft: trig gulus autem non idem eft. Ec numerus igitur idc.non.n, dif, fert numeri differétia numerus horum. denariusautem nó ide eft.in quibusenim dicitur, dif ferunt: hgc emm canes, illa ve zo equi funt, Et dc téporc qui dem, & ipío, & deijs, quzcir^ ca ipfum confyderauoni funt propria dictum eft,
Et bene dicitur etiam quod na K. merus bominum C7" numerus ca-. mum eft idem , cum vtero, numerwe fuerit aly equalis € dicitur.
denarius numerue no eft ide, nea decem res [unt cadem, quead. modum trian, diuer ori laterum mn [unt eet fit eadem figura , quia ambo Junt trianguli . Dicitur enim aliquid e[fe idem, quando non differt. in differentia » € diatur efe diwerjum , quando differentia ems fuerit diera.ver. g. triangulus, quoniam trianguli dmerfs differunt in differentia eimi, n figura "yero nan differunt, fed collocantur. in eadem diufone . quoniam figu rolls, que ej tali, py € illa, que efl talu,efl triangu- ]ne,eo" triangulns ille , qui efl talie, eft equalium laterum, C77 ille qui efl talis, efl diverorumlaterum.e7" triangulus efl cadem fi ura, et mn efl cadem intentio vn y, numero, Et numerus etiam ef ide. Qg non. diner[(atur in rebua naturalibus in differentia numeri.dece "yeromn. [unt idem, diuerfantur n.n rebus , de quibus dicuntur , quoniam pojjunt effe numerus ca» Tum, Q7 numerus equorum. 14m agutur complesimus fermonem de tempore , c7 derebus perferutan di in bac confjderatione .
n [e ls
Liber Quartus
1334 Complet capiculum, in quo dici sur, q» tempus non multiplicarur per multiplicationem motuum , &
dateaufam in hoc, € dixit: Etbe-. forum!
ne dicitur, &c. idefl,& benc fuit di- B Gum in fermone yrzdicto, q nuserus non multiplicatur per multiplicationem numeratorü & cp nu merus iflar(í ouium decor , & numerus iflorum canum deoem eft idem,cum non differant fm nume gun , cum fintzqualia fecundum. numerum. D d. & dicitur q denariusnumerus, c.i. denarius auté vollocatus fub. denario nurnerali n6 eft idem. iflein.denarius ct dearius talis decem alicuius gencris, non decem fimpliciter. P &idco it: neq; decem res fünt ec-
pe "ideft, & fi accepiflemus vni- € uerfalius genus entis, verbi gratia decem res. Et, cum narrait difforentiam inier numerum fimplici- Tet, & numerum non fimplicitcrin hoc, 3 neverus fimpliciter non multiplicarur,& eftidem,& nó fim pliciter mulüplicabiturdeditexem. pium de illo, qui eft non fimpliciter, & dicit : quemadmodum trian guli equalium laterum, &c.i.& de- €em,quz fünt non. fimpliciter,v.g. deccm anima ia nó funt cadem in fpecie : quoniam hzc decé animalia quedam [unt decé cqui, X qua-
dam decem canes. quésdmodum. triangulus non ett idem : qíà alius eftzqualium laterá,& alius diuerlaterum : licet cóueniant in hocquod funt eadé in figura, quia. ambo funttriangulus. Et, cü nar- E. quic hocde vao i fpecie, & dc vno in genere , dedit caufam in hoc, & dixit : Dicitur.n.aliquid effe Idem, &ci.S trianguli, & fimilia nó fan eadem in fpecie, quia diuerfantur fecundum differenuas: & res, qua fantezdem in fpecie,non diuerían tur fr differentias: & diuerfa fccüidum fpeciem funt diuerfa fecun dum differennias . D.d.v.g.triangu. lus, &c.i. quoniam triangulus diui ditur in dif&rentias, in quibus tnáguli diuerfantur fecundum qp funt trianguli.D.d.in figura autem, &c. i quoniam, ps diuerfantur in. hot F unt triangulans, Bondum binc modus collocanmur fübeode nere, quod eft man lus. D.d. emm illajqui power remped e[tex tibus lineis zqualibus,, dicitur Ifopleuros, & , cum non fuerit zqualis, dicitur diuerforum laterum. &triangulusefteadem figu- 1a fccundum genus, & non eft cadem fecundum fpeciem. Et, cum. pofüerie quódilla, qux duuesantur fc fpcciem,, (unt illa, que
€ que diferanr cundum differentias, inccrpit decl ód nume Turso dida cx nues ef fentialiter, cum non fint tanquam differcntie ipfius, & dixit: Et nume suseft etiam idem, &c. ideft & numcrus eftidem (ecüdum fpeciem, & non diucrfatur per res numeratas, ficut mumcras Siuert ex ais tijs, fcilicet par, impar, alijs differentiis Et. Bilgists coponirar fic. Numerus non diuer(atur in fpecie per differerrtias fübftá tialcs ex numeratis: omne, quod diucrfatur in fpecie , diuerfatur per H differentias fübflantiales : ergo nu. merus non diuer(atur-cx numeratis: fed tempus c(t numerus ergo 1empusnó multiplicatur in fpecie E multiplicationem numerati. & loc. intendebat per huncferzron£. Deindc dicit: denarius vero. non. eftidem, Sc.ídeft decem vero fimliciter, verbí gratia decem anima. ja non füntidemr in fpecie, quoniá diuerfantar per differérías fübitantiales ex rebus, quae funt fub eis. Yerbi gratia quoniant animalitas. efteadem, fed diuerfann perlatrabile, & ranonabile: quoniam iftz 1 funt differenti fübftantiales, aut iquam diffcrentiz . Deinde diit: am igitur compleuirus , &c. ideft iam igitur 'auimus perf&e quid it tempusin (ua natu- 72, & declarauimus illa, qua confyderáda funt. «on(yderationemt tempo m.
ARISTOTELIS DE PHYSICO AVDITV LIBIX QYINTYS,
Cim fuer Commen,
SYM MAE LI3RI.
Atex.1. vfq; ad x1. loquitar de partibus. Sici mora
A tex, ave; ad 46. de vniure & pluralitace mocus, fecundam genus, fpeciem, &:
A ter 4 6.vfq, in. deccturarierute niocud,& quiere, & qdo morus ad modi, & quies ad quictéopponaf. [.
"iare s "m Morir it». Ca. 1.
" Vtatur autenr, qi NS] tmo
" uide £m accides, INA Ü Vt cü dicimusmu"
'ficü ambulare, gir cui accidit muficum ee hos ambulat, Hocaütexeo,qahu^ ius aliquid mutatur, flplt dz mutari, vt quecung dicunffe, M cundum partes. fanatur.n.cor^ pus,qaoculus, aut thorax: hec autem funttotiuscorpo ris. Eft autem aliquid, qd neq fm accidens mouct, neq ex ep, juia aliud quid forumqis ip^
is fed ex eo, quia ipfum moue^ e primm lefu fum mobile. $m alium autem motum alterum eft, vtalterabi le, & alterationis fanabile,* GC « 1 an. calcfactabilealterum ,
Liber Quintus
deni y g much currere uia ac po 5 eff muficus , vt currat. 2: dad quapet ciui táfruta tur dicetur fompliciter ? vis trafmutari y, g illud wd docitur fecendum diefietem fua ardium . dicimn.n.Socratem [4na- 71,quia ochlus eins fanatur , aut peu com C7 bac dus font dna pertes etim corporis. Et 3B monentur non; neque. quia dud. pi rinin to nune fd qia ipm m f prime snonctur: 77 bec eff mot per fe. une catererum medorunm motus, "9t dieratum ,C77 de alteratune. tiam alterazum ad (amtatz eft ind db alterats ad calefatlionz. ? FIR] Neidirin boc tratara. EP] [3 loqui de peciebus mo- (d] uuum, & de accidéribus c J| -tencialibus eis: quod Taii.tc.7 -u:declaratum cft ex hocin Tertio efi quafi . & quiaintédit numelre fpecies monium efatalil elientalih à non cflentiatbus di
xit: tranfmutatí vit eíl rri-
bus . Aut per accidens, vt ctí dicitur p muficus currit. nó. n.cur-
ritfro q» muficus (ed fm q cítanimalambulás cui acadit, vt fit mu-
ficus, & fic curfus attribuitur ei per accidens . Secundus vero modus eft
€um dfSortes eft Ginus]icet non fit D fanus;nifi fm oculum, & infirmus,
quia eft infirmus oculo . & hocintéebat cid. Et aliud, quia pseius, &c.i.&quoddá df tranfinutari im. pliciter, tá non trá(mu ;aturex eo,
nifi vna pars tfi , Et iflc modus re- Documéducitur ad illum, qui eft per accfis, "Prianll
& cítquafi medium inter illud ,
eft per accidés & illud gite
pats.n.pót moueri per [e, qfi diftin Pars pc
IT t in albedinc. primo.n. mo- [554
doatrribuitur motus
tia eius , exo, od á qi non eft innatá moueri (qualia gute tatá, vtcfi dicimus q muficus cur- E* tit & medicus fcribit : (ecundo ve. c&b^144 10 atribuif mous gratia eius, gd £ B p innatü eft moueri. Et ifti tres modi ,7 &.cd. inueniuntur in eis, d mouentut in 22.57. Jlocn&n alteratione manifefte, il- 1d& ludgd mouctur p accidés, aut gra- '7 tia partisaut quia mouetur per fe. fed Arift. n indiget ín hoc loco di uidere momm per fc in hoc Quinto,fed in Septimo, & in OCtauo fa- Get hoc. & contentus eft ex his tribus modis (motu per accidens , & motu fm paré, Sc motu per fe, ad F dedarzndii q fermocius n efl ni
moro per e, qífi nulla ars cófyderatde noto paechs, Dd &ceft Nili tt
& de alterationectiás, &c.i. & illud, quod fignificat hoc nomen alteratio, quod «ft tranfmuratio ad fanitatem, eft aliud ab illo,quod fignificat hoc nomea alterauo,quod cft tranfmutatio ad caliditatem, zm
HRes antih 1fe, cum resartíficiales nó agant infe,
€ Efautem& in mouente fi, militer, Aliud enim fm accidés snouet, Aliud verofm partem, exeo, qua partium huiusali^ qua , Aliud vero per feipfum primum, vt medicus quidem fanat, manus vero percutit.
Et ita efl de motore. Quonam alins mouet per accides et line. gnetet , quia pars eins mouet ,€7* vtlim mouet per [e primo , Yerbt gratia medicum [anare , c7 mamum percutere.
H Cum dcclarauitq motum diui- 5 diturin illos tres modos declarat ét qpin morore inueniuntur illi rcs modi, Motor per fe.v.g. medicum. fanarealium ab infirmitate, & Mo tor per accidens.v.g. muficus anat fe, quoniá accidit mufico vt fit me-
5, dicussaut medicus (anans fc. medieus.n. non fanat per fe, nifi aliud ,
E nifi per acadens ecótrario ei, quod.
di&um cftm definitione naturz.ll
1 y de lud autem, quod df mouere, quia. &ici& parscius mouet, eft, vt cd diximus
Soc. mouct hoc pondus, licet non Y moucat nifi manu tautum, D.d.& manum tere . hoceft exemplum de illo, quod mouet fm partemyfSoc. percutere licet nó percutiatnifi manu: aut dicere manü putere, licet nó pcutiat, nifi pscius. Qi autem eftquidemaliqd moueneprimum, eft autem ali quid,quod mouetur, ad hzcin quo tps & praver hecex. quo, & inq. (oís.n. motusex quo^ dam,& f quiddam.alterü.n.eft qt! primum mouetur, & inqd
moucetur,& ex quo, vt lignis, et IS calidum, & frigidum,horü au^ temyaliud quidem qd, aliud ve roinqd, aliud autem exquo.) motus rianifeftum eft cp in fi^ gno eft, nóirrforma, neq enim mouet, neque mouetur fornra, aut locus aut ipfum tantum , Et , quia efl bic aliquis mater prime C7 aliquid metum prime, € cá boc aliquid ,in quo eft me- £n, [tempus ,e7* prater ifia ali-. quid, ex qu c et aliqu, ad quod efl emnis.n.metos efl ex aliquo,et L, Ad aliquid, € illad. » qued prime mouetur efl aliud ab slo, ad qued. meuetur , C7" abille, ex quomesetur v.g. quoma lignió eft audi A cdlido , 7* frigide ex primum 3florum efl motum, c7 fecundum efl illud,ad quad eff motn.et tere. trum efl illud ex quo efi motiw manifebfi efl igitur ex boc quod metus in gno non efl ferma. for- A.D. BOR meuetyr neque meuet, ned locus , nea, talis quantitas . Cum diftinxit illud, qd eft per fe, M abillo, quod eft per accidés in mo- tore, & moto;inoxpit numerare có fequentia motus ad declarandum, que corum funtquibus attribuitur morus p fc. vtex hoc veniatad nu merandum fpecies motus, S dixits Etquia eft hic,&c.i.&, quia in omni motu rmueniuntur quing;, (Mo torper fe, & Motum per fe. Et hoc intendebat, cum dixit primo. primum a. ei ofqi nonmá ci qi eft per fe, & qq; dicitur magispro prie
Liber Quintus
A ptie, &eftid ; quod mouet non. Hum motorem.Er filt prim m tum df his duobus modis, f.de illo, qd eft per fe, & de illo, quod moue perfe, on quiaià eo dialia pars que cft primum motü in ipfo . fed intendebat per motum primd Mludjgd eft per fe finipliciter. Tertium vero € illud fict dixit, in que eft motus f. tépus. Et quart illud , exquoeft motus. Et quintil illud, ad gd eft motus, Et hoc eft ita.qí fs motus eftà motore, & in moto, &in tempore, & ab aliquo, in ali quid . o£m vero morum cfle a mo- B toreeít pofitü hic, & declarabif in T. Kf principio Septimi. &filt omné mo frs-6-ph. tum effe f tempore declarabit etiá iet in Serto licer modici inde cen laratum fit in capitulo de re aR atítoIs motus naruralis re- Gus eit ex aliquo, & in aliquid ma nifeftum eft per fein motu altetationis, & augmenti,& translationis Tecle. licet exiftimetur qp ipfe pfcm. abitur de hoc in alio loco. & vi p pe. ponit hic ifta, fm c» fünt famo )& perfcrutabitur perfecte. decis.D.d.motum.n.prume cft ali- Sci &illud, d mouetur manifeftum elt i fum ede illud abifload qd mouc£. & ifta alictas eftei primo, & effentialiter. p acris veró non eft smod villa quod mouetur,& illud, ad qd cft motus, fintidé.& fimiliter €dc illo, ex quo eft motus , quia etiam eft aliud à moto.D.d.v.g.qffi lign, &ci qf lignum etilid jd mouetur in al varie A illud,ad. d eft alteratio, eft calidum, & frigidum, & lignum eft aliudà calido , aut frigido. D.d. & primum iftorü eft motum,&c.i.
Part 54
1lud ex iflisqd magis difyonitur p.
motum, eft tes mota. & fequitur ip D
fum illud;ad quod eft motus , aum.
illud fit finis mocus.& (equitut ifta.
illud, ex quo eft motus, cii ab hoc Teparatur res mota, & urfsfertur ab. to.Primum iif iftorfí , € dignius
1n motu eft res ritota , f. fübiectum.
motus. Deindc illud, ad o4 eft ro-
tus. Defde illud,ex quo eft totus.
Ifte ipitut ordocft fh. caufa
rum , cx quibus cóftituitur morus,
a motus. n.confliruitur in fübllan- a Mod Hia cius ex iftis trib? caufis, f. de cau ftifuit tn fisexiftentibus in eo non extrinfe- fabtida xis. & idco non numerautt moto» cib» cái, rem, aut tempus, quia b es eftde E. accidentibus eius,& moror de cau- f.'ufto, fiséxtrinfcas. Et, cfi pofuit ifta, di- término
iséxtrinfe d s. ad xit: manifeftum eft igitur q mo- 2dduemi
tuseftin ligno, &c..&cd mot eft 1 quo:loaliud ab eo;ad od cft motas& € for quédode -ma,mani! qp motus eL f mo- cáis itrin-
to,nó in illo, ad qd eft motus, &ccft ftc forma. Echoe mánifeti eft per c. "i dde *:g. qf calefacto £ in corpore cale moc.1dé, Rlon6 Tcalorséfiaiscieiéto tech nis, & ft translato eft in aráslato, 21 nonin fuperiori,autinferiori , quz. Maifettd funt fines translan,& quantitas ,4 € q mox eftfinisaugmenn, nó eft in ea au- €1 Pow] gmentum.* ideo illud,ad qd é mo Ilo tuseftaliud à maoto pcr fe D.d. for ma,n.non mouet, neq, mionctur.et ma. idé iinzsdicformam fübi itialem ,4 H d 5 motus generationis,& qua frac.f. esque funt fines motus altera- me » tionis, D,d.neq; talis quantitas . & | ror, n& intendit quanutatem , ad quam p- mouet.ne. uenit motus augmenti, & diminu- q; mouet tiorus. D.d. c forma.n.hon mouet, 2 Ko neq; moueturi.qfii moror, & mo- ii & tü eft compofitü ex materia, & for- fici exm ma, declaraum eftin d Tertio gp &cftma, monas etia momnon in moror ies a.
€G Sedeftmouens;&L quod mo ueturatgpin qii mouetur, Ma^ gisautem ab eo qd pex quo snouctur, denominaf mutatio ,. denomia. Quapropter et Corruptio in id, turmagi quod noneft, mutatio eft qui^ FS uis &ex eo, quod eft, mutetur o quod corrumpitur: & Generatioinid, quod eft, quamuis cx €o,quod noneft, ed bie eff meter Cy" metum, €7' ad quod ef motus. Tranfmuatie.n.magi neminatur ab ilo, «d quad eíl motus un ab illo , ex H que efl motus . e7* ideo Cerruptio ell tran[mutatio ad nenens ,€77 ficorruptum. tranfmuatur ex ali quo ente: C7 Generatio 65d tran[mutátio ad eni , C7 fi tranfmutaretur Amon ente.
4 ldeft.fed (i hic funt motor,& mo
"&1. 25€ tum, & ex quo, ad quod : & motuseftin aliquoiftorum preterd in
ze mou: hoc nomen motus eftac-
ecprum ab illo,ad qd eft motus n$ abillo,ex quo eft mot".& ideo mo tusexente1n non ens dicitur Cor-
iecur. 2. deala.
ioquoniam non enseft corru-. f
I gtum,& non denominatur à nomi. neciusexquo eft, falicetab ente. &choeintédebat cum dir ideo
e gro D.4& Generatio Nc
io dicil Ria cft animato adillud, quod cftens, & generati.
Bóet uranímutaretui dc non ente,
jet incipiatexeo .
Quidigitur motus fit dictü tft prius, Formgautem, & pat flones, & locus, ad à mouentur.
ta, quz mouentur, immobilia Kfunt, vt fcientia, GC calor. Atta, mendubitabitaliquis,fl pasíio nes motus funt: lo autem pasfio efterit.n.ad motum mu tatio, Sed fottasfisnon eft albe» do motus, fed dealbatio.Eftau. tem & inillis & quod eft $m ac cidens, & qd eft &m parte , atgs fmaliud,& quod primo eft, && nonfm aliud, vtqd fitalbum inid,qd intelligitur, mutat fm accidens:colori.n.accidit intel^ ligi :in colorem autéquiaalbü parseft coloris : & in ,E qapars Europz Athenz funt: in album autem coloré per fe. Quomodo igitur perfe mouc^ tur,& quomodofm accidens , & quomodofm aliudaliquid, & qüo idem primum & in mo uente eft, & in co, quod mouet tur,manifeftum eft:et qj motus noneít in forma, fedin eo, qd mouetur, & mobili fm actum, Etiam narrauimus motum , quad fit , faperius . zt firma,co* jenes, C7" ateryet locus, ' IUNCDÉWT TOS PIULA , DU moventur, Y.g.[cientia, €7* calor. Sed bic efl quaftia. m paftieni ferte funt motus , pone paffte:eo* fic tran[mut atio. adilla tranfmutatio ad notum.Et ad dicendum eft quod dignius eft. "rt albificatio it metus , nen albede, Et inills etiam ef sind quod accidens, c7 illud quad eft gem fecundum
Liber Quintus
A fexndum parit , etillud quad E
209 do eft forma quiefcens imthobilis:
prime pner diud.y.g. quniá. K quifingiciplim mouersnoneft sréfrneaa alifcati ad mtele-. e iguiuseit vecliicata finoa 8h Hi,efl trafmutatio per accidés:I-. casnon albedo, ied apparet per (e. Eieueted tellsgio efl accides coleriset tva[-/ p albificatio cit mocus.n& albedo, loquendá mmuiatyo enu ad colerem,quia al-
ad qui eft motus albificationis, Et, cà eoin Bum efl pars caloris seo feriliter.
quia accidit ezad qd eft motus, vt pi e. in eoinneniatur illud;qd eft p fe, & 717. Ld. franifertur ad Europam, quando fran; d jatbenac , quia
vAtthene funt pars Eurepe : trafsmutatio'yero eiue ad colorem
bum eft per [e. Declaratum eft
B igitur, quemedo eft metw per fe ,
oqmhpe accidens et que-
per bud, eo quomodo ent effe prime in moterc Cy" innato: et 4 declaratum. quod mote no efl in ferma , [ed mmoto C eft metum in au.
f Eungaiam narmuimus prius mo tum quid fit, & definiuimus eum, quia cft pfe&tio moti; fm q cft mo tái i i eft forma, tret lud, motusin et pes & psrer
C $'füntidad gd éft motusin alterauone;& filt locus,& cft illud,ad qd eft motusin aanslatióe , motus;n. non eíl perfectio alicuius iflorá. D. dedit exempli de qualitate & dixit v.g ícia,& calor, i.qín iflz paffiócs. non mouent per mot( alteratióis, cum fint fines cius. D.d. Sed hic eft.
jueftio, S&c.i.&, quia paffiócs diuipter tráfmutanoné té illas, exifhimatur call E motus, &
' ficmotusadillà erit motus ad mo-
tum. é&quia manifeftum eítq albe.
illud, gd eft per accidés,& illud , qd cám ifti* iquis dent
€ fm parté, narrauit hoc nc aliquis deci ee ; & d. Erin illis, pir inillo ad qdeft motus, inueniun illi tres modi, quos. ponere f motore, & moro. v.g.in il d eft tranfmutatió veE accidens E! x tranfmutatio albi ad hoc, quód fit intetle&,(. ad hoc, qpintelligatur ab homine. qffi hoc eft albi per accidens,cumillud,gd albificatur,nó habet naturam vt tranfmutetur ad. hoc, vt fit intellectum, nifi per accids & hoc 2nrendebar cum dixi: intelligi.n.&c.i.qffi intellig: eftac- ERE Eu Fam ad colorem, & eft album.Etexemplum cius,quod d£ tráfmutari gratia partis, ell, vt cá dicimus hoc album demonftratum trfmutari ad olorari : qfà non dt colorari, nifi quia utafad part£ coloris. E td aliquam fpeciem eius.& hoc intendebat, cá dixit: tráfinutatio cius. ad colorem, &c.i. &, cum dicimus album colorari, dicimus hoc, quia. tráfmutatur ad parté coloris , & eft albedo. D.deditexemplum de motu translatióis, S dixit:& transfert ad Europá,quia transferfad Athenas.j. & dicimus aliquid transferri adaliqu£locum , quia transfertad. illins rei, cui aribuit tráf- Do. wg. Vt cum dicimus: qoc vansfertur ad Hifpaniam, lioetnó- Phyf.c có. Auer. DD tranf-
C aísferaturnifi ad Cordubam.D.d. tranfmutatio vero cius ad colorem. album eft per feji.&, c dicimus de aliquo alterato in colore, tranfmutari dc nigro ad album, eft per fe & €t, cum dicimus ipfum trásferriab Hifpania ad Cordubá,cft per fe. Et, cü it tfta. perfecit fermoné in dando fümmam de his, que dc- €larauit, vteft mos in fermonibus demoníftratiuis, & dixit: Declaratum eft igitur, &c.i.declaratum eft. 1gifcx hoc fermone , qüo azribuif Tnotus H »ad gd cft fma (m motum,& fm accidens, & fm partem.
H &filt eftdeclaratum qo moueri attribuif moro p fe,& p accidens,& fm parté : & qo mouere atribu£ ét motori le,& p accidés, X fm. paré. Etdeclaratü eft cum hoc, motus nó eft per fe in co, ad qd cfi motus f. forma. Et intelligit ig formá formá fübftantialé, & quali taté, X quantitaté, & vbi. & vica in hocloco large, ficut fecit primo. & fig; vtitur ea proprie , vt cü dixitforma.n.non moucé, nec locus, &c.& qfà in hocloco vütur forma pro pallióibus, & fübiectis, & qfiqs viurea magis proprie v cid for
1 mz,& paffioncs, & locus, &c. qfiq; igitur vtitur forma large, & qque pro fübicctis tantum. Deinde d. & Gd eft primum, &c. & intendit hic
imum proximum, & cffentia. E Feanduns quód declaratum eft in Poflerionbus analytics .
Huiusa(üt fidesexinductiGec. K Ex medio autémutatur vt ex contrario, vtitur.n.ipfo, vt con trario,ad vtrungy.eft.n. quod modo mediü ipfum extrema, quapropter & hocad illa, & iL. la ad hocquodammó dr con^ traria. vt media grauis ad vlti^ má etacutaad pmá . atqp fufcü albüad nigrü,et nigrü ad albi,
Trafmutatio "yero per accides emitttda eft quia el im quolibet, et eft femper nece[fario. Quad aiit non eft per accidens , no eft in. que libet fed in contrarys, €7* inter il layet in contradi£lorys, Et boc ere ditur ex indutlione . Tranfmutation. efl ex medio.quoniam ita fé habet ad vtrana, extremitate fr eut contrarium . mediuns.n. quodamudo efl duo extrema . £7 ideo dicuntur cum coparantur ad ila, € cum illa comparatur ad illud, ficut dicuntur contraria. Y.g.quemiam neuma, qued dicitur medii am refpe£f otota, dicitur acutum, M er inrefpetfuita, dicitur graue €? color pallidus in reffeiln ni-
3 dicitur albw , ex 1m refpet]n «lbi ditur mger. :
Cum dedarauit q omnis motus €
confhtuitur per quing;, f-motoré , Mor*e&- S motum , X illud ex quo eft,& il- fiuit p.
Quz igitur fm accidens eft lud,ad qd eft,& illud in quo eft, & 229.54
mutatio dimittatur .eft.n. & in
omnibus, & femper, & oium , Que vero non fm accidens non eítinomnibus, fed in cótraríjs,
& meds, & in contradictióc,
etiam dedaraurt q vnicuiq; iftorá juatuor attribuitur motus, aut per. aut per acci motor, & mowum& illudjad od, & illud,ex quo, inexpit.
Liber A inccrpit declarare q» non eft confj derardum deillo, gd eft p acdidis, €um hoc non fit de arte demóflratiua , & dixit: Tranfmntatio vero peraccidens, &c.i illud aüt, gd attribuitur iftis rebus er accidens di mirrendi eft; quia non habet fübictum determinatum. D.d. & eft fempct neceffario , i.tranfmutatio, qua: eft per accidens, inueniturinfi mita in eadem re, qiii idem poteit dici ipfum non euadere à wranfinutatione per accidens.v.g.qp albefiat, deinde humefiat, deinde Qi tffini rransferatur, deinde calefiat . & qf m5 e(t infinirim, & non habet naturá bétnim terminaram , non cónineturà fcía, termina. Dc; eft pars artis demonftratiuz . 14, fi cóc. Exintédit hic per accidens illud, qd nef fcia, eft coe ci, sd elt peraccidens, & e, py P quod eft fm partem. Et,cum decla (de dmia QUOC CU : tioz. de, Iauitg in illo, qd eft per accidens, 6-Met.te. non cófyderat aliqua ars, dedit cau 9.6 — faminhoc, &dixit: Quod autem. non eft per accidens, &cji. & tranf mutatio, cuius natuía fübiccti eft e(fentialiter terminata, non eft nifi jn conrzarijs , aut in illis , qua: funt inter contraria, aut in contradictorijs. Et intendit hic per córradictoriajilla, quz opponuntur fm affirmationem,& negationem,& p con traria contraria, que dicuntur proprie, vt ditum. ilriib. Catcgoriarum. D.d. Et hoc crediturcx induioneji.& hoc certíficatur, f.q: om nis motus cft de contrario in contrarium, aut de cótrario in medii, aut de medio in cótrarium , aut de. fon efie in cfle, autde eflcin non is mov effc ex indu hone. D.d. Tranfmudde cbrr3 taiio.n.ent ex medio, &c.i.& caufa fd id£s. in hoc,» tranfmutatio eft ex me-
Pha" dio ad mediá eft qià mediü eft
Quintus 210 contrarium vrrid; extretno, fm p D. extrema funt cótraria. Et.cum nar. rauit qp cauía in tranfmutatióe ex medio,& ad medium eft, cp mediü eft contrarium vtriq, extretno, de-
di ditét caufam hoc& dixit: medi
:t.eft quodammodo, &c.i.& caua: In mein hoceft, qífiin medio funt duo dio faac extrema in redia difpofitione. fm zu cane vero pitt eo inueniuntur duo ex- di dipótrema ín media difpóne, fm hoc neqdqüo yurunq; extremum eft contrarium fititsfenfimplicibus duobus.v.g.color palli 42"4.c dus ct medius imer album &ni- ezidtingrum,quz funt duo extrema, & in fra hic. S etalbedo nigredof.quodam p £re modo potentiz. fm igitur qp habec in fe de albedinein potentia eft có trariumni, qua eft in adu, & fm illud, quod habet in fe de niline, & mó medio inter a&um,
potentiam, eft contrarium albediniin actu , dd eft fecundum exrerum. Cur igitur propofítio, di censo tranfmutauo eft de contrarijs in cótraria, fuerit intellecta ita, qe nomen contrarium dicitur
illo,de quo intelligitur maius,& minus, (illud , cd etin potentia , tunc non indigetur ifta cxcepuóe , & vetificabitur omnis tranfiu- p tatio eft dc contrario in contrari. D.dicit: medium enim eft quodámodo duo extrema. & intendit effe medrum inter atum , & potentiam , ficut diximus,
Me. 1).&. 1 Met 6.
Quot modis aliquid dicetwrin alind 1.
mutan €.
Voniam autem ofs trá( mutatio eftex quodáin Quiddi: manifeftat au^
tem & nomen. poftaliud enim DD. ij. aliquid,
G aliquid, & aliud quidem prius fignificat, aliud aüt pofterius. ) mutabiturqd mutatur quadri fariam, Autenim ex fubiecto in fuübie&tum, Autex non fubie €lo in non fubiectum , Aut ex non ubiectoin fubiectum, Aut exfubiectoin non fubietum., dico aütem Subie&tum, quod affirmatione monftratur.' re neceffe eft ex ijs, quz di funt, treseffe mutationes, cam quz eft ex fubieto in (ubiectíi, & cam ,quz ex (ubiectoin non
H fübie&um,& cam,quaz ex non fubiecto in fubiectü. quz enim eft ex non fübiecto in non fub» jetum non cftmutatio propre reacp non cít$m oppofitioné. neque enim contraria , neque
Yideci- coniradictio eft. Qua igitur ex
non fubiecto eft in fubiectum mutatio fecundü contradictio, nem generatio eft ,alia quidem fimpliciter fimplex, alia vero quadam cuiufdam . vt ea, quae exnonalbo in album, genera^ tio huius eft:ea vero, qua ex eoduod non eft. fimpliciterin fubftantiam, generatio flmpli, citer eft, fecundum quam fim» pliciter fieri, & nonaliquid fie. ridicimus, vero exfubje&n in non fubiectum corru, ptio eft, fimpliciter quide, quae €x fubftantia ad ipfum non et feeft: quzdam autem ca, quz eft in oppofitam negationem, ficut dictum eft& in genera, tionc,
Et , qu T dide de jn dliqud,, cz boc ignoficas fum nomen. figmficat prp iaigi qued eft dli
qued fit per alind ev fe fr-
vat dud uz, C7 diqid
.et ec qued tran[mutatur traf mutatur quatuor medi . tut de. Jibietto in fubietTu "tut de fubie Boinnon [abiectum , tut de no Jübietoyn fubietfum, //tut à no fbietto im mn [abietIum . Cy sn-. telbgo per fabietim ilud, qud 1. Jigmficarur per onem. Ergo neceffe esl ex boc , 4xim, quod medi tranfmutatinut fnnt tres . quoniam tranfmu- Hara de rop alietdein an [abes ium non eil travfnutatio . quia. nen funt eppofita , quenam mn funt contraria nea cotradiEloria, Tran[mutati igitur de mon [abie Boss fabietium fecundu contradihionemn efl. generatu.et tran[mutatio. bie erit fimplici- M fer,C" quad efé tranfmmutatio ali-. qua cft in alique. "ver.g. quani, tran[omutatio de nn albo in albi ef generatio albi ; tranfemutatio "vero de mibile fimpliciter ad ali-
4 ejfentiam , eft. generatio fm. poii Uum debuerit fan-
Pe vend d tot Hi, ant eE corruptio fampliciter, cum
Liber A ci fuerit tran(inntatio de aliqua.
ejfentia m mibilum, eut erit cerru ideftde
ptio dliqua, cum fuerit tranfmutatio in negatunem cotradicente, i ficut ditInm eft de generatione.
7 Cum declarauit confequentia motorá,quorum vnum cft, q omnemotum mouctur de aliquo in aliquid e opicpecae de
perferutani de.
sd qd & ex quo cft impoffibile.
B ifs be numerajs deurminabun£ Ges momum.&, quia iam numera uit ifta ex indu bonc, cum dixit : quoniam crit de contrario , aut de. contradictorio, vultnunc nuce
pilla fm diuifonem »quiaeít via
os. &eft bene mani! perfe,
gomais niíngurio eft desliqno
qfídum res füeritin ea
Cm ignüsone mncibeabeit qf uanfmutatio.ci
Fred quí
1n ali Eric. ib icones fm Mdunuto -
"Cin efie Xcnon eie fnt quamor modis, & dixit: & o£, quod. anfinmamr ci Y, cum [ueri mus omnis tranfinütado eft de juo in aliquid: & hoc nomé aliquid dicitur fimpliciter de efe , & an cis antc negatione ical mationc; neccflc elt vt oIs ranfmu.
2II tatio fit de fübicdto in fübieum , D
sce Racdeab Mec in bjectumj dealiqua in ali quam afirmanoncm, St dealique
cil, Autdehá Fine bie m non [abiectum . Vnde necefle eft, vt modi tráfmuradonti fint tres,& non fit quartus, tres vero funt,ranfmutatio de effe in efle
d oppotum de efie: & de Don efi in ef E rellguper E
nen cfi, non cflcin ade node Per
tentia, & efi adc proprium p EDS riz, nó negationem. raplicie ne mure
n. fimpliciter fignificat non má. n fie tnplcts ceni fpi 2 P Ced citer nó tecipir. & hoc eft ineelli
torum. Tertius vero eft. icinas 1N6 efie. effe. P dem mitti iut
nituradnon Miealquid cc i hor. eft quód illud, ex quoeít D d 7 es mudito ,& ad m annt icf tadio,fünt. debes fcire quód t adlinsatio, rm fubieo in fübietum sticer de mem. contrario in contrarium, poteft col locari in tranfmuratione , quz cft de non fubiedtoin fübie&um , & de fübieSbo in non fübie&t. tranfmuratio cnim alia eft in fübftítia,
DD ij alia
6 alia in accidente, in fübftstia vero,
[uia fubftantia non contraria eft
lubftáric,& cranfmutatio eft de op.
pofito in oppofitum , non dicimus
qpifta tranfmutatio cft de fübicéto
3n fübiectá. &/fi fitita,autergo did
ur efíe de nó fübic&to m fübie&td ,
& de negatione in afürmationem ,
autecótrano : cum oppofitio f hac
tranfinutarionc eft in priuanóc, &
habituqua eftin fübítantia,nó in.
contrarietate, ficut eft difpofitio in.
wanfmutatione, que eft in acciden.
Part 55
te.tranfmutatio vero,queeft in ac-
cidentequia eft in contrarzetate,&
H duo contraria füntexiftentia, dia-
tur effe de fübicdtoin fübie&tum .
Tils, 4op- &quiailla,quz opponuntur fecun.
ponit * dum contrarietatem, pofluntoppo
t6 phtop 1 fm priuationem,& habitum , & »? & .
poufm fm tionem,& negationem,
priuatio- poffibile cft etiam dicere in eisque.
Bir Eha- opponuntur fm contrarictatem,l-
hocvlje, la tranfmutari defübiedto in non
16 Me.te, fübie&um,v.g.de albo in n6 albá :
€j ficut dicimus hoc de fübftantia in
non fübftaniam,£ icut dicimus ali-
quid tráfmutari de homine in nó
homincm,& fimiliter dicimus eti
quód tran(mutatur de nó (übiccto
in fübic&um in accidente, verbi
I gratia dc non albo in album: ficut
icimus fübftannam tranfmutari
de non homine in hominem. Et,
quia tranfinutatio vniuerfaliter,c
accipitur de non fübiccto in fübic-
€tum,dicitur gencratio,& cum acci
itur de fübiccto in nó fübiedtum,
licitur corruptio,& fübicétü, & nó
fübie&um quzdam dicuntur fim-
Li funt illa,qu.e funt in füb
tia.cum fübftanca fit per fe, &
quzdam non dicuntur fiiper
& füntilla,quc füntin accidétibus,
Qffi hoc nom£effe,autnon effe di- K tur de fubftantia fimpliciter,& de Trifma accidente non fimpliciterjó tranf. ero mutatio, quz eft in fübflantia , de impr mon fübieito fimpliciter, cde ion &cohabs ente fimpliciter ad ens (impliciter vero ett á dt generatio mph, & ráfinutario ÓmPft: deente fimplt i nó ens fimpliciter er a; dicif corruptio fimpft: & tranfimu- Gía. c.c. tatio, quz cít dc non aliquo ente , 11.& 10. ideftexiftenicin alio non fimplici id ph. ter quod eft accideris, in aligd ens, "^ ** dicitur generatio aliqua , non fimpliciter : & fimiliter eranfmutaio , quc eft de aliquo ente in non aliqd ens, dicitur aliqua corruptio. Et,c hocfitdeclaratum , cum d. Tran mutatio igiturde non fübie&o in fübiedtum eft generatio : intédit y tranfinutatio vlt, fiuc fuum cé fucritin accidente, fiue in fubftantia, cum accipitur fm c» eft ex nó fübie&oin fübieftum, dicitur generatio. D.d. & tranfmutatio fimpliciter, Kc. ideft & tranfimuratio fumpli Gic: cell illa que eft de non fübico in fubicctum: & eft illa , que eftin fubftantia, dicitur uó fimplicienquiaeft inente fimplici ter,ion in aliquo ente: & quaeít M de non ente aliquo in aliqd cos, & eftaccidens dicifgenerano aliqua, non gencratio fimpliciter, quia eit inaliquo entenon in ente fimplici ter. D.d.tranfmutatio vero de nihilo, &c.i. tranfinutatio de non cnte fimpliciter,i.de non fübitanta ali-
jua in ens fimpliciter,.in aliquam (übftantiam eft generatio fimplici ter, & tranfimnucao fimpliciter. D. d. Tráfmutato vero de fübiecto in non fübicctum, Sc.i.tranfmutatio vero deentein non ens cft duobus modisctiam. qii , fi EE
Liber Quintus
À& facritin effentia indiuidui demon flzati, Cindiuidui fbftantic doncc facild non indiuidad, dicifcor ruptio fimpliciter : cum autem fue Fina RAPAR te , donec fiat non illud acadens, dicitur aliqua corruptio , non corruptio fimplicimz larligestam cligimria hoc
riuatio, x n6 el fopra ali fuic, perafürmanonem effc.
Siigitur id, quod non eft, di citur multipliciter,& nequeid, B qd eft fm compofitionem , aut. u diuitionem, contingit moueri , neque quod eft $m potentiam, quod ei, quod eft fimpliciter, fe cundum actum,oppofitum eft, quod.n.e(t non album;aut non bonü fieri poteft vt moueatur fecundü accidens : fuerit, n. ho. mo nonalbum, quodauté flm, pliciter non hoc eft nullo mo^ do :imposflbile enim eftquod noneít, moueri, fi autem & generationem motum eit imposfibile erit . generatur.n. quod noncít. nam & fi quàm C maximefecundum accidens neratur, attamen eft verum di^ pepe) id; quod non eft, de €o,quod generatur fimpliciter. fimiliter auté & quiefcere, hzc. igitur omniaaccidür difficili ad moueri id, quod nó. pv omne, quod moue£jn loco , eft quod aut nó eft,non eft in loco, (eflet.n.alicubi, Neq ergocor^ fuptio motus eft. contrarium *nim motui motus cít,aur qui^
212 €s:corruptioautem generatio, D nicontrarium,
Et dicant nkc, quod mn ent, ewm dicatur pluribus mode , C7* 3Mlnd quod dicitur ex eo fecundu. cempofitionem, C7" diwifiong, ins pofibile eFEve fit motum : neque. Vnd , qued dicitur fecundum psgentiam," efl iliud , quod efl op. pofitum ei, quod eff fmphiciter n AL Íu. quomam non album, aut no bonum potefl efe aliquo medo mo tum. per accidens : quonam pof E. fiie eff vt mn album. fit bomo Mud autem , | fimpliciter non. ef , e nen cfl demon[iratum ina pefübile ef ve moneatur : qum: men ens impoffibile eft yt moucafur. C7, kit fit, umpofübileeft 7t generatio fit. mote . quoniam, - ent efl iind, quod generatur . quensam, fi lind, qued efl per ac eidens proprie nn ens Das,
Wed generatur , tamen "yerum dicitur quid nen ent efl in gene- F ratione iter : e fimiliter efÉ de quiete. ev taleimpinabile fequitur ex boc , quod m me metuns eff in loco . quoniam qued mn eff psn eíl in loco. miam , fi fuerit mnloco , efl inaliquo Ybi. Neque eorruptio etiam efl metis . corruptio enm ef cono. TATUR, ANE PITWS , ANE qWieI
MOD) d
G fad cerreptio efl contraria genera funi, C7 quieti.
$ Cüdeciarauit, qp genera tranf mutation funt. ui »f.de fübiecto in fübic&um , & de non fübiecto in fübie&um , & de fübiccto in no fübictum,& eft illud, quod dicitur generatio, & corruptio : qfi gencratio, & corruptio numeratin vna fpecie fpecierum tranfmutationis: (icut motus numeratur de fuperioziin inferius, & deinferioriin füpe riusin vna fpecic,& eft tráslatio re- €: & ficut tranfmutatio de albedi H nein nigrediné,& ecóuerfo numeratur in vna fpecie alterationis: inccpit declarare, qp tranfinutatio, eft de (übiccto in non fübic&ü, aut econuerío,non eft motus : xp hoc siomen tranfmutatio non dici de lla, & de illa, qua: eft de fübiecto in fübiectum vniuoce, neq; quafi vuiuoce, ficut eft in eis, quz continenturfüb eadem definitione prin cipaliter,& fecundario. Et incarpit, & dixit: Et dicamus nunc non Néensdt ens,&ci.& quia non ens dicitur ui tribus mo bus modis, quorá Vnus eft fm códisid " pofitionem , & diuifionem, iafiu- "un mationem& tionem,v.g.Chi. Mech ets noncltaatira. Seconds verocíl,vccum dicimusin indiuiduo fubftantia: demonftrato efle non ens, &cít ensin potentia, quod eit oppofitum ci, quod eft in a&u ens, & perfe. Ternuseft, vt cum diamusin indiuiduo accidentis ipfum. effe non ens,v.g.non album , & nó coloratum: & hoc eft non ens non fimyHi, d non ensaliquid. qd igif ex itis dicitur fm cópofitionem, & diuifionem, (ep falfitasT eo eft fm compofitionem, aut diuifionem, f.
Yin Tey.
affirmationem,& negationem, ma K. nifefti eft impoffbile eft in eo vefittranfimurarum : qd autem eft nonens aliquod.v.g.non ens albi, poffibile cft moueri per accidens.v. Albi pfe quoniam homo non albus fital- terni. quoniam non fitalbus per fe, £2 abo nifi ex nigro,non ex non albo, nifi nifí p acper accidens: non album cnim nó cásrid trá(inuratur fm qeft'non album , ioccadt quod autem tranfmuratur de non is, cc. sz. ente fimpliciter in aliad ens fimpli Giter,& eft generatio, quz cft übflantia, non inueni in co tranfmu. tatio omnino, fm c res inuenitur in fübieco : qii fübie&um tranf mutationis eft in co, qd eft in potétia, & ideo impoffibile eft tranfmu tari per fc,aut per accidens.non ens veronon fmp iier pofi Ibile eit ve. moucatur:qiti fübiedtum tranfmu tatióis n co eft in actu, & eft illud, ad quod eft tranfmutatio, & , cum motus attribuiturei, fm q eft ens, eriteffennaliterS&cum attribuitur €i fm alietatem,erit per accidés. pri Priuat'o uatio.n.non tranfinutaf fed tranf & áfmumutatur fübictum priuationis cif a&fedu: fuerit exiftens in actu , & idem de- bee Pr monftrarum in duabus extremita- M tibus motus. D.d. neq; illud quod idé (up. c. dicitur fecundum potentiam, &ce. 7.&-t1 ^ ideft neq; mouetur etiam dc non. f aur ente illud,quod dicif de ente in po- pr;c. 4 & tentia, quod eft oppofitum entiin. 6x. &.1. a&tu : quoniam tranfmutatum eft cc-106.et enstadtu neceffario , Deinde.d.n6 1 C999 album enim,& non bonum,Xc.i.il 2 Ens po Iud.n.de non ente, quod dí de non &iia non aliquo ente, nó de nó ente, fimplt, ide 9 Mc. eftensf a&u.v.g.n6 albü, & nó bo 1.2.4.3 nnm eftensmn actu, & efl poffibile Phyic. jo. moueri per accidens, effentaliter veto non,f.fecundü q eft non ens Dcin-
Liber Quartus
A Deindedicit: Treni poffibile eft vtnon albus fit homo, &c.ideft & eft poffibile vt hoc tranfmvtetur, quia non albü eft ens in actu, verbi
tia homo: non homo vero non eitensin actu fed in potentia. Deinde dicit:illud autem, quod fimpli citer non eft, &c . ideft illud aurem, quod non poretl demonftrari, ideft €p non eft ens fimpliciter impoffibi leeft moueri omnino per feaut per. accidens. quoniam non cfle n6 mo uetur: » & nihil eft hic ens in actu, fübiectum motn demonftra- 10 de prncipioeius vía; ad finem. B Accditigitur ex hoc dicere, qj nó ens mouetur per accidés. lllud enf, juod eft per accidens,accidit enti p. illad, quod cft per fe&, quia p non ens non fimpliciter difpe nitur fübjectum in actu, vt cum diomus , iftc homo non albus fitalbus, poff bile elt vt tranfmutatio ttibuafhic ad non cffe per accidens fcilicet per fuum fübicctum , quod cft ensin a£tu.ad non effe vero cxiftés in fub flantiajftil:cet ex qua fit rf mutatio fimjliciter,impoffibile eft vt attribuatur tranfinuratio per accidés, nedum pct fc, quia fübic&um cius
C eftesin potétia, & ensillicin actu. noneftidem demóftratum in dua. busextremitanbus ciufdem mot".
eu quoniam non acr,quádo fit acractenere có. Cit quandoq; aqua , verbi gratia még nul cum aqua corrumpitur, deinde füc la foratub ceditei acr.ergo hic non elt idc fib flicahs 4 jcAum formz aque, & acris, fuper din coe. Sf füccedebant foumz fibi,ficut almine in bum, & nigrum füccedunt fibi in ferus, indiuiduo demonftraro, & prima -1- de materia non eftin actu.& quod n6 eftin adu impoffibi'e eft mouen.
pnmg materis nó
Es iftis
aea . laefie pri € quia, cum
213 admifcetur actacomninojmpoffi- D bile eft vt moucatur. Quia ergo in mz maus dusbuserzemitarbusillus mor, E ilicet generationis, & corruptióis, t exitlentisin fübflantia non cali &e Mei: quod idem demonflratum difpofi- c.7-& bi. tum per motum à principio víque ad finem cius,& dixic: ergo impoffi bileeft vt generatio fit motus: deindc dedit cuam in hoc, & dizit ff non cns eff illud, quod generaaradell c caufa inh, qu generatio in fübflantia non cft motus cft, qfà generatum in ca cft nó ens fim. pliciter & eft cns in potétia,qn vá(mutatur, S exit de poréua in actij, E. juod non ef ita in generationc accidentium. tranfmutatim enim in. ea eftin acta.licer tranfmutetur fecundum qp elin pot&ia. Et, quia dixit, q tranfmutatio in fübffantia eft de non entc fimpliciter, & quod eft caufa in hoo tranfinutatio in ca non cit motus, & generato eius. eftá non ente per accidens, & gene. ratio eius ab cnte in potétia eft per féjepisquaf exculindo fein hoc, it caufam illius, qp generatio impliciter non eft motus, quz cft cauía, (cilicet quia eft quaft tzáfmu tatio cx non cffe, & cft caufa per ac F. cidens,& dixit quoniam, fi illud,qd eft per accidens, &c. ideft diximus, q gencratio fimpliciter eft de non. ente fimpliciter, etfi generatum per fe clt de entein potentia , & de non. ente pet accice s, quia dic rq in In fi ente non ente fimpliciter eft generato paio fimpliciter eft verum,licet fit per ac acchs. cidens, & quafi dicit: & diximus qp »- Pby.te. caufa in hoc,gin generatione non 574 eft motus quia eff dc non ento & ip 7^ fum efle dc n6 ente eft per accidés, & non eflentialiter . & caufa efe tialis
Phyfi € tislisin hoc eft dicere: tio non cft motus quia uat imuaum "neacítdeentein potentia. Dein 3e dicir& fimilitereft de quiete.id eft & cum in generatione non ent fhotus , non eritin ea priuatio motus, cui? proportio ad morum in lo €o eft ficut proportio priuationis,f dicitur quies in rei veritate. Etdeterminatio iftius fermonis eft, qi, "quiaomnis jo eft factio ali "cuias,quad ante n fuit, neceffe eft A Subie- vt yriuatio omnis tionis prz 8 Pis, cedarillam in fübied , exquoge fiscalis & neretur. Si igitur fübiectum H ritensin atu, runc generatio etit 3 porétia: motus.& ifta eft difpofitio tráfmufed fab: xationisin alteratione, cau, musarióis 0» tranflanone. Etfi ful fue acchualis ritin porentia,non erit illic motus, eft iau. cum non fitillic motum in actu,fibos 3e cuceltdifpofitio in fübftita :& di-
rur generatio, corruptio fimpli- Io Me ener fale tranfimutationes Ai Ph.6).&. cunf, tio, & corruptio,tamen
iei "non fimpliciter , fed cá determinabis phoc tione. Deinde diciy & fequitur tat& Heli leinopinabile.&c.ideft & contingit mirauo- - dicétibus qp generatio , & corruptio B anad: funt mor*,alud impoffibile: & eft I quillud,quod nó eítens, eftin loco. asa, qf omne modi eft in loco :*& qd vide&cal non eft ens, mouet ergo quod non eb. prl- cftenseft in looo. &,cum contradiead ^ Goriz huiusconclufionis coniun
*Hich& getur vna duarum ittarum propofi jpincóue uonum vera, & efto omne mof nien 9 eftin loco, concludctur in fecunda. mam fguragllud,quod non eftens.nó $ed vije mouetur. Deinde dicit Neq; cor- 'eppord. ruptio elt motus. quoniam contra- 1- de Ge rium corrupiionis eft aut mot*,aut. Sii T: quies, &c. idcft & corrupto ctiam. Zim, ^ noncít morus quia cít cónaria g-
corum neratiói, & impoffibile cft vc illud, quod eft mous, fit contrarium ci, Impole € quod non eft motus. & inédit hic Yt, dod per quietem, priuationem. motus. t. fccó. Et fyllogitmus componitur fic, uarid ei, Contraria corruptioni eft genera- 9d fima tio, &quies: & quies eft priuano trc motus: ergo contraria corruptioni eft priuatio motus:& , cum contrarium. ionis eíL priuaio $ proe motus:& contraria funt (ub codem dic& qc foerecim bile eft vc alterum uaria fi torum fit füb priuatione,& alteri i eodem füb babitu.qí& priuatio. S habitus or, & non fant fub eode . T & pro- Yihcabic
Toftio diernsg traria funtin co L genereeftfamo[a , & venfica- i» prima phía.
en- biturin prima Philofophia,
1a quot, Cr quibus predicomentereperia (cB, 1)tir proprie mot, Et quot: Immobile. Cap. 3.
Voniam autem omnis motus mutatio quzdá eft mutationes au. tem tres qug dictz funtharum autem ez, qux funt $m genera, tionem, & corruptionem, non funt motus,hzz autem funt,que. fmcontradictionem fiunt, ne, M. ceffe eftea, quac ex fubiecto eft in fubiectum mutationem,mo^ tum effe folum . Subie&a aut&, autcótraria funt,aut media.ete nim priuatio ponatur contta^ rium. & monftranturaffirmatione nudum, & albü,& nigríi, Si igitur przdicamenta diuifa funt fubftantia , & qualitate,&C vbi,& quando,& adaliquid,& quantitate,& ipfo agere, & pa^ ti,neccile elt cres efie motus, eü, qui
Liber Quintus
À qui quantitatis, X eü,qui quali tatis, & eum,qui $m locum eft,
EI, quia enit neeteu cfl tranf
esutatio alie medi tra ms- Set ionum [unt vei medi ed
aflerum trim mederi illud, eff fecundum generatumem,t cor. ruptsenem no eff motw m quo eid eontradilluo, ef nece[Je vt tra[mu atio fola, qua efl de fabictlo i fub detium, ft motns. Et duo fabirtia fine aut custrersa, aut modia. que p Miam ne: puoeus prisatiancre etiam contr arium.quoniam per il cutn
fidum per affirmatunem, vt album,co nig Et,cum predica. menta. sm fubflantiam € qualitatem, 9 Woisy" ad ab id c y" gre , C7 petivecfe sf và metus fint madus ualuati , Cy metus quantiatu 7" WUTNI TR 9 Cum pofüerk ) tranfmutatio, sut eft de (übieo in fübic&t, ai € de'(abiedo ia ton (ubie&fi, aur de. mon fübiecto in fübicftum , antc non fübieo in non fübietum , & lefixusit ues modos, remanfit vn*, ui eft de fübiotoin fübie&tum. dixit: Etquia tranfmutationes
funt cres. & dixittres, quia quarmus ge, manifeftus.
per fe felice quoniam tranfmutauo non fit de non fübicólo in non fübie&d. De inde dicit & iftorum trium, &c. ideft. eft q duo iflorum. trium, quz dicuntur generatio, & €otrüpio,non funt motus, crgo ae
114 cefle eft vt vera tránfinutatio (itde D fübiecto in fübicétum , Deinde d. 1n quo eft cótradictioj.de affirmatione in negationem, & econuerío, Md predixiius de generatione, & corruptione, Et, cum declarauit » vera;trá(imutato eft illa, quz fit de fubie&o in fübie&um , inapit rere fpccies, auc genera i(jius tranf mutationis primas, X dixit. tran mutatio (übiecti in fübie&um eft m utatio , quz: eft de (übiecto in fübicétum;eftaltera. tio fübiedti in fübicctum;i.trá(mutatio alicuius affirmationis in aliquam tionem, remanente E. eílcutia ro difpofitz illis duabus di fitióibus. v.g.vt aliquod corpus nftrarum mutetur de albedinein nigredinern, aut de vbiT vbi, autde minori quantitare in maiorez. D.dicit: Et duo fübiccla (unt, aut contzaria &c.i.& quia manifefiumi? per (e p nan(mutatio eft decontrario in contrarium , ergo wanfinutatio,que eft de affirmatio ncinafürmanonem eft dc afürma onc contraria in affirmationem. contrariam. Et, quia duz affitmationcs;auterunt habitus aut altera exit habitus & altera priuatiod.Po f namus nos tgitur hic priuationé,& €Ótrarinm.i. & intelligendá eft hic per ótrarium illud,gd cft commu nc duobus. Deinde. dedit cim pro: pter quam vatur hoc contrario lar clt, quia affirmaniones cótraru diuidunfin hec duo,t.in veram. contrarictaté,& in pnuanonem, & babiri.& iam pofüit, qj tranfinuta tio debetefiz da affirmanóc oppofiain afürmation£ oppofitam , & dixit : quandoquc.n. fignificarur. perillam, ficut per. epa VT
G ideft & pofui bitum , & jn Priuatlo tionib*oppoi gf«s tn doque fi ; cat paf- S fumauo. nem,vtcum dicimus Socr. n£ 1d£.,. dus quz eft affirmatio fi ificans 3M4c.1617. priuationem:qucmadmodum,, cü icimus Soc.cle niger, aut albuseft affirmatio, qua: fignificat habit. & quafi dicit: & , quia neceffe eft vt. trálinutatio fit deaffirmato oppofito in affirmatum oppofitum : & affirmatio oppofita elt duobus mo disnccelle ell vr omnis tranfinuta tio fitaut dccontrario in contra- H rió,autde non effe in effe, antecon. ucrío.& manifeftum eft iltud nó effc cft ahud à nó efíecx quo eft Dome persto, Etquia manifeftum eft p. SNR — (e ptráfmutano, quz eft motusin. 1ci vcritate;cft fter oppofita mediat2, nonclt medium in tranfmuta tionc,quz cft de priuationc in habi tumquia inter priuationem, & habitum non cft medium,dimifit defiruerc hanc diuifioné, quia cft ma. nifefla.&quia vera cótraría media ta inueniütur in tribusprzdicamé tis, neceflecft vc motus fit in tribus prdicamentis. (cd ipfe nó comple I uit hác declarationem hoc modo: & quafi dimifit perfcrutationem di ligeni. Deinde incapitinducere aliam viam manifeíliorem , & famofiorcm, in determinando gene- Ia morum b dcterminationem. 'ncrum padicamentorum, in qui loai Fosimuenitur motus dixit Ereá $Metce, Prtdicamenta &c.ideft &, cum fit 14. &. €. declaratum qp motus eft de fübie- Met. tc4 Clo contrario in fübicctum contrarium, S cft declaratum etiá in alia. fcientia qp przdicamenta funtdeccm,nccefle cft vt motus fit in crib*
contraria fm ha-
títumjin qualitate, &cft Alarario, K. in quantitate , X eft Augmen.um, Contrare & Diminutio,& in loco, & eft Tráf 45 emet lasio. qi in iftis przdicamentis ín tnbus pdt eniuntur contratia,& ntedia:licet camende latratin loco. alquieidums » & ideo liem inlo declarabitur poft, Et expofitores 2j scuta. querüt hic,quomodo hic ponit mo 1423. Ph. tum füb tribus diuerfis gencribus, c.16.fedm. &ipfum pofüit illud genus per (e, de oppott facet pradicamentum paffionis. c5, 4 & sQuili jtur concefferunt ipfüm 10. mezc. effeíub ifhis gencribus. & dixerunt 17. q pradicamenrum paffionis eft ge 4," nusfm confjdcrationem receptio- b Prima nis morus, non fni confiderauoné M. motus. & iftidicunt ep quale aliud fofes&e eft quiefcens,& aliud motum, & fi Alfaramiliter quantum, & locus aliuseft forma quiefcens, &alius eft forma &. 4 c mutata, Etquibufdá difplicethoc. joo, && & dicunt quale non eft genusper Auc. fe,nifi fm q eft quiefcens & fimiliter locus,& quantum.cum aut£ifta. funtconfjderata, fm n Tunt mota, füntoppofita in feipfis, cum fünt quiefcétia:& impoflibilecft vt motum fit fpecies quicfcentis, & ifti di xerunt przcife q motusefl in predicamento paflionis, & qj Arifotelesatuibuit illum iihs przdicam&- L. tis quia ifta predicamenta fünt ma. teria motus,nó quía collocatur fub cis. Et videtur gyfi porétia ad vní- Improbequodq; przdicamentum eft in illo do fecide genere przdicamenti , quod eft in fluuens actu, & fimiliter via de potentia ad. actum/í.fi potentia ad fubftantiam. eft quoquo modo in przdicaméto. fubliantizsS fimiliter via ad generationem fubftantiz,& fimiliter po tentia ad quantum, & adalia predi caméta,vifum eft qr illud efle,quod. eftinier potentiam, actum inillo
Liber Quartus
A generefitfüb illo genere.quoniam efle medium inter potennid,& a&t, quz funt. in illo genere; neceffario eft de genere atus , qui eft complemenrum:fed differunt fm. mags minus . ire enim ad calorem eft ca- Jorquoquo modo,& fimiliter ire ad mA 3 i. rm hunc modum eve vit rum dicere cp motus eftin genere, Eie, inquo eitilludiad quod eft rmotus, Aueiho fiilicet fm fuam marcriam, fm ve- Scdvtcb- roq» motuseftforma in bac mateadito ria exiftimandam eft motus eft c eqs perfe predicamentum : & fm hoc [e ic confyderatum in libro de prz- T dicamenis.Momsigitur habet dumorus, vt plicem confydezationem.quomam Beni Fn fuam mancriam cft in genere fex P2f ciusad quod eft morus; fm autem. yod 9 € formamjideft fm qp eft tranímuta- Athe tio conianéta cum tempore, eftin M licamento paffionis, Et . ; famofitatem ifrius diuinis, falicer qf omnesintentiones diui dunturin habitus quiefzétes,& mo lon , conueniunt omnes gentes in. it principia nomina tod P aoné t ferbum dr pue runt nomé cuilibet formz quicícé ti& verbum cuilibet forma: mobili & pofuerunt indeclinabile ad col lationem interilla duo. Ponentes io ptimz vero reccptionem effe przdicamen - mm isnon bene fecerunt. quoniam recepuo eft potentia ad Tem:& iam diximus q; potentia ad aliquam rem eft de genere il? rei. Secundum fubftantiam aut€ non eít motus, propterea cp nu[ lumeítentium fubftantiz con, trarium, Neq ei,quod ad aliqd contingit enim, altero mutatio nem patiente, vere dicialterum
21$ nihil'mutationis fübire, quare D fmaccidens motus horum eft, Neq ctiam agentis, & patiétis, neg; oninis mouentis , & eius, juod mouetur:quia non eft ip^ ius, motus nec generationis ge neratio, neque omnino muta^ tio mutationis, an fubFiantia Yero nn ef mowe quia nullum ent eft contrari fubfania Nes in relatione eti efl motu. quomam pofibile eff vr. alterum relatimorum tranfmutefur ab[que eo, quod alterum tranf E mutatur , motwe igitur eorum eil per accidens. Neo, in agere,c pa ti etiam ell motus , neq moteru, «ut moti: quaniam motws non ba- Bet metum , ned, generatio babet 'atienem , C7 "niuer(aliter. ned, tráfimutatio tranfmutatione, Cum pofüit qj motus inuenitur in tribus przdicamentis tantum,in. sopitdelzuere ipfum efle taliquo czterorum,& i itá fubftantia, & dixit:In fübftantia vero, &c.i.in. fubftanta vero non eft motus: qi F omnis mor" eft de contrario ad c6trarium:fed fubftantia non eft con traria füb(tantiz,vt dictd eftin prae dicamentis, Etinrendit hic percó Digreffio traria, contraria mediata , quorum. vuunq; eft forma, & habitus, & habentmedia, Sedquzntur hicquo 1a fecimodo dixita in libro peri Genefeos do dc fa qrigniseft contrarius aqua, & ter- 845. &. ra aeri. b Et Ale.dicitad hocgp hox, 11quod dixit in libro Przdicamento b Aler.(cfum eft de (übfiantijs, quz funt có Ius.
pofitz cx forma,& masia inh. mop n
6 bro de Generatióe loquitur de fim.
a Impro- plicibus, fcilicet deformis tantum, P'oqon uz funt f prima materia. a Et ifta fio Auer. Silutio non füfficitin hocquod eft cImpofe didum hic.quoniam hoc,quod eft &rtaligd dictum hic in fubftantia non eft n 5 tranfmutatioquia non habet con- Suo d tranum,eft fermo ponétis gin füb aliod alio ftantia non eft contrarietas fm fot eon. . mam, ant fübiectum.&)fi in fübftá Meteo tia eller contrarietas fm formam, 3.me.c s. non fm fübicctum,tunc fermo An. dCalorin nó cflet verus in hoc loco. & Etopi S£ 27 nandum eft fübflantie implices Pinquii3, font contrariz fm fuas qualitates, & propriz qualitates in eis nó font.
fete Cane icf affimilantur abt
definiióe tijs.quoniam c impoffibile cft vt ali Jocodiiti quid inaliquo fit de aliquo predi-
E €am ento,& in alio de aliojita,d) ca. mie; * Jorícin hominede qualitats iin E 6s ignedefübflantia. dfedeftinigne $.&- 14. propinquiusfübflantiz. & ideo aciris 4r Gpitur in definidone loco differeni in alijs compofitis remoti* € Caius à fübítlantiz.vtrum igitur fequatur inigac f neceffario dicere qp fabftans qua
[rum propria fant contraria, debeát. alijs cópo cflc contrariz, aut dicere qp non fefiis. dre quirar, nifi vt folummodo fintdi-
T ueríz,cftconfyderandum , fed non mode 3 hic. Cum igitur conceflerimus qp vidediligt in fübftanta eft conrrarietas , tunc terpiflo. fermo Arift.nonerit verus . & verá Sog fequitur ex hocg in fübftanria fit eC. mous, ficu exifimauit Alexan, adco, q diuifit fübflantiam in formam: (abie&t fcilicet quia coneeffit quod prima fimplicia funt có traria fecundum formas, & non cótraría fm materias. quoniam quoimodocung; fucrint pofitz füb| econtra non fquiürex hoc tin ist mor. Quoniam,fi po-
nantur contraria fi formas x noncritin cis motusquia fübi eorum eftin potentia» f & , fi eflent £3i fübáis contraria fm vtrü;, fcilicet fm fpr dec mam,& fubic&urn, non effer in eis $a; Sc mronfsnwtario nedum moms .non febicóts " enim fequitur , fi pofüerisus cpin prr fit conbarieus, viihca oae fit morus, Et, cum Themiflius cre q5 moe, didit hanc confecutionem nem ralerm rein refpondit qp ignis non. mé cc, ad iquam nil per medium. Exeil uis fermo valde debilscum hocquod f do eft contra Arifbor. in libro g de Ge de Gene neratione,& Corruptione , quonif, tc14-8. cum pofüerimus qp in fübilátiaeit 1** cbttatietas quia ignis eft eótrarius.
aqua ,& ipfe u(musatur ad aqui,
& n6 deftruit hoc dicere fermon£, dicentem gignis. tranfimutatur i& aquam per medium,quia iffacft di fpofiio contrariorum mediatorfi, (cilicet qp motus n6 eft, nifi in iftis, ergo quzílio non difloluerur fecun dum gcziftimauit Themiftius dif folui,neq; fm «p exiftimauit Alex. Erquellio noh fequitur omaino, quoniam non fequitur, fi dixerim? ginillo, in quo non eft contrarie- Gpnon cft monusvtinillo inque. eft contrarietas, fit motus.in poni doigitur in fübflantia eit contra M xictas,nihil malum eft a usa quim
. &quo-
deftrucre iudicium Ai xquemodocunq, concedatur q in. flantia cft contrarictas , diiruemr
fignum Ariftote. quare folutioncs. Alexan. & "Themifb) non valent. Étifta demonftratio , qua declarauit Anflocles, pin fübítantia nor eft rnotus, fundatur fuper hoc,cp in fubftantia non cft contranctas , & qp motuseftin contrarijs. Etforre. ifta declaratio cft famofa. & illa,
Liber Quintus
4 qua füfteatatas efleft illaquá. drisco tran(inutatio e in fubtantia, eft ados & com io:& generatio, & corruptio non. fat motus, quia fünt in "Ib, quod eltin itià, non in actu: & motum eftin actu. Et hoc, quod narrauimus de Alexán., eft ditum in. itione eius in libro de Genera tione. &idem in expofiióe füa ha^ bemurquod nos dicimus de nobis. elementa non fünt cótraria , nifi qualitates, non fm formas: & eramus laci in hoc. Et, cum declaxanit iin fübftantia non eft mot? 3 declarauit ctiam qp in relatione n$ elt motus.qfü illud, 9». tranfimutaf ad relationem, tráfmutatur fe quie. fcente per tranfinutarioncm lui cor mhnuivg qi columna quz eft án dextro Soc. verutur ad flniftrum Soc.quando Soc. utisfertur in loco, tatio igirur in columna eft accidens: uranfmntatio vero re- Tini que etin Soc licet fit pet fe, fequitur verum motum, £uanflationem in loco. & hoc intendebat, cum dixi:qfà quandoq; tranfinutarur alterum correlatiuorum , &c. D.d. morus igitur corum cft per € accidens.in illo quidem, quod non tranfmutatur, manifeftum efbjin il Jo autem,quod tran(mutarur, tráfmutatio , per quá efr relatiuumeit bu : quia relano,quae accilitei, eft propter fuam trálmutatio nemin loco per accidens.Eft igitur. viriufq; per accidens, alterius quidem,quia eft quieícens, reliqui ve- Toquia moucf mot diuerfo à uráf mutatione accidente ci : qíh fequif fuam tranflationem in loco ipfum eflein dexuro,, aut in finiftro colünz. D.d.Neq,in actione, & patfio
216 nej&c. Et intendit peraftioneseil D lud quod eft cómune actiora
tis:fiue fueritapés verum moi utaliquam tri(mütationem, quae non fit motus , Emilie inendis per paffionem,& ideo induxit poft
* lease Jc dire teqjmno- *
toris aut moti. & quafi dicitq) edtio Sene
& paffio non habent motus, neque. motoris,& moti , neq;. i, $c itis , & vi. itis Sc tranfmutati . quoniam motus non. habet motutmneque tranfmutatio habet tranfimutagoné vit. Deinde incepit declarare hoc,& dixit. Primum enim dupliciter c&, B tingit motus effe motum. Aut vtfübiedti , vrehomomourtur, quiaerato innigrum mutat, n ne fic & ipfe motusaut cale fitautfrigefitautlocum mutat. autaugeturjaut diminuitt Hoc autem impofsibile eft. nó enim fubietorum aliquid eft ipfa mutatio. ae Prime yero mn efl po(dibile ye. metus babeat morum , mfi altero. duernm modorum, tmt ita quod. fit fubietium , verbi gratia quod peme mouetur, quia tra[mntatur de albedine in nigredinem: /tut, quia calefitaut. imfrigidatwr, «ut mutat locum , aut an, atur, «nt. diminuitur , icut dicitur m mut. Sed boc eft impoffibile.queniam tranfmutatio mn eft de re« Eus [nbietfu ia motum habere motum in ;, teligitur duobus modis, aut v motus fit fübiec* motui, fm qi rei ota cft fübiecta motui. aut ita emo
G q mot habeat notum, indigeat
ad hocq fit,moru przcedévtens fi
ratum indigeat motu 'Taonis & impoffibile eft imaginari vt mot? habcat motum, nifi altcro iftorum duorum modorum, inocpit perferutari de prima diuifione, EcAu itagp Fübicttum,&eiautita,g motus fit fübicctum mo tuiyt2,p dicatit qp motus mouctur permotum cxiftétem in ip fo, ficut dicitur q homo mouetur,quia tráf mutatur dealbedine in nigrediné, autde frigore in calorem, aut de lo oi locum,aut de diminutione in H au; itum,aut econuer(o . Deindedixit:ficur dicitur in motu, i.m. hunc igitur modum dicitur motus mouetur failicet quia tranfmutatur, & mouetur peralium moti, ficutdixim? hocin re fübicéta mo tui fcilicet: pam moueri. D.d,Sed hoc éimpoflibile &c.ideft, fed hoc, qp motus fit fübiectum morui, mamifeftum cft quod eft impoffibile. qii, 6 mo? effet übicdum morui, tunc motus reciperet moti, & quie 1em.qih illud, quod innatá cft mo ucri, innarum équiefcere:& impof* fibile el vt morus recipiat quieté, jfi motuseft conuarius quicti: ex hoc igitur apparet q impoffibilecfl vrin motu fit morus, fcilicet vt mo tus fit fübicctum motui.
Autex co, qaaliquod aliud fubiectum ex mütatione muta/ turinalteram formá ,"vthomo ex cgritudine in fanitatem? Sed neq; hoc pofsibile eftnifl $m ac eidens. hicenim motus exalia formain aliam mutatio eft. &
ratio etiam, atgi corruptio fimiliter, verum hz quidem in
oppofita fic, motusautem non K fimiliter, Simuligitur mutatur €x fanitatein zgritudinem, & €x hacipfa mutationeinaliam, Manifeítum auté cp, cum ager fucrit mutatus erit in quilibet, contingit. n. quiefcere. Etam, plius non ad quáuis femper , &C illaexquodam in quoddam aL terum, Quare etoppofita erit fa natio,fed ex eo, quia accidit. vt fiex recordatione inobliuiont mutaretur,quoniam, cui ineft, illud mutatur , aliquando qui^ demin fcientiam,aliquando ve L roin fanitatem,
"lin Yero modw efl ,'yt fit aliud fubiectum, cui accidit tranf" mutatio, C7" transferatur ad alia firmam,v.g. bomo de egritudine 3n [anitatem.Et boc etiam non cé peftbile in motu , nifi per accidés. apfe.n. motus eft. tran[latio de aliquo in aliquid alind . generatio.m. et corruptio funt tales preter boc, quod metw ad oppofita. eff in lnc quad modo, e7* in boc aln mods. M Tran[nutatum igitur tran[muta tur de egritudine in [anitatem,et ys hec de bac tran[mutatiene in.
am, A anifeífa ef ioitur qua pori " M jor gritudinemyerit ad aliqua tranf mutationem quacuna, fit. quemá pofiibile eit erit etiápo[-
ile effyt femper tran[mutetur. 2 4d quamlibet marfimtarinés
A fedillatranfoutatio eft de ali im alisd. Et quandos erit pan um, C7" eff [nitas per accidens. erbi gratia, quoniam tran[muta tio dei mendratime ad iblimonem eft tran[mutatio accidés ilii, ui babet illam tra[mutatinem. agitur tran[mutatur ad ientiam,C7* quandoque tranfmu
satur ad fanitatem,
Cum deftruxit qimum modü, incorpit deftruere fecüdum, quieft B vt morusfiatà motu aliquo ad mo tum,& dixit: Alius vcro modus, &c.. j. modus vero fecundus, m qué pof fibileeft imaginari p motus habet. motum,efl, non q motus fit fübic- Gum motui fed grillic fitaliud fub. iectum,cx quo fit motusad moti, ficut homo mouctur de zgritudine ad fanitatem. & quafi dicat ita, qp aliud fübie&t( fitab ipfo motu, cui fübiccto accidat tráfmut: io,& uáf feratur de motu in motí,ficut fübjectum transfertur de vna forma in aliá formam, vt homo de zgntudi- Vn* mot* nein fanitatem. D.d.Ethoceftim. Eod possis &c. ideft & non eft poífi- € bil:
vt motus fequatur effcntialiter
alid. 3,6 alium motum,ficut formz quiefcé [send tes fequfitur motum. fed,fi Mocfue enz pac- ritetit paccidens)falicet vtefle mo She dep. tus fit perfectio cius, quod eft in po dhuoné UfDtajita, qp motus fit perfectio mo bums 8. tusqucmadmodü forma quicfeen Ph65.71. tes funt perfectio mot. Etcü narrauit q hoc eft impoffibile, nifi per. accidens dedii caufam fuper hoc,& dixitipfe cnim motus, &c.i. & hoc
elt impotlibile in motu cflenvali-
ter , quia motus cít rauslano rerü
217 exiitcnium deforma quiefc&tein D formam quicícentem . vnde (equitur vrtranslatio nó indigeat tranflatione, nifi per accidens. D.d. Generatio enim, & corruptio funt talesi.& hoc, quod fequitur de hoc in vero motu, fimiliter eft de genc-. ratione, & corruptione : quoniam impoffibile eft vt generatio habeat. generationem , aut corruptio cortfuptionem. Deinde d, przter hoc, qp motus &c.i.& inter moti , € generationem , & corruptionem non. eft differentia, hoc q generatio,& corruprio fnt i oppofitionealiaab oppofitione, in qua eft E morus. quoniam generatio, & cor. rupto funt dc non cffein efle,& de le in nó effe, & alij motus funt de effc contrario incfle contrarium , & hic non facit diffeientiá in hoc, fitimpoflibile tranfmutationem. abere tranfmutationem, & motá habere motum effenualiter. Et, cá narrauit qj gencratio,& corruptio f hoc fünttanquá motus, incrpitin. ducere impoflibilia fequentia bác pofitionem,& dixit: Ent igif'ranfmutatio de fanitate in. zpritudiné, & cum hoc de hac tranfmutationc in ali& , ideft, &, cum tranfmutatio E tran(imutaturin aliam lutationera : & tranfinutano, quando: tranfmutarur eftin read quá tranf? mutatur; manifeftum eft quód, fi illud,quod tranfinutatur dc fanitatein cgritudinem,tranfmutatur in. aliam tranfmutanoné, erit in dua» bus tranfinutatióibusinfimul, in zgrinrdine » &in tranmutarione, ad quam tranfinutatur. omne.n. o£ qteác quod uà (mutatur de aliquo in ali- muaf de quid, dum mouetur, femper fe- a!'quo in paratur parve illius ex quo mo- siad, dd Phy.cü có.Auer. E g üetür.
fS wetur, &aequirit parem illius , ad. fii quod mouetur. D. d. Maaifeftum preitius eft igitnr Ac.i, &, cum pofüerimus So qii qud nemi acgric pdt in inem, eft in duabus váf- SESS nuitsconibusinimul, (anni Chit p" tatióe ad cgritudinem, & in tranf ph.c. 4) anutatione ad uráfimutationem , ad £P juam tranfmutatur, manifeftum: Ec &.pht eft, qfi tránfmutatur ad cgritudi 979 — pem,tran(mutatur cá hoc ad quílibet tranfmutationem : cfi fic fuc zit pofitio dicentis qpofs tranfmuta. tio eítà tranfmutationc fine determinatione.D.induxit id, qi fequiturex hoc & dixit: qui. adr quieícere, i. &, cum tráímutatur B dni in egritudinem,& tríí(mutatur cum hoc à qualibet tranfinu tatibe, poflibile eit ipfum tranfmu tari ad priuationem tranfmutatiopex Srimal man Gnutaram egritudinem,& non tranfmutatum infimul: quod eftimpoffibile, D.induxitaliud i posti » &dixit: Etetiam posfibile et, &c.i.& €tposfibilecft fm hoc vt tranfmuutetur, fed non ad qdtat(í cranfmi fed non ad gdlibet, fed ad itum , qff tran(mutatio cffeasaliter eft 'oppofite in oppofitü, & fic (equitur vt res Munüttenr habuic nibus oppofitis infirmul, adeo, qp illud,gd tranfimutatur de fanitate in agnitudinem,, dum tranfmutatur , tian(mutatur de egritudine in (ani tatem. & hoc, quia accidit tranfmu. tationi tranfmutari ad cótrerium. v.g. quoniam tranfmutatio de remerüoratione ad obliuionem eriflimarur continuari cum tránfmu tatione, quz eft de obliuione ad rememorationem , fed per accidens, v.g. quoniam zan(muratio dc me
poris alicukuinteritionis eb-. uione cius eft tranfmuratio acci py cuius eft illa 1nteíttió. Dein it: quán [ue 1f mel NER loc, qu: mos translato ft de ranfinutatór cótraria ad tranfmnurationem cótrafiatti,vt dicitur, quód de nemoris tranfinutaio ad obliuionem , pend eflentialiter, fed. hocacciit. Toptet ttanfmutatum. icit tanfnuarur aliquasdo d fcentiam, & aliquando ad fanitatem, ita acadit tranfmurari quanue de obliuione ad fcientiam , I, & de zgritudinead fanitatem , & quandoque de fcientia, & quandodead iam,& lue de. Six quddeiírdumdn qur cit noni [mutati ju de nitas in itudi m Miet fentialiter fed Tter illa eft juies »ft hoc non eflet, |ueretur vt mouctef duobus mo tibusoppofitis inimul Amplius aüt in infiniti fiet abitio, fl erit mutationis muta tio, & ionis generado . N igitur eft efle primá, vitimaerit,vt, fi fimplex M ratio fiebatalii, et quod fit fie. uare nódü erat qd fit fim, pit fedaliquid qd fit, t4 &Lqd t«t&&& fit) iam, & rurfum fiebat hoc (&$6«. aliq. quare nondum erat tüc idgdfit.Qm autem infinitorü non eft quicqi primü , non erit primü, quare neg» contiguum, neque fieri igitur, neque mouee ri posfibile eft , neque mutari Quicquam , E
Liber Quintus 218 À — mterian be proceditininfini: cft,cum antc tranfingtationem füe B
fum, tranfomutatio habet tranjmutatisncm,C7' generatio, genevatiemz. ef » fit R rimi mmi quoniam, fi generati fuerit, enit, n generatio ur bo ra -gentration gentrabater. ex quo Jequitur, v generatio nódum. Fer prata, (ed, cum fuerit generata, tunc exiflet gene. T4t4, CY" en fiut etiam generata B in liqua bera.ex quo fegutw^vt eneratio mn. v fuerit, mu fene ta t, eum infinita no babent primum , smpefabile eft ird effe . ergo sempoffübile efl con[equens e[[e. erpuri cef fecundi bo ali
Part 56
93 Cumdedarauit, p trü(mutano fi n5 poteft tranfmutari ad tranfmu. tatonem-nifi per accidens "quonis trámutatio fente ad quiefcentem: &i l hic per quiefeentem illud, qd caret.
€ tranímutationc fiue in loco, fiue in. 2o: incopir inducere impoffibilia tia huic pofitioni , fi alipofuerit ipfam efízntialier, &
bis js € hoc procedit in infinitum ,i.&, fi tranfmutatio. fqumr dai tranímurationé przcedenté eflentialis contingit vtante hanc tráfmutationé demonftratá fint tranfmutationes infinitz . D.d. Neceffe eítenim veptius fit &c.ideft & cótingithuic opinioni vtante tranf. vt mutationé demonflratá fint tranf mutationes infinitz , quia necefle
rit trfinutatio, & pofüerimus tràfmuution£ poflenorá efle in actu tranfinutatio fitaQu ante» intendebat, cum dixit: & vt. Prius it, cum poflerius fuerit fa- T cipi Dive pac iuendtg erit ver.g. &c. intendit hunc rmonem deliruere dfiruere ? tionem generati vnicfundano faperdias popolo" fu] iio nesqucrum. alea eft, q res gene-
dum eft illa res generata. v. g. quoniam homo, cum fuectin gedra- É Sonc nondum eft bomo i t&hoc Res manifeftum eft per fe : fecunda au «d tm iem reno ieri fis ter fuerit. seiner Siigiturali
tio generari (it graeca indi, pod uiduum fübftantiz,fequirur ex pri ce by fitione vt; ijo non ph.és,
generatur: ficut homo n6 el bomó dum generatur & uie türex fccunda q, cá itio fim. ue plicirrenftar, com nonerit,
CM mein d pln gres
neratur: £3 qo equimr vct ivy non fit in eodem infanti q: node my impoffibile igitur Íego
e acide pi qioniam d
tio fim| pice ditti mora iris hora. tium generatur. Deinde d.neceffe eft igi tur ex hoc, &c. ideft necefle eftigit vt gencratio fimpliciter, dum. RAT D.
rarur,non fit E E ix
C ideft fed cam foerit generatio, tic inuenitur generatum: fed ante hoc hzc generatio, quz eft generata,in aliotemporej . & hocintendebatcum dixit, & hoc & genc- Tabatur f aliqua hora, D.d.ergo ne cffc eft, &c.1.ergo necefle eft vt. neratio fimpliciter nondum fit,falicerin illa hora in qua eft. qd cit impoffibile, & licet, vt: apparet, nó induxit hoc exemplum, nifi ad deflruendum haac opinioné ex hoc,
cótingite:, fcilicet infinicum ef- [3 continet aliam deftruction£ , cum hoc quod. daterempliticaio-
H nemquam irueudit. Et ideo rcuer-
His gfcit fuselt ad ddarídumillam pnmá Piaf. deftructioncm,& dixit : Etc infitionem. nita,&c.i.8/, cum ante tranfinutationem demonftratam in actu «ft. alia tranfimutatio, & anteillá alia, & hoccitcflentialiter,tc inueniésurcaufimataione infinite. & c
infinita non habent um, ifta: manfimutatonb non habit primam. &, cá prima tréfinutatio non efl,non erit cófequens.qffi pri mum cít neccflarium in effe fequé I us. &,cum fequens non erit, non a Afitrá- erit ifla tranfmutauo prefens, qd murado- eft impoffibilc. a ergo ante tráfmu. m eg tationem non cfttranfimutano efwrifmuta, fentialiter. per accidens vero cft ne tno e£niia ceffarium , (qp anteomnem tranf- Jie pac: mutationem fit tranfmutatio . qf [9 6 neceffe € vt fit hic vnus motus eter. rid, Id£. 1, nus, qui fit caufa qp ante oém mo- €cincon tum. fit motus , ve declaraflc S.Th- tum eftin Octauo. bEt, quia Mob indi; derni non. difonguunt illud, gd cft conzz le- per fe, & illud, qd eft per accidens, ges , vide exiftimauerunt quod (equitur ex S0n4/--5. hoc, fi homo femper generatur
Pad ab homine, & primum non fucrit,
poftremum nem erit. cEt nen eft Tr-quoniam primum eft, & eftíol, c In & intelligentia operans. hominem one: autem generari ab hofe in infiniti frd eft verum per accidens, non per fe. incellige Amplius eiufdem eft motus tia operi contrarius, & infuper quies, & 'eneratio, & corruptio , quare 1d,quod fit,cá fitid, qd fit,tunc corrüpitur. neqs.n. quod mox fit,neqp pofterius. efle.n. opor» tetquod corrumpitur, .Et etiam motus. per contrari 1, erit eifdem rei, e7* quies etiam, € generatio,C7" corruptio. ssigs fur tunc geweratio eft generata , quando ocneratur , le igitur corrumpitur ? quoniam. impoffbileeft "ve genereturye7" corrum" patur dum generatur . nea in peirem. quoniam corruptum indi et Wt generetur nece[fario. Idefthoc, quod dixit: Etetiam, &c. fundatur fuper tres propónes: juarum Vna eff, qp res mota inreus, que mouentur moubus oj fiis ct cadem-v.g quoniam a M mouetur1 loco, idem eft cum illo, quod quicícit : & fimiliter illud gd geucratur, idem eftcum co, quod corrumpitur. Secunda autem polio cft, q omne generabile eit €orrupüibile. & hoc apparet per indu&ionem,&declarabitur perfe&te in primo Ccrli, & Mundi. Tertia ve To efl qr corruptum non corrumpi tur, dum generatur, neq; res mota quicfcit, dum mouetur. Cum imtur pofüerimus q» generatio habet generationem, fequitur vt habeat €orruptioné:&, cü habuerit corrupuonem,
A prionem fequitur: vt ipfa t
To recpiatcomponein:& fie có-
"e EE
" mj t 'ne-
d ato tc, &c.1. fi iur generitum
e5uanü , dum generatur, cít generat , non
Vs piy: corrupaum ,feilicetquia n6 poteft
der KÀ corrumpi apud generationem , $ Gharione. Jgitur corrumpiuar, fi generatio f
tc.6,& d betgencrationem? & quoniam im.
i ile eft corrumpi apud genera.
ont, neq; dí cóplenmr generatio,
í& corruptum cítipfum genera-
dim, Cp geperarum eft fübietum
corruptóis.fi igitur cor-
B rumpirur,unc contrarium erit füb
ie&um füi contrarij. & hoc inten-
debat c(i dixit : neq; in poftremo,
&c.i. quia rescorrupta indiget vtil
la generata, & vt fit in cadem ho
racum corruptione.
Amplius oportet materiam fubefíe & ei , quod fit,& ei , qd snutatur.quz gitur ent? vt al terabile, aut corpus, aut ani^ macít, [i id, quod fit, motus, aut generatio,
Et etiam generatum tranfmu tatum indiget ,'yt habeat materram fubieidam . que igitur eil sfla materia? qumiam medum alteratwm efl corpus, aut. anima, ita generatum eji aliquid metu, «ML. genETATI .
Ifta eftalia ratiocinatio. & eft,
jif, fi tranfmutauo eft generatio, omne tá habet materiá, neceffe. «d vttranfmutatio habeat. matcriam fübiectam: & illa materia eft, quc difronitur per illá tráfmutationem,ficut corpus, autani-
Quintus 219
ma difpositur pertranfiutation&, D eum enmurhio fuerit in cis. Et dixit: que igitur eff ifta mareria? j.materia tranfmutationis, quz eft genusjin quo eft tranfmutatio, nó materia, in qua efl tranfmuracio f. qjeftdealio genere generetranfmutationis , fi tranfmuratio fuerit. tranfinutatz. D.d.qífà quemadmo
dum igituralteratum, &c.i.quemadmodum igitur tranfmurationis in fubftantia fübic&tá eftautcorpus, aut anima, fimiliter fübic& generationis , fi gencratur, gems in quoeft io, debet effe aliquid aliud, aut motus vit quicunque, aut generario . Vtitur igifhoc. nominc alteratio pro tranfmutatio ne in fubftantia. quoniam, fi non vteretur hic pro tranfmutatione in fübflantia, fed pro tranfmuratione in qualitate, tunc tio non erit de fübftantia. Étquafi inten- porca. dit declarare per hüc fermonem qp eam, impoffibilia contingentia ponent bus qp motus habet motum, ita, q» motus fit fübiectum motui, eadem contingunt ponentibus q» motus hét má, i fübiectt Bt aliud qi fequitur ex hac póne vt motus 1moucat ficut fequifex prima. qf, ficutin tráfmutatione de albcdine. in nigredinem fequitur vtni; f laci genos may quo cít,fuerit motus,fcquif vt motus moueat, & fi n6 ponafq; moi* eft fubic& motui, vt pofuimus in. primo má. Ethoc eft ita:qi fübie. €&ü motus intelligitur duobus modisquorü Vnus itilludjn quo eft motus/f. corpus motum.& fm hoc intelligitur primus modus in hoc, qp corpus moucatur fin hoc mo tus fit fübic&tum motui , ficut cor- EE, ij pus
V puscft obiectum ci, Senadus ve- 1p moduseft genus;in qno cft motus, qualitas tranfmutabilis, aut fubftantiaaut quantitas, aut vbi. bhoc.n. eft fübi. motui Éralio modo, & ex hoc modo & fequitur ie dietum beat motumjira, : eus
fit aliud à (übiccto motus. & ifte fecundus modus
eit .
Etrurfusaliquid , in qii mo^ went. oportet.n.qpaligd fithu^ iusex hocinhoc motus, etnon motusgutgeneratio.Simulau^ tem & qüo erit e non.n. erit di fciplinatio difciplinationis ge^ neratio, quare neq gfiatióisge neratio, neg; dam cuiufdam, Et etiam iud, inn, 4d qud efmetu ,quid ef ? neceffe ejt.n. "yt metus bine. ati fit de ocn boc aliquid , nn motu. Et, "vt féta fiat [cia.ergo generatums
babet generationem omnino. 36 Et ctiam, fi pofüerimusq) mo- I cus haber. ion£ , quid igirur
eft illud, ad tur motus ? diens e din motus rei fit
hocin hoc:& vtillud, ex quo eft motus, & ad gd eft motus, fit aliud. & motu.&,cum pofüerimus q» motus babet generationem, tác illud, Sd ed eft motus, & cx quo eft motus, erit motus, non eft intelligibile f. quomodo (ciétia fit fcien. tia, & motusfit morus. Quoniam.
nad pec, pode via
in. quod eft i via generationis, nam, fi cflet in actu,
non efíctillic generatio : qf sene- I& ratio eft cxims cius, ed Ht potentia in actum , &eft efe non cópletum.fi igitus morus haberet generationem, tunc effe in rei via gencranionis cflet effe cius perfe&tein
ha- aéu:& fic res, quz eft iam cóplete
hocinten ETT TECH
a. t: bile ve enta. fcientia , ita eft impoffibile vtgenerano generetur,
Amplius /fi tres (pecies mot* fu t aliqui neceffe eft effc (ubie&á naturam,eteajin d L, mouent, vt neceffe eft loci mu, tation Ealrariaut ferri Omni noaüt, quonii mouetur o£, mouet, viplicitr, aut quiafta accidens, aut quia pars aliqua, aut quia per fe, fm accidés (olü continget mutari mutationé, vt flis,qui fanatur, currat, aut di(cat.eam autem, qua fm acci dens, dimilmus pridem,
Et etiam, fi (pecses metus [unt tres ,nece[fe eft vt natura [ubie- Galli ft vna ear 77 fomiliter. Sind ad quad meuctur.et fc trf latio alterabitur , aut tramfere fir. Et "Yntmerfaliter , cum omne. meti movetur tribus meds , aut per accidens ,aut [écundum part£, «ut per [é, poffibile ef"yt tranfiud atio tran[muretur. Y g.vt it firmme ecce adbuc iam medicimater, «ut addi[cit , C77 iam dimiimn fnperim loqui de tranfonm-
Matione per accidens . " Cum
Liber Quintus
À Cumd.g,fi motus bé modá,fe- 37 quif vt motus moucat, incccpit in- Topinabile cóti 1n hoc, & d Est fi fp&s moi? funt tres,&c.. && ét, fiin fdicaméto mot" fuerit motus.d materia mot" fit motus, ficut materia alteratióis € in qualitate, materia uáslatióis eft vbi: &iá declarari € prius qj fpés mot* fuut cres, uáslatio,& alteratio, & di minutio:nccefle £fi mot* cft Y motujficut alteratio f qualitate,& tráflhntio in vbi , vidé motus fit aut in. fua fpéjautalia:fi in fua, fequif vt tráslatio urísferat, & porro B ref qd Einopinabile.fi f alia, (equi- Cir Led d. js inopi:
Dd. ell vitara lubiecta,
&c.& intédit p uaturá fübicQtá, nusjin quo e(t motusj.necefle € vt materia fübiecta ifti motui fit vn* motuá: & filt neceffe € vt ifte motus , qui £É quafi forma hac matezia /fit vnus tri motuü : & hoc inté debat,cü d.& fils illud;ad qd moue turj.& ilt eft ncccfle, vt fora iftius mot"fit vnus tri motu(i. & accipit. illudad q inoucfloco mor", quia. illud,ad qd € mov", € de natura mo C tus.D.d Éc vlr, &c.& intédit dedla- 181,À43 rare, qo féquif vt mot" fità mota pe paccis.manifeftü é.n. p hocé ois max*, Idé moti tfi: & apparet in príci fap.c.9.& pio i.&.q.d.& quia oc morá Ph. 4- moucfaut p íc,aut p accis, & decla. ratü cft motus nó € cx motu pfe: necefle € vt motus fiatà motu pac g. Cidés. Et tacuit de illo,qui € fm pté: mm. — Quiaogd hétmotd f; parté pole Ot, quod € vt motus fit f toto:quia,c ps diui. Mme: dit toc igiteét pole vt moms Ad moueref fm panié,efet polt vt mo Soc i uerctfm votü:X cü eftJpole vumo
ae v
tus moucaf p fe, aut f. 7 D dip Pacis immer mem qs qpeft neceflariti C vr ante oém tràf- LEE dinl. mutation£ fit ranfmutario. D.d.v. fen g. &ci.v.g.vt tráfmutano de zgri- c1. &ib. tudine in ícientiá . hzc.n.eft tranfmutatio cz tranfinutatione per aceidens. & fimiliter qf cx; luta" turde zgiiudinc in difciplinam,
Qinaütneg fubftantig,negs ipfiusadaligd,negiptius face" re, & pati relinquitur fm qua» litate, & quantitate, & vbi mo^ tücflc (oli, in vnoquoq;.n. ho^ rum eftcontrarictas, Motus igi tur fm qualitate Alteratio fit, hoc.n.inditum eft cóe nomen, Dicoauté qualitate, n6 quz in fubftantia: ( etenim dria quali, tas eít:) fed qug pasfiua eít,$m. quà dicitur pati,aut impas(ibi, Iceffe. Quj verom quantitaté eft fm cóequidé innominatus eft, $m aüt vtrunqs Augmenta tio,&, Diminutio, isquidem, qui eft in magnitudi» nj augmentatio, q vero ex hac diminutio , Qui auté £m locü, & fm propriü, & $m cóeinno, sminatus eft, vocetur aüt Latio nominc cói , quáuis dicant fer^ ri hec folaproprie,cü nonin fe^ ipfis fitmutantibus locum, fta» re, & quzcung non ipfa feipía mouent fm locum ,
Et, cum motus nen efl fub (iam tie, neque relationis neque atTiomi , neque pa[tionas ,vemanet "vt. fit n quantitate Cy n qualitate C7 Vbi tantum, ia in Ynequeque ilerum eil contrarietas -
EE inj. Mows
G Moti igitir in qualitate fie nl feratio.quond bec men coniun- £fá eff cum qualitate ynimer[ali- . ter . Et intelsgo per quale, monec. 3nd , quod ef in [ub ]hntia : quofiin differentia ct n Harz
4e, que attribuitur jene ef uper quam pta | pati ,aut mn pati . Mots utem 1n. quantitate "ymser[alifer no emintur . "Ynum autc eorum dicitur Augmentii, aut Di-
H minutio:metwe vero ad magnitu dinem cmpletam dicitur augmé. tum,C7" metit ex hac dicitur diminae Mati vero in loco yni-. merfaliter,ez". »n mina. tur.dicatur 1 Dre mdlri. btet translatio mn dicatur vere , mfi de ilis rebus tantum qua mu tant loca, C77 non babent quie[cefe, C quema mouent fe inloco.
3$. Ifiacfteonclufioquam intédit. qff,cum pofuit p motus inuenitur.
linibuspredicamenris&declara- maj
uit qp non inuenitur in fubftantia , neq; in relatione , neq; in actione, aut e fequitur vt folummodo fitin iftis tribus, Et dixit: in. vnoquoq; iftorum eft córanietas. & innuit vit hoc caufa vlt, pprer. quani ef poffibile vc motus folümodo fit in his tribus przdicamen tisefl, quia cótraria exiftuntin eis, hec.n.neceffaria cá eft in effe eor. Etdixit: Motus igitur in qualitate, &c.i.& vocetur jnténió vlis, quecft motu in quale, Alteratio, qi hoc
nomen pofiit eft vlt ofbur mod- E. busqui funtin qualitate. & roten dit per hoc, dixitconiunctum,i, poma itum.D.d.Exintel- [pun non illud, qd eft fub tatem,in qua inuenitur ifle motus, ron qualitatem,que eft in predi mento fübítantic.v,g. di [uz funt. qualitas fobfrannales » fpém qualitatis, cui attribuitur. aut pasfibilis qualitas. &hoc pesep o om po iie nd liquid pati, aut n6 pati. md alg
qidtím i perhos adi xit, & non pau mnuit: naturalem., Et dixit hoc $m confyde- Docum£rationem large, ficut pofuit; utionem quine in defniüóe. qfü in 7 Piera Septio iftius libri declarabit qp rho «c. 1o. muraersnonis 25 insenit in pi eus caméto litatis;nifi f genere: fats palline fm cactus gafld, In vifum.n& iftz qualitates recipiunt donem, minus.& n6 &ita de qua- Quz fit. liranbus d füntin afa, & in afaro , quiza &in qualii eft fm quanutaté. " illa adt, que d£ Fm potenti, Scim- Vus potentiá naturalem,eft propinqua ph c.15.ia pasfiue. & vf qp in ea n6 eft motus. &in Septimo pfcrutabitur de hoc. pde fed fm verba cius in hoc loco appa. ie ret» fm cam inuenit motus. D.d. Reno. Motus ait in qu&titare, &c.i.& mo Vide cal« tus cbisqui eft in fdicaméto quáti tans (.q cótinet duas fpés,nó habet P? nomé : fed altera duarüi (pecierum. dtAngnédi &crefiqua Duminirio,
& D.d.Motus veto in loco &c.i, & intédo cóis oe: oH »qui funt inloco, & d fius monisnon Viecnotes i intendit ri morá , qui ita habet cl hune mod gencialcm ficut fpecies . & hoc cft fm idioma. Grecorá. D. d.dicatur gitur Tranflatio.ideít, nos aut£ vocemus illud, «d inueniturT fpébus iftius motus, translationem . Et, quia hoc nomé translatio dr in idiomate corum de eis quz moucntui in loco, quz nó hütecflare in co ex fc, que mou£tur violente , & de corporibus ipfis
3 fimplicibus, narrauit hoc,& dixit : licet translatio, &c.i.licet translatio in noftro idiomare dicatur vcre de. zebus,que mutant fua loca , € non. hát: eoflacex fecum fint inanima. Wrisexpé. ta. D.d.& que non mouent fe in loco.& forte addidit hoc, quia hoc no
men translatio apud eos dicebatur
aCorpora de motibus violenns tff. qífi . cori pora quatuor fimplicia exiftiman-
tur mouere fe in loco , fed non hft
cutimM. quicfcereex (e. s Etfore hoc no- Tloco fed men translatio apud cos dicebatur. &bár ge- domni, quod mouefin loco, pre-
feere ex fe sera de h: ibus animas. c. ter] de 'ntibus animas.c coi Vile c6 51.0. fimplicia non mou£t fein.
ex&qu; Conifi per accidens: & illaque mo 76 vencfe in loto, fünt alata . m hoc.
ibi-vidda igituraumata füntilla, que quie- Firg (cunt ex fe.&, cü duit p ilydtg di
ie" fpónesnó inueniunfin eis, de qui- [com bus icit hoc nomen tamacio «Corpora apud cos, demoni rit y hoc no- Fiol mien manslatio apud cos dicebarur fele. de non animatis, fiuc moucantur mfi p ac- naturaliter, aut violeuter.
Queautem eft in eadem for snamutatio in magis, minus
* Quintus 22I alteratioeft, mex contra, rio eft incótrarium motuseft, aut fimpliciter, autaliquo m6. In minus.n.cum ierit in contra rium dicetur mutari: in magis autem, vtex contratio in (eip, fum. diert.n.nihilfm qd mu^ tari,aut fimpliciter. verum ali^ que mó oportebit cótraria €, magisaüt, & minus eft exeo, quia plus, aut minus contraríj ineft,& n6. QI igit hi tresfoli motus fint ex liismanifeftü €, , Et tráf muta io etiam, que eft sn eádem [jecie in magis, Cz" minon efl alteratis.Quanam cfi moe, 4t ex contrario , aut ad con-. frarium,aut. famplister ant. dam modo. Tran[mutatio i t. cii eft ad mns , dicitur quod res tran[mitatur ad contrarium : et, fi ad maiw , dicitur quod tranmutatur ad illam pni . iam nen eft. differentia inter. od res tran[mstetur quodi mh, c femplater, kr quid dia contraria neceffe eftf' fnt exiflentia. mo. et ma p er mimm [int , vt contrari exiffens, aut mn exiftens fit quom dam medo magu,r. mimm. Delararum eff igitur ex hec , qud. ifi tres. fnnt. motus tantum C6 pofuit qp motus fint de contrario in contrarium , & quia l; tet hoc, qfi nos videmus eandé fpém wranfmutari de fimili in fimile, vc cumalbum tranfinutarur ad mags
G gisalbum,aut nigrum ad magis ni grum,incapit diffoluere hoc,& di- Xit Et tranímutatio ctiam, &c.i.& tian(mutauo n6 folummodo,quz ft de fpecie in fpeciem contrariam. eftalteratio, vtalbum in nigrum, fcd tráfmuratio, quz eft in eadem. fpecic fm magis, & minus, vt alb in magis album, & cconucrío.D.in «arit declarare cp ifta tranfimnutatio, quz eft in. fpecie, eft de conttario in contrarium, & dixit: Qih eft motus , &c.i. & diximus p ifla tranfiutatio eft motus de cówario in contrarium, aut fim plici- H ter aut quodammodo. & ifte motus qui eftin eadem (pecie, eft de. cótrario 1n. peii quod mó. Etintendit,qrà qu |uerctur, fiomnis motus el de efiam in «6tranum fimpliciter: cum autem. inucnitur duobus modis, Cin refpe €tu extremitatum,& medij, non c6 tingit qucftio, Et,cum narrauit. motus, qui eft in eadem fjccie , e dealiquo contrario in aliquod cótrarium , incapit declarare hoc, & dixit: Tráfmutato igitur, cum eft. 2d minus &c.ideft , & in tranfmutatióc , que cft in cadem fpeciejinucnicur magis& minus ex contragictatc.cum igitur tráfmurario fuerit dc magisin minus dicetur tvráf- N6 fici IBtütari ad contranum : quoniá nó n*, niliex fit minus,nifi cx mixtione cótrarij. mbune v.g, qif id, quod eft magisalbum , Wok juod tráfmutatur ad minus albi , Asi vig dicitur tranfmutari ad aliquod nioppofitd. grum : &, cum econuerfo,d: tranf 2.cx.c15 mutari ad aliquod album.D.d.qf Yidect. n6 eft diffGrenna &c.i.& lioceft ne cfle quia non eff dria inte hoc; res tráfinutetur quodammodo nà
fimplicuer, & qp tranfinuretur fim-
pliciter in hoc, qp vtraq; vranfimuta E.
tio indiget vt. (3^ eótrario in con trarium, nifi in hoc, gin tranfmu- In trífme tatióe fimpliciter duo córraria fne aec ám contraria exiftéta fimpliciter, & in 7.4 func. tranfmütatione quodam mó funt imply, & contraria quodammodo.Et hoc in ! uáfmutédebat cum duni : fed in córrarijs, titióeguo &c.i.(cd contraria in tranfmutatio (raria sde neque eft fimplicitcr, funt contra» quodam. ria in ea exiftentia fimplr,& in vràf modo. mutatione quodam modo funt c6 porn traria quodam modo. & hocinten (, debar,cum dixit : fed in contrarijs,
&c.ideft fed contraria in tranfmiutione,quz eft quodam modo, funt 1, contraria in ca quodam modo. &
quafi per hoc dat caufam , propter
quam quzdam tráfinutauo cít de cotrariis fimpliciter, & quzdam de aliquibus contranijs. D.d.& maj
Sc minus, &c. & quafi dicat S ma-
gis& minus elt vtcontranum, aut.
medi diueríent fj min*, & magis.
Immobileautem eftet quod D omnino non poteft moueri , fi, modis d dicutfonus eft inuifibilis , Ecqd cac. in multo tépore vix mouetur .
Aut qd rardeicipit, qd dicitur zgre mobile, Etquod aptü na, M tura eft poteftqy moueri,nó mo uetur aiit tunc, cü aptum natu raeít, & vbi, & quomodo: qd quidem immobiliü folü quie^ fcere voco. contraria.n. quies motui eft..quare priuatio crit fufceptiui,
zt immebile efl illud qud mm
potefl moueri ommine ,'yerbi gram D ona fanus eft anuifibilis . Et. pi
quod mauetur tarde , 77 Affcie
Liber Quintus
AA efl illad, quod dicitur difficilis mo seri,e7 potefl moueri emmnino, fed mon mouetur inila bera , in qua. dnnatum eft, ey "vby innatum eft, €y' ficut efl innatum. C7" boc felii snter alia mota dieitwr quieféens:et quies efl cotrariamotui,
20 Hic vult etiá declarare quid fit quies, quz opponitur motur inre veritase , & incopit fermonem in declarando hoc; quot modos di
C&&Km cirurimmobie, & dixit: Erimmo defiter. bileeftillud,quod non poteftmoa£vide de Uernc.i. & immobile dicitur mul Toii. tis modis . dicic.n. immobile illud, de ais.1.c. cuius fpecies non eft innata reci| 19)-K4. remotum, vtdicitur qp fonnseftin n vifibilis, quia non eff innatus vt vi deatur. DA. Etillnd , qd mouetur tarde &c.i. & vt dicitur immobile &illud, quod difficile mouetur, & tarde. & ifti duo modi dicunf immobile tranfumptiue. Et Alexan. dixit & quód illud , quod eft tardi snotus, aliud abillo quod et dif fidis morus. quoniam illud, quod eft difficilis motus, eft illud gd inci pit tarde, non illud, quod mouetur
c arde. D.À. Etillud, quod eftinnatim, &c.i. & dicirur immobile tertio modo illud . quod haber natuxam vt moucatur, fed nó mouetur inilla hora, in quainnari eft moueri,& in loco, inquoinnarum eft moueri,X qf ceflatà moru, quo in natum eft moucri. & hoc intendebatcum d.& vbieftinnarum,&c.i. eftin loooin quo innatum eft moieri, & pót moueri illo motu , quo innauim eft moueri , quie(c&s.n.in. t&i veritate cft boc, (illud , qd caret
222 motuin tempore, in quo innarum D eft moueri,& in loco,1n quo innatumeft moueri, & in difpofitione. motus, fecundum quam innatum. eft moueri. Sed ifta quies videtur Dabiam. effe rei motg ex fe, & quies violéta , non quies nauralis . Quiefcens.n. naturaliter eft illud, quod caret mo tuinloco,in me noneftinnatum moueri. Sed forte contentus eft à Solo pría. defcriptione quietis per hoc, quia eft manifeftius, & notius, &intendit declarare quód quiefcens in rei veritate eftillud , quod opponitur vero motui,& eft illud , quod caret motu vero, & tacet defenptionem. aliorum modorii quietis. quiefcés E .n.naturaliter innatum cft moueri in alia hora. Et poteft intelligi hic $elofsfa, deinnato, & poffibili illud, quod. eft commune violento, naturaliter. terra enim,cum quiefcit in fuo. loco naturali, caret etiam cum hoc illo, quod innatum cft habere violenterex moru,& in loco, quo in. nata eft habere hunc, fcilicet motum violentum, & in temporc. & fecundum hoc ifta defzriptio erit ommum omni juiefcéu. & ideo imelligendum eft hoc ex quiete uatio motus dicti de bul modi, qui funt morus in rei veritate, D. di F xit: & hoc folum , &c ideft & hoc poftremum eius , quod dicitur immobile, eft illud , quod dicit quicfcens in rei veritate, & eft id, quod dicitur efe cótrarium vero motui .
Quidigitureft motus, & qd quies, & quot mutationes, &C quales motus manifeftum cít €x dictis,
SYMMX SECYNDA, Inqua aguas de Vnkzae , & Pluraliaue moms,
Quid fe fimul , qui. Separàtim, quid. poer d et Poisson. Cg
imus quid eft Simul, |& Separatim,et quid "ict Tangere, X quid eftInter, & quid Confequéter,
H &quid Cótiguum,etquid Có tinuum,& quibus vnüquodgs horumineilcaptum naturafit, Manfeftum efl. igitur ex bis
diElis,qwd efi motus, et quid eft. I
quies, Gr quor [ina tranfmutatis Bes Dicamus nic igitur quid eft simulcy" quid efl Separatim, et qudeit ta; ere, C quid efl 1ntér, C7" qui efÉ Seque, e7* quide '€, C Cotimuari, et yni-.
quedaue ilerwom, in quibus inna-
Part 57
y tem ef insenir, ,
$f Dedaratumeft igitur ex ditis quid eft motusT rei veritate, & quo rum eft definitio motus fdica in "Terno: qfi illic non diftinxit inter. generationé,& eorruptioné,& alios motus.hic afit declarauit o illa de-
i dit fimpi,nifi de ifisuribus tif. perfettio.n.que accepta eft in definitione motus, quz cft tanq genusnon inuenifin tráfinutatiofSb E nc, quectin generatioe, (ifi ain Emoe.et cà nG eft perfectio diminuta de gegalcanó nereciusad gd eft motus f.à genc-
fe iis complete. & caufa iz K. traten tede, & quia generatio e(t de n& cffe, D, diminue E eft quics Cquiesoppofita a4 fis c vero motui. D.d. & quot fant trᣠmotas. && mutationes,i. tran(inutatióes, quz ci ihoc & non (unt motus, quz inueniuntur S erat ipfübaca cin ais prdiamé- |» tis preter uia. Etintendit in hoc oppotial,
ne diflinzit veram tranfinu- j «67. tationéà vero mor. Et, quia T hoc dr forntis fermone. declarar funt hacdicn, rí4fm incepit hic querere fm de(criptio- ipfum i£ nEe ermoner lactic (cto »4 doctore accidunt mori, vt fíat przparatio Vis adillud, qd vulc tari de na- zin. racontinuj& d. Dicamus nüác,&c. L, ideftdi igitur nuncintentio nem usd pos o
& Separaum,& Continua,
& Confequenna,& quid eft incétio iftius propofitióis, Inter, qua ftne ccflana in motibus. D.d. & vnumqiiq, iftorum,&c.i.&,cum expofüe petisse iran fui propria: |; cosü. v. qíà , cum fuerit declaratum. di Pantde r itur, que funt. 1es continue & que fünt res n6 con tinuz, X fimiliter de alijs
Simuligit dicuntur hzceffe fmlocum, Qcungiin vno loco funtprfo.Separatim aüt, qua» Cunggfunt in altero. Tágere au^ t, quorü extrema funt fimul, Inter vero, in qd prius aptum natura eft peruenire id, qd mu^ tatue , iinqid vltimum muta, tut,fm naturam continue mu» tationé patiens. irr paucisflmis autem eftinter , tribus, vItimü «n.eft murationig contrarium. Dicimus
Liber 4 picmyr igitur Sonul moo
garebus , que font in eodemloco ,
cia primo loco. Et dicimus sepa-
vatim m rebus , qua funt im
dinerfis £t dico Cont ex
trema fant f fend, gt dico mter, 3utellgendo illud , ad qmd pri
dran) tatum snnatum ejf ire ,
at ad illud ad quod po Jireme tranfasutatur, cum tranfauutatio eius fuerie fccundum cur.
femnaturdlem, C77 continua . Bb anter faltem inwenitur intribus . finis enim tranfmutatións eft con trarium.
Sinl df multis modis, vt di&ti glo a&- eftin lib.de Predi tis: fed hic poulsio. intendr defcribere de illisillá mo- E it i prid
it üUnens Film iui nen efl locus mediam alio. Et dixizin eodem loco: quia , fi continentia fuetint duo, erunt in duobus locis,nó in eodem loco.Et, pes füntoppofita eisque
funt infimulinocepit. defcribere il-
&c.i.& Cótigua (ant corporaquo- 1 vinma, Ciupücesuntinem ul, ebaAs , ita qp interillas: corpus extra 14. nef, & hzc € cbtiguario naturalis. uM ;guatio vero mathematica eft 1degent. n mapnitudinibus, quorum vlti- ^ ma füperponüur. Si igitur fuerint.
1n mathe mnadcis É
corpora füperponuntur füperficies 1o mede (ord cóngue : fi füperficiesfüpduo viua ponenf ines & fi linczs, fapponenf
223 puncta: ficut dicitur. fu-D.
tendit Mathematicam. qfi in ma- n& & thematicis duo vltima reuertuntur pog nd in vnum, & fic affimilantur conti- noo.sedt nuo: in naturalibus vero duo vlti- nXibus. ma remanentduo demonftrata. &
ideo dixit dá extremitates funtinfi 4,5 mulj.& res contigue funtquarum. or vltima, quz füntin a&tu (unt infi- Sio mul,& dicun contigua, ficut dixit, Men dum vltima füntinfimul.&hocfi- 2,2 gnificat qp contiguatio fignificat Vitanoa hancintentionem.Et per fimul,in- fant ilotendit hic illa, quz (unt in loco . & [^34 fm hoccritin loco peraccidés: qf p ' 9? vltima non (unt in locoeflentiali- 25:6, os. ter.D.d.& dico Inter, &c.1.& Inter poini.s. eftillud;ad gd tranfmutatum ur(- degenec. muratur primoji. antej tranfimute as.vbihl reno dt mem Dk in Iftud.n. um
eius, ad quod wanfmutathr tranf Vide di. snutatum , cum non tranfmutatur
ad ipfim per füam tranfmutationem ad aliud,nifi (i motus haberet.
morum. fed, cum morus nó babet morur ficut prediximus:& motü, quando cít in illo, ex quo eft motus, dicitur nondum rran(mutari , &. cum fuer in illo , ad qd dicitur. H iam tranfmutari,& definerein u&f inutatione:ergo non d£ tranfmuta fi, nifi qfi fuerit inrer, Et inter neceffario cíLde natura eius, ad quod [t mous. qfü , i motus fueritin loco, fter erit locus, f. primus locus, ádquem motum mouetur.& fimiliter fi motus fuerit f qualitate, rííc. intererit prima qualitas, ad quam. tranfinutatur tranfmutatü, quód autem necefle eft vt fit hic primus. locus, &quomodo primus apparet. ex hocquod diximns, motus nó
G haber mod. Et dixit, q necefle cft vt motus fit fm curfum naturalé, quoniam, fi non fuerit fm curfum. naturalem, poffibile eft v quete: interim : & tunc inter critillud i fum.ad quod eft motus. &idco xit dum fuerit continua. D.d.& intere[t (alorm in wribus.idcít in duo bus contranijs,& medio. qí&,li me» dium non fucrit non crit inter.Deinde d. finiscnim tranfinutationis efbcótrarium, i.& inter inueni£ in. trbus.qri finis,& principium trá(mutationis funt duo contraria, & Yterilla cft aliquid, finter cótrana.
H Continucauté mouet, qni
Qidcon hil, aut paucisfimum intermiv
tit rei,non téporis.nibil.n,phi^ bet intermififle , & (tatim etia
poftprimà fonuiffevitim, fed |]
reijin qua mouctur, hoc aüt & inijs,qua funt fm locum, & in alijsmurationibus manifeftü €, Et ind, quod mouetur [écundum ContinnationZ,efl illud ud. ton deficit ommno , C7" faltem in illa intentione, in qua esl motw , sun jn tempore. queniam nibil pro bibet deficere, 7 fTatim euenire Li neuma quod dicitur Bam, neumate , quod dicitur Zir. nos.nanteligimme per hoc intentunemjn qua efl motwm.C7- bec manifeflum. eft in trafmutatioibus j1 funt ilo- €o , et in alys tranfmutationibw . 33 Cum it m definitione ciu, ^ uod cftinte, continvariond mo? tus, inca;pitexponere continuatio» nem in motu, &d. Etillud, quod mouctur,&c.i.& illud, quod mouc«
tur fecundum continuationem, (ic K. defenbitur, qffi eft illud, quod non deficitomnino fm intentionem, & fm tempus: & , fi defecerit fecundum intentionem,ent paucum.fm. £10 tempus dcficit fm intétionem. quz quidem non defiat fm illud s Suoniam plura mota non deficiüe
m tempus, & motus eorum nó eft continuus. vt qni inducit neuma, q dicitur Bam,poft neuma gd dicitur Zir. ifle enim non defifhr fecdum tempus: defifh: vero fm motum. quoniam neuma ,quod dicitur Bam, eftaliud in intentioneà neumate, quod diatur Z ir.& n c6 E, tnuisnon poluit neceffano vcn deficantomnino in intétióe: quia. plura mora continua deficiuntalijuantulum in intétione, vt animalia, quc ambulant : illa autem,qug natantaut volant, non itin intentioncomnino. D.d.nos enim intelligimus per hoc illam intétionemyin qua eft mutus, idcft & noe de(cnipfimus continuationem hac deícriptione . quia, cum diximus, motum conunuum , intelligimus continuationem intétionis, in qua. eft motus rei mots fcilicet quoni&. fi mocuscius fuerit in loco, conti- Mi nuanociuseritin loco ; &, fiin al« teratione , continuatio cius etit in alterationc . D.d. & hoc manifeftá eft in ranfinutationibus, que funt. inloco, &iin alijs tranfinutationia bus, i. quoniam continuatio in cis eitin intentione, in qua eft tranfmutatio.
Contrariü aut£$m locum eft quod fm rec diftat plurimü , minima enim finita cft: menfu^ raautem finitum, E
Liber Quintus
A Eritreriuminloco cfl dif1an
tiflimum im re£Ti tudine.quoni,
sunm nea reda elt fnita : et finitum cff. paruum.
14 , Cumpofuit g omnis motuseft
Video. decontrario in cóarium, incepit
?* — Bodficarequz funt contratia inlo Me. ficare quae fü iainl co, & dixit : Et cótrarid in loco,&c. iflancia 1.& loca cótraria (üntillajinter que. ker & cft maxfa diftátia rea:& ifta (unt. minia n& fuperius & inferius fimpliciter. & di densa xitin rectitudine: quia dillátia ma mph xima minima non definiunf, ni idem. 4- fi ferlinck reí. &s n6, pofíibile Lt. nere inter quz! Pe a filas ininis hrualcs liners - Ethocftédebatcum dixit: qf minima linca recta eft finitaji.qíà mi nima linea recta pofita fter duas di füátias eft vna . X hocintédebat c dixitfinita.&,quia minima linea f ducta inter duo pücta cft recta, neecfic cft vt maxima linea in mdo, cuius vnius finiscít fupius fimplici tr &clecundaseftinizius fimpB, dcfiniatur per red . qfi hec eft finitaji-Yna, a linee at arcuales sit Tánis.idé infinitz.& ideo in cis nó inuenitur 19-27. . maxima linea, neq; minima. D.d. & finitum eft paruum . & intendit. pet finitá, re&um , quia inter duo Linen. pta n6 cadit, ex co nifi vni ii. € & inten: dirper parati, brenei &b M Encre Fu iffima linea inido&ain- ducta inter duo pá&ta oppofita . & nd ifta linca eft men(üra, cum men- Po. furafit minima.
Qnid cn
P d
Confequenter auté eft inter. qd, poftprincipium folü , exi ftensaut pofitione, aut natura, autalioaliquo fic determinatü,
214 nihilefteorum, que funtineo, D dem genere, & id , ad qdiconfe, quenter eft: dico aut£,, vtadli^ neiinca, vellineg , aucad vni^ tatem vnitas, vel vnitates, aut ad domü domus:aliud auté ni» hil prohibet effe inter, Confe^ quenter.n.ad aliquid eft confe, quenter, & pofterius aligd eft, non enim vnü cófequenter eft 2d duo,neg: noua Luna ad feci, dicófequetere, fed hecad illa, Et dico Sequi inilo , pef principium, «ut in [itu , aut sut in alia intentine, C2", cum bec fuerit. pofitum mn erit. inter illa aliquod tillime generis-v. qp aut linee (equatur lineam aut "ynites , aut Moi fequantur. "ymtatemy ant [equatur. P mum : C7 mbil probibet vt inter. eques enim efl fequens in alique. priori, er in alique pofteruri. non enim Ynum fequitir duo,nea, mx nouilumj fequitur mélem futura, ; Jed sila fequitur illam .
Et dico Sequi, &c.i.& dicitur Se- quiin re, quz eft poft aliam , quz eft quafi principrum, aut in fitu, vt. cum dicamus domum fequi aliqu& domum , aut in forma fpecifica.v. gratia animal ambulans fequitur hominem . Et intendit peraliá intentionem fequés fecundum naturam. verbi gratia quód dualitas fequitur vnitatem, & trinitas dualigtem, &, vt ci dicimus qp in fermonibus narratio fegf, amt
C6 &exifti tp füb boc collocatur fequens fm placitum: & eft. fitum ei, eft fm naturam. D. E cum hoc fuent pofitum , &c.i, & eft necefle vt inter hzc duo,quz dicuntur (equi, non fitaliquid fui is ( vt inter lineas con(équen. tcs non fit linca,& inter domus o5fequentes non. fit domus. &-nihil prohibet vcinter illa fit abquid al-terius is.v.g. qp Iter domos c fequenres fit aliquid, quod non eft. domus. D.d. Sequeus enim ie juens, &cet.i. Sequens enim. encadiquod prüccdeus ipfum fui H facris ipfum € pofteriusab eo. fequentia igitur fünz illain qu bus funt prius, & pofterius , autin fitu, autin fpecie, aut in natura. & uens eft jus, non prius.vn denullus dicit quód vnd fequitur duo, & nox pouilunij fequitur fusuram noctem, fed econtrario. Coniizuumautt eft qtlcum coníequéter eft,tangit, Qm au^ [1 Wet mutatio in ppofiis eftoppofitaaüt funt, X contra, xia, & quz fm contradictione funt,contradictionisauté nihil j dtmedium, manifeftum eft incótrarijseritid , quod eftIn, ter. Continuum aut eft quide quod conti quiddá eft. di coautem effe Continuum,cum dé flat, et vnus vtriufqy termi uibus tangüt,et, vt figriat ocn, contineant hoc aüt effe on pót , fi duo fint vltima.
xt Se uecedere efi iliud sud
€ tangens . Et , bd. nult db A
pefsiss eo ppifata [im traria,
€x contradiB oria, et inter cotra- E. diloria mn e[i medinm, manifefinm efe? quod rmter eff n centrum rji. Continuum Yero fé quudammodo (cfe. (ed dice Contmmi, quam. do vltimum vtrinque, im quo tan unt [e s fuerit idem, e^ fuerint contima, [ecundá quód fignificat bec nemen. qued ejt impo, "vltima fuerint duo Er&eeeftilnd f quo inuenitur 1€ pofterius,i Idi: DoimuL qf hoe tonem ic fgnt L ficat à &&uminfimul. fignificat igitur duo.& ideo dixit: Estee eftilad quod fte fequens,& tangens. quoniam tantia (unt de fpeciebus diuerfis, fe vero fant eiufdem fpeciei, ficat. confequenua. D. incepit dedlara- Te vbiinucnirt inter, & dixit, In ter inueniturin contrarijs i tis & propter hoc mpofübile eftve. motus itin contradictoriis , autin eStrarijs immcediaris. & fermo eius 1n boc manifeftus eft. D.d. Conti-
nuum vero, &c.i.Continua autem. (unrq:
funt féfeji.quorum vltima adunan M murapud conmaétum, S iunt vnd, ri vidi &in
differcconunuum à efe, facvo
D.d. fm q fignificat hoc nomen, ier:
in rebusnaturalibus, &artificiali- 4o,
bus.in naturalibus vero dicimus q» conunua füntilla, quorum vltima fünt vnum rin membris continuis : & in arÁficialibus, qfi vltima eorum fiunt vnum per artificium 1 mathemajicis vcro dicimus continua, qfi vltimum vnd
naturefle commune cíí eis. v lens, qiii cimans daba
Liber À lineis, & linea duabus füperficieb*. & ifla cótinuario n5 É naturalis: c hic intédimus defcribere continua
&c.i. & impole eft vt continuatio fitduorá continuorum, qf vltima eorum non fucrint adunata. & hec. eft differentia inter fee & cOtinua, Hocautem determinato, ma niet eft qp infieefteontinuf, exquibus uid aptü natu, fa ct fieri fe contactà 8L vt dé má fit continuum vnum, fic er totü vnü erit, vt autclauo, aut B glutine , aut tactu , aut infertu. Manz i ef igitur, quod con tinuatio efl in rebus , qua innata fint, vi ex eit fit"ynum per coin ien. et quadmodi cepulatié fit "7m qi iler torii fit "Ynum, Y g per applicatimem,C7" conclenatunem ,C7* per contatlii, €x per confolidatnem.
Cum definiuit continua, qp» funt. illa, d innata fant vltima corá (int vná,dixit Manifeftá eft igi'ex hac defzriptiGe,q cótinuatio eft f reb*, (inna; funt vt ex eis fit vn p có-
€ iáeioné zutp liam aut a f d eripi,
itf quib*nó sptanGhse nó hüt có tinuarion£ D.d.& quidmoda K^ pulatii, Xc.i.& quéadmodá co| Ti trai hora vnd, fp aditition£vltimorá, autpligam&fi , aut p. alid fit virüq; ounuarorü fit vná , ii illic à fuent vltimá cóc fter illa, qfi vitim( defluit Et qfi intédit. dicere quéadmodí fefe trásfert de
catione ad cótinuation£ ih r£ fidc cóunuatióc ad adunation£,
uintus 212:$ Manifefti atit eft, & qu pri, D
snum eftid qdicon d
qd.n.tangit neceffe ejt cáfequ&
impols, tereffe, qd aüt cófequéteré n6
o€tangere. quapp & in priori» busróne confequéter eft, vt i numeris,tactus aüt non eft, E, fauidecbrinà et, Nerd tangere, (i vero tangit,nódü. Sinuumeft n5 nece e ma etipforü extrema, (int: fed,fi vnum funt. neceífe eft (1, mul effe. quare vltima confitio fm generatione eft, necefle eft «n.tangere , fl cófita erüt extre, R. ma: ea vero,Q tangunt, nó oía confia funt, in quibusaütnon eft tactus manifeftum eft quód nequeeftconfitio in his.
Menfeffá eft zt , quod primi seri eft fequi. tangens.n.nece[fario fequitur [ed no e£, qued fequitwr jl tangens e7 dee fequisme nitur Ek in. principys inrone v.g muneris , tagere aut no efl inei, Et quod efl contimmm. nece[fario tangit, C7 qued efl tangi mondi eft esntinui. quini non efl necef-
[evt extremitates eor fint vni,
Ji fuerint infimul : fed f$ fuerint "vt adwnatio fit poffrema emnium eerió in e[fe lla.n. quorum extrema [unt adunata,nece|[e cvi font fé tangentia:et tagentia no nece aria stt adunata.et illa, 3 quibm. nef cótatm mamsfeff t quod eit HO € cofinuatie, nt. a.
Phyf.cücó.Auer, FF. In-
G5 — Inidit per prim(,priusnaturali 28 ter.qih €. n jués,& n6 o£ fe qués eft íges.&, c(í fequés nó fucr1 nó crit tágés, & hec É difpó prio ris naturaliter. Et,cü narrauit nó of,qd fequidígit, d.&ió fequi invenitin principljsin róne dit principia in róne, prin. Initi&e, qff inueni£ 1 pluribus tebus,& in cis nó inuchifcta&tus, Xf dipofiuoin numeris, Etinté debat qfà hoc£ quafi gr nus eft prim in róne.Et, cá ràuitg) cófequés Bcedit. edit 1ágés declarauit &t q tangé: t H naturaliter enu. ot osünud eft ágés, c n6 cóueruf.qià nó fequit Ycofa tangentia adunent fm vltima.& hoc intendebat,cá dixit : qfi nó eft [e vt extremitates. *orü (int vnd, fi fuerit TimuLi.qrm n fcquit, fi vltima corti fuerint in fimulvt fint vnü,ita, qp o£ tangens fit cótinuum.D.d.fed,fi extremita« tes c.i. fed fequitcoSuerfoji. qí&fi fücrint cótinua, f.fi extrema corá fuerint vná, neceffe cft qj ante fucrint conta&a, f.q extrema corüi fue. rintinfimulj.qrn necefle eft vt c6tinuá fit prius cótactá, & poft cófe I cutiou£ , & tc continuaf. Et,quia adunatio eft, qfi vltimá cóc, qd eft inter duo cótinua, deflrui£ , & hoc accidit neceffario poft cótinuation£ quéadmodíi cótinnatio accidit pt conta&ti,& cótactus polt contioné dixit: neceffe eft igijScc. i.&, quia o£adunat( prius fuit con finud, & o£ continuá prius fuit có- Siguá : & non fequif vt omne contiguum fit continui, nedá fit aduamm: & non fequitur ffr vtom- Bccontinu fitadunat( : & cá cófecutio non fuerit, cótinuario non
f. las aütnon
erit: &,cum continuatio nón fite« ritadunatio nó erit: ergo hec quatuor przcedunt fe adinuic£ fecundum ordinem naturaliter. Quare, fi eft punctü, & vni» tasqualía dicunt feparata, non polteftvnitatem, & punctü e& ide. his,n.ineft tágere, vnitati^ busaütcófequéter.& inter hec. quidecótingit effc aliquid : oís «n.linea inter puncta eft: inter il neceffe : nihil.n, eftinter dualitatem,& vnitat£,
Sequitur igitur ex bec quod, fs fint ber, Vn Api "rites, abfo- Jéluta,vt dicunt impoftübile erit "yt inita," puntlum fint idem. quonia pun£Ine bzt tangere vnita fes yero [equi habent [e adinmec v inter pun£Ta pat effe aliquid : quonia ois linea ef inter duo pun- Éla.d, traslater ita cecidit in Gra. to. et Wdetur mibi quod. deberet dicere, quoditer dus. Ela efl linea ."ynitates vero no babent bac nece[ferio : quonia inter ynitatt , € dnalitatem mn eff aliquid.
Etcü fequi fitaliud à tágere ne- i cefle cftfi fuerint pun&a , & vnitas exiftétia p fe,vt dicunt dicentes pü- Ga efle cleméta corporü, vt püctus fit aliud ab vnirate . Puncta.n. pfit. tangere imaginari punétü tá punctá: & ficé pole imaginari cor pus cóponi ex eis: Vnitates yo piit ! fequi,& nó tangere. & hoc.qd dc eft fm opinoné corí. qf in Sezto declarabit,p impofe eff punctá tá
ere punctum , Et forie intendit p $ id dixit, q» punctus habet tanges
Liber *jl. dp nte tangunt fefe füp püi- Rok hA eft ita i miadbus t fimiliter exponit Themift. hunclocfi. & Alex. exponit hic tact p füperpofitióe.D.d. & inter pá&ta,&c. & hec eft dria vera inter puncta, & vnitates, .qfft inter vnitat£, & vnitatÉ nó eft aliquid , & inter punctü & pun&á € linea. & idco df, dria. eftinter minns pt licet vri. quc fit aligd indiurfibile. & É» vni ela dta ctt, &c pictus haber: quia eftin aliquo loco demfaro linez,autcxtrcmo, aut medio. D. ofs.n.linea eft intet duo ifp vr libet duo panda eft linea fm. prt espó (p puncta fant vltima linez , Et dibou. — xinvt mihi ví, inter picta póte£ aliquid.quia dicétes pun£ta c6 hit poffibili fter illa n6 cé aliquid: nó negant hoc c£ polt, ficut ne. Selaintii gauy ipfum de vnitaübus.Et videf *U- — mihiginduxit Cpnucrfam propfe nis intétcf.dicétis qp inter queli
duo punéta eft linca,quia nódü ap ruit. & conuerfa eius eft manifccci otslineact Tterduopá £a. qfi cü concedat qp ofs linca eft inter duo puncta, c6uertet particu- C laris fic, qr inter aliqua duo puncta. eft linea.& €, cfi concedaf'cpofslinea cft inter duo pücta , declarabit
pinter dier duo puncta poffibil eft vt fitlineaqfn, fi fuerit impole, non erit verá dicere o ofs linca eft inter duo pücta. qffi,cá fuerit ver hoc.» nulla duo puncta funt, inter d eft linca, erit vera cóuerfa ci*, defi null linca ftiater duo pun- .qd eft falfüm manifefte.& hoc eftapud me illud, gd intédit Arift. quapropter dimifit hanc propóné,
& it conuerfa m licet ranslasor cxiltime: qp hic fuit error in li-
A un
n Quintus 216 bro Graco. & intelligendum eft B hicperlincam, lincam finitam. Quid igitur eft flmul,& fepa ratim,et gd rágerc , et gd inter, etgd cófequéter,& qd cotigui & quid cótinuü, et quib? vni» quodg horumineft, díáü eft, Et jam igitur ponimus quid f effe infimul , et. Jeparatim,ez* tangere C7" inter 7 fequi, et fe- Je €7 continuum, et in quibwe ine senitur ynumquedque iferum Quoniam ex hocg declaratum eft in defcriptionibus iftari, decla- B. rabitur in quibus inueniuntur, Et Dubiam . quetet aliquis, quonieffe infimul eft tangere, quoniam omnia conti Jua funtin(imul: & omnia, d funt infimulin loco, fünt contigua : & fimiliter eft difpofitio in fefe. Dic£- Soludo. dum eft igituradhuc,vt videtur, q Priadtla licet effe infimul,, & tágere fintidé fm fubiedum, t fant duo fm definitionem.quonis effe infimul op ponitur ad effe folum : & tan, nó opponitur ad efle folum, (ed ad efie aratt. Ftin definitione eius Scfa dHa son apparet locus, fed in definitio- F ne eius quod eft effe infimul appa- 4C6xa&* retlocus.Sefe autem feparatur à cf niliseit iguo. quoniam fefe ell contiguti , pou & fequens. & fefe & poteft efle cor- marhema. pus,& poteft cffe non corpus,v.gra. tic* jx e& motusaut tempus. motus enim eft 2 lineam, fefc ad motum,& tempus ad t£pus. gc dlagk fed tempus nó tangit tempus: quo ge niam contigua neceffario funt ma. & .1.daía. gnitudines. ain naturalib? vero eft 161.8 Corpus, in mathematicis autem po p Oeceriteft cfle linea; aut füperficies. & guü f ma omne contiguum in mathemau- thematidiscft conimuum. cis écri-
" i. Idé. FPOdj. Quo fup cas.
Phyficorum IG. Qusplicte Sector motsrma:ts — grificatio eff alia ab albyficatio E.
je swas, qui vd boo . ^ pn B
lusaüit motusd£ multi
pliciter, Vnum.n, multi
pSiciter dicimis;Genere Sgitur vnus eftfm figuraspdi caméti. latio.n.omnilationi ge nere vnuseft aleratioaüt dl, tioe diuerfus » Specie. Gne vnuscht, cum genere fi vnus, & in indiuidua fpe fit. vt
coloris quidéfuntdriz.Igiur $.quando difciplina
alius fpe denigratio, tio.ofs igitur dealbatio of dea buionidt ffpedenerit& s denigratio denigtationi: bedini aüt nonamplius «qua. propter fpecie vnus. Sodalbaionio alunt lam, d & genera fimul, & fpts funt, manifeftum eft p fpe quo Gimodo vnus erit, flmpliciter at vnus fpecienó. vtdifcipli natio, fi ícía fpes quide € exifti, matióis, genus aüt fcientiarü , Etro enetwa ducitur multi medic. quonia y ni dicitur mule modii ynee sgutwr in Genere eft fe eundi figurae pdicamtti-quonia , quado translatio comparatur ad aliqua tráslationz,dcuna, ft, erit. "yniísn genere. alteratio Yero eft lia à translatione in, ere er ynuin Specie eft , ferit. pian genere, ded fuerit fab ecie , qua vo diwditur."v.g.qua-
mein [e.et fic ois albificatio cónemim e abifcami io quijtaniocingrifcdtizni: aii
CALIABI yero no conuenit .et io alba.
ficatio cá omne albificatione com. paratur per illom ynà in [jé.Con-.
Nenientes igitur im genere, ep Jnfimnl manife fum eff quod funt. Pra maru [fi uod ao f fms 'er "nue motie in (9€ , non.
feuentia , quanam eft. fpecies cenfderatio- L, is,et genu | Jeientiaru,v.g.Grà matice , C" Geometrie C7 ce terarum [cientiarum .
In hoccapitulo fcrpit dicere fm. 3t quot modos d£: monza. qi hoc eft vtile. & necefíarium dc pferutatione de motu, viríi fit zzernus, aut. n5.& dixit: Et Vnus mods dí mul ds: modisi Sc vnus motus df mul-
iplicitezquia vnum df é multipli der mons adl vmusfa Gem. &eftille, qui eft vnus fm formam i rfi, in quibus (unt ciicet quia cómunicant in vno fdi- M camér fdicamétorfin quibusinueuifmotus.v.g.translatio ad füpe rius, ei r1 Pad translation ad infen' vn* í quo eft mons in loco, Fin amehto vbi. & hoc inrendebat,cum dixit.i, qfà omnis io,qfi com] tur ad aliam rranslanoné diucrfam. in forma, tunc dug translatióesinuenientur vnum in D..alteratio vero, &c.t.S hoc manif-fbii elt. già przdicamentum alterationis f.qualitatis.liad eft à predica-
Liber & mento tranilátifis, qd eft vbi. D.d. & vnusin Specie, &c..& dici vnus motus ícdo mó, f. fm fpém.& vnus motusin fpecieeft, qh duo motus epe quen vnusf vItima fpéqi dimidii elis e d cesD.d.v. peus caufa, mot" funt diuerfi fm. quidá conuenientes fm fp diuerfitas cius , ad qd cft motusin fpes ant cóuenientia eius in fp£. (uia colores, |ui funt fines mo qui funt in col os anri timadió motus, qui funtin. Pimncn 5 bas diei in [pecie funr diu Por (pé, funt cóuenientes in fp£. v.g. 5 quia eft ire ad ni- & albificatio ire ad albe- &: difertabalbsdi nein fpé ,1deo nigrifi cao uz push. iné differ ab albificatione in fpecie, (eft motus ad albedinem. &, quia hzc albedo c6venit in fpecie c hac alia albedine demfata, ideo hec albificario cóue nitcf hac albificatione in fp&.D.d. albificanoni vero nó cbuenit, ideft motus veto,qui eft in albedine , nó 6uenitin fr (ui eft in nigre. € dine: cáni; abalbedi nein fpecie.D. dones mur &c.i manifeftum eft igif qp, c diximus qj omnis motus cóucniés locus in fpecie elt cóueniésin n6 fri uus mons rpuniés ingen j.vnus [recie fic vhus morus m [pt fim pldter.q fà quzdam fpecies funt, rd D.d.v.g.&, cum i a CUR vnus nó eft vnus. unm
fpecics comprehéfio-
(34 T
I n
in Tue ése. m- q! $e 95. gn
pium comprehe àfio q quzdam D ifciplinaji &
dam do cr doplint dcum boc;
ER iid
Dubitabitautem aliquis, fl JA vnusipeciemorusflt, cü ex eo^ i déideminidémutetur,vt vni punctii ex hoc locoinhüc loci iterum, atgp iterum. Si aüit hoc eft, eritcircunlatio recte latiói eade, & volutio ambulationi ,
xi efl buc oom me, [els eet Idi transfertur de vm y, loco ad alii, v.g. sde pii transfertur de bec loco in bunc los 6 vna Yice poft aliam vtrum illemoturefimein [i Qmd, f 3t fuerit , tunc meti. circularie conuemet motui retfo, C7" tunc yo lotio conneniet ambulutiom .
Cum pofuit qj mótus, qui funr ja vnusin fpé (uncilli.f quibusillud , 2d qd motum mouctur, eft id£in nberifimanrqifli mo. tus funt conuenientes. ed priscae irm id, T fed in temporibus diuerfis, pei irr pee ; ideft & quzrirue. qi aliddidem trisfercur de eodem Joco ineundem locum multotiés, X ; de pü&o » ad punctum c, vtri motus numerenturin illis, qui funt idem fpecie, aut nó. qfü,fi ponatur motus, qui itde vno. pun&o ad vnum püctum, funt c ueniétesin fpecie, & eft poffibile vt motum moucatur decodein pun- Goadidem punctum motu recto, FF odj &
G & motu dirculari, contingit ex hoc, vt motus arcularis, & re fintidé fpecie: quod eft impoffibile.&,fi po natur qp intidem numero, conun-
ve tépus eor( fit idem numero, gistimroible Ext indus d ionem , inoxpit diffoluere illam. Andcterminatum eft, fiid,
ánquo eft,alterü e fpecie, qp di
tieríus motus eft: oirculare aüt
recto alterü fpecie. genere igi^
Part 58
eus rp moe vmi.
igitur dicam , quoniam iam. demise quod
R illud,sm quo eft mots , cum fuerit. aliud m fpecie, met erit aliua in
ecie: et eirculare efl etiam aliud.
ecie à reHo . fecundum hec igitur dicitur quod meti eft Yn 5n genere , C" [pecie .
33 illudez quo,&ad qd, &1 moru áir calari non eítex quo,X ad qd & eft dictum in definid^e motus, qui eft. idem in fpecie sp e(t ile f quo;illud ex quo, & illod/ad qd, fünt idé fpe- Gie,in numero plura fm idem tjs ,
1yimorus qui dtr codem pido adidem punctum , aut plures motus cadentes inter duo pundta in té poribus diuerfis, accidet queftio fdicta. qffi poffibile eft vt interduo pun&a demonftrata fit motus arcularis,& re&us. & fimiliter poffibi leeft vtinter duo loca conuenientiaalijs duobus locis cadit duo mo tuis, vnus rcétus , & alius circularis.
egi &ficaccidit quito, Cumigimrt
definitióe dicarür loco eius, qd eft, ad quod,& ex quo, illud, qd eft, im quo cít motus, f. qjidem motusin.
Quia motus recti diuerfant fm,
fpecie eft ille;in quo illud, f quo eft K motus, eft idem in pecie, adhi tur quzflio. qf duo motus,q funt €x codem loco ad eundem locum, quorum vnus eft rectus, & alius ir culans,non erunt in eodé per idé. qfn re&us erit per lineam re&am, & circularis per rotundam: & circu larceft aliud reo in fpecic.Etió dixit: Dicamus igitur,qi iam dcterminauimus qp illud, in quo cft motus, cum fuerit aliud in e, moms cicdlinr infe c D. vs cularecít aliudà fpecie.ic hifi deii ciafiem mousin (pecie non contingit queftio. qf 11 L. ludin quoé moth ze&tuseít aliud abillo in quo eft arcularis, econ- Simpliciterautem vnus mo tuseft, qui fubftantia vnus, & numero eft, Quisautem hmói fit manifeftü erit diuidentibus, Triaenim funt numero,circa d dicimus motum vnum, qd, && inquo, & qfi, Dico autem, qd qim neceffe eft eifealiquid, qd mouetur, vt hominem, autau^ rum. &inaliquo hoc moueri , vtin loco, aut in pasflone, & ^ qf:intpe enim omne mouet. mog Et dicitur quod metus eff Ynue. fimpliciter cum fuerit vnm in [e, €7* In numero. Et declaratier quie metus eft ifle motus fecundu dius. nz tlla.n. in quibu dicitur mofus, funt tria,es, C7 quo efl ,CT* quando . Et intentio eis. ef quoniam nece[fe eft ve frt hic aliqued motwm- Y. g.bene,4ut Anri. et vt. motus
Liber Quintus
A motto ifl rel fit in aliquo, v.g. lo, np dinec" "yt fit quan de : quia emne, quid mouetur suonetur 1 tempere .
P Cum declarauit quid eft idé mo vus fpecie, incorpit declarare quid eit idem morus fimplicitcr, & dixit: cum fuerit idem in fe, ideft in fua fübítátia. & d. & in numero. qfà motus, quieft idcm in fubítantia, alius eft genere, & alius. fpeci alius numero Kind
iuifio, qua víüs etin mor, eft. H1 tioia iara cq z illud
alind fignifi icat hoc nomen vnum , pss juiditas T iftis rebus, eft hocnomt Ten D.d bcdeclaratur &ci.& diuifion£ motusin motus, qui con uenaunt, & differt in 1ebus tribus, ex quibus confiruitur motus, declarabitur quid eft motus vnusin nomero. Et,cum narrauit qp ex. pot declarari quid elt vnus mo it declarare
Ace.illa.n. ex quibus conflituitur (unt tria, res mota, & res, in Setyer quaefimoms,r.g,vbiin trandatio 34. ne,gd eft genus; quo eft motus, P S ecinicbascim dii reg Ag moo quaeít.& intendit per qfi, épus. &ebllimi qifs ex ribus &t motus . Et, cü numo merauic illa tria; ex quibus conf SiL cnicar morus dnxit: Étintétio eius, Inox. cá £ &c.i. & hoc eft ita.qíi manifett ride cii- eft per fe «p necefle elt vrin of mo- Ei ioi ca italiqd mom, v.g homo, vel 15. ufum aun, & vt motus fitin ali- Wei 64 iov gin locut qualitate, &in sendit per illud, in quo cli motus, materiam motus, Í quatit motus, ficu: formam.& hoc manfcitá cit
21218 qp non mouetur. & hoc diftintum D eft apud perfcrutationem cius, qd eft vtrum motus habet moti. 54. & vt fit qi. i.in tempore. & hoc declarabirur in Sexto. & cxiftimatur qpaliquantulum ex eo declararum eftin fermone de tempore. Horum autem genere qui^ demyaut fpecie effe vnum diia rejin qua mouetur.contiguum autem erat intpe. Simpliciter autem vnum effe in omnibus hiseft. Etenim in quo eft, vnü oportet efle, & indiuifibile, vt formam. Etruríus ipfum quan E do, vttempus vnum, & nóintermittere , Et quod mouetur. vnum effe,non fecundum acci^ dens, vt album nigrefcere, &C Corifcum ambulare, vnum au tem eft,& Corifcus, & album,
ifta fed fecundum accidens, Neque
comune. eritenim fimul duos homines fanari fecundum ean^ dem fanationem , vtlippitudi^ nis. fed non vnus hic eít,fed (pe cievnus eft,
Et metum effe vum in genere , aut fpecie est ex sflurebw , F in quibm eff motws. c7* [equitur loc vt fit n tempere. ipfum autem e[je cundem mplite eft in omnibus illis . tllud enim , im quo eff metus , debet efe Ynum , fes dicet indiniduum demenflratum, yerbi gratia im fpecie. Et quando ,'verbi gratia : qumiam tempus debet effe "vnam fine defe fu. kt meum debet efe vnum,
FF dij non
G mon per accidens , verbi gratia "vt alba nager fiat ev" Socrat. vombulat. c7* albw, c7* Socr. fant
ídem, fed per accidens. Nea, commune. quoniam po[bile eff vt be mo fanetur yna [anitate ab opbtbalmia oculi . fedifle motu mn effynm, mfi in fpecie.
Cum declarauit quid eft motus vnus in genere, & in fpecie, & decla mu vnus motus fimpliciter fcitur pdiuifionem eius in illaex qui bus fit motus, & nodficaui illa efle.
H tria, feocpit declarare qi motus erit. vnus in genere, & in fpecie & in nu nero fm ifta vicdixit: Er motum efle vnum in genere & (pecie c.i. & motuserit vnum in genere, aut in fpecie,fm illud, f quo eft motus,
aOccurrit & motum. a Et dimifit diuifionem. tsimiob qu innuitin motu, quia iá cft desoni d clarata. qíf antequam fciperetad tet dicere declarádum iftos motus fm cóue-
Arift. fuif nj&tiam , & diuerfiratem corum in
fediminu iftis rebus, deberet incipere à diui-
""^- fione, dicendo qp omnis morus aut
nó cóucnitin aliquo iftorum, aut. conucnitin quibufdam, autin om. I nibus.deinde cóuenientes,aut funt conucnientes in genere, aut fm fpe. ci&aut fm numeri . fcd , quia hoc intelligitex hoc,od dixit &cft manifeftum per fe, incapit determina. 1c fpcaies cius, & numerare diuifiones vriles ad fciédum,fm quot modos dicitur vnus motus,& dixit: Et motü effe vnum in gencre , &c.i.& motus eft vnus in genereautf fe Ge, fm illud, in quo eft motus, fin natura, qua eft motus. aif, fiilla natura fuerit vna fm gcaus, v.g. qualitas, aut vbi, mtus non erit
vnus fm genus. S, fi illa natura fuc K rit vna fm fpecié , mors erit vnus fm fpeciem, v.g. Yt duo motus fint. albificatio, & nierificatio, aut tráflatio. Et, quia hmói motus, f. vnus in aut vnusin fpecie, nó eft necefle vt fit vous fm. » dixit: & £quimr tempus hoc, ideft,& accidit huiufmodi motibus vt fint in. tempore,aut vno, aut plurib* vno, N* f hon dt ucocli ie e cam e di motus in genere, aut T fpecie, fm c^. qeft mus in eis, vt fintin vno tem. ne pore: fed hoc fequitur, S accidit na. (pé turz motusfm q eft motus f.vt fit " jn tempore, non qp fit motus, qui T dicerur per tempus. Et, cum decla- ,,. rau difpofitionem eflentialem , ac qua motus cft vnus in genere , aut n5 in fpecie ab accidcntali , ideft à difi fitione accidentali ,inocrpit de- fjr clarare illa, quz fünt neceflaria in c; efíceiufdem motus fimpliciter qui dic eft vnus fm numerum, & di; cl pe fum autem effe vnum fimpliciter , $5 &c. ideft motum autem effe vnum ius fimpliciter eft, vt fit vnus fimplici- & ter in omnibus ifhs. tribus, fcilicet. Ytfit vnus motus numerof moto, &in coin quo cft motus,& in tpe. 5 Deinde inccrpit declarare hoc, & M incarpit ab illo,in quo eft motus,& dixit:lllud.n.in quo eft morus, Sc. & hoceft inqua moe" eft vnus numero, neccífe eft vt illa narura, f jua c(t motus, fit vna numero/f.in iuiduum demóftrarum fpeciei il- 24, lius nature.& hoc intendebat, c di mo oit. v.g. in fpecie.i.v.g. aligd indiui V duustindriduoruns pecie illius , 2i: in qua cft motus, Et, cum narrauit qp eft neceffe in vno motu fm numerum, vtillud, in quo eft motus, f ma:eria motus, fit vn numero,
3 fuf
Liber Quintus
A inocrpit declararc & q neceffe eft,
tempus fit vná numero, & dixit:
E qfi, Sc.ideft & necefle eft vctem.
us motus fit vníí numero fine de-
EA uiqp intr ipfim nó cadat qc fed erit continuus.qffi tunc non ef.
fet vnus motus, qua tépuseius nó.
a Lice il effet vná, a qfn illudin quo cft mo iq vusicer fit vnum numerojfimiliter idee res mota fi moucbitur in téporibus & fnr diuerfistunc moe? eius nó erit vn? 18 moa 1n numero. Deinde induxit tertium. fera 98 necefíanti, & eft qp resmota debet. Doe itt cfle vna numero,& hoceflentialitpibas di ter,non accidétaliter,& dixi:Et mo wa tüc rü debetefle vnum, nó p accidens, .B &c.i.&in hoc, motus fit vnusin mor ci^^ numero, necefle eft qp res moa fit nu Pe es em co, fed vna in numcro, nó per accides.qr, epoüui fi fuerit vna per accidens! tunc erit. YE dicere Ibile vt moucatur duobus mod fem& tibusinfimulin eodé temporc. verbi gratia qf albus, S Socrates funt wn. "^ idem peracodens, qfi accidit quód Videcon- Socra.fit albus. & ideo poffibilc eft U3. Zi. hoc vnum per accidés moucri duobus motibus infimul,vt niger fiar, fm q eftalbum,& ambuler, fm qr
eft Socra. Deinde dixit: Neq; cóc.
& iptenditillud,in quo cft motus,
C qfi , cum declarauit, quód neceffe eft,vrilludjn quo eff motus& eiá
tempus funt vnum in numero, vult
larare,gp tempus efe vnum nu-
ocro nó füfficitin hoc, quód mo
fit vnus aumero, cum illud in quo
eft mot*,fuent cóe,nó vnum nume
10.& quafi dicit, & impoffibile cft,
fiillud in quocít motus.fueritcó-
mune, vt motus fit vnus numcro,li
ect tempus fit vn nemero.qffi
fibile efl, vt duo hominesin&mal
fanétur ex vna infirmitate in fpecie
in vno tempore,rfi fanatio corü n5
119 erit vna in numero, fedin fpcdic.f. motus,quo mouentur,licet tempus
fit idem.
Socratem aütfm eidem qui^ dem alterationem alterari fpe^ cie, inalio auté tempore, & ite^ rumin alio, fi quidem cótingit corruptum iterum vnum ficti numero,erit & hicvnus.fi vero nonjidem quidem erit, vnus au tem non,
51 autem Socra.alteratur eade. alteratiene in pecie, fed boc in ali g, quo tempore deinde uterum in alia.
tempore. fed, fi pofübile eft vt il-. Ind, quod tam corruptum efl, reuer. tatur C7" fiat ynum in numero, func metus poftbile efl vt fit etia ynus.77 fi illnd fuerit impoftibi-. le , motus erit ille idem , fed non "'ynus Haceft quzftio.circa hocquod
di&um eft.gin hoc; motus ht Y-jeph nus numero,necefle eft vt tépus fit. vnum numcro.qifi pót aliquis dice 169, ci idé morum mouetur eodé motu in fpé vna vice poft alteri.i. F pluries verbi gra.vt mó moueatur, deinde quie(car,& nde reuertaf ad illum motum,quo mouebatur pri*
juod ille motus fecundus, & prim? (unt vnus 1n numero,codem modo in generationc q,cum idem indiui duüm corrüpitur , deinde reuerut, fünt vnum in numero. Etió dixit: Siautem Socra. c.i fed,cum pofüe. tim"q Socra. mouef in aliquo vno iterum poft primam vicem.v.g alteratur iterum poll aliud aüit transfertur,tüc, fi corruptum, qf reuertitur, eft vnum in numero mot, So
G cra qui renerticur, juam quies interuenit, eft vnus.&, fi illud non
fuent, hoc nó erit.& hocintédebat, ni
c dixit figitur. potiti le eft, &ci.
"motus Soc it modo, & poft "reuerriópoffibile eff, vt fit vn*. & i6
dixit polt:fi igifillud fueritumpofbile,&c.hoc igitur eft vnü corum ,
uc poflunt intelligi ex hac qóne.
Q5. folo. E rte intendit per hác quzftioné. venire ad quzftionem de motu có tiuno,qo mous eft continuus cí
hoc;pin omni mom qt pars corrumpitur. & quzdam generat,
&, cum cortuptum nó reuertitur,
H nó eit hic vnus motus in numero. Sicorra-- & fm hanc ezpofitionem, cum di pri qá S xit motus poffibile eft, vt (it & vnát nu- Ynusjntéditfi igitur eft poffibile ve. me,.mo illud.quod eft corruptum reuera, ta: 507r. .S fiat vnum in. numero, poffibile Jof 37. erit vtfit hic vnus motus in pumeévnns, 5, r0:&fi illud fuerit impoffibile,non 1e 'oppo erichie vn*?motus f numero,fed im. €. Pc€ poffibilecft vt generari &corruptü devil [ idem numero:ergo impoffibi- Esp. The, le eft vt vnus mot*fitin numero: li cet fit vnius fübiechi numero , & in
cod&& cótinu?. & hocerit finis hu iusgónis. Si autem cócefferimus qp
I illud quod generat, poft corrupto
né eft vnum numcro,non fequitur. vt motus córinuus fit vn? moti: fed etiá motusjinter quos eft quies, cfi (übiectum corum fuent vn nu mero,& illud, in quo eft motus fue zitétvnum numcro, Et videtur fi iftaquaftio intelligatur de mori «5tinuo,g diia inter partes motus continu; & motus qui reuertuntur iterfí poft alid fit hac.Cqp generat & corrupti in iftis moribus, veráq; dullinguitur a reliquo p quieréinteriaccte m. ia moti vero conünuo
ratum rion diftinguitur a cor- K ps neq demonftraé fed eft ná cto. poflibile € gif diceff fm hoc motus china* dt vnus numero; (cd modo magis diminuto , q juo dicim*'in rc quifcentejip vn& fm numer. & fi intédit per. hüc fermoné dubitare de mou, eftiterü poft prim , diffolutio eí mauifefta,c Bent cóccflum q ge neratá , & corruptíi nó fünt idé 1n. numero. & hoc manifeftá eft p fe. & illud,gd dixit poft fighat nó in tÉdit,nifi (rere de. motu continuo, quafi dicat/fi igitur pofuenm?g So L ra tráffeit iterá poft prim, ft fue zit poffibile,vt illud, qd & corruptá, reuertat/& fiat vn in numero, tüc mot'iterat*pót efle vnus in nüero, nedü cótinuus. & fic eft intelligéd* ifte locus.& fic nó accidet $ftio valonsin hoc,gcá ahquid fuerit cor rupti, & reuertat nó clt idé in nüero, Érquia ita elt dixit : Si at Soc.&c.i.fed,cum pofüerim*q Soc. mouef'in aliquo vno iterü poft altud.v.g.qpalteref aut trásferatierü poft aud, tic fi illud quod iam eft CorruptüreuertaG;Scfiat idem in nu M. mero, motus Socra.qui heri fuit,renertefidem:quod. impotiil. Etforte ifta expó eft difficilior. & manifcíhus eft ex verbis hoc, qd ipfe intédit declarare, $ necefle eít 1n hocg vnus mous fit qp tfs fit vnum,fed fecit qóné de cótinuo.aut. forte intédit vtrüq.qin ex illisque dicit poft,apparet q» ipfe fecit qóné de cótinuo:quoniam duz quzftio nes funt firailes.
Habetautem dubitationem huic fimile, & vtrü vna fanitas, & oino habitus, paflióes sub
Liber Quintus
À fistiafint in corporibus.moue^ zi nàgy videntur habetia,& flue re.Siigit eade, & vpafit mane, & nenc (anitas, cur non ctiá,cü intermiflá acceperit iterü fanita t£, & hec,& ifla vna nüero erite
Et eff etiá queffo fmlsif: (0
*yrmas fanitas efl eade, eo" "vnwer. ide e age ha su corperibus in fais ub me mia mes inuenimus illud, qued. Vet ex bec maei:démenztur et fis 9 sent, Sisgitnr [Aites que fuitin mane c7" que efl num ef cadem, quore fanitas que fuit, e7* deftrus fury pofl reuertitur lla c7 ifla sn [sent cadem in numer? eorrumpitur, firidéin numero cü orrupt A iit pom qpfi fueti iin namo cidngervt mots q fuit Soc.hodic,& qui fuit heri , (inc € ii£in pomero ti (aerim"g eft aliud,cótinget vt ó fit vt vnus mo us in nurmeso;inccrpit dicere q tahe q6 acódirin foras quiet, qua funtin tráfmutaro,& dixi Et. eft qó, &cs. & eft quaflio fimilis «96ni didz de mor vno in aume- 10,8 dc formis, & vit de paflionib* funt in corporib*, quz funr f fuis foci mutat lr epem, itidé aut nó fünt. frgerdccsnb fiti tmd tiplicatz fm multiplicationem cor. gorum,aut quomodo eft.nos.n.videmus hanc formam exift&tem in » & corpus mouerijideft enar, cue Cape ede meccfic cft, vrita fitin formis, quz
230 fant in iftis corporibuscum fintin D fübftána corporum tráfmutabilid, fi igitur fanitas,quz fuit hodie Socra.& qua: fuit heri fit eadem in nu. mero,necefíz eft vt fanitas ci* quee eft deinde deftruitur deinde reueztitur fit eadem in numero.&/fi hoc inopinabile, neceffe cft vt nó fit hic forma in numero, Dein. de didit,rtrum fanitas elt cadem.i, in numero.f.qua fuit heri in Socr. & quz eft hodie. D.d. & vlt, &c.i.&c hzc Perferuatio vit fundarur fup hoc.fvtrum forme, pafliones exi. flantin fübítitia corporum.qfüfi. ita fuerit. necefíc eft vt illud, quod 'E inucniturin corporibus motis, & fuenribus, moueatur,& fluat.ynde fequitur vt formz moucátur,S $m. ant.&fi forme fluát,& funt ecdem. Tnumero;neceffe eft vt fo; pua fuit heri , deinde rcuertitur hodie,
uam corrumpitur, fit eadem. 1n numero, & hoc contingit in codem motu, quoniam dictum eft. necefle eft vt fübie&tum eius fiti numero. figitur non eft hec eadé formain numero, ergo neque idé motus numero.
Eadem enim ratio erit, verü F tantum intereft , quód, (i duo id€ hocfunt, ficut numero vn?
Gt habit*effe neceffe eft , vnus
enim numero act? vni? nüero
eft Si vero habit? vn?eft fortat^ fisalicuinó videbit vn? &a&9 effecü.n.ceffaueritambulás nó amplius eft ambulatio: rurfus pipi in Siigiturv, nus,& idem eft,continget vnít, & idem & corrumpi, effe f, pe.Hzigitur dubitatióes extra praíente funt fonfydeuiene
G — Quniameadzratio eft inboc, preter boc.[3n quod. yis suam due atfunes 7 fi fent. LZ exil ys efPvt ferme etiam [int ficut ille dua in nume To. quoniam e. tlie im nume vo efl eu(dem imn numero.Et, fi for ma fuerit cadem, dignius cfl ,'ve.
exiflimet quad atlio etiam. efe INentam. cumcefa fere abeminlare non erit fc ; spfum ambulatie: c7, enm Kum in ambulat tunc. erit ambulatis. si igitur ambulatio efl eade : pofabile eft vt. idem eerrumpatnr, C7" generetur snultotiens. Sed ifle queffiones funt ex trinfece ab hac perjerutatune.
38 Cummarauirgin hoc forme
Pero E sepe
E - imil
Ras degtümiscqur ciere 1 dit fimilitudinz inter ifla, incarpit
eft plus vna , motus,
»ctunt plures vno , &
ps ecórrario. &,fi forma, qua: hét cótinuum céfuerit vna, cíí hoc ,
fu fübicctum e(t femper in tran(-
mutatone:ita mot? cótinuus in eé
erit vnus in numero, cü hoc, qj fuá
fübicctü demóftratum eft tráfmu -
tatum.&/fi ille, qui elt hmór, fuerit
plusi vnusformz,quz funt hmói,
tic iater CTüt plures.Q uia igitur inter mot*,
dite ^ &cfotmas eltifta blado manife"
'on eft differentia inter motus, K.
& fo'mas in qónibus accidentib'in
eli Przterg in hoc, «p adunatio in motibus & formis non efin rebus phe n ebfequétibus.Qin,cum actio.í
tus erit d qut stformzs ebauo fübicéiz illius actionis fintczdear, & fimiliter forma agens illá. Et, cí forma fucrit ead£, non fequitur vt motus fit idé qui Socrz.ambu. lat hodie & ambalauit heri, fübie- € eft idem , & motus fant plures. & fimiliter abcadé forma inuenidtur plures actions in téporibus diueris. Si igitur diceret preerg hocquód differunt. qíà actio, cum. fucrit vna forma , ent vna.cá vero forma fuerit vna,nó (cquit vt acho fit vna, tunc fermo effet manifcítus per fe fad dixitprzter],&c. Et ifle pubiu. fermo, vt apparet, non eft v |f tra tex non fequitur, cum actiones fuerint. plures? numeto,v forma fübiedtas illi*actionis fint pluresin numero ,
; forma: agentes . neq, fequitur. ados 9f dem adi ecd ro,pucnit ab cadem forma , aut eft in cadem forma, quód necefle cft, vt plurcs actiones inueniantur, aut.
à pluribus formis, aut1n plurib'for M mis.nifi cflet verum q» poffet cóuer: ti cófccutio à deftructióe antecedé us. Scd ifta diffcréua videt differetía inter hoc,q accidit in primo a(exiftimatur enim quód,cum vnus moe" ip numcro fuent vnius fübie&ti numero, fequituzgp plures morus fünrt pluriá fübiecloid . exiftimatur dfi qj nó ex cadé forma autin cadem forma eftcadé actio. Etficifle fermo habet duas diff.ré tias, differentiam. f.Ém hoc accidit in prituo afpcétu,& differétiam. fm iplam rem.&ió dixisdignir eft 1g
L Có. expóne
Liber Quintus 131
A igitur vt nullus &c.i.& differétia in 1er illa efl.qff, cum actiones fuerint. lures,cxiftimatur q neceffe eft, vt. rmz fint plures . quia exi € eadem lcs ird ma, q fequitur plures actiones. a plasbur formis.& nullns exifti— matg cun forma fucriteziem nexcfle vt actioquz prouenit cx ca autquz chin ea fit cadem . ile.p. homo demóiat", qfi ceflet ab am. bulatione,non puenit ex co ambulatio:& qi reuertiturad ambula— x tác prouenitfecíída ambu
tonem, Jj. exp&. lario. Etforte intendit. fed eft dfia.
B inar hoc, fequitur ex hoc fm fimuilitodincen/ fen ipfam rem.qi ex fimilimdine,quz eft inter mot, &cormas fequitur cum pofuerisus plures motus clie (equirur plu. poris e ei ncadaecehe fü idem mous eft ein(dé formz : &ex cadem forma n5 eftidé mor".
duz.quod non fequitur in adtionc. & quafi intendit dare dii án fioc inieractionem, & paffion£. & fuper hácexpofitionem eft fifi C pédum, Exum (cüpfcrá hoc, nódumiinfp librum Alexá. in hoc poft inneni ipfum dice 1e ppiuquum huic.dicir.n.q actio dita in hoc loco,didta eft zquiuoec X q Arift. intendebat pc 4i dixit qífi actiones, fi fuerint due &cj. (ubicctum actionis.& quafi.d. qp (übic&t actionis fuerit auo fe quirur q forma finr duz. D. declaram boc,& dixit: qf eadem actio in numcro efteiudem in numero, & hoccftita:qià vnum fübic&ü in. numero eít vnius formz. Et dedit
duas paffioncsa das quodsi vtforma fint.
16nem fuper hác expSnE & dicit 4 D hoog inienifin MW libnslo co ifbus fic, fed differát, qfn,i fucrint duz in numero , neceffe eff, vt forma fint fic,& non dixit action&, Deinde reuerfüs eft ad primá quzflionem,& dixit:Siigitur ambulatio &cifi igirarambulatio Socra, Poli ev aliqué de gend vt aliquid idé & corrumpatur. multoties Scd dicaf. ipfum effe idé:quod cft valde inopi nabilc.Er;quia queflio dicens qdo E formz funt ezdem,& corpora funt femper in tráfmutanone, nó eff hu. jusíciéng aur huius loci, dixit. Sed itas nes &c.i.& propter hác. quz flioné dixerunt quidá Annqui qp non eft hzc fciéua neceflaria, & ofa füntin tran(inutatione,& eft fophifhcus,vnde Loquentes. inlege Mahumeu dicuntq, accidé tia non rcmanent per duo tépora: & intédüt qp omnia funt mota prgect fübftantiam,
Quoniam autem continuus Meemsole omnismotus eft, & fimpliciter t quidem vnum, & cotinuü effe neceíle eft (i omnist4 quide di t 1 od€ uifibiliseft. gGCfi connu?vn?, &duiui non.n.fictomnis continu? om, h*c nificutneqsaliud vllum cuiuis quoduis fed quorü vnum funt vltima, vltima autem aliquorít quidem non funt , aliquorum autem funt fed fpecie differetia,
Part 59
& zquiuoca.quomodo nangs tanget,aut vnum fiet vltimum linez,& ambulationise
Et, quia omnis motus efl conts. suus:ideo motus qmi eft fimpliciter ynus debet ejfe continuus : ci
: Phyficorum
S emnis metus eft diwifibili ev, grotus fuerit continuns ,erit Ynwe. quoniam non rimus mutus efl. con TIPHAS cum omni motu, queadmo dum in alys non quilibet continua tur cii quolibet fed illa, quorié viti ma [unt ynur. ey" no ba ent'vitma C7 quedam babent,
Jed in forma funt equinoca.quonia smpe[abile eft ye vitimi linee ta at lrmàs abulariois et. t fiar ni.
39 Cum declarauit, q vnus motus
a H in numcro eft morusqui eftteodé arg in numero,& in eodé in tpe, indu pies xit qÓnes fuper hoc,incepit dare r6. rif vniras nem,pp quam neceffe cítin h sgislcfüb morus fit vnusn numero, vt tépus ie& 53? fic vnum, & fübicctum fit vnum.& iirimu*. ef, quiacftctinuus. EtdixirEt, Ols mo quiaoís mor", &c.i. & quia omnis us E cic motus eft cótinu*, quia omnis mols moda rüs eft diuifibilis, neceffe eft vt vn* 1 diui&p| mot'in numero fit cótinuus, Etc lis.vide in declarauit p omnes motus fünt de fai E natura cóunui,di ir fi fuerit mo ; us continuus, c.i.fi igitur motus, Bim | ouieftvaius übicéti nümcro, cin ph.c.é. & Cad re numero habuit partes cóti- B.,ph. 15. nuastuncerit vn*.&)fi einó Ye cóc. fuerint cótinugnon erit vnus. cá inhoog puidam motus funt, qui nó funccbtinui, eft,qii nó ofs mo Tus pót cótinyari cdi quolibet motuquéadmodum impoffibile eftin alijs,d funt de fpecicbus continui , continuariita,g quodlibet cótinue. tur cá quolibet. qf ffi ita eflet , tüc. ofa eflent cotinua:fed cótinua fünt illaquorü vltima fret ynum.& hocíntédebat,cfi dixit quéadmodá in alijs &c.L impoffibileft vc quili
bet rio?* cótinuefeli quolibet mo Kt tu ficut eft impole juodlibet conci nuaricü quolibet Deinde induxit inasioné p quá res fiit con- Cócin inue, &dixicfel ila, quorá vitia tot fünt vn. 1entia cótinua fant illa; Sassi quorá vltfa páüt effe vn&. fed in cor fuecte porib narurali* cótinuatio fit,g& luo vltima fuerint vn&, abíq; e rlami cóc quod et vnfi cor dpad. C & fil cft continuatio in. Ifudi adc hib*mathematicis.definiunt, n. q pác « füntilla,4 p&t recipe vltima c&e .& Yodv' fimiliter vf effe in motib?.& (icc ims dried illa, quorá vláma funt vnüintéditautin imaginatione. & £1 fu. hoceftin motib*,&in in ma finis. irudinib" qi ifta (ci£tia confj- sho tét de iftis quodámodo, efic. c eft hocin corporibus narura libus cócinuis fcurcft difpofitio in mébrisafalium cófolidaüs. D.dedit cám, pp quá (di entia recipiunt cÓtinuauoné,& quzdá n6,& dixit: & quzdá non hit vltima. &c.i. & , €ü córinua (unt illa, quorá vltima. fünt vná, v o i in hoc non oIa fint continua,eft, q nonoía entia hát viuma:ficuteft difpó in nume ris.neq; oía entia hátia vltima pá eontinuari,neq, &in imaginatióe: Mr |f dá enda Hr vléma diuertat d quib*hoc nomé vltimá d£ |uiuoce.& hoc intédebat,cfi diit: Td fancia forma. zquiuoca, D.d. qfi impoffibile eft vt vltimá lineztangat.&c.i. & impoffibile eft dicevltimum linez tangi vlümü ambulationis, cum magnitudo nó tangat motum.quoniam vltimum jn eis dicitur zquiuoce,
Cótiguiigiturerüt,G qne" ide perit neq genere, poft,
Liber Quintus K (jnseveurtitaliquis, ftatim fe^. acciditei febricitatio, Et
bricitare poteft.&, veluti lápas exfi 10nejlatio eft cótigua, continua autem nó,ponituf.n. Continuum quorum vltima v^ num tunt.Quaré cótigui, & có fequéter funt, ch quia teripus
E continuum eft, - córinuutn au
t£ eft quia motus cótinui funt, hocautem cft, cum vnum vlti, num fuerit: pis; ) Dicamus ergo, quod motus fé. jane yr cOwemient in [pe p Cestnt in genere. v. g. quid ome. eurrit,ey" febricitat flatim. (77 ft ut motus cádela faccejfuus € trà fatio fefea,cótinua vero nà.pofítis efl.n. continuis iuvebus , quarum "ylrima [untynii, 1fls igitur metws
fun fefeise cófequentes quia fé. terpoi
pus eorum efl connais, v7" cótinia tie temperis. eff per cntinsationé snotus.C7" boc erit quando vltimió amberwm fuerit "vnum. Cum defzripfit motus ctinuos, C inccrpit poft diceré motus fefeos,& & dixic: Dicamus,&c.i. € motdür fefei licet non cueniát 1 fp£jautin ghiofed cft necefle folummodo,, ve Yltima corum fintinfimul.f. vc intereos rion fit quies, vt dictum eft án defcriptióe rerum fefearum fim. pliciter fiue fuerint motus;aut alia. Etcum induxit hoc, dedit duo exempla,vná de motibus fefeis diuer fis 1n ghe,& aliud in motibus fefeis conueni£nbusin fpecie. Et dixit.v. 3g. homo currit &c. Lexemplum motuum fcfeorum non conuenien
tium cfl, homo currat, & ftam.
tuplt £-» Écorá cóueni&titi in (pecie eft cde la, (intrat manus hofum vna poft ali. D.d.continua vero non &c. -L&ifti motus, & fimilia non dür ébrnua:qí& pofitá cft gjcontinua füntilla, qua píit habere vltimum. cóc. fed ifh n6 p&t habetevlümum. cfe. In llis att, quz diuer(antém. jem,manifeftum ett, q vltima. eor funt diuerfa, Ineis atit, quz: €onucniüit in fpecie, vt motus Ix de vna manu in alterá, cft (efe, quia quies non interponitur, & priuatur continuatione in rei veritate, quia morá nbn cit vnd. Dd. fti E igitur motüs fünt fefci,& coníequé tesquia tempus eorum eft continu um.i.& motus fefei dicuntur feíei, Scconfquiquiaempuscorum continuum in rei veritàbsaut exiit matur effe continud, quia non inz nicur illis quies fenfibilis & in. Tei wetitate non t córnusni qi inflansin quo fuit vltimum motusin. S eirinium, pri gn tus,vt motus moitis, qui fequif mo t6 vita. & ifli fant fefei in rei verita. 1e. quorum tempus eft cótinu in rei veritate; D.d.X ifs cord eftcon F tinuG.&c.i.& tfs morus continui p. fe cft cótinut p continüation£ motuum cadéium in ifm.& hocerit qf vltima illorá moruuz fuerint vn6, vt mihi v£. & continuatio tyis motuum fefeorum eft fm q imagi natur q vltima corum fünt vnum ,
Quapropter neceffe eft eun» dé fpecie effe, & vnius,& f vno tpefimplicitercontinuü motüi, & vnü.Tpequid£ , vt non im^ mobilitas interfit:in íntermitt£ te, n,quicícere neceffe eftMulti
Moc'mul. ti & fivn*
€ quie. vnuseft,negy continuus.intetci
€ igitur, & n6 vnusmotus, inter. quos quies e(t, quare, fi aliquis motus ftatu intercipitur ,neqg
piturautem, fl in medio temp? eft, Eius vero,qui in (pecie non vnuseft;non:&fi non intermit titur tempus. tempus .n.vnum eft:fpecieautem motus ali? eft. snotum.n. vnum neceffe eft, c fpecie vnum elfethuncaütfim^ pliciter vnum effe,non e(t nece fe. Quisigit motus fimpliciter
H vnus eft, dictum eft. . Et ideo nece[fe eft in metu: qui
ef fimpliciter continuas C7 Ynun:
7yi ft conueniens in fpecie: ez* ein"
lem rei, in eedem tempore.n eidem yero tempere eff: ne cadat in. terim defellus motus:queniam in defetin nece[fe eft "vt fit quies.Et snotus:in quo efl quies nó eff Ynme fed plures. ergo quilibet motus in quo eft quies, mn eff bei tinnus.C7" efl m eo quies, quado Y co fuerit tempus . Motus aut qui non eft nns in [Decie:licet mn deficiat fecundum tempus ,eft diuer. [fee in [pecie.quoniam 'ynus metus mece[fe eft etiam^"vt fit ynue in [pe €ie : Cy non efl nece[fe "ve sie fit fimplex, vnus. am igitur narraumus quis motus Jimplieiter eff vn.
41 Cumdeclarauitgvnus mot*fim. plidter.Lin numero debet efle cóti nuus& iam declarauit qp vn*mot* jn numcro funpliciter elt cóueniés
in fpecie, &eiufd£ rei & in eod£ té re, incorpit declarare qp fequit'ex [99s motusqui eftcóunuus fim. liciter,fit vnus.f. qui hét has dua: ifpofitioncs. f. vt conueniat in illi vibus Cin fpecie motus, & in hoc, Qu morá fit vnum morum, X tfs fi Ynum.Et dixir: Etió neceffe c motu,&c. i. &,quia vnus motus it numero eft cótinuus, necefle cft,v motus cónuus, & vnus fimplt fi cóueniés in fpecie,& eiufdem mot &in eodem tpe.Qffcum fuerit ne ecffe vt vnus motus cóucniat in il lis tribus:& motus continuus eft v nus:fequitur vt cótinuus, & vn'có uentantin illis uibus. Et, cum na rauitep necefle eft vt fit vnus fm t pus.Cvnus cótinuus, dedit caufan 1n hoc S dixit:In codem vero tpe &c.i.& vnus rootus cÓtinuus nece fe elt vt fit in eodem rpe.quia,fi n fuent eodem tpe,tunc in eodé füb iecto interponitur defectus motus Sin codé fübicto necefle eft,vt qí motus deficit fit quies. & hoc inte: debatcum dixit,qffi in defectu. Ei cum declarauit qp motus, cuius tf nó eft vn; habet 1n fe quietem,d clarauit q motus, in quo eft quie: eft plures motus, nó vus.& inten dit,(ed pofitum eft ipfum efle vná & hoceftimpoffibilc . f. qp in vn: motu fit quies. Et , cum declaraui hác condiufioné, dixit : quilibet ig tur mous. &c. & hoc fiquitur fn deftructionem cófequenris,qü.c füerit verum qp vnus motus cont nuus non hétin fe quietem, fequi ex hoc, grille motus, qui hét in f quicem,nó eft vnus neq; cótinu* D.d. & habetin fe quietem. & qe interponitur motui, qf ipi moti interponitur rfsjin quo rcs nó mc uc
À weturEt,ch dixit in hoc, p vnus. motus fit , necefle eft vt empus fit. vnüjincojit narrare qj hocinuenifein motu conuenién fm genus,& diuerío fm fj£m non exuahet ipm
a fuo gfic.(.vt fit diuer fus fm gen*, fed coueniésin fp&autt numero. Et dixit: Motus vero, qui n6 eft vn? án fpecie, c.i. & fimiliter eftde mo
tu conuenienti in fpecie, diuerfo in numero.f.o licet ts n6 deficit,non PDoamé- facitipm cfle vnü in numero.D.d.
Moms,q qi vnus morneccdl en vn? ^3 fpecie Kc Etinntitq mo? qui EU us cit imusin fpecie, prior naturali-
fptéprior. T Miles — tervno motu in numero . & fimilr. B cft difpó vnius mov'in gfic cü momon £ vu vnoin fpecie.& ifr eit d vnius motus in numero cii illo, cu-
mero. & Y dit di- ius tfscít vnum. f. cum vn*mofp6 mox* rus fuerit in numero , tfs eiuserit. Tus ah. vnum: cá tépuserit vnnm,nó femora vno quitur vt fit vnus in nuuzero-Et pp. in fé. & Hac fimilirdiné eft inrer illa,pomon de füichoc, q» 6i morus fucrit vousin nficroyerit vnusin fpeci - Toc 79 uero anquá cm hujus.gyf fuerir
2 ,cuius sje érnd. ynus in numero, entin vno tpe, & non econucrío,.& &induxit fermo-
n£in forma rónis,& dixit : Morus
C aut,qui pon cft vnusin fpecicy&c..
.qíh difpofitio in hoc, »fi motus.
fuerit vnus in numero, fequitur vt sempuscius fit vn,& non econuer
fo;cit (icut difpofiuo 1 boc; fimo
tus füent vnus in numero, (cquirur.
qp s vnusip fpecie, & non elt econ.
werfo.& fimiliter vnus infpeciecft Po!
ynusin. non cconuerío, D. d. fam igitur narrauimus quis motus cfL.&c. 1. & declararum eft igitur ex hoc fermone quis motus eit vnus fimpliciter, X eft vnusin BUUDCIO,
Quintus 233
Ampliusauté dicitur vnus, D & perfectus fiuefm genus fiue £m fpeciem, fiuefm fubftantiá fit, ficut & inalijs perfe&tum,aC totü ipfius vniuseft.Eftautem
judo, & (i impfectus fit , vnus licitur,fl folum fit continuus.
Et dicitur etiam Ynui motu, motus completus f in fpecie fuerit. completus, aut in [abflitia: quern admodum in alys rebwe non attri- Dwitur vni, nifi illnd quod efl perfehunycz completum.Et farte di citur morus "vnus t5" [i non fit per E. fellus dummodo fit continuas.
Cum declarauit, quid fit motus vnusin numero, incapit declarare qvnus motus1n numcro eft duoL* modis,cópletus,S n6 complet*, &, quia complet'cft dignior hoc noe. vn*nüero;incaypit dedarare hoc, & dixit: Etdr &&c.i.& vn? mot dé de. morn cópleto:fiuc fuerit cópletus, quia é de fpé cópleta,vt mot'citcularis:aut quia. st de gie cópleto, vt moms uáslatióisqui eft pfedtior ce teris motib",cü fit perfectus in nüc 10.& hoc intédebar, cá dixit, vt mi- 5 fied hi vijautin fuba.a & cópletü in fpé Sodio. mo?",eft mob,in quo nó pót e£ ad puro, & ditio,aut diminutio & cft circularis mors cir. finit*p fe, in fubftátia aüt eft mor, cuis. Ide b quia eft prior moru( naturaliter, 7 Jg & pfcctior:& eft mor'tráslanbis vt L Mons (t declarabitur, D.d.quemadmo uitilauo-
a Mots |ctus f.
c gem
dü in alijs rebus, &c.i.& mot*com- DA* iced plexus digni? eft vt atuibuatur vni fM ples numcio: quéadmodum in alijs rc- cor, vide. bus non attribuit vni in maiori par p hoe- 9teaifiillud quod eft perfectum, & P. 2s cóplet. &, quia mor" non coplet" tc.c. Phycücó.Aue. GG — dr
Ta of mo wmégdé
Phyfi corum
€ df nosnumero modo fecundojn qui duxithoc vocabulum:& dixit: Et forte dicitur vnus motus &c.i.cum. folámodo faerit continuus (quia, €um continuatione non erit perfe- €tio. & hzc eftdi(pó motus recti, Ampliusaüt aliter prater di €tos,dr motus vnus, regularis, irregularis.n.eft quide vtnó vi deatur vn? fed magis regularis, vtreá?; irriguari nd aiibi eft. vr auté di!
regal aut. G minus Eft at inofm motu oq
iter eft,aut non . etenim alterabitur regulariter!, & feret fuperregulare, vt circulum,aut 1& circa augmentatio^ nem fimiliter, & diminutione, Et dicitur Ymu mots also mo db ifs dicli mote. quenia mitur ! dinerfue »» eiflimatur e£ ymu, [ed moti a qualia édignier bicve lea retia: nia metus dinerjus cfl diui e» idetwr igitur pod diwerfitas. Vier dui metw c quafi additu,et diminutio . Et i Tulle mitueft qualitas y inequalitas. aie Tes ger,ettrásfertur ex. «equaliter ;y. 4 Puede: per lineam reilon : C7 famliter C7 Sang to,et diminutione.
Cum declarauit, qj vnus motus. jn numerocít duobus modis,completus& non completus & q» completus eft di; vtfit vnus nume 1o, vult etiam q de ifto
eft dignior vtfit vnus numcro ille, di pabuselulàé mot'intéfior&c
zqualis.& fic motus tond-] ke squaliscrrillequi d dignius us numero. Etdixit:Et vnus motusalio modo, Stc.i.& vnus motus in numero df alio má 2 duobus modis Í.motus pond letus zqualis , qui eft. t vnus.v.g.mot^p lincá qukdguscnrmn mo?" per linei tortuofam.qífsq admodfí linea tormofa exiftimaft effe compofita ex re32,& circulari, fif motus p illá eft diuerfus,& motus diuerfus exiftimatur effe plus q vn*mo?.fed moe EE orvt fit vnus:&eefti ] neam reds, D.dedit cám, pco motus diuerfus nó eft vnusin rei veritate,S dint: qf. mor'diuerfus. eft duifibilis.i.& caufaT mo tus diuerfus non eft vnus fimplt,& » 1 "a diuiditur in veloditat£, & tart: t£, & ifle mod*diuerfitatiseft (à miksdinerfitatui, quz eft fm addition£é,& diminu&onET reb' diuerfis fm:magis,& minus. Erintédit.qi eft drerfitzs d n6 extrahit. vna fp£ T alis (ed facitaliquá multitudin&& hoc intédebat , cíí dixit: vfi M rin ifta di Mo de: dinericals, acdiditia reb'fet addition, &diminutioné. Erintédebar gp velocitas, &tarditasnó diuidát moti fm gen' diuiditur in fpés.& dixicqual additio & diminuti (uia velocitas iuris ndeq P '& addi r tio,& diminutio funt quía. ! D. d. Et! quolibet fnotu eft. -
litas,& inzqualitas.i.Sin quoli
gie motuá & fuenifzqualitas& i inz litas gf jfi f alteratione inueniin *
squaliudofs alteratio eft! quibuf
Tmpote mgularé
Liber A Kcior, &in: qpitoflam ib*remifiouk omdimrt in ea itas, quar. ei*mo tus (ont zqualesin velocitatey& tar ditate.& fimiliter eft de: &in aanslatione , & cius; in hoceft manifcftus. Irregularitatis aüt dria eftali qüquidéin quo mouctimpolt. regula cft.n.regularé cé motü nó in re^ magni- fias magnitudine.vtmot?fra dine. aut gyratiuze aut alius ma gnitudinis quorü quzuisad d; uis partt minime coaptat , Ali, B qfiauténeg in vbi, negin qfi negiin co, ad quod , fedinipfo znodo.velocitare.n.& tarditate aliq determinat. cuius,n.eade € velocitas regularis €, cui?aüt n5jirregularis. Quapropter: ne que fpecies motus, neque diffe" sentiz, velocitas & tarditas,qa omnes (cquuntur differétes fm fpém. quare negpgrauitas,neqs Xeuitas, qua ad ide eft, vt terrae, ad feiplam,aut ignis,ad feipm. Eti diuerfis efl differctia, qua. ferte efl ex ilo per quod € motw. C impsfiibile . n . eft vt motus fit «- 47" magnitudo, per qua efl notus non ci y g.metie dratinns , aut. motw tertwofsu, «NE metus alterius quantitatu , quantitatum , quarum. et pers no (uperpenitur cuilibet parfi.Et ferte erit mninre, ri empere nea, imillo , ad quod, fed "yuiser[aliter inilo m quo cfl qua. Jim na velecitati e" terditatu
-umt 234 dn eoqiii eff folu voti. motur ig; D für Ciau3 "velocitas efl eadem , eft. metis equalis,ey* qui mn eft tali efl dmerfme.Et ideo "velocitas ,e7* tarditas non funt fpecies, nea, differentia metus mia fequitur em-. nes mede eiwe, meme. frasi tae neque leuitan snducentes ad eundem locum; verbi gratia inda
centes terram ad terram,C9" igne
d ignem, funt fjecies, sedis * fie metw. E
Cum declaranit qj motus zqua- 4e liseft digmor vt fit vnus, & dedit, dfiam inter moti zqualé& diuerfum cui'gfjs& & quare moPingqualis nóeft va* vult declarase hic dis inzqualitatis,& qp mot*nó diui ditin zqualé & in inzjuils fm guid das dcm $pak [bes diuidunff modos,& acciitia, e. pri'incarpit declarare cás, ex quib* mo? eftinzqualis, & dixit: Eridiuerfis, &c.i, & in motibus diuerfis füntdfiz.gfn quidá fünt, quorum các diuerfitaris füntex illo, per:
eft motus quando fücritinzquale. quoniam poffibile eft vt fittransla p tio inzqualis ficut dixir: fi magnitudo, perquam fit translatio non. fuerit zqualis fcilicet recla. D.d.v.
mo? p lineam tortuofam,aut per
ineá gyratiu£, &r.i.& vniüerfali motusquieft inzquilispillud quod eff mo? eftillequieft p ali- $4 quantitaté, cui*ocs. nó (üperponunf fibi adinuicé.gíf ifta quátitas É cótraria quátitati rectz:
€ recta fit illa, cui* partes fü;
nunturfibiadinuicÉ Et,cum.
dithanccaufam iesgualiacs ine- Gd ij. omm
G tusincerpit dare em fecidam, & dixit:Etforteeritnon in re, &c.i, & forie motus eritingqualisnon illod perquodeft mong
i,neque per tépus,neq; per finem. &hoci vt mihi aderat e dixicteque in llo ad quod fed vui verfaliter, &c.i. fed ex ipfius moms
vt mihi vfcü dixitin co,quod eft f via velocitatis.i.in eo, quod inar eft velocius fieri, aut tardari,eft natura ipfius mot, aut moti. Et pofüi mushüc fermoné fic. quia các ofs velocitatis, & tarditatis ojs accitis T motu funt hec quatuor.Caut diuer. fitas cius,pet quod eft motus aut di uerfitas difpolitionis moti fe, auc. difpofiionis mororis,aut difpofitio Siseius, ad quod eft motus, & intédit phücfermon£ quafi determina re d diuerfitatis motus. D.d.in co, quod eft foli, i illud, quod eftf via velocuatis,& tarditatis, f. qd aligá veloccfcit,& aligf tardar, Im lá h£t hác difpóné propric . £ quia 1 hétvelocitaté, & rarditaré. pope &folum fm qeitmotum.D.d.mo mms igit, &c, 1, cui? velocitas partit eítcadé: quia hoceftin accentibus eiufdeni mot". & dixit: & ideo velo
citas & tarditas c.i. & cáthoc,q ej
1f et aj Yelocitas, & tarditas non. fun; dii fp5acch- motitag motus velox , & tardus vi. fepa- fint fpéseius,eft,quia velocitas, & Bii t 9 tardiras fequunt vnáquéq; mod adiba! motus.& fta eft di(pó accncrum fe fpé qq; bilium.f.p inuenitur in qua- & B mue Ttee iq &nó fuemütur qfiq; nienraf: in quibas (dam fp£b*.D.d,ergo neq; Qigus Brauitas&c.i.& fignü cisispveloci Gas tardi &i
bus. a pod itas non füni tix
motus:íts p per illasdiuidafT (pls, efti graue, & leue, qfi duo illorá mouérad eüdé locii » & alteri eftgrani*,aut leuius reliquo, tücal terum neceffario crit velocius reliquo.& morus corí eff id£ in fpecie, qi&i, fi mouétur ad locum terrz,tüc motus grauions erit velocior , & vterqueeft monis idem fp£ad medium.&,fi mouentur ad locü ignis, Sfc morerlesioraerit velocior, & vtetq; in fpocie, € mo mea medio. & hoc intédebar,cü di xit.v.gr.inducés terram ad terram, &c.i.& v.g. motus, qui iducit terr adterram,aut motus , qui inducit ignem ad ignem.v.g. motus ad me Ium,aut à medie, Vnus igitur irregularis eft, ud eft cGtinu? minus aüt, qd facta accidit lationi d. aütqd €ftmin?,comiftiofemp cótra»rij ft Si aütoém,vnü cótingit, & cffe, G nó, nó erunt. & ipli qui nó fm ípém cótigui funt, vnus, & cótinuus. qiio.n. eritregularis motus ex altera^ tionecópofitus, & latiócr opor teretenim coaptari, -0) Et dicamus quod metus dier Jen efl ome ciá ferit cotpnuus. [ed in pec minus et boc accidit tr latione [cid tortwofitaté . et ma nus [emper eff per mixtumt cotra riori Si igitir omnis. motu yw pefibile eft ve fit fecidii aqualita f&,aut n tate , ipofibile eft "yr metuo fe[ens no [ecudu [pem, fit. SÁE muorus coti quonia itmpe| bile efi vt nutus. copofitus ex alte ratio-
A vatisnt CP tranflatiste,
puero is di P $
Etdicamus.&c.i. apparet qj mó« tus diuer(us fri velocitat idiuer(us fih velacitaté, & tasdi tat&rà eft vnus numera, cum fuerit
&brinuus:fed in. vam etin ar ne minori, & in hoc in dipine fethor.D.dL&c hoc acd i tráslatiói fm cortuofitatetm.i.& hocyy vnus motus numero,qui neteflitio eft inzqualis.accidit trásla. tioniquz eft p lined te&t4 acceffa -tio.Lg ó efl vn*in numero. Dein B de dedit caufa , pp quam motus ánzquahs nó eft vnus, (ed cópofit*, S dixic: & nitus eft pet mixtioné eDttariorü.i.& cum tnoibsinzqua. lis faerit motus magis dirninutus: in capitulo eiuídé rnotus ín nuttie- Diminu-» ro:& ditititti in of genetecít ditéio(£Áe minucum pet mixtioneri cÓtratij : d dimit fequicur vt mor'inzqualis fit cópo del cher fitus ex oótrarijs.& fic nó eft vnusT ^ IdEX. rei veritate. Etc fiatratit q mor? "^ — inzqualiseftinzqualis p mixtion£. eotrariy& mixto eft poffibilis f of. stotu,ftricp eft morus, dixit:qíf ofs mot? vn*&c.i. S, cum ita fit, poffibi ETT
[talis.Sed querit, qdo
Jr 6m d vnivcriligic ded eftin «jM ^. Calo & Mildo, q motus corporis ^» caleftis nullá hétiti. (e diuerfitacé. Ped Ftadbocdic£i ele hoc pori Snocaspo( efe corporis ccrleftis, fiti qy » fet itte n5 inquátü morurti. a & fermo in Loss , hocloco eft de motu, nó fm. q eft bett] fnorus alicuius corpons. Frei nar- * Dn mg Mes mo/' C afeiecipits jualitaté, & i icacé , incoxpit ki morus atárc ex boc p tomis lana exor, poflunrcontinuari.& dixirimpoffi
uintus 23$
ileeft, &c. i. ileeftvtex D motib'fefeis Roi onn i in fpecie fiat vnus mot*cótinuus, df Bonus cbtu recipit equal tc quod reéipit z«qualitzte recipit fü-
tión£:St miot*cotmpofitus ex.
tione alteratióe , nó recipit
atqualitaem, Etifte (érmo eft 14e unda figuta &,quía ifte cóponitur ex duabus cionibus, quatum. Affrmatiua. js eftiam ince.
it declatare fecüdatn,& dixit'qfü,
efle qualis neci eie vt [^ poncrexur.i.& fignutti ciüsg rot eópofitus ex iphricbur diues nó pot recipere aequalitatem , eft,quia E motis, qui pof lunt recipere zquali taterii (uncilli, quorurt partes poffun f - id biadinuicé: mo tus diuetfi fti fpeciem nó. nuntur fibi: quisimpofible t vt uáslatio faj amf alteradoni, autdugmentum tráslationi.& ifle. fermo eftin fecunda figura.
SVMMA TERTÍA,
De coatrarietace motuum, & quietam, Quis Metas, cui motui oppnarur.Ca. 1. Mplius autem deter minardum eft qua^
9 V] lis motus eft contra^ E riusmotui,& d quie y te quoq codem modo,Diuide, dum cftaürprimo, vtrücótra^ riusmotusfitqui eft ex eodem, ei.qui eftínidé, vc qui eftex & fiitate ei qui eft in faníracem,ve & generatio, & cortuptio vide tur:Áut qui € ex cótrarijs, vt d eft ex fanitateci, q eft ex argritu dine:Autqui eftícótraria,vt q eftin fanitaté ei, quileftin zrgri^ tudiné:Aut q &ex cótrario 6, d &icótrariü, vtqui& ex fanitate
GG ij d
: Phyficorum
€ eiquieftin zgrítudinem : Aut Rei excóirario cótrariütei, qui eftex cátrario in cótrarid, Xtq ef ex fanitatef egritudine €iqui eft ex zgritudine in fani taté.neceffe &.n.aut vnü alique horum effe modorü,aut plures, non enim eftaliteropponere. Et determinidi ef t quis mo tus efl contrarius cui 77 epe ge etiá boc medo, Sed prins dicendum eff viri mtm de alique eft H contrarius metus ad spfum.v. gr. "ytrum metis de [amtate efl cotra. tjus metms ad [anitatem, ey" [eció dum quid exisTimarur de genera Biene,et corruptioex Aut. quà funt ex cütrarys. V. g.quod mot ex fa gitate efl cotrarim metw ex agri Eudie: tut ad. Straria, Y g. quod. motus 4d [anitatem efl. cotrariue méfui ad «, iE: ANE TIENS. de cátrari eFÍ cotrarim motus ad. QRtrarium , Yt motme de (nitate seetus jn agrituding: NE motus de contrario in [aum cesrrarium. eli contvarim motui de oc contra. fio in illd'y g.quod mot de [afitate in epritudinem e£ contravius metui de egritudine im [ani- Atem.quoni fe eft ve. maire mdr, a z Yes "vno.ep pofitia.n.mpo[Gibile el vira Hn nt Cum declarauit quis motuseft 46 *nus mot*in numero in rei veritatc , incarpit. de mor, &
quiete duo.f.qui motas fant cbtra nDjj& qui non,& £ qua duará quic Vü conictarum c moru.f. quies) eo,cx quo eft motus; quies; eo, ad quod eft, eft contraria motui. & hoc intendebat ,cfí dixit: & dequic te Échoc mó.isque quies eft contra ria cui quieti,& que quies eft cótra ria cui motui,& quis mor'eft cótra riuscui motui, D.inecpit perícru tari de hoc,& dixit:Sed prius dicendá eft,&c.i. fed rius pícrutemur de hocdiuidédd eft, & dicédd de ol bus modisquib?poreft aliquis dice re qp motus eft cótrarius motui, deT de confjderádá quis corá ef pofibilis, & quis nó. Ét primo motusex aliquo eft contrari*motui ad ipfum.v.g. mor*de fanitatc ad zgri tudinem eft cótrari* motui de zgri tudinein fanitatem.& fm hüc mo dà cStrarietaus exiflimat gfatio € cbtraria corruptioni, motus.n.de faniatein zgritudinem eft corrupuo fanitatis, & de zpritudine T (anitatem eft gíatio. Et hoc intendebatcum dixit:& fm qpexiftimarde fisone, & corruptione. 1.&fm
ác mod contranctatis exiftimat
€ giiatio,& corru
aut mor*contrarij fünt illi quiinci pit a contrarijs, fm qjinapiit ex. Civ gov morusex fanitate fit contari" motui ex egritudine, qfi ifte incorpit ex zgritudine, & ifte ex (anitate& (anitas c(t contraria. m tudini Et,cfí induxit hüc modi,
dit Tertiü,qui eft oppofít? ifti, di xicAutilli;qui fant ad contraria.i, aut mo?" contrarij non funt contra tiyfm qj (untex reb*contrariis ed fm q ad res contrarias. v.g, vr. mo
Liber Quintus
À& de fanicate ad zgrituditemn non fit contrarius motui de zgritudinein fanitaté, fm qp eft ex rcbus contrarijs fed ex hocg funt ad contraria. Deindeindaxit Quarti modá , & dixit:Aut mor de contrario cft con rari? motui ad contrariii.1.aut mo tus contrarius motui eft illequi 1nexrpitcx aliquo contrario il ado gucnit fecundus motus, v.g. gp i 3notus demonflrat* de hac eguirudi ne fit conurarius motui dcmonílra to ad hác fanitatem,quia ifte eft de. zgritudine, ille ad fanitaté. D.in duxit Quinti mod(i,& eft verus,& dixit: Aut motus concrarij funt illi , ui funt contrarij fm illud,ex quo, fm illd,ad quod. Et faédá eit» contrarietas mot'eftin motib*,qui füntex contrarijs ad contraria : €jriruz hic modus verus, quo (ant contrarij. Deinde cü compleuit híc diuifioné dici:qin necefle eft vt fit ynusiftorü,&c.i. & dixit qp motus contrarij nccefle eít vt fint contrarij aliquo iftorti modortiaut pluribus vno, quia apparet qp neci, €6 dixim?i talib'ifhs modb*g süt eontrarij, vt contrarietas fintin cis C aliquo iftorü quinq; modorá , aut luribus vno. motus.n.de fanitate Y itudiné,fi eft contrari* motui d icudine 1 fanitaté, neccfle € vt fit m o illud ex quo fcipitilte mot*, ad ipm pucnit ifl ali*. Er fic fitio inter coscrit de gücoppofitio E] eft incer principii, & fin& p illud,quod eft principiü inaltero, erit finisin reliquo . Aut oppofitio inter cos erit,fm qp funtex rcb*con trarijsaut ad res contrarias, aut qa altereftez aliquo contraiio. ili d ad € ali*mot. Aut contrarictas erit. Tercosfm vurq;.f. fm illd,ex quo,
& fmilludad qd. mánifeftit eft.n.p D fe fm diuifionem q impoffibile vtalius modus fit, quo dicafey mo tus de fanitate zgritudiné.
trarius morui de egritudine in (ani tat. Et,cíi ita fit, necefle eft vt contrarietas inter cos fit vno modo ifto rü modox, aut pfib* vnoyaut oib*.
, Eft autem qui ex contrario eiquieftin contrarium, nó co^ trarius, vt qui eft ex fanitate ci,
jui eft in zegritudine ,idem.n.
vnus eft,effe t nó id£ eft ip fis.ficut non id& eft ex fanitatc snutari,& in zgritudinem.
Sed motis ex cótrario mn eft ütrarius motui ad cótrarik-Y.g. quod motw de (amutate no efl con. frarise motui ad egritudine. niam idem motus effe" fi e]fenfia mn cfÍ cadem . quemadmodié motus de [anitate mn eft idem ci motu ad aegritudinem.
Cum numcratito£s modos qui ^ bus ftimaginari 9 mop'eft contra. rius motui, inccrpit deftruere illos, p qui non sát vcn, & dixit: Sed mot*, &cii.fed mor'non sát contrarij fm. contrarietatécius, ex quo € motus, & eiusd qd eft motus. qfi idé mo tus eft contrarius fibi, fm illud , ex quo)& fm illudad qd eft. fi igitur motuseflent contrarij hoc modo, tfíc cadé res c£t contraria fibi.quod. impolt eft.& hoc intédebat, cü dixit:eft.n.idé mot".i.in náero. D.d. & ficénua non eft cad£.i. licet non. fitidéfm definition&. mot(i.n.d (anitate fm qj É mot d fanitate,non &idé fm delinitioné cii motu ad cgritudiné; fit idé fj sbata. C qi
GG iij moe
G motum de fünitte eft moti ad zirdine dilla, uz füutidé fm. fübie&tG,& diuerfa fm det nition£, nó funr couia oS poi itá modü in pti uii |f manifcftü eid € eitidem mous. Negqui eftex cótrario ei, q eft excontrario.fimul.n.accidic excontrario & in cótrariü,aut. in mediü.verü dehocquide po fterius dicemus; Sed magis in cótrarium mutari videbitur cá
efíecontrarietatis, quám excó^../.
trario.hic.n.difceifio a cótrarie
H catejille vero acceptio.atque di €itur vnufquifq eo,f quod mu tatut magis,qi €o, ex quo, vtfanatio, qui infanitaté,zgro tatio aüt, quiin zgritudinem Relinquitur igitur qui eftin có traria 3 qui ad contraria ex có traríjs, Forfltan igitur accidit eosqui incontraria, & ex con» traríjs effe, fed ipfum effe forte tib idé.dico autem qui eft in (a^ nitatéci,q eftex zgritudine,&c g ex fanitateeig el egritudine, Nes, enin nutus ex contrario
Part 60
efl id£ ei qui efl ex contrario. quemid nece[fe efl vt cum motu ex có. frario fit metus eti ad cintrarils, ut 4d medium. [ed [emo de boc. determinabitur. Immo tranlatie ad céntrarium magis exifli matur efe caufa eentrarietatis, quam tran[latio de contrario.ifia. en.tránflatio eff feparatu a cotra. rietateys ifla efl acquifitio eim, €v quilibet nominatur ab illo, ad
trantferiuh, en ex futra fértiry g. quonia dicimus 5wc f. tart quado rrantfertur ad [ami opc » quado trásferts
iud, illud, quad mouetur. ad cotraria neceffe efl vt moneatur ex corra
tji s fed ferte elfentia mon eft cad
d Cütraria. Rt recti eft)
4 [quonia motwa ad [anitatem m efl idé cum metu ad «j . Hic vultloquid reliquis modi: & dicit: Neg; motuséteft oStranu motui tff fm cótrarietaté eius, c; quo eft alter motus'ei,ex quo eft n liqu*.gfo. rilibecduo motus tale Tucnidiur itrarij fm illad quod ficutTueniforracij Fm illd,ex 'quo Etquiaifta rócinatio nó fufficit. vt motus 56 fint cótrarij fm illud" €x quotales motus inuenifitur cor iranj fm illud;ad quod, cti aliqui pót dicere qj hoc accidit motib*có trarijs.Éhoc, qp füt ad cStraria,&. eStrarictas nÓ inucnitur in eis, ni. fm q füntex reb*c5trarijs dixit: (ec fermo dc hoc,&c.i.& in fine ifti*fa monis, D. 1ncarpit qp nó pótaliquis dicere p eótrarietas ma tui fm illud.ad quod,cft acis, & fmillud ex qi pes dariclm mo tráslatio, &c.i.immo magis exifhimádum latio motuum ad contraria Lan m peuriea te motufi, quá tio d cótrarijs, D.deditrdcionem fü hoc, & di xicifta táslatio Sc.i.& caufa f hoe eft, quia quo moneninell Lio traria quo monetur, tio ab illo anslatio EE ri
Liber Quintus
A tiam, ada mouet, eft receptio, & Mont bin Trirlrrm paie Maindt nihil aliud eft q acquitere parem.
"x poft alia cx illo, ad qd res mota mo bir cf doncc acquirat illud,ad qd mo Sded ret uerür tücceffat. &, cum. Mdámo morus dfellc córrarius motui aliaegra (i. quo iftorum, dignius eft vt fit con- M pic&e. trarius fm illud, q4 acquirit, & per Mer Ph ed pcicur,non fm illud, à quo fe Mac perórur, e qf illad áquo parat, 4. ni cft pars (ubítáde cius, (ed eft ac 5 pats -
Afiind a cde eixcilladad acquiriteft pars E» vi fübftantic.&,cum ita i ergo mo Iro tus aut funt contrarij, fm illud ad eif; €ac qd Sc n5 fm illud ex quo;autcrunt, tie d.5«d contrarij magis fm hunc modum,
B D.dcdit aliam ratiocinationé, & di
t nv&quilbetnominaf, &c.i.S,qa Vide eid, fübfl&tia motus cft de natura eius, Sam. — adodcfln5ciusex quo eftió mo-
vus. ina£ab illod od eft, ci df q» motus dealbedine nigri nem cft nigtificatio, nó albificatio & fik df illud gd mouct de ggritudine ad (anitaté , eft ij fanari non infitmari.Et, cü pofuit iftos Sung moder fuit p impolt
vt metus fint cÓtrarij, fmm cÓtrafietat£ eius.ex quo;ad illud, ad qd, Eggs eft vtinccontrarij fem i qd q fm illud, cx
C quo, & n6 precife direni fermoné
in hoc dixit: Remanct ipuut,&c.i. &, cum deflruch funt duo illorum modor( , remanet tres, f.vt motus fintcótrari) aut fm trauslationcm. torum ad cÓtraria, autex cótrarijs aut fm vtrunq;. D.d.& re&lfi eft vt illud, gd mouetur, &c.i. & benc appercer dion qpneceffe eft vcoía
mot&que mouentur ad cótratia moueaturez cÓtrarijs.& d. hoc, quia uá(mutaióesqus füntad có
23137 trária, fünt motusín rei veris f. D de fübictto c5trario in fubie&td cá tranum.qff nó cft ita dc alijs tranf- Tutaionibus(d funtde affittnationcín ion£, & itióe in afürmaroné ifte funtisuas nz fm hoc, q altera eftex illo, ad €alia,vt. generatio,& corrupto, t € pofuit p motus,qui funtad eDtraria necefle eft vt fint ex cbtrarijs fm q funt motus, &ii ex hoc, motus cotrarij funt conrarij fm vtrunqsfm c6trarietatem eius ex quo, ad illud ex. quo, & fm c6trarietaté eiusad qd adillud ad qi &ciam decani Li motus qui dür efle c5trarij fm cótrarictaé eiutex quo, ad illud , 2d qd, fantidé motus, & q» nb eft necefic pp hoc,& rect vt dicanCcontrarij incepit piigo declarare de motibus , qui ponunfcontrarij fm vtrunq;,p n5 cbtingiteis illud im- Em qd contingit primo m6 , f.ve it1dÉ in numero.& fecit hoc ne ali "quis exiftimet q in hac pofitibe fe quitur illud impofe , q cótngitin primo,£in hoc, q motus eft cbtrarius motui , fm illud,ex quo, & fecundum illud, ad quod. Et dizit: Sed forte effentia , &ce.ideft fed ef E fentia duorum motu(i, p ponunt contrarij fm cÓtrarietatt corü , ex quo fünt,& fm contrarietaté eoríj, ad qd fünt , non fequitur ex hoc vt. duo motus fint vnus,ficut fequi£fi ponant córarij n Otrarictater. tius.ez quo,ad illud ad od. qfà mo tus ad fanitatem cx egritudine n6 1dem. et cum mom fanitate ad irudiné,fed funt duo. D.incarpit. dicm gp nece tremo córrarij fint. ij
trarij p vtráq, f. fm illudexquo, fn dio aled
G6 Qfüautem differt mutariod motu: (que.n.eftex quoda (ub , iecto in quoddá fubiectü muta
pot tio eft motus:) qui eftex cótra &arj.
tio in cótrariü ei , q excótrario eincótrariü, mot? cótrari vtqui ex fanitatein egriti eig € ex egritudinein fanitate, Et , quia tran[mutatio differt Ahmotuin bec, quoniam mote ef ranfmutatio de [ubictlo in fabie- £f, motus igitur cotrarime efl de ütrarie in cotrari, v.g.de [am gi tate in egritudinem ejl cótrarum motui de egritudine in [anitatt. Dici: Et, quia uá(inutatio diffeità motufhocg niotuscft trá(mutatio de fübicéto cótrariof fub. jectum cótrariii, vt declaratü eft in principio iftius tractatus: tranfmufatio aüteft de non fübiecto in fubicctá , & de fübie&to in nó fübicum: necefle eft vt motus córrarij fint cótrarij fm illud,ex quo , & illudad ojd;ambo.qii eoscfle de cótrano d eflentialitcr eisquéadmo d ipfos eflc ad contrariti eft cis cfy fenvaliter. &ci vir; eft eis eflen tialiter, & rcs cótraric funt cótraric. per díias,& difpónes contrarias, ne. «cffc eft vt motus contrarij fint cótranj per iftas duas difpofitiones, contzarictatem eius ex quo, & £xus ad quod: licet magis fintcontrarij fecundum illud , ad quod. Manifeftum eft aüt & ex in^ dudione qualia videntur con^ traria effe, Aegrotare.n. ipfi fa^ pari, et difcere ipfi decipi nonp feipfum:in cótraria.n.vt.n.fcie
tiam, fic et deceptionéeftet per
feipfum confequi , & per aliud, Et ea, d furfum latio, ei, quz eft deoríum. contraria. n. hec funt. inlongitudine, Et qug a dex» tra,ei,d tad finiftra:cótraria.n, hzc funt in latitudine. Etquze inante, ei, quz in retro: contraria.n. hzc untin profunditate, Et declaratum efl. fecundu indu£lioné que intentioes exiflimatwr ejfe contraria. Nos.n-Yidemue. ad centrarit eins, quod eft bri mem [anari , eft ipfum infirmari , €7 ipfum addifcere eff contrari ad ipfum male [cire yn ex fe:quo niam hic efl metus ad contraria quemadmidum pofsbile ef acqui rere fcientiam ex feycy' ex alio,et fimiliter poteft decipi ex fe,e7* ex lie, Et translatio ad fpei eq contraria translation ad inferime . quoniam bec duo unt contraria im longitndine.Et traslatio ad dex fr J. contraria translations ad fü mifirum:que [int contraria in latitudine . Et tráslatio ad anterita €cotraria traslatios ad poflerime: d fint & contraria in dltitudine Cá declarauit p róné qui motus ; fünt contrarij, & fm qp funt cótrarij, incapit declarare q» fm fductio néétapparet hoc,& dixit: Et ex inductione ét, &c. & intendit p intentiócs motus, aut fines motu. D.d. Nos.n. videmus, &c.qfhi ex idudtio neapparct q motus contrarij funt illi qui fant córraiijs S ad cótra. ria. v.g. motus cx ie in fani tacm,
Liber Quintus
A tx. qf. manifeftt eft perfe cp eft contrarius illi qui eft de fanitatc in egritudine , & tlt de(cendere eft c6 arid ad afcédere, & cótrarium eft
iad diminui.D.d. & addifcexe, &c.i.& fir eft difpó in motibus «pnrrarijs afe, f.qffi per inductioné spó Ale. & a pparet hoc , & dixit qp contrarij addio quy mota. i decipi, it obtraxa snoems de (Fia Bib ad verit €btrarius motui de vera ad falfam. fed , quia translatio effentialiter de. fca ré cft ex none, filk exerrore ad (cfam,tüc addifcere eft B cótrarium ad errare cx alio non fe: €i bó non eret ex fe, (ed ex alio,ficut addiícit cx alio,nó ex fc. & ideo Yxp6 fas. dixit nop ex fe. ita dixit Alex. Et rell intelligi fic qp fefa,fefLex alio, opponif'erzori, qui éer'alio,& quae £exipfa aia, opponit ili qui eft ex ipfa ala. & ebur huic hoc, qd dizt ju£ad modii poffibile £, &c. Et translatio ad fuperins, &c.i. & hoceft per fductioné, p quá vult. declarare q» motuscórarij (unt có trariyfm illud ex quo, & fm illud, 9d qd. &ideo debetlegi cbtinuum. cfi hoc, qd dixit, Nos.n. videmus, € &c. Ez, cum declarauit qj duo motus , qui funt in Jon, » fünt «ontzarij fm illud, ex quo,& illud , 2 a Em nbusqui funtin lazitu & fundo, dixi Erzanslato ad dez Wrü,&c.& fexmo cius eft manifcf". Qug aüt eftincontrariü fo^ lum nó eft motus fed mutatio : vtfieri alb nó exaliquo. Qui bus autem non eftaliqd cótra^ ri, muxatio,qugeft ex ipfo, ei, qua cítiniplum,contrariacit ,
258 propter generatio corruptio. D nicontraraa eft,& abiectio acce ptioni, hgaüit mutationes qui^
qued non habet contrarii [ua iteratio ex feipfo ad. [epum [unb tran[mutatunes cotrarie, et ideo generati efl contraria corruptieniet denudatio ferma t cotraria ferme Sueflitión. et ifla itetio fune E modi tranfmntations non motwe.
IdcftIre aíit ad contrariít, qi ac. In ipitur, fm c eft ex nó cótrario,nó motus, fed tranfinutatio. efl.n. ire de non effe adcfle, & eft declara. tiq hic non eft motus. v.g. qpalbi atur nó ex nigro,fcd cx nó al - qffi generatio albi, qfi accipit, fm q'acidirci, q fucci nbalbos eft uanfmutatioynó motus, Erin- Cáalbá tédcbat dedarare ex hoc, poé, qd fit xfial generatur ex non contraiio, nó eft bofigac motus, nó Q albü geucraturex nó P rit cótrario MA o€album aft nigro,autex medijs : ed;cü confj- s alba, & deratur m hocgpacadit nigrood urífmuta fuit non albü,eft tranfmutauo, nó 90 momotus. (ed hoceít ci paccidens,nó t$, hoe perfe. Tr&fmutatio alic eft de c6- cos lp &. trario,non omnino cft tranfmuta- 1d. i.c.s. tio per fe, & non inuenitur in ea c &t2- Me. traneras m eff nif fm vnfi, (qj, 618m accipirurg cdmuadosfterillo, 5j & ad illud. Et hocintendcbat.cum. dixit: Omne igitur, qd non habet. contrarium, &c.i,& o£ ens, gd non. habet contrariü , tráfimutatio eius, cuius prícipium cft ex feipfo , & eft. €ortuptio
. Phyficorum
€ drap Gotiostnfiatado cis ipfnmy& É generatio erus, (unt. tanfiutanóer tane in hisduo bus generibus, econtrario de tranfmutatione, d eft motus rei verita- [pe Wi mranfinuuro, eft inre
jue híit cótraria.D.d.& i6 ge-
nertdo, Mc & hocf.qfü illud ,
€ non habet cbuarid , obungit vt frá(muranones contrarie in eo fint
de reinipíàni rideo o cft kbrrana corruptioni, & cótrarietas
accipitur hicex vno extrettto fri di ueríum refp ad aliud,ga cótrarid eft alie ens, & in Hac trauf-
H mutanone nó € cénifi in vito extre. mojin generatióe aut£Y finejin cor Decam£- rupróc vcro in principio. Et inten- "wA — ditfhoc(ermone qi apparetin generátióe , St corrupusonó nocetei,qd appatet ex In-
ione, f.p motus contrarij fant
de córrarijs,& ad cótraria, ct gencfatio & corruptio non funt triotus,
Qui aüt ad medium motus funt,quibufcung:cótrariorum aliquid eft medium,tand in có traria quodammó ponedi süt,
ni vtcontratio vtif medio ipfe
I motus, ad vtrauis flat rmutatio. vtexfuíco quidé in alb(, tandi exnigro ,& ex alboin
innígrü, exnigroaut£i tmi ac rom fufcum «à media .n. medii ad vtrüqsdicit quo
,nsdnrd dammodo extremorü ficut di^ qud. Gum eft prius | Motusigit mo, tui contrarius eft flc, qui trarioin contrarium eft ei , qui €xcotitrario incontrarium., Motut vero ad illud , qued eff snter contraria ,in contrarqs bas
entibus inter pénendi fant t&u- VE
fuamili font adciirertm quee
iir er
mraxvatatinem d rn
tr'anfmntatio . YA um i piii P oaa "Wiride neminatur qua]; mgrum , €7 foniliter tranfoutatio de dlbosm'viride . e travfosutatio de. Mri ide nominatur quafi mede veruna, extremum, duande L, ompdratur ad "viru, extremes tun Yt diximus fuper Et feu.
mutus erit corrig metui , quando fuerit de contrae rio in contrarium,
Cu , ; Peoria pecdunisid ijs ad res cótrarias , & accidic itt hocqó in motibus, qui fantdeer« trettsin ntedia, declarare qiti mor inca mela mill,
Qd habent de cótrarietate ad extremá, ex quo inarpitmotus,& dixit: M Motus vcfo,Sc.Ltriot* vero, qui p«
fufcum, ueniuntad vn mediorá, que fuat
inter illud, ex qno eft rttocus , & illad, ad qd eft nixus, debent regutari de pé motusqui eft de conitta- 1join corittarid quodammodo, n
pl, Et dixit tti contrarijs hab£dpssin quia 116 fuat hic trtotus
contratijs in cotitrdrig,que ton. habeatimer, quoniam hoederaratum eflin principio iftius er4ctatus; fed , q.d.rotus vero, quí funt. ad illud, qd eft inter cótraris, qd ac
Liber Quintus
A cidit in eentrarijs hab£tibus inter, ponédi funt de numero motuum, quifuntad contraria .quodammo- Et dixit tanq ad contraria quo- $Mediü £ dammodo. 3 quia medium eftcon genuarió nri vme; exaremorum, nó fim- Memped pliciter, fienralperum exuem( eft & fmplt, contrarii reliquo : fed medium eft fw alte- contrarii viriqy perillud , qd eft in. Tá fees c0 de reliquo extremo. & contrane srarid re. tas eiusdi kquo.id£. mi in hoc,qí&i eótrarifíin eo C vn iut extremum non eftin füa vlüma ppore E&tone eut eltin ipio eremo vui a- motus, S&cau- B ain nis jui fünt ad in- SE tere de miu ao i moüui —À nientibusad ipfum , quafi contra- & . mumapudvanfntiton£ciusad ue Ni ernemum. b qf inter, 12.0.10 eft c trarium vtriq extremo, quia Peri-a Teunqierremt inuenit in pr Fi perfedie.v.g.qf in rranfmu PESE Poids f abum, vitdeel 33165 quaá nigmm,viride,n.non uáfmu taurinalbum, nifi fm qcftin co denigro, non fm q cft in co dealbo.&ét, qfi viride ranfmuratnr in. à tranfinntatur fm g eft in eo dealbo S fili g album irí(nu iplo cir cen grum, in viridi, & q& nigrd sran(nutaturin iride, inita eft in eo.& hocintédebarcum. v 9f in uáGnunatnogc Ac vindc in eo reputa,qua. fign: nf tranfmi uiae eren non ex »deftin RD d icm udlnotido de elboin vinde, i. qfi tunc vinde tenetur quafi nigrü. D.d.& uanfmutatio de nigro ad viride reputatur quafi albü,L. qp viride tenetur hac.
surin albi
139 vranfmutarie, album. D.d. D meli n optu Juodumné |; extremo,qfi comparatur;i. in hoc, fà medium eft vtrunq; [*« c0 x Etfm hoo Sci fm itur ofs morus, qui eftcótrasius Bi motui cft contrarius fn Judex quo, & fm illud, ad qd, fiue. fiant motus ad media, autad extre. ma duo,& fic eft ftelligédá de motibusqui funt de. in mediü, Que Quies cui motui, co cui quieti efpmaw. — Cap. 2. Voniam aütmotui non Merc rp trati? fed etqui derminandi cft mptt o trarium eftmotus motui .Op^ Ponitur aüt& qes priuatio.n, eft. Eftaüt, vt& priuatio con^ traria dicatur.qualisaüt quali, vtei, quieftfmocum,ca, quae eft 5m locü fed hoc quidé nüe dicitur fimpliciter.vtrü.n.ei, Qj tfthic,quietiis , qui eftex. autqui &in ho opponii Et (uia exi flimatur quod ind, quid e catrarió metui, no $ metus. anti fed quies , oportet 6t ms deo y terminare boc. Dicamue
éd motus opponitur metus , Cy*
ef quieti, quia efl prinati. Et.
detndo dint qeM rium efi cütrarifi. quid prinatio alicu. 185 PIN, V. f. 4 cotrarimme metui in loco ies inlocs. fed boc diium efl indefinite . quami. perferntandum efl trum iliud ,
»penitur quieti , ell motus. pers pilo i
Phyficorum G — Cumdedarnit qui motusfunt huic quide, qui ex hoceftinci 33 contrarii S apparet vfq quiesop. trariü ed q'ein hoc.quies, hui nitur motui fm pnuationcm, & aüt,qui eftex contrario in Darium, vult hic perftrutari quae €a, Qin cótrario. flmul aütet ir duarum quicum opponi£mouiC ied cotrarigha funt. etenim quicsin dedil et ms dops inconuenicseft,fi motus quidé juies f cojad cd eft morus, y COntraríj funt,quietesaüt o, motus non folmodo opponitur fita - untaürhz, qi motiifcd ét guieti: qi morusop: CÓtrarijs, vt Q eftín (anitateci, ponifmoruifmcótarcaré&qe- deftin argritudine quieti: mo: ti fm priuanoné,& habiti. D.d.Di fuiaürquiex fanitate in gritu «amusigiturq motusopponifmo dinem.ei.n.qui eft ex cgritudi tubi.fm cótraneraté, D.d.& quieti nein fanitaté, irrationabile fm griationé D.d. Et quodimo- n. motus, qui ad ipfumeft, in H doct, &ci ille modusoppofito: quo ftar quietaio. magist, "d nis quodámodo df contratiü:qi& accidit fiiu] fiericü motu .ne/ aliquis motus eft contranusalicui ceffeaüteftaut hanc, autillam Friiricaleeeessiilius mots eie ne nea quidem qus at t dixi&alicuius motus, nealíquis € i: » xillunet qrintendebatpnuatong in albedine, quies contrana eft motusfimpliciter. hoc.n.nó vre&, €i» quae eftin fanitate, fifi fm opinioné; iti corpus e. " fimplt.D.d.v.g. qfi contrariü mo- Dicam igitur quod. meti , tuiin loco £ quiesin locoj.v.g.qíf uia efl in duobus [ibyetTa, tunc Quies imariamonitalimóg fr ex boc ad fui co quiesin loco eft cótraria motui in v ies inb p 1oco-&, quis hoc manifeftücftper. frerií ff quier in boc,ey- contras Tef.ep quicsinlocoécótraria mo-. ritemopotui ex fuo contrario ad ip tuiinloco fm priuationé, & habi- Jim eff quies in fai contrario . €
T cá, & hocpótintellioi de |uicte , x eflineo,erquocft ed A Ck boc be due etiam fant cntra-
quies inen td dei mons fed The fama impofibile vt iim hocdi&tü é impii, fed hoc, qd di- tibu fit contrarietas, C7" quies na cft hicnon eft diftintum;qi Fit contraria quietj.et non [ant mnondü c derrminaum hicquá Jim carr, 5 v.g. quonia quies m quicem inendimus.&ideo iru Jn W Pme ques! tandi eft vtrum opponitur mo- € 0j CohITAT14 QUEE ID ta mici quies que itor locique Mirmitate et cátriria matus de fa eftexilloer quo £motusaut quies itate in égritudinem quonam inillo, ad quodeft motus , poftbile e t ft contraria motus ,, Manifett etigiturq, quia Eri tae qum induobus motdsfubiectiseft, metwrei adj b apud quo quicícens,
Liber Quintus
A quiefcens, dignim ef) "ve fit facies quietem . sllud.n. quad. generatur €um ilo mota , nece[farto eft con-. trarion buc. 677 ides impofabile. eli vi quies in albedme fa cotravid quieti in [amtate.
Dicamus igi.qp motus quia eft,
3 acide fübiétoin fübicdia econ-
trario tráfmnutatiói, que eft de affir mationein negationé, aut de n.
tiócin affitmationé. D.d.cótranü
c.i.&,quia morus € decf-
trario in cótrari, ió contrarii mo
E tui,g &dc hoc cótrario, ad hoc con
trarífí demfatum,eft quies, d eft in
hoc/f.ex cótraro, cx quo eft mot.
nies c- Et dixit hoc, quia manifeft € p fe,
qpquies in eoex quo; cótraria mo
mid de qui, córarid motui,qui€ de con-
ao en$ trario gd eftilludjad ad puenitifle.
4 in ter motus pofitus,eft quies in illo con-
minoad trano.v.g. qn fanari eft motus de
EU egricudinc ín fanitar£. quicsigirur
&io mo- cotraria ifti morui eft quiesi cgri-
t*. Sedop tudine,nó 1 fanitate: qim ifta qui
Joórl ** eft pfedtio motus:&
deret variae cuiuseft pedi &
ibifoluic. tranü motui de fanitate in zgritu- C dinécft quisin fanitate.D.d.&,cá hocét hz dug funt cótraric.i. $c
hocgp morus£ cótrari* quietijftz. dugétquietcs funt cótraric.qíf, fi T moribus eft cótrarietas, & i quiere. &t debet efle cótrarictas. D.d. & nó fünt nifi in cótrarijs.i.& quies n8 € cótraria quicti, niít quia dug quieies funt in cóuarijsquéadmodum motus non eft cótranius motui,nifi quia fünt de cóuarijs & in contra-
ra D.d.v.g. qi quics, &c..qíf qes,
in fanitate € contraria quicti Iegri.
tudine. qín fanitas cft cótzaria cgri.
240 tudini,& eft cDtraria ipfi motui: impole cft vt fit cétraria motui egritudine in fanitat& c quies, ad. i peruenit motus, dignior ct vt. it io moms, 3 yt it cÓrraria - & hoc intédebancü dixit:qíà ipofo eft motá.i. qf impole eft vtquies, (eft fanitate fit cótraria motui, eftad fanitaté:qin digniusé vt mo tus de egritudine ad fanitaté fit via ad finitam Er hoc£its: qifi mio [ond tus jie ionis,ad quá pue m» nit fed ohio dimimatay a pen Mo iita cü potétia,& c£vltíe pfectióis éhóis ,ad eftin quiete. fi igif mo?" de egritu- B puedinein fanitaré eft ad quieté 1n fanitate, neceffe cít vt morus de egri- it (5 &ptudinc in fanitaté fit faccs quieté ipu, fanitate, f.qin in co inuenit vna E gi ebid poftahá quietisad quá puenit , à- *iacd po. cut inuenitin eo vna pars poft alis, "ria of habitusad quá it.S,ga füb- aig et flátia motus € dc genere quictis ad, qeve. 1d&. quá puenir: & illa, d diucifan£fm 15.2. magis min?non furit cStrariater 47.146 go quiesad quá puenit mons, nó "^^ ** eft cbtraria motui fed finis cius:er- 8oges deftTeo er quoc mont Contraria mouii: & €illad corpi tur pgfiation£ motusji quies, d ge p nera paulaum p. loné motus Etcx hoc declarabifg quies, ( €11read quá é mot, écongraria qe tid £feo,ex quo& motus. Qr, mor" É córrai'qeti in eoer quo eft mo?':& qes, ad q eft mop,gnat cá motu:crgo ifta quies € cáuaria o üt beri juo "M mot". Et hoc intéde cá d.illud.n. qd generafcà i motu, &c.i.qi E greneratcü gfiatione morus neceffario cft con. traria get, cx qua eft moe": cfi ifta. juies Veraac pet gfiationé mot". d impoffibile.n.cft.vt quies i albeding,
G bedine, &c.i.quia quiesTaltero n6 eorrumpit jos 'genctationé quieus Yreliquo, f.d quiesin albedine n$ generatur per corruptionem quieio Gane, & fiiliter quicsin fanitate non generatur per corru--
x qmeusin albedine. Quibusaüt nón funt cótra, sia horum mutatio quidem eft oppofita, ea qua eft ex ipío,ei, quz eft in ipfum : motus aute fon eft. vtea, que eft ex ente ei, € eftin ens, Etquiesquidého rum nó cft ,immutabilitasaüt pi tí E fiquidesliquid eritfub. jectum,ea, d in enteeftimmuta bilitasei, quz eft in nóente,có traria erit,Si vero nó é aliquid, id qi non eft dubitabit aliquis cui contraria fit ca,qug eft in en te, Ímutabilitas, & an quics fit. fiauté hoccft, aut n6 ofs quies motui eft contrariaaut genera, Cio corruptiomot? funt. Ma nifetum itur,g» quies qui dé non dicenda cfl non cha snotus . (imileaütaliquid eftet immutabilitas. contraria auté 3 eftaut mulli, autei, jeftin non ente, autcorruptioni.hgc.n.ex. ipfa eft , generatioaütfipfam , Inentienes ero, in quibus wo
ell centrarietaer funt illo. a m
men babent.y. - quoniá tranfomgtatio ex effe eH oppofita tranfom. Marion ad mn ejje - Quenià im nu
tentionibus iflis mm eft quies, fed Vd , qud efi imei , eft prinatio tra mnt ationis fr wo ens fuerit als qued, fabictfis v.g quamá, fi trasf" mutatis deficit im ente, trafmuta fie deficiet inso ente. si sgutur ni eni mhil fuerit , ambsget bo, ev* wn videt quod prinatio tran[mu- Tations in ente , Q7" quies ineo ft contraria alice", fi boc fuerit, func ANI IB o mÜis quies efi ceno frATia WétWi , ANE generatio C9 tio funt motur. Sedet ma- L nif quód mn debet dici quies , Jed fimle ei .ey- priuato tran[mutationie aut. men efi contraria «alicui, aut eft cótraria cerruptie- Bi. quemam cerruptie ex ia fit , eneratio autem ad illam ,
Cum declarauit qp quies eft con aria motui, vult; itari deco dem in tranfmutatione vtrum in tranfmutatione eft quies oppofita tranfmurationi, ficuteftin motu, &ut non eft quies, & d. Intentioneg vero,&c.i. tran(mutationes vero, fantin intentionibusin quibus eftcontrarietas, D.d.,fupt illad, &c.i.tranfimutatióes vero,que fünt in intentionibus, in quibus non eft contrarictas funt illz, quz habent tran(fmutatióesoppofitas, D.expofüithoc,& dixit f. &c.i f.q tráfimutatioque eft de ali oppofita inillo genere tranfmutationi, quse peruenit ad illud. D.d. motum vero non habenti.& in iftis inrentionibus in quibusnó eft contrarieras, non cít morus, nedum vt fint conwarix
Tráímura tiode& e£
Liber Quintüs
A tracie illo m5, quo motus fant con. trarij. D.d. ex£plá & dixit.v.g. qf tranfmutatio de effe, &c.i.& ezemplá cius.qd ef vt trí(muratio fitop pofita tráfmutationi,f.cp ex illo, ex juo eftaltera tranfmutatio ad idé Sedliqua eft canfiutatio de efe in non efle, f eft corruptio , & cráfmutatio de noh effe in e£ , eft generatio. & ifla trá(mutatio non eft oppofita p illud ad qd: & fi efle.
ponitur ad non c£ quia non eft hic. motus exifis p (c oppofitus alij motui:quia tráímurauo de non c£cft
accáis, & tranfmutatiodefübie fm.
vtfit contraria priuationitrí(muc D tionis, deftin non ente:& priuatio tranfmutarionis, que eft in non en cü priuatione trfmutationis que eft in ente. & fic interillasnonent contarietasoIno . qf quiesTeo, ad qd eft mous, non eft contraria quicti in co , ex quo , nift |uia funt duabus contrarijs, D.d, igif non ens nihil fuerit, &c.i.f igitur non ens non fucrit (ubietá, impoflibile eft imaginari q» priua iH manfuranionis, d eftinente,
quies.qf& Ipole eft imaginari i efíc cnuariá motui. Bep M ffi non E
uatio exiftimaf'efle qes. qi ens non Éaliquid,nan enit illic priuatio, d poffit imaginari pé quies
3 Ri. Cdeconmario elt pfe, aut € per Pinquiuevcfr Garklnutatio &-
zio de IO fübiectigd. contrarium ex
"^ 3 . ios illo contrario ad fud contrari , eft ju
fe. & hocnon inueni in gene- Dione corruptione. Et,cü narra Wit qp conrrarietas in talibus tranfmutationibus eft fm q» trífmutatio vna ineis eft ad illud,ex quo eft fecunda tranfinutatio, cü c£ in iftis duabus tráfmutationibusnon eft, nifi in altero extremo, incoxpit narfare g é& non inuenitur in talibus tráfmurationibus quies contraria quieti, ficut inuenitin motibus;ne C que quies eft contraria ráfinuta. oni, D.d.Qfü in iflisintétionibus, iin iftis. n.intétionibusin qui-
cft generatio, & corruptio, non eftquiesoIno, fed eft i ds priuatio tráfmutaconis,& hocerit, fi po fuerimus » non ens, ex quo eft generario, & aliud,ad ad € corruptio, eit aliquid a&u.qit,fi hoc poíüerimuis,tüc erunt illic duo non effe, & priuatio in non ente, fm qp pofueri mus ipfum c£ aliquid, & pnuatio nic Pnuano igióó cltin ente/fi po fuerimus ipfam cflc quieté, (equit
oppofita quieti, d eft in ente. neq; imaginatg ift druano que eftt enteét cft quies oppofita tráfmuta. tioni ex co.qffi tranfmutatio ex co noneft motus: & ols quies eft contraria motui, aut quicti.Si igi po« füerimus ipfum effe quiet, tc erimusfterduo , autponemusg non. of quie opponit motus , aut. die mus eratio, & corruptio funt mons &ruunq, eftimpolt. D.d, Sed eft manifeftum, &c.i.qri non eft quiesin rei veritate.&;, cum non F fuentquiesi rei veritate, fed priuatio tranfniutationis , diffoluetur dftio dicens q» non ols quies eft con. traria motui, aut contraria quieti ,. x hecin rei veritate non é quies, fimilis: quei D.d. aut non erit contraria alicui oino,i.& ifta priua 1o, quz cft quies fm fimilitudiné, opinandum eft, aut non eft con-. traria alicui omnino, aut qp eft con, waria rranfmutationi,quz eft corruptio : quoniam cx cocit principirum motus corruptionis, Phyf.cócü.Auer, HH, Pro»
wemmulle circa predicta da 5, foluuntwri- Cap. 3.
Vbitabitaütaligs qua^ rein mutatióe quidem $mlocü funt & $m natu 14, & fter naturá& quietes, & snotus, inalijsauté nó. Vtalte^ ratio,hzc quidem fm natur&il laveroter natura. nihil.n.ma gis fanatio, ij grotatio $m na^ turá, aut pter naturá , aut deal, bario, d denigratio. Sifr aüt eft & inaugmentatióe, & diminu tione.neq..n. hz funt inuicé có trarig,vt $m natura, & pter na^ turá,neg; augmentatio augme, tationi, Ecin güatióe,& corru^ ptione ead ró eft, neqs.n.gfia^ tio quidefm natur, corruptio aütpter naturá.fenefcere.n.$m natutáeft, neq gíiatione vide^ smusjaliam quidem fm natura, aliam vero preter naturam,
Et quarit bo, quare in tra [mmu tatione in loco [unt modi motui , €9 modi quietis naturales, et non naturales, quod mn eft in alys mo die tranmutationis.V--g. im alteratione, (ta, quod alia effet natu ralis, C7" alia nnaturalu , quonia bomine [anari, aut infirmari, neu trum ef dignine, Vt fit naturalis, «ut non naturalis nes, albificatio, mies nigrificatio, Et. [eciidum boc
de augmento,et. diminutione , quonia contrarietus iflorum duorum non ef! fecundum naturam , Q9 extra natsram.ergo augpmen-
Part 61
tum non eff contrarium au|
fo. Et ifle idem fermo dicetur de eneratione, (7 corruptione. quos mam generatio non efl naturalis, €7' cerruptio innaturalu.quia bominem [ene [cere efl maturale . ec t ni inwenmmne aliqua generatio né naturale, et alia innaturalem. Cum narrauit qui motus func contrari in fpé,& que quieseft ctraria cui motui,S& cui quieti, & in motibus in vbi inueni£ cótrarictas fm naturá,& non naturá, & filt de. quiete , incapit perfcrutari vtrá in. ceteris motibus cótrarijs ir:ueniat hic modus cótrarietatis, & d. Et -. rit hó,&c.i. quare T tráslatióe f loco Tueniunfduo modi, f.naruralis , $c innacuralis. qf mor? lapidis ad fü iusé violét*,& Iferius ecótrario, Pritucalis, S filt inuenit decadé quiete f (pé.qrfi quiesTferi* é córra- Tia quiet füpius.qff quies inferius € naturalis terre, & fuperius innata. ralis: & filt quies füpiusé corpis leuis naturalis, & iferius innacuralis. Quent sgifquaret hocloco inucniunf duo modi cótrarij hoc m6, & n5 aliis gfub* moruü cótrariorü.v.g T alteratióc, qn à poffum* dicere gpalia € naturalis, & alia in-. naturalis.v.g.hofem (anari, & hominé infirmari . 85.n. exillmafq» hocé naturale, & hocé innaturale, fiin eadé fé, v.g. hofem cgrotare. Ethoc intédebat,cá d.qn hominé fanari,aut egrotare, Xc.i. qn neutra iflarü difpóná € dignior vt fie naturalis alicui.& (ilt € de albificatione aut nigrificatiSe , .qif nulla albificatio , aut nignficatio eft dignior vr it magis naturalis,q alia. Es
AÀ Et, eum narrauit pin primo afpe- &u non inucnitin modis alteratio nisifle modus cótrarictatis quieti, fecit neq, é&in motu augméri ,& &.Et fm hunc modü eftét de augmento,& diminutióe,f. quia deau
méto non inueni? aliud natura- '& aliud violéti. & flt in gíiatione,& corruptióe. qfi hofej fencfee secfl via ad corruptione . cd fene- €us nó diuidit i naturalé.& in innaturale . S áIr iuuencfcere eft via. ad giationé. fcd non exiftimaf qj illud € naturale, & aliud fnaturale. Acfieftqd violentia fit, pter
B natura, & corruptio corruptio. nicótraria crit,ea, d eft violéta, vt dpter naturá eft, ei, d fm na turá. Sunt igit & generatióes d dá violetg,& non fato determi, natg,quibuscótrarie funt eg , d] fm naturam, Et augmentatio^ nesfunt violente, & diminutio ncs. vt augmentatiócs corum , qui velociter pp alimétum pu^ befcunt, & frumenta, quz cito adolefcunt,et nó funtcóftricta,
Dicam igitur quod, fi sd, quid fit wislenter efl extra natura, tic liqua corruptio efl contraria ali-. ui corruptiomi f. corruptio vielen £a, que fit extra naturam cerruproni naturali. sunt igitur modi ener ation "nolenti:€7* generafio mn efl men[urata aliqua men furatione . erunt igitur contraria em[modi generatumis naturalu. Et [unt mod; axgmenti "welenti , et modi diminutionn-Y.g.augmttum puberum proper dete L]
Q uíntus 2142 comelTione , e7* femen. luxuru- D
fien , cuim corpus smpim THafuT,
€9 mn cenden[atur .
Cá narrauit qj in primo afpectu exifimaf in vna (pé motuü, qui funtin alteratióc& qui funt in augméto, & diminutióc, vit in alijs tráfmutatióibus nó inuenit ctrarietasficut in motibus, qui funtin. locoji it narrare qp hocacadit f primo afpcttu. Sci hoc bn cófydera appetqp i vnaquaq; fé iftorü fuenif cÓtrarietas fm naturá , & n6 naturi.&/fi hoc fuerit, polt erit vin fj&b"oppofiisinueniatelma E ricas hoc mó.& d. Dicam^gi&&c. i.qffft hic fucrit corruptio violenta: ql eft violédi € extra narurá:fequit vt (it cotraria corruptio corru. paói. & cá in hoc fjllo hypotheti- €o ponitaíiserit cóclo,pcorruptio erit cótraria corruptiói. & hocé illud , qd intédebat declarare. D.declarauit qo cofequés fequitafis.Ac dixit:corruptioff.violéta&c.i.Quia. corruptio violéta eft extra natu S& qi et extra naturá eft contra: naturali:crgo corruptio naturalis ,
& violéra funt cótraric.Et,cü narra. uitqp corruptio alia eft violéta,alia P nó violentainezyi t narrare pf ge nezationc inuenit hoc filr,& dixit: Suntigitur modi generationis, xc. i.& generacio violentaclt multorum modorii: qífi generatio viol ta non eit terminata, i. vna fpecies fà. erunt igirur contraria iflorum. modorum modi tionis om-
nisnaturalis.Et hoc,gd dixit, exifti publam,
matur non fequi. quoniá,& fi infir mitas cft multarum fpccierum,exi ftimatur vt non fequatur qp con traria carum finr fpccics (anitatis;
HH, ij..qf
Land funt multe. Sed forte. EP du nitas continet multas p. a iculares Dis quax Oppofitas illis multis indinib^ E non hfitnofa:& i
cum murine E fed nir corruptione:
in val (pb inarpit namare qmi
BEL 7 lier inueni£f an, 5. tione,& d. Et funt modi a Sei &c.1. & ilt (ant modi và
/& diminu-
muenationis modi non violent Kficicangmennant, Eteft cona nüat itat naturá, non Rarurd qfi violentum t catra nà
Lect et 1gd feflinat ante
uerum pp multitudinem in
Es ficat femen abundásinali- rare $oocuies corpus crefcit, & nó conpp multirudiné humoris,
In alteratióeaüt quo pacto *
iliter,erüt.n, ali quide
vioktz, aliz vero naturales.vt quiliberan£alij nóin iudicato^ rfe dicbus, ali aütin judicato^
li quidé preternaturial, teren
terant hi vero fm naturs.Erüt ergocorruptióescótrariz. adin Sudine Iuicem, nó generationi folü, Ec gudabibesen vidc enim, P hrcs guide fuauisillay vero tri et, Quarenó fimplt cor^
Redit corruptio cótrariaeft, ftd quatenus ipfarum hzcqui^ dem hmói, alia vero talis cft, $d. quando c Helen
tune ? Dicamut i igitwr quod
len de il. quoma Maie net mii Mus cr im
i. natur lie. v.g. quonia
€ diced pido biles enadit ab apritudie n idie
vna fa-
eritica, et quidam die critica. 1l agitur [unt alterati n naturalis Ee feryf hs ent naturaliter.Er fic eris corruptio centrarie, fiai, n8 f generationi zt nil prabibet bue. quemia po[bile &^Wt alteracorrutio fit contrifi alils, ev* alia deabili, Et erit Cerrxptio cotra ria cerrsptieni n3 fowpliciter, y» eum altera corruptio fuerit talig diffe en alia tali difpefitini, Cum dedarauitq in ne,& corruptione, & augmento inuenisur contrarieas, incapit decla. Ee fift cftin alteraione, S,quia laterin altcradone magis gin gia tione, Scorruptione, d. Sed qo enit. hocin alceranonet D. d Dicam"; turigin vno motu infpé jnuenif peeing pde d ficutin atione. ne, & auj [n dimineriond. D. d.qiü Pn bur rl ni pii) (dá nan. br dd ginsleradone infimorá do cgriin fanitat£ , qífi dá in die. critica,& é alteratio naturalis, & dá non1 die critica, & hec € alocra- ? tio innaturalis, D.d.illi ipiffuntalteradi &c,.ille;cui accidit crifis non. in die cien vera Dd iftiát; &c.i, qbus accidit die critica. v, hi feptía. Etqnia hoc eft manife ord doletigié M vtfnt. n iaquálie (o£ ates tomis violétia, & natural;tas. ilia difficile eft verifip inductioné. D. fedt re-
quouá qude point hr de is d decazanis
Liber Quintus
tio contraria [ud, qud trnsfertur natwraliter D
A id Etficeitcompik nuaris corruptiói& & güatibi i. giiatiói, tihi fed ipfi corruptiói. D, dediz alid mod, ex quo imag e&pole vc tio fit cótratia eorruptioni, & dixic: Et nihil prohibet hoc, &c. &intendl: pet contriftabilé, corrupulen£ violents , & per delectabile, €orruptioné Et forve intédithoc pdeletabil£id d E tino. n EI Is. lead, ed olenta mags conuiftabilis, D.d. Er
: cl fit (p&s n6 (ibi con traria. (3 c(i accidit alteri corruptioi vtfit vno modo, & alia alio m6 conmatio, vtnatuta, & violentia ,. & contriftatio , & delectatio.
Omnino igi£cótrarlj mot?,
& qetes dicto tnó funt. vt quz eftfutfum, ei, qui eft deorfum, loci.t.cótrarietates he funt.fert aüteaquide, d furfum eft, latio me,natura ignis ea vero, à deor fum,terra:et contrarie ipforum lationes funt. ignisauté furfum € quidé natura, deotíum aíit pre ternaturá, Etcótrarius quide snotuseft, qui eft$m naturam ipfius, ei,qui eft preter naturá , 5 bic igitur, quod narreum, Ynawer] aliter erunt modi motus € medi quietie cütrarjv uni fsperime ex buc ef üfraritm inferiori. queniam bec duo funt contraria in loco. C77 ifla dugwores principaliter. qua sl.
2143 Japerim ef igni, er eris eft
terra : C" translatines coris funt. dnferim extrà naturam. Et naturale eff centrarium innaturdli .
Hic facit rememorationt de mo $9 dis przdictis , fm quos motus funt. cStrarii& quies eft contrari exéplá de hoc , od i$ dedarzaít , motu(i cóttariord qdá funt di Yfp£: &iflisücctrarij fm formas, E.
|a funt ad cótraria , & ex cótrariji
cStrarior: & & funt c6trarij natur$, & nó naturá f refpettu eiuf d£ & ifl: fant id£in fp& & funt cótrarij fm naturá, & b naturí. quies vero deciaradii eft de illa, contra« fi in eo motui eft quies, (efte, er quoeft motus, nó quies,quz eft in eo,ad qd é motus,& q; due quie« tes cótrane funt quiesf eo, ex quo & quiesin eo, ad qd, Et dixit-Sectidá igit hoc, qd nérrauimus , &c.& intendit p modos motu, duos mo dos tmotufi contrariorfi. C. contra-. riotü diuerforü in fpé, & cóuenien R. ti ín fp£, S contrarioríi fm naturi, & non natur$, X ftédit p modos
|etiss quieté,d € cótraria morui, & Quat dicis fai hácigitmodt, qué Darrauirtus , crunt mod: moruum. cbtranij,& modi qetis cSrrarij moti bus&: icti lis D.indatiterépla fm fp£m in tríslatióe, & dixi v.g.qfü ius, &c.i.v.g. quia fie perius eft cberartum inferiori it jo €o,ideo illud , qd transfervur ntu« ralitef füperius ,eft contrarium ad 1nferius translato naturali : & ideo
HH. üj tranf
G translatio eft eStraria translationi. baaric. Did. ifls duz intétióes, &c.& intarPrioet renditvt mihi v£, p ifte duz con- Bracnit, trarietates funt illa , d dfir cótraria niíii eis, principahter, ci definitio cotrariod (unttlo rá, quecít, cp contraria fant illa, 55,1419 maximc diflant,nó inuemifprimo,
* & principaliter,nifi in cis, 4 funt in.
Joto,dcide dr in qualitate fm fimilitudin£. Et forte intendit qv cótrarietatern cé fuperius fimplt, &infe sius fimplt, eít digaius Q vt fitinTferiori,& fupori nó fimplkfed in re. fp vtin loco aeris, & loco ad.& yi forte pphocd.illud igi cr: tur naturaliter fuperius.i. fimpliciter Et hoccapii iminutá eftf quibu(dá libris & in lib. Alex.inuemitur fic : ifta igit funt ficut prinapaliter,& prfo.À Alcx.exponithzc Yerba duobus modis. dicit.n.qyci dixit iftajfnuiz i4, d difpofüit pr? yer motus, & qeres cótrarias.. ifla, € habent iflasintétiones principali ser & ellentialiter. & ifta expó non. conuenit verbis Arift.fm c accidit. mobis.Et cda expofitio eft propinqua noftre. D.d. & translatiócs co- 36 (unt contraria, & quia funt có traric, ideo translationescorü funt T conrrariz.D.d. & locus igniscft fu. perius, &c.& intendit, ve mihi vi, 1fh duo motus (ad fuyciius, sud infenusqà imaginatur, fm q) funt duorü corporum naturaliter, v.g. guis, &eerrz, tunc vierq; erit conwrarius reliquo;fm illud, ad qd mo wetur naturaliter: & cum accipiuntur, fm q» funt vnius corporis, v.g. 3gnis, aut eerzz,tunc alter crit conwarius reliquo fm naturam, & nó naturam , verbi gratia motus lapidisad inferius, & fuperius,
Etquietes &fifr, nang; eft
furfum quies ei, q eft de (uríum in deorfum, motui cótraria eft, eft at terrgilla quide quiesp^ ter naturá;motus aüt hic fm na tura. Quare motui quies cótra^ riaeft,d eft preter naturam, ei, g eft fm naturá ciufdé , etenim. motuseiufdecontrarius fic eft, alter.n.fm naturàá ipforum erit qui furfum, aut qui deorfum,al ter autem preter naturam,
Et fimiliter && £ de modis quie. His. quoniam quies fara traria motui de fuperiori ad infe-. rius. C7" fi quies ilic erit terra ex tranatura, C7 fle motis erit na ieralu. Quies igitur contraria me tul efl quies, d efl extra naturam motit naturali in cadem re . motiun. qui eff in eadem re ,nà eff in es cotrarietae mfi boc mo. quaniá lins eft ei naturas, aut ile , qua. eft ad faperiss,aut ille , qui efl ad anferime 7" alime non naturalis .
Cum narrauit q motus contra- 6: rij funt illi, qui funt contrarij fm il. M lud, ad qd, & illud,ex quo, vt fuperius & inferius in moubus corpori fmplicium , & q accidit qoin cadé re opponuntur fibi ifs duo motus fm naturam, non naturá, icerpit narrare q) quieseft cótraria motui it cadem re hoc modo,& dixit : Et fimiliter, &c.i. & quemadmodum. duo motus in cadé ic ,qui fntad loca contraria, fünt contrarijquia funt ad loca contraria, & quia alter eft naturalis, & reliquus non naru- 1Alis;ita eft de. Soarraricam quietis
Liber Quintus
AA ad motü intadem re,
eftin comario o dd uesad quá eft motus, & qfi mo- E» facri dararalis illi rei,erit quies. non naturalis. v.g. qín quics fupcxiuscft contraria motui de füperio ri ad inferius. figitur quiefcés fuit illig;erra (fuperius erit en violentiam , & rc motusex illo loco erit naturalis.&, fi quicícens fueritillic ágnis.cunc quieserit naturalisei, & motusex co erit violentus.D.dixitz Q gicsigitur, &c.i. & quiescontraria pn naturali. efl quies violen ta, quz eftextra naturá. & d. in eadem re:quia quies füperius eft contraria motui de füperiori fimplt, & quies & funpliciter fuperius eft cótraria quiea in inferiori fm natram,& nó naturá, fm qp ambx funt maturalcs duobus contrarijs.Et qua. fi intédit declarare qp difpofitio cótrarietatis, exiflenns in eadem re, €ft fm naturam,& non naturam,& fiue fuerit contrarictas 1 motu, aut án motu,& quiete. & ideo dixit: mo tus.n. qui eft, &c.i qf mor? nó eft «btranus moui in refpectu eiufdé, nifi fm modum, quo quicsin eadé recít contrariz modi, & quies con. traria quiet,non fm. lum, quo
C motus, qui funti pluribus vna.
fünt contrarij,& quietes , qua funt. àn pluribus vna fpé.qín if funtcá wazij,quia funtex contranjs , & ad Foam. Contraria, S contrarior(i. Et debes Gum. féire, qi intendcbat declarare, Quohiam quemadmodum vni motui in num:ro accidit contrarietas fm. maturam, & nó natuiam, ita eít de motibus contrarijsin fpecie in reeiufdem, accidit cis conraritas fm naturam, & non natu- TAm, vc morus ad fuperius & ad in-
locomaniquosi ai
244 Eeri*:gí in refpetu. intignis D rd nan galerie matura lis. & fft € de cótrarictate gensad mótíi f. qetis,ex qua£ mor? fed,ga 3a cÓtrarietas n6 imagina, niftf cadé rejfi accidit vtambe fint nata. zm ad acciditin duo mo"
Y trariis,qR accipiunt T A duert pir mor ipnis ad fupi*,et adifergm sita tranj;et nálesifte igni & ifte terra. Habetaüt dubitatione, fi eft ofsquietis,j non femp eft, gia tio, & hzceftipfum ftale, eius igit, ql preter naturá quiefcit, vt furfum , eritgiiatio . cü ergo ferebat furfum violentia, fabat.fed qd ftat femper vf fer. ri velocius:qil aüt violétiacon tra nó factii , ergo quiefceserit &41 Am. quieícens, t 4 Amplius vr ipsüi plivvrip, ftare,proprie dici, autofno effe Mago ineo, qd eft $m naturam infuü perro locüferri, autaccidere fimul, - nipiporiüvadie QE efi bici locus. dinis. quonid f i ES 4is quies no c [emper generata, c son aut 96 efl, deinde eflet generatio eim En eff ceffatio, tunc quies rei quie[cit Voci fax men naturaliter , Y g. quies terra Y uperim babet gneratimi. qui. niam illud , qued tràsfertur [ape rine violente , ceffabit . fed illud , quod ceffat femper exiflimabitur qued rranslatio eft velocior : e^ quad trans fer:ur violente eft econ. frario . erit igitur quiefcens abf, to,quod quiejcat . Et exiflimarur etiam quod dicere aliquid cefJa- HH dij ;ae
G ve, eut ef dicere quod transfertur "yniuerfaliter ad locum,quems babet, aut "Yt fequatur infimul . Eteft q6 vtrá quies violéta habeat tioné.qr&fi quies violé ta nó eft femp : etojis: quies non eft (emper,eft genctata : neceffe eft vtquies violéa fit genctata.& ftelligo pgenerationé quieté facts cá qnotu,E hoc intendebat,cíi d. qf, fioIsquies&c.i.qin,fi os quies nó eft femp,qiii mó nó €, deinde eni, neceflecít vt quies violéta habeat ghation£ & ftelligo p ceffationem H ire ad ecflnd(. Etcü declarauit €x hoc fermone fequit q quies vio lenta eft generata, f: facta ex motu. Yiolento,induxit impole, qd fequi ex hoc,& d.qif illud, ejl vrásfertur füpcrius violéte,ceflabit.i.fed, fi po füerimus qj quies violéta habet pencrationé ficut habet quies natura. lis equiturex hoo illud, qd trásfert violente, transferatur vt cflet, ficurilld, qd mouetnaturaliter. D. d.fed illud,gd ceflat,&c.i. fed illud, qd ceflatfm q cellario cius genera. tur,i.fitex motu naturalt, apparet qp tráslatio eius ent velocior, qf a 1 propinquat loco,in quo innat( ef ecflarc,ficut eft difpó in moto natu. raliter. & motü violentü cft ecótraro.f.qff ois motus & emiffiot, qi appropinquat loco;cü quo ceffat.Sc. ió motus eius non eft pp quieté.&, cum ita fit, ceffatio eius non erit nerata,& fic quiefcetita,qp nüd venitad quietem, Et hoc intendebat, cum d. crgo erit quiefcens , &c.i.& cum illuá qd mouetur violente,nó mouetur, vt cefít,tunc illud, quod mouctur;erit quiefcens abfq]; eo, qp quics cius ger.:rec qd eft impoffibi.
n dseecitimat iri aa icimus aliquid ceflarejinré us alterü duori.aut 1re ad ccffa dü, crisferri ad ipfam, autq» mc tus, & x Quies fünt infimul.i. aut« quieseft infeparabilisà motu , ax Bata c(í motu : & hzec duo nó in ueniun£in illod quiefcit violéte rgo neceflc eft vr illud quod quie fat violente, non veniat ad quie Écendum: & fic quiescius non ha bebitgenerationem
Habetaüt dubitatione, fi ct traria eft quies, d eft hic, ei, qu hinceft , motui.cü.n.mouet ex hocaut ttabfjcit, adhuc vr ha. bereidqdabíjcit.quare, fi haec quies cótraria eftei , qui hinc incontrari(i, motui, fimul erüt Contraria, Analiquo móquic fcit fiadhuc manet.ofno autem eius, qd mouetur , aliud quide ibijaliud autem efljin qdmuta tur, quapropter & magis mot? motui contrarius, qud; quies,
Et efl qo "vtrum quies bic. eft tütraria metui ex boc.quonia qua do mouetur aliquid ab aliquo, e7' Jeparatwr ab eo ,exiflimatur quod Teo efl lud, quo jeperatur.fi igi fur ifla quies efl contraria mtus, ex boc erit du cotraria infimul Ad boc autem dicam, quinia,
E etfi adbuc efl quieféés , quies eine
€ quodammi, et "yniuer[aliter mo ti quoddam eft illic er" quoda im eo, ad quid tran[mutatur. quoma metus dignior eft vt fit contra-
TIME PHOLII , QUATH QUIET
Liber Quintus
6$ Eteftqicfto de hocquod pofüi A mus prius. f.p quies, d eltin re; ex qua eft morus, eft contraria motui ex hácquiete, vt pofuimus prius. D.induxit queitionem,X dixit:qí qialiquid mou, &c.iapparet.n. quod qf aliquid mouc£ de aliqua re, feparatut ab eo aliquid, quod eft in eode illa re,a qua fcparatur, -fdum mouctur:qii, qfi feparatur abeo toraliter, tunc perficitur motus, & nihil remanetin co deillo,à [uo mouetur. Et,cum pofüit gs qfi liquid ferpit mouzrtsp adhuc ett quiefcésin co,ex quo mouerur,di-
B xi, fiigiturifla quies&cifiigitur. Po!
Tes mota eft quiefcés m illo.ex quo. mouerurdum mouetur : & quiesé €ontraria motux:tücin re mota fue. niuntur duo contraria infimul.f. quies,& motus. Etc induxit hác qu:flionem,incarit diffoluere cá, & dixit: Ad hoc autem. dicam*,&c. .&quefio non contingit, nifi et 4 Ot mo ht juod accipim* ipfam quiefcés ti £diui- fimpliciter in co, ex quo mouctur, fibie. Idé & non eft in eo quiefccsnifi quod €HE 6 ** modo, D.declarauit hdc modum, *i quiseft,& dixit. mod. n. quodd& eft ilie scii , cum 2 o£ morá eft di- , , C uifibile,vt poft aeclarabitunc mo $565 vum non cliquiefcésin eo, ex quo Mages. mouetur,nifi fm parté non fm to- 991 4o tumj.fimplt.qit, dum mouetur, d- 45. &. dam pars ciuseft in eo, exquo mo- Para uerar,& quzdam pars in eo, ad qd b Quia mouetur.& fic non fequitur, vt duo 25 £, nifi contraria inueniantnr in eodé fübpuuado je. Ercum conceffit in hacque men ftione gp quies clt contraria motui, rei veri- incepit etiam declarare, qp b quies t mo- non e[L,nifi priuatio mot",& q con Tui £mo- rrarium f rei veritate motui elt mo ie ata tus oppofitusei.& ideo poffibile cft í
24$ vtquies,& motus inuenianfin dua D bus partib*moti:& non eft pole vt. duo motus conrrarij inucuianf in duabus partibus cius fed neceflarió impediüt fe adinuicem. Et idco dixitqfa motus diguior efl, &c.i. $t quia motus ford con! icum quiete in eadem re mota, K non ci motu contrario, neq; in duab*partibus diuerfis Et fciédá eft,qp quies Docum£. coniuncta cá moru,non eft diftin- Qaa motu.i.in parte difinda. qfi fequeref'ex hoc vt aliquid moueret jn aliqua parte,& quiefceret Y alia. &cum non eft difhinctayergo eftin tentia,non in actu, E Etdemotu gdem & quiete, quomodo vtrumq: vnü eft, GC quz quibuscontraria funt , di, €um eft. . lam igitur narrauimus demo fu, C quiete, quomodo ytera, efb "ynew,C7" io contrariantur fibi. Demotu quot modis eft vnus dixit,& d: quiete at;innuédo per iplum motum. & ficetiá quies erit vna trib? modis.( vna genere,&vna. fpecie,& vna numero.X illa (unt neceflaria in vnoquoq; ftorü funt jlla qua funt neceflaria in motu. Dubirabitautéquis & deip ori foftare,fi & quicungs funt pter ai naturámotus,his eft quies op» d' má pofita.fl quidem igitur nó, erit "2^" inconueniens.manet.n. fed vio lentia, quare quicfcens aliquid eritnon femper fine fieri . Sed palam quod erit.ficut.n. mouet praeter natura, & quiefcit vtiqs aliquid przter naturam. Et queret bmo etiem de ce[a tione, vtri omnes metus, qui Junt ex^
€ extranaturam babent quietem eppolitam. fi igitmr pon babet hec erit inopinabile.quoma tunc rema gebit res in Yiolentia, e7- erit aliquid, quod nunqua quic [cet fine ge meratione . Manfeflum efl evgo quod babet. quonia mem dncls ve5,qne mouetur extranaturam, [Get extra naturam. 64 YMiacftprima juam induxit jus ndn actiéil quibu(di li LT fore itzanite& ad complédum érmon£. 4 in ilo fermone Ki negauit vt quiesqua eft extra namas habet 'anonem: ergo eft femper.qd eit inopinabile.& quies, uz elLextra naturam, ví fieri per nam (mp: Difioluie igitur hác. qónemita o io di de illo, &d quiete naturali multiplicitet , & dixit:Etquzret homo,&c.i.& quzret homo, ficut diximus, de ceflatione, ín ire ad ceflandü in motib",qui. luntextra naturá, vtrü hit quieré
TG-c.54- inti ficut hit motus naturales.
Ex nó intendit p quieré oppofitam, quicté de qua dixit prius qp eft con- J raria motui. (.quicté in eo, ex quo: fcd intendebat quiesé ad quam eft motus. & dixit fitamJarge. Etcü narrauit qao «ftd quietis €£ nó naturalis eft motuum non naturali, dixit : fi igitur non híit, hocentinopinabile.i. fi igitur non hütquicté vt din eft pnus , quia hi6 hít gfauoné, crit rnopinabile. apparet.n.fenfüi q hic funtaliqua, quiefcunt violente , & non natu- FEtci.& hoc intédebat, cü dixit:qin. aliqd remanet in violentia, qi apparctfenfin aliquid quielaicf loco per violennam. D.d.& (icerir.
aliquid quod nung quicfcit fine actzaonc i nullum inopinabh eft maius j ponere q quies violen teft fa tas non hét gfationem. D.d. Manifeftum eftergo qj hé: &c.i. &.cum quies violenta eft ma tuum, poft nó fuit p fenfüm , manifeftum cit hét gáationé (ed gc neratio in hac quiete non hétcan. dem intentionem cum generatióe inquiete naturali. & hoc fuit nega turn in fezmonce przdicto a mori nó naturalibus. (cd ifla quies fità motu;qui eftextra naturam, & mo doquo ifte motusqui eft extra natur&;inucnitin corpore.f. qíà quéadmodü ifle mot* cft à cá extrinfe €a violéta, filt quies violenta inuenitpoft itum moti, ficut quies na turalisqua eftà cà d eftin re, inue nitur poft motü naturalem,qui eft inrcá natura.i. à caufa exiffétein re. Ethocintédebatcü dixit: quéresque mouetur cxtra na turi &c.1. & quies eftei, fm q cft motus quéadmodá quies eft in re, fmgeíi mo?nanuralis (qii, ficut motus dr multipliciter de naturali, & violétojita eft de quiete narurali, & violenta.& quzilio accidit ex hocg ponebantur vniuoca. Quoniam auté eft quibufdá motus fm naturam , & prater natura:putaignis , qui furfum fecundum naturam, qui autem deorfum prater naturam: vtrü hic cótrariusjaut qui terrgchzec enim fertur fecundum naturá deorfum. Autpalam quiaam bo,fed n6 eodem modo.fed qui quidem fecundum naturam eft fecundum naturam cxiftentis: ciusaütqui ipfius, qui furfum, ignis
Liber Quintus
€ ignisdi,qui deorfum, vtfm na turam exií preter naturam exiftenti. fimiliter autem & in manflonibus, Forte aüt quieti sotus aliquatenus opponif.cü «n.moueatur ex hoc, & abijciat, adhuc videtur habere qpabíjci^ tur.quare, fi ipfa quies contra zia ei, qui hincin contrariümo tul fimul exiftentcontraria,aut aliquatenus quiefcit , fl adhuc snanct.omnino aüt eius, qc! mo uetur,hoc quidem ibi, hocauté inquód mutat.pp qp magis mo tus motui contrarium, quá qui €s . Quis quidemigitur motus fimpliciter vnus dictum eft, & demotu quidem,& quiete quo smodo vterg» vnus;& qui cótra zij quibus dictum eft.
Ef,qiia babet meti saturalem, €7* quadam extra na anramzverbi grana. qund igna dreet morum ad. faperius natura. Jdem,cy" ad inferius innaturalem: quavendum eft virum ifle eft cin
V treerioe illi, aut motus terra . mi«m terra mouetur naturaliter. d inferim.. Dicamus igitur,que miam virumque iflerum eil 'yevum, fed sen eedem mede [ed moaye naturales [unt cotrary contra
vietate naturali. (77 1n ipfo igne.
ejf contrarims morus ad [nperun motui ad inferis fccundum natu 74,7 mnnatura. C7" (ecidu buc midis (ant cótrary medi quietie.et digna vt quies fit eppofita metui
146 Erquia (d& hfit moti naturalé. K & nó naturalé,& motus non natu- raliseft naturalisalteri corpori. vet. g.qffi retra hé motá naturalé.f.ad Prius se nó naturalé.f.ad fupius, &ignis hét motá nafuraK.f. ad (a pius nó naturalé f. ad inferi?, & iftequieft ad infen*, eft naturalis. terrz feédá eft igitur quisiftorum. motuá eft cótranus vn) motui naturali (vtr cBtrariü opp-icum ei eftfm ^; eft naturalis alteryaut fm. qpeft nó naturalisilli , qui hét motíí naturalé.v.g. vtri mot? cótran* motui terrz ad inferi*eft mot*terre ad füpius qui eft violétus terrz,aut. moP'ad füpiusqui € naturalisigni, Ecipfe dicit, 3rmioct verü vicrq; motuselt cótrari* motui na turali fed duobus modis diuerfis. fm qpeft naruralisalteri, & fm p& n5 naturalis ipfi.v.g, qíh iá motus ignis naturalis ad Tüpius € cSuari* motui terrz ad inferi", fm qpeft na. turalis terrz,& motu ignis ad infe rius fm eft non naturalis igni. D.d.& fm hüc modá cft de modis jetis.i.qià vna quies natu:alis hét deas quietes cótrazias.f. quiete illi* rei extra naturá, & quieté naturalé alteri. v.g. qrà quies tetrz Tferius eft naturalis terr. & quies füpius ter- M rz eft cótraiia huic quieti fm natu. rátgnis vero eft cóurari* huic quie ti fin qp res naturaliscft cótraria ali. cuiteinaturali , & fimiliter quies ignis fupiu« hét duas quietes cotra
ras.f.quiet£ inferi*violéi,& quie- Quies id
t£ terra: inferi? naturaliter, Etquia 9o notificauitqpquies non omur 2e
non ficut motus opponitur motui. 6, oppo ut, ^
ponitur rei vitate motui in rei veritate, fed fm priua- fed fi pri. tionem,X habitum, notificauit hic W«tioné » quodammodo opponuntur, licct 14 ibd
0 —ER
SARISTOTE[]S ent ingsg, er coni DE PHYsICO Ayr Coetmen fen, cumin
LIBER 5EXTYs, Pe er Cim WrCosmoy —— ynipie- FeBH gu fint, oar
Y|nma fion Infomal- €" confeqy f MMAE Liag, Pla fé adirsict funt ilu, sue
en eff alios d aj €heris Jmpy Ati ad 4; decarat Momm nog Bie ad fompon ex indiuitibilibus pop ^ EA n Morum doctnon umo CUmpoftwm ex mnáonfbilibu. y,
ndiuifiliz e e fit compe A 40x 357 de Ordine api parium /ffa €X PualL Ts cp Énee fit conr, 4 pe da finem eonfutaterores quoc "34,67" Punffgs náwifibrls
n eltea ipfum morngs eh Pint min baber y : Nullo coss "dalle, — YRWP.quontay; Vfibile ns b Cemponi, pu Det parten, Mtimam,cz- alia.
IARE adr *flconti fe»ylr Vieque babent yl, (TOS i inet mainfimul, o, emm nm babe dE Confequentez, Dartenp,non babet vl roy rs &»y Vt definitum (d Deam Vrimum ef digg, ioo, md] prius, (continua eut eff'yl quidem 3Quorum vltima func M firoum:tangentia vero quorum Ste tractatus (icut dixi x Vfmulconfequerer autem ipe Alexan fequi, ü quznihileft eiufdem generis) imposfibileeft ex indiuifibilj,, : bus efe aliquidcótinuum : Vt Ptonibas, lineam effe ex Duncis:fllinea fum coni Sen connuum eft puncti doa uter indiuifibile n. «n. vni N unt vltima Punctorumeno, PERLE mequen hocquidem vlimü;llud ve "s 2t : & conii Toalia queda parsipfius indiui jj uori vltima funr inmul at libilis. neq, E mul funt vItíma, con fiqu£ta füntilla inrer que non quod iit viimum vllum eius, eft aliquod (aj is, impoffibile quod irmpartibile eftzalterum eff va] quod continuum com,
poete Vltimá et id cuise Vltimü, namrex indiuifibilibus Ecc "po uie
Liber Sextus
A füithoc,& pofitio antecedentis eft
manifefta cx hoc,od dixit in Quin. CE pe it cam, &.d, pun&tus.n.non habet vltimü, & vl timum&c, Etiflefermo cóponit fic in fecunda figura. Ofa,ex quib* componutur cótinuum , diuidütur in vltima,& in habés vlnpmum:vlti mum.n.eft limum alicuius ptus nó diuidi mr in hec duo:er continuum nop componitur cx püdis& vitex indiuifibilibus. Er etiamntej cótinuum códnuetur, necefle eft vt cótigueturt& cótigua. B eriá diuidüturin vltimum, & in ha bés vitimum,píícta autem nó ergo ex punctis non componitur linea, nceq;cr inei füperfices aeq ex fu policebus corpus. D.d. qiti quod non diuiditnr, non habet partem, &c.i.qfn omnc indiuifibile non ha bet duas partcs diuerfas,quarü vna. eft vltimum, alia illud, quod hét ylümum. Etin hoc fjllogifmo nó expreffit;nifi minorem propónem, & poat maiorem, quia eft ma nifefla. D.d.neq; habent vlumain fimuli.q conugua debét habere, continua.n.ficut diximusconngua C buntur, antequam continuentur,
Asplíus neceffe eftautcóti tinwa effe puncta, aut rangentia feinuicem,ex quibuseftconti^ nuum.eadem autem ratio eft et inomnibusindiuifibilibus.Có tínua quidem non erunt;ppter dictamrationem , Tanget auté omneaut totum totü, aut pars partem,aut totum pars, Quo^ Tiiam autem impartibile eft ip^ fum indsuifibile,neoeffe eft tot. tangere totum.totum autem,to
247 tum tangens, non eritcótinuü, D continuum,n, habet hanc qui^ déaliam,illam vero aliam pat^
tem, & diuiditur in fic* diuer^ idus
fas,& loco feparatas. At vero'ne má
queconíequenter erit punctus Sim? -
ad punctum , aut ipfum nücad nunc ipfum, vt ex his fitlongi^ tudo,auttempus.confequenter. -n.funt, inter qua nihileft eiu dem generis . ínter puncta auté femper eft linea , & inter ipfa nunc tempus, xt fequitwr neceffari vt ifla. wnEla fint aut contigua, Aut t0 tinua.J.puntla,ex quibu fit conti uie. c7" ifle fermo [equitur in omniindifibili. sed wnpofüibile ef "veguntla. fint continua ex páths. Et contiguatio fit , aut it4 , quod iquid conuigwetur fecundum totum, tut aliqua pars ess cotigue fur cum aliqua parte alterine aut. jqua pars cum toto. Et quia indi safibile nà babet partem, fequitur. yeeontiguetur, andar tetym. F e ,om totum centi, bitur cum aliquo toto , nen fiet ex. boc contimuen, quoniam continuó babet partes diuer[as adiunicem, € diniditur in busufemdi partes , €7 fagregatas in loco. Et impofibile di ettam 've pun£lwe [equatur » aut inflans inflans ita, quod ex eis fiat longitudo," tem a gutiec. funt illa unter qua mbil eff wigeneum.ey" inter. que
6 quelibet duo punta femper eft ea,7" mter quelibet duo inflantia femper efl tempus.
2 Ifülceft (ecádus fjllogifm*,& c5itur fic.Si continuum componi turcx indiuifibilibus.v.gr. punctis, necefle cft,cum cótinuum compomitur cx illis,vt fint, aut continua, sutcbrigua;aut cófequétia. Deinde excepitea effe cóinua ex illo, de-
€laranitin demonftratione predi- bus
€. & hocintendebat, cum dixit: Sed impoffibile eft vt páéta fint c6 tinua cx punis. Deinde declarauit H gimpoflbile eftetiá q puncta fint ebdgua,& dixit: Etcontiguatio. & quafi dicat,&;cum non fünt conimua,remanct vt fint aut contigua, aut confequentia,fed,fi fuerint con. tigua , necefle eft vt vnum cótigue tur cum alio fm totum,aut fm. temyaut vnum fm totum , & aliud fm parté. Deinde inca-pit deftrue zevnumquodq; iftorum trium mo dorum,& dixit:Et,cum illud,quod mon diuiditur non habct partem , &c.i.fed, quia illud quod elt indiui fibile,non habet partemimpole eft Iimaginarialiquem iftorum modo rum triG,nifi ill , qui eft fm torti. qfi duo modi refidui contiguariofiis nó inucnifítur, nifi in habéub* :& indiuifibile non hét partem.& ifte fermo eftin fecíida figu sa Etcum pofüitepfi fuerint cond gua,neceflz et ve cótiguétur fm to tum,induxit impoffibilequod fe tur cx hoc,& dixit:&,cum aliq totum cótiguabitur,&c.i.fed contiguatio rcifm rotü cum alia re fm. totum eft fuppofitior&zex füperpo fitionenó fit magnitudo,quz ante zoncrat,ncq; aliquid habens par—
tés.vndeex füperpofidone Tnec fir perlincam non fit magnitudo latitudine:cum nó fu, turnifr roc latitudinis , fm qp eft linea 10diuifibilis, & fit fperpofitio fugerficierum non facit profundum, Scquia puu£tus eft indwuifibilis in omni parte,non facit aliquid hab£s partes: cótinnum hét partes. Et. comgofitio iftius fermoniselt ficf fectida figura. Continuum fitex re » exquarum continuatione fit magnitudo, & eft id quod hét par pel omne indiuifibile non fit ex fua cótinuatione magnitudo, aliquid habens Taned cum pd nuatur, gif continnario,& cóti tio cius nihilaliud eft füperpofitio:ergo continuum nó componi ex induifibili.& hocintendebat,cü dixit: qii continuum habet partes diuerfas adinuicem.i.& füperpofttum non habct parves.D.d.& diuiditnr in huiufnio4i partes, &c.i.&c continuum diuiditur in hmnói partes,nó folummodo in mente,fed in. loco:aut intendit non in qualitate, fed in quátitate. Et, cum deflruxit continuum componi ex indiuifibi libus fm continuationem, aut conti fuaonem aliquis proteru*pofdicere illud componi ex illis fm. confecutionem , incaryit deftruere. jftá modum compofiuóis, & dixitz. Etimpolt eft & vi 'c5fequat plídtum. &c.& ifte fermo €t com| niturin fecüda figura fic. Etconfequéa ancilla, inter quz nihil eft vnigencum: fed inter puncta,& ina fla (empereft aliquid vnigened, f puncts,& inftátia:ergo? cótinui non componitur cx fequentibus.&c. & declarabitur gj Tter quelibet duo puncta eft linca ex hoc, quia pfict* non
* abend Eus] eunexg—
Libet Sextus
non cStiguatut cum puncto.& hoc. declarat cf ex partibus ifhus fjllogifmi,&ex hoc q» puncta impolt vt feparentur a linea.& hoc ma. nifeftum eftex hoc pücta (unt vl tima linez.& deftruxit illum modum ad cófitmádum. qfá notum. eft per fe p cótinuum non cóponif ex conequentibus tri:quia confes ExCR (antnon contigua: inter illa eft aliquod hi ned, &imgolccit vt vn(í fm cótiguationem. componaf*x diuerfis in fpecie.& & impole eft imaginari g inter confe uenna fit vacuum:qrn vacuum iá um eft . & euá iftud vacui aut eft indiuifibile, aut diuifibile:ft diuifibile tc illz partes indiuifibi- Jeserüt vlnma eius,& tunc contigu um componctur ex vacuo:fi antem. indiuifibile, partes funt indiuifibiles,& tüc ex eis non fit diuifibile. Ampliusautem diuideretur. inindiuifibilia, fiex quibus cft * vrrung,inipfa diuiditur. fed nullum eftcontinuorum in im partibiliadiuifibile.nullum aüc aliud genus poteft effeinter püü cta, & inter ipfa nunc, (i.n.erit, manifeftum eft «aut diufibile autindiuifibile erit. ,fi divifu bileautin indiuiflbilia, auc in femper diuifibilia. hocauté eft c6tinuum.Manifeftum autem eft & omnecontinuum eft di uifibilein femper diuifibilia/fi eniminindiurfibilia diuidetur, erit indiuifibile indiuifibile tà giés.vnü enim eft vlrimum con tinuorum,& tangunt, e. Et etiam fi ita efet tunc diuideretur in indwaifibile , cii inilla,
248 ex quibus tur, vrrimque TV diditur . fed iam declarnimus
mullum continuuom diuiditur
n aliquod men babens partes . e^ smpe[&bile eft vt inter bac duo fit
Part 62
sedium genm.res .n.ell aut indi ifibils aut dimfibilis. fi diuifibilie , aut dimiditur in indiwifibile, aut n dwifibile femper.ey boc eft continuum.Et manifeflum ef endi ad emne. centinuum diuiditur femper in difibile.continuum.n.
ff dimiditwr in indmmi[ibile, tunc tn & diwifibile continuatur cum indini
Jfibiliqueniam partes centitswrü fne contimue 77 [nnt nmm.
Heceft quafi alia declaratio fup hoc,q continuum nó componitur. ex ndiuifibilibus ife declatatio nes funt quafi abundantes.& ipfe,
eeditex hoc ad declarandum cp d &nuum diuditur femper in diuifi bilia.Et dixit:Et etis, fi ita eflet, &c. A.&,cum etiam. manifeftum eft fi continuá eflet compofitum exin. diuifibilibus, tíc continuum diuideretur in indiuifibile.i. tüc diusfio cius perueniret ad partes indiuifibiles:cum oé cópofitum dimdatur in (7
minima corum,ex quibus compo- vor, & in.
nitur, & hoc intendel
icum dixit: mnia co.
ci m illa,ex quibus cóponitur, &c. rex qbe Hi qium pofüerim? duas ares, Ims quarum vtraq; componitur cx dua jeu.
bus parribis 1ndiuifibilibus, tunc vira; diuiditur f indiuifibile:cum illa,ex quibus componitur vtraque pars,in illa diuditur. Et, cum induxi fyllogifmum hypotheticum, in quo diat qyfi ita. indein
G duxitcategoricum.ad probandum. con(zcutionem in hoc fjllogifmo, ánquo dixit:cum in illa, ex quibus componitur ,&c.deftruxit cólequés ad cócludédum oppofitum przocdétis:& cft p cótinuum n6 diuidit in indiuifibile, & hoc fecitinnuédo
ifta (unt manifefla ex przdictis. E dixit: fed iam declarauimus » nullum continuum,&c.i. qr,fi di- Wideretur in indiuifibile, Ter bile haberet partes: & cunc illu retur indiuifibile, effet. dmibi .Et,cum dixit. continuum non diuiditur in; indiuifibileji it
H clarae pex hoc fequitur,vt cótinu um diuidatur femper in diuifibile, & dixit: & impoffibile eft, vcinter hzcduo fit medium genus,&c.i.in ter diuifibile,& indiufibile. D.d. qf res auteít Ídiuifibilis, &c.i.qii omnis re; neceflario aut recipit diuifionem,aut non recipit.&, fi recipit diufionem ficut eft difpó in có
tinuoaut duiditurin indiuifibile, aut in (emper diuifibile.D.d.& hoc eft continuum, &c.i. & ifta eft de-feriptio continui (op eft iilud quod femper diuidirur1n diuifibile,vcap. tétex hocfermone. D.decla- 1auit qo fequitur hoc, ex hoc fermone,& iterauit ipfum , vt fit ma- [^ manifeftum,& dixit: Et manife im eft ctiam, &c.i.& manifeftum. eftex fermone pradi£to, cá pofucrimus q inter illud,quod diuiditur. in iudiuifibile, in diuifibile,nó cft medium, omne conunuum fem per diuiditur in duuifibile.qínfi diidatur in indiuifibiletunc aliquid indiuifibile conuguatur c aliquo induuifibili.qin conunua fünt contigua:& declaratun cft q indiuifinon conüguatur cum indiuifi-
bili,quia contigua füntilla,quz ha bent vltima alia a f£ : vnde apparet qp funt diuifibilia.
Eiuídem autem rationis eft & magnitudinem, & tempus, & motum, idiuifibilibuscó^ poni, & diuidiinindiuifibilia, aut nullum,
, Et ratio eadem efl in. dine, tempere C" mete Te nian funt compofita ex indsmfiba. libu,cz' quod diuiduntur ndiui-.
de fübilia,aut quod nulli. cori € tale.
DicicEtrano eadem eft in hoc, in tribus fpecicbus continui.£ i ma ' tudine, & mo tu,& tempore.qi lud, quod contingit in aliquo eorum, contingit in reliquig.f qufi vnum fuent indiuifibile, fequitur ve reliqua fint indiuifibilia..compoft tacx indiurfibilibus,& fi fuent vn compofitum ex diuifibilibus, fequi turvtreliqua finttalia, Er,cum di xitquód eadem ratio eft in eis, ince pit declarare hoc eflc impoffibile in motu ad declarádum hoc eéim poffibilein magnitudine, & incaepit prius declarare q»fi magnitudo componitur ex indiuifibilibus,con. tingit ve reliqua fint talia,
Manifeftum eft auté ex his.fl enim magnitudo ex indiui(ibi, libus componitur, & mot?,qui huiuseft,ex zqualibus morb? erit indiuifibilibus.Vt, fi ipfa 2C ex ipfisa nc fit indiuitibili bus, & motfinquo DEF, quo motum eftipfum p,fuper dime fionem A 3C, vnamquamque partem habetindiuilibilem.
Liber Sextus
A. gtbe delerabitur ex ec e vabo.quonia, fima, coir ex indiifib "c me tus iflius etiam erit. ex Vg quonam,, magnitudo fcilietot BC, tempejta ex partibus indimifibilibus 1 B C , fiic motus perilla D H Z quomo webitur K,per logitudint 4 BC, M qualibet pars eim erit idinifibilis
149 Inhorum, librorum figuris hzcobfer- D abis.Quoties literas duplicatas, & proximas inuencris,p rima quidem rexcui fide- Mi (ecunda vero Auerrois textui deferuiet. vtin hac fübíeripta figura P litera, qua prt ma ef, & K, quz fecunda. Eodem pacto & fi namalteri füpeqofiam videbis, fupetior prímo,inferior fecundo aptablnar tex. tul.vthgura. 1. rextus E litera, qua (üpetion Sc Hquz wferior. fimiliter, & E F, & Z.Quz autem lhierz vnz tanum erunt, ex vtique, va ique rextui accomodabütur, Quód fi peculiare pro aliqua figura fucrit id ibi prope annotatum reperies,
Demonfiratio,robans quàdperiesmotwscorrefpendent partibus magnitudini,
zMcO! D idiuifibile.E.H Tdi
C — vulcdecarzieg fi magnitudo componatur cx indiuifibili, neceffe. eftetiam vt motus componat cx diuifibili, deinde,cum hocdeclarawrit, inducet impole fequens ex hocq motus fit compofítus ex fdi-
, tifibilisex quo declarabirar e neq,
Ci sin? magnitudo etiam eft cópofita ex1fus € cba diuilibili.& hzc eft eius intétio. Et mustb $2. manifeftü eíl fi magnitudo füendis" ritcompofita cz indiuifibilicp mo-
&. 9. & tusetiá crit compofítus ex fdiuifibi tis li.qi c& continuationis motuseft
i£ Ph. cbinuatio magnitudinis: & mo Moy melt squama nitudini:& ptes
FN ius parnb*iftrus.Enquia hoc é ma
A indiuifibile
B indiuifibile
C indiuifibie nifeftum per fe,contentus efl in hat deilararioc folo exemplo, & pofüit itudin£ hác 4 2 c,cópolitd x.
tribus maguirudinib? idiutfibilib*, "A Bc.S, cum ita fuerit, manifeftum eft qp motus per magnitudiné AC crit zquibsei: filt pattes par. tibus.ponat agiéficur diximorum. D HZ per magnitudinem 4 3 c :& manilitum j totus motus DHZerit zqualis magnitudini A » c, & partes partibus:erunt igitur tres par tcs motus H p z zquales tribus par tibus magnirudinibus 4 » c : & par tes A Bc Íuntindiuifibiles:ergo par tes ues D Hz füntindiifibiles. &
Phy,cá có.Auer.( 11 fic
G ficerit pars D zqualisparti a ,&n i 3,& z parti c. &,quia magni- Poidines fun Idinibilz nor etae duifibiles. Er,cá declarauit qct magnitudo fucrit compofita cx indiofibi i monu erit oópolimsex ?
etiam erit indfuxfibilis.£.x. Siigiturprzfente motu, ne^ ceffe dimosei quippiam, f snouetur quippiam, eft adeffe motü, moueri ipm erit RI ex indiuifibilibus, Per A igitur motum eftipfum P, quo D mo. tü eft motu, p vero, quoipfum x,&ipfumcfimiliter, quo r. Ssigitur nece[fe eft , cum motw fuerit ,'Yt. aliquid moneatur. €y' cum aliquid mouetur, "vt mo- 3s fit nece|Je efE Ye moriá fit com. pofi ex ndis fibili. k igitur moetur, per A matu Der per Beta Her per C fimiliter
€ metum. fü Com poft cum fucrit mo*, I necef vemos am po üeratq» mota quz funt füper ma gnidibem indiuifibilem, p» di uifibilia,fequitur vt ifi motus indi tifibiles habet rem motam.nam. omnis motusíueniturin moto.&, quia ifli morus funt indiuifibiles neceffe eft vt res mora fit indiuifibi
Inpofe£ fis impoffibile enim eft vt moti fir T. m93 maiusmom. Eriduxit hác fermo
nem in forma fjllogifimi b;
tici,&. dixit: Si igirur, &c.i.f igirur necefle cft,cum fucrit motus, vt res mota fit: & pofüerimus motus induifibiles per magnitudinem indi
uifibilem: & res. sion belt rialor motoneg;. tudine, p quam moucmur ecce eft vt tes LEN pü mo fit indiuifibilis.ex quo fequitur vt mota compofita,fint com ex indiurfibilib".(-mota nó primo. D.dedit exempl , & dixicx igitur mouctur,&c. x igitur, quod eft res mota,mouctur per A Tdiuifibi le,qi eft pars a c, motu indiuifibili, quí eftparsp z.(- motu p,& mouetur p. z3,quod cft pars magnirudinis motu H,& mouetur per partem indiui fibilemquz eft c, motu indiuifibi- Iisquodet z x. igitur quod eft res mota,ncccffario cft indfuifibilis: Siigitur necelfeé id, qid mo, uetur alicüdealiquo,non fimul mouetri,& motü e£, quo moue^ baf,qi mouebatur: (vt, fi The basquisit, impolt eft fimul ite Thebas & iuiffe Thebas: per A igitur impartibile mot éipm. P,quaten?p motus aderat. Qua re,fi pofterius quidem trafic quam tráfibat diuifibile vtige' erit.cum.n.tranfibat, neq» quie fcebat,neqs rráfierat, fed in me^ dioerat.Si aüt fimul tranfit, & tranfluit,id quod proficifcitur, | cum proficifcitur , profecti co erit, & motum,quo mouetur, Si igitur. neceffe eft m moto de "ybi in Vbi, vt non imfemul moueafur C7" iam fit metum adillud, d qued meuebatur: "yerbi gratia eim fé aliquis ambulat ad aquam ciuitatem, ienpe(abile eff "vt infimul ambulet ad illam cius. tatem ,C* jam ambulaut ad illam cmitatem:eo meto k [d
Liber Sextus
B fpatium A , quod men babet par- Loire nir Ergo nece[fe efl, fi motum non per. vtanfit [atium mfi pefquam mo wetur per sind ,vt fit datio.
MfiNPS, eeft vt e igupukip A M A pti opener
ertranfire , €27. 'anfifte, oed dm ltr
p embulaut, 77 peruenit ad iliud , quod intendebat , (g^ snmeuebatur. d illud quo mouetur.
Pei (€, &c.i. fi igitur necefle eft vtin of moni de loco in locum , vt. non infimul moucat, & perficiat motum, pueniat ad locii,quo mo ucbatur,dum mouctur: qfi motus inuenitur, ante] motus perficiatur. Etcfi pofuit q impoffibile eft vt 1es mota moucafinfimul,& qj iam. pfccitmotá.(.pin codé inftáu funt vera hzc duo: nam inffans,in quo mouetur per magnitudiné, eft. da ab inftát;in quo perficif motus:dc ditexéplum de hoc:& dixit.v. A.qfn inftansin quo d£ ami ^ eitaliud abinftanti, in quo df ambulafic.Et,cá pofuit hanc propofition&quz eft manifefta per fc,con iungirci propofitioné, quá inccnde
, ceficeft
250 bat deftraere,& dixit:&in moro x, D &ci.& cum dedaratum eft qj im-
le eft ve res mota infimul ptran-
fpatium, & qiam pertranfiuie.
ifm,& fuit pofitum q; motum x, quod eft ídiuifibile, per (patium A, quod eft indiuifibile)hét mocfi cxi tem.f.z,qui eft pars motus p H Zer go. eft vt iftud fpaniá fit di- Ur(ibile quod eft contra pofitum:ez.
impoteeft vt motus induifibilis E T fpatium indiuifibile.Etcum Core (adum Ascot uetur ium A5 €,
fidi ex ragnadinibusindiuif [m
bet motum. tem A indiuifibilem,St pota as dicere, qp x non habet motum exi-. ftentem,nifi pertoram. magnitudi ncm, non per partesiinca pit declarare qy cum fücrit motum per magnitudiné fequi£ vt habeat mo tum per vnamquáq; partium, S di xit:qifi dum mouet c.i.& necefle eft vi morü rhibern morü exütem. vnamquíq; i partium iniibi quia motí x, dá mouef pillud fpatium,quod eft 4 s c,imef vtquieícat in vnaquaq; ilpartium,fed neceffe vt moueat F p vnamquáq; carum. motum.n.dá mouctur,non eft in eo cx quo,neqs in eo ad quod, fcd ficut dixit, inter nis Pam declarauit y motá Mou, à indiuifibile per vnamquáq; parci Mori iediuiibilium facit morum, liit; Posti Etfi ffimul,&c.i.fi igitur iftud mo- quo, neq; tum mouebatur per. inamguamq: Teoyadq. iflarum prium indiuifibilium,ne id 'm hoc, q vnaquzq; earü jte fit indiuifibilis, vt infimu! pertran id& s. ph. fcat,& qp iam rerrranftuit. m in- f4& 62. ftansjin quo df ipfum peitráfire cá fitidé c infláti,in quo d£ ipm pu IL. ij. fiuiffe:
G fiuiffe, c hoc fequif neccffario pp. hocgp magnitudo, mor" füntindiuifibiles. D.induxitinopinabile,
eftin hoc,& dixit:Et,fi infimul,
.i.ex quo fequit vt ambulás dica tur verc iam ambulaffe in loco, in. quo ambulat, &in loco in quo ve- 1e dr iam ambulafle, dicatur vere ambulare.& fic mot? exus eritociofus.qi&,fi homo; quando ambulat. d balneum,eft in balnco, moj*ci* eftociofus:& (imihtzr, fi ambulat ad balncü,quando eft in balnco.
RH Si vero pertotum A 5 c mo^ ucaturaliquid , & motus, quo moucetur,cít D Er, peripm aüt Aimpartibile nihil mouc£, fed zootum eft,erit vtiqs motus nó ex motibus, (ed cx mométis,&c motrumzffealiquid noninotü,
uvwidewo A. n.tranfiuit nó tranfies.quare mua eritaliad trafüfe nüdjtranfies,
hoc.n. tráfiuit, nó tráfienshoc, Et fi aliquid mouetur per [afil A BC metus quo meuerur eft DHZ: ed nibil mouetur oino per Y aliquid qud non babet partt, c7* efl pars at fed iá mouebatur: mo fus igitur erit cüpofitus nen ex mo tibus,C7" aliquid nowetur : €7* 1&4. sneuebatur ab [o eo , quod (emper smeuebatur:ia.n . pertranfiuit per [patina ab (a, eo, quid fit ens. erit igitur quad iá ambu lauit abf, eo, quod in eí bera am. Bulabat.iam.n.ambulauit per hoc faim d to quod fiat. ambn mm boc [Patio-Ionsni, quod inmatum eff moueri.
Cum induxitimpoffibile ,
|uitur ex. morum indiuifi-
bile habeat moi vnáquamq; partum indiibilum s duerérius forte nó concedit hocJlicetiam declarauit ipfum, inccpit inducere Tpofüiiles quodfeg if, fi nó fuerit motü per vnariquiq; earum,& eft illud quod fequitur ex ipfa re.cótin gitn.ei, vt motus per magnitudiné indiürfibilem (it compofitus ex fini bus motuum, nó ex motbus:& eft aliud impolt:aut cócedit q» mouet per vnamquág; partium: & tüc có tingit impoffibile predictum, & dixit:Et,fi aliquid mouetur per fpatium.&c.i.Sfi pofücrimus qj aliqd indiuifibile mouetur per t:t.im fpa tium A B C,abíq; co, q mouebat vnamquamq; partium induifibilium A sc, fequitur vt motus pet hanctotam magnitudinem fit cópofitusex motibus p Hz. D.d.fed nihil oino mouetur, &c.i.&,cü mo tus per totam magnitudinem. Ane fuent compofitusex motu, qui eft per magnitudinem A,S per magni tudincm z,& pcr maguitudiné c:& nihilomnino mouct per aliquid, juod non hét partem,íed non vere t deillo.qnod moucfin vnaquaq; iftarum partium indiuifibilium,ni fiipfum iam fuiflc.i.perficere motíoicquicre nó moueri , ex quo fequit vt mot*,qui eft per. itu dinem compofitá ex indiuifilulib*, fit compofitus ex vltimis motuum, 1óex motib* fed ex quicib?.& fm hoccriraliquids iam mouebg mrab(gien juod prius mouctur. Erint& ioc,cü dixit. S ericali juid motum, & iam mouebatur, c.i, contingit.n. in moto per mairudinem 4 1Ddiuifibilem vt mo caf
Liber Sextus
À vesturperillam abfq; eogpinalia hora ieradiplam M Pinduzit exemplum impoffibilitatis in hoc, & dixicerit igicur aliquid, fequi. ur.n.ex hac pofitione vt fit aligd,
juod iam ambulauit per aliquod fium abfq; coq in. T iqua lora eflctambulans ad ipfam. quod cft valdc impoffibile. D.d.£ed in of qd ánnatum eft moueri,&c. S hoc neclic eftin of quod innatü eft moueri.f.vt non vere dicatur giam eft motumynifi poftquam mouetur. f.
B 9 hoccit inopinabilein omni, qd innatum eft moucri.f.dicere qiiam. e(t motü,ab(a; coq» pn* moueba£.
Si igiturneceffe eft o&, aut qe fcere, aut moueri , quiefcit fane in vnoquog eorum , quz funt A2c.quarecritaliquidqd cóti nuequieícit fimul & mouetur, per totü.n.A 8C mouebatur,&c quiefcebat $m quamlibet par^ tem, quare & per totum.Et,fi diuifibilia quidem p x r motus funt,motu prafente, continget vtig non moueri, fed quieícere,
C fin vero nonfunt motus,motü nonex motibus effe,
Si igitur neceffe eft quolibet, eut yt fit. Lu ut Yt moueatur fequitur vt fit quiefees im'vna. quas, partium A B C. ex que fequitur vt aliquid fit infimul cont sue quietum , C7" meueatir. quomiam eft metum in toto [atio t B CC" quiejcens in Ynaquaa, par tium erge eft quiefcens in teto.Et, fipartes metus D Ht Z indifibi les fant metus pofabile eftt mo
25t fus fit, eo" nibil mouetur , fed e D quie[cens.e* fs non fuerit. metws, pofilnle efi vt motus mn fit compifitus ex motibus. Hiccon| t przdicta, & vult inducere impolt, quod fequitur ex ofbus diuifionibus qbus vfus eft in ioneciusquod motus fit in diuifibilis, aut compofitus ex diui fibili. Etabbreuiatio iftius fyllogif. mi eft ralis. Si ofs res necefle eft vc fitaut quiefcés, aut mora,tunc mo tum x indruifibile per fpacium A c,quorum vnumquodg; eft idiuift bil aut eft motum p vnáquamq; parium ^ BCyautquiefcens, & fi x E. lam eft motum, tuncimpole eft vt. €. ff qf aliquid fueritin t diuifibili,dr i$ efc motum , ex quo fequitur vtaut infimul moueatur, &iam cft morum, aut vt fit moti, abfq; co, quod prius mouebarur.& totum hoceft impoffibile. Et,fi nó fuerit morum in aliqua hora p vná uáq; partium A » c, necefle eft vt i quiefcens in vnamquáq; earü. qf, innatum cft moueri, € non Q4 £fnamouctur,etit quicícens, & fic mot? ti mouepermagnitudinem A 5c cft com- th& non. pofitus ex quiete:& erit quiefcens f ^. y tota magnitudine,cum eft quiefcés r,ceiir, in vnaquaque partium . fed pofitti ve qeícit eftipfüm mouen per toram magni tudinem.quod eft inconucnicns. Etcum declarauitimpolt, quod fe juitur ex hoc, q motum fit quiedens vnaquaque partium magni tudinisfdiuifibilisdeclaratimpole, qd fcquifex hocsp fit motum, di xit: Etfi pares motus D Hz, &c.i. impolecrit,vt motus fit fine moto. impolt.n.cftvt mor moucatpin diuifibile,& vit per zquale fibi, c Hj fue
G faetit diuifibile, nedum cum fueri indiuifibile.&, cum non fuerit mo- «um,erit quicícens, D.d.pofe eft vt fit motus compofitus non ex motibus,fcd aut cx quietibus aut ex vli 3nis motu. & totum hoc eft poft, Ecet derart eonquens in hoe
logo quem. imo pofuit,dip^ eben beo Portdui fibilis, o moms erit indiuifibilis.i 5 ofimser indim(biioóclufiop i iris, &. ii DuieRdec.
Aibenis Etifte (emo componitur zio
set edi EA ipindo fae mus it PF. indiuiübils morus ecc dinifibilis Secundusautem eft, Q uód,(i mot* fucrit indiuifibilis, motum erit indiuifibile.Teruus vero eft,Q uód,fi motum fueritindiuifibileunc mo
dimifibile.er" fi tempus ni quo iL. Indmouetw per fatum 1 füerit dinifibile , tunc fJatium, quod. efl part La serit du fibile. Cü declarauit o magnitudo n5 eft indiuifibilis: qi fi fuerit indiui fibilismotus crit indiuifibilis : &,i motuseritindiuifibilis, motus non rabitut & cx tpe ctiam.f.q» cum fue. rit pofitfí q» magnitudo eft ídiuifibiliscontingetin cempore illud, contingitin motu.f vt fit indiuifibi leexquo accidit vt non fit veloci, & tardius, vt poft dicet Et hoc inz£- debat,cum dixit: Et ad modá,&c.i. &ficut cotingitTlógs tu fi lógitudo fueri bilis, fequitur vt mot" fit indiuifibilis frr. cSngitin lógitudine X tpe.f.
tum infimul i$ eft morü,& moucf, lon;
ant mor'crit cópofit*ex quieübus. Perindeauté neccffe eft, atq Yongitudo,motufg, indiuifibi, leeffecempus,componig: ex ij fis mmnc,& his quidem indiui! bilibus.fl.n.omnisdiuifibilis €, in minoreautem tempore eque velox tranfibit minus, diuifibi le erit& cempus.fiauté tempus diuifibileeft, f quo ferturaliqd pet 4,& a eric diuifibile, Et ad mdum long itudius ,ey* meti nece[fario fequitur "vt tepue. Jit indiuifibile, e7* compofitum ex nfl antibus que funt indi ibilia. fé agitur boc fuerit dnafdile,e il eff equalis velocitatis. pertranfit in minori tempere per
sins [atium , tunc tempus erit.
gitudo,per quam eft mo?, nritdihals lis fequit vc tépus & fic. Ydiuifibile.i.c5pofitum ex inftanti busquz füntindiuifibilia. Etcum narrauit y cum magnitudo fucrit. eópofita ex iudiuifibilib*, fequitur yttempus fit cópofitum ex indiuift bilibus fcorpit declarare qo fequi turp fi alterum fuerit diuifibile,re | liquum erit diuifibile , qi hoc deelarato Jedarabitcontrarium,& d. fiigitus fueric diuifibile, c.i. fi ipe mágnirudoger quam eft mor,fue ritdiuifibilis,s: € notá per fe, illd, inod eft zqualis velocitatis li ptr it p aliquá magnitudin£ in aliquo s necefle eft vt pettranfeat p quá di pactiir magniméinis inquo. ilius temporis. qfi, cum magni mudo foedus nece ell v tépus fit diuilibile.nà;cá pofüerim* magnitudinem diuifibilem, p quí mouctar idem motü in aliquo tpe,
Liber Sextus
A poleeft vi moueat per medictaem. Mlius f medietare illius temporis: & fic tépdiuidetur neceffario . Et, ci dixit:& illud, quod eft zqualis vclo iatis pertanli Sc incadit cóuer fum.f. grillud,quod eft zqualis vclocitatis perzranfit fpatium minus jn tempore minori . & propter hoc verificabirur qp, cum magitudo ditiditur. tempus diuiditur. Etforee erazcrror in fcriptura . qff in libro Alezan.inuenimus loco iftius, & in minori zqualis motus petriáfit mi musi&in minori magnitudine il-
B lud,quod cft zqualis motus, prran fitptempus minus ,. Etforte,cum. declarauit qs cum magnitudo fucnritdiuifibilis, tépus erit diuifibile, declarauitetiam conuerfam , quod intendebat. com tempus fucrit diuifibile, magnitudocrit diuifibilis.& hoc manifeftá eft ex hoc.qim, cum motum,quod e(t zqualis vclo. €itaris, mouetur pcr aliquá magnitudinem, cum druidit tcmpus, diui dit magnitudinem.S, cum declara. nitqy tempus fuent diuifibileema. gnitudo erit diuifibilis fuit declaratum g.(i magnitudo fuerit indiuifi
€ bilistépus crit indwifibile.qifi deftructo confequenti fequitur oppo fitum przcedentis.& in hoc capitu Jo intendebat declarare habitudinem,quz cft inter fpauum,& tcmpus.ficuteft difpofitio inter fpaud, & motum.
Addisifaem mernitadinis fequi dinifio Rem temporis, Cz» econtra. m
Cap. Voniáaüt oís magnita. doin magnitudines di. uifibilis eft :'(oftenfum
252 n.eftq;impole eft ex Idiuiduis D aliquod continuum effezmagni tudo aütois continua cft:)necef fe eft velociusin quali tempo remaius, & in minori zquale, & in minori plus moueri: ficut definiüt quida ipfum velocius, Sit. n.ipfumjin quo 4, eo, t quo 2, vdocius.qm igiturvelociseft id,quod prius mutatur,in quo tpeipfum A mutatü eft abipío cinijpfum p,veluti in tpe FG) in hocjipfum » nondü eritiux^ taipfum n,fedcitracrit. quare inzquali tempore plus tranfit E. ipfum veocius,
Et ri ois magnitudo eft diwifs kr 3n magnitudines:ná declerati eft quod impoftibile efl vt mautu pun ex indimifiLils
u5:£7'o15 magnitude efl cornua: neceffe eft vt 'velocum im aquals t& pere cmotu tardieri per maim, € in miner) ttpore meueatur per IAIME CT" CELAII IA miners tepore. per quale: vt quida determinant V melocius. Sit igiturz A velocins qu. quoniam velociue ef illud quod €itius mutatur C7" tempus mutatur Ade Cin D C7 fuz Hr jun potefl in eo B peruenire ad. D : ergo in equali tepore velocim pertranfit per mas Datum.
H ij De
r1 ie, qued mobile veloci n Deswofratis,qued eem due e pa má mg
Literem K im Aserrois tantum comneuto iumanies,.
F*z "Tempus e.u
Mibi s.
33 — Cumdeclaranit o magnimdo, gnitudo cóponaturex indiuifibili S&iépus. confequantar fein diuifi- Fernaniftum bilitate. & f indiuifiLilitate, intédit do diuiditurin declarare cp per velocius & tardius, uifibilé:q non. C quz füntinfinitum in motappa-. bile,autidiuifibile. Et,c pofuit c retq tempus eft diuifibile,$q ma. ofs magnitudo diuidifin magniu gnitudo eft diuifibilis femp, € qui. din£ diuifibilé dixit & ofs magni sufert diuifibiliraem,a tempore,& | doeft c5tinua.i fequitur ex a magnimdine, aufert veloctatem | oJs magnitudo diuidaf in cótinui & tarditatem.f. [on velodifimá, Et,c(i pofuit qp ofs magnitudo diu quo nihileft velocius, & tardiffi- ditur in cótinud , loco fcedentis iu mum,quo nihil eft cardius, hoc fyllogifmo induxit cófequens Etcum omnis magnit & dixit:neceffe eft vt velocius, &c.i turin magnitudinem .i.diuifibilé —&,cum. magnimdo diuiditur fem- D.d.nam declaratum eft, &cideft. perin diuifibile,& vempas fequita qn omne compofitum diuiditur vtvelocius S tardius fit, vt quidam ax quibus componit & eftdecla. determinant. velocius.n. dicitur u fatum qimpolecft vtaliqua ma- refpe&tu tardioris: & eft illud, quox pe
A penranfitin tempore zquali t£ T persunfims ttdiors maiora tium: immo it masc in minori tpe,& & pertranfit le. Ecimédobat per hoc. ci velocius. habeathastusdifpoffeoncs, mani feftá eft qp pertranfit fpatium , per quod mouctur tardius, in minori
tempore, & infit tardius in t£pore equali mom veloci
e quali mom y bd minus. fpaium. Siigitur magnitudo non diuideretur 1n rem diuifibi Jlem,non effet poffibile, cum velocius moueretur per magnitudiné indiuifibilem in aliquo tempore,
B vt moueretur tardiusin illo tempo re.qfti tunc diuideretur illud,quod n6 cft diutfibile: & fic deflruererur definitio tardioris: &eft quód moetur in temporc , in quo mouetur velocius per Ípatiti minus. &, cum. defluif definitio tardioris, deflruet tnrin tem| juali per maio: nem tardioris,quia intelligifex definitione velocioris,& dixit, moucturin minori tÉpore fpatium majus : vt appareat ex co magis p,ctf minori mouetur p fpatiti
C mas, quíto magis moucbitar in
o per fpatium zquale.Et,cum de-
elarauit. d ipd magnitudiné
efle compolitam ex diuifibilibus, verificabuntur definitióes quibus definitur velocius & tardius, inccc-
Lon velocius peruanfit in zquali tempore maius fpatid, & diit ágitur A. &c.i. ponantur igitur.
mota f. A & 2, & fit A velocius »& moucatur per fpatium c p.&, quia velocius f. A,peruenitad p in mino si tempore, quá tempusjin quo per
Sextus 153 uenit z,quod eft eerdíus, od eft vc- D locioris translationis , fit fioc tépus. zH.&manifeftum eft gin hoc cépore n6 peruenit tardius de c ad n, s o necrfiano moucbit p minus fpatium, 3 fparium c p. fitigitur c ego vebcseliluiquid em mouetur in equali tem]
[ken maius, 3 ardius Td fpei minus. Ft, cum declaramt hoc per. exemplá, incepit declarare & in minori tpe mouctur per maius fp tium: & eft (cunda demopftrauo,
At vero &in minoriplus.In quoenim ipfum 4 fuit iuxtaip E fum D, ipfum s tardius exiftes eritiuxta E, ergo, quoniam ip^ fum Aiuxta ipfum D fuit totof tempore rFO,iuxta ipfum H erit in minori ifto , & fitin r k. ip^ fumigitur CH , quod tranfluit ipfum A, maius eft ipfo c x.tena pusautem, quod eft r x, minus eft toto r o. quare in minori tranfibit maius, —
Et etid mn mineri tempore pertrit mai. Ponatur igitur quod
mtempereyn quo t «d Dprten, 2 pude] din, ad i K : C7, fuia LA peruenit ad D jn fete tenipere Z Hperuentim ergo eim Ad T erit vn minors tempere . fit igituritempere Z L: B gitwr perrrenfe cx jntempere ZH, € ot perirdrfit CT WZ L, erdfeillnd , quad pertranfit uat, eit manut quam C K . et tempu Z'L, efi minm, quam terzz L a y mineri Gpore pertrafit naims Demoa-
Phyficorum Demonftratio, quód mcbile velocius pertranféat maiorem matiitudium inwmimori tempore , quam tardius mobile. K. L Tempus
G. H
z& — Vultdeclarare & pei exempium. I qfío fequitur p omne velocius pertranfeat in minori tempore fati 3maius,ponendo o velocius eft A.& tardius 2.& velocius mouctur plóguinem CDintemporc z H. tarjus igitnr, (3 peruanfitin hoc tépore dimcnfioné minorem, jc » . fitigiturc x. & ponamus igitur: locis, quod mouerur pe logi aioréc x minore c p . & fit. Jlógiiudo c x r. manifeftum eftigi terqp pertranfibit illàm in minori tempere, d tempus, in quo pertran. fiuittorum c p,-tempus z R.fit igi t:rhoc tépus zL.crgo a vclocius gereanfitin tempore z t, gd eft mi sempore z 4,fpatium c x r, qd aius in fpauo x c, qd pertranin temporez L H, ma- :hoc intendebat declarare, c &cigo puentus cius ad r.&, cii inté.
dit pucr. ^ ucc ad qd eftpofiit iter x,S& Djita, nitudo c x fit maior x r& Edi: D, &puáfit* eius i illa cririn minori tpe, q fit té pus;in quo velocius pucnit de c D& tardiusde c. ad x,& fermo reftduus eft manifeftus, Etex hoc manifeftá eft, c: neceffeeft vt magnitudo diuidaf fp in diuifibilia : quéadmodü;cíi fuerit pofitii p magnitudo cft talis, fequi vt velocius , & tardi finttalia , Sed pría cófecutio eft cófecutio fcedétisex pofteriori, Secunda vero eft pofteriorisà pricri. &i6 in hac declaratione non cft contratietas, vt exiftimant quidá . Manifeftum autem eft ex his & qjipfum velocius in minore tempore tranfibit zquale.Quo: niam.n.maioré in minori ttanfit, did, qd tardius eft, ipfum. eit
Liber Sextus D
4 4 autem £m féápfum acceptü in quprofi illad aD
pluri tempore maiorem mino^ 5p. er fe, tunc pertranfibit. Fevteam, queeir eadein miam rape 1.0, maius vtig;erittépusQn, Te ud tempus, inquo petrifiit ánquo zx tranfit, Gitempusq Pun ur Y. 2d f dc s,inquolineam t o.quare fi t um. Y. £. quod f) " pusQRminusefttemporeqy, £M ef longius fate r. N,etteinquoid, qd rardius eft,tranfit. pui Z Hym quo pertrafst atium. lineam 1.0, & tépusqs minus LN,f maus tépire Z Q , inque. eriteojin quo QY .namzempo. pertranfit atium LM : ex que Tea minus cli quod aücmiz fequtwr ftem V 2 Q, furi mi moreminuset ipfum minus rz pr in io trus
Part 63
B tur per zquale. pertraft atium L.N wi z r fie
Et apparet etiamex boc quod. sinus tempere Z Fr, quonam eft E, yelocime in minori ttpere pertran, vHhut tempire Z Q. C7" qud cit Jit fpatium eguale. Quoria , cum. einus eminere , efl etiam TAM pertranf fpatium longi in mi. ergonece[fe eff t moueatur int& seri tempere quam fit tempw,en. pereminori equaliter -
Demonfiratio, qebdrollewloins mena prequalon mupiitsdisem io
minori tempore , quam melsletardius . QZsE Tumps RQ Y.H
€ Vult Étdeclarsreg velocius per 33 tranfit in tempore minori fpanum. «quale.Qif,cá pertranfit in. Mp 3inorc fpanum maius, d illud, qd infic tardius, [e eftvtptranfeat fpatili d pertranfiuit tardiusin minon tempore, j tépus,in quo ptiáfiuit maius fpatium:X qd eft minus minore,cft minus neceffario.Et dixit: Qf c ptranfit,&c. i. qfi, cá velocius ptranfitlongius fpatiü in minori tpe, q tfs, in quo puanfiuit illud tardius, vt declara-
tü eft, tunc, cá velocius accipitur gH fe, fücric confyderarft qo A virunq, fpatifi, f.fpatiü,qd pertran. fittar. "s fpatiü, idt maiusil
Tofm q velocius pertrífitin mino fi tpe,tunc pranfibit fpatid, qd eft naiusin rpe maiori tpe, in quo p-
tranfit fpatium breuius, f.per qd smoucbatur tardius. &, quia maius iftórd duorá téporü eft minus tpe , jn quo tardius ptrarífic illud fpatiü terminatü, niapifeflii eft q» minus tépus tpe marori,& eft illud , f quo peus it velocius breuius fpatid, f. [patium,p qd moueftardius, € minus multi; tépus, in quo pertran fitillud rardius.D.d.v.g.&c.i.pona Vrurggitur fpatium 1 x, longius fpa. 3o LN, X ponatur tépus z &jin quo tardius pertranfit fpatium t. &,& té usz Q ,in qvo velocius ptranfit. [patium 1 M,maius,& minus , d tpusz n,vt prius declaratum elt Et, um pofuit cuo fpatia inequaliat pofuit q velocius mouetur p maio rélongitudin£m minori tépore d fit épus! quo mouef' tardius p minox? longitudin£, & accepit loco fpatij maioris 1 M, & minoris 1 N, & loco téporis maioris z H, & minoris z Q., dixit cx quo fequitur, fi
tempus z Q , c.i. fequiferpo,fi dépus z o, inquo velocius mouetur pmaioré. magnimdinéque eft ma. gnitudo x x,fuerit minus tpe z &f Magstudinen, Lp fatum ra, nitudinem, jum L9», vbpusin quo veloci 7 mouefper minus fpatium,f.1 N, & fit épus z. 5; fit minus multá, g térus, in quo tardius perrranfiuit hoc fpatium. minus:&eft tempus z & . quia neceflario erit minus tépore 2o ef idem motá moucturp minusfpatium in minori IS Y, in quo velocius Poe ypait » P uetur rardius,eft minus ne tpe in quo mouctur p matudinem maioré hac magnituine:& iam pofuimus q iftud tema pus eft minus tempore, tn quo tar« dies mouetur minort m: i inem: » [quo jusmo. etur os mágnimdinem eft minus multü,g tépus/ quo tardius moucf p hanc magnitudin£. D.d. fequitur igif vt moucaf in minori t£pore equalirer.i.declaradi eft ig? turex hoc, qp pofiibie eft in Ciori, vt pertranfeat fpatium equaleci, perqd vardius zone ih porc minori . & hoc intendebatur.
Ampliusautem, fiomne ne; ceffe quidem eftaut in zquali tempore,aut minori, autin plu ri moueri, & id quidem quod pluri,cardiusé,qdautéin equa ligque velox, velociusaüt,neqy que velox é&neqy tardius,ne qy vtigif equali,neg in pluri mo« uebit ipfum velocius,relinqui, turigiturin minori.quarene ceífecít aqualem magnitudi^
Liber Sextus
A'nemin minori tempore tranf, seid, quod velociuseft,
Et etiam , fi emue metum neeffe eft vt moueatur, aut im tépove quali eut moveri, aut n ma inicr meuetur in fEpere equali eff aquale in'velocita. te, C7 Yelocius mn efl equali Ye. hacitati , neque tardius, impofübile eib've velocius moucatur n «quái , aut in maiori tempere. ergoremanet yt'yelecius trafeat.
g minori tempere .
34. Heceftalia declaratioquod velocus peruanfit fpatium equale iv. minori tempore. & c5pofitio eiu dle
t ,quous alterum eft velocius vlquo, mecefle eft vt velocins pertranfcat. illud (patium, autin zquali tempo e vempori pertrííirus tardioris,aut. in minori, aurin maiori: (ed im-
vt velocius pertranfeat iilud in maiori rempore, qfí illud, mouetur in maiori tef pore, cft tardius: & fimiliter etiam eftim- € pole vt perranfzat illud in zquali Tempore: &,cum velocius non mo netur per illud fpatium in maiori sempore, neque gqt zio mouctur in rnmporc,
Moniam autem omnis qui. PR eft &inom, mi tempore ile eft mouc^ weri:otautem,qd mouetur,po teftet veloci? moueri, et tardi?: inomni t&poreerit ipfum velo, Ciusmoueri,& tardius, Hisau^ tcm exiftentibus , neceffe eft &
155 tempuscontinud effe.Dico au, D t£continuum id,quod eftdiui^ fibilein femper diuifibilia . tali enim fuppofito cótinuo necet^ fe eftcontinuum effe tempus,
Et quiaemnis mets cL in tí pere ev memni tempere potefl effe motwe : c" enne matum pof
Jfübile eFlve moueatur "velocims, et Lardim : ergosomni tempere eff notes tardior et yelecior . Et , C 1t4 fit neceffe eft ve tempus fit entusuum - Et intelligo per continuum dimifibile [emper in diuiflbile , contunium emm cum tals medo efi. pofitum , nece[fe eff €t. temp fit continuum.
Cá prius declarauit o» fi magni- tudo fucrit diuifibilis in infinirü,g» velocius & tardius inueniunfin infinitum , vult declarare econuerfo.
& eft illud, qdintenditin hocíermone: & eftqyex. hoc, 9 velocius,
& tardius pertran(euntin infiniti, fequitur o magnitudo femp diuiderur in diuifibile : & prius uit» fi magnitudo fuerit diuifibi- F lis velocius, & tardius erunt diui. fibilia in infiniti , quia diuifibilitas magnitudinis eft cá in diuifibilitate velocitatis, & tarditatis in inreddat d gna dem
iuifibihtatis: &
fa fona, ntermunt füiscaufis f.q, cum ponarur caufa, féqueur fignum & ecóuerfo : &ib incorpit primo declarare cófecutio nem figni ex caufa , deinde confecutionem caufz ex figno , & dixit,
Et, quia declaratum cft gp oIs mo-
G tuseft in tempore: & eft manifeftum per f pin omni tempore po teft efle motus: & omne motum aliquo motu ped moueri veloci illo motu poftto,& ncceffario cadet. inaliqua parte ils temporis: & , cum Boc lent poficum, qpinom ni tempore poreft efe motus veloior motu pofito, ita, q fitin parte. illius temporis : neceffe eit vt tépus fitcontinuum . Qf autemomnis motuseft in tempore , declaratum. eftin fermone dc tempore, quonií ánomni mor eft prius, pofleri*: & prius,& poftecius funtin t£pore: omnis motuseft in tempore. &choc declarabitur poft. &cinduxie hancpropofinon£ , f.q: omnis moausefLin tempore. & non eft contétus hac conclufione,quam iutende bar per duas propofiuones, quz,vt. vidctus ficium ad illam cendufionem .f. dicentescp in omni tépo- 1e poteft cé motus:& q» omnis motus poteft efíe velocior , & tardior. qf ex hoc fequitur in omni tépore poteit efft motus velocior , & tardior. fed quia potcftaliquis dicc- Te, ctiam fi con. us qpinomni tempore poteft cé motus velocior :
lfed Tie motus velocior cadet nó in omnitempore,fedin inllann: idco indigetconuerfione,f.q omnis mo
a Pigref- cus eltin tempore. a Etqueritui de. fioqua 4 hac propóne, dicente qp omne mof mou tum poteft moueri motu velociori t moue- füo moru Nam declaratum eft Ti mou motus mororü naturalium eft ter- Ydooon minatus in velocitate, & tarditate: ffibile eft v: fit velo
Soluo. pó qug poni£hic pofi zot. mo 5 lk! Ad hoc huté dicamus, ei mod, comne motum, fm q cft motum,
ileeft vt moueatur mota veiori fuo motu , fm cpeft motus. Etcaufa f hoc eft, qíü moruseft de cGtinuo,& velocitas, quz eft in mo , tu;eft fimilis druifibilitatiin conti- | nuo.Quemadmodum igitur diuifi ili ditin continuo in má: mitum,fimilier velocitas in motu. | jf , fi velocitas finirerur in motu, [s eft motus,eflet poffibile motum fieri in inftáti. S forte proprer. hoc dixit prius p omais motus eft Yoemporc. S fic ifta propó eft poffibilis per fe , impoffibilis per accidés,(.quia accidit moti, gd fuitin rebüs naturalibus, i. materialibus. Cum igitur coniuncta fuerit huic fimoni propofitio, in qua duders cobcludetur Tmpofübile fcieturg illud impoffibile non fequitur ex poffibili fm qp eft poffibi le. Et Alex. refpondet huic queftioni duobus modis. Primo q» corpo- 1A ccleítia, fm q» motuseorum eft voluntarius, poffunt moueri velocius, & fi non mouentur. modum boni poflunt mouen ad non bon(i, licet non inoucanf': Secunda refponfio cft gp ifta poffibili tasnon pendetà moro,fcd à motu. omnis brin fitus in aliquo moro poffibileeft, vc imaginctur alio motovclocior,& tardior,& hoc impoffibilceft in codem moro, cá motusomnis moticft terminatus, Nos aüt dicamusq heccftrefponfio Eudemi. & cft confydcrandum in hoc, q dixit corpra codleflia poffüntmouen vcloaus. Et, cá pofuit hanc propofinoncm, incorpit decla rare qo accidit, (i tépus & magnitudo fucript cópofita cx indiuifibilibus, vt velocitas & tarditas nó ,pecdantin infinit,& dixit: cótinud ES
Liber Sextus
A n.cum faerit tale, neceffe eft v tépus fitconunuum, ideítquoniam, cum continu ponatur huiufmodi,& vempus ctiam fuerit hurufmo di équirar vt tempus fitcontinudi,
Quoniam.n. oftenfum eft cp velocius minori tempore tran^ fibitequale, fitid quidé,in quo A, velocius,id aüt,in quo B,tar^ dius, & fitmotü id , qd rarcius eft, per magnitudinem , in qua CD, intemporer o, man;f-ftü eft igitur, qp velociusí minoi
gj Gp hoc, mouebitur per ean. magnitudinem : & fit mc in tempore r H. Rurfus autem, quoniam id,quod velociuseft, intemporerH luit totam lineam C D, ipfum tardiusin eo dem tempore minorem tranfi, bit. fitigiturin qua c x. Quo miam autem ipfum tardius, qd eft», intemporer Hipfam C K tranfiuitid, qd velocius eft, in
minori tranfibit, quare iterum
diuidetur tempus H. hocau, P"!
c t£ diuifo, & magnitudo c x di uidetur fecundum candem ra^ tionem. fi vero tudo, & tempus. & femper hoc erit,ac^ €ipientibus poft velocius tar^ dius,et poft tardius velocius,et o, quod demonftratü eft, vten tibus.diuidet.n.id. quod eft ve. Jocius, tempus , tardius autem longitudinem.Si igitur femper quidem verum eftconuerti, có uerfo autem, femper fit diuifio, snanifeftum eft quód omne t^ puscontinuum eft,
256 tam , cum declarauimm D
quid Yelecim per'ran[it in minevi tempere equalizer fit A "velocius, C7" B tardius, C7" meucatur tardis per men[aramC Dinttpere z Fi i manféilum efi £ tur quod. Yyelecius in minori , teropore mouelitur per hanc men. jeram. moneatur igitur in tempe pere Z T. Et etiam, quia velocum potrarf t in tempere Z T tetum patium C D ideo tardwa pertran
" urintempere Z T minas fpa , E
quàm fpauwn C D. sit igitur [)8 tium C K . Et, duta tardi jelicet B , pertransit in tempere Z T fjarium C K , ideo velocius per. transit illud in mineri . ex que [eitur Yt tempu Z T. sit diuisim ile . 7^ , cum fuerit diwifibile , tunc magnitudo C K , erit etiam dinisibilis fecundum illam pretionem. (7^ ,51 magnitudo fuevit divisibilis , tempu etiam erit diwfiblle. ey boc [fequitur [em- E per» 5i translati fuerimm de elocns in tardum , €77 econner[o nam Yelecius diuidit tempws, 7^ tardis magnitudinem Ef , Cm iflareflexio. femper eft vera em, cum hoc vsitatur , fewper [equi for diuisibilitas , mamfefeem eft quod omne tempws nece]Je du
Jit entium Dononfiratio
Phyficorum Dowonfitatio, quid foniliter diuidi tempus , Cv mepnitudo
EZ "Tempus
H. T G H
36 Cum pofuit o velocius pertranfi magalrudin£, quí. padafurrardust minori tpe, & qp tardius puráfitin illo tpe, in quo ptranfit velo- €ius magnitudiné minore magnitudine, quá peruráfit velocius, & qp velocitas & tarditas. luntin infiniti, conclufitex hoc qp diuifibili tasin magnitudine,& cpe jpcedit diifionct téporis à velocior má gnitudinis tardiori in infinitü.&,
1 cü diuffio eftin eis (emp : & hocé,
Defi& con conor necellc cft vt ma. Bini 5vt gni i& tfs fint continua. Et defeipdu Ern ic pondds qp tardius mo fei, ueturpaliquá magnitudiné rermi maüiin tye terminato, & o velocius mnouct per illá in tpe minori tpe,in
quo moucf tardius. velocius igif di
uidit Js in quo mouct tasdius.&,
€i polüerimus q tardius mouct in
boc je, in quo mouet velocius p il
V magnirudiné tcrminatá , nó eft
duliü q» moucbif p magnitudine.
minor£illa.& fi n6 tunc tardius, S velocius mouerenf in eodé tépore pgereandé maguirudiné , &, cd tardius mouef in tpe, in quo velocius peruáfit minoré magnitudiné, neecflario diuidet magnirudin£. Cá igit pofucimusq velocius mous pillà magnitudinz,per quá tardius moue£, peruáfit ipfam t in minoritpeq minus tfs d tépus, in quo mouet per illá magnitudin£.Etcá
füerimus ét qp tardius moucf in
tpe p illá magnitudin£,
mouet Tlocius, keccllario pw
itudinem. Auft.vütur in hoc luens, vtfit hoc magi: ifft & fermo eius in hoccít manifcft & intendit per rcflexionem hic, q velocius femper diuidit tempus , & tardius magnitudinem . & q» hoc eftquafi circulare, X reciprocum. Simul
Liber Sextus
A Simolautemmanifeitum eft & itudo oís continua .eifdem.n.& equalibus diui
flonibus & tépus, & magnitu^
dodiuiditur, Amplius autt& E?
exconfuctisrationibus dici ma fifcftum eft q».fi tempus conti nuum eft C magnitudo, fig demin dimidio tempore dimi, dium tranfit, & flmpliciterin sninori minus , cedem nanque diuifiones erant temporis , & snagnitudinis. Et cum boc omnie tudo B. ef conrinua. quoma cin[dem parib, c7 equalibw n r Jc magnitude, Et bec eppa- Te c od bomini fate d foati ad dicendum f- quod fi tem-
pw fueritcnii eguiruda. fien
idum contimia , cum dicunt in medietate temperis
frenj edam Bet i werjiter pertranfi in muvri té pere minm atium . partes enum tadem pomniur. temperis ,
c magnitudo .
17. Cum dedarauit q magnitudo, & empus. fünt continua diciti& ap partq magnitudo eft cótinua ex. t£pore.magnitudo.n.& yon in diuifibilitate füntin eadé difpóne.ap. [wien [] Tien ni diui-
itur eifdé, & «qualibus partibus,
25 aliquod niotum pertráfit per
quam magnitudinem in aliquo tempore, pertranfibitin medietate illius tpe medicam Eod magnitudinis , & 1 medietateillios molictats medietatem ilhus me-
157 dietatis. Si igitur medietates pnxce- D dácin'temporein infinitum , quia eftcontinuum, vcqnidam dicunt, 1n hoc ncceflario procedunt in ma itudinein infinitum : quoniam. ineis füntezdem ín nume- To, & propornone. Pinirero, c Infovitum eodem patlo in. newiri sa ma uiendine, et tpe. Ca. 3, Tfislterutrum infinitum. eft& alterum, & vralte^ rum,BCalterü. vt,fi extre» misquidem infinitum eft tps, & longitudo extremis. fl vero p. diuiflone, & divifionelongitu do.flautem vtrifque tempus, vtrifque & " magnitudo. Et,cum alterum fuerit fum,reliquum erit infinitum, C7* diffefitvo alterime in boc erit. diff reliqui v.g. quod , fitempue Jfeciidum vltima eft infinitum. et etiam longitude fecundum vltimaet. niae fr temps [eeundum dinifnnem erit infinità , etiam lngituda [fecundum diufunem erit amfinita.e^ fi tempua Y "yrroque made fuerit snfinitum, et fe magnitude Vrroq, erit. infinita, D.& IL itudo fe- DADA. 1s, uibus dA infinita. v.g.qafi tépus fueritinfinitum ex duobusertremis longitudo & enitinfinita ex. duobus extremus. &, fi tépus t fucritinfinitum fm diuifioné, longitu doéteritinfinta fm diuifionE, &, fi tempus fucrit infinitum vtroque. modo.f.a£tu,i.in duobusextremis, Phy.cücó. Auer. KK; ut
*u ; npe
G sntilero,& fm dinifiong, gitadoé eritfinir vog, medo, UP Yin pertren Cei ond qu QuaProper & Zenonis r6 eter ifi flum accipit sonct poste "P «tengan infra, rf
fa. ule ei t
Tmpy ifitur yr if
infinitafm vnu " f mquodqg, fini, "uf pertrajGantur 1, toin icii eni d x nr Eri) tfpore Duplicier n. dFer ar frites pref s dstinido Bt tépusinfii, & refe id rompe eU Wifione, autextremi Lui Ihnr, Ci magnitudo eri a ipium finita 67 fi marit, erit infinita: Sigue iénOncNin per fiierit fimta set To funtinfitafm diuilonem E —EMMM contingit. etenim t, quia i E Co Up. onfnito accidittranfire imf. &hecdicunra, mc raUt finita pity A tgereinfita infia. rne diritZcno n fü qnam Pape esepraligs periret riae finito finir ito trflreneging, "5. dici.n. magni qui Ere qucdupobel infinitum ficec aa dUidE quein dio, &tficin int ns ini magnitudoerit dni e o ficinin infinita:et fi B iquod mon. taxtfimagnitudo,ertfs, up cn aliquod Sa pride fme aie tBS« weirdecrtemo ati nt pne "irm rud dome ^ ^ eam. tid rs boli: quia Pernafit mae per dipl dir utum E iropimdg ri gra Doc inten- Tigantwr fecundum ade em ile Ai Acer hoc qe e ol » "fos n 35 mO Zenonis in deli tions, i 125. * Quoniam lon, ju tuscollocatur in S 2 tempu, c2 vuiuerflter ríos fucrit, polt et er mne continuum dicituy. j, to Perranfen (pau i ord M » Jnfiii: y vara indidem iU jt, fediumeds cundum diui. uidua magnitudinis j e Bt indiev, aut fi ? gnitudinis infinita i Wed auem eff infini Mna, ^ Porcfinito. D.d. Quoniam longi. Allee vc fitam. qnt Ae emo de. Ls tangat intempore f acniseftcorm tus. quia l6, Á 9: uud autem eft Infinitum fe videntur dis Qnae coniun C t. 8 " m ranger ofamem , pofasbile ef disaurm dicionem inb mo- « quoniam tempus ed; "ema. in actu. & ho les imere cum disi óc intendeba, med» . a cam dirinaut fm vltima.Quod a lutinetentenis i po
Docimé- Sum,
& its oou
Liber Sextus
A poffibjleeft vt motum in cotágat anagnitüdines infinitas in tpe fini- 10. & hoc intendebat, c dixit: Qd autem eft infinituin 1mpolt eft vc tangatin tépoicfinito.. dd aut£ diéiturinfinitum fm diuifionem , & finitü fm enema » BH vt modi duco tágat jj infinitas fm diaifiossr Pie infinito fm diuifion& Et hoc ftédebat, ci d.gd atíceft. Yénitü fm drifion£ &cii.magnira do aitinfinita fm diuifioné pole vtin ea mor dígat itudines infinitas m diuifionem in tpe infi nito fm diuifioné, & finito fm ex-
B trema. Si igif acccpiffet finitum in
irudibe &
258 tangat fpatia infinita fm diuifion£ D in temponbus anfinitis (ecunduri diuiuonem , non infinitis fecandá exuema, vtexiftimauit Zeno . Deinde.d. Impoffibile igitur cft vt p- $2 tráfeat,&c.I, manifeliá eft igirur qp €» fpoffibileeft vt p tranfeat facii infinitum in téporc finito : quoni& inelligirurde infinito fpatio, & in T m 1 & ét pertranfeat. patium infinitum in tpe infinito Sit.n. magnitudo finita quo A S,tBsaüt infinit(i,in quo C.ac cipiat igif temporis aliquid fi ni quoc D, in hocergo trá E.
(us modo, fibit aliquid magnitudinis:&C
tte ermo cia elrreus Zeno gl tur decipitur in argumétatione, qa
vüf nomine equmoco Etdf qp cótradictio eft contradi&tio fm fer moné, non fm rem.quia Arift. cóexditin hoc falfnm : & eft gy moti pertráfit de magnitudine , per quá psein bj redi" juirur verá : & eft qp,fi it magnitudines infinitas , fit elo geifito trí rum esclufio cius dicens q) peranfit maitudines infinitas in tpe finito.in. iuo vero cótradicitci fm ré: & fit medietates infini C us D.d.vnde neceffe eflvtinfinitd fic, &c.i. fequif'igitex hoc, D iiximus, o p» Certa má accipiatur, fiue fm exurema,fiuc fecüdum diuifionem, pcitranfeat de tempore: infinito, tudo fuerit infinita fm extrema, cépus fimiliter, &,fi fm diuifionem, & fimiliter tempus: non vt infinitum ráfeat in finito, vt Zeno fingit. .d. & vt infinita tangant, &c.i.& illud, quod fequitur, cit vt motum.
fitqdtráfitü eftin quo 5x. hoc. alitaut mefurabit id, f quo 4 B, autdeficiet,aut exceder. differt qunihiLSin femper aquale eis E itu. |ua^ i tranflbit: hocaüt. nda. rat toti : fínitum erit omne t£ pusjnquo tranfiuit.in gqualia «n.diuide£ficut & magnitudo, Sit igitur mepunnde fnt m By" tempu mfimtumC D ,€7^ ex tempere accipiatur aliquod fi- " nitum , C7" fit Ef D. n boc igitur tempore pertranfit quandam par tem ili Daty fit igiiur B K: ef Sflapars aut menfurat t B,aut. efl mier aut maier. siigitr má tranfit n tempere equali: c7" ift magni v] aque es nete: fé eft vt toti tempus , in quo per^ tranfit . fit finitum . diuiditwe n.
fudjni pepeta agde magnindum
freto Prima, " - ina, à eft fitum : c» (amit Dfii mir Lon jte Hec litere D feperir [olo Amerrois textos doro,
C. H Tempusinfinitum.D
Ü C.H penpisini. D é
$6 Vultdemonflrate illud, gdpo- guitudinZ aut excedit. füit prius, £c» impoflibile eft Yt ma Ruitut ab illa : & pin peanfane m umma
reinfinno, ponendo magnimdi- tudinis er hanc confamut & Leminztm, &cg y left i paie vult mapu vtperillam moueatur. inté unturin partibus equali, poreifinito , deinde. t de illa pincnin quo perfe totam udine partfterminatam, X magni ; cundem nq
T eftvt motum merum , mani, *ftq tempos nouearur perillá partem eftfinitum.nam i qd co mponi
per rune Rod duo tur cx partibus finitis in numcro.
initum. x, quia mo- magnitudo finita , tum Squalis vecina monenr pe ine fn; Ines equales in tempori- itur. nitudo, vt n. bor zqualibas Pesci ctr modi dii dactaruri qeilinin, [p moucatur panes les ma- recD, tum ex ginis po aopars pofi, &in DE, cum poichocdaia m
eq E; & accipiatur ex tépore, &c.1, perranfit irá, & pars pofi- bile c(t vtex hoc t£pore infini nsn uscpas pof Scams cr iecpar in f»
À gersfinita. &ft des». hocigitur peruáfit&c.1.&, ci accepe-
a Tan fijan er pore Ia nitojín quo moríi pertranfit rotunt. fpatifi tncin hoc t£pore, zs uandá i (Spei ind pane
» dra igarpe tt méfütat, &c.u&iftàj » isnitia pone uper nit fecít, fm q menfura eft finitagfi men(aratut pilam, aut extedatillam, qf ex irudine remanet
minus, od minus méfürdrur per il-
Sextus 159 merus parium magnitudinis AD miant magnitudinem , neceffe eft.
Vt páttes tetüpótis confumant term. pus,ínquo motum mouetur per totam magni Y&de nece
fit finitum,
Amplius autem , fl non or, nem magnitudinem in infini^ to tempore tranfibit fed contin. gitaliquam & in finito tempo» fetranfire,vteam, qugeít n 2: hecautem menfurabit totam, etzqualé in zquali canfibit:
|uare finitum erit & tempus, uod auté non in infínito tran team, qua eft 5 £, manife» eft, flaccipiaturaltera ex: quarte finitum tempus. fL.n.in
eft. fecft vctempus, in quo pertranit tudinem,
soam miagni
Hi, aut vrexcedatur, qfi non menfü tninoti partem tranfibit, hanc
ratur perilld illud minus, Et, cum -neceffe eft finitam
fait qd ifla magnitudinis pee A eplirión mena fationem totá magni: i p illa pats t£poris, án quo pertranfit illam parté mafitudinis, neccflc eft vc confumat.
C tfs per menfürationem é&, faut. pilus illud , aut qp seii in. itillá tori gigi mapiindinzm: cot qd confumi perl tur á menfütatiopc finiti,eft finit tione &ai fed pofitum eft effc infiniti . quod ti£finici. eftinconueniens.D.d.Si gitur a- Já.Phy. gnirudoy&c.i.fiomnes. equa em f pari 3 x, qua: confutnunt totí magnitudiné pettranfit illas mora «qualis velocitatisin tpe equali, ne efie cft vt tempota, in quibus tranfit iftas paftes fint zxqualia ét, & vt numerus earum fit ficut nu-
jalcero: dem eine e, *
Et efiam ,$4 B enit udo pertransitur in tempore infito , ficut magnitudà jns e ec menfarat totum , C7' «quale magnitude pertvan[itur in tempa ve efnali : neceffe eft Y? tempu etiam [It fimtum , Et. apparet
qid part ,quacfi ak,
franiitur in infinito e; mut ipfam fimtam ex altera per fe. quoniam , si pers pian fur in miner tempere , le
Part 64
^nt bec sit. finitum : quoniatm al.
KK ij Demon.
Pe tera part eft finie enm
ligero Sy per tor
qued fapra: ev fumitur ex pro "-
infinitum , picimeid inii — C Tempusinfinitum.
— i
2 Magnitudo fiíta mor.
dar — Cá declaranit qj impoffibile cft Yzmotum pertraníeat fpatium fini tim in tempore infinito, & pofuit quód fit partem illius matudinis in parte illius temporis , pilla magnitudo confümit totí. nitudiné ,& q totíf s diuidi jn tora zqualia numero magnitudinibus, in quas diuiditur maitudo , cum quzdibet magnituearum peruanfeanturin tem— pore finito, & omne, quod compo niturex finito in numero, & magnitudine, eft finitum, &ifta demonftratio fundatur fuper hoc, qd conceditur, quód non omnis magrido pettráfitur 1n tempore ini do
to, inca.pit notificare quomo-
iftud politum eft necellarium
Magftudo fifta maior.
in hac demonftratione, & verificare propofitionem , dicentem quód non omnis magnitudo pertranfitur 1n tempore infinito . aduería— rius enim , cum pofüeritquód aliqua magnitudo pertráfitut in rem
re 1nfiito, non poteft ponere Boc, máin toO, non in parte, &, (i non, tunc torum, & pars pertran firentur in codem pui re. quod eltimpoffibile.$ hzc eft eius inten. tio in hoc capitulo. Et incazpit declarare quomodo veriticabitur demonftratio cius, cum adueríarius concefferit quód non omnis ma-
tudo Peruanfiur in tempore in.
Fries ie lixit: Ecetiam,ft sonom
nis magnitudo, &cc. ide & mani-
feftum cft quód , cum. pofucrimus qu
Liber Sextus
A quéd non omnis itudo perdantur in tempore idfnito verbigratia magnitudo , quz cft pars tonus magnitudinis, (alicet s x, & pofücrimus quód ifta magnitudo, quam perzranfitin tempore finito Sienfikar mum ,& poluerimus magnitudines zquales fit lud, quod eft zqualis velocitatis in temporibus zqualibas, neccfl le eft vt tempus, in quo pertranfit par— tem mignidinis » menfüuret totum tempus, ficutilla pars magnitudinis menfurat rotam magnitudinem.&, cum ita fit, neceffeelt o
B tempus , in quo Mit totam. magnitudin£ , fit finitum . Et.cum.
cris propofiionce, ex quibus Er vromnis magnitudo perfcatur in pore finito, & vna ea. rum fuit, quód quzdam maguitudines perranfeantur in tempore fi nito, quia aduetfanus forte nó con. €cdet hanc, incarpit declarare illam, & dixit, Ecapparct, Sc.ideft &a quód pars. ini eftvt in remporefinito.quoniam, cum pofucrimus tempus finit ex altero exuemo : & cft extremum,in quo in-
C carpit motum moucri: & i musquód morum incopit moueniin extremo iftius temporis, & extremo illius jrudinis, & pertranfiuit ex illo aliquam partem: manifeftum eft, pertranfiuit ilá parté in tpe finito. nam notum eft per fe quód in minori tempore. geruanfitur. quàm tempas,in quo pertranfitur totum : & minus, quiminfnium cf finium nee
i sDeinde dixicergo need eft vt it finitum, &cc.idclt quoniam , cum pofüerimus tempus finit cx
160 ájtero. eremo » flicetex Timo, D €x quo motí inccpit pertráfire. sium T polucrimbs ipfum perii fire partes magnitudinis, & totum. tempus partis diftinguetur p duo vltima fcilicet vltimü , ex quo motinccrpit moueri ex extremo magnitudiais, & vlumum, fcilicet ad quod peruenit moti ad vlimam. parem magnitudinis. & pofuit tépus finitü ex altero cxtrerno: quo- $9 iam difils eft, auc impoffbile imaginari quód aliquod motum pertáfcar shgniudinem finitam €x vuoque cxtremo, temporc infinitoex vtroque extremo. nam il- E Jud tempusmanifeftum eft quód eft finitum ex extremo, in quo incapit motum moucn , & ex exare- Eadem autem demonftratio eft, etiam filongitudo quidem inflnitafit, tempusautem fini tum . Manifeftum eft igitur ex dicis p neg linea, negy planü, neque omnino continuorum vllum eftindiuiduum, non fo^ lumpropter id, quod nunc di^ Cum eft, fed & quia accidet di uidi be caerrd. » Et ifla cadem demonfiratio [e quitur, fi magnitudo fuerit imfini fa, C7 temps [uerit finitum ma mifeffum. Manfeilum efl igitur ex dili quod neque linea , neque. Japerficnes neque liqued nti nuum efl indimifibile .7* declaratio illime eft. ex hoc, quid nunc. diximuu C7" ex boc, quia fequitur. quid indimfibile fit dimibile. KK iij Demonfüario
Phyficorum Demenifratio, polit quod prae famendo tjt fiti etmoruindiu infi
"Tempus finitum,
3* Ideftdemfo per quá declarat H impoleeft vt fbit nit Terram feanf in tpe infinito, p illá candem. declarabitqy impolt eft &, vt alid mot ineat magnitudin£ infiniti in tpe finito. qf, qi idé motü permanfibie illá magnitudinem iufinitá in cpe finito, neceffario ptáfibit parte illius magnitudinist parte illius téporis.S illa pars cófumcttotü tempus, & méfürat illud , cü fuerit finitü, & f téporibus equa libus finitis pertráfit mot magnitudinescquales fm numer( tépo- 16 : ex quo fequif'vt tota magnitudo fit finita. D. d.Manifefti cft igi- I wirex didis, &c.i, declaratii eit igit ex dictis p impoffibile cft, vrali continu componatur cx indiuilibilibus, v.g. linea, aut füpficics, aut COrpus,aut tépus,aut motus. D.d.& declaratio illius , &c.i.ex demronibus fdictis.illa. n.ex qb? declaratut " gpagniradines non fünt indiuifiqj; biles
b z lunt tria gen-ra,]uorum Vni d larauiiey eftex natura continuori , & coatimagnim guorum : Sceíídü aüt cft ex natura. dincs non. fmoti,& motus: Tertiü aüt ex natu. iüediuE ra velocioris, & tardioris. Et ipfe wüpue- vult & induccte alis demíationem Ta, €x natura velocioris,& tardioris,in
ua. declarat qj qui ponit. magmu in£ indruifibilem. continget cic vclociori vt diuidatur, & hoc inte: dcbat, cum dixit & quia fequit v Ydiuifibile fit diuifibile.i. & hoc a; paretét, fm q declarabitur. qi quitur vt indiuifibile fit. diudbile fri.n.inomni tpe veloci, & rardiuseft velocius aüt plu: tranfit in zquali tempore, con. tingitautem & dupla, & fefqui alteram tranfire longitudinem, (erit enim hec ratio velocis.) Fe ratur igit id, qd velocius eft per fe(quialterá i eodé tépore , & di uidant magnitudines, eg quide que velocioris funt,in quo 4 2, 56, CDitresimpartibiles que vero (unt tardioris in duas, in quibus F, rG, itaque & tem» pusdiuidetur in tria impartibi lia. zequalem enim in zequali t€ pore tranfibit , Diuidatur igi» tur tempus in K1,1M, MN, Rurfus aut£ qín tardius dela, tüeftperzr,rc, & tempusdi, uideturin duas partes, diuidef €rgoid , qucd indiuiduum, & quod
Liber Sextus 261 impartibilenoninimpar B Cymtria indivifibilia, »* men D
reni fedinpluri-Ma^ ferus tradyeris indsa.[- Zyerge nifcftum eftergo quód nullum ^ yr, [0 criaps "vr fempus diui eft continuorum impartibile,— 4, o ei, tempera indiuifibi
Quoniá , quia inemni tempere. lia.menfura.n. le pertrafitwr. aweratur Yelocim, C7" tardiur,et. n tempore ). Ditidem igi "relecim pertranfit maius in equa. tur tempuin QM N. Et etam, li tempre,er poteft rranfrelogy: quia tardis periranfit. [atium tudinem duplam logitudinis, aut. pz Z, nece|[e efl etiam Vi tempus «qualem, dimi am,entingit: dinidatur in due «qualiayergo diex boc"yt^velocitao fit mn bac. widitur ilud,quod eff indimfibile,
Vene. Panátwr tgitir quód Ye-— quoniam pertranfitus eit no erit locins pertranfeat equalem,eo" di. n tempere indiuifibili fed in ma- X smdium il5ne, quod pertranfit al-. ori tempus "yelociorie. Ma terum in equals tempore," dius. wife) melt ie qid nulicos dams menfuras"velocioru. [- t. tinuum eft indiwifibile. Jemonfiratio, quad nullum cominuwm cj funm ex indiwifibilibue, quia
nd dried, hn. Tilibn qua X LL Temps MM N Q. M N
E. B cc. D B5 c Li
Magnicudo mobilitveleciori ei gatis pose
TR G z
Magnicudo mobilis tar. diortmcompofita ex dua
G. fla decaratio fundatur fuper. 23 pofirionesquarum vna eft, q» £ius pertranfitin zquali tpe maius fpanum,quam illudjq fit. fardius.&, cum ita fit, & jus, Sc tardius fant multis modis, poft eft, cum pofuerimus aliquod tardius mouetur per aliquod fpatium in aliquo tepore, snuenire aliquod velocius, quod mouerur illo I juale,& dimidium illius js d motum peraafí: medieta tem fpatij, per quod mouetur f mcdictare illius temporis. Et, cum dedlarauit hoc, pofitit aliquod tardi', H quod mouetur per aliquod fpatiá eompofitum ex duabus parubus in diuifibilibus in aliquo tempore , & (ait aliquod velocius moueri fil [o tempore per zqtiale , & dimidid illids fpatij.& hoc poffibile eft vnde necefc eft vt fpatium,per quod mo etur hoc velocius,componatur ex tribus partibus indiuifibilibus : c proportio trium ad duo fit fexquialtera. &, quiatempus inquo pertráfitur magffitudo,eít zquale manitudini, & diuifibile in partes zquales numero partibus, quibus di J uiditur magnitudo, vt declaratd eft ex przdicta demonilratione,fequitur vt illud tempus,n quo velocius pertranfirmagnitudinem compoft tam ex tribus magnitudinibus indi uifibilibus, fitetiam cópofitum ex tribus temporibus indiuifibilibus, Etquia tardius pertranfiuir jp hoc tempore magnitudinem compofi- Eme aradinibus indi ifibiibusptranítbit medietate ifti*maitudinis cópofitz ex duab*parn- Jus indimfibilibus in medietate il-
lius :pis.Etquia iftud tempus com . E dq ibusinliuiibi 4A
ponifex mibus partibus.
libus équitur vt ptranfeatillam parte,& dimidia tis : & fic diui indiuifibile, Et hoc intendcbat. dixit;Etét, quia tardius &c.i. dius perranfit medietatem [^ HWZ.qffi notum eft o, cum aliqu motum pertranfit aliquod fpat inaliquo empor. »q permanfil medietatem illius (pati) in medie te illius temporis Et etiam, fi pof rimus hoc motum tardius mou per totum fpatium , pcr quod vel Gus mouctur, peruanfibit illud maiori temporc,& mouebitur í n
dictate illius Load medictaté ill fpatij compofit: ex tribus partibi induifibilibus.& fic diuiditur in
ifibile, & hoc intendebar cá dixi quoniam pertranfitus cius nà ei intÉpore. qua in t£pore maio: nedum vt fit in temporc ídiuifibi PLMMA SECYNDA.
MEI Vf Nn indifiae f o fendi Cep, 1.
Eceffe autem eft € ipfum Nunc, quo non fm alterü, fe perfe, & primü di indiuifibile effe, & in of tépor tale ineffe. Eft.n, vltimü quod dam prateriti,cuius verfus hg nihil futuri eft: & rurfus futur: cuius ver fusilla nihil eft praet riti:quod vtique dixim? vtro rumgp effe terminum,
- Etneceffe eff ve inflans ct, Bii iiri efe prinapaliter , fit indisafibile , ey uod eff in tsto tepore yni mm Ej v mam ci, qund fui
Liber Sextus
A er mbilex eveft futuri er ef vl
fumum futuri , C7 mhilex eft
eins qud fits bcc, qued di
124 Vultdeclarare ginftás, gd dt h- ToBás £in nis iti, & dac idanci dinifiile vnd indiuifibile fm fübie&d , (ed £ &kdioii diuifibile fm ration£ £p vlumum lefm ró- fteriti non eft aliud in fübie&o à n. L.4. prfcipiofururi. Exquia inftís in rei Pherig veritaue dt de illo, od n6 diuidifofye ut- n0.& dE crkfümpciue de tpe breuif fempeiue Cui* medio eft hocinftás, o $4-. appellattfss píis, a & hoctisin rei 5 veritate compoaitur ex duob*rem. uk poribus. przeerito & futuro, dixit: tecópon, zt neceffe cft vr inftansér&c.i.pre mur eiduo feruído fe ab ifto tempore, de quo bruib*.£ drinflans non principalitei.D.nar | 5v 1auit 4p vcrum inftans necefle cít vr fitindiuifibie,& vcfit vnum f to to tempore. Etcum narrauit p ne ecflecit : fut vnü indiuifibile, pit declarare hoc, dixit: En. vlüimü,&c.i.& neceffe eft vt fitindiui fübile : quia eft vltimum finis rpi fieriti,& non eft pars temporis. turicefteiam principium Tempo ris futuri& non. St D. échocelid dir, s i Sciftud inftás eff illud de quo di zimus, dilocuri füimusde extrem(i tyis preteriti,& futu- 2 tinis perii Wolopid futuri, Hocautem, fidemonftretur qiosiumodi d per cidin imul manifeftü erit &C quod in diuifibileeft. . Kt;eum declaratum efl is bec quódeit tde,cz quid. pereh ái ' wc quod eft diifibile. deam tip verá
2162 inftanseft rale. Cop non eft pars tpis D prztenti,aut futurimanifeltum eft Qpeít- vnum, & quód cum hoceit 1ndiuifibile Et non intendit g,cum. fuent declaramum qp eft vnum, aj parcbit per medium;quod eft: indiuifibile.qr fcire ipfum effe vnum, & fcire ipfum effe indiuifibile, cft T eoder ordine,& 16 dixit: apparebit cum hoc . nam aliquis pót dicere, etiam fi concedamus q inflans eft. indiuifibile,tà n5 ius eft vnum,fed duo:vná finis frerin, & fm principium erit futur:& ambo füntindiuifibilia . C( igitur apparet quod eft vnum, declarabifcum E. hocgeftindiuifibile fm dualitat£. Hoc gitur , quod declarauit hic de. indinifibilitate,cft aliud ab illo , qf declarauitin tempore, & fundatfü. perduo ta: quorüi Vn £ gifs non eft pars prarteriti,aut tuni: Seciidum vero eft qj ndiuifí bile non continuatur cum iudiuift bili. Et,cum narrauitqycum iftis füerit tale,necefle cft vt fit vn, non. diujfibile in duo.na;n declaratü eft qp in (£ non eft diuifibile, (cd quzri tur hic quare non diuditur in duo, &ibii it declarare hoc,& dixit. F Necefie eft"igitut ide eile ip^ *aLam&. fum nunc qd vitimü vtrorüqs temporü eit, Sin.alterum eft, cófequenter non erit alterü alte ri,propterea quód cótinuü nó eximpartibilibus, fiaür feo fum eft vtrüqs.inter ea erit tem. pus.o&,n.continuam moi vtaliquid fit vniuocum inter nes, At verojfi tempus mediuns eft, diuifibileerit.o£.n, tempus oftefum eft quód diuifibile flt, quarc Miuillile ile er.cipfum nce
Si autem diuifibile eft ipium nunc,erit aliquid preteriti infu turo, futuri in practerito.fecü dum quod enim diuidetur, hoc terminabit prateritum,& futu rüm tempus,
xt nece[fe efl ye inflans , quod ef "Vitium duorum temporum , it ymuen . Quoniam, fi fuerit vri Pofl aliud y iroyefebile eit ve vri equatur aliud, quoniam tunc ein inem erit compofitum ex indiuti Jebilibus.cz" Vira, ferit [epa ratum a reliquo, t&cinter illa erit temps.quoniam bec eff difhofitio euuilibet citinui.ergo pee gt "ye mter duo extrema fit ai quod. "ynigenenm.sed, [i inter duo extre ma fuerit temps, dinidetur.nam declaratum eil quodomne ép €f dimfibile.ey" fc inflans erit di safibile. gt, Ji inilans fuerit diui bile fequitur yt. aliqu preteriti tim futwro, e" aliquid ex futuro Jit in preterito , quoniam Ybi boc
diflinguitur, illic ef differttiain. ii
ter preteritum ttpw , C7 futuris, r
Etcum hoc fit declatatum,necef frio fequitur vt inftansquod eft fi mus piazterizi, & principium: fututi, fitidem indiviábile;nifi fm definitionem tip. Etcuti. narrauite cft
rationem füper hoc f fucrit vnum poftatiud &c.i.qéo,fi finis preterici fuerit vri inflans, & principum fatui fuer aliudinftis necefle cflaut vcinftás.
juatur inflans, & tangat ipfam , K. A vtalterum non tan. E det fed impole eft vcalterum tágat reli quü:qii tunc continuum eflet cópofitum ex idiuifibilibus. quod cff 1mpoflibile. & etiam impole eft vt. altcrum fit feparatá à teliquo non tangens: qf ttc feouítur vt intet jila fit tzpus. nam impole eft vc cótinu( fit cópofitum ex fegregatis, intet qua impoffibile eft ve ftali- Gd kecrosencum . & hoc intendcbatcum dixit:qii hc eft difpó cu. juflibet continui, &c.idefl, quoniá inomnticontinuo neceffe eft vtihíerduo vltima pofita fit aliquid de genere illorum duorum vltimo — 1um. Si igi fucrint puncta, neceffe. cft vrimier illa fítlinea:& (i füpers ficics necefle cft vt inter illas fit cor. [usse Iincz, necefle eft vr interit as fit füperficies: &/fi inftantia ne- «cfle cft vt inter illa fit tethpus.vltimia.n.not inueniuntur nifiin habenribus vltima. (; qj puncta non. fant nifiin linea, $ inflantia in t&pore. Et irnpolt elt vccontinuun. componatur nó cx fuo scnete, aut. ex rebus fcparctis: ceram impore eft vt vltima fegregé:ur, D.d. Sed inter duo exitcrna fuerit tépus,Stc. x nami pofiturn eft qinflans eft in diuifibile:c i non eft pars Tenipóris prxtentiaut futuri, D. indusit imvolt,quod f«quitor,fi fucrit diui fibile& cix inftans fucrit di uifibile,&c.i.q i tempsciuidetu: per veram inftás. i. preetericum,& furutum. & , quia. cft termirs inter przteritüm & fu. turum,vt defe ibizur,rcceffe eft ve pass przterita,qua eft in eo,fit futu. Ta:Quja ciflinguetur ab vltimo,gt eflinter tempus preteritum , & inflans
Liber A flans diuifibile, Etfift fequitur vt. pars futura fit preterita.qri erunt. Mlic tria vlima.f. vltimum, p quod diuiditur inftans, & vltimum , per qud continuatur cum preteritoy&c Yltimum,per quod continuatur c fnturo. 2vniuerline gum illod tempus accipitur. lum gp. poll prerim ent farurum, & cá accipitur, fecundum quód elt ante futurum, erit preteritum. & fimilitet partes ejusquoniam,cum diuiditur in duo diuiditur in przteritü, &füturum : & vtrunq; eít przterifum,& futurum infimul . quod ett B impolfibi Simulautem, nec per feerit ipfum nunc, fed per alterum,di uiflo.n,non eft ipfius, quod per feft. Ad hgcaütipfius nüc hoc quidem praeteritum erit, illud auem futurum,& non femper idem preteritum,aut futurum. Negriigitur ipfum nunc idem: multipliciter.n, diuifibile tfs. Et erit eum boc inflans nonil-. € lad snad ef perfe, fed illud quad. eft dio modo.diuifio.n.mn efl ei in Je» Et eum boc inflans mn babet quandam partem preteritam,e7* quandam futiram , €" qud eft Jynum non fuit C7 erit. Et wflans gen erit idem: tempss-n.diuidu so pudas diufonibu. Cam deciaraitq vnum impof* 37 fibilium connnaentium ponentibus quód inflans cft tempus,eft, vt. fit pass futuri preerita,& pus prz- Venti fit fucuzainco;pit inducere a-
Sextus 165 liud pofi ile,& dixit: Et eriteü D. hoc non illud, quod eft per. fei.& cü bocTftás nó eít iaftás,. x eftp e primo prícipaliter fed ill quod dicitur fecundum fimilitudi- Dinifi & nem.D.d.diuifio enim, &c.i. &ifta £tetnria, impoffibilia contingunt ponétibus m uod inftans eft ccmpus:quia diui 275^ P. d non cit in eflentia.i .in natura qio. ficia inftantis,nifi per accidens , cum fit telligédá terminus inter przteritum,& futu- Lem rum, D.induxitetiam aliud impof ^^'^ fibile,& dixit:Et cum hoc, &c. & ét fequitur tertium impoflibile, fi infünsfuenttempus. f. vcquedam. parsinflantis (it preterita , & quzdam fit futura, & vnius quedà pars non eft futura & quzdam praterita.nam vtraque parsnon cit: & im. poffibile eft vr vnum enscompona. turcx duobus non enübus. Deinde. fduxitquartam rationem, & duxit: Et inftans nó ent idem,ideft & impoffibile eft, finfEans fuerit tépus, vt fitindiuifibile. nam omne tépus. ÉL diuifibile. Quare, fiimpoffibile efthzc inefle ipfi nunc.neceffe eftidem. effe quodin vtrog e(t nunc. Át vero: eft, manifeftü eft F & indiuifibileeft, fi enim diui bileeft.rurfusaccident cadem , quz & prius.
Cum igitur ifla funt impeftbs liapecfeit ilm fidem, Jélicet inbLans qued eft in vtreg,. Sed.fi fuerit idem , mamfefli eft
od eft etiam indimfibile.quoniái r fuerit dinifibile , jequuntur ex hoc etiam illa , que prim feque--
ant. Gum
38 Cumdeclarauit primo o. G impoffibilecft vr. diuidatur in indi mille deinde declarauit fecüdo. impoflibile eft etiam vr diuidatur jn diuffibile dixit: Cum. igwurifla fnntimpoffilnlia &c. ideff& , cum ifla impollbilia prediéta quantur ponenteso inflans eft diuifibileftue indiui, bile, neceffe eft vt in. fitidem fcilicet inflans. commune vtrique tempori rzterito Sc. füruro & hoc im : oum dixit, fcilicec. inftans, quod eftin vtroq;, Ádeft inftang » quod eft differenuia H communis vtique tempori. Etcü rauit q» neceffe eff vr (itidem, quia cft i iurfibile, declarauit etiam conuer(am fcilicet o cum fuc ritidem, quitur vr fitindiuifibile, &quafi intendcbate, conuerfio eft. manifcíla per (e:S ipfam effz inditifibile non eft manifeftum per fc. & ideo dixit: Sed ( fueric idem,&c.
Quedisipyi Nam niil ec moseer,
SNR. Capa. 1 Oo
Vod sicurfialiquidt tempore indiuifibile.
quod dicimuseff?
Spfum nunc, manifeftum eft ex fis quedida funt, Quod autem
nihilin ipfo nunc mouetur ex
hismanifeftum eft, Si enim eft,
contingit & velocius moueri
inipfo,& tardius, Sitigitur ip,
Phyficoum infüs. fum nime in quo N.mouestur
autem inipfo id;quod velocius eft, perlineam 4 3. ergo quod tardius eftin eodem per mino. rem ea,quz eft 4 2,mouebitur, vtperAC, Quoniam autem tar diusin toto ipfo nunc motum eft erac, velocius inminori, quam hoc,mouebitur,quare di uidetur ipfum nunc.,. eratin diuifibile .nonergo eft moucsi in ipfo nunc,
Decleratum eft. ifitur ex di- His , quid in tey, t eft aliquod Sdinifibile, pesti unflans. Ef net declar auium prim, qd Bibil menetu in boc mffanrj. piter peffibile eff yt mowearwrve.
"Jme C7" ter din: ft ig ftis NO" PPáWeatur in Meier e locinm per [atium et B: ergetar dine mouebitur s ill per mone datitmnquem per Barium am, Yerbi grauia farium jn Cfigior Lardiis in tete mflanti moue- Pie per [Batiume/t C, tunc Yelo-. cias moucbitur per minus. nde, -fe quitur yt an: fit din) file, [od ef rndmif]ile - ergo impeftibile efPvt aliquid meweatur in snfian,
Liber Sextus
Desenfreic efrnden quodin ipf mme motus efe mam ui
iiio arde inpol iuifibile, vult. »qim|
evi motus it Tinftai datio ne perfecta. & przponit ad hoc qpf qualibet parte temporisin qua mo tus pót fieri , pole eft vt duo mota. moucantur,vnü velocius & alid tar. dius.Cá igit hoc fuerit pofitum , & pofücrimus duo mota, vnum velo- €ius&aliud tardi? moueri in inftá ti p aliquod fpatid,nó cft dubid qn tardius moueatur in illo p fpatium. min". Etc pofucrim*gveloci*mo ucbitpilld (paid min*: & moti ve. loci! mouetp fpatiü minust minori tpezmanileftum eft velocius p. wanfbit hoc fpatium in tpe mino-
Nunc remporis
ri inflanti.gd eft cra pofitii.& fer mo«ius in hoc capitulo eft manife ftus Etiam declarat eft qj impole Y eft vt motus fiat in inflanti ex przdichs, fcilicet quia omne veloci? pof fibile eft ponere velocius ipfo . qa non E diquis dicere gpillud, quo nihil eft velocius;eft illud,qd moue turin infláti:& illud , quo nihil eft tardius,eft illud, juod mouctp ma gnitudiné indiuifibilé.&,fi boc cét, n6 cflet, proportio inter illü motd, & alios motus.£q eft T maxima vclocitate,& maxima tarditate: quia
non eft proportio inter lineam ,& punc Sed nor eft fe p mo* sütppordióales favdod*g tardi?
G AtveronegquiefcereQuie Qd ft. fcere, n.dicebamusid, quod ap^ hi tum eft natura moueri , & non mouetur,quando aptum natu raeft, & vbi,& quo pacto. qua re,quoniam in ipfo nunc nihil aptum eft natura moueri, mani
fctum eftq neg quiefcere, Nes autem efl. poffibile quie-. Jéere-Quoniam iam diximme quod. quies non dicitur nifi in eo,quad in fatum eff moueri.cum non mouefier quahdo innatum eff moueri ,
H €7' quo mnatum efl moueri ,et
eft. quia igitur impofsibile efl alinatum effe moueri in nfl tiynanfeflum efl quod nibil em-
funo efl innatum quie[cere n eo. Cum declarauit qp fpofe eft nio- "A tum ficri in inftanri, vult declarare [; quie p filteft in quiete. & pofuit fi&snlü quicfcens non dicirur quiefeete,nicif fu d'auando fm fuam naturam, & lo bod cum,& tempus fueritinnatum mo tjs fueric Ueri& non rnouetur. Et hoc inten- Jnat mo debat,cum dixit: Quoniam iam di verikmo ximus q» quies.&c & intédcbat , c SC. diritineo »quod innatum cít mophtens ueriain eo,quod habet naturam re- & id£ hic Ciplendi momm. Et,com dixit qf, 3065.67 intendit in temporc, in quo innatü. & 7 & efi moucri . Etcum dixit & in quo 7f innatum efbintendit & ad Jocum , |uo innatum cft moueri. Etcum 1 quem innatum elLintédit,& €um fuerit in ea difpónequ: tum eft moueri. Et, cum pofuit q» quicfcens elt illud, quod iuarum ft mouen in tempore , in quo eft innatum & ad locumjn quo eft in. atum,& fis in alijs difpónibus,di
D L1
zit:quia ipiturimpoffibileeft&c. K Ec Ae ds inen e maniféfta.gín,quia quiefcens non. quicíasniflin temporejin quo innatum eft moueri:& inftans nó eft tempus, in quo poteft aliquid moweicondudnu in ks sigue
juod tempus,in |ui |ue- D non eltinftags. NUS
Amplius fidem nüc in vtrif
que temporibus eft, contingit autem inhoc quidem moueri: inilloautem quiefcere toto, id autem , quodintoto mouetur tempore, in quouis mouebitur E eorum,quze huius funt , $m qp aptum eít natura moueri, & qe fcens fimiliter quiefcet , accidet. idem fimulquiefcere, & moue^ ri:idem enim vltimum tempo, rum vtrorumg ipfum nüceft, Amplius aucem quiefcere quis dem dicimus id, quod fimiliter fe habet &ipfum,& partesnüc & priusiin ipfoautem nunc ná eft prius:quareneg: quiefcere, Necelle ctt ergo & moueri id, quod mouetur, in tempore, & y quiefcere id, quod quiefcit.
Et etiam,[i wnflans eft idem in. "yog, tempore , 627 eil poftLile ^vi feciidum a! quid totum Lin tar in altero,e7 que[cat et ilsd, quod mouetur fecundum *otum im aliquo tempere, mouetur in quoli Det loco demosrato locorum , in quibus sisazum eff vt motus (fiat, €7quod qniefcit fiomliter quiefcit. 3n udo. mado fequitus necari ut ieé
Liber Sextus
A idem fit metum, en" quie[cts nam. anflens idem cfl limum duorum temporum.
Yftaalia eft declaratio , & intétio eiuseft:qin quia motum mouetur in rpe,& quiefcit salio, & inflss, qd diuidit hzc duo tpa.eftidé, vt przdi&um efl,& ofs parsin qua demó flratur res mota in tpe, in quo mouecur,eft mora in ez,& omnis pars, inqua demonftratur res quiel in tempore;in quo quiefciteft in ea.
Feci fitio motus in in- B ftanci,quod diuidit hzc duo rempo
ra.Ccempus quietis, & tempus mo-
tus fitifla difpofirio, fequitur vtin hoc inftanti fit quiefc£s, & morum infimul:quia eft cómune vtriq; tépori:& illud, quod mouctur in vno tpe eft quies in toto,&in toro al terius eft motam.Si igitur quiefcitf hac patte communi,neceffario mo
bitur in ea:ex quo fequitur vt il--
lud itin inftanui quiefcens, € mo-
tüinfimul.D.d.Etctiam|fi inftans,
&c.i.&cum pofüerimus qp inflans
eftidem,vt. rarum eít,& com- C mune viriq; tempori, & eft pofe vt.
idem moucatur fm totum inaltero duorum temporum,quz diuidit inftás,& quicfcitin altero, Etcum. fucrit hanc propofitionem,coniumxreialiam , & dixit: &illud,qd mouef fm rotá,Sc.i.& omnequod mouctur fm torum in toto aliquo neceflario mouetur in qualibet. parteillius temporis, cum fit pofi tü ipfum moucri in oibus partibus eius.í.qp motus eius eft pofüibilis in. gusliber parte tpisin quo mouctur mm toti. & ilr quod quiefcit elt qe Ícensin ojbus partibus temporisyn quo quicftit. Etcum pofiit has ;p-
2165 om nace ilbneeeie d
bus tpibus infimul,&eft vnd indiuifibilej Secíida €, qp pofe & vidé fm tot moucaf in vno tpe fm toti, & qnicfcatin alio.£in duob*iéribus qua diuidit inftans c6e:Sc Tertia cff,gp in qualibet parte tpis, inquores mota mouetur,eft mota, &in qualibet parte tpis,f quo quie. fcit eft quiefcés,induxit confequés, & dixit:fequitur neceffario, &c. & ifta confecutio manifcfta eft. qiti , cum inftans fuerit cómune vtriq; tÉpori motum mouetur in omnib' partib? vnius temporis, & quiefcitf omnibus parnbus alterius temporis.&.fi fuerit poffibile ipfum quiefcerein inftanti,neceflario mouebi rut in co:& fic erit in eo quicícés, & mor(.quod eft impolt.ergo in hac. partc neqy quiefzit, neq, mouecEt, €i verificauit qp impolt € vtaliqd. moueafautquiefcat f inftti;necef fe iret vt mot nó moueat, Sc qeícés nó quiefcat,nifi in tempore.
$VMMA TERTIA, De diuifone ipfius menus, Todivifiile moneri non poffe, ^ T
Vodaütmutatur oe diuifibile effe nece feeft.Qmi.n.ex quo ] dam in quoddi ofs mutatio eft:&, cum quidem eft inhoc, inquod mutatum eft, nonamplius mutatur:cum aüt eftinco,ex quo mutatur , &ip^ fum,& partesots non mutané: quod.n.imiliter fe habet, & ip^ Íum;& partesid non mutatur:
Phycücó.Auer. LL | ne*
G neceffe eftigitur, hoc quidé, ali
quid eius, quod muta£,in hoc ef
fejaliud vero in altero.negr.n.in
eft, Dicoaütin quod mutatur primüfm mutatione, vt exa bofufcum,nó nigrü.non.n. ne^ ocffe eft id, qd mutafjin vtrouis effe extremorum.manifcftü igi tureft p omne id, quod mutat, erit diuifibile, Et omne trafimutabile nece[fa-. H ri eft dusfibile. Quiniá » quiaeis trajmutatie efi de aliquo ,ev* ad «aliquid: ey* res quando manet in Alo, ad quod tra[mutatur twnc no tran[matatur:C7" cum etiam ma. met in illo,à quo tran[mutatur om.
ibus [uis partibus tunc men tran' ranfinutatur in. emutatur:C" quoniam illud, quad. pore, unc demó
Part 65
eft,e7 fue partes eodem modo no
eft tranfmmutatum : fequitur necef"
Jarie vt tranfemutatum [1
quadampasen ft inh er f
Y cundym ali y fit in boc. quoniam.
3mpofabile eff vt iru fit, Q
«ut fit in neutro. Et intelugoper
fur primum in tran[mutatine, Verbi gratia ex albo in palidum, fon ym nigrum.quaniam non eft ne. ee[farium ve tran(mhtatis fit aut. fn boc extremo » dut in boc ergo manifeflum efl quod illud , qued tran[mutatur e[t duuifibile.
In hac qóneaccidit expofitorib*
EET g6squaf infolubilis cótra Arift.di-
vtrifgsnegpin neutro* eflepole q'
J8i iam dixit fu;
bec, quad dico,in que menfee- Ti
éuntn., fi jani trátfinu- | abile mobde- f. i equod rie! caditin tria. licaméra tff . f. in | juanto, & vbi, & quali, tunc fermo | eius non cótinet tranfmutationem | Yfübftantia.& manifeftum efto il- ! lu trapfimutatur in fübítan | tia cit diuifibile ficut illud gd tranf mutatur in alijs motibus. & etiam : hoc tranfmuta- ! tioin fübftitia non collocatur fab hac declaratione. vnde opin&d(i eit qp vtitur hic tranfmutatione pro tri bus rranfmutationibus.Scd. f hoc modo fuerit intelle&tus ifle locus, | excipiuntur tunc tranfmutationes, n finnt nonint EE tabilia fant diuifibilia,& corpora . & fic demonflratio crit parucularis, & deberet effe vfi Et, fi intellexerimus per tranfmiutabile illd, qf in non temitio non erit ve- Ta.nam tranfmutatum non in tem re non erit fm Aes quo, & fm ii nena qi Etió expofitores ambigtit in rhfio ! nein ifto loco,& dict: ler erpo nitgols váflautatio cltin led dam latet fenfum. Themitt.vero , dixitg Arift.non loquitur hic de il | loquod tran(mutatur non in tpe. f fingi.n.iftam tranfinutationem ( efle diuifibilem:& quod manifeftá ; eft perfe tranfimutationcm effe in . tempore.& intentio eius eft tráfmu f tano in omnibus partibus) 4 Alex. autem contradicit in hoc famofo, S magno magiftro.qffi Ariftot, & € 6s Peripatetici dicüt hic cé vráfmu | tationes.que fiunt nó in tpe. & hoc ; eft mani in illuminationibus, / & fimilibus.ergo nihil eft ponerecy ols uranfimutauo eftin tpe. b. Dif- ' folutio
Liber Sextus
A fólutio atc Themilb; grerumpitex boc. qf ignorare ráfinutarfi effc diuifibile,aut indiuifibile per tranfmurationé diuifibilé, ant Ídiuifibi Jemeftin eodé ordine . fed dignius eft vt fic laténus naturaft tráímuta dli e€ diuifibile pet tranfmutarioné iádiulfibilé. enflima£n.g tráfmutano fdiuifibilis debet effe in indiui fibili.Et & demonflratio qua Arift. vtitur in hoc,non erit prima , & effentialis.qifi diuifebilitas eius.qnod. tranfmnutatur in tpe,nó ineftci, fm. qp eftin tpo,cá inueniatur in eo, d
non traníinutatur in tpe. & ficili uod accipitur cauía in hac demó itione,non cft c&. & erit, ac fi ali quis diceret, o homo eft ambulás, quia cít rationabilis rationalitas.n. a6o A. 203. ftn ambulationis. pup
acci Auem ac radit
MPO poco diniibibcis quam i
les intendit in hoc loco,non eft di— vifibilitas pu vitima,ícd diuifibilijuz eftin corpore peraccátia eprota. iff, c taafinttatum [i utatur de contrano in contrarium,neceflario diuiditur per duo o5 traria , dum tranfmutatur. Et ceite
tio 1n tpe,& non accidit eii accidit Themifbio. fed pipe liaseft per accfis in continuo. & Arifto.non confjderatin hoc loco esraAt Dif diuifibilitarem,qua eft cótinui gae. — Cflentialiter.f.fm vluma. Fgoaüt diu füftinui opinionem » fed modo non. qfi tranfmutatióes funt duobus modis : modus exiftés E fe,& et tranfmutatio, quz eft quiete in quietem: mod'exfs non per fe,& eft trífmutatio, quae eft finisalterius tráfinutatióis.v.gr. illuminatio domus,qua fita moru
2166 cádelz,& mutatio col(inz de dex—- D trof finiftrü a motu colünz.Et ma nifcftá eft q itlz tr(mutatióes füt. i6 in tpezquia funt fines tráfmura- Tráfimnu tioná:X a linis eft Idinibilis,& dif ario dufertab illocuius eft finis.Eteft ma- l7 (e nifeftá qj fpole € vt fit p fe. crgo trá vide «ó finutatióes, d funt principales fünt mile difit duob*modis Aut tráfmutatio, cui* ione 4finis eft de gf illi*tráfmuratiois, Pre sóc Aut tráfmntario,cui*finis € de alio aiuifibi — gfic, & viraq, € ráfmutatiof tpe.& lis, & dí quzdam eftin cox quo,& qued beau. in eo,ad quod: & indifferenter fiue p finis trá(mutationis fuerit de cene- jag; cos, re ipfiusaut nó d gfie.ergo trifmu 4€
lia quz funt non in tpe eadem. ipfa funt tranfmutabilia, quz funt. in tpeergo, cum fucrit declaratum. de iftis quz fünt in tempore, quod funt diufibilia dectarabunturomnia tranfmurabilia effc diurfibiliaz cum omne tranfimutabile non in tempore eft tranfinutabile in tpe:& etiam tráfiuari aliquid nó in tpe eft per accidens, cum r wálmutation£ aliá. Qüo igitur accufatur Arift. fi demóflrario ipfius. n6 cótinet ipfam?cum illud , quod. eft per accisnon habeat demóftra y tionem cum hocsp cognitio ei*col
locaturin itione tráfmutabilis pfeqm illod quod eftperaccís fe e itur iltud, quod eft p (e. X etiam Finit inis ráfmutatióis nó eft tráfmuta n é crsftio : qíf finis rei nó € illa res.Si igit mutatio: dicat tráfmutatioerit p zquocetio &á dicat né. ió Arift. non apponit m&tt il teen, gy Ti, c hoc, ql apparet f fua dedara- zuiuoca
porn fic St ineiio lteroésex m
fitores. D.d. Qi, quiaomnis $5 Piae ei dcdiqde ideft de [edd aliquo,quod eft quiefcens.&ifta,fr , 5.14: cut diximus,cft tranfmutatio, efl. ph. cà.
1L d et
€ efízntialiter.f. de quietein quiet£, uáfmutauo vero,quz fequitur uáf mutationénon eft de quiete í quie tem:& ió nó el tran(muratio exiis per fe. Encü pofüit omnis trífmu tario eft de quiete in quieré dixit:& xesqfi manctin illo&c.i.& res mutabibs, qf quiefcit in ilload qd tranfmutatur nc non trafmutaf: quoniam iam tranfmutaza eft.& fi muliter,qf qefeitin illoa quo tráf-
HAEC mutatut fm ocs fuas partes.non d£
*có 61.
tüc vá (inutari ipfam. Et, cá pofuit. qc aligd fm fuas os ptes fuerit go imillod od váfinura£nó uá(muta&qin iá aáfmurató cft, & fili qf fucrit fm omncs partesin eo, quo mranfmutatur,qín nondum tráfmu tatur dixir-fequi£ neceflario , &c.1. fequitur neceflario vt tranfinutatü án prima trá(murationc fit fm quá dam partem in co, à quo eft tranfmuratio& fm aliam i co;ad q4 cft tranímutatio primo, nam impole eft vrin tpetráfmutationis fit in vtroq; infimul fm oés partes:qifi tc dierqernetc morum infimul.Et ámpole eft & vtin prima tranfmutarionc fit in neutro.f. neq; in illo, 1 €x quo eft náfimutaiio, neq; in co, ad quod eft ráfmutatio primo.qía ánier illud;ad quod cft tráfmutatio, &illud,cx quo eft tranfmutatio pri eii medium. Encumo-
fuit hoc, Jixit: fequitur neceffario vt irá(mutatum,&c.D.declarauit d "unt hzc duo,& dixit : Etintelligo, &cadeft & intelligo per hoc, quod. dixit,g tráfintatum in prima uif mutatione debet efle fm quandam. partem in eoa quo eft tráfinutario, S fm aliam in ead quod eft tran. finutatio primo,nó poftremo. qii ton cil necefli: vradlnutatá in pi
ma tran(mutatione fit fm quidam : parsé in co ex quo, & fm aliam in. Cod gd efl trálinutatio in poftremo,cü inter hzc duo fit medium, Etinduxitexemplum de tráfmutatione in qualitate.& de qualitace in. coloribus,cá primi appareat i hac mrálmutatione.bene apparct. n . p in coloribus eft color, inter qué, & illum,aquo eft eranfmutado, non cft medius. Et confydcrandum eft ! quid fit primum in vnaquaq, qua- | tuor tranfmutarionum. ná iila demonflratio fundatur fuper hoc, hoc primü inueniatur inofb'uáf- | mutationib*, Dicam? igitur q» hoc | imá eft naruraltin tráfmutatió: . usua funtf qualitate.& manife ' ftü d in coloribus,cü benc apparet | qp inter colores fiint media finita in | numero naturalk. Et intelligo hic p mcdid nó illdquod diuerfatur fm. magis, & minus, fed illud, quod diuerltur fm formam , & qualitaté. qn palidum n6 difft ab albo fm . magis & minus. fcd fm qualitaté. &,(i non,eflent eiu(dem fpeciei . In ' guftabilibusat v qp ita elt, ficur in coloribus.In primisautem quali | tatibus.f.caliditare,& fngiditate. v qp medium eft temperatü . tráfmutatum enim in primo, cum trí(mu tatur de calido in frigidum, dicitur Sauodismett 1n calido , & quodim in temperato : cum inter cali-. dum,& eemperatum non eft quali tas media diucría m formam , fed fm magis.& minus. Qifi manifeftü cft p fe,cum tran(mutatá amit tit parté calidi, & acquirit pant i gidio quedá pars et'eit in calido, & quzdi in tpato:qfh non cft calidü Fm toti, neq; temperatii fm totum.Etfilt, qà amitritaliquá partem
Liber Sextus
A temalbi,& acquiritaliquam ptem. palidi , non cítin albo fm cotum, neq; in palido fm tor, fed quiddí inalbo,& quiddam in palido. licet hocquiddam non difünguatur in £u, fed in potentia: qi cum fuetitin actu , deflruetur motus. Primum vero in tranflarione eft loc*, qui fequitur locum , ex quo mouet res mota.Si igitur motum fuerit na turalirer, & finitum de primo extre. moad vltimum exuemum,tüc eric illic primum naturaliter v.g. qp, f terra moueacur de fuperiori in infe rius.v.g. de vltimo ignis ad locum inferiorem, tunc primum eritlocus ens: qf non elllocus mediusinter locum ignis & aeris.&, fi n5 fue zit motum naturaliter,non erit il Tic primü naturaliter. Sed, quia lo- «us, ex quo mouctur res mota , eft alius a loco, in quo quiefcit necefía zio, & inter quilibet duo locaeft cum inter quaflibet duas fü.
cies eft corpus, qi füperficies
non fequitur fupficié, necefle eft vt motum quiddam fit in locoa quo mouetur, quidam in loco, qui eft 1nter locum , a quo mouctur,S lo- € cum,ad quem mouctur.£.in corpo- 1equod eft in potentia locus inter
hzc duo loca.f. primum, & poftre-
má. & i6 inter quelibet duo loca € locus.Es, fi locus fequeretur locum,
& pofüerimus q» mor(,gfi fuerit o
tum f locoa quo mouetur,cft quie-
fcens, & quando ctiam fuerit totü inloco;ad quem mouetur, eft quie.
fes, [c ef, cum fuerit motum, vtquiddam fit in loco, ad qué mouetcr.&, fi pofuerimus motum effe
Apofiro- indiuifibilem,& loca efle indraifihi Pohutpa lias S con(cquentiz fequitur vt moem ^ ium fitdiulibile, Eco Arift.non
vtitur in hac declaratione qp inter D. libet duo loca eft locus, S qplocus
non fequitur locum:ficat opinatus
eft Au£pacc. f.q; ifta demonítratio
n6 pficiónifi viédo hac jppofitióc,
Pnmá aütin güauióe, & corruptióe. Quim eft minima pars quz poreft inueni md! pa 1i de generato.minimum . n. deof wisis pe erat cft rerminatz: quantita- ignis ter tis.v.g.qp minima pars rpnis eft ter- minata.
z 1déj. c6. minata.f.minima quz póteé ignis. D.d. mandeftus Apt "n
orne,quod tzanfmutatur, eft diui- 1 phy. 6. fibile.& hoc demonflrat o intende 37.&.53. bat diuifibilitatem fimpliciter.(fm id& 2. de vltima, non ficut exifümauit Aué- P9
pace. : Quotsplicter dividatur ipfé motus. Key [s Ca, i L8.ph.
Ov aüt eft diuiflbilis £x & x
duplt. vnoquidé mó nici c4, tpe,alio vero fm mot? &;5.& partiü ei?,quod mouetur, Vt/fi Duplicé ipfum A c mouet totum, & A B et mocdi mouebitut,& 2 c. Sitigitur ip» uifiont, fiusquidem A 2, motusD £, ip. 5, & quo fiusautem 5C, € F mot? partiü, ad id, qZ neceíte eft igit totü,in quo Dr, ipfius A Celle motü.mouebitur nfm hücqin. ves partiü mouet£m vtrügrnihil*.n.mo- », 1g uet fm alteri?motü : quare tot? mot?toti?é magnitudfs motus, Et met efl dinafibilu duobus. modis. yr eWl in tempore?" 4^. lime fecidum partes mati-Y.g.que. fniam,cum mouetur 4B C moue wetur fécundá toti pars 4 B, C7* mouebitur etiam fimiliter pars B C.5it iritur matus partis LA B , D Hyg'mit B C,H Z,eritigi LL dj oom
G tyr D ki Z mete partita BC. mecius fm parütioneni :
onde nece[fe eft Vt totus motw D AH Z fit metus magnitudinis t JB Cuv m Vtraa, pars eint moueaar Toe metarum , C7 neutra moueatsr boc smetu tote; ynde neeeffe &'vt iste motos totis fit ifta Prime. i 5 quód metas
medenifirasio fendi, quid mats
Cum declarauit o£ moti eft diuifibile,S& fuit neceffe, vt diuifibilitasaccidat motui fm temp*,& fm. motum;incarpit nonficare hoc , & dixi:Et mouseit diuifibilis duob* modis &c- &inid p perm mori partes, quz mouentur de pnncipio »pati "à ; ad finem. & abiret
Tligendum de partitione mot? lum partitionem parti: quo cxtenfionem.
piam ifta partitio differta partitio
D» indaxiteremplum/ dixit.v.g. iq iftarum partium moocbiurde itio at y ad nem,ficuttotum mouetur, D.d.Sit igitur motus, &c.i.&,cum fuerit,ne vt vtraq; pars..A 3,& 1 c mo- Ueaturapud motum totius A 3c, necefle cít vt j parsa »,& 5c nouum. Sit igitur p H mot* parcis A 2A H Zanotus B c: erit igif motus cópofitusex duobus moal DH,&Hz. D.d.vnde necefle cít, &c.L.vi necefle ef vt ifle to? mor*, quiet compofitus ex duobus mori buspartifi n H, & Hz fit mot magnitudinis 4 5c, cuius parus (unt. ix ac. D ácic cám huiuscon itionis, € dixit:cum vtraq; pars, S&c..S& caufa in hoc eft, "quidam, tora maguitudo A » c non di moueri fm totum, nifi cíí d m eius moucbitur vno motu. & hoc intendebat. cum dixir. cum na pars &c.Ercü declarauit p aliqi non dé moucri fm totumjnifi cum. quzlibet fuarum partium moueaf amodui vno.dixit: & neutra moucat; &ci.Squia motus, quem habet co ta magnimdo, non citci, nifi cum parus cius fuerint motz, & eft impollibile vc motus totius attribuaf part fequitur ve mor*totius fitom nium paitium.nam impoffibile eít vt motus alicuius attribuatur alij ab co,quod mouetur illo motu. Ei jntendir in declaratione cius, &g mor'partiü fit mot*toc?, decla rare ex hoc motus tocius é fit di uifibilis m diuifibilitatem moti:& ifte modus dicifibilirarise(tali* abco, qué habet fecunduni fuam. cum uempore. Am.
Liber Sextus 268
A Ampliusautemflomnisqui dem motusalicuius cft tot?au, tem motusin quo D F,neqi par tiü eftalterius:(partis.n. vterqs eftneq; vilius alius: cuius.n.to^ tustotius X partes partiü funt: partesauté motus D F funt pat^ zium A B c,& nonaliarum: plu rium.n.noneft vnus motus))& to? vtig;erit magnitudís ABC.
Et etiam fi emna wutw eft ali €Miu et motus DHZ efl neutrim partis : quenam iraque pars eft pars partis , men alterius ommo: quom illnd ewims eft totws efl te-. dins motus, partes motus funt par. dium eii: C7" partes eim funt per. fius A Bey «lterim omnim; uasiam, fi neu met nà eff plu rium Yne:nete[fe efl vt ifle motus tots £t fit magnitudinis A B C.
j4 , Iftacft alia demonflrario quodammodo, & cbfirmat fdi&& alio € modo.Et dixit Et etiam.&c.i.fi om nis motuseft moti , & motus compofitus ex motibus partium,v.gra. motus p Hz, qui eft compofitus ex notib! p n, S H z, qui furit parti A &,& 8 c, & n6 cft alterius ptis ifti? snoti,neceffe eft tot fit totius . Sed, antequam induceret exéplum,ícospit verificare hoc quod pofuit in fedend.(q mot* cbgregat'ex pib* mod,cum nó fuerit alt-rius partit mori, neceffe eL vt fit tou? moti. & hocacceptá fuitin prima demonflzatióc pro manifefto.Et dixit:qf wtraq; pars eit pare&cci moms: ion gregarusex motu, 'parzis non eft vjus parufi ita qp totuin, & parsfit
eiufdem .qífi quxlibet pars habec D par ilii motus. & abpolk eftvc motus congregatusex motibus ilta. rum parium fit vniusiftarum par tium;ita y totum,& pars fint eiufdéergo nco.fie eft vt fit rotius. D. induxitalium fermon£,, cx quo feiur ifta cóclufio prima cófecutione, & dixit: qf illud,cuius toti*y S&c.i.qfh non eit dubi in hoc. f. partes motus,cuius totum eft rodi* mod,fünt partium moti fed eft du bium de cOuerfo.(-q» motusqui eft. parti moti,cft morus totius..omnium parti. Sed dicimus, g»ifta có verfio ft vera. qrf, ci fuerit pole E vtpartes fintalterus rea parubus moti, necefle eft vt motus totius fit. congregatusex motibus partium, ifn,fi hoc nó füerittunc motus totius etit magis vis, quam. id,quod congregaturex motibus parnum, & fic erunt partes motus torius in partibus totius in aliquo alio a par tbrotius, fi motus eius, quod congregatutex partibus , fuerit magis icularisq motustotius. Et hoc intendebat, cum dixit. qífi/fi vnus motus nb fucrit &c.i.qim, ft motus totius pó fucrint, nifi parti F totius, cum fitimpofe vt vnus motus fit pluriá vno moto,neceffe cft vr motus congregat*cx motib?par tium fit motus totius: quemadmodum partes motus totius funt partium moifgifta ropofitio conueititur. Ftil in eis quibus vritur m fine Octaui, "f.p motus infnitus non eft corpo risfiniti.
Ampli? aüt,fi eft quidem to^ tiusmotusalius, vtin quo H1, remoucbuntar ab eo vtrarüqs.
LL iüj par
ratio eft vallis T.o&. unde,
tur D rr Z mtm parti a BC. "rnde nece[fe eft vt. tetue. mtu D HZ fit metus magnitudinis t B Cum Vtraa pars eine moneam dur vno oru iliram »€ neutra moueatser boc metu tte; ynde neeffe &'ve ifle motms totm fit flue. dolia magnitudini. LED
Cum declarauit qpo£ moti eft diuifibile,& fuit neceffe, v: diuifibilitas accidat motui fm temp!,& fm. motum;incapit nonficare hoc , & dixiEt mousett diuifibilis duob* modis, &c. & intédit p partes moti, partes, quz mouentur dc pancipio ipai "s ad finem. & frmilinxett
3ntelligendum de partitione mor* decundum pattitionem partió: quo iam ifta parüitio difitrta partitio-
necius fm partitioneni temporis, D. induxitexemplum,& dixit.v. um
&ci.qi iflarum Muf ry fum pud nem,ficuttotum mouccur. D.d.Sit igitur morus, &c.i.&,cum fuerit,ne i vt vtraq; pars. »,& sc modeir spud motum tonus A3c, necefe e] vt j parsa », &sc habeat nonum. Sitat D n mod partis A »,& H Zmotus B c: erit igi motus cópofitusex duobus. DH,&HZz. D.d.vnde neceffe ct, &c.1vü necefic eft vt ifle or* mot, qui eft compofitusex duobus mori bus partifi p H, & z fit mot*ma- ] gnitudinis A »c , cuius partes funt inae D.dedit cám huius con. íccutionis,& dixit:cum vi |; pars, Sci.Xcaufain hoc efl, quiam, tota maguitudo A 3 c non di mo-
ueri fm totum, nifi c a eius mouebitur vno motu. [es i t. cum dixir. cum vtraq,
non d£ moueri fm rotum;nifi cum. quzlibet fuarum partium mouea£ mou vno.dixit: & neutra moueat; &c.i.S,quia motus, quem habet to ama dde non diei, nifi cum ] parus cius fücrint morz, & eft impollibile vt motus totius attribuaf |uitur vt mor*rotius fit om, nium pa.tium.nam impoflibile eft Yt motus alicuius attribuatur alij ab co quod mouetur illo mou Ej intendit in declaratione eiusqu &g mor'paitiá fit mor*ron*, rare ex hoop motus totius ét fit di uifibilis fm diuifibilitatem moti:& ifte modus dicifibilitaris e(t ali* abco, qué habet fecundum: fuam. exenfonem cum gmpore.
Liber Sextus 2168
A Ampliusautem fiomnisqui dem motusalicuius cft tot?au. tem motusjin quo D F,neq» par tiü eftalterius:(partis.n. vterqy
neqs vilius alius: cuius.n.to^ tustotius,& partes partiü funt: partesauté motus D F funt pat, zium A 5 c, & nonaliarum : plu rium.n.non eft vnus motus;)&C tot? vtigy erit magnitudis ABC.
Et etiam, fiomnis meti efl ali €Mine et motus DHZ efl neutrime
» partis : qumiam Vtraque pars efl pars partis , men dlteriue omnino: quomá illud ewins eft totws. efl te-. dins metuo, partes morus funt par. fium eine: Cy" partes eim [aunt par. fium A4 B € n0 alterins omnino: quaniam, fi ynse motus nà efl plu.
rium yno:nece[fe eft vt ste motus
totus Ee fit magnitudins 4 BC. Pa
34 , Mtacft alia demonflratio quodammodo, & cófirmar fdictá alio
C modo.Et dixit Et etiam.&c.i.fi om nis motuseft moti , & motus compofitus ex motibus partium,v. gra, motus D H z, qui eft compofitus ex mmorib* p n, £ z , qui funt parti A f& a c,& nó eft alterius prisifti* snoti,necefle eft tot fit totius . Sed, antequam induceret exéplum,fcapit verificare hoc,quod pofuit in f- €cdeni. Cp mot" cógregag*ex prib* moti,cum nó fuerit alterius parti mori, neceffe cít vt fit tori? mori. $c hocacceptá fuitin prima demonflzatióc pro manifefto.Et dixit:qfà wtraq; pars eft pars,&c.i.motus con. uscx motu, 'partis non eft v-
nius parui ita, qp totum, & pars fit
eiufdem . qfi quelibet pars habet D parsé illius motus, & impolt eft vc motuscongregatusex motibus ilta. rum parium fit vniusiftarum par tium,ita gj totum, pars fint erufdéergo nco.fle eft vt fit totius, D. induxitalium fermoné, ex quo fequiturifta códlufio prima cófecutione,& dixit: qff illud,cuius roti*, S&ci.qfn non eft dubid in hoc. f. partes motus, cuius totum eft rod! motifünt partium moti,fed cft d bium de cóuerfo.(.q» motusqui eft. parti moti,cft motus totius.Lomnium partifi.Sed dicimus, qp ilta có uerfio eft vera. qfi, cii fucrittpole E vtparies fint alterius rea paribus. moti, neceffe eft vt morus totius fit. congregatusex moribus partium, qfüjfi hoc nó fuerit tunc motus totius eit magis vis, qum id quod congregaturex motibus partium, & ficerunt partes motus totius in. ribus torus in aliquo alio a par tib'totius, fi motus cius, quod congregatur ex partibus , fuerit magis yarucularis;] motustonus. Et hoc intendebar, cum dixit. qi vnus motus nb fucrit, &c.i.qin, fi partes motus totius pó fucrint, nifi parti E totius, cum fit impole vt vnus motusfit pluriá vno moto,neceflecít vt motus congregat*ex motibpar tium fit motus totius: quemadmodum partes motus totius funt pattium moti..gifta propofitio conueititur. Et ilta ded
ineisquibus vtiturin fine O&aui, &! f.q motus infinitus non eft corpo risfinid.
Amph? aüt/fi eft quidem to^ tius motusalius, vtin quo H t, remoucbuntar ab eo vtrarüqs
LL iij par
laratio eft vtilis T.c&
Phyficorum € imo afi quake e erunt ifs duo Leicester epis w aiii ipm eft motus, Quare, fitot?quidé. us, LaL o rye metum .
diuidef,qui eft H1 in partium motus, zqualiserit H1 motui neceffe eff, fi matus T. F tetus
Dr.Si Vero fupcreft. we datur indus motus parti, Yt n KLiicnaliusent mons, rog fur T F, fit aqualis duobus mot quintus ne pertiumippterca bur DZ. Siiitwr dimimit dl 'Vnius vnus. terius Ly.g.pars ls pas iius cótinuus s. mocusefteis bw in D ipi tinuorü quorundá . Similt aüt dian totins. us eft& excedit fm diuifionem, riii Le hocimposfibile eft,n e qunia vni nó "Yn u eundemeflc8Laquale. fimes ef dlrerint eme : qum Hazcigiturdiuiflo fm partium seus centimus efe rerum cent snotuseft A neceffe eft cuiufuis. meri Et familoter £ fi addet apu partibilisipfam effe, dim fumi. nde neceffe € ofibece Et, fi metus totius smpefübile ,"vt fit ide a sl dins fit alus abiffo v.g. Fd-. zrgoifia dafo eft fecidipartes tidetur ex eoygod metus Yirimfa, | et necc]fariosuemtur ioi partib
Denenfeati orta, Ofendnsidem qued ara
Liber Sextus 169
A Iüaefttertia declaratio, & dicit: dergo. dinis. cd mor^r qué pofüim" alid à mo
3$ Etét fi motus totius magnitu fueritalius;i.alius à motu cópofito ex duobus motibus parti magnitudinisp H z.v.g.motus r s. D.d.di i eo, &c.i.qfi magni:
quá diuidimus in duas ptes cqua- Jes: A 5, & nc, &pofuimus n 8 mo t A», &Hz motá »c, fi pfüerimus q motus iftius totius magnitudinis f.A 2c, fitaliusà moto c6regato ex HH Z,qui funt motus parat illius A » 5 c,v.g. motus 3 necefle eft vtifte motus r y diui- JB daturin duos motus in momm vuriufq; parti magnitudinis,CA » Nope mdief, pares moucbuncD.d.& erontifli duo, &c.i. .eruntifli duo motus, in quos diuiditur motus x r , qué pofuimus e& ali motd à motu » z,zqualcs duo bus motibus, in quos diuiditur mo tus p z, f. motus p Hz.& c(Lifh duo motus fueift zquales eis (motibus. duarü itudiná, ergo funt va* motusid£, (.p motus T etit motus D H,& motusq rerit motus H. 2.qf polt € vt vna magnitudo ha. beat,nifi vn& moti C magnitudo € 5, & magnitudo » c, d funt ptes totius itudinis, Et hoc intendebat,cum dixit: qíf vnd habet vnd
neceffe & fi mogPrs,&ci& D.
tu D z,& pofüerim* qj mot* magni tudinis diuiditin duas ptes motus D z,que funt partes A 3 3 C : necefeft vt mor* r r fit «qualis morui » xcd inr Squalcs i füntT vna magnitudine, fant idé:cfi vnt motíi nó habeas nift vni motá.Et € voluit cófirmare eos e£ equales, d.Si igi diminuit, &c.i.& otus mo tus T Fi diminuità roto moro pz, Sfc nibil inzenitoui amibuaf il motus diminutus, neq, toti,ncque pars.tod. la: mm diminnit ab hoc motu,eft motus parti, aut B. monis diminums Ei le; qui diiditur in oés C ptes mod. & ió 45 ipicdimrduis S LAc ifta ps di minuta motu nó inuenif aliquid de magnitudine,cui attribua£, nifi clic ol vt na magnimudo haberet pl uqad motá. vnde im €vt hec diminutio attribuaf alicui ono toti;aut parti:qif to:ü, & partcs habét motus alio; ab iftis. D.d. neq; alterius ofnoy&c.i. & ifta dimi nudo , deítin motu,fpoffibile € ve attribuatur alij moto à toto, & à Beds impoffibileÉ vt diminutio exiftés in moto iftius magnitu- F dims attribuatur alij moto.qifi, c(i C duo
noti,i.cíi fucrit vnus motus r o. . duo mota fuerint diuería abinuice, mota fue-
7, qu; funt partes mot? r r qquales dudbis motibus p nz, que funt. partes duorá motuum p z,& ptes r Q&p Hfunt vnius magnitudinis, magnirudinis A », & st equales, & motus o r,& Hz funt vnius manitudinis (3 c, & funt & cqua-
1 & vna magnitudo non hét nifi Yn6 motá : crgo motus r o. cftidé cum motu p H& motusq, reftidé €ü motu H z, Et,cf declarauit hoc,
tunc motuseorá nó erit cótinuus: '1rdnerfà &,cü non fuent continuus : & non ue erit vnus.D. d. Et ilt, &c.i.& fimili- eol non. ter motus addens non erit alicuius ipi) mod o[no, quia addidit fup partes "jp motsquia vnü motü nó habet, ni- j4. 41.&. fi vn mocá,& vit fequitur vt mo- 4.ph-10f. tus fit parti xn it. Mod au non |a morus rotiui diufas elt inocs patus, S diminué urex co ife morus. Ipfum vero e£
G pariiscft, quiaíá pofüimus primo cft vnus motuá pardiii.qin p ill excedit illud, qd cógregatex moti-
us parti motuü touus pofitum.
Aliaaüteft $m tépus, Nam, cum omnis motusi tépore-:fii tempus aütoé diuifibile fir. sninoriautem minor motus. lit neceffe eft omnem motum diui di fecundum tempus.
Ej alia diwfio eft fecundum tz D Quonia omnis motus ei int pere: P e£ tempus efi diwifibile , Q9 motus in mineri tepore eft mi per : C7 fequitur nece|fario vt ois matus fit duifibili écudi tepus .
3€ Cum declarauitiy motus eft diuifibilis fm diuifibilitaré moti, vule declaiare ét ipfüm efle. diuifibilem. fm diuifib:litaté temporis,& fylIm componit fic.Ois motus eit in tem pore, X hoc declaratü eft : & eépus. omne eft diuifibile, & hoc ét declarati cfl: & exifhmatur qd fequitur ex locp ois motus eft diurfibilis. fed nó cltita donec bete omnis motuseit in tépore fibi zquali, Et
Y idco d. & motseft in £pore mino zi minor. qf f hoc non eflet, effer poffibile motum eflc 1ndiuifibile, Se tépus diuifibile , vnde neceff eft diccre p omnis motus ell i tépore. equali ei: & omne tépus eft diuifibi le: ergo ofs motus cft diutibilis:er. £o diuitibilitas motus eft fm motum,& fm tépus. Et, quia diuifibil tasi co eft diuer(a,quia motus funt án generibus diueríis incazpit reme motare hoc, &dixit: & necefle eft Yt zin of parübili. Ex pótinvelligi fübicctum motus,nó diuifio cius p
1É rotam , fmi cp efl res mota s hoc declaratácft. Etintelligo fübiectü morus, illud in quo f glocum in motu locali.& Alex. €it& omne motum habet mo Eefdern «ffé Diuifiones ipfi temporis
fins rufa Wiki uod moutisr, Cr tis, in quo motw. — Cap. j. Voniamaíüt omne,c moueá inaliquo moi tur,& tpe quoda & n tius eius, qd mouetur,e motu neceffe eft ca(de effe diuifion & tiporis, & motus, & ipfi moueri & eius qd mouetur, €iusin quo motus eft. Veri n omniü fimiliter, in quibus mc tus eít, fed quantitatis quiden fm (e, qualitatis autem Pm acc dens, Accipiatur.n.tempus jii quo moueturjin quo 4, & mo tusjin quo z.Si igitur fecüdun totum motum in toto tempor: eftmotum,in dimidio fecundi
minorem. & rurfus hoc divi, fm minoré hoc, & femper fic. Similiter aüt & fi motus diuif bilis, & tempusdiuifibile/fi.n, totoin toto,dimidio f dimidi & rurfusminorcin minore,
Elyquiaemne. metum mouetur in aliquo c7" in. alique tepore , eo empnis moti babet metum, necef
Fé efl n temper" motws c7 mo !um,C noti C7 illud js quo ef?
metus babeant eandem diuine:
preter boc , quod mn funt eodem, mido in ennubsa rebe, in Lai
A efimetm fcdfunt quantitatis efpongas péril idens . Sit igitur tempus inque ef metw, vASC7 moti fit B . 5i 3gitur ifle totus motws efE inboc eto tempore y ille, qui eru inme- Mietate eri mur, C7 cum boc ds
Sextus 270 widetur ,iFle erit miner , Evden modo , fi motus eriam erit dimifr bilia ev tempus etiam erit di wifibile . quoniam , fi in teto ej totus , medietas erit inmedicta, te , deinde nimri in minri .
Part 66
Demonfiratio, oftendens quid motus didit find
diwfionem. A
I S.
igmporis "Tempus.
€ Et quiaoé motfi moucturin ali 37 quo-i.autin vbiaut in quale , auef Quáto, & ois motus inueni in iftis tribusin moto,& in cojin quo elt notus, in tépore.Et vt mihi gpillud, gd iacet in textu,£ melius cor redlio Alcr.qififi pofuerim*q tf, & motü,& genus, in quo eft mot*, haberét motá , fequeref neceflario vt tfs fit diuifibile,& motá, & mo- &o. qr, fi ifta habét mot ali & oc qd habet morü,eft diuifi €ócludefex hoc, qoia ifta fint. uifibilia: qd nó cócludié, f inus qp o£mot habct motá. Et,cá
jué: niri,
d. q motus attribui vnicuiq; ifto- TÉ trifi coi ; d. necefle eft vc c pus,& mot*,& motio, & motá, Xc 1.850 motus df cffe in illo, ii; quc mouc6& in tpe, & in moto,neceffe €vtifla diuidant p diuifióes qquales.qp medietares motus fint f me diezate ipis& Í medietate ei, ax & motus,&i medierate mori , & fil de medietate medietaus, & fic iffi D.d. fter hoc &c.i. & licet me Q,xil'udj quo £ motus, ifs diu. dant diuifiGibus equalibus, tá diu
i (ioinillojn quo £ mo:us nó attri
buic) in quocít motus codé d fe
G fed attribuitur motui in quantitate perfe , cum diuifio fit eflentialis quantitati , & attribuirur motai ín
Loc? mu- qualitate per accidés. Et intelligen medi dis e boc dequátitare cum mo- Meus, ' £t augmenti, & dimínmionis, & motu locali. locusenim numera-
turin quanto, & accidetci diuifio etlentialier , Detnde induxit exem
plü de literis. & fermo eíusin hoc
eft manifeftus , & intentio cius cft,
fi pofuerimus quód aliquis totus
motus cft in aliquo toto tempore, medietas eritin medietate, & vni-
iter minor in mínori . &, fi-
H cut mors diuiditur per dinifioné temporis , fimiliter tempus diuiditur per diuifionem motus,
Eodem autem modo, &ip fum moueri diuidetur, Sit.n.in quo c,ipfum moucri.$m igitur dimidiü motum mínus enttoto, & rurfus $m dimidij dimi,
fu&ü dium, & fic femper. Eft É:&*- autem &, cum quisdefignaue" ritipfum $m vtrung motuum soueri,vtímp C, & Cx, dice/
1€ qp totum erit fecundum to tum.fi.r.aliud, plura erunt rm ueri fecundum eundem motü ficut determinauimus & moti diuifibilem in partium motu effe, accepto.n. ipfo moueri fn vtrung, continuü erit tort.
. Et. fecunduris bunc modum. diniditur metum . sit iy fy C; in medietate igitur. metus erit matum mini ,. tofu motum fimiliter in medie tate medietatis , e7* fic femper. Et debe etiem pontre, c7 dicere quod motum Yireque motus, "veri 5 gratia C D , C7 metum D HI tofum etiem efl iud, quad cf totins illins. quonia, fi fuerit alind, func plu/guam "ynuem meuebitu "yno motu, Vt declarauimms , cum motwe etiam diuidatur in motus partium. . quoniam , fi partiti decipiatur vtroque COMIS, T0£MIN erit continuum .
me: Sfi
J Dememfratio,oflidens quod motw diuiditur fecundum divifionen ipfius moneri.
B5. 2Mcotus.,
Liber Sextus
D. C Pars motus C. D Pars mois E. H
38 Cüdecarauit qüo morus, &
P dinidirusdraitoribur bu vult declarare & qtio ip(a motio & diuidif pcr diuifioné motus, motio mori, & d. Etfm hnnc modum. Et diuidirur morio.i. &, c pofueri- 3nus qi tota mouo cít totius mot,
x Pransiefium eft mori & diuidit
mo P diuifioné motus, f. T [ p medicme- tas motus eriz medi, mot, qd wo pertranfit fjarifí de initio vía; ad & *5? n£ ] qim iffe partes funt illc,p quas pe diui tos nonus vc dici fln 1 Pers qu (incfm diuifion£iépo, fis.D.d.bigimr tota morio. &c..p gars moti , 4 mouef p medierarem. lius morus e initio fpatij ad fin
C enitneccflario mot minor. pel Sd mouctur toto mota Ac iid, monet in medicrare illins neceffariperit minus, D.d. Et debemusét gonere , &c.i. & debemus t dicere p, cum pofüenmus duas monióes smiufqs motu , qni funt poss vni* mores, v.g. motioné, d eft motusc »,& mononé&cft morus p 1, dico qpiota morio, (€ cógregarfi morio nis duori motui,é tora morio, (€ Tod*mot*q c6gregaf ex duob*mo tib c p,p H.D. Iduxit demtoné,&
dixicoff i fueritali d, &c.i.qff,ft tota motio, * if cx duabus. moronibus, 4 funt duarü partium. fous, fuera à motole, d eft totius motus, & fuerint parres moti6is | eft rotius motus, vt narrauisnus,morióis parti mor? , tGc plus qma mono D moms qi jueq; it duos mot", modi x pios, & mori, quieft ps motus totins, ná pofitü eflqp partes. motus totius fpanjj fint partii mo ti. D,d.vt declarauimus, &c.i,vt de- £larauumus qp motus diuidifin pat tes, X motus parriü T paries motui totius. D,d. qrf,cfi accipiafmouo , &ciqf&,cti motio accipiat vtriufq; P parti morud Lanferaf finis. ima. ginat inter illas, ríc morus erit cófinu*, & rota morio cri córinua, & Yna:& ci finisimaginaf, erüt pits. Similiteraüt demrabif &cló gitudo diuiflbilis, & ofno om^ neilludin quo eft mutatio, Ve^ rüquzda fm accidens, qin id, mutaf, cft diuifibile, vno.n. ipfa finita effe, auttfinita , filt: habebit inolbos » Secutum eft aum.
6 autem maximehoc, diuidi ofa, & infinita effejab eo, quod mu, tatur. ftatim.n.ineftei, qd mu, tatur diuifibile, & inflnitü , di. vifibileigit oftenfum eft prius: infinitum autem in fequétibus erit manifeftum , .
Et esdem mode declarabitur , nid longitudo diuiditur, ey vns
werfaliter omne , 18 quo efl tran[mutatio - Sed dim. duuditur per accidens guia tranfmutatum.
H f diiflhle. quiniam , cum yii
dido omnia dimiduntur . «7 $n boc quod disifjenes evrum [unt pisei» » todem mode efl deonnibus ex, Et [equitur pro prie t óiaiila fint damfibilia, et. "vt dinifio it infinita erum propter tranfmutatum . quoniam cá satellexeric tra mutatum, flatins intelliges diafionem,C7* quod ej infit jy puri p 7t ell faperim : ip[am autem
ej tam declarabitur psit . 39 efcinfimtem declar, ine pert:
Dict:Et codem modo
Wiquo turg fpaná, per quod e(t motusin Tuenifirit tec p dluose morus. &
«o "It o£ pradicatum,, in quo inueni
diuiühyli- trá(mutatio,inuenitur mm eo diuifi-
tas, vel.
P Vide. £37:
fe bilitas.fed in qbufdá p fe. in qtira te) Sin quibufdam p accíis.f.t qus in
"€: Jirate:& ; tranfmutatio, quz.
"Tra vbi, numeratur in quantitate, D.d.
tio d£ in
quia vranfmutatum eft diuifibile.i.
vbhntera & diuifibilitas accidit tranfinutatio
turi tel
; & loc», mutati eft diuifibile effcatiakter,
EA süc vt declaratum eftz& fürs zzqualia T lem.
mi per tranfmutatum.qr oé tranf-
accidentibus diuifionis.fcp fi vn K eritdiuifibile, ofa erunt diuifibilia, fpi vnum ponatur druifibile de clacabitur qp alia funt diuifibilia .- D.d.&in boc q diuifiones, &c.i.& illud quod contingit n vno de ini infinitaee, cótingi in alij D.4Et: £1 propric vt ofa illa fint diuifi i,& neceffe eft vc motus, & tempus,& motum fint di ! uifibilia in infinitum, & vlt vt int $ continua: quia tráfmutará eft diui ; fibile, & de natura cótinsi, b Quo niam caufa in hoc, q tempus fit có : tinuum,eft motum efle continut: ' & eauía in hoc, qp motus fit conti- | nuus,eftquia morum eft cótinuá. D.d.qi,cum intellexenis tráfmuta i tum, Xc.i.qfüfi nu intellexeris tran ! Ímutationem,flatim intelliges drui fibilitatem in infimtum. diuifibili tatem autemquia tranfmutatí nó | intelligitur effe in tranfmutatione, ! nifi quando ima, nami era exquo,& in co. ij vero eli infinitam dechrabitar poflet declarabitqpomne, quod tranfmu- | tatur, prrus trníroutabatur , & o£, | quod tráfmutabatur, prius aá(imu- | tabatur,& fic in infinitum, i $YMMA GYARTA. DeOrdine partium motus. / NÓ deri primi, fed »ltimó moins. Ca. 1. Voniam aüroc quod mutatur,exquodi in quoddá mura, necef^ 3 fe eftid,qd mutacum eft, qfiprimü mutatü eft, ecin quo mutatum eft, qd.n. muta» turab eo, ex quo mutat, difce^ dit,aut relinquit ipfum . & aut idé eft mutari, et reliquere, aut. relinquere fequié mutasi , reli» quifie
À quiffeautt mutatü effe. fifr.n,
vtrung fehabet ad vtrunque, Et , quia ots tran[mutatio
de aliquo,et in a'1quid,nece[e eft
"yrilud quid tran[mutatur qua-
do efl in principio tran[eutatio -
sis, fit in ilo im quo tra[mutatur. rajmutarum.n.remouetur ab es,
d quo tranfmutatur, et feparatur
o. licet tranfmutatu,C7" fepa
ratto funt idem,aut feparatio [em
quitur tranfmutatienem , nece[fe efÉtvt illnd , qud tran[mutatur , retur . quoniam eodem mode
(e babent adimuicem .
42 Vult hicdeclararegtranfmuta. tumininitio tranfmutatióis dicit jam tranfmutatum effe,nó nrí(mu. tari: qf hecduo funtoppofita.Et. intÉdit hic per tráfmutationé,trá(snutationé;que dr de quatuor tráfmutationibus f. (übflantia, & vbi, & quale& quítá. & d.de aliquo &c ip aliquid.i.de aliquo, in quo € gefeens in aliqdj quoeft quiefcts. D.d.neceffe eft, &c.i. cum omnis tranfmutatio eft de aliquo &in ali
€ quidjinter d eft tran(mutatio: & in fer primá tráfiutationé, & quicté, 4 cIrineocr quo, nó eft medium: neceffe eft vt tranfmnutatü primo, €ti tranfiutat recedat ab eo,à E» tráfmuta(, & veniat ad illud, a« gd tranfmutat primo,nó fecüdo.qra , €ü feparatur à quiete, eft in co, ex quo, ftatim venictad primü,ad od eft tranfmutario neceffano. D.d.liect ranfmutatio,& feperatio, &c.i. tranfmutatá primo,cü tranfmutatur fepaia:ur ab co, à quo tráfmuta£in inflíti;aut quia feparatio , & tranfmutatio funt id£ , aut quia fe-
Sextus 2172
quunf fe. Eton cutatii hóc.qdo D
eft,ci fit manifeftá eas c£ infimul
ff Etcum pofuerit hoc, dixit:
eft vtillud, qd tranfmutaf, &c.i.&, c6 cráfmutatio, & feparatio fint e$ feuéiaequet 'vtillud,gd tr&fmue tafab aliquo, fcparetur ab illo , & quia fier quiecin eo,ex quo,& ini ti eius, ad qd eft tráfmucatio,, nó, eft medium, fequi£ vt, c tranfmutatam feparatur à quiete, fiti eodem iniuo eius, ad quod tranfmutano eft neceffario , cá codem modo habeat fe.» cum tráfmutatio fuent,feparatio erit, & econuerfo. Quoniam ergo vna mutatio E. dum fm conrradiétionem qfi mutatum €ex eo, qd n6. eftt id,qileft de Teliquitid, qd noneft, ericigiturin eo, quod eft.omnen. neceffe eft aut eife, aut nó effe, Manifeftum igitur eft qp in mutatione fm contra» dictioné qd mutatü &erití quo mutatum eft.fl aure in hac,et in. alijs. fimiliter.n.fvnaj& in alijs, Ef,quia Yna tranfmutationi efl 3a, q eft. fecundum contradiéieria,quande aliquid tranfmutatur. de mon ente in ens, twn [eperatur. 4A nen ente, erit igitur in ente. mam nece[fe eff , "vt omae aut fit ens , aut non [it ens . Declaratum efl igitur quod in tranfmutatione. ps contradi£loria illnd, quod fran utatur , erit inillo , in que. tranfonutaturse?" fi bot ef necefirum in bae tran[mnratione, ne ceffarium eft etim in alys tranfmutatioiose diffo.n. ymo mo tra[ mutationum € ficut n lys € "
G Vultdeclararep hocad diteft 41 Bisiriwinu Fd epir "Trífmua ma fam ctpfein minunióe: que. toi fufa dr cráfmarario principaliter , imp il quccfide zIirmiua in egamudo. tiuk,& de negatiua in aff matiuá, Fiore gu 'atio , & corruptio. Et &. ph ixi: Et, quia vna tranfmutatio- CURIE num,&ci. & quia hocaom£ uf 4.16. vbi mutatio dr principaliter de cad cft big fief denon entein ens, &deentein nó tào, () £5 C25» Yt dictá etin a Quinto, & eft qutd manifefti in hactran! aie muudo- non babet medi cá aligd vf nt. Vide mutaf à nó ente, flacim feparatur. 1c Uim. 1 n6 ente, vnde necefle eft vt fitin a Aule Cütt:bquia nó cft medid fi&r ens, .&s$ &nóensErc(ü dixitopiftaciusindium tede fü Mind rivo er in fubftátia, d. &, fi hoc EL nei Thac uáfmutatióe , &c, fiis pb. Et hoc. declarauir, nó eft declara. 75411. no exéplans fed € declaratio ad di- Met c.n. rigendá confjderation£. non quia. VHe*9. hocdeclararur in alijs ráfmutatio £Noaq- nibus fm q dedarafillud , quod é literide- ignoti. naturaliterà noto, fed £m. [31 Qdcdani(ilud qd eft minonslae tentie co, ignotíi naturaliter, Siena pillud, qd ct miaifeius. cEtfra diuá5is, hüc modi vfita£in defcriptióibus, .I & definitióibus via diurfibis, & exé KattPiS plificanonis . aff cerminus medius Vidcetie 1n ifüs eft idé:& elt p illud, qd vráf- », Priord t mutat,ftarim feparaCab co, à quo digraGo- tranfmutat, X venitad illudad qd ped Por E ab fit melucm int 2. illud,à quo tranfmutatprimo,& i ees at ludsad dd rfinutat prio. fed hoc | 63.62. apparct magisin tranfmutatióc, d ede Gibtiua,cd illic nó efti dium inter illudjà quo,& illud pofiremum, ad jd eft tran(mutatio : fd primi medium eftin alijs trá(-
mutationibus quaf illad, ad od in hac tanfin udo. Ifta igit uáf mutatio in duobus extremis habei difpoitonem, ficut eft difpofitio aliarum tranfmutarionum inter il ludjà quo, S illud,ad qd primo venit tranfmutatum
dpicnibus anie do
acci] quidé neceffe eftid, 4 quod. et muyatü, effe alicubi, aut in: z quoó.qim.n, exquo mutatü Rliquit, ac necelicéctalieubi » aut in hocgut in alio erit. Si igi turinalio,vtin ipfo c,qBinip^ fum n mutatü eft, ruríus ex ip» focmutaturin ipfum B. n.n, eratcontiguum ipfi s. mutatio «n.continua eft, quare qi muta tü eft, qfi mutatum €, mutatur ingimunriet, hocpüe tim: . neceffe &ei muta Dein hoc,f qd matatum eft, Et etiam bec apparet il , qua. 'anerit y j medii tranfmutationk, ch fit nece]Jaré quid e£, quid tranfmutaru e. fitim aliquo Ybi,aut 1m aliquare. quonia ci feparatur ab lb. que franfmmutatur, nece[e eft ve fit im alique vbi aut in alie, aut in boc. Sisgitur illud, quod trafosutatur. «d B efl i dlio, v. g.inC femper tt fran[mutabuntur de C ad B.quemá C mn efi continuum ad B, 7* franfmutatio eff continua.erga ne eeffe efe va illud, quad id tranf tatwn eft , cii tranfmutatwm cft, femper tranfinutetur ad. ad, ad kl
Liber Sextus eff im- quad iem travforutatur fu nil, D
À qued tranfemutatur : pri jenny
173 4d quad tran(mutur .
Dowenfiratio, probans quid illad, quodmutatsm efl, eft ineo inqued meats ejf.
4* Cumdeclarauit hic oftenfiue, c (E fm exemplificationem,vult ét
5 hoc ducendo ad inconue. niens & dixitEt etiam,&c.i.& non folámodo apparet hoc in alijs tráfsputauonibus cx hoc, quod apparctin tran(mutatione, q eft in fubferia, fed hoc apparet vit in oibus franímutanionibus.qff o£ tréfmutztum,cum tran(ímutatur, venit in. sliud ab eo, à quo tráfmuraturaut vbi, zut quale, aut quantum. D. d. qít cum feparatur abillo, c. i. & hocquod diximus neceffe eft, qi, «um tranfmutatf feparaturab co, &quo tranfmutatur, neceffe eft vc. fiin 2iguo : & illud auteritad qd X efi nanfmuratio primo, auteritaliud ab co;ad quod eft tráfmutario non primo. Etc dixit:autin hoe, Jatenditillud, ad quod tranfmutatum tranfimutatur primo, Etcü di xitautin alio:incendit ab eo,ad qd eft tranfinutatio non primo , quod eft medium in zanfmutationibus habentibus mediurn , aut illud , ad quod cit uráfmuratio poftremo in WA(muraonibus quz funt fm cótinui , vel habivi Lei dixit, gc &anfinutatd feparatur ab co, quo ti&fmutatur, & cit in aliquojautin.
illo , ad quod eft tranfmutatio primogaut alio, dixit:Si igit illud, qd tráfmutatur ad p&c. i.ponatigitur E. aliquod tráfiutatü feparari ab co, quo tráfmutaf, & venire ad illud, ad quod tranfmutatio eft primo, & fit 5, & ponafq cum hoctráfmutatum tranfinutetur ad »,quod eft ià* alio.v.g.in c, fequitur neteflario vt fempin c ráfmurefad n, & vin fitiam tranfiutatfí , Deinde dedit ám in hoc, & dixit;qífi c n6 eft có tinuü ad p, &c.i,& necefle eft vr it. inccontinuz uáfmurationis, quia c non eftcontinu( ad »,vt tráfmutarum fitin co quiefcens:& cin c non fuerit quieícens, ncceffarro cft inco van(mutatum. Ercü declara F. uit hoc, dedit impole, quod fequif, fi tranfridtari fuerit in aliquo alio ab eoad quod eft tranfmutatio pri
di mo, &dixircrgo necefle é vrillud,
quodiá tranfmutará eft, &c, i.ergo necefle eft vc cranfmntati cáfmutef fj ad illud,ad quod iá tran (mutabaf-&cíi pofüit p cftin primo, à quo tran(mutatfequif vt ranfmu- 1e ad illud, ad quod tranfmutabatut: & ficambi adalique Joc efti illo loco; dá ambulat ad 19m. sc cótingitei hacimpolt, fequi£
Phycücó.Aue. MM vt
'G vttranfiutatii in primo, cff tran(mutat, fitiam tráfmutatü . qn (equit/fi hoc n6 fucrit,vt ad fmutatit tranfmutet ad illud in quo &.tráffertad illudin quo eftaut crásfert, €i translará €, & fic ferit exit futurü . Et, cum declarauit impolt, qd (equif hoc dedit c5cfoné, d € c6 tradictoria impofi;& d.ergo neceffe cft vrillud , qd tranfmutaf (itin illo, ad quod tranfimutatur primo
Manifefttigiteft etid, qd E!
fa&ü eft cü facti eft erit, & id, qicorruptü eftnó erit. nam H Vitdicum eftdeoi mutati & maximeeft manifeftü in ea, Qeftfmcótradicuone.Qà igit id, qd mutatü eft, cü mutatü € primü, in illo eft manifeftü eft, Manifeffum eil igitur quod il Ind, quod fuit , efl, cum fut ens , €7 iud, qud corrumpitur,no eft ens.quena iam diximm Yniner[a. liter nemi tran[mmutatine : C77 bec manifeflius efl in ea , quaeit fecundum contraditlienem . M amifeflié elÍ igitur quod illud, quod Y tranfmutatum efl vn 1mitio tran[mutations efl in ilo , ad qud tran[mutatur Vult notificare. d intédebat declarare,eft nica incáífmutatióe , 4 eft inter córradi&ioria ex declaratióe, d cótinet alias tráfmuratiócs, & fi manifeftius €f hac. vrá(mutatióe f. d fit fm cótradidto- 1iz:qífi hiceft manife p fe, &in áliis p medi. Et quafi dicit, Mani- €igit Talis tráfinutatióib? ilh 1am u&(mutat( éin iniuo
tráfinutatióis £f ilo, ad qd trf(m ta&quéadmodi apparet! hac trái mutatióe,d eft fm cótradictioné:| cet hoc fit manifefti* f hac tráfim d Mane eft igi, &c. manifeftá éigit. d FensTinitio ci ri eb defe Ta£à nó ente,& fiit illud, qd conü pitin initio eiusccá corrüpit, eft ir nó ente.& hoc intédebat,cá d.&il hudqd contpit, n6 eftens. D.d.i igit diximus vlt of tráfingtatióe. iik declarauim? hoc, licet it man feftiust trá(mutatióe f fübftána, cin hocé, quia nó habet medifí.
Inquoauté primo mutatü.
id,qi mutatü eft, neceffe eft im
partibile effe , Dico aüt primi 8 nóppeagalterü aligd ij (ir hmói € Sit igit diuifibileip. fum A c,etdiuidat fm n. fi igit Anmutarueítautrurfusi Bc, nó vtigiin prfo,qd € 4 c,muta, tü erit. fiaütí vtrog mutabaf: (neceffe &.n.aut mutatü e£, aut
murarií v: etin toto vti mutabaf. varclat mutatü. Eade 16aüteft,& fi f hoc qdé muta£, Thocaüt mutatü €.erit.n.aliqd
prío prius.quare non crit vti
diuifibileillud in d mutatá
Et illudjin quo fuit tranfmuta fum in initio tran[myutatins , ne ceffe eft wit sndufibile. Et wwtel ligo per mti slnd quod efe tale, mn prepter boc, quod aliud eft t& le.5it ergo AC donifibile,z- di widatwr in B : fi igitur tran[mutatur In LA BO" In B C, tic initiitrafmutatiols no erit M Af C. quo-
Liber Sextürs 274 A fumi in'rirod, eobums ant tranf. fi liquid pro perte trafmtetur , mesh a tranfmuta. 9" proparte tranfmsutetum ejf, fur . Ynde neceffe eff yt Stetoetiá: queniam [equitur vt fit pria dran[mutetur. T am imas me, wA perd ra in 8. Et ifla cade rücimatio fequitur, quo efl res mon fit dmifibile. Demonfirat.o, oflendexs quód idiia quo aliquid primo m»tatum efl, nou v emen rapinis ad
44 Cüdeclarauitof initio efus Jod 1 ciini Tvraq; pre a ac, trüfmura£,res erífmutabilis venitf aut adhuctráfmure£Si át aráfinuta. illáf quo tráimutat, vuftdeclarare tf&T vtraq; pte,tfic tráfmutatio ei*
initi illi*.f od E trífmutatio£T- f 4 n ctoro nerit pra. fj pofici eft inifibile,S d.Érilld quo, &ci.& ita.qd £TeSueniés. En viraq;adill, f quo tfmurará crit itio huctrá(mutef,& B eft uáfmutati, váímu: necefle Évrficidiuri eStinget vcf toto tráfmutef (5 pofi bile& flr id.ad od puenit, $hzcé. r& £ips id náfmutatt e£, Er hocT- C ditbocg finis& prfcipifirí(mu- tédebar, cff .(iigit ranfinutati.(
tatióis fintindiuifibilia Et, e d. igiftráfmutai T vtrag; poc a 2 c,
initi ei*, 19d uá(mutatá aáfinu- $ed iá c£ tráfmuratü. qífi fegfex
t26G& finisci'déte£ídiuifibileexpo co,vtnó fit initiü trá(mutanióis, fg. fuit illd,qd Tiédit, & d. Ecfrelli, fp tr&(muta£ergo necefle € vt fitin primü,&c.1.& itelligo p imei toto T A c fp tráfmutari:qa necefedt ríáfinutari, à qa aliq psei €. cé vtfitT vurog; , aut vere dicatfp talis. primü.n.€ illd, qd Ca(de tráfmutariaut iá uáfimutatii e£. Si aliquo ppalid.D.fcaypi:declaratqj igién6 vere d: id tráfinutatti c£, ne primü,qd tale. "ederet Tdiuifigbileet cefieé vt f mu tráfmutet;
€4.Sitergo Ac &ci.dicoqiinitiei*, toto Etale, Crrsímurari . & poft &
Tad tuáímutatdéteEmdiufibilefi: qp in toto tr&fmuiat crgo codé fp
Ps fitAc,& dimdatT b reci) &é aiutarmi
3 dico iei ofi magitudo A » fue. qd&Tpolt Et abbrcuiatio hui
ritdiui ili nece € ve usnura- * MM ij. miodis
€ mfationiseltualis: Neeflecftvtil. &a eft mutatio«tuno.n. verum lud, quod tranfmutaturin tota ma. eft dicere cp mutatii eft. Aliud
gnirüdine,fitin j; parte. cum. Ein alia panr, aut hondd c snutatur, ant ia trífmutatfi eft, aut. fp zanímuta Si aiít nond( tran(muaran ergoetquicokeinotber partibus magnitudinis,& in toto i& tranfimutatá eft:& hoceftinconue niens. Etfi i tranfimutatum cft in. vira; tunc in itudine if eráf
vaojn quo prio crpitm t " Mani] igitur N foni ef igitur quod
Fell edi etd
dnitium eius , in quo cJf fran[mntatio , e[f duobus modu . Quorum yon efi illad, in quo per.
gucieftson in pismo Esta ficttur tranfiutatio: quema tunc
femper tran(mut: in ABCtO-
t0 tranfinuta£. fed pofitái eft i$ uA mutatum efle:ergo in codé tráfmu.
X tatur, &efti iutatum, & hoc eftimpole Sed Arift.tacuitdiuifion£, dicentem q in vtraq; arit quiefeens, quia eft manifefta,& quia i vfus E: hac fitione in initio huius tractatus. D.d.Etifta eadem. 6cnaiio équié &c i & iftudimfequitur euam , fi poficrimus
s in vna partei tranfinutatil effc & in alia adhuc tranfmutarj. v. In 4 Biam uanfimutat(i ef-
Part 67
in parte 5 c adhuc tranfmuta-
Ti.qf r6in hoceadem eft f.quia (e quitur vrillud, quod pofitá eft primü,non fit primü. Dey necef-
M fecit vrillud, &c.i. fequitigiturex hoc vrilld, od £imi, in quo É trí(mutano,nó fit diuifibile, neqyvlimüci* quo tráfmutano. Exitelligédd € hoc &t tpe uáfmutatibis, (.q initi eius£ fdjuifibile, & q non eft tempus, fed inftans. Manifeftü eft igif qj & id, qi corruptüeft, & qd genitü£, in impartibili illud qdecorruptü, hocaütgenitum. Dr aürid , in quoprimo mutatü eft, duplici. ter Aliud qdéjin quo primo pfe
dicitu vere aliquid iem tran/mim atum effe alus vero eft illnd, in que serpit tran [mutatio . Ifta demfario fdi&ta eftin rráfmurationtbus diuifibilibus, 4 hüt principit, & fin£. tranfmutaniones. vero indiuifibiles Cd funt in indiui fibil.v. g. gatio, & corrupuo funt informa: An.eft indiuifibilis , manifefüt eft igit de eis, p iftacuit mutationes fünt in rebus indiuifibilibus. D.d.Manifeftá eft igit,Sc, i manifeftum cft. igfeilluisuod corrumpié corrápitin indruiflbili, &illud, quod fit, ft in indiuifibili, Et nó intendit gp boc appetex fdi- Ga demfatione. ná gfiatio,& corru. tio non funt diuifibiles , ita q» hat principi & in£. fed forie tá mirar nos ad hoc, quod dictum efl prius, gfatio, & corruptio fnt fi ncs uá(murarionis. Et declaratá eff hicq finis tráfmutationseftindiuifibilis, Et intelligo p tráfmutationé illud, cui* in cA gatio ic eor rupto, f.tráfmutationé alteratióis, gian eft finis altcrationis,& nó tráfinutatio, (ed ett fequens váf mutationéquia non diuidifin ms gis&eminus: qua non imsligina : mo cfi magis à b neq; equus
fin£, find
Liber Sextus Aeft Gi mapad aom. ti gitteri Metis
corruptio upto 5 fünr. inorusrneg, e neg, exi-
ftüt p (e,(5 fequuntmori.&ió forac intédit p induifibile i in gfiatibe, &xorrupuóe formá.D. d. Et hoc,
qd canh Aci idirthoc, anb j g
ft locutus;nifi in tín.qff imo fuper ca reden di. & foe hoc nomen primum in Miomam eorü cat principium, &. Qai adir mutatióis primüdr, eese etg -n.perfici mutationé, et eft mu^ p 'aióis dis ning i& & oftefus eft t, ? áiuifibili ie, ppca cp finiseft. qd aut fm pricipiü €oíno nó eít.nó.n.eft principi mutatio
nis,neg id tépoi
per Dreh profe of mide » teach arf 'anfnutam fie.7 mer anfont dias [4 illud, quod iam declaramimms. ee indywifibile, y eflfinie. primum. "vero, pre prinapio , men ef ens omnim, pui a traf fatiomn. Faber proncpimne erit ex primo tempore dliquid ,im que trafmutetur res. Sit igitur. rri mácA D: ifind 5 fronisi efl indinifibile.quenia fequitur síindinifibii vt rofa fint. fte
jinquoprío fé4. Er eria, fim tépere tete Ct
mutabat.Sit.n.primüjnquoa fwerit queefees, penensu ipfum e€
r.hoc igit ídiuifibilegdé n6€. accidet.n.cótigua e£ ipfa nunc. Ampli? fiin CAtpe toto geícit (ponat.n.qefc£s) etin A gefcet. Quare, fi imparüibileefta p fL mul qeícet,et mutatü erit, niin Aquiefcitf p aütmutatum eft.
quiefcens in A4 etia fequitur igi fur, fi t D fuerit quie[ets, et m dimfibileyvt. Jf quint e iam franfonutatum infonul. quoniam. inoAt erit quiefcen, C7 mperit
Jam tranmutatum..
Demenfiratio Prima fumpta ex parie tiporis, finden quid on accipe rimi in que matatum eft, ex parte principy. bec defermis etiam.
gextui C Tempus
féquoni, ev litera B. ilb tantum.
^ Aliquid. in t ede dino ande
MM ifj Cua
€ — Cldedarsnit T principio ipio ei* , 46 qd ranfmutat ci paraf eo, in quo trá(mutatveniet in illudiiquo pro trüfinuta£, & q initid, & finis váfinutatiis (unt idivifibilia, valt declarace ojinitiü tranfmutarionis n5 eftin adu, (ed in pot£tia , & filt. Snitiü eius quo € tráfmutatio, nó eítin aud in potétia: finis aüté trífinutanóisin a&tu eft, & demófixato:& fit finiseius, 1quo € tráfmutatio. Qf, fieft. [e vt tr&fmuratí in initio tráfinuratióis fitf 3llo,n 9d tranfmutaf pnmo, & n5 vranfmuraé nifi in idiuifibili,& iri tif eiusin quo tráfmuta eft Idiuifibile,eqf vt nó tranfmutafin inio tráfmutatióis.&, c f trá(mutato nó fuenitcráfmutatio , nifi fitiá r&fmutatü, manifeftd eft q» tranfmutatio nó habet principium, mifi tráfmutatio eét cópofita ex indiuifibili& rfs (ifr. ergo iftud prícipi
lubitabát in hoc:quia exiftimabáe ifti duo fermones funt contradirij f.dics qp eft indiuifibile, & di ens nóeftens.Et nó funt cótra- Lái&torij nifi eflec declaratá q» nó € ensofno:fed nó fuit declararái, nifi qp eft n6 ensin actu.& hoc ignorát 'oÉsexpofitores in lioc loco. 10 1nue. nimusAlex.tráftulifle declarationé ad tépus,C hoc, qd declarauit qj initii tranfmutatióis eft iadiuifibile. D.d.ipfum cfle nó ens. & forteinté dit p hoc gd dedarauit, ipfum effe. Xáwifibile, ipfum c£ nó ensfactu. &quafi dicit: fi iftud principi fue ritens in aCtu, necefle eft vt fit indi uifibile. D.declarauit q»fi fuerit indunfibilc , ncecffc eft vt no fitens :
&/fi ponatur effe,accidet importe. & Kt ifte modus declaratióis olas verus. Expofitores autem non fece. rt driam inter fermoné de punapio,& fine in hac demrone,& dixemund (io imorus haben fineam x it principiá. & hoc, erimus los zn imo afpectuad decepnone. D.d. bri veroj&c.i.indiusibüe veroqd dicitur de fine tranfmutationis, & $ne cinsin quo eft tráfmutauo, eíl exiflensin actu, p5t demóflrari. Et, li narrauit hoc dedit cám,& diat: qi poffibile eftvt perficiatur, &c.i.. & hoc efdita: quia tranfmutatii fe L, Teficiun fus nut Pre rd ier "m » ficat ahe pfe&tióes,& demonftrata magis q 1 vno infüiti. Ethoc. mani! Sine ranfnutinone, jf pfedtio in vbi € fupius,S T quapons eftalbá,vel nigrá, &n. quam ntav Équáriras rerminata. Hla igitur, quia funt? a&u, i6 finis in e's, qui cit indiuifbilis, & eft vlüimum trá(mutatióis,eít ens un actu. prin-
Cipiü vero tranfmutauóis. quia nó M. rincipiü alicuius permanentis, ficiced dp ia principio linec ,& C illud. qd eftensT a&u, eft ipfa tráf- M mutado. & in tráfmuratióe ;.ó eft initi naturaliter, necefle & vt iftud. principi n6 iens neqi exiens: Cügitur pofuit veperficaua rnm
& gpifta perfectio eftin actu , & habet fnE" Fuit necell: venus cius fitin actu,ficutell inis mec, & finis fupfiaici . Et cá in hocett, quia. motus,& tfs nó hfit fimum, Sclinca 'habci fitü: & declaratum cft qp cft induifibilis: ergo finis mocus indi ifibilrs eft in accu. D.reuerfüs é ad pun-
Liber A pribcipi mot, de quo declarari & fi fuent ens, nó ent Idiuifibile, & Qeassiipfom c£ ens, nr posÉna C fm Illis €f tpe & ipumá vero, &c.i.principiti vero tráímuta- Goa de quo qp fi fueritens, nó erit duifibile,nó € necefle vt zasclaoqa eftindiuifibileY fua natura ff. ii, ftn qp € pricipiü, D.d. Stain, non habebit iciptü,&c.i.qih trafmutatio fi ha [es pipi (£ canfinutio.ní pricipiü £indiuifibile, & tráfmutatio eft diuifibilis.neq; é in hoc tpe, «fte tdiuifibile cadit rrífinutatio : 3 qa nanfmutatio eft dwuifibi is, & n6 cadit nifi in tpe diuifibili, vt deelaratí eftin imirio iftius tradtap . & hoc inrendebat,cá d. Sit igit primá, c.i fit igif pnimü eis, 1n quo Erin. g pom pati an, D-d.iftud pri i &c.i. egit Yrprimá fpariin quo cít motus in ach, nó t indiuifibile,fed diuifibi lenecefario.Et,cá narrauit piftud grimti debet c£ diuifibile ecótrario primosd eft pipi ein quoct moto moti in inito cius, yw € rur & é principiü motus ei* dedit Tha c oquésa, 6 ponaf luii 4. gi feg6 fi fuerit Tiiwlibile, &ci ipi eiusin quo míacince acm diuidbile ita, qp fit ps mor", cótingiz morá inueniri. puo indimiübi tpe Tdiuifibili iftc. & fic fs mor erüc et ex idiuifibilibus . qd é pole. Et ét fiin tpe ca, Mc fps tyisin qua£ ininá gets fuciit ps f ua é vim mor San qp éaligd iprn inftás nó fequi fitis, neq; iter finé geus, & inii moe é €qs fii hac pte tpisT uifibilis fuent pof'is motus, polis.
s m
Sextus 2176 eritqes:& fic reserit: D in codéquia finis eft geris & iniri motus. figi f. moti moueri intoto tpe A D, & ponat &ipfum. quiefcere in fine iftrus téporis, f. p, mouc£ igif&iin initio ci^ gd eft A. ergo neccíle & fi ille finis & initi, qct indnitible pofi inco fieri monum Squier, vr illué gd mouetur in eo, fit quieícens, & motü infimul. qff in A ,gd cft indiuifibile, erit quicfeens, fm qeft finis qetis, Xeritin 4 moti, fm q»eítinitium motus: & fic in cadem reerit quicícens,& motum in(imul .
Quoni&aütnon eftimparti, bileneceffe eft diuifibile effe, ec in quauis partiü huius mutat effe.Diuifo.n.ipfo 4 p, fiin neu traquide mutatü eft, negitip^ fo toto.fi veroinambabusmu^ ta&,& in toto.fiaüt inaltera mu. tatü eft, nonin toto primo.qua rencceffe in quauis mutatü c£. manifeftum igitur eft p nó eft inquoprimo mutatum. eít in. finitz enim diuifiones funt.
5 igitur t D tn eil indi- Y Jfibile , neceffe eftt. fe diifbile, i quelibet iflins accipiatur, tran[mutabitur in eo, quands t D diuidetur . Et , fimon tranfnn-. fatur , neque in altera duarum pertium,ergo neque in toto tranfmutabitur.et fit ei (emper trajansitatur pfea erit difVo eum i toto. et fitrafmntatur's altero vs erit. rimis eimi j que tra [mutatur to-
MM üj d
€ ri ergo neceffe &'vt trifmuteturs
eius accipiatur. ergo ma sufe[Tum eff quad non eff primum eie i quo fran[mutatur. queni dini fio eie efl infinita.
DicicSi igitur A D, in quo pofü mus Pnopiü riis tisin au, nó fuerit indwifibile, ne. cfle eft vt femp diuidatin diuifib Je, & vef quàlibet parte pona£'tráfmutari in actu, necefle eft vc prius tranfmutef,.qp ante hanc tranfmu tationé pofitá fit. tanfimantiorqfà magnitudo qua pofita eft tráfmu. tatio é diniblls do. & hoc intendebat,c(i dixit:qh diuidef Ap. Et c narrauit g, cíi tranfmutatin hac magnitudine , necefle eft vc (it tranfinutarum in partibus incepit dedarare hoc, & dixit:Et, fi nó traf mutafj&c. i.&cfi pofuerimusq pri má eius, in quo demraftranfmuta tii &ceius in quo eft tráfimutario,é. diuifibile.v.g. AD diuidefin ».fi igi turnon utatin altera parce f. ina » 5D,ergo neq; in tota magni tudine A n, quod eft contra pofitü. & (i trá(mutatin eis fem p.tunc difpofitio eius in toto erit ralis.fed
tü eft ep ifta tráfmutatio eft principiá tráfmurationis.& hoc eftimpolt.Et, fi tráfmutat in altera, & nó 1n reliqua, tunc totü nó erit principii cius in quo tráfinutafifed pofit6 eft primü. & hoc eft incóueniés, Ethocintendebar,cü dixit &,i nif muta£in altera &c.&,cü fitimpole vin vtraq; fit quicícés autin eis (p. tranfmutef, & in alia nó tráfmutatur, fequifex hoc vt in viraq; fitiá tráfmutatá. Et dixit:ergo necefle, &c. 1. quzcüq, pars accipiter illo
primo, neceffe eft vitrfinutar €ofitiá tranfinutati. erpo trdfi tatio erit a tráfmutanoné, & s hancalia, ficuteft di(pó in diui ne: itudinis in infinitd. Sc e t, c dixi; E:
/Sc.i.ergo manil ü nó cft principid eiusd udfenu T duifio. Dust
equ igitur eius, qud m tü eft, aliquid primi eft, qu mutatüfit.Si.n.p r primüi tatum ipfius E,omne.n.qu mutatur , diuifibile effe dem tum eft.tempusautéjin quo fump.rmutatum eft, fitinq H Lfiergoin totoipfum p r: tatumeít in dimidio minuse id,quod mutatü eft, & prius fop r,& rurfus hocaliud, € loaliud,& femp fic. quareei: qi muraturnihilerit primu quod muratum »
Nes ex ilo , quod tran[ma. nm ch diqu qud eh r eimi, quod tran(mutatum cff .. enge D Z, primi ene, mutatur ex DH.
PO clarauim quod e€ tran[mut.
eff dawfibile . c7 tepus fit 8 C igitur D Z tranfmutatur in | tempure , ergo 1n [sa mediet erit ilud , quod tranímutaba prisa er ante ifind aliud mo prius , e ante iind aliud mii pris 67 fie femper. ynde nec porno iru ah emnimo, quod fit prima ei quad tranfmutatur . dá Demc
Liber Sextus 177 Dowwferao Stcunda, oftendem idem, , fienptaex parte mobilis, ifr P.» 1c Tempus.
D.F z
Vult declarare etiam qj tranfmu. tatum non eft aliqua pars, quz fit primum cius , quod tráfmuraturi. qp ante ipfum non eíl alia pars, qu, licatur tranfmutari. qfi att tranfmutatum debet habere partem,ma nifeftüm eft ex predictis : nam o£ tranfmutabile. de duifibile. qii ve ro in ifta diuifione non inuenitur
manifeftum eftex hoc, mus
Doe eft declaratum. tranfmutatum, S tcmpus, & tráfmutatiooía funt de natura continui, & qj conti nuum femper diuiditur in diuifibik.Etquia diuifibilitas mon cft ma nifefhor ex diuifibilitate cius, in
juo mouetur incorpit declarare qp,
eflet hoc primum uáfmutatum, tnceflet prima longitudo, & primum tempus.fed quia hoc eft manifeflius in tpe, dixit : Neq; ex illo, quod tranfmutatum eft,&c. i, neq; iu tranfmutato inuenitur parsque.
fit primum eius, quod trantmutat. D. pofuit tráfinutatum D H,& pofuit partem illius primo D Z,vtdeclararet ducendo ad inconueniens, ifla pars non eft pnimá, & dixit : $zs. &;quia aliquis poteft dice reg ifta pofttio nó cft vera,nifi effet verum , o€ tranfmutatum eft. diuifibile, dixit.qi iam declarauio€ tranfmutabile eft diuifibile. Ét, cum pofuit hoc, & iam deelarauit qp o€ tranfmutatum tranfmutatur in tpe, necefle eft vtifta pars tran (mutetur in tpe, & dixit,& tempusjin quo tranfinutarur, fit B C. Etcum declarauitg ifla tráfmu tatio debet efle in tpe, dicit: fitigit illud tempas, in quo pars D Z cáfmutatur;B C. Deinde d.fiigifD Z, & Cf. pars tranfimutati, quá pofüimus pnmum ciüs.quod tráfmutatur,tencin medictate iflius téporis eritillud ; quod tr&(muratur de illa. pane
Sopra pe
. Phyficorum ie dad nit nz. id f vero di ile, e ing. Suum. diulibi
quali velocitate. & erit tranfmuta- erum crus in quod t0, [uz eft in medicrate iftius ane. fémper fic; ropterea qp ní perm serpiaeipumm deiotiiulb qurenden & fic ent non prima Et,quiatépus PUÜ;in quod mutacumef diuditur in medietansin infini, fhiliter autem eft & in qu necefle eft vcdiuidaturin minus,& utatione.etenim hacin c minusin minori fecundum diuo nuo eft. Manifeftum igitus mem temporis in infinitum.&fimi quódin folo motu,qui fecu lier in prius, &in prius prion,& ic quale eft, contingit indiuifi in infinirom .& cum m declarauit perfeefíe, Ralmummm non haberprimó, — Mf eed igitur ex dixit: vnde necefle eft,&c.i. ficutef
HH necefle in ipf tranfmutatione, & Hispid neg ex mranímuta incoinquoeítuanmurauo. —— $Meexfempsre,in que efl tra
Quod igitur neqieius, quod. f4tie,efl «liquid omnino , que
mnutatur,neqiinquo mutatur primsnsE? iud rp[uon, in tempore, primum quicquá fit, frax(pur ati ep Paler r, manifeftum eftex ijs que) dicta Beftinem, sunt.n.tris ue ]
fünt.Iilud autem, qubd muta- z turautid , fm quod mutatur, Ius ia fran rout atione f, trà
nóampliusfimiliterfehabebit, /4PC rud in quo efl tra ed Trianang funt,que effe dicunt. /4ie,€7* ad. qued. v.g bomo,c; in mutatione.& quod mutatur. pus," album. bomo yero, c7-
& in quo, & fm quod mutatur, yt homo,& tempus, & album. homoigitur,& tempus, diuifL T pilia funt:dealbo autem aliara tio eft. verum fecüdum accidés quidem omnia diuifibilia funt: cui.n.accidit quale, aut album, iilud diui(ibile eft. qii neg in fjserit primum,quz quidem fe cundum fe dicütur diuifibilia, & non fccundum accidens, vt f snagnitudinibus, Sit.n.ía quo A »,magnitudo, motum autem tex Bin Cprimum.gitur,fl in diuifibilequidem erit x c, im.
partbile im,
pus fiunt dinifibilia : ferme. ex «albo efl alum a t férmene de sflns. -n.cwi accidit album, le,eft divifibile. in ilis antem o mibue qua. dicuntur diuidi per Pan per accident, non efl etians IB. 'Yer 0r. im. jn 5 igitur t BC magnitude, meutatur de [t ad B primon f. figitur i B fuerit indi le tunc mpartibile fequitur pertibile. ev , f fuerit dewifibi unc erit aliquid ante B Lin ^ exi
Liber Sextus
A cedit tranfmutatio, ey" ante ildnd alsud,cr fc femper.
278 Hitati quanim iffa tranfutatio D
etiam efl us continuo. Ergo sani-
sen enadet. def dre d-Wokgnimiipior y
aires m
dezranfnutatione quan-
te folasnter alios motus poteft [fé mésfie pero.
Deposfiratio ertia , O flendeusidem,, quod fupra, pieni omepion dn
4*5 Dicit: ;Manfeftum eftigimr vtzdi&is, non eftal ciii E tempore in. itzran! Ef qp Ht vanfinutatio, & fm
ef empor, ne Exod ping tecadiüledin q juo. genusman,
q' fnaions dichos q qfi anf.
€ mutabífium fant qurdamjnqu- debatcum
bosnon inuenitur: im per ac- Sene L que ntf quales in eis amem, quz funtin vbi , & quanto mon inuenitur pümum omnino,ne que per, nan, per accidens Erf aruit Q.di(pó inco, in quo cft tranfmatatio,n hoc nó eft ficut di
fpofiioin minua ed dini Sent
ierrpit exponere ixir.Sunt
-n.ttia Xc.1 fünr.n.tria in tran(mu-
tione & funt illa de quibus dizim*
non habere primum.D.d.(.tr&
» &insendit per illudin
juo eft tranftni ^ » ao emus S iind ad qood. tranfmutatio, nus aedis hono qi m
38 funtin co trisjhomo,& color albus, dieit motum . d prono non innenitar primum per acci,
ad elc On
jj in tem| .& boc in! delus curi diticbomo repo. &ci. S homo vero,quod eft tranfmutac f hoc motu,& tempusjn quo eft mo tü&non babent primum omnino, - [WO Nea peraccidens, quia
fünt fc. album veto, &cmiiter derbusadq juas fit uf mutado in qualitav, non habent zm dipónem: :qfn ifla noa diui
itur pet. |ualitates fed p ac- pe. eidens. ID d.e cta fant dioifddia
per accidens. omnes qualitates.D. 40€ pfe Sorsui fio diuidundar acchis, &di E 343. rd A
€ &c. i. album vero, & Yniuerfaliter. qualitates funt diuifibilia, quia füt. án corpore , quod eft diuifibile. Ercum narrauit q diuifibilum ex iflis ribus quzdam funtqux femger diuiduntur pcr fe.Crempus , & tranfmutat(i,& quzdam fünt,quorum quzdam diuiduntur per fe. & quadam per accidens, & eit illud, 2d quod eít ranfmutatio, narrauit. $5 illoquod diuiditur perfeiniis, non inuenitur primum per fe, &in illo, quod diuiditur per accfis, inuenitur primum m fe &nonp H acidens.& dixitiin illis autem omibus, &c.i.in tranfimutatoy& t£] re Sc ranfinutatione, quz eft vbi, & quanto : qi ifla funt difibilia. fe. Et,cum narrauit gp in iflis nó inuenitur primum diuilibile, iterauitfuam demóftraonem fup ifta duifibilia, cum in declarationibus eia non difinguiras Judgt tidi£ per fe , abillo,quod diuidit peraccidens,& dixitSi igitur Anc, &c.i. fit igirur fpatium , perquod motum moacrur primum fyarium ] 45 o & motusciusex A ad » fit pri. mus motus.D.d.fi igirur A & , &c.i. figitur A 2, quod eitex fpatio primum ciuspcr quod fit pim»s mo tus/füerir magnitudo indiuifibilis, tunc motus per illud erit indruifibi Jis;& fic iudiuifibile (equicur indiui fibile: & fic magnitudo, & morus erít compofiti ex indiuifibilibus: quod eft impolt. D.d.&.fi fuerit di iibile&c.i.fi igiffpaud A s fueric diuifibile, tfíc erit hoc fpatii antc. fpati A 5, in quod cecidit tráfmutatioantequam caderetin fpatium A 3. v.g. medietas fpatij A 5. & fimi. liter fequitur vcante tranfinutationemyquzcítin medierare ifh*fra-
tij, fit minottránfmutatio& eftilla, que fitin medietate ifhus medie
pfe. tus: fic proccditur in infinimum,
D.d.ergo hic non éft primum, &c, 1n motu locali. D.d. S fimili eft de tranfmutationc quantitans -iin augmento, & diminutione. Et caufa in hoc efi, tranfinutaro in ker eft invucoin cotinuo declararum eft cótinuá (emper diuiditur in divite e uerío uanfinutationi 1n qualitate, -f.quia nó eft in counuo.D.d man fetum efti; itur pin motu &ci.q otii pere v rdi iui » X fi fit diuifibile accidens A hoc etitagquia miu mus color eft terminatus per fe. quemadmodi minima forma ef terminata. f. p minimum ei*,quox poteftefle coloratum in atu E: te minatum : Kos i muni mumen poteft. juo: demosfbatim eft terminan v £25 minima aqua eíl terminata limiliter de alijs corporibus m: plicibus,& compofítis.
Eaque funt in mote, fefe pracedere. Ca» x Voniam autem omne, quod mutaturjin tépo-
Q remutatur : dicitur aüt
in temporemutari & vrin pri. mo,& vt fecundum alterum, vt inannogquia in diemutatur: in quo primo tempore mutatid, quod mutaturjin quauis huius parte mutari neceffe eft. manife ftum eft igitur & ex definitióe, primum.n.fic dicebamus, Et,quia omne quod tranmuta fur tran[mautatur ya tempere: p
B dicitur aliquid tranfrmtari 2n t£ pere quia cft primum tempu , m quo tranmmntatur 5" quia tranfemutatur jn alie. Y. g.quenam doextur aliud tran(nsutari in tali un m quat matau a iqua 4n ; quumam primum tenpus in quo tranfmutath tran[" matatur neceffe efl vt e qualibet arte ilias tranmutetur. cy boc. manife flum efl ex ems. definitio-
me : quoniam buc atell gimus per.
Cum declarauit, motus nó ha. bet primum,neq; illud,, in quo cft motus,neq; tempus, vulr declarare grillud quod tranfmuratá efbprius
tráfiurabarur, & dixit: Et, quia o£ manfsnuarum Aci vt declanrum. eft faperius, D.d.& dicirur aliqui. manfisatai, &ci. & pu elt perfe qp dicituraliquid vranfmuta fiin aliquo tempore,quia illnd rem. mini puscít minimum tempus , in quo E ma nunar, 8 ende ' xit: qui rimum: Ed pus&c.qih omine, quad attribuif € rdi non propter fuam. , primum illins rei, vt declararü eft. alibi: &quia tranfmutatio non atabuitus tempori cqualici,quia in venitur in tempore minori ipfo:ió necefleeft vt iltud tempus fit primá illius tranfmutati : econtrario de rempore quod excedit tranfinutarionem.f. quia non eft primum : qi& wanfinutatio non aruibuitur nifi gratia füz partis.& hoc inté debar.cü dixit: & quia tranfinutaf inalio.i.&a: itur etiam tranfmutatio tempori: quia ran(mutaf
L4 jo
Sextus 279 inalio, cum tempus, cui auxribué, D exccfferit idem vempus zqualeci. D.d.v. g.&ci,.g. qiii bellum fuit in tali anno,quia fuit in tali die ilhus. anniivideammbutioc? adannum oon eft prima . D.d.qfn priumet DAR tempus primum, in quo tzanfmutésecelle eftvt in qpaliber pane xYlhus temporis inueniatur illa. res tranfmnutari.qri hoc eft manifeft x definitione primi. qnoniam primum eit tempus zzquale tranfimutationi;cui ranfinutatio non attri
buitur graria partis: ergo necefle
intoto.qfü. omnis utatio,f K anibuitar e elicit amribuatur ciaut propter partem, aut propter totitm: fed primo non amrbuitur propter partem : ergo propier totum.
Sed & ex his manifeftum eft. Sitenim in quo primo moi id,quod mouetur, inquo Y R, & diuidatur fecüdum X, omne n.tempusdiuifibile eft. in tem pore igitur Y K aut moucf , quit. non mouetur : & rurfus in tem^ pore K R fimiliter, Si igitur in neutro mouetur, quieícit vtiqs intoto.moueri enim id , quodf nullapartium huius mouetur, impoffibile eft: vero inaltera fola mouetur, non vtiqpin pri^ mo mouetur, quod eft Y R., fe^ cundum.nzalterum motuseít. neceffe eítigiturin quouisipfi YR motumeffe,
Et bec apparet etiem. ex boe , quad narrabimus . Sit igitur tem pus, que motum manetur prim.
1 $i
Phyficorum S zc,6'dmdatur m B: figitor tum , ey manmoneatürin dter,
emue tempus efl dinofibile: C7 mo fum ent iMtempere Z BC menefur, ant mn mouetur: C77 fimiliter. etim in duobus tempiribw Z B. €: figitur mn menetur in. altero. vernm, ergo quie[ert im boc toto t€
perenem impsfà bile eft "ve fit mo»
Demonfiratio, probans quid id,
umportmenetur m rl
partium z 3 C:67, fimonetur alrero eerums tantum , tunc rcm Z CA cf primum tempus n qu gnowetur . quenians motus etw cj 3n Vtreque eorii.ergo nece[fe cft v smueatur n et parte Z C
menctar primo in aliqup. t perte illpus temporis. xc
T3 —
Dicit Et hoca| er hoc,
dico. qff.cum primum tempus zit im, v.g. tempus 2 C, & fuerit diuifüm in duo in 3, cum. omne tempus fit diuifibile,& illud, quod mouet, necefiz et ipfam mo weriin tempore z c , quod eft pofitum primum.aut nó moueri, ma aiam cft q non eft quiefens in mouetur, Et, cum pofuerit. ein octemporc neceffe eft vefit. motum in toto,& q aduerfarius nó potcft ponerespfum in co quiefcés, dizit:& fimiliter etiam, &c.1.& fumi lieretiam interrogabimus aduer-
faxium,X dicemus ci g iftud mox,
quod tu concedis moneri ín remtp rez Qrautconcsdiseris ipfam e ueri in vtraq; parte ciusaut rein vag; moueri in. aera) quicfcerem reliqua, D.4. Si igit: non mouctui,&c.t.quz funt pare magnitudinis , cum fitimpoffibi vtin ea fit quiefcens.& quafi dica qfi faerit quieícens in vtraq; par magnitudinis, fequitur maximus impole.(vtaliquid moucatur p aliquid, & quieícatin omnibus tibuscius. Et,cum deftruxit ipfut uiefcere 1n vtraq; " diam iplum quickereiu aer, moueri in reliqua, & dixir:& fi m u
Liber Sextus
Part 68
& uetnr in altera tantum.i.tunc eempus itüm ex ifhs duobus temporibus nó erit tem; im. £d [ofirom eíl primu. Et hoceft $ta quia primum eft illod, in cuius oibus partibus eft motus. hocin tendebat,cum dixit:qíh morus eius eltin varoq; i. gi medie efte fit ium,vt motus fit in vtraq; - [om Et, cum deftruxit im Dto dixitergo neceffe eft,&c.& hoc ma. nifeftum cf. Hocautem oftenfo , manife, ftum eft omne, quod mouc£, motum effe prius, Si €nimin Y R tepore primo ma gnitudoKL mota cftf dimidio juod zque velociter mouetur, fimul incepit, per dimidid eritmotum, $i autem zque ve^ loxincodem tempore motum
180 fitaliquid , & alteri neceffeet D percandem motum effe magni tudinem, quare motum eritid, quodmioutut, len moifs Het ate fcf qid ne, ed monete, nece[fario 'Afir pris . Que nam fi moneatur per fpatium Q, L intempere Z C ud efl prima tempus tum aque iin velt femetus , Cy" incipiens cum ipfo moneri mouebitur femadust dn medietate. siigitur ud, eit e ridi E fur per aliquid in boc t ne diedaius itur. illud fparinm "vnde neceffe f vt pw erudbnie «tu
& Etcum hec fit decaratum.f. gp $1. illud, quod mouetnrin primo tem [o5 " m mouetur in omni-
us illus temporis, manifetkn cftex hoc qrin quolibetin ftanti ante quodlibet inii quo tur moueri, fit motum,
DDincerpitdeclarare hanc confecu tionem,& dixit: Quoniá fi mouca-
tur.&c..v.g. qfi aliquod morum zooueatur per aliquod fpatium in
finitum. Etcau(a i hoceft, quiz magnitudo, & tempus diuidunru: in infinitum. vndc neceffe eft vcar te quodlibet vltimi, in quo res m« u ilatur,moucatur, Scd ip. fe vfus eftin hac declaratione fec do moto, quia eft manifeftius , N:
adueríarius poteft cócedere ipfum peraanfire torum. jum, fd nt
juam pei tranfeat tocum, me-
aliquo tempore, v.g. per fpatium o. , dictatem fit pertranfite in pé.
rn tempore z c, & illud cep" fue. rit primum illius moti,cunc , po jg fücrimusaliquod niotum xqualef velocitate incipere cum illo moueyin medietate illius temporis tf, neceffe eftvt ptranícat medietatem. ills fpatij D.dixit: Si igirur moue tur per aliquid, &c.i.fi igitur morff, quod eft equale in velocitate moto pofito penranfire illud fpatium vr. minatum in illo mper Punta toypertranfiuentaliquam. ma gnitutdinis irai te illi*temporis pofiti.neceffe cít vc prim mo tum,quod pereanfunt, pertranfeat. fpatium, per quod fm motum rào- Webatur, antequam pertranfeat totum fpatium. ergo neci et st primum motum demóftratum, quod mouetur in vltimo fpatijqd pnus moucbarur.i. compleuit mofumquo moucbafillud, quod eft quale ci in velocitate in quadam. paiteillius tempons. & fimiliter,fi füerimus primum motü demon tum in vlimo (patij, fer quod
fm motum monebatur, fcquitur: ius moucbarur.nam. "ld fpatiü iuidirur jn duas medietates& pof fümus ponere aliud motum zqualecrin velocitate pertranfire iilud zoettictaic illius tempons, & ficí in.
non in actu. & idco vtitur fecundo moto& pofüicipfum. " in a&tuqíüi hoc non.
5 Eum cunecfíir Dicet fpa tnum, pertranfit mol ua. leci n velocitate in adam parm illius temporis, jo concede q primum morum,qii mouet fm fiaium " al »
itrum,que pereranfiuic u eit equalc ciim vocare illud, quod moucturin minori illo tpe.
Ampliusautem, fi in toto t& pore Y R motum effe dicimus, automnino, aut in quouis cem pore,ex co,quia accepimus vlti mum ipfiusnunc:(hocenim efi id, quod terminat, & mediü ip. forum nunc tempuscít:) & in alijs vtigs fimiliter dicetur mo. tum effe.dimidij autem vltimü diuiflo eft. quare& in dimidio motum erit,& omnino in qua uisparrium.femper.n.fimul cü ipía diuifione tempus eft termi natíiab ipfis nunc.Si igitur om ne quidem tepus diuifibi quod autem cft inter ipfa nunc tempuseítomne, quod muta£ infinitics mutatum erit,
Liber Sextus 281
A nretiam fidicitur liquid mo differentia nece eff vt in medie »
weriintempere ZC. tete,c7 Ym-.
ate et moucatyr , £7" "yniner(ali-
raliter n aliquo ttpere , qued-. ter in qualibet parte.quonia rh ca x i aceplrimes HT qud fudinijonis dcermatatu tempus "timi eis: quonia bec deter-. per inflantia. Ci igitur o£ tempus. sinat illnd, c7" mter duo inflatia. eft dwifibile:ey" inter duo inflatia.
epms:eo in alys inflitibus di-. : »t o6, ini xdi ula ere souri Co Vltimsié medietatu eft
B Dowenfiratio ficmd s Probans idem quod aste fumpta Tempore. Yz Tempus K.c
$3 Iftadeclaratio cft alia, quia puima cll cx fpatio, ifla ex tempore,
Et dici Eteft ctiam aliud fignum, 3 non dicimus diu moucri f liquo tempore,nifi, cum ri-
m 1nftans, quod eft finis tráfmurationis, & inflás. quod eft prícipiü eius.qfà p hzc duo inflanua deter. minatur tempus, in quo eft uráfima.
tatio. fed tacuit. infisquod eftprf^ nifeflum
€ipiutn , quia hoc intellectum eft. nam omne tempus finitum non fit finitum, nifi accipiendo illud inter duoinflána Etió duit:&inter duo inflantia et tempus.i, cum pofueri snusqp oé tépus terminatur p duo inft&na,& inter quzlibetduo4nftá tia eft tps, vtdechratum eft pofuenmus g finis medietans ifti^teporisin quo motum torum mouetur.f.tpis z c, terminatur ab inftan tid cit dta iter iflas duas medicta tcs.rmanifeltum eft qcum morum.
fueritin hoc inftáti :q diuidit hoc tempus in duas medietates, dicetur. m jam motum cix m alia meite moueri.ergo ill mo ueturnjam motum eft. & fimiliter, cum diuiferimus illam medietate duas medietates,tunc in alia medie. tate vere dicetur moueri. ergo & in dfia,q eft inter duas medietas ra. i eft, q cum moucri fuerie ipfam iam cfle motü,& fifrin mcietate mcdietaus,X fic in infiniti. ofquod moucf,iá mouebat. Ethocintédeba:, cum dixit: & vltimü medietatis e(l dria.i.& inftans, quod cft finis alterius medietatis, S Principiá fecüde, eft dria inter has. luas medi neceffe eft ve. motumin prima medietate dicat iá morí e£, & inalia dicat moueri.
SE oed mouestiá moucbscDe ;&c.i.qim dlibet is, accipi x didis dele mela
Phycücó.Aucr. NN vs
G ies motum in vltima medietae. df moucri&inalia diam motum. efie. fi igirur diuifio temporis in me dietates proceditín infinit Rech xi, tur. intendebat, cum dixir- Cái; iret eft disiübie Aci &vit, ius. tem] eft diuiitle inftic inter quz i diio prossdria npo iu in temj máflrato it infini & din quoli betinftanti tran(mutatum df x c£. tranfmutatum, & in quolibet t£po H redicitur tráfmutan neccffarioaut. illud tranfmutabarur infinities. Ampliusautem, fiid , quod continue mutatur, & neq cor^ ruptü eft, negicefíauit amuta, tione,aut mutari,aut mutatum effe neceffe eftin quouis:in ipfo i 3ütn(c non eft mutari: T €murtatüeffefm pes ip forumnunc.quare,fi ipfa nunc infinita funt,omne, quod muta turjinfiniteerit mutatum, Et etiam fiemne, qud tran(-. p mutatur continue al[a, eo , quod. torripatur aut ce[Jas tra[/mutari, ut tráfonutatur eut ia tran[mutatum efl, mece[fario in quacique itexee: C efl
Ma. quafi vnius propofitionum,, quibus víuseftin
fermone. dic&tisoT quo ibetinflanti dr'tranfmutatum i& efie uálmutamm, Ex declaratio ei
eit calis. Omne ranfinatatum. tinus wanfmnutatione, dum ttai mutatut,dFia tempore, in quo t mutatur ipfum iam elle lu tum inquacfq; parte tempofis monfbzcur : & orine temp di di£in tempora & inftantia deter: nantia illa tempora infinita: &. imj ipfam tran fniutari in iní tibusqfnin inftanti n6 fit trífn tatio:ergo. vrininfta fit iam tráfmutatü . & , fi inftan
rities. D.d. auttranfmutataut ia tianfmutarum eff,&c.i.qíh o£ ur mutatum tran(mutatione c$tin drin quolibet temporis c£ ifm [ond rii Etcüi pofi ic propofitionem.& iam xerat qp oé tempus eft diuifhi
E sempos eft diuifibie peccte dcs: efinpolt a id mif
tari jn flant &c.i.&fi in infa nó dé tranfmutan, crgo neceffe, row effe tranfmutarum.& h ita quia amnis pats tempori: eamodu. [uta 1r] 1j Sirbuiinfhob odd i vrattbuatur eisita fitiam rífmutatum.qff.fi hoc! füerit,non habebit attribution is pans » fed pofitum eft ipfü ibui omnibus partibus tem ris diuifibilibus , & indiuifibilib & hoceft impo Et vocare hoc i
" flásparvemyet ná(umptiue.& i
debate, quia inftans eft dria in tfs primum,& fm,manifeftum. $9 guod moueririn (eído v poroiam morum e(t ia
eftiniez illud,& primum, pon
Liber A Nonfoli aütid quod mut tur,neceífe eft mutatü ee, fed et snutatum neceffe eft mutari pri us.omne.n. quod ex quodam, f quiddi mutatüi eft, f tempore utat eft.Sic.n.in ipo nüc,ex Ain nmutatum.ergoin codem quidem nunc,in quo eftin ipfo A,n6 mutatum eft. fimul.n. erit inipfo A,&t ipfo z,quod.n.mu tatum eít, quando mi n6 eftf hocoftéfum eft pri. deo ánalioeft,f medio Ef: mon. n. contigua funt ipfa nüc. Er ni folimedo illud qued traf"
mutatur efl necc[fevt iam fit raf.
AL pn fit sam tran[mut, e ir n t in Badis dila : lud,
Sextus 282 mutatum [cd etiài illad , quad ef tranfmutatum ad aliquid »ece|e. efl quod prim tran[mutabatur. o npud tran/rstatum cfl de ali quon alqud. renfonntanum eff sm tempere Sit igitur aliquid, ey* tran[mutetur de t im B: ergone edfe ef vininfaezn qu cj i»
"AN TN " L. vien dil be s tur fuerit 1i alio nter illa eff tem. qus quenias iflaria na funt [ofea, E
mntatur in tempore.
Cum declarauít p otnrie , quod 5$ kranfmutatur, iam prius tríímuta. tum eft,vult declarare conuerfüra, .fqp omne, quod tranfmuratá eft, priusét ranfmutabatur, Et ideo di Li'Et non folummodo, &c.i. quoniam hoc fimiliter eft in eis.Deinde incorpit! declarare hoc, & dixit: omne enim,quod tranfmutat(i eft, &c.&ifta propofito declarata elt,
————, fp omne ttanfmutaturti eftin tf-. pore.Et,cum pofuit hoc pofuit eráf^ mutatum. aliquod de aliquo termi nato aliquod vetminard, quod eft primum eitis, ad quod tranfi&utatur. verbi gratia dc A in », & dixit: Sítigiur aliquid, &c.i 'dealiquo e$ trario.(.1 ad contrarium , ad quod. primo fit tranfimutatio. f.inter qude non eit medium, vt declaratti eít (a NN ij perius
Phyficorum € perius.g illud, quod r&finurafpri- taris.dicef'tr(mutari,& in medieta [side X niim eit inilio te medietatis illius medicas i 23 quobnonin loce qo. tho dean fciam, &fcini i int icum dixit:efbn.in A, tum, uráfmntatus, &c.ieft.n.in inflantialio ab inftan enr eda ,inquoeftip B, quonjam declara umeítgilud,quod ganfmua6 ^— Ampli? aürin magnitudine noncftinhoc:-1neo,exquocft. manifeftiuseft, quod diciü eft, tráfimutatio, Dein. igiturfutrit. propterea quód continua € ma^ in alio,&c.i.fiigiturfüertincoex 5 a. P» in alioinffnt abeo, quo eft. gnitudo, in qua mutatid,quod quon Hab ;; mutatur.Sit.n, quippia muta^ ineo,ad quod , tunc inter illa erit tüexci (indiuifibi tempus:& in hoc tempore mouebi. "ll (X Cin D.ergo fiindiuifibile H qr nccclario: &omne, quod dicit. Quidem eftipfum C D, id, quod if mocum effe, dicitur prius moue-. impartibileeft, impartibili, erit i illud, quod wáf' contiguum . qm autem hocim [ mutatur dt pufaiflemráfmutarü. — poffibile eft, necelie eft magni. tudiné e& id, quod eft inter , & Quoniam igiturintempore infinita effe diuifibile.quare in snutatum efttempus aut&om» illamutatur pri?. neceffe eft ere nc diuifibile, in dimidio aliud go omne, quod mutatum eft, tritmutatum,& rurfusinillius mutari prius. dimidioaliud,& femp fic, qua, temutabatur vtiqs pnus, Et. etiam declaratum eff boc : "M Qo Pmentfifle in magnitudine, magni ,, Eretiamiquia trifontatielE. rudy cf continua er ef ilud i p presen mme rip eft wf quo tranfmutati tran[mutarur , ile jn medietate eius erittranf-. rv mutetur gitur aliqud de C mutatio , C7' etiam m medietate: js py vnde nece| effi c D ef in Sus medietatis tranfomntater 4. Qiu fbilo vt ilnd, qued ef indi ped ipsi ii Fille fequarur idimfüile: fed boe elf quod prius tran[(mutabitur. inflicegn ster ila eft ma. . H tudo co" ef. dofibile im infini. Hac eftalia declaratio, &eftq, $774 O7 . € ot nanfimuai rümutetin qo, s fra[mutabatur , antequa &o£ (fs cft diuifibile, cin medie. trafmutaretur de C ad D.Ynde ne tate: iusrpis dicetuilimurari vif ceffe ett omne qued tranfmuta Mic : rl edicate i edis e Pme rinm anfoniaban fift, qi fuerit f medietate illimedie
Liber Sextus Desenjeario geek qid act ttam if
37 Cüdedaranit qp o£ tranfinutará tranfinutabatante tan(mutaref, Qi o£ tranfmuratum eftin &orüne tempus eft diuifibilein in finitum declatauit hot idem p ma gnitudinem,& dixit:Etetiam decla fatum eft hoc, c.i. & declaratum eftillüd,quod dedaráuimus pet t£pus itudinem: & hoceft in rranfmutaro in locó,& in Quahti. tare. & ifta declaratio eft manifefüor.qfh magnitudo eft manifeftior
C in hoc tanfmutatio fit talis: fed non eft ita in tempore.Et Alex.d. nónint it, cp declaratio, quz.
&x rhafnitudibe, ct manifeftior q illa qué eft ex tetipore , c vtr; fit continui, fed intetidebat qp
clatatiquz eftin motibus quantitatiseft fnanifeftior 4 cft in mo tibus qtialitátis.& verba Alex. fant
ifs.Xéc heoquod dizimusdaelata. dix
bitur mapi:in fpatio . nam fpatid; án quo cranfinutátü tranfriutatur, cconinyum. Dd Trüfinaetigi tur aliqvid, &c.i.ponarur ipitali
tanda pl magni diat de
2Kgnitudo. »
cad p, fequif i i£ rt, fi inter pdt ep en fücslinea divifibilis,ve
re, indiuifibile kx indiuifibile: qd
eftimpole. D. dapn interilla fit magnimdo. i& cii fit impof- indiuifibile fequi indinifbi lenecefe eft vtinter vitimum indi vifibile,ex quo motum mouetur,& indiuifibile, ad quod mouetur ; fit inodo diui pls in infiniti, Sci pofuit hoc, dixit: tabarur,&c.i.&, cum. imdeAb fit magnitudo femp diurfibilis,& t dli F bet magnitudine earunt trffmutat a 1m tráfmutarüi, neceffe eft tráfimuta. Sinh o batanted rsfiutef de c in n. Et fi- tiae eo militer fequit in of vltimo vltimó- 14& 4 ph. tüquib*diuidié £g neceffe eft pip 41. 119. fum t&fmutabaó atrei trífimuta- 1674. tfi ficih ipfo.£ anteq pertrab(eatil- 5, dá magnitudin£, vnde neceffe eflvt bNibil
lixit,gp illud, quód i4 tráfimutarfi €, i$ tt&íma
prins honfmttabaf Qi hoc nó ardebat
effet. à cunc inuenitetur fihis trábf- vicos
mutationis fine tran[iutatiofe:& mado
fic inuéhirétut finis fine eo,cui* eft nis. cóla
finis quod timpelliile, b nihil 34552 IN dium
" r7 et Idcfmzni&ng a; ifr, fÉnifi füérit in "limo tranf » QUa vfi für muratióis, eanfnttto fm cand
Uabfinumm fimpliciter c4
Eadem, B jf
tia. qi (o QUfatur, mui Sit dria aliqu, is. duas demá etie, (e JPfo quid mutari mu pese dai e iem tatü ar acc Plo ürmmucari eg m fumus in maguirudiect q accipietur pri titare, ad
conti, In contrari coc .
umininfinitum, ,. diuifio s intendit aiontara nina inij augen imi neminQuaj;
muni tu, Bin] Eno I iT i "if M ; affirmatiua i, i
SePNizuy WP Bere are yo id . D. Bj uam,
hd Bride v aonaero SEE. Por aP Óscar i ncm ad ifs, do 9 vntíg,
Mirta ead ef iu dd illorum danda 125
b ter h; fatio, lud innui; T4795, 67" coni» "ri arrsdlcit erani HIP Hemrpug i s Htionib'ey tpe. af Tofark tatur, er dr, c ide. decia qibus inopi pour , -, declaratione e funda, Ipocflga eo neceffe efe "vp ig 4A ilr dei inte t ches ne itP ef, tm rre rab goralmtatoni, cla ca arid ipie, TrAD rta. BU bidon? cdm ur Pria c ry, 4f g)y, p P d. del elsi duo qua. fuebrrroa ail mi[ fed cesi salad "battr c- Lid "s nutafprius ? i q uus tranf" ieeimtenre 49- mura, lllud
Er Q efl pii igitur quod
buiny 6, my ibile, efr tranfimutatur, gc e Uitur igitur impari am e i erifli detbus concilii yis vi ij. 9mheinflans i; quo demon(t;ze Sofa eff i s fent in fae ÜtsrUm trang ad PII adit e diia frio anre illam "annotatione, eiat
Liber Sextus 284
AÀÀ erattranfinutatum, adco, qp im-polt eft reperire iaitium tranfmutationis : fed ante tranfmutauoné eft uanfmutatio in infinitum .f. in. potétia. D.d.& impole eftin aliquo
moe modo fuenirc primd.i.inucnire pr deret má tranfmutationé demiatá 1n iichi Gu. D.d.Etcaufa in hocelt,&. iria cá T hoc efl quia magnitudo,& mo (as, & tus, & tépus nó componunt cx indi ma grifibilibus.qin,a fi mocus diuideret do», in indiuifibile , tüc eet illic prim" motus, & prima magnitudo,X pri-.
B mum tempus. D.d.diuifio.n.cit in-
. Ph. finitaquemadmodum in lineis, d «&in addunf& diminuunt.i. proccdüt in addigone,& diminunonet infinitum,b Mein eli P Manifeftüigitur y & id , qd
ILS. iac dit;nccelle t feri pri, óc t 5c ficfa&üelfe, quacüq diuifibi e Ps lia,S continua funt:nó tfi femp diui&- id, quod fit, fed & aliud aliqü, bi vtilliusaliquid ficuti fundame * tumdom?.Silr aüt & in co , qd corrumpitur,& eo, quod corru
ptü eft (tatim.n. inelt ei, quod fit,& quod corrumpitur, cü fit
C continu, infinitü quoddá, && non eít, aut ficri non factum ali quid,aut factü effe quod nó fit aliquid.fitr aüt & imipfo corrü pi,& incorruptü effe.(emper.n. eftipfocorrumpi corrupti elfe prius:ipfo autem corruptum ef. fe corrumpi Manifeum eftigi tur, cp & id, quod factum eft, ne ceffe cf fieri prius, S&quod fit fa €tum efíc.omnis.n.maguitudo, &co&temp? femper diuifibilia funt.quarejin quocung (it,non «it vtigs vt primo,
Et manife(Fum eff, qued illnd, D quod generata eft neceJe eft quod prins generabatur, C77 quod gene. ratur prius generatum fuit ,C7* qued efi ex boc divifibile, e7* centinuxm. fed non fémyper erit illnd, quod generatur, [ed alind, ver.gr. quid. illus ,'vt fundametü cx. mo.Et esdem modo eft de eo , quod. corrumpitur , C7* cerruptum. eft. efl enim nece[Jario in co , quod generatur , Q7" corrumpitur aliqued infimtum , cum [it continu- X, wr.ergo impofübile efl aliqu ge merari, quod prius.nen generabatur C" aliquid quod iam. generafum fit, non prins generari , C77 fs militer eft de eo , qud corrumpitur,C7* quod corruptum eft. femper.n.inuenimsns antequa res corrumpatur jam corrupta effe , ^ «ntequa fit corrupta, cerrumpeba fur.Erge manife[tum eff quod ilpr n generati eft nece[fe eft quod generabatur ,e7' illud qud generatur neceffe eft quod, fae fe meratum.omnis enim ma, lo, €x emne tempws [emper [une dius. fibilia.ex que (équitur quod illud, dn quo generatur ,impofübile eft ^w fit ita, quod fit primum.
Cum declarauit,pomne, quod $$ tranfmutabafin magnitudineypri* fuit tranfmutatum,& omne, quod fuit iranfinutatum, prius tranfmu- Vabarur propria declaratione , &
NN dij de
€ declarenit hoc in tranfimutatione.
qualitatis, & fubftantiz declaratióe.
cSivalrdedarir hoc declaratione.
tione, q gfiano quo»
teme pm mapinadine. fed
» differunt, vt diaitja parus. i
SSPET cdinisez gbus iati pham, funt
BESTES tinere in pé Be intit mora loca
diner 1i &ai 1o eedem in fp&,& di-
frd 2 P^ uertz in numero. Etdixic& quod
Rat eftex hocdiuifibile& contingum,
d &o&gl eftex güabilibus diuifibi
le,& continuutn,d! in eoquod pa
16 efte prigfhabuticTeo, ed fa
turquod prs tum fuit. Etdi«
H xithocf fe ex hoc, qa funt.
becgiabliaindiniébili, v mt
iti » Etquia pfiatio.
Minlimutato de E fübiecto in fu.
bie&um,& corruptio eft tráfmuta-
tio de fübic&o in hon fübiectá . i6.
tranfmutatá nó eft idé in ca de ini
tio tranfmutauóis víq; ad finé«qua.
ze Ét nec tráfimuratio eft eiu(dé. de
dicl.nam motus gationis, & corra
puonis eft cópofitus ex tranfinuta-
tionein qualitare,& tranfinutatióe
in fübftantia:& tráfntutatio , (eft
Part 69
1 in fübftantia, eft non in terpore.f..
tus formiz fübft&tialis Et eft.
motus gfiati alicuius totius com
fitus ex monbus partium in gfi
ilibus cópofitis ex tranfmutationi
bus diuerfis. & propter hunc modi
extremum excepit hoc in güatióe,
& dixic: fed femp &illud, &c.i. (ed. non equitut vt tráfmutatü
in ea fit de (pé tráfmutati poflerio-
fifed de alia fpé:licet taniinutatio
fit eiufd£ fp£i. D.induxitexemplil,
& dixit.v.g. quidá illiusrei.qfn do-
musquia cóponifex ghatibe alio-
rum corporü, nó fequitcr vt partes.
tranfmutatiouis, aut: din
ea int de (p£. tilifimtttst nis. Et hoc filt acciditin gatio afalit,& aliorá corporü organic rn rper ve fumplicibn accidithoc,vtin gü&tióe , ja d C oquits celari tan (inutationé. À fit alia tran mutatio fiue illa trü/mutatió acc patur dmiitilisaus indnifidis inis tran(mnrátióis folámodo,ir tp n5 fit finis ri (mutarióis in gfs tione.ná finistr/mntarióisin gi tione neceflaio eft de alta fpé mx tus:cut fihis IN Tow puer mutatio.cuius eft finiseft in. tate.fed ifta tranírtutatio , 4 eft i qualitate nó eftY aliqua vna (pec
má (an
his.& fic eftintellipéd patio có porá confimili. i gfatioeft tri modis, aut gfiatio fimplicium, à ol rum, aut cotnplexiotis, tmixtiohis. D.d. Et codé modo € c illo quod corrutnpitut,& quod a ruptum efL.i.gfa f totu corrupt nis non reperitur ptimumt natura ter fed ante libet motuta ir tüehtomf inuenitur motus, fins ed fore illud, qud, 4 € n6 cít de generc eiusq
in generatione comipofitor ex c poribusdiuerfis.&qua hoc inue:
it qualirate, quia eftin continu: quod non eft ita in Joco,& qu&to. ifta diuifio eftin iftis duob*mo us eflentialiter , fufcitauit itirécic nes Mod, ad honc declaran ter illu: oc inuenitur i Fei eftin Ragnitudine dec rabituripfum effe in motu gfiatic hi
À tis & corniptionis!cum. fono & corruptio non fantnifiín habéti mapnitadinem. qff, tff hoc fuctitdeclaracum itr alijs tranfmutafona »quá füntín magnicudini-
generatio , Mortuo non funteztra magnitudin£ , licet non. finrinipfa tnaguitudine,, fequitar vtaccidatel illud, o4 eft in tiagnitudiné, f.vtIn eisnó inueniatur mü ops esher eerir fario in eo, qd generat cortüipif, Aliqd tini ei fit concnuti e necefle eft vc in cod generatur,&. corrumpit fitaliod non habé pri- B mí:quia ile, & corruptibi le fntín aliquo caréti prirho,quia. eft diuifibile n infinitum, C magni tüdine. Et hoc, 1 dixit de. itione, & corruptione, inrell
elt tranfinucanotisquz eftia qua. litate,& fubftantia per acadés cit [pronus dn vbi, & quíto a |uerif de generatione.qiri d vam ci ca pini maturalier, in generabilibus ait, que com; XT nltercorport? diuesis, nd dgh milibussmaniffti et de hoo ficut cor 15 anim; u: L3 militer étin fih Miri s C b qf prima qu&titas cartiis eft ter^ nina triinat4:Qf cáto,fm o eft caro, nó ea diuiditur in infinird. Nos afit dicas mus qp generatio prime partis com de. ponidct alraiohe & penetatióe, b. qffcum aliquid generafex aliquo. $o- VE caroer nune, Primo amitga tenfqualizutes.& accidéria propria xa. fanguini, & fient accidétia vt cami, donecamitatur forma fan« t 5$ puinis& fiat forma carnis. S hocT a fe motus n6 in tempore. Si lgi£ uali in tranfmutationeyd eft in qualita-
Sextus 185
1en5 inuenit primum naturalieet , D quia eft in aliquo carenti prTo ita- tatts&at urliez & generado ein re, dida p quia fequifaltetationé : manil Ponido: e gun eo non ef prim naturali nec athite ter.Et dixittergo itiipoib €, &c.i.&, taffotma cuti do nó habeat rimam pir parté naturaliter, 1j ui, demonftrariin p Donc, d plius petii
pti n6generabat. Sed fcdiaif le , ph. 62.
pen marem in ilo vd mojquo diuiditur, dicetur i$ gene marum eli d llad, qd iab qoe nerátuta eft, dr pri* i. D.d. & Griilitereft de eo, qd corrumpi« E.
tur, Et debes ire qyifle proceflas Doct in infiniti eft T potétia n6 in actu,
&5fi n6 nullus motus fietetf eo of«
no. Etcum compleuit hácdeclata
eti fuerit tran!
f tioné repetijtilld,ad declatauit , & eftdemoroinqualitaipitürhoc d p à
Ergo manifeftd eft &c.l.caufa in ea, hoctll quia giaso eltin magnlea ded dine, &in tpe & j eft diuifi- ocb.vt die bile D.d. ez quo fequifo illad , in cde opto quo geacracubinpole eltvt fit iet, peii) pfit prima pars tiagnitudihis, im vetminaca |ua iiccrpic motus genetationis , Inducunf. ti5 eftintelligendd ex hocg; nó Poft fore inbenitur prima magnitudo ex ge vide nerato, qd eft ex bus diueris, Eh fed intétio eiuseft, q n6 Inuenitut F pria magnitudo ex tÓ ex má fgitudine qua tncpit generatíoy maguttudo,que fit pnma,f.quia n6inuenifpria magnitüdo cx ma Bnirudine rei, à qua Tcapit giado, De Finitó, Cy Infinito in mata. Cap. js
Voniam auté oc id, qd rnouetur,in tpe mouet, ctin pluri thaior tnagni
tudo, inffinito tépore 1mposfibile e! Der finitam ino ueti non (dem femp, &iltius "aliqui,
6 aliquid, qa mouet, fed in toto tod, Quod igit, quid moueaf quc velocior, neceffe ft finitü 3n finito moueri, manifc(tü eft, accepta.n.parte , d menfurabit totá i tot zqualibus tcporib?, quot partes funt, per totá moti eft.Quare,qm ha finite funt,ec quanto vnaquazp , & numero O€5,& tps vtigs erit finitum. to ties.n.erit tantum, quantü par tistempus multiplicatum fecü dum multitudinem partium ,
Ef , quia emne metum meuefur n tempere, ^ in mari tem pure mouetur per maim fpatium, ampofbile eff vt in tempore infinito moueatur mtu fiato , fine. o , quód metws fit idem femper,
19" erit motum , mosetur , quoddam illins motus , (éd mouesur Ip[o in toto im eo toto.Quoniam. manfeflum eft quod , fi aliquid foerit. equalis velocitate 5 motu neceffe eft. quad per finitum moueatur in infinite. quoniam , ewm fuerit accepta aliqua pars , que menfuret ipfum totum , mowebitur per illud totum in t
re «quali. Ergo , fiille partes om mes fierios fite » C quantitas cuiuslibet earum , C9" numerus emnium , neceffe eff vt tempe etiam fit finitum . quoniam numerye eius erit fecundum tempus partis , eum. fuerit. duplicatum per numerum partium.
T4 declarauit hoc, c declaranis pos magnitudo, &o£ tépus eft di wfibile (emp . fcd illa. tio illic fuit per accidés, ideo vult perferutan dc hoc. oá declaratio , qua vfus eft illic,nó diftinguit inter mo Sgqualem se diuer(um,& inter di
ifiones finiti, & infiniti , Et dixit : Et ,quiaoé morü mouetur in tpe. & inccrpitab hocquiafi homo nó conceflerit qofs motus eft in tépo 1c,nó poterit diccre cp ois motus finituseftin tépore finito.Et cum fi impoffibile apud ipfum moti cffc non in tempore, & hoc manifeftü eft per fc, & induxit hanc propói quafi parté przccdétis induxit aliá partem, d eit cá in cófecutióc cius, qd voluit declarare,& d. & in maio ri tépore, &c.&, cum pofüi, impolt cft, &c.D. pofuit oné, & d.fineco,p mot &c.iimpoffibile cft vc motus moucatur in tempore infinito vno motu, nifi ille motus fuerit femp,& infinitus in tempore infinim : fed illud , gd ef impoffibile, eft vcfit motus infini tus.D.d.&erit mot, non quia mo uetur, &c.i.fi illud moti non attribuat'tépori infinito , quia elt vnü & qouerurin juodá illius motus infiniti, € hoc fm itatem. Etaddithanc: condunt preícru do fe à corpore codefti: quia moueturqdda motus finiti in quoddá téporis infiniti. & ió addit hoc, & d.íed mouctur , &c.i.& fmiftud motum , de quo dicimus q impof fibilecit vt mouca£ motu finito in tépore infinito, non dicithoc í co nifi intelligendo p mouetur tow motuin toto illius tporis. Et, cuni induxitin hoc (ermonc illud, quoc elt quafi prcecdens, dcinde. induxi c5.
Liber Sextus 186
A difequens&inowpitdeclarareo- — Sed,& finongque velociter, D e d in manifeftü eft, refert nihil.Sit.n.inquaA, & p, &cii.qfà manifefteft, iftud mo. (batiü finit, per ql motum fit. tüauterit equalis velocitatisautdi jninfinito tpe, et tépusifinità, mers: equalis deciarabifer hoc inquocp.Siigitur neceffe cft
qd dicam. q non moucrur motu f priusp alterü altero motü effe:
Bion pore fini D.naratit. hoc at manifeftü eft qp téporis
So equithoc denm fueric o riorip alterü
accepta, &c.i.qffi, cum pofücrimus a e polteri R ipal, moueri motu termina p. Ct motu :femp.n.in plur p.
fpatiü terminat, v.g.perfpauüH terüerit morü, fiuegque velo,
2,& dcinde. rimusexhocpa citer,fiue nó gque velociter mu
tio parté manifeftíe(Eq pertranft. tetur fiue intendat motus, fiue
Nitillá parem in partetemporisin. remittaf, fiue maneat, nihil mi^
quo prráfinit totum fpatium, &q». nus, Accipiatur igit fpatij A3
B cü perrranfiuirilludid£ fpatium, p. aliquid qd fitA x, qt menfura
manfeido oés illas pares zquales, bit4 ».Hoc itag inaliquo inf»
inquasfpsiam cfEdiuifims quos. nitiabfolutü eft tépore.in infi»
busquorü numerus cur lara nito.n.non eft poslibile.totü.n.
partium: cü necefle fic vc numerus P ifinito.Etrurfusalterü, fico
temporá fitficut numerus pari. pero quantü eft Az , necefícef&
fpauj,& vt tempora fintzqualia, in infinito tpe. totum. n.in infp,
quia partes funt equales, & motus. nito: & ficaccipiendo. Qi gi
eft zqualis. D.d.Ergo necefle effi. turffiniti quidé nulla pars eft
illz partes, &c.i.&, cum neceflefit quae menfuret: (imposfibile.n. vtnumcrus partium "ori iquo eft infinitum effe ex finitis, & totum motü mouct, fit finitus, equalibus;etingqualibusppea yuraq; pars etb nita, cá intzqua-. (y menfurabuntur d finita funt les partibus fpari, & pares ÍPAij multitudine, & magnitudined
c funt ni , i E Miincipt quodá vno,fiue equalia fint, fi. ,
irum ex illi: tibus finitis fit : d uigir"
vári finirum.ni cópofitüexpamibusf. Uéinzqualia, definita afirma, bb nirisim magnitudine, & numero gnitudine nihil minus: fpati dine zqualibuscít finiri neceflario, D. aüt finitü quantisa x méfura» deo d.qfh numeruscorü, Xci.qi& nu- tur;)infinito ttpore A moue» Abb*É merus parri] funt duple ptisfpa- bitur.Silraütet in gete. Quare i3 2" tij menfüritisilludfirnumerusdu neqsfieri, neqscorrüpi pole eft X. 1o, plor parustéporisin quo puáfiue. femperaliquid vnum,etidem, Id runtillud(panü Cod fiifpaiofue — gr, rer fuerit inequalu velo
fe nc decupl iliuspartis&intépore (245 re 78; Mie ctiam chit decuphum paris,imqua lH n efl in boc differetia.sit.
motum perzanfiut pattes fpa. 36 Wr/£ 2 logirude, per qua eff metus finita,et fit per qua res mo uecur
Phyficorum C setur in infinite ey" tji tnfini- Vietempore nito, Ia fetum iic irt Jninfinite: e7* fi feceripmu i qUiddà moti mxeatur nte quud. ALCCPiPIM eX CV. Quia a dence br manififium f 3s tx infinita san ff alid papi prise pofteruri ex fempere. Tw ad quem miarctur: og, nentur Yum poft alind: quia infiniti Irmpofübile eft yp fg, n maiori femper meris efl alind à Bofithom ex finitis e; precdii, fee tran[mutatio ems Tnetualibut:cz- cis foni '4 fuer fuerit equalis in "yelucitate , aut Paett ul mra gpitudo , psey tn diclis , C77 fue motu ein Tabit illa" vom, fue f
mV PinW ff remanet in eadz di. laa, fnerint termin, B ffefitione. accipiatur. Mitur ex Phi mr altem:e5- li enpitudine a B dlipuapars,ey" tuas saetl lengitudo, $ mc iE Hue mifrttuA B: ifa Miratur ab aliqua minfar, yr. Mgitur pars in quo tempore fuit de Ho tgoltt Lamia Tempere infinite ? quonia mpefi. ei. uid dul Pile f vt ft infimituem: quentá tà Ifudinens 4 B. e tere Tamen[uratur in infinita, ELÍitt de generatione, prpde (erui
Jf cccperimm alia partem féeundg fid impii fibile efl iden, pe
mijsram ./t Hi neceffe ef^ve f. vi, € cirrppi fanper., Doenfeein rli qe fmquindod fin qs fima nip c Tempus infinitum, D
Liber Sextus 285
4 fpatiü nitá id tj Em Dies it Dor 12:1 a iuxit 1i exquo. a y porcinfinito in moto alis veo Pet &cd c hocmatie deer citatis, dii op fimiliter eft in moto fme -i.& hoc, q moti quid-. inequalis velocitatis, &c..&indif- dam eft poft quiddam: iddam manibild fexctuer fiue moti fuerit equalis ve eft. sim instare priorieri peus. locitaris, iac non,D.mcxpitdeda eo, &in poftetiori pofterius . qii , rare hoc,& dixit: MES Sia pus t£pus habet prius, & pofteri* , modi in co habet prius pofteté rius D. Hos Did.afi in maiori. fáin maiori téporc erit morum aliud à [roriad etin minori tépore, »fiue equalein velocitate, autinequicirthoogua be popu efl verain vi »Lin declarare hoc mom eique E lis velocitatis,& diuerfe Cum gut ccft c Ras c b Etquiaillud , adc dues vo: Miedo
by riesige ai fitatis, rnuemi£in tribus modis:aut. Hed proie Veios fq merde autdiminué autin rto tis, lueni Brenda que modo : 1 &hoc cftinzqualein b me dá moucatur antequoddá, v.gin cis Cc hoc, mod fint d-
mom alias qugdá partes anre damante qi à, d.&, fi morus quii Kin aem dr eius, &c.i.& hoc, qp dá parves foced eri "idutnis £i di Thin, Lp modi mi moucbifquibuf- uerfis boc mó dinerfitatis,non mi- A parübusmotusante quafdam. nusg incquahbus. Etfilt eft intelli mC Et non intendit! rel, qua cft. hoc, fi quandoq; ereícit, & fübicctii motus l.indiuiduum fub- qq, diminuiur. Etcum dixit: &, C flanriz morá. qi hoc noncftve-. cum necefle cft vtquiddá moi fit , quip cs pede ual dria qués ad aiit partes cius precedunt. induxit confequi Accipiatur n.non cft verüi, nifi in qua. ex longitudine A s aliqua pe, lisos 6c militer generamo dir jus primo pofuit.& q. prpsiniigid Pino vero ln dtum dmuinp mdi ruaugmentinó.pares finitam, (.A », in tempore infinito, pe oiii roni iui fec p,x fuerit pond aobis dim 10,qu£sdmoduz tot* moniscítin pares motns, & moti toto. reich leni oi » accipiamus ex hacló; die, Pez fabiedts Is predicam: quam polümue a1 inquo: scia. ba tem menfarant£ il CN .d. i ibedamn edd t b itur pars,&c.i ifta igitur dion ie li Mis me ruine juo eriponiinmori naturam. moni, ad fitit accepta? Mimpicitv "je
€ ifsfitinfinitlCtempusin quo mo tum ptranfit hanc parit : qf toti iftud fpatium pertranfif in tpe infi finito. fed e(t impoft vt pars, & to-
tái pertráfeant in eodé tpe. D.d. etiam (i acceperimus, &c.ifi igitur. accepermus ex illo fpatio aliá partem qqualé parti A H, quam pofuiius menfurare fpatiü , necefle eit vt moti pertranfeat hanc parté , ét in pefinito.nam iá pofurmus motum pertráfirc ipfam in tpe infini- 10,& indifferenterfiuc pofuerimus qp motuscius per hanc fcfam part€ fuctit velocior,aut tardior quàm. H motuscius per aliá parté aut qqua. Jis, D.d.fi igitur acceperimus, &c.i. fil diuilrimus tertiam menfurá
«qualé prime, fequitur vt motü tranfeatillá in tpe finito. &,cum fic fecerimus, in diuifione confumet fpati, & congregabitur ex ptibus, in quasdiuditillud fpatiü , numerusterminatus finitus, & ex téporibus in quorá vnoqueq; pertranfit 2085 vnáquiq;illari parnd fpaij:« & ponit ft qd cóponitex finitise(t finitum:& maiide neccflao eftergo q» tépus , in quo E.e.6o & hocpertrífit totum fpani, cft fini- 4ibi. — tá neceflario.& hoc intendebat, cá I d. &cum fecerimus &c.i,& filr , c fecerimus diuidendo fpatiii neceffe eft tépus diuidi in partes zqualest numero parnbus fpatij: & fi partes téporum nó fuerint qqualesin fe : &eritifscongregatum finiti. qi pr méfürari per parté eius : & innit nullam babet partem, à qua menfüretur.ná infiniti impole eft óponicx finitis zqualib", aut inc-
En i
türex finitismenfürarifab vnójfi ue fuerint cquafia , fiuc incqualia. Etordinatio iftarü propónum eft talis. Qi pimi pofuit q infinisi impo méfararià fua D. lit cám 1n hoc,& eft quta infini tum non cóponitur ex finitis equa. libus, aut inzqualibus.D. induxit ab propofitioné, & eft magnitu do [i »aut numerus finitus phüt menfürari fua parte, fiue magnitudo, aut numerus com; rex jualibus, aut inzqualibus «Etfi fts componitur in fcda figura tali mó. Tempusjin quo motum per tranfit hoc fpatium,pót menfürari à fua pane, cum fit cópofitfi ex par. tibus finitis/licet non cqualibus: & $ infinitum non pót méfürari ex ua : pus, in quo morfí inzqualis locis peti f tium finit,non eft infinit. & eftinconueniens. Ipfe at vf quafi nonordinare A ifa hoc mo dojed pofürt poft has duas propo fitiones. longitudo, in qua tranf mutattran(inutatá , méfüratà fua parte. s hoc intendebat, ci d.&lógitudo finita menfura ab aliqua méfüra,vt A H,D.d.ergo in tpe fini to &c.i.qiüsci ifta cráfruranio mé füre£'à füa parte: & fil tfs, in quo eft motus per menfürá magnitudi nis ex rebus finitis. Tempus igirur, inquo tranfimutatio fit, menfürat à fua parte: & quicquid menfurat à füa ane eft nisi ergo hoc tem pus cani Dd. Ecfift deghana ne.i.qrf impolceft aliquid generaxigenerauonc finita in tépore infi-
É mito: generatio.n.eft tran(imutatio
in magnitudine. & ió porétia ifliu: declarationis eft vis declarationis, quz communis eft modis omnii
Liber À mnfinntadonum, quatuor, funt. n.corpora. Etin libro Ioannis loco buius dictionis generatio ponebatürhac dictio quies. Et, fi hoc fuefittlc intédo erit qp ira eft de quietein hoc ficatde motu. Qn, cum. quies fit priuatio mous, qui innatuseft exiflere in quiefcente: & mo tas finitus impoffibile eft vt (it t&pore infinito: ego & quies finita Tffibile eft vt fit in tépore finito, init Ioannes. & qdá intelligát hic pguicé ire ad getc.& dixerüt hoc, quie n6 determina(, nifi p tfs. D.d. Vnde fequifg impolecfh, &c. Big & corruptio , quia Bnitz vident: & nanfmutatio fini ta eftin tépore finito:ergo nihil ge. neratur femp, aut corrumpit femper.aut intendit ,, cü fuerit poit. aliquid tranfmutari tráfmutatione. finita in empore infinito, tác illnd erabitur, & corrumpef infimul femp, cum neutra trfmutatio ha- Beat t£pus propnum , Et, cfi fuerit. declaratá impoffibile effe tranfmu tationé finitam effc in tempore in- Éinito,fequif vt null idem 5f rur,& corrumpat infimul emp. Et c n6 intendit qp hoc e£ impoffibile: juia declaratur per hoc qp primum. eft impoffibile. ná hoc elleimpoffi bile manifeftius eft à illud cfle impoffibile, qd tum eft in declafationc ilius » fed induxit ipfum. hoc modo innuendo aliud impole conüingenshuic, & eft generabile , & corrupübile femper generari , & conumpi infimuld q.d sect hec pofitio fuerit verificata , auferfimpoffibile contiugens cótradictorize ems. ex quo confirmatio iftius fermonis, ficut apparet de-ftrudio fuz conuadictorix ,
Sextus 28$ Eadé afit ratio eft& q neg; D infinito tpe per infinitü police Tnoueri, aut quiefcere, fiue regu lariter moueat, fiueirregulari^ tet, Áccepta ,n.quadam parre, Qmetietur toti rs, in hac quá tum aliqd pertrá(ibit ipfiusma guitudinis, & non tot, in toto. An:totá & rurfusin equali alia, & in vnoquog, fiit ,fiuezqua^ ie fit, (iue incqualisei,d €à prí^ cipio.refertaüt nihil, dümodo fitfinitum quoddá vnaquzg. manifeftü,n.eft qp cófumpto t€ poreinfinitü non confumetur , K: finita ablation facta, & per ip^ fum quant, & ipfum quoties, quare non tranflbitin tpe fini» toinfinitum nihilg; refert ma» gnitudine, verfusalteram , aut verfus virang partern effe inft nitam . eadem enim erit ratio, Et eadem ratione ratiorinatur. d hec quod smpoftbile ejl etiam anfinitum meueri tempore finito , «ut. quicfcere , fine motus fuerit à, ant diwerfus . Nam,cum Accipiettr aliqua pars , que men- Jiret totum tempus , tunc in illa, parte mouebitur per aliquam par tem ilius faty non per titum per totum. enim mosetur in to te tempere. C7" n equali mouee bitur etiam per aliam partem ;
en arti ree em fr
3t qualis pracedes fi, dut in, ier nil D. differétia im boc folummods auod
Gynequed illerii partitom fit fimita, Ade ftm ef is eum emp con[ani tur , nen confumitur infinitum , partitio nel finos
tà in menfira,ro" in numero, ergo
nó meuetur infinitum ftporo fma nito . C" nulla differentia eil fi. eile menfura fuerit finita dteta perte aut infinita Vtraque, que siam t ratio,
Desefras, hon rf eim qudmquinieme Pint a
Tempus finitum,
€» — Cum declarauit qtpolt eftaliuod finit moueri per fpatid fini- E: in * infinito, declarat & impolt eit vt aliqd infinitum moucat m his finito.nam neceffaná eft vtinliniti moueaf per fpatium in- 1 finiti. ergo sequimur aliquid ptráfise fpatium infinitum in tpe Buito & hoc cft conuerfüm cius, qd prius declarauit c£ impoflibile, aliquid peruanfire fpatiü finitum tpe infinito. Etquia hzc duo funt (imilia, & cadé € declaratio in cis, f aliquid moueri pez fpatium finiti in. seinfiuuto , aut aliquid moueri per fpatium infinitum i tépore finito. mam illud, illic fecimus, diuiden dofpanum finiti , ex quo fequitur Épuscfl finitum, faciemus hic diwidédo vépus,& fequitur [padü efle
finitum.Et ideo d. Eteadéróne,&c. i.qfn impolc eft infinitum moueri in tépore finivo, fequitur.n.ipfum moueri per fpatium infiniti 1n tpe finiro.D.d. Nam, cá accipictur aliqua pais &c.i.& demo illius. qfi , cum pofücrimus motum infiniui in épore finito, & acceperimus aliquam parté illius tunc motum moucturin illa pare p aliquí parem fpatij . nam im| iie cft
Yt peri moucatur jn pte, St loto réporis . D.d. &in zquali & moucbitur per aliá d. dcinde, fi pofuerimus ipfum moue riin aliam part remporis zqualé prime parti menfüranti , deinde in ja deinde in quarta, & fimiliter Yvnaquaq; parum téporis tempus confumatur, tunc conj gabuntur
Liber Sextus
A ex hoc fpazia fini; numero, & indifferenter
we motus eiusin illis pribus fuerit. jualis, ant diuerfus. ime Sues d Goc fuerit zqualis pra» cedent, aarinequalis i iue eiusin fca parte foerit equali mo tui ciusT prima, aut inequalis. m mon eft differétia inter hoc, qula iege
jualibus: Sue moet pareti
oribus focrit finta: Tj Fericfinis lioet mo n6 fit «qua lisin (e.D.d.vnde manifeftá & &c. Bimanifeftd eft igivur ex hisqpcum tfs cófümctur per motá illius mo- Uu p vnamquáq; partium zqualii parti méfuráti, Um 'qd mouetur,oó cófu: initum monetur per frat mnl iniri D.d. Sont Eni ta.L & eciam eft faperiusqífi neceffe eft fpatit , per. eft motus, confumi.nam Os, pquas ntoci nioucf in i funrüuing men(arsdt ero, f id qa eft inita in fe , & nume- Torclum et finitus. fed pofitá cft easefle infinitas. & hoc clt impolt. che infinitá non moucturin ini decia eig em
CES un juod infinitó non mouc Y rpelinito.qíf fequitex hoc vtali- EE mE moudamr pfpanü fini
id fun
189 juif. ei* pXeestEEEED PR AR iiir ne itam magni tudineinfinitü d contingit ctili reinfinito tepore propter ean^ décám.in parte.n.téporisfini^ tam tranfibit,&in vnaquaq (d S mins: qudd intoto quidé detras, mamfe m smpofhbile et magni itam pertranfire infiutum in tempore finito , propter allem eande. pati di mE parte tépori pertranfit fitum , € in Ynaquae, partis fomiluer ;
ergo in toto. permranfibit fininim, Cum dedanmitq sci i 6$ fium
ginis fn rro d
nito, dixit qp ex m nen Vgurs nid Pre TRES Nm
eff fs diuidetur in Jem [55 fpatiü erit ie it
numerfi;fiue motus fueri x enalis autinequalis . ex quo fequi pant » effc &iitum.D,d. ppillam candem. eaufam.i.& hoc vEanifetd eftexil lacadé propóne, qua vfi fümus in Predictis declarationibus, fdicente
Mito eft! ie Ee Di 1n parte temporis mouebif'
a , Drrfeire. beca qipolt pue n edi um eft infini moueriolno.ns$gpnon tum,& Lyle ini iinceodem en Inouetur tpe infinito necefle eft ip- pais dipore equas fiim rooueri femper t£poribusfini que um prati poris equatis fr continuationé, & perpctuita. Wan prime. d. ergo & 1n toto, *&D.d.& nulla cft differenna,&c.i. Reim
eiim quei po pos jum finirum.
Phyfü.cócü.Auer. OO Qia
finitum fini, ble PÍBII mener; er old rg mde mdr mei fn quare OCV'tndo, aut mouédg, franfeat. rft 2446 COIrfig ong
docimp eft, faratione eo V fit boc iy ranbit infnicum fict? Mr afin; Pom fnit pon pere a Tn. perry eie Iu.
*4 Hoceft Martin due(mim oe quida eBtintationis p eoe
* mon doe tper quia decltatam e Gris Ed tri etd ficum a Relig pore dre fpatium infini jy o teft qi i clt moueri ép. pore. a£ declarari ef join n Tefinis), Er Fretum finiri c, c Prntísc ánimo a
Liber K pertranfiuerít, pertranfibit in
1eqd ià defijt: & od eft taleeft ni tum. &, ci declarat fit» fininm ori perttanfitofno fpatium infini t : mamifeftá efto odi initá non pertran(bit fpatium finitü.D. dedit rationé fupe:l híc córinvaro né & dixit: fin. mfinitd pertrátibit
finitum, &c.i.& declaratum eft i;
füm nó perttáfire illud.qri, fi ini nitá pertranfibit finitfi , pereráfibit illud in tpe finito : fed declaratum eftipfum non pertranfite illud in ge Ini : ergoofno nó pertranfibitillud. D.induxit exemtplificatiop né qua certificatut hoc, & d.Qrfi, cum infitutá,f.4 moueat, &ce.i.Sc
ifta onu. eft vera.quia, ni fuerimus q infinitum peruáfit fpa tium finm ;£ 4, rune quidd& inf niti eritf hoc (patio, qd eft »,& ent hocquiddá equale huic fpatio . fit igifhoc quiddam c p.Et, cá pofuit. H neceffe eft vt pars finita mot! in« initi fit in fpario finito,per qd moetur, & vt illa pars fit equalis (patio finrto,& dixit, & erit écahd, &c. i.& neceffecfl, cü iftud miotá infirti tum trásfera, vtilla emsé& fit «qualis fpatio, moucfalra à € ims pne, M per indam ét ter. tia pars, & fic femp. D.d.ex quo feio mi. quiG&c i.qihquia fpatid fü ra: m3- Driturrei mote , & minus menfurat Idé-1c. snams,neceffe eftci momm fuerit. ^5 ^ maius fpatio, vt menfuref motü à itio.&,cum morum fuerit minus ario, necefle eft vt moti méfüret tium.& non erit dfia inter hoc , qp infinit&i perttanfeat fpatii finiumiciner hong finitá pertranfeat fpatiü infiniti: gd eftimpoffi-bile, Cqfa in moro infinito neceffe elt p fpatium finitum,&
Part 70
Sextus 290 moto finito menfüraie fpatia infi- D nitum. qff nulla differentia eft in. hoc, menfüret fpatium : fed méfurans in moto fimo perfpatium. infintum cft motü : & menfürans motü infiniti per fpaci& finiti eft Yr . Donde irme
. Qf mihi vr,&c.i. qf imj eftimaginari q motí po per tranfeat fm tot& finitum,alio modo abeo, quo imaginatur mort finitum pertráfeat fpatium finiti ,
Si igit hos fuerit impoffibile, illud ericimpoffibile.i.fm q» maginatur. ipfam pertranfire illud curíu, aut menfasatione. Et induxie hoc dif- E. junClinum, aut qi rmotum finiti, €um peruranfiuerit fpatium infinitfperrranfibit illud cusfü. &, cum motfiinfinitü pertranfiuerit fpati(i finitum, pertranfibitillud méfüratione,non curfa.& nom cft differen tia inter iftos duos pertranfitusim. hoc, impofübile itur,
At veronegiinfinitü in ffni^ to tpe tranfibit infinitü.fi.n.ime finiti, & finitü.ineft.n infinito Bnitü, Ámplius autem & t£po re accepto cadem erít dero.
Ned, infinitum pertranfit in tempere finito infinitum. quonia,
Pinos Ji Pertranfit infmium , pertran-
fbit tà fimtum.quoniam in infini to eft finitum. Et,cum et cenfyderatió fuerit de boc fecidi tjs fem liter proueniet ex demiftratune,
HacceftQ ginta declaratio & eft deillogd remanet cx diuifiGe , C vt. morum infinitum moucatur tempore finito. qin illud quod eft tale, aut mouetur per fpatium infinizif ,
OO ij aut
Ph imam Lc moneamr id infinirurm in tem pore finito.Et. iic anfincat infini, x fibi inue z
micum peuitat fpati infnimm $n tem] inito: impoffibue v dedemn Dt D nim infinito eft finitf, i.& eft, Qquninfnid nerit infinitumin 4o, vtinirtum. Karink imm. qfi in infit pc tranfto t pars nita nece, d pertran(it fpatium infinitum in té- HH pore finito.D.d.Er, cum & confyde. Tuum fueritfm tempus, Aci proe wenitctiam demfo, ex qua. tum eft impoffibile eft infinitü goueriiépore inno. & ila deme firauo iuiflonem temporis quoram E dinifionem wmpora iuiditur fpaium. Si igitur facit nium, & ii im erit "d H juia. itum. m Cien o cimpodihde. Qi aütneg finitum infini, tü tranfibitregiinflniti finitü,
fires fd ucqrinfinitü in finitotépore
mouetur manifeftum eft qj ne^ ] quemotuserit infinitusin fini, totempore. quid.n. refert mo. tum,aut magnirudinem, infini ti facere c neceffe. fi vtrü^ uis, & alterum effeinfinitum, omnis enim lation loco eft, Et,cum fit impofhbile finitum. anexeri per Infinitum, eutinfini- 4l per foutum ,aut infinitum in feprre finito manfefii eft quod
netus infiniti wen erit 18 tipere.
fe nef
traxit efl inlco.
Cá declaranis, q» impoffibileft slignod oic mote pex fpaium i onerum infinitum in t£pore finito, fiue tium fucrit finitü aut non fuerit,de. dlaratur imj ile cfle vt motus infinitus fit! tempore finito, Qfa. hocauterit per fpatiá , aut per rem 10. fi autem per fpatium, rücali-
infinitum. itur per fparid infinitum in tpe finito. fi vero infi- Ditasin motu fucrit per ré motam, tüc sig infaarum moucbitur in t£pore finito, aut pet magnitudiné kam, aut nfiniam: fd hee deflsuca funt: ergo deftructü cft ali-
motí infinitü effc in t£pore ito . & hoc intendebat declarare
fitimpoffibile,c.1,& cum. iier impolteft motum infinitum fpauüinfiniuum in tépore finito , ant motá infinitü fpatium finitumyvel infinitü 1n tépore fitoymanifeftum eft ex hoc, Qi impoleeff vt motus Ifinitus it 1n tempore finito-D.declarauit com fecunonem,& dixit:non.n.cít diia, &c.i.gíb , cii fitimpoffibile vt motü finit moneat per (pan( infini tum in tépore finito, aut motá infi nitum in tpe finito, manifeftü eft , £m ile eft vt motus Ifinirus in tpe finito. qfà,fi fueritinfinitus,aut crit per magnitudini infini tam,
Liber Sextus
À tam,aut moti infiniti: fed hec duo
funtim| ili i erit
D.d.n&.n. eft dfia,&c.i. cum nó fit
dtia, fiue ponat mous infinitus
eftin tépore finitoaut icu-
doinfimta mouetur in tpehinito.
D.d.qffi neceffe eft, &c.i.qfà necef-
fecil fi motus fuentlfinius,vt ma
gnitudo fit infinita, aut illa, p qu&
eft motus,aurilla,que mouetur. &
fimiliter, fi alteri iftori fuerit infi-.
«n.translatio cft in loco, &ifta eri
coníccutio eft in motu locali Cqíà,
33 dá fuerit pofitü q» motus in locoé
infinitus, neceffario erit magniru-
do infinitaautilla, per quá elt mo-
tus, autlocus, & mor infimul, Si-
gniliter, fi alterá iftorá fueritinfini
tli, motus erit infini: mo-
tum fueritinfinitd, fpatid erit infi-
Socimé nitum:& nó conucruf. Vtrum au-
mm. — iÉfiaugmentü fuerit infinitü, ma-
gnitudo erit infinitz,fily & f altera.
to fuerit infinita, alteratii erit infi-
nitum, confyderand( cft.& n6 ap-
ficut 1n translationc. & ideo
poft, omnis.n. translatio eft in lo
«o. vnde opinandum eft q; hoc no
mine motum vtitur in hac declara
tione proprie, £.in loco.& in vltimo
Pho € iftius declarabitur (implt.
Tfcce. 31. Q8 impole eft 2 ziqrmorus qua
& 9. twormorum fitinfinitus przter translanonem cucularem ,
XKodem pato e[fe in co, quodin Qmietem
pid mi iori m"
to, qued. f-!ms detsrineis.
pimemn. | Cep. 4.
Voniam aüt ocaut mo e£ aut quiefcit,qdap. tum natura cít,qnaptü
291 eft,G vbi, & quo pacto,neceffe B efto£, qd ftarcü ftat moueri, fi enim nó mouctur quiefcet , fed non contingit vt ad quieté ten» dat quiefcens,
Et, quia emne aut. moneri, xt quie[cit, (quod wnatum eit , €7- io, C7 fecundi quod , neceffe. eftt ce[ans cum cefeat ,moutafur, BA ,fé emnimo nn nmonetur,
efcit. et impeffibile efl'vt quie.
ens fe tendat ad quietem.
Cum dedlarauit prius neq; in motu, neq, in primo qe, dd fuper- B
itur motui , inuenit primü na-
turaliter, f. prim? motus, aut primü Tux motus, & tfs femper fint. iuifibilia, vultnüc regia
eftin read quicté, & in ipfa quiete/ficutin motu, f.qfn non inuenit Jrimaquicsnanuna iter in requie-
[cÉre neq; primá tjs uod eft pars téporis, in quo quicícés quiefar, f. vemporis equalis quie neq,in uenif primü tfs, in quo motum va dit ad quieté,quod dt ceffatio-Erin Difpfaee
it declarare prius hoc in ceffan mE te A dixit;Erquia o£, &c.i. & quia. o£ dequo vere dt ipfum c£ autge- Vi & 4. fcens,aut morfi,eftillud, gd innatff ph... eft recipere morá,& quiete, & eft in. &hicT.c loco, it quo innatá ch reci mo tá,& quietem, & difpóne, fm quá innatun eft recipere motá, & quie vem. Eidixit quod innatum cft mo pe qp ueri. ni illud, quod moo dins 1houeri,v.g.punctus, nó di qui reaut mole Evi quo zdillad, quo moucf, mouc£in re diuifibili &cü fuerit in inftanti, nó dé quiefccre,neq; moucri.Et d.& fm q». vt. diftingueret inter illud , qd moue£ OQ jij,.ia
4G in potentis, & illud, qd moucturin. actu, ré motá efle in potétia, aur f 2&u.fi.n.fueritin poulasecitmota in potétia, & erit innata moueri in $dlaapb [utet in actu, actu. Vel dixit ioc diflinguendo inter motái, quo xes mora innata eit moueri & inter. illad, quo n6 eftinnata moueri . & "eft cuidentius. Cü pofuit hoc qua fccdés, d.ergo necefle € vt ceflans , &c.i. ergo necefle efti ceffante, qd Tucni£in co,qd mouetautquiefcat mon in co,d femp mouet vr,cü dr ceffar:, tunc dica moueri : cum fit Smpoflibile dicere tunc ipfum quie H ficre.ná, cum ceflat, tendit ad quie tem : & impofibile eft vrillud , qd tendit ad quierem, fit quiefcens. Hocaütdemonttrato mani, feftum eft qp etin cempore ftare. neceffe e(t . quod enim tnouet, án tempore mouetur: quod au^ tem ftat oftenfum cft moueri: quare neceffe eft f tépore ftare, Hoc quidem declarato mani-
feflum edt , quod ce[f-me celat m
dempore , cum motum moueatur
fu tempore: C7" fit declarat quod. 1 dent efl metum: ergo. sec] D ipfum ceffere im tempore.
Quia omne ceflanseft motü: & cé morum eft in tempore:crgo om. neccflans eft f temporc. minor autem declarara eft.qri ceflans eft i]- Jud, quod innatum eft moueri aut quieftens non eft finealtero: ei omne ceflans aut eft morfi, aut qcfcens : fed non cft quicfcens: nam. ceflans tenditad quietem : & quicquid tendit ad aliquid non eftinil lo : ergo ccffans non eft quiefcens: ergoomne ccflanseft motum.
Amplius autem , fi veloci |uidem , & tardiusin tempo licimus, ftare autem eft vel
cius, & tardius,
Et etiam non dicitur "yelocin €7 terdinsfi in itpore C ce[ tio efl velocur , c7 tardir .
Omne ceffans eft aut velociu:
Priardins: & omne veloaus,, ai ius eft inaempore: occ fans eítin wmpor. "e
Inquo aüttépore primo id quod ftat, (tatin quouis huiu neceffe eft ftare . diuifo.n. tem pore , fl in neutra quidem par tium ftat,negr f roto : quare ni Vtiq ftatid, quod ftat. fi vero alteranó vtigiin prio toto ftat $m.n." vtrüg in hoc flat, ficu dictum eft,& in co, qd mouet, prius, Veautemid, qd mouet, non etin quo primo mouetur fic neqst quo ftatid, quod b!
Et primum tempws , 1n quo ce]-
ens ceffat, neceffe cff ve. qued libet eim cefet. nam, fiillud tem Pis diuidatur in duoc fi i newfra parte ceffet , ergo nea, in toto ein, enge cn Ka ceffat . € fiin altera parte ce[fat , ergo on totum eff primum eiue,
cejfat . quoniam ce[fauit sn alo «7 ef ilapars , vt dilum eff de
TRO opuato. Quemadmodum ergoin me
fo non eit aliquod primum, in que mosetur fimiliter nea, in ceffante. eff aliquod rimum, wo cef. Cum declarauit p Celans Hx in spe, vult declarare ctia qp non efi pr
Liber Sextus
A primum tfss in quo ocflat . & v? P d cubo mom oma mee do: fed n6 eft verum : (ed motfi, & ceffans füntid£ fm fübictü,& duo fm modfi. corpus.n. cum accipiat
Lo rid quicfcentem, dt quie. tÉpore
(cá accipiatur fm q hét quahtatern tranfmutatam,dr mor. pos tráfmutatum in qualitate va-
it ad qualitaté mobilem , fm hoc di motum . Motí igitur eft mot, fm qr tranfmutatur in alia qualita se,& transferturin ea ad finé, fm p finiseft complemétá tih illus motus.v g.fm g tranfmutafde albedi
B neimj in nigrediné. cftautéceflans, Fm driransferéad quieté. &quia quies accidit chplemimad d eft motus, ideo ccflatio accidit moto. & ió funt vnü fm fubit ,
Aliadfie, & duo fm mod , Aut dicamus,
eftceflans fm mi habiti, & motum fm 'abendam. Dicic Et [1 &c.i.& necefle eft vt ecfdicaf fiie quahbet parie. tfporis.qd € ceflanti. omne n.tempus. ci diniibile Deinde ia- Die larare hoc, & d. nam,fi il lud tépus diuidarur in duo, &c.i.& nece cl vr celans cflet in quali Cb psi primi téporis.fi.n.illud v€. pus diuidatur in duo cqualia, cum E tempus fit diuifibile tc ceffans aut non ceffabitin aliqua parte: & 'ficnon ceflabitin toto illo tpe, qd eft contra pofitfi, aut ceflabit in altera t3: &ficillud nonent grimá: cum nó d£ cffare in com- 1i quia ceffatin aliqua paroe exus.& hoc intendebat, cü d. nó eft cotum primü;in quo ceffazi. & fequi hác. pofüioné, vc non fitillud ts tot, qd eftcompofitü ex duabus partibus prumüjin quo ccflans
292 d.ceffauit.n.Talio : &eftilla pars.i. D qí&, fi pofitá fuerit qp ceflans ceffee. in aliqua parte primi téporis, ttc il lud tépus non erit primü: qf ceffa uitinalio, antequá ceffarctin illo ki ; &illud alind cf aliudab la fita : & fic illud tépus. mon Erit p Fr dc imenditper lor, quod d.& illa pars,parcé primi tem. psin juo pofitüi fuerit cefans d. vt di&kü eft de moto, i.qifi dedlaratio eadem eítin cis.nam,cum. pofücrimus primum sépus , in. ussiii iw rtn d xmpuridus nus hac via demfationis, fequitur vin hoc E non inucniatur prium quale. & ideo d. Quemadmodum igirurin moto &c.i. quemadmodum igitur in moto non inuenitur ex temporealiquod primum, in quo inoeit moueri, fimiliter neque in cefte inuenitur aliquod ynmum , in quo incoypit ceflare . Negqx.n.ipfi? moueri, negiip fiusftarealiquid eft primü , Sit nin quo primo ftat, f quo A 5, hocigitimpartibile qdénó c6^ tingiteffe.motus.n.nó eftí im^ partibili, ppea y motum eftali p qd ipfius: qdauceftardemon, Vete ipsi rM uifibile eft, in quauispartiü ip^ fius ftat, hoc.n.oftéfumé pri?, qpinquo ftat primo, in quauis parte illius ftat. Qm ergo tem^ pus eít, in quo prío ftat, & non impartibil*: omnc autem tem^ pusin infinita diuifibile: nó eft in quo primoftatur. Quontam nea, ex meto ned ex «d nte ft dipued proi Et de- OO iij mon-
mo erit ceffans Lt B imi f
efl gitur boc effe indiwfibnle.
fu nvn fit i indiafibili : nam. enit aliquid, ey iam ex ipfo mene. tur. Et declaratum efl, quod ce[ens efE motum, C7", fi fuerit diui fibile, erit cefans in quacuna, par.
G miftratioilise fit illud in mpi o-
te eis nà boc declarat qumia ewm fuerit aliquid, im quo erit pr mo ce[fans ,tunc ce[fans erit $ qu. cuna, Tod pr xin Mudo
ej ce[fans, eff t ^ pe pi inti pma diufibile m infinitum : 4 mbi
eff ,in que primo erit ceffatio.
Demonfiratiooflendens quid non ft accipere primmm tiporis in latione mobilis, A Primumtemporis B Tempus.
Mobile tendés inquieiem.
71 Cumdeclrauithoc fermone, re petit declarationé p exépli, & dicit. Qi neq, ex moto;neg;cx ceflante, &c..qff neq, motum, neq; ceffans H habetprimá parté motus aut ceffa. tionis. à fi hoc eflettunc motus,& tépus& vlt continuum cóponeren tur ex indiuifibilibus.D.d.fit igitur illudin quo, &ciifitigitur prim fs, in quoerit pnma ceffatio A s. D.d. &impoleelt vt hoc fit indwifibile,. primum tfs, f quo ponitur prima ceflatio A 3. D.d. mot n.nó €ft in aliquo.i. & diximus p iftud primá tépus necelle eft vt fit diuifibile : quia iam declaratum eft» & Mor'nó o£ ccflant eft motum, 4 & q» mo-
fiiquo tus non fit in aliquo indiuifibili: ieafibilr.
qfi pars recedens, & accedens mo tuscíleteadé : & fic pars antecedé fitex fe,& fuit anteg effet . Et ho, intendebat,cum d. nam eritalidd & iam moueturex féipfoy.nam fe quiturex hoc q aliquid moueru €x fcipfo.& hoceft fimileci , qd di xitin inito iftius tractatus , qrn, f motus eflct indiifibilis, tunc res ci moucturjiam eflct mora. &, cí morus fit diuifibilis, necefle eft vt i Iud,n quo eft motus, fit diuifibile f tépus,& locus. Deinde d. &fi fue rit duifibile, Sgt. ideft S , fiiftuc primum tempus fuerit diuifibile vt fumus coacti per rationem, tun ceffans crit ceflans in qualibet pat te cius, ficut in toro : & fic erit cef
Liber Sextus 293
AÀ fansin medictate, ficut in toto , € jn medietate medietatis , ficut in medietate, & fic in infinitum. & hoceftin potentia. & fic non contingeret vt ante ceflarionem effet ceflatio,& ante motum eflet moti in infinitum.quod eft impole. qf fm hoc non fieret motus . fm hoc igitur intelligendum eft hoc. D.d. qiii hoc declaratá eft. &c.& intédit hic per primum,tfs zquale:& eft il ludquo vtitur hic pro principioin declarando g initium ceflatióis n6 habet primum tempus.& quafi dicat, &quia declarat cft q» in quali
B bet parte rpis xqualis ceffationi cef fabit ceffans, neceffe eft vt nó. f
us primum, in quo incarpit ceffa- Es hocintendcbas cum diri: quia illudjn quo eft,&c.i.non inue Bitur aliquod primum ,in quo eri prima ceflatio.f.neq; ex ipfó rpe,ne que ex locojin quo eft ceflatio,neq; ex ipfa ceflatione, & cótinuatio fequentis cum precedente in hoc femone manifefla cft ex dictis.
Negàn — Negiigiturquiefcens quan
elaratum eff enim quoniam tunc dicitur aliquid quiefcere , cum illud quod imnatwm ef moueri, non mouetur in eo, in quo innatum eft moueri.
Cum declarauit,g neq; morara. neq; eeflans habet primum.valto- ftendere hocetiam in quiefcente,& dixit:Neq; etiam quieícés habet té pus primum,in quo quiefat. D.de. ditcaufam,& dixit: quoniam non quic(cit in indiuifibili.i. cum fitim. poli ipfum quieftere in tempore in diuifibilicum motus non fitin indiuifibili,&c.i.& neceffe eft vt quies non fitin indiuifibili propter duo, E quorum alterum eftquoniam mo tus impole eft vt fitin indiuifibili,
& hoc. Temonftratum eft: alterum vero efl illud ex tempore;in quo mors poreft efle; illo porett eile quies,& illudjin quo motus nó poteít efle, neq, poteft etiam quiescé ineo. D.inczpit declarare hoc , & dixit:declaratum eft enim , &c.i.& necefle eft vialiquid non poflit qefcere,nifi in eon quo poteft moue
pur: doprimum quieuir, eft. inim^ n:quia defcribimus quiefcés, quod inimpac. Partibili enim non quieuitpro eltquiefens principaliter.& vcre & inimpar. t cens pri
wh. —ptereaqpnoneítmotusinípar, nontranfumptiue,quod eft innat
tibili . in quo autem eftipfum quiefcere, SG ipfum moueri. tüc «rrdicimus quiefcere, quádo, & inquoaptum natura eft nioue^ m non mouctur idquod aprum matura eft, Neque quiecens etiam quie- Jétt im primo tempore. quonit non. quiefzit in indimfibili. moris emm on fit inindnifibilisez m loan quo ef quies im ipfo eff motms. de-
moucricum non mouerur in illoj p, coiere quo eft innatum moueri.f, tempo- uáfüp.s.re,& loco. & ideo necefle eft vtom- uade. ne quisfczns quieícat in tempore, Phe & loco. Sfi eflet pole aliquid quiefcere in inftanti, in quo cft impole moueri, tunc diceretur quiefcens,fi cutdiciturq: punctus elt quicfeés, finfigura. Etfjllogifmus compo nituríic. O&quieftens quiefcitin €o,in quo innatum eft moucri : & illud , m quo innatum eft -moucri, eft diuifibile: erzo omne quiefcens
* Lii cric." hzcautem caufaeft aw quiefcitquidem,& mouctom*
G quie(cit in diuifibili.& , cum fit declaratum ipfum quiefcere in diuifibil declarabitur q quies quiefcentis non habet primum tempus per illam demonítrauonem,per quam. fuit hoc declaratum in ceffante , & noto,
Part 71
Ampliusautem & tuncdici snus quiefcere , cum fimiliter fe habet nunc,€ prius, canquam non vno quodam dijudicantes, fed duobus minimis . quare nó erit in quo quiefcit , impartibi, le:Si vero partibileeít, tempus vtig erit,& in quauisipfis*par^ tium quiefcet.eodem enim mo^ dodemonfirabitur , quo& in prioribus. quare nihil primum
mein temporc. tempusauté nó eft primum,negimagnitudo,ne. queomnino vllum cótinuum: Omne.n. f infinita partibile eft. Et etiam dicimina aliquid quie. Jéerecum eodem mods fuerit niic, €7 prim quaft nen c odd Y spfurn fecundum ynum , [ed alic. Jecundum duo. "vnde nece[Je eit "ye dllad,in quo efl quies non fit indini Jfibile.ss igutur fuerit dimafibile ne eeffe eff va fit tempus , eve fre. e [cent in quacugque parte enu . [» enim declarabitur per illud i-. dem,per quod declaratum fuut prs u.ergo no ef bic primum, C7" cau Jain bec efi: quonam omne , quod quie[cit aut mouetur:quie[cit aut. Wetetur in tempe e: mon éft pri
mam tei prima. tude:C7^ rne] Ld v
BIRIM CUMLLNNNII : qUEDUATH. qIU0
eunque talium efl dafibile m ia
Hzceft fecunda declaratio,qí quies non habet primum tempu in Yo quieens juiefcit primo. Etdicit Ftetiam diamus, &c. i. etiam manifeftum efte tunc dic musaliquid quie(cere, cum fuer in eodem ftatu,& in hoc inftanti, jn alio inflti przceden i,& falter in duobusinflitibus & caufaf ho eft motumut quiefzens non i veniuneur in a&tu,nifi in eo, q» eft stu tgis.(in ipfo tempore, non i inftanti.qif inftans etin por£tia Exquia hzceft actio animz in qe fcente,qih anima cunc intelligit g temqh intellexerit idem corpusit eodem flatu , faltem in duobus in
ftátibus dixitquafi non confyder mus,&c.1,& videmus quafi qui nt 5 (yderat,neq; intelligitrem per v
num, fed per duo.i. per duo inftan tia.& quia: quicftere non intelligit & comprehenditur nifi comprehé dendo áuoinftantiz:& cum decla ratum eft q inter quelibet duo Ifl tia. ct empus » eft vcomn qui jurefcat in temj :é omne tempuseít diiibiE.& idee dixit poit, vnde neceffe eft vt illud. inquo eft quies. &c.i. vnde neceff elt vt pars tempons,in qua eft qui esnon fitindiufibilis. v.g. intlans fed diuifibilis. D.d. Si igitur fueri diuifibileneceffc eft vt fit tempus.i fi igitur fuerit duifibile in duo tft tia & inter quzlibet duo inftantia eft ccmpus:n«cefle eft vt quies fit in 1n omnpore. D.d.& vt fit quiefcens
Liber Sextus 294
A iti qualibet partecius. i. & f illdin. quo cft quis, fit tempus: & omne tempas cR diuifibile in tesnpora:ne. «efle cft vt fit quicío&s in quacunq; patte accipiatur de illo eempore:ex quo declarabitur qp quicfceas non. habetprimum tempus perillam cí. dem 1 jper quá de. lara fuit hoc 1n motu,& ceffan- 1c.& hoc interidebat,cum dixit:hoc. -n.declarabitur,&c. Et,cum declazauithoc, repetit conclufioner , &
dixit: neceiz c primá
on efie.1. tem] deditrau£im ia hoc moro, X quie- 3B feen.c,& dixit: & cauíain hoceft, qfr,&c.i.& fciendum, gifla caufa án quiefccare non cft vera in hoc motoy& quicícente nam diuifibi litas temporis eft caufa vt quicfcés 0n habcat primam quictens,f mo T0 ausem sempus non eftcaufa hu. dus.fed concoraitamr caufam.& cf in hocp norum eft tale.£ non ha-
zxnaguitudine continua , ficut dixinus. ifla. n. prioritas eft impoffibi- Jis iftis nebus propter ónoatonem; continuatio in iflis primo C inueniturin magnimdine,& ppter. Condos magnitudiné inneniturin motu, do pros &propur moum in temporcaem mnagaice- US imo caret, eo. ca dine/k p D las veo cari lo,co ipám in magnitudo carctillo etiam. mom, & [rd Quoniam autem omne, qd ej-&. ?, mouetur, in tempore mouetur: &j* ^ &exquodaminquoddam mu taturjn quo tempore mouetur fecundum fe, & non quiainiL, Kusaliquo, impoffibile eft unc fm aliquid eile primum quod
mouetur,quiefcere.n. eft in eo^ dem dfcsempore aliquo & ip^ jum,& partium vnamquamgs. fic.n.dicimusquiefcere,q in a/ lio,& alionunc verum fitdice^ re Qpineodem & ipfum, € par^ tes funt.Si aüt hoc eftquiefcere, noncontingit id, quod muta£, f$maliquid effc cotum fm pri» mum tempus.tempus,n. omne diuifibile cft.quare in alia, Gt a^ liaipfius parte verum erit dice» reqpin eodé fit & ipfum, & par tes.Si vero non fic eft , fed vno
folonunceft, non erit tempore E
vllofmaligd, fed $m terminü temporis , inipfa autem nunc eítquidem femper fm aliquid manens:non tamen quiefcit, ne que.n.moueri,negs quieícere € inipfonunc.fed non moueri q^ dem verum eft inipfo nunc, effe $maliquid, in cemporeaüt non contingit effe, $m quod qe Ícit.accideret enim id , quod fer tur quiefcere, Et yfWid emne motum mouetur n tempore , C7" tran[mutatur de aliquo in aliquid, ideo tempm , in uo mouetur per [cwn quia eft in parte illmne temperisim-. poffübile eft t motum fit í aliquo. eius.quoniam permanentia alicu-. sur, C7 vni [esum [ que [narum par fiumin eadem re in alique tempo re.quonia fic dicimus aliquid quie. frere.[- eum im infanti pofl aliud anflant erit verum dicere illud ma nereC7 fee partes in aliquo. Et, eum
Phyficorum G ewm hoc ft quies ,impsfübile.
"vt illud , quod tran[mutatur quo modo tran[mautationis fit feció dum totum in primo tempore i ali
. nam omne tempus ej dumifibi foeefe eff igitur vt fit Yerumi "yna parte per alam dimidi in eadem diffo[itione . Et, cum boc nen it ita , fed boc eff sm ym in[tanti tantum w[ratium:erge me dun tranfemutationis erit in tempo reomnino, fed in extremo tem|
Horis. quoniam in in(tati pofübile eff
"yrres fit permanens alique modo, quiefcene autern mn . smpoffibile. eft emmin in[fanti motum , aut quietem fieri. [ed dicere moti mn effe in infanti frverum e qid aliquid eft in e q m empere,ant ympoftbile'vt fit, fe od eff im quiete. Vult declarare,g tranfinutatum n6 eftin cojin quo tranfimutatur, f temporc omnino,neq; in primo té ] pore;in quo ranfmutatur. f.:quali tranfinutationi, neq; in aliqua par. tecius (ed eft in tráfmutationeiin flanti,v.g.qíi translatum per magnitudinem non eftin magy.itudi- Dein primo temporc,neq; in parte eius (cd in inftanti,& dicit: Etquia. Omne motum,&c.i. & quia declara tum eft omne motum moucf in tempore, & p tranfmutatur de aliquo in aliquid continuejideo tempusin quo motum mouetur per fcy f primum tempus quod cft cquale. motui erusin quo motum nó dicit moucri gratia parus, umpok: eít va
motum fitinillo, inquo monet jn hoc temporcaut in aliqua parte illius.D.induxit impoléquod fequi turex oppofito huius pofttionis, & dixitsqih permanétia alicuius , Sc. i. impole eft vt tráfmutarum fit in reun qua tranfmutatur, in tépore prima tranfmutationis, neq; in parce illius.qifi,fi tranfmutatü fueritin prima tranfmutationc; temporefequetur vripfum,& fuz partes fintin eadem difpóne in illo t£porem quo dr effc in tranfmutatio ne:&aliquid effc in tranfmutatióe
"P*- fm omncs fuas partesin codem fta
tueít quiefcere : & fic tranfmutatü ent quiefeens in tranfmutatióe nó tranfmutatü, D.expofuit hoc ma gis& dixiqif fic dicim*,Sc.i.qify, cum dicimus aliquid quicfcere,ni hilaliud intendimus vt in plus q in vnoinilanti fit in codem "r nealiqua mutatione, D.d.Etcum hoc fit quies, &c.i.cum hoc fitimpole.f:motum effe quicfcens apud tranfinurationem cius, impolt eft vtin tranfmutaro aliquo modo tr& fmutationis vt tranfmutatum fitin €o fm oés fuas partes in aliquo tpe, fin tempore primz tranfmutationisautin aliqua parte cius.Et.cum notfficauit,qfn neceffe cflcum uf mutatnm fucritin tranfmutatione 1n tempore, vt fm omnes partes fit infimul in temporc.qíf hoc eft pprium eiusquod cft in aliquo tcmre,& quod eft tale.eft quicfcés in illoin quo eft fcarit declarare cau fam,propter quam ncceffe eft vr il lud,quod inucnitur in tempore,tue niaturit co, & fuz partes codé mo do,& dixiromne.n.tempus eft diui fibile,&c.i.& necefle eft vtillud, qd 1nueniturin tempore , inicia fua:
Liber Sextus
eodem modo plusy in vno Teni qf omne qued inueniturin sempore cx iftis, inuenitur in diuifi bili, cum omne tempus fit diuifibi lJe:& omne, quod inuenifin t£pore diuifibili fm prius,& pofterius,ne— cflc eft vt verum fit deeoin
b temporisjin Suocha Im ones paneiefti e difpóne:& quod eft taleeft qe
fcens. D.d.Et, cum hoc non fititz, &c.i.&, cum fitimpole vttranfmu. tatum fit in cadem tranfinutaióe ininílanti poft aliud . nam hoc eft quiefcens:neccfle eft vt tranfmutagy cum fit in tranfmutatione in íftanti,non1n temporc.D.d.ergo nullus modus tranfinutationis elt in teminextremo téporis.D.d.&,
im ita fit;non erittranfinutatum. aliquo modo tranfmutationis, qd fitin rempore,(ed eritin tranfimuta. jone deinitio ad finem in inftái. D-d.qfü in inflanti poft cft,&c.i.& ex ifla pofitione non fequitur primum impole.nam tranfmutatum, €um ponatin tranfmutatione Finflant,tüc pofitum eft aliquod ens m ineojita,g non fit quicícens.ensn.
(€ inTflanti non eft ensTeo, ita, q fit Jeojita , Quieféens,neq; morum, ed tali m& fic qefcés, eflendi, in quo hzc duo contraria. vel modi, falfa fünt.& fi dicafquies,erit zqui fieli mB uoce. Sc hoc intendebat,cum dizit:
f in inftanti pole eft,&c.D.d. fed
nsi 1fü-
Toe diee ci fed cere sliquidefe T
tía fili inftantifaliquo,quodammodo n6 fI MEE c neq; morus aeq; quies ver iu $ EA D.d.in tempere, vero &c.i.& vlt ap. paretqp motum in motu impoft é
vtfitin tpe fan modum, quo dt vt quien: fitin tempore. Et hzc de
laratio eft communisin omnibus tranfinurationibüs, & nulla dubita
29$ tio acciditex eo in motü,eo qj con- D juia im, imaginad aliquat T eiusezilltzs Ee uzflio non videt; i p continuatio nó eft manifefta f ci;
erteris Er 1 6s. ia p loc citcalias. SYMMA QYINTA. Coofucat errores quofdam circa. spam motum,
Soluitratiopes Zenonis motum asferttet,
C9. 1 E Enoautem malera tiocinatur.Si.n. fem per(inquit) quiefcit EOS] omnejautmouetur, cum eft fecüdum zquale:eft au tem femper id, quodfertur, f ip fonuncfm aquale:immobil e&effe fagittam,quz fertur,
Zen yero fallitur in argumen fo. Dicit enim quaniam amnb eft: in aliquo fibi equali eut quiefcit, «ut mouetur jn co:7* translatum. y emper eft in inflanti : ergo fagitta translata nn mouetur.
Et Zeno cum zquiuocatióe vt turinilloquo vult deftruere motá Jf quia morum per magnitudine eftininftanüin longitudine zqua.
li fibi;ideo imentum ci* eit (6phifticum.D.d. Dicit.n . &c.i. dicit n.g nocum eff &primum q» quod libetcorpus, cum fuerit in vbi fibi «quali, aut ponetur in co quiefcés, aut motum:fed impolt cff póni in longitudine fibi zquali rotum:er.
€ foc quiconsin co D Muxit imi fior propofitionem,& dixit:& uàsla Eaereftin inflantii.& eft motum per fe qr translatum eft f in fianüin lógitudine zquah fibi.Er, «um induxit has duas propofiti induxit.
fagitta, &c..cum translarum eft in longitudine fibi zquah : & omne, quodeft ale,eftquiefeens: ergo & tráslatum . &fi velociffimum mnium.v.g agita eft immobilis ergonihil ell motus.
Hocautem falfum eft.non.n. tomponitur tépus ex ipfisnüc indiuifibilib*, ficut necaliama gnitudo vlla,
Sed boc ef! falfum. tempus.n. .n rte ex mflantibm 1. aifbilibus: fimiliter neg, aliqua. liarum magniruduum.
76 uia tem pus not componifez infead iccirco flahcb*nó non fit motus, neq; gnam in ftant m eft quie
ET non cft inlon; line
1 fbi zqul af in poteaiononim actu Ec caufa in hoc eft, qín Tftans non eftin actu in tempore: & idco motum non eftin longitudine fibi &quali,nifin potentia: & fic nó (eit vt (it quiefcens. & ideo dixit: hoceít &lfümy&c.i, & ifta q6 «onungerct, fi inftansin aQu eflet. in tempore;ita,g vempus effet com. pofitumex inftantibus:qfü rc nó
t motusomnino. ioigit tin propofitione.dic£te q omne, quedcítin longitudine fbi xqualift quiefcenshoc.n. fl verom in. illo, guod eftin longitudine fibi zqualiin àctuynon in. potentia:& res.
quics.& quia
mota eftin longitudine fibi: maggitudinem,non deferibit pun Gum, & monum, quia fpanum,neccfle eft menfürare iiid &,quia méfarz: illud, neceffe eft v fitex eo m longitudine fib: equali focus nfarsnreft huiufmodi e ; go,cum potentia non diflinguatus ab áctuacciditquaflio Zenonis.
Quatuor autem funt ratióes de motu Zenonis, prabétes dif. fcultatem folnentibus. Prima quidem eftea, qug de ipfo non moueri cft propterea q» pri? ad medium oportet peruenire.id, quod fertur, d; ad finem:de qua
ifimus in priorib?rationib*
Etrationes Zenonis im motu, qua difficile foluuntwr, funt qua fuer.-Prima autem eff. quema mu eu nen eff quia translatum debes prenne ad medietasz. fad e tequam ad finem : j^ iam detersyrtes boc,
Cum füit coactus ad didolu&dd Torten Zenonisin motu, in- .
itquzftiones illius in mote , & dixitcas effe quatuor. Prima aur ell. motus fitneceffe eft veu slatum pertraníeat medietaté magnitudiis ante totum, & medietatéillius mediezansanie illam,& fie in Ylinituni vnde necefíe eft ipfum perran(ire medíetates. f; magnitudg nesinfinitas, in tem, nport finito, od eftimpole. Et iam ninauim* hoc füperius.fzd illic contradixim! €i fm fésmonem,& poft contradice. tur fecundum ipfam rem,
Liber Sextus
autem ea, quz vocá
A Secunda Vé1a:5.. pur Achilles, Eftautem h£c, p
terdiusnunquam apprehende^ turcurrensá velociflimo. ante -n.neceffe eft eat perfequens.vn deimpetum capit fugiens.qua fefemper aliquo id, quod tar^ diuscít ,antecedere neceffe eft,
$eciida autem ef, que dicitur vAttbiles. Et efl quonam tardis mum in curfu non potefi attingy & "voleciffimo im curju. à
B te adlocum,a quo fugiens [eperatur. "vnde nece[[e eft vt femper ter. dius babeat aliquem exce[fum. 1fta dubitatio eft talis, $i moms fittüc velociffimum non poterit at tingere mrdifimom, fitigitur velo iffimum equus & tardifümum rot tuca:& non eft dubium quin habeantaliquam proportionem in motu. fitigitur vna pas centum,& ponatur inter equum, & torrucam. ft vna leuca:equus igiturl témporein illam leucam, pet € wanfibit tortuca centefimam part. illiusleucz: & equus ctiam in. tpe, 2 peraanfibitillam parcem céte- 1
imam, pertranfibit vortuca parem.
cntefimam illius parus: & equus etiam n temporejin i pertranfit. hanc partem,pertránlbit euam vor.
centefimam illius par. tis & ict infinitum.& ficequ'nunquam attingeret tortucam. Et hoc intendebat , cum dixit: qfi necefle eft vtquzrens,&c.i, qii lc eft vt fugiens femper excedat quz rens aliquo cxceflu nominato a primo exccílu Cop, fi primus. cacdlacit
296 durum fpatijtunc fecidus exce(- D (us erit quartum illius quarti & ter. tiusquartus iftius quarti & ficTin- Binirum.& ,cum illo execfías femp eft diuifibilis in irifinitum,nunqu& quarens S eruenierad fugiens. fed. Boceft falíum.ergo morus non eft,
Eftautem & hac ratio eadé iique induo equdlia fitfectio ni: differt autem in diuidendo nomin duo acceptam magnitu, dinem.Non atringi igitur tar^ diusacciditex ratione. fit auté propter idem cum bipartitióc. in vtrifgs.n.accidit non perue, & niread terminum, iuifà quodimodo magnitudine. Sed ade ditur f hac, y negj velociffimüi tragice dictum, in perfequendo tardius, quare neceffe eít folu» tionem efleeandem. Putareaüt 3 praecedens nó attingitur, fal»
um eft. cum enim pracedit,nó attingitur:fed tamenattinget,fi oporteat tráfire finitum.ha igi tur funt rationes duz.
Et ifla ef cadem vatioyumil-. la, qua von efl in mediatime: fed differunt quomam dinifió hic ma Y Itudiuit excedentit: nn erit ih duo media. Et iflaratio fequitur. ex ille esdem,ex quo fequitur va» tie, que fit fccundum mediatum?. féquitur emm in Veraque ratina no peruenire Y (que ad. extremum per dimiféonem. i alquo mede dimifams, Sed additum efl inifla quod nn. it add
neque id quod efi dde ve
€ cifimsum, 3nd quod eft "valde tardiffimum . vnde nece[fe. efi exdem efe folutionem in Ytra-.
quafiume . Hoc autem, qued. ide;
1imanit od precedens non. «ttingitur ef fiar. quaniam,ció Fit pracedens tunc non attingitur: fed attingitur , fs dederit fitum. perve * be igitur [unt due. rationes. 79 eft.S ifta r6cinatio, &illain qua concludit p motum non per- H uenitad extremum fpatij, quia per tranfit medietates infinitas (ünt ez
df qfi motus fit,fequit velociffimt nunquam atingete tardiffimum. D.d.exquo [c eft vt diflolutic &c.i.&, cum confequens etin ei idem,ex quo accidit deceptio, nece: feeft vt diffolutio qónis fit cadem incis.i,in hoc quod poft dicet.qít motum non pertráfit medietates ir actu in fpatio.& hoc manifeftá cf €x di&is q motum eftin fpano ir inflandi.D.d. Hoc autem, quod af firmauit&c.i.hoc autem,quod pro bauitex hocquod dixit p preeedés non attingi&cll falfum, ita , qp fere zquiuocanfin Arabis. qfüs& fi né attígitur,dum pracedir, neceffario cum fuerit przcedens, & clongabit
dem genereaur. fpecie. D.d.fed dif fpatium,artingeturcum. concefíc--
ferunt &c.i.qff diuifio in prima r6 | fm medietatem.fin mediera te ipfius magnitudinis, hzc auté di wiflo infinita cft fm exceflum , qui eitinter duo mota,& nó eft fm me dictatem , ed eft diuifio nominata & proportione, quz eft inter motá Nilods indi declarauimus.Et ifta t (cquif &c.i. fm diuifionéd accipiturin vtraq; Tfinita in magni tudine. fequi.n.in vtraq; róne non 1 peruenin ad extremum , &c.i. qr quemadmodum in qóne medij fequif vt motum non iat ad extremum fpatij, ita hic fequit vt. velocius non perucniat ad vltiin,f juo eft tardius.Et dixit aliquo mó iifionis qi omnis diuifio , qua magnitudo dmuidit,cft ffinita,vt di- €um eftin fermone de infinito.D. d, Sed additum eft in ifla, &c.i. fed «onfequens acceptum in hoc fjllofino eftaliuda confequentet pri tno.illic.n fuit diétum g, fi motus li equitur vr nullum motum per- Wranfeat aliquod fpatium: bic aucé
rit motum Eruanfibis fpatium. qrà,cum hoc fuerit pofitum,& vela ius mouetur per maius fpatium ir tempore zquali, necefle eft vt velocius moueatur in tempoie mot*tar dioris per fpatium excedens fpatiá tardions fm quantum diftant. qi fm velocitatem eius minora fpatium excedés donec perficiat, ficut perficit fpatium, per ouod mbrum mouctur. cum igitur concefferim* q motum pertranfit fpatium, fequi tur vt velocius attingat tardum, Tertia autem, qua nunc di Gta dit. fagitta que fertur ftat, Acadit autem propterea qp fu mit tempus componi ex ipfis nunc. non dato enim hoc non eritfyllogiítmus, —— Tertia antem tatiocinatio eff, sam dixime i boc loco,quo niam [agita transfertnr ,e7' eit quiefcens. Et siTa fequitur ex boc, uod cmspe[uit. tempu.ex iiÉan ubus,
Liber Sextus
A tibu. fin. bot nan cocedatur jubil concludet ex yllogifno.
so Tema vero ratiocinauo eft illa,
quam induximusin inino ifti*fer-
monis,ex qua apparet fagittam qe-
fecre dum transkrtur. D.d.& iita fe
juitur,&c. i . vf qp ifta rócinatione
ioc fequiturquia opinatus eft qp té
pus componitur cx inflantibus.qd,
fi eflezintlanua cffentin adu, &,ft
hocefízt& effet pofitá q illud, qd
mouctp ali magnitudinem,ceft in
pin inftáu,cótingeret motü quie
fcerein maguitudinc.D.d.fi.n.hoc
non concedat,&c. & hoc, qd dixit,
manifeftum cft.
Quamató — Quarta autem ea, quz de js
eftquz in ftadio mouentur eco trario gqualibus magnitudini^ busiuxtazquales, his quidem. afinc ftadijjillis vero a medio c^ quali velocitate. in quo accide^ ze putatz quale effe tempus di, snidiumduplo, — .
Quarta Yero ratiocinatio [2
a pofuit magnitudinibw equa. [oue meuentur cotra magni C udine «quales fibi metu centra-
rio ita, quad ille meucantur à fine be vero a medio metu equa. paxanioim ex quo videtur [e-.
i quod tempus dimidii ft equa. ]w^itd ift eq
Ifa decrqrio fundatur fup hoc Q»fi motus fi tunc mota zqualiaf velocitate non ptranfibuntin «qua. li tempore fpatium zquale,fed i co
dem tempore videtur peruanfire feq
vnum fpatium,& fuum duplum. & poft dcclarabit hanc deceptionem.
197 Et dicisquam pofüitin magnitudi D nibus, &c.i. quá accepicex magnitudinibus zqualibus,quorü vtrüq; mouetur motu zquali cótrario mo tui reliqui in fpatio zquali.D.d.ita 1llz moueantur,&c.i.& tunc con. tingitin iftis magnitudinibus equa. libus quz mouentur,ficut homincs. mouentur in ftadio,vt altera videat fenfü moueri in codcm tempore p idem fpatium,& (uum dupl , aut altera moucaf per fpatium duplum. eiper quod reliqua mouctur: cum. pofuerimus magnitudines, quar duz funt zqualcs fladio , & omnes funt zquales,& pofücrimus qp aliz E. duz incipiant moueri in ordine a medio ftadij , & aliz due incipiant moueri ab initio ftadij 1 ordine ad partem contrariam ci,ad quá alix: mouentur.hoc.n. pofito apparebit duas magnitudines zquales effe in. velocitate, quarum altera in codem. tempore pertanfit duplum ei*, qd pertranfít reliqua, vt declarabitur poft. D.d cx quo videtur fequi, &c.. «i.&ex hoc videtur fequi p tempus dimidiü fit zquale (uo duplo. qi, cum pofueimusqidem motü zqualis velocitatis pertranfit magnitndincs2qualcs in temporc zqua- y In& q pertranfit dupiom fpauum Ttempore duplo.& i ludquod moucrurcx his magnitudinibus vide peruranfire vnum fpatium, & (aum. duplum in eodem tye, fequi£fi reti nentes fuerimus hoc,g motum per iranfit duplá fpacij in duplo tpis, vt dupli tpis fit zqualc fuo dimidio. & hoc intendebat,cum dixit, vt tem. pus dimidium fit quale duplo, fi juitur ex hoc vt rempus dumididi fitzqualefuo duplo. Phy,cü có. Auer. fü
Phyficorum *m deceptioin e€,9 dinner tr o a 3m iuxta quod oue, 9: C'mepnirudine; wem iuxta id qud Posdia. ure
» "rimum s flmul in Prime. magnitudo X primum c,eori, C 4d finem ene, € neceffe erir, nuicem mouetur, pertranfire per. mnes magnitud tr Bm iuxta ora P6 B," B trenfre jer Didi, *ipfa BEN *X fto fequitur yg p Qquare& me, terum. ea T POPPIA !Pus.zquali.n,v, fit dimidium. nam rris, dimidi mavnumquodq, rwws «uale eff'y. litifa n iuxta oia IT1qW€ CHFWM Cof p 94 mouetur, 1l. n. erit primi Ch qio (Fawitur yr p fran hincontrarfs v1, fearperemto epar meaporemotum 7 ^ Perkenit prima magn] 'odgipforum n, fido m, ims C, c " numquodq, ip, ! » ji PRta q»Vtrag e, PhégDifüdo magnitud oy, Ifa A fiunt, R& dinemcmrerirum cr fe ipu liraütobid qd dixit jn eig Pertranfitu per pa BED £7irhdines c «7 quale tepspppi Me ateidit, quia i pertranfity egy er magnitud Verb, que fing P8, quja tr
Liber Sextus
$: ldefi&deceptio acciditin hoc, reliqnurh uter per motum ad $ quoniam,quia neceffe eft.(. vc alte- Warum part, dio necefe el hoe fum duorum mororum zqualium | in duobus motis zqualibus in velo án velocitate moucarur per quiefcés. citate quorum vttüq; rmouetur pet
€ quicfrentem magnitudint. qf in his neceffe eft vt pertranfeát fpatiti juale in tpe zquali.& ipfe decipi£ Siendo qrillud, quod contingitin duobus moris, quz mouentur per 1em quiefcentem , contingit fit in eisquorum vnum mouet per rem quiefcentem, reliquum aíit pertem. moram. hzc jo eit fm qd, & impliciter. D.induxitexempli, & dixi V.g.&c.i. ponant igit du magnitudines zquales.cóunue qcfcentes.v.g.Aa & üntaliz duz ma gnitudines zquales iftis duab*?ma- H gnitudinibus& fint ordinatz í mo tuitarp fint contiguz, & motz per has duas magnitudinesumaginando q prima illarum erat quiefcens p primam magnitudinem Aa.dein. icorpit moueri & ficerit motus iflarum duarum magnitndinum, incipiens a medio duarum magnitudinum quiefcentium, & fincift duz itudines 55, & fit prima magnruidimum » ante mor(i füper primam magnitudínd A, & fic initium motus iftarum duarü magni tudinum ent a medio duarum ma gnitudinum quiefcentiam. D.d.& ] maguitudiucs cc,&c.i.fintalie due jnitudines continuz: euam , & mioucant ordinariz,& confequenjS fint cc zquales duab? magni tulinibus s2,& quanticare, & velocitate,& fit initium motus corü ex magnitudinibus »s moris ad cótra. riam partem,ad quam mouentma gnitudines cc.D.d.Cui. igitur mo Wenturiftz magnitudines, &c.i.ci igitur magnitudines s» moueitur a duobus medijs magnitudinü AA, & magnitudines cc moueantur a finc magniuidinum 55 motu con- Wario motui magnitudinum a5,&
quale eiin velocitate, neceffe | vt prima magnitudo magnitudi » 5 & citilla quz mouc£ex duo medijs magnitudinum A4 quie tium,perueniatad finem magni dinum A4 cum peruétu primz n gnitudinis, & etiam magnitudis Cc ad fincm itudinum 33, figuraliter affignauimus. Nam temporcjin quo prima magnituc num B5 peraaníit aliam magnit dinem magnitudmum AA quiel ti,in co pertranfit prima ma; dinum cc duas. mdenirudin a «um moucanturad contrariü m tui magnitudinum cc mom zq limotui nirudinum 55,5 m gnitudines (unt zquales.D.d.Et. efle exit vtc tranftar, &c.i. quia primum , cum tranfiuerit per mz fundias 33 Ítemporejn quo huit per medietatem magnitudir duarum A4 , & duz magnitudir 22 funt zquales duabus magnit dinibus A4 neceffe eft vr c tranfe per duas magnitudines n» : de m frimdiibus aüt AA non tranfit. h per medietatem tantum, & ho tempore zquali. D.d.ex quo feq tur vt tempus fit dimidium,i. erj necefle eit vt tempus, in quo c pi mum nanfit per magnitudinem fecundam,fit medictas temporis, quoc primum tranfit per duasn gnitudines n5, cum due magnitu ncs 35, fint duplum magnitudir ^ fécundz, Et hoc intendebat cu dixit.: quomam vtráq; dimidio magninidinumc i quoniam ir mul perueniat magnitudo priz magnitudinum cc ad finé mag tudinis A fecendz, & perueniat p ma magnitudo magnitudinum. ad finem duarum magnitudinu: €or
Talerit Aexne-
fun. te Hinaltero oppofii
À contrariarum.f-magnitudinum ss quia faut quales, aequalis motus.D.d.& ficerit fs, &c.i. ex quo fequetan m fingi fi motus fit, vtc primum t pet magnitudfes 32 in tempore zquali rranfitui eius alteram duaram magnitudini
AA, Baquia altera duarum magniudin A4 citdimidium dur
itudinum cc necefleeft, vt p. fur
tranfeat illam in medietate iftius té poris:& fic medietas sempons, erit aqualis toa. Et,cum compleuit hác rÓnem dixitRatio vero hac eft: & contingitex falfo przdidto .i. nam.
3 propofitio, dicés qp duo mota qua. lia sn velocitate pertranfeunt fpatii zquale,non elt vera, nifi cum hac determinatione.f.vt. illud per: juod. eft mousfit: zu quieícés.fi autem motum, falfa errt propofitio.er goillud quod verum eft &cundum. quid, cud [timauit efle verá fimpit. As verofm cam,quz incon, tradictione eft, mutationem,ni hil nobisimpokt. vt,fi ex nó al^ boinalbum mutatur, & in neu tro ít fic vtiq», neqalbum eft, neq nonalbum. non.n.fi nó to
€ tüin vtrouisfit, non dicetur al bum,autnonalbum, album. n. dicimusaut nóalbum,nó quia totü fit hmói,fed quia plurimg, aut maxime praecipua partes, monidem autem eft & non effe in hoc, nó effein hoc totum. Similiter autem & in eo, quod eft& inco, quod non eft, &in alijs,qua: $m contradictionem funt,t erit.non.n. ex neceffita, tori in neu»
troautem totum femper,
Part 72
Sextus 199
Neq, tt cotingit nobis impofti- D bile nume exi tinta ef m coniraditleria. v.g. quania,
Ji liquid tran[mutatnr de albo in
album nen efl in. altero evris , e7*
fic neque erit album aut non albi,
quoniam, non fr fecundum fetiá no. 3t aliquid im altero eor, quod eund [it pn dicetur efe albis, aue nen album.dicimw.n.aliquid effe albi, aut nó albis, nó quia tet cfÉ tale, [ed quia maxime partes eine. € plures funt tales.e7* nà ef int£ tre in boc quod aliquid fi tale,ta- E. de intétio sm boc quod aliquid tori
fit tale. Et fécidu bec efl ét de en-
te, de mon ente?" de alys,qua. dicuntur fecundum cotraditlionz. quantam nece eff vt res [it in al fero eorum 3. quod fecundum tri mmn eft altero eorum.
1fla quzftio eft queftio per fein $5 effe motus przxer quaftionem Ze- Y nonis Et compofitio eius eft talis." Si tranfinutatio fit de non effe in ef fcaut de efle in non cfc, neceflarmo, dum tranfmutatio eft,tranfinutat y, auteritin effeaut non effe, autin vrroq;: fed impoffibileeftipfüi ef fe in non effe,cum nondum eflncdum vt fittranfmutarum: & im; fibileeftipfum tranfinntari in effe, nam effe eft quies quoquomodo: militer Simpoffibile cft etiam vt. fitens, & non ensinfimul : & cum hzctria fint impoffibilia: ergo im«
ffibile. F; BM fieri
noneffeineflc,antecontrario, prof. Ex dixicNeq; soning nobis, &c. Hrpofie
Pb ood
snis ab-
A i. qux fide effc in non effe,aut cc trarioaut que fitetiam de cótrario in contrarium. accidit.n.huic,vt fit. de nonefiein effe quodammodo. D.induxitquzfüonem, & diffoluit. eam,& dixit:v.g.&c.i. nàm non fequitur fi illud,quod tranfmutafin albedinem, dum uáfmutarur,neq; eftalbum,neq; eft non album, vt neutrum fit. impolk.fedil Skdam panim tum, fm
album, 35 albars. &cfm hocnon fequitur impofe. Et hoc intendebat,cum di- P itdqudgzt qa i alquiduon rit jf, non fuerit im tomm i altero duorum oppofitorum , pon fequituripfum (poni ab vtroq; Ito in duabus partibus diuerfis, (cd (equi ipfum non difponi vtroq; oppofito infimul,& fimplt.f.q,cum non fue rit verum aliquid cil album, nó bum totaliter, non erit verum ij fum effe album,& non album in mul.nam erit verum ipfum effe album in parte, & non album in alia paite. & hocintendebat cum dixit: dicimuse..im, &c. D.confirmauit C hoc dixit : & non eftiniennio in hoce dl juid 5 tale &c.i.& dicere. aliquid efc tale fm partem, &ifm. efie tale cundum tomm, et a Impole idcm. a impoffibile.n.non accidit, facilis ni cum aliquid dicitur contraria d di pic, habere infimul fecundum totum, baaria 1 fm pardiculas vero non eft impoffi fimulfm bile. D.d.Et fm hoc eftdeente & Edi non eni diffolutio eft caám, demincis. D. qi necefle cft,&c.. £apó. poteítintelligi.qm neceffe eft vcali
quid fitin altero duorum oppofito
3um:& eft, qi illud fm totum nó
pp phea MS [s vt rin aliquoinfimul cum cut fitin ipfo toto: & 9» non eft necefl pin aliquo fit alterum oppofitoré frigus primam erpotidont c igitur primam. en bee aio nlero opeidus (m am fecundam. diminirura fiis verb negatio,ita,p fic legatur. qffi nece fecít vt nó fitaliquid in du mm rum , cumillud toc non fueritin altero eorum . Autu cde. quique ic /pirsin a rien rum,cum tocum fuerit in rum,& ipfum non fm totum in b L1 canonis eft in altero co rum.& ifla expofitio cft cuidétior Rurfusin circulo, & in fpha ra & omnino ijs, quz in feipfi mouentur,qir accidet ipfa qui fcere, in eodem.n.locofm tem pusquoddam erunt & ipía , à partes , quare quiefcent fimul & mouebuntur.. m Et etiam nece[e eff imcirculo €» fpoera, o "miser [aliter inr bw qua meuentur i.e ,'vt fan quiecentes.mam bez C7" fue par tes funt aliquo tempere in code le to.ex quo fequitur vt fnt quie[ce tei, meta injimul. HeceftQui Zenonis ii delizicndo Rei ar ide fit necefíz eft vt circulus, & (phar fint quien (cenies,& moti infimul.n cum fphzra mouetur, non alocojin quo mouctur, neq, fm t tum, neq; fm partcs : fcd omnc, q; mo
Liber Sextus
A mouetur, feparamr: fphraé quielccns mora. qui H rgo motus non efL.cx hoc.n. equi turimpoffibile. D.d. hzc.n.& partes &c.i.&,cum dirculariter mo caf (.circa fui cÉtrü,&Tcodé loco.
Primo nang partes non funt in codem vllo tpe. Deinde & to tum femper mutatur in alterü. non.n.eadem eftea quz in ipfo A fumitur, circunferentia,& ea, dezibino »& quz ab ipic,
um vnoq ignorü, nifl vcmuficus Tome. & homo gaaccidit.quare mutaf femp al terainalteram,& nunquá quie fcet.Eodem autem modo & in íphzra , & alijs, quginfeipfis snouentur.,
300 Ad bec aut£ dicamus primo, D oni partes nó retinent eund locum aliquo tempere om. Deinde tritt trasfertwr femper ad a. lind ab eo m quo erat. arcus.n. qui ccipitur , cuis principium eft & punélo t pon eft idem cum arcu, cuis principium eft a. o B, aut à s eu «b o» alie. rum punttorum:nifi ficut muficwe. €? bomo funt bomo , quia accidit ei vnde neceffe eft vt ym eorüdz. «rcuum traniferatur alter ad alterum [emper ,C7" nunquam quie- Jéat.Et fimiliter de Bbera etiam, € de alys quo in ew mouentur.
Demiofiratio,quàd potam ex circulo trsferinr ficut trc wferuntur paret.
35 Cuminduxitquzflionem Zeno
nisin fphzra,& circulo, incosit dif.
foluere illá,& dixit : Ad hoc auté di camus,&c.1.dicat'igitin diflolutioneiftius qónis.pimo quidem,quia. hoo quod pofuit, g partes cius funt. Yfeparabiles ab codé loco. eft falfii. D.d.Deindc totü é& rransfeit , c.i. fecüdo vero dicamusqin orum ex fphara,& circulo transfer, ficut trá
untur partes , transfert.n.de ali-
quo in aliud ab co, in quo erat. Et, cum narrauit hoc dc fphzra, & de ciculoincapit declararc hocin cir culo,vt transferat determinauo de circulo ad fpheram, & dixit: arcus -n.&c.i.necefle eft vt totus circulus. transferatur apud motum circa cétrum de alio in aliquid.qin,fi imaginati fuerim*multa puncta effe in €onucxo eiufdé circuli, tunc ille circulus diuidctp illa pücta in multos
PE di . dr
] ]
6 dioteien- (8? pofit?t circulü fcribitali*pü&*. o nüer*circulorü eric fm náerd püclort.&cfl ita fit, unc dirculus,cá cansferfT ccauo, aut fuper cóuexü circuli, trsfert de. circulo im circulá , diuerfüm ab eo 16ne:& fi fintidem fübiedbo, & , cü ili circuli, qui funtin rotdo,f quo eft cranslatio fm numerü circulorü qui funtin roríído,gd transferáncecíle cft vx circulus transferatur de irculo in circuli , ergo circul'eráffatur fm totum de loco in locá di uerfum fm formam:licet non fit di H uerfus fm materiam . Ecfilteft de fphazra.fphzra.n. diuiditur in (phe ras infinitas per lineas, quz imaginantur in circunferentia , exeuntes & polo ad polum.f: medietates circu Jorum.nam ifle medietates diuidür.
fpheram in multas fphacras, ficut bil
pun&ta diuidát circulos. D.d.arcus
-n.&c. & intendit per arcum arcum.
pur BE qffi circu. icut diximus,
in mulros circulos ferias m
rá pun&bord. D.d.nifi ficut mufic*,
I &c.i. &circulusquem diuiditalius
fide fan&nsnon dti 'm numero, nifi PH ficut df 9 homo & mufic? fantidé dé&sidé.o.I in numero.i. quia acciditeis,gp fuerel. verira rintidem,nó perfe.homo.n. & mu te EidE P) ficus füntidem fm fübictum :a & formim. quod eft idem fm fübiectá eftidé
per accidens, idem.n.in rei veritate. eftidem fm. p ud E fift circuli, |uos puncta diuidunt.f.quz ima; Sinnirin eodem circulo funt Wa per accidens , quia fübiectum corti eftidem:& funt plures, quia forma eoràm fünt plures.fi igitur illud,qd mouefin loconeceffe eftifm. mutarclocum:locus autem differta lo
itcirculü aliabeoquéde per
co.aut per e tff, aut etiam perfe, acci leeft vt of motu rc cias f form in d harant fübieé ficuteftin eis, quz moucntmo re&o.Zeno aüt,cum viderit fph« aon mutare locum per acciden exifhmanitipfam nou mutarei Rees dai phrcam d eae quz dila loc xitali uz e(t in. abcasqux ef pe accidens. le uz e(t fecundum fabiectu: non fm formam,& conceffit (ph: ram moueri, eft motái fphzre modi in fitu. Vnde. titur,vtdictum eff, fanare cgrituc
iam ie nij itione:: pofitioc£ erit verum: fed tamé mx tuseius non erit in pofitione,fed fiionein aliam . & hoc inuer translacisin loco ree: qfi trí feruntur de pofitionein ali&ant ueríam fecádi numer(i,aut fecüd fae fphera ait nansfertur de y tionc in aliá druerfam fm num
tédebat gp illud quod mouetur he motu,nó diuetfamr fm firum:hc -n.,ppriá eft huic motui. fed tfi nc fequitur ex hoc,q motuseius efti fitu.n ifte fermo valde eft fophil cus. D.d.ergo necefle eft vt vnius: cuum, &c i.ergo necefle eft vt vni arcuum polorum circuli, que
defcribit aliquis punctus transfe r
Liber Sextus
À rat femp ab arcu cópleto circuli, ui füj nirur, ad alii arc com ium deinde de illo ad alii, & phum C Cpatams Renate
àquo &tunc *nus acil natsfetrar fm totum , Een nbdpair d forte intendit, ergo necefí: eft vt vnus arcus transferatur femper per translation£ alterius arcus fequentisadalium fequenné 6c hoc ef jus. Dein.d. Et fimiliter eft [pharra , &c.i.& transfercur fm totum, vr diximusin circulo, » Esclsdit errorem , quod Impertibile
mewaur. — Cep.
. .oi. Emonftratis aüt his di, imusqridqdimpar, /ecdum
bilecftnócontingitmo veri,nifl $m accidés , vt corpo" rerhoto, aut magnitudine, in d & ficuti fl id, qU id naui eft,mo^ uecatur nauis motu,aut pars to^ tius motu.Impartibileaüt dico id, qdeft fm quantü indiuifibi le.etenim partium motus alte^ zi funt,& fm ipfaspartes,et $m toti? moti. Viderit at aliquis, & in fphgra maxime, dri&. non .n.cadé velocitas erit & partiü, quefuntiuxtacentrü , & ex, tra, & totius, tanquá non Vno exiítétemotu. Vtigit diximus, fic quide contingit moueriid, qimpartibile eft, vtis, qui in aui, fedet naui currente, per fe autem mon contingit. — Hec declarate dicendi efi, quod indiufibile moueri ipsfile efl ufi per accides. v. g.eum. sepu , ant magnitudo meuetur
Jéeut pars mouetur
301 per ilind in quo eft. vt ilnd , qud D 39 naui , per cur [um nanie, aut metum tetitu. Et dico udiwifibile illnd, quod. mn diuiditur in uantitate , motir.n. partium tt. funt dinerfi [ecundum ipfas partes , C7" [ecunds metuns totins . Et ifla dimerfitae.
Jéitwr in fera proprie : veloci -
fes enim eimo, quod Vicinatur cen fro, C77 6i, quad eft extra C7" ve locitas esu[dem spfom non eíl eadem^yelocitas , ac fi mota nn ef E Jét^omu . efl igitur, Yt diximw ,
* [em bunc medii pe[fibile vt impartibile youeatur , dentes in naui , cum nau currit, per fe autem impofüübile ef.
Cum induxit qónes Zenonisin $6 motu, vult dcclarare qp indiuifibile non mouetur,nifi p accidens, deindeoftendit morà , qui eft peraccidens.& d.v.g. Xc.i.& vnum eor, dicuntur mouen eftcum fintin re. mots, vtilliqui funtin naui,dicun F tur moueri, licet per fe quiefcant,Sc. vit, vt dicitur.q pars mouef p motf rotiusEt, quia indiuifibile df illud, cuius genitus nó eft receptind diuifionis& illud, cuxus genus rece
it diuifioné, hoc at principaliter. impartibile,& indiuifibile drxit: Etdico Indiuifibile c. qff hoc df Tdiurfibile prícipaliter, de quo vult. hic dedere ed meecutg
Etquia dixit g illud,gd mouctur
acclienseft ftat motus partium : motum totius fed inocr mowum p. ad
H turcentro,
aParterfi mouentg
G accidens, & motfi partium per motum touus eft dri deinde lcdicil Jas, & dmotus.n- parti, &c.i. & fi--
n eius, qp morus partium per mo Ertotiusnb eft mobus per acddés, eft, quia motus parti differtà mo tu todius,& ipfi à feinvicé.Etintendebat, vt mihi vf, qi, fi motus earum eflet pacciisà mot totiusná differretá toto in füo motu, neq; à feipfis abinuicé.ná corpora, 4 moventper fe funt hmói. Etc induxithocincarpit declarare f quo mo to apparethoc, & d.Et ifta diuerfitas Kc.i.quia ille que magis vicin&
Gt minores cir-
culos circulis, quos pertranfeunt.
tesque magis vicinantur circunferenucX in tempore equali,neceffe eft vt partes propinquiores centro finttatdiores,& remotiores vclocio 1cs.D.d.& velocas ipfius, &c.1.neque veiocias totius fphere et velotas partium elt cadé velocitas. Po tcítalitaliquis dicere, hoc nó in-
Weniturnif in motucirculari, inre
vero motus partium funt equa les:& tilt motustonusi eo eft equa lis motui paruá . Sed forte dicet in hoc qu pares fphszs viden moueri perfe magis illud;qd mouetu: re
c: cü fphera vi permanere fm to-
ti & moueri fm partes. fed non eft
verá,vt declaratü efl,fed fm totum. mouzt, &,cü declaratum eíl qp par tes [pheie nó mouent per fe, quito magis partes enis, qd eft recti motus, nó mouebunfper fe. Etquafi intendit cógrcgare liic duo: quorü
Yhü cit nouticare qpmor partiü p.
motü tots, non eft p acchis pure,
neq; p fe principaliter . partes.n.
fegamé nonmouentper fezquia mouentin u£& imo- Pnoto, in quo cóucniunt cü accfiti-
bus,&formis[nó funtinnata m ucri p fe.&,cum declaratá cft qj a« cidentia,& forme mouen('per acc dens p morá fübie&ti,& parecs fur tales, vifum eft qp partes mouent. accfis.& hoc. ex verbisAri S&ió exccpitifti modü motus & dori eaempla rane ki es rd, & d. vtipartibile, &« & mani eft morus pundi mor( corporiseft huiufmodi.D. pet feaurem impoffibile eft , c.i eft, eftautem motus indiuifibilis| fe, & primo impoffibilis eft. Mutetur.n.ex 4 3jin ncflu ex magnitudinein magnitudi néfiue ex formain formi, fiu fm contradictionc.tempus aü fitin quo primo mutaí, in quc r.Ergoneceffee ipfum eo, quc mutaé tpe,aut í A Bautcéf Bc autaliud quide qd huiusíh aliud aütquid f altero, oc.n.q mutaé, fic fe habebat. In vtroq; igitur nó eritaligd ipfius: parti bile.n.erit. Acveronegoin Bc. mutatü.n.erit : fupponituraüt mutari, Relinquitigitipfum in AB€£€0, quo mutatur,tépore, quie(cetergo.in eodem.n.eé t£ porequodam quieícere eft,
, Ponatur igitur ip[um trasferridet Byn B Cifiwe de magm:tudine in magnitudinem , fine de fermain formam , fiue (ecundum
contradiflionem. et fit tempus, in quo primo transfertur, D : nece[je efl igitur vt in tépere, im quo trás fertur, fit aut in A B,aut in B C,
«ut quiddam efl in boc, et quidd in
Sextus 302 A inbe. deletum d dhec. eritiam tranlatum: fed pfitum D
eft difpofitio cumslibet, qued traf- — eft transferri. Remanet igitur vt. snutatur. 1mpoffibile ef igitur vt. [it mA B jn tépore, in quo rrás-
ina fit in rod quonia. fertur. erit igitur quicfes qnid tunc erit. diofsbile quad non est. jam declarauimws quod manere. Neq, etiem in B C. quoniam iunc. in eode. aliquo tempore quies efl.
Bemenfiratio, quidimpofibileef Impartible per fé moueri
D Tempu.
B c
Mobile indiuifibile.
4&7 — Ponarur igitur vttranfinutetur autin loco,v.g,dc Bin c, autin augmenro, & diminutione v.g. de mi norc magnitudine in maioré, auc f
jualitate.& hoc intendebat,cum d. d ormain formá, aut in fubítantia.X hoc intendebat per contradiionem,D.d.& fit tfs,&c. & inten. dips 4 5jillud,ex quo moucf, fi-uc fucrit vbi;aut quale,aut quantá, aut fübíLátia.& Ttédit pcr s c, illud,
C ad qd mráfmutat. & q.d. neccflecft igit vt uanfmutatum in tpoin quo aranfmutatur, fitautin co,ex quo tran fmurataut in cojad qd,aut gd díineo,ex quo,& qudd inco,ad
Spa. 3: qd D.d.declaratum cí.n. &c.i. de-
elaratü eft.n. cum declarauimus p omne morá cft diuifibile dc mo 19,9d mouctur, quedá pars eius cft in co,ex quo; (dá in co,ad qd. Et, €um pofuit hoc fündamentü dixit: Impoffibilc cít igi vt quiddá eius fit in vtroq;: qi tücenr diuifibile, i.qd ctt cópohiiü.D. declarauit hoc.
fm rememorationé, & d. Neq; &T 2.c,qfh tüceritiá cráslatü: fcd pofi tü elt crásferri.i. & fpole eftdü mo ucf vt fiti co;ad gd, 1 5 c, qi tüc. cóplebif motus: fcd ipfum pofitü € adhuc moueri. D.d. Rcmanctigit, vtfiti A 5 in tpojin quo trásfer£i.ft igifnó fucrit eod qd E motus, s c,remanet vt fit íco,ex quoé mo tus fin Asin tpe, jin quo mouetur, D.induexipols, sf lequifcz hoc; &d.critigit qu fü
raumus qp mancrein codéaliquo vpe cft quies.i.&,fi moti, dü moue tur,fuerit in eo,ex quo, fcés,& mot infimul.i fco,ex quoeft i tpe. & iá declaraui musepoé, qd eftin aliquo rpe;i.demófkratü in a&tu, efti co quiefcés. & fic di mouct,erit quicícés:gd eft Tpoflifiile.Sz, ci dellruxit hcc duo , remanet terti & eft vt quedá pars. eius fiin eo,ex quo,&ddam in eo, ad quod, non in actu, fed in inftan ti. qffi tunc eflct quiefcésnon. m"
4 cum. &,cd quedá pars eiusfoertin. €oxquo,& quedá in cojad qd,ne- EY diuidiar: qd eft cotra
tí pofiti.n.£ ipfum c£ indiuifibi uare non contingitid, qd
PRS rcd Rid autom Tino mutari. Vnice.n.hoc pa» €o effecipfius motus, fi tps eet €x ipfisnunc, femper.n.in ipfo nunc motum effet , & mutatü , vtmoueatur quidé nunquam, motum aüt fit femper. Hocau^ tem qp imposfibile flt demon^ ftratum eft & prius, neqs.n. ex.
* Muags, IP/I5 nüc eft tempus, neqslinea.
€x punctis,neg; motus cx * mo^ métsc. nihil.n, aliud facit hoc dicens, dj motum ex impartibi libus. ficutfl tps ex ipfis nunc, aut magnitudinem ex punctis, ampoflbile eff igitur mparti- Dile moueri ant tran[mutari emuino. Po[fet.n.boc mode moneri, fa Ff tempws componeretur ex inflan « quenia [emper maueretur ,
y tran[muteretur in inflanti, et. fée nunqua moweretur C7" effet ia Vesorun.Et tam declarauimns boc.
por ctore vire d
loc of fet poffibile, nifi tfs componererur
ex inftantibus, & motus ex finibus. motuá , & magnitudo ex punátis, & hocintepdebat, ci dixit: Pofiee. -n.moueri, &c-D.d. qfi femp moeret, &c.i.ex hoc.n. fequerctur vt motü femp transferretur de infa ti ad infans, de magnitudine indiuifibili ad. itudin£ indiuifibil£, motif.n.indiifibile mnc ét, fieffetin magnitudine indtuifibili, &in tgeindwuifibili,& c£ mot*cópofitus ex finibus morum. D.induntimpofecd fequiturex hoc& le d, qf (emp moucreturin in(lanti , &c.i.fiita cflet, tunc motá iam cé moti, & erífinutatii abfq; eo,q an te moucre£. tunc finis morus eflec. fine motu. ná m juieftin wem. re indiuifibili, eft vtfitin liuifibilis: & fic eét finis motus. & infine motusdt motum i c£ motum. & hocintédebat,cum d.$ fic nunquá mouere, &c.D.d.dic£s.n. boc &cidicensn. mor efie indi» uifibile, cótingitei dicere motus. gompontex modius indinifibili- 5, & qp magnitudo cóponitur ex. punéiis. Et hoc, dixit, manifeftfi M
eft.qín a caufa m cótinustióe mo 3 C& hoe ascthacs monum dide nana [sii continui. & hzc eft caufa étin hoc, ga morá qp tempus fit de natura continui, ECT
1d. Ampliusaütet ex his manife Fried fü dan püctü, negaliud '**
indiui(ibile vilà contingitmo» ueri, Omne.n.qd mouet, im, posfibilecft per maius moueri feipfo prius, dpaut perasquale, aut minus.flaüt hoc,manifeftü eft & pun& per inus, aue. zquálc
effe impofabile. tempu.n.non co-. d ex inflantibus, nea, linea. ex puntTu, ne. menu fb. Mies n. boc nibil magis duit, qua. meti com; ex partidonor. ac 4 pun qubd temps cópomtur ex inflanfne C ong bndrex pad 38^ Com dedarauit, q indiuifibile n6 mouct,vult dare cm in hoc, &
À aquilemoucbitur primü . qii atnindiufibüe dt, impos, eio, q i prius.p ualeergo . quare erit. eiaex ponchis-fempir.n.cum pergquale mouetur omnem li 5 e eor i t£ hocim, i mo^ cri Ldiuifibileimposfibile eft. , Et apparet etiam ex dia que.
ueucarur aut per aquale , aut rome efe anf fum ei a iod, cum pun£lsu mouetur, prise soncbitur, aut per minem feipjo , dia fibilu:erge en pe pups ibaripie! Mp . quaprepter linea capsnetur ex c iceper ipfe
35 Hzceft alia decaratioà yredi-
o£, n5 diuidiGnon pde. Vye d ántenditin ofbus, ( dcclarauit, nauif ci, de qua loqui£, nó rcs acci-
Sextus 303 dentales. Ai veron$ bencd fin D jt.n.g diuifibilitas, jauità pen alia à diuili arcuum E TED lara iasebnai fm uds quo&fm illud , ad qd. & i$ determinauimus.
hoc fuperius. Hzc auté declaratio In hocfz fundata eft fup propofitióes alias. '9.6
Quar vna; impoffibile cft ali quid peri ui car quin priuspereanfcataut qquale, 2ut minus: deinde pofuit, y pun-
. 4&usi eft le ; mi ni
[uo fequif ipfum moueri p zqua- E T rnchoe S uitarline& rodier undis: gd et falfum . impoffibiillud,ex quo fequitur,eft im. i soie indiuibile mouetur. inea erit cópofita cx pubs e manifeilum cL 4/3 moti cum Perants fpatium ,qi menfürat illud per fc.(i gitur i uifibile menfürat line, quarn per« pes s pediquns gre com t i eft: Eri rePaporicr pu i poe dene ox Duae, non, contingeret queftio Zenonis, Nam, f mécum cflc indiuibile Li
. &moueremrper Jdinifibilia per
in linea funtinfi-
mita, io fequitur nunquam,
Part 73
tij. &ifia confecuto hic eftalio lodo ab co, quo vtitur ca Zeno. Ampliusaüt, fiomneintem poremouetur, in ipfoaüt nung nihil, o£ autem diuifibile epus eít,eritaliqd tepusminus quo^ uiseorum , quz moucntur, in quomouctur per tir quanam
G ipfum eft. Hoc igitur erit tjs, 1quo mouetur ppeaq» oet souci tps aito diuifibile di demratü eft pri? Si ergo püctü snouctur aliqd erit tempus mi^ nusjin quo ipfum motü eft. fed áimposfibile eft:in minori.n.per.
sninusneceffe € moueri , quare
trit diuifibileid, qdindiubie 4,
lecftin minus ficuti & tepusin
tempus. vnico.n. modo moue^ fia
ret id, qd impartibileeft, & in^ diuifibile fi efletin ipfo nücim partibili moueri posfibile,eiu^
H dem.n.rónis eft in ipfo nüc mo ucri,& indiuifibile qd moueri,
Et declaratum efl etiam,quo
emne tempus eft diwifibile . 5t die. meuetur erit tempm mi
fi fempore in quo monetur (éciiom illud. fed by eft impoftbile : mam iliud, qued mouetur m ampe
e mineri neceffe ef yt ft minm: ergo indiuifibile erit dmfibile in eumw fecundum prapertunem il- Vins temporis ad iffnd . quam boe
Y folumomodo. Pe[fet impartibile,ey* mdiwifibile moueri ,[cilicet fi efpio smpartibile moueri i
anflanti. ratio.n.eadem efl inbec,
wod motws fit in inflanti ,ey" in p » quid indivifibile moneatur ..
Hac eft tertia declaratio, omne indiuifibilenon mouct fandatur füp hoc, qd narrabo. Primo auté ponit omne,qd moucfmovenir in rpe: deinde qpo£ ifs cft di- Vifibilein t£pora: ergo omne mo-
Tum mouetur ín pe diifliiiag x ra. Deinde pofüit,g o£. fs
5n pars Éporb mo^ mous
in co per fpatium minus fpatio, p.
qd moucfin toto tempote: ex quo
ócluditur qo motum moucf in
téporein partibus illius pons ninort maguitudinem, D. pollic. omne motíi in aliquo fpatium equale fue magnitudi
uet in parübus illus rpis p minus. magnitudine: ex quo fequitur vcomne motum fit diuifibile . Ex
dicit Et declarari eft o£ tfe eft Tererpb
diuifibile. fi igi punctus moueat erit hoc ifs mmnus tpe, in quo pun- &us mouctur p. (jan zquale fuz magnitudini, qd eftimpofe . D.d. .n.mouetur mínus , &c.i, & hoc. quif, quia iá pofuüimus c; o£, qd mouc£in tpe minori tpe, Tquo mo uctalicd cquale magnitudini eius, neccfc eft vt moueaf in eo per aliqd minus magnítudineeius. Si igi für punctus mouetur in tépore mi- Dori tpe;in quo moucf. equale,com. tangitipfam cffe diubile fm proportionétemporis , f quo mouetur. zqualeci, & ad (fs, qd eft minus, In hoc igitur fjlfo nó expreffit, nift. duas ptopóncs.quarum vna eft,q; Mi omne tfs eft diuifibile.fecunda au. tem,g,c morum mouetur, mito
ritpe mouecp minus, d mo eumd eriipM er adierit q inol gepóx leti mo tus.& fimiliter dimifit conclufióes, juas nos expofüimus füperius, D. qii hoc folummodo.&c.i &,. qz fequitu: ex hoc »vt non fittfs minus tpe, inquo punctus moucf per aliquod fibi quale: ex quo nó fequitur impoll ile . D.d.eadem.n, 1atio cfl, &c.i. qr vuunq; fequitur. ad
T A ad reli f'quoniam pofito aliquo Serhuifbih positqu juitur morum efle in inftanti : & fimiliter pofito quód motus fitininftan ti, fcquitur indiuifibile moueri .
Nulli mopinndl infor Cop. 3,
Vtatio ait nulla eftinfl
nita,omnis.n. €ex quo
dam in quidda,& ea, d eftincontradictione,X d eft in cótrarijs, Quarccarü,d $m c^ tradictione funt, affirmatio, &C negatio terminus cít.vt genera tióis quide id, qd eft, corruptio nis vero id, qd non eft.Earüi au temque funtin contraríjs, ipfa contraria , hzc.n.funt extrema mutationis, quare & alteratio" nisomnis cít, contrarijs.n. qui bufdá eft alteratio. Similiter au t£ &C augmentatióis, & diminu tionis.augmentationis.n.termi nus eítqui $m naturá propriá eft perfecte magnitudinis, dimi zutionis vero huius remotio ,
C — genulla tranfmutatio eff m- 14. iam.n.declarauimus, quod tranfmutatio efl de aliquo m aliquid , ant in contradiéterys , aut in contrarys.In contraditlerys Ye. ro fines erunt affirmatio nega io, 'y.g. quoniam finis generations eit dteraptions yero fina non $e Tn contrary "yero fines fant. t cotraria. bic.n.duo funt extre ma tranfmutations . [unt igitur fines omnis alteratinar: alteratm
Liber Sextus
304 enim fit ex cintrarys Et fceundi D bec e7* augmenti, C" diminutione erunt. fins.n.eugmenti eft pernemire ad. perfetlam quantitatem prepriem vei, finn vero diminutionis efl maxime diflare ab hac. difofitione Intenditdeclarare qp nullus qua 9r tuor motuum eft infinitus, neq; ex Null* mo my extremo, neque extremo, ad t*£lfinit qd e(l mocus, frer translationé cit- Pri, ulasé pofita.n.infinita ex vtroque ré 1d. exaemo fequir impole. Etd. Et c.94. nulla utatio eft infinita. & g intendit hic pertranfinutaionem, uatuor motuá , D.d.i.n. declarauimus;Lin initio Quin D. d.autin contrarijs. Et intendit per córrartat contraria oppofita, que jnueniunf aleratióe. in alteratione, que dicunfcóuraria sücórraprincipaliter, & propne,& que inue. " pin m: augr vi diminutione, Ne E & parui. D.d.In cotrarijs hoc. 4.
vero Bncseort erunt contraria, i, 6238 dicunt jpprie. D.d.Et fm hoc &au gméti, & diminutiis ert fines i,
jf maxim: aupmét, & maxima
iminutio erüt fines eor(. o£.n.generabile naturale hétalig quánta- 9 abl té naturaliter in initio ghatonis, & dligusqd fine,& ifta quátitas habet extrema ud E & mediá.v.g. qi quantitates em- inogía bryont stermíato, Cminimiem dPsgte bryóis,& maximi embryóis : & fifr qetas hé 25 hoium fu roltel FE
maximi & minimi. vii i m
sugrrin fnm aut dimimuind [1556 ráfiuerit quáutaté naturalé 1 dimi ij, nutióe,& in additióe, ftatim corrüpefens.actio. n.cuiuslibet entis pficip june qualitaté terminatá: ficuté difpó f enxib? artificialibus. laiio
G Latioautem fic quidénó erit finita. non.r.ofst cótraríje eft. Sed, qii imposfibile£diuifum effelic ex co, quia non cótingit. efe diuifum : ( multipliciter.n, df imposfibile:) diuidi non có tingitid, qii fic impoefibi diuidi, necomnino qdimpolt. eft ficri, fieri: neg quod mutari
Tpolt cít continget vti muta,
riinid,inqdpolteft mutari, Sed translatio boc mo nen erit.
ian nen omnit transla puibrpá s Huron quei qud mpfibie da
idi bec mede; [en recipit dimufi-.
lilitatem: cun illud qmod smpo[-
Jibile eft diuidi dicitur multi mo
de x impefibile eff illud qued hoe. ca
medo nen pote| Pii Jom, er quod ule eff vnieriluet efe nes mrt: 7 ud impofabile efl etiam tran(mutavi pen tranfmutatur ad illud , ad 93 qud on peteít tr. an.
[rod eil e scalas ta Tlocs tetiturin ofbus trádationibus, fi fifuenici Cutin uáslatióe animati, & in qui-
fain hocefl.qfü non ofs translati Hiis oti vr dad
Hocauté, quia ludi im; Y bilecft diuidi "yore tem q manifeftá eft perfec illud,
*f Qdimpofíibile eft diuidi i quia nó
recipit diuifbilizarem , impoffibile eft vrincipiat diuidi: & fimiliter ilh Hinpolibie iim füm incipere genera, n:& vitillud, qd impolt cft vt urá(mutetur, nunquá incipiet tranfmu. mn.ex hocamk toc parere. L. Ecd.cumillud, qd fpoffibile cft diuidi, dicitur multis modis. ando fc ab equiuocatione.Ná in- Indiuifbl diuifibile d illud, cuius genusinna le tum eft diuidi : vt cum dicimus. cxlefte eít indiuifibile.& citur &illud,cuius n5 eftinnatá diuidi : vc c imus d or el indiuiibilis, &ip(e intendit hic. indiniübieillad.gd cf de gencre iu:fibili. D.d.impoffibile eff illud, qd hoc mó, &c.i.& dico q nung di Sdrnrit dmg diuidi di fuerit ex hoc illud, qd intendimus per indiuifibile: cá M. indiuifibile dicatur multipliciter . &, quia duifibilitas eft fimilis in
olb* vá. businuenif, nó manifefte inueni£. Bac intentione tranfinutationi, di-
mutatiól. cótrarietas in eis, vt in tríslatióe na. bos eI turaliin loco, quatuorelementof&mani. Tum : a translatio. n.alia eft ex anifeita.I4&. ma,& aliad natura, & alia recta, & phe. alia circularis inoxpit hie demon" C475 firare qo non pót i transla- &.4. cc, tion£ ream effe finit co mó,quo cj. . declaratur hoc in cxteris moribus; sTrandla- & d. Sed cráslatio hoc m6 , &c.i. fed $0,222 ex hoc tnó declarationis nóappadicalads, Ict trahslation£ efie finicami, & cau.
zit: & quod impoffibile e(t vniueraliter, &c.i.& hoc, qd diximus de dixuifibilitate, commune eft gene- a Vfto£, rationi,& tranfmutatoni, f.q» om- 93 pole ne, impofibileeit generan, um- ri fpoleé iplum 1ncij in pmi: Deratione: PA vaiueríaler onine, pei edm mper li M impoffibile eft ipfum incipere in js &. tranfimutatione Pt pe $i & eon. t6
Liber A Siemgoidquodfertur, mute turinaliquid,& posfibile erit mutari .quare non eft infinitus noi feretur infinito mo tu. imposfibile.n.eft tranfire il^ Jum. i finita mutatio, vtnon finiatur terminis, manifeftum eft, Et, fitranslatum tran[muta- Pur ad aliquid. poffibile eff tr anfmutari. ex quo [equitur ve nulle moti fit infinitus , C7* "Vp mete. sun recipiat eterntatem . B fompeGibile eff pertranfiri. M amm fien efl igutur quod impeftibi- Je eff vt tranfenutatio fit eterna Jécundums bunc moduim , [licer yen babeat. finem terminatii , Cum pofur principii fip illud, dim utarnung in- Ggpiezin tráfmucatióe, po(üit aliud pnocpiü,& eft pilludgd tranfmu fatur redté, cc pót. utari, cü tráfmatatur ad aliqué fin£,n& impoffibile eftipfüm tranfmutari ad. Bibl qi, boc effet, tunc motus. t&tocolüs.D. pofüitét qp qcqd tráf. C muatctáfimutatad aliqd &in ráf muracone,d cft via ad effe, & conluft g illud, qd tranfmntat'ad infinitá, impole cft tranfmutan , deánde coniungit huic illud, qd im poflibile eft ttanfmutari, nnd inipie rk inutari,& cóclufit q,iráflatum in infiniti impolteft vr inci piatin translatione, erso translati fede in infinird impolecft effe . Er &. Et, fi translati cranfinutatur ad. aliquid, pole cft tran(inutari: &,fi trülinucctur ad nihil, id eftad non
finé, impoltcft uáünutar, & roc
Sextus hoc intelligédt eft detri(mntatio- BP ned eft via ad effe. D.d.ex quo feq tur vt nullus motus fit ffinitus,i.re- &us.ná illud, qd mouct'in infittitff, non mouet ad aliqd ens. D.d cám jn hoc,& d.qf impoffibile eft perps qis illud, q mouetur in infinitnung fbi fni :fed illud, qd impoffibile eft ficri, nung incipiet fieri: ergo translati in ide finitum non eft, & hoc intendebat cum d.Manifeflii eft igit qp impolte efttranfimutarionem effe cernam. hoc modoji recte, & hoceflentiali-
4. er. Etipfe non expreffitin hoc (er
mone, nifi folummodo propónes, E. uz funt neceflariz in concludenillud, qd intédit concludere fm.
fuum moremin abbreuatione,
Sed, fi effe posfit fic, vt tépo^ re flcinfinita,vna, & eadem exi ftenscófyderandü eft. Ná vna quide, fi non fiat,nihil fortaffis. prohibet, vt fi poft latione alte ratio fit, & poftalteratione au entatio,X rurfus generatio, per quidé erit tpe mo^ tus, fcd nó vnus,ppea cp nó eft vnus exomnibus, Vtauté fiat
vnus, non contingit infinitum p tempore,preter vnü.hicau tem eft vnusjpfa circulolJatio. sede ndum eff viri. fit poffibile vt ft boc modo, [-Yt in we tempere fit. tran[mutatie infinita c7" eade. 55 adiit no ynw, mbil probibet ,'vt fi pofl translationen fit alteratio, c7* pofl alteratinem fit. 9, deinde ge neratio, boc,n. mode poteit effe n tempere principium mote, [ed n hy.cá có. Auer. Q.Q: vnus,
G "yn, nam ille pa fit ex iflis eme mibwe rà efl nsa. Sed cum fuerit. oye, impofiibile eff vt. fit infinifi in tempore,preter vns. €7* ei translatio yna. à fit cireulariter,
Cum declarauit, qj impoft eft v vnus morus rectus fit infinitus, vulc rfcrutari de hoc fim plt, f. vtrum.
it poffibile, vt vnus motus fit infinitus,& fi non reus. Et d. Scd con fyderandá eft, &c.i.fcd confydcran lum eft vtrum nullus motus vnus fitífinitus, aut aliquis vnus motus H fit infinitus. gd dedaratum eft efie. impoffibilein moubus rectis. Et, cum induxitillud , de quo perícrutandum eft hic,dixit:Si autcm non. vnus, nihil prohibet vt hoc fit , ifi autem ifte motus non fucrit vnus , fed fcfe,nullum impoffibile videtur. fequi ex hoc: fmo 1n Octauo iftius libri declarabitur hoc «€ poflibile. D.d.qif hoc modocritin tcmpore principum mous, vt miht videtur, qin hoc modo poreft eflc in tépore; quod femper fuit,& erit motus factus.& fi nontuncomnis mo
I tus cflet cternus. X hoc eft accidés motui. D.d.fed nó vnus. ideft, quia motus congregati ex plunbus vno motu iftorum non eft vnus, fille
qui eft finitus . & cum ille non eft
vnusjnfinitus non erit vnus.& hcc declaratum eft cx illo , quod dicti eftin vno motuin Quinto iftius h bri. D.d.Sed,cum fuetit vnus, &c.i. fed, cum pofuerimus vnuni motü, impoffibilc eft vt fit infinitus prater translationem circulaiem : ex. qua non fequitur impoflibile : immo declarabit in Octauo hoc cllc neceffarium ,.
ARISTOTELIS DE PHYSICO AVDITV LIBER SEPTIMYS,
Cum crier. Commen,
$YMMAE LIBRI.
ad. declarat, omneqd mee mororem..
A tex go fq: ad 4. probat,omnia mota in loco rcduci ad pnmum , nec cé proceffüm in ir.finitü i mouétibas , et motis,
A ter. 14. viq; ad. 11. ollendit primü Mo» ués fimul cécü eo, quod ab eo mouet.
A ter. 11v in finE quzrit, vir ois mod habeat cum oí mos comparationem «
Mne, qd mouetur, neceifec ab aliquo
feipfo nó habet pr, 'cipiüi motus.mani^ feftum eft pabaltero mouet. fi autem in feipfo, accipiatin quo 4 ql moucaf,nonex eo, quia Lie huius aliqua mouetur, rimü igitur opinari A Báfeip fo moueri, ppea qp totü mouet,
& ánullo externorum,fimile €, M acfiqs ipfo n mouéte ipfum x r.etillo moroopinet D x ráfe ipfo moueri . ppea qp nóintucé vtrü ab vtro moueat, vtrü D &
Omne metum nece[fari moue tur ab. aliquo . fi antem principi metes mon fuerit ex ip[o , mamifefum eft, ipfim moueri ab alie:na motor eins erit aliud. fi it princi pium motus bue fuerit ex. ipfe s acci-
moueri , fl " igit in "a.Lenim
Liber Septimus
A actipiatur per fe, et fit t Bt, apod meeatur , mn quia aliquid txeomeuetur. Dicamus igitur prie, f fuerimms imag inati quod vA B mn meuetur ab. aliquo, quia fecundum totum mouetur, et. motus eite nà efl ab aliquo extrim
306 ftco , ex quo aliquit tfl opinatm , D Ch D H mouet H Z,et mouetur, quàd D Z nonmenetur ab aliquo: quod mon fcit qued mouet Co" quid meuetur ,"vtrum Z Fr meuctur à D H,44 DHÁAZ H.
Demonfiratio , probans , omne , quod moweter , ab alio moneri , quam-
wis mon epparet ipfam mouens .
S3 N hoc tratara incipit
1 Apsest, SI crutari, vtrá 0€ mot cocta RV (87]| héatmororé , ci appa-
feabfque J reat,fenfui alidd moucto, difti ri ex fe,abíq; eo, qp diftinguaf mogut mo- tor moto fenfü,vtin quatuor eleto ides méds.& quidá dicüt qj ifta demifo, phe, quiinduxitin hocuactatu nó cft vetz,adeo q) Gal. fecitin hoc tracta.
si GC tin quo nitif declarare corruptio E 'expoi, € iftius demfonis.& quid expofitci. id tores dicit, illud,ad declarauitin 16.c. 7.et initio iftius füperflud, KCPh E cii hoc fit declaratá pfedtius i Octa. uo.& nos cófjderabimus bá T hoc,
. Etdicit: O£ motü,&c.i.ex hoc, qd dick.Et,quia rerá motarü alia movetex fc. & alia mouct'ab exemnfecojin quibus manifeftü eft ca mouen à motore, d.fi ait pricipiüi mo tus, &c.i.mota aid mouenfabali uo extrinfeco,nó cx fcmar.ifeiti dpt moucri ab alio.motor.n. co-
rü apparet. effe aliud,vt motus f:
disá baculo,&baculià manu.D.d,
fi aüt principium motus, &c.i.mo-
ta verojj videntur moueri ex fe,nó
ex exttinfeco, (ant illa.de quibus in
tÉdim? declarare ipfa mouerià mo
tore alio. ponaf igitur tale motum F moueri per fe, non per parté eiusji.
mouen ftm totá , nó quia parseius.
moueret tor, illud.n. qd mouerur.
fm totum.quia pars eius mouet to
tum, cft inotum per accidés,vt mo
tus corporis totius animalis pmo aMaripd tum caloris nacuralis.aut mufculo- nd p &f rum. a motum enim primum per. EM fc in animalibuseft cor , quod non f c. 4. & mouctfm torí,quia parscius mo- 6.ph. j5. Vet fe,& moucrtotii.& hoc £ inzelli 8-aía. gendi ex hoc,cd dixit & moueafA 151,05 3,nó qa aliquid cx eo mouetur, Et pofi dixit hoc,Quia iftud motü , de quo dala. vult períciutari, f. qp mouetur per bl d fe, dcbctefle motum fecundum to- Vd cs
QQ /ij, tum, zi.
G tmnonfm vt dictum eftin. Fündpio Quinti rei mote quidarmbuitur motui,quia pars cius mopetur tif; , reliqui afi; mouetur. &biffa partc. gf hocintelledtá fe» ex Gal. & multos hofeserrare in f- 1tióc hujus demfonis: & exiflima uerunt qpex jftis propónibus propofitis hic Den fequi illud, gd inté debat cóclndere, tcr indunt ger nus moti quo eft dubitatio& terminationé,quz dcbet c£ in moto, de quo vultdeclarare ipfum habere motoré, & eftipfüm non moueri fm tot(i, quia parscius mouct yi fé & mouet toti cum tale c5pofit eftex plunbus yno motoyperícruta Fioatcf hzc de mo moro fumpli ci, dixit:Dicamns igitur primo,&c, i mucro make liqua, que mouet a redi mon et ficiens dci Eas rident ropueri fm totum, & funt ctinua , pit diuidi in duas ptes motor&f.& mort. & exiftimat p motor in eis n6 eft dilindusà noto.v.g. vt fit motori illa re p H, & moti H z, & p z totíí mot mometurcx fe per qd emftimat'o tori mouetfe,& cft » z, cum non fenitur,vtri vnü corü moucar reliquá, Er, cum induxit caufam,qua accidit homini dubitarein quibufdam motis, & exiftimare ipfam moucriex fe fine motore, it declararequód omne motum hábet pri mum motorem,
Ampliurid, qdá feipfomo. uetur, nunqua it moueri RPcaq aliquid aliud ftetit, qd Peuebarur Neceffeeft ergo, fi quid t moueri eó,cpaliud aliquid ftetit, hocabaltero mo
ueri, hocafit, cii manifeftum fa K &ü fit, m efto, quod mo^ uef, moueri abaliquo. Qin acceptum e(t A 5 moueri , diui» fibileerit. omne.n, qd moucf, diuifibile eft, diuidatur igitur C.neceffe eft igitur, a C quiefc£ te,quiefcere & A p. fin. nO acci» piatur moucti , 5 Cigiturquie^ fcente, moucbitur vtiqs A C. n6 rgo moucí períe 4 B. fed fup^ ponebatur , per feipfum moue» ri primum. manifeftü eft igit qp C Bquiefcéte, quiefcet & s A, et tuncdefinet moueri. fed ,figd L exco,qaaliud getcit, ftat & cet fat moueri, hocab altero moue tur. manifctü eft igitur qp om^ ne, quod mouctjab aliquo mo^ uetur.diuifibile enim et omne, Sud mouetur: & parte quic^ cente, quiefcet totum ,. Et dice etiam,quod omne, mn mouetur ab aliquo, non ce[fat Amutu f aliquid alcud ce[fet.Erneceffe eff quod omne,quod cef. £ 4 mets per ceffationem alte- TIU owe atur ab alio, quoniam , inl bec fi fuerit mamfeíinm, nece[Je. erit qud emne meti, eum fit dui fibile,moneatur ab alique. Quomiá twm lema vé A mteris Bem ceffe eft ve fa diwibile. quoniam tum efl dimifibile diidatur igituri C:ergoneceffe efl fic B que MEYLUA C quie[eat. fi igitur nmn quicierit , moueater. ergo C B Quiefcit,
Liber A quiefcit 5" CH minetur er Hryiasdiivti i5 Kim dft meri fe. ere declaratum efi quod, cum B quicnenit quie[cet B 78 t à mofu» fed, cum fuerit aliquid , quad uiefcet à tmetu per quietem alte. rit 1d mouetur ab ille ece[fa ne metum mouetur Ab aliquo , má emne metum efl diuifbile: c7 ,ció S I1 finit ntum quifiet,
Demonjiratio, pei ren dmt qud
& Quia manifftá efl o£, quod CC non mouetur ab aliquo, non ceffar perceffarionem alicuius, qfü non quicícit nifi à (e &,cum pofuit h&c piopofitioné, (.dicenté qp omne, gd D0n mouef'ab aliquo, omnino nó crfini fuo mom ceflationé alterius : &: [e,n5 per accidés. & fiue ceffacb alieriu? fucrit [2 quiert aur per eorruption£ , fequif. percon percontrapofitionem q o£ , qd ceffat per ceflanoné alteriusà motu , mouetur ab alio .
Et hocintendebar, cum d, Ergo ne
Septimus 3697 cefie eft, 6 aliquid ceffatà foo mo- D mu, &ciL& ue illud, prendi tioté&aut jus. i
fax moctofucritipe motor atrali quid,ex quo fequi quies aut córrut ptio motoris. Et, ci pofüit q omne qd quicfcit per quiet alterins effen taliter, mouctab illo:& fi illud,per. euius quieté quie(cit, nó firmoror,
Quies motoris, autcius. r1 qi omne, qd ceflat eéntialiter per €cffation£ alterius, necefle eft vcillud alter (ít,aucipfe motor,sur ali quid ex cuius quiete fequitur quies motoris, aut corruptio motoris : fi auté hoc non fuerit , erit quiefcens sbalio p accidens. D.d.qfà ,fi hoc fuerit manifeft , &c.i.&, cü pofirit fito quicquid quicie puiestale terius moucf ab alio: & eft declara. tum q» oé motum eft diuifibile:
Fareter hocq o£mori mouet
fnodé con
*. nami declarat *ftqot morum cft dinifibile, D.d., diuidaturin c.i. &cutto£ motum F eftdiuifibile, diuidafigitur prim med ponintus in pundo c . necefle eft igit, cá imagináti fuerimuscx hoc moto q eftaliqua pars quiecenev c 3, riecefle eft vt tovü quiefcatí.A ».i.qià , cum parsc » qüieritquie(cet pars A c.& ,cum. juieícit,; [c eft vt tot qe- [94 cum pofuit qj neceffe cft vc. iftud mocd quiefcat.cum. reuerie lieuerit aliqua pars eius, incarpit. hoc, ducendo ad inc6ueniens,& d. fi igit n quicuerit,S&c.i.fi igiturvo QQ. ja
G ta magnirudo A » n5 quieucrit, cái quicuerit pars c 5,tüc pars 4 c mo- Uucbitur poft quietéc ».. & fic illud motm non cit motfeprimo &p fe, (ed erit motum per illam part , que remanfit mota poft quicté par üsquieícentis: fed pofirum eft primum motum,& inconueniens eft. Et hoc,quod dixit, motá, ex quo Suieiraliqua par corrumpit, "&reliqua remanet mota,nó cft pri. mum motum , eft manifeftum per fc, cum concedatur hic efle primü motum: & eft manifeftum per fe
Dagreióo, hic cflc primum motum hmói. Ex i qua95 iftam propofitio Y uit Gal. GaL&alio & alij qui non intellexerunt hanc 1ü& teli demfonem,exiftimauerunt.n. g il H lud,quod mouctur per fe, nó equi. gÉilde- turc aliqua pars eius quicuerit,vt Aem totum quicícat, fed fequitur vt remancat motum per partem,non p totum : quia intellexerunt hic per.
Part 74
motum per (e illud , quod opponi-
tur moto per accidens, non moto p.
partem cius. Et,quia hoc intellexc- Tuntper motum per eideo nó fuis
le apud cos,cumin hoc mo-
t0 qujeuerit aliqua pars cius.vt refi
1 duum quictackci nó apparuit
eis declarationis, qué Arift.
Corpa ^i intendebatin hocloco . Et necefle
15 disi eft hicefle prima mota,quia corpo
itd eo, ra naturalia nó diuidunt 1n infinip süccor tü ineo, qp fnt corpora naturalia. P
- v.g. qfh primum motá in ignecft minima pars, que póteff ignisin . a&u:&ítmiliter primü motum ca loris naturalis animali et mE nima lus 'ft mouere illu. animi. & manfetum eitin hoc modo motus 9, cum fuerit maginazum q cum parseius quicfcit.to tum quicícit. cum igitur fuerit de-
«laratum g , cum pars primi rootí K meri bm tnum quicícet: omne;gd quiefcità motu pquie emaltetits eccflario mouetur ab alio: condudif'in prima figura , qp primum motum eft motuum per aliud.&, quia omnc motái ex fe ncecflc ft, (ipfum non füerit prim motum,vt in co fit primum motíi, fcquit vcomne motfí ex fe habcat motorem, & in hoc crat dubii de elemenus in animalibus vero mahifeftum etg moror differtà moto.Declararum eft igitur ex hoc fer & ie fi iin L efi iere fignorum cer forum "licet con fie Fy ie demionum Hümpicium Ftpórquis pubitaicere qp propofitióes,[ vatarc funt 5a incon fnt vies rni mero ex pucim. fc. cum in corpore ccciefti impoffibile eft dicere y, cum quieuerit ps, juiefcittorum,cum imaginari hoc fime iie aat mo fun ta eft fü; juic(ceein oma mom cf pofi quod eft mpoffibile in corpore careili : & ilt in ala, quam Pla. ponit mouere - Ad hocudr dicendi cti Solo. artem quiefcere corporü,& de qui D demtatum efl, qi poflit M eft vt corrumpan(, autquie(cant, juodammodo eft pi ile , quoimodo 1mpoflibile . e[t.n. po: CorPsosfibile, fm q eft corpusimpoffibile (cereus eftauté fm gcftaligd copus Fil neq; lcue,neq, prauc. &quia có(j- Kinlaliad dezano hzc cit de corpore, fm p Pi avec corpus, cum motum, fm quód eft locxare morum, eítcorpus, idco illud , qd moe. e. pofitum eit hic, eft pollibile, ego Pheac&e poflibilitas bac non datur corpori ecipudr carleíli , nili modo poffibili. Et uerürate fcicndum eft, quód multa neccfla- mous. 5. zia Ph. 4$.
Liber Septimus
A riífequütur p fe multa poffibilia. gne Sq proprer hoc eft polfbile in fi- RESE gnis propofitinescorum fint có- Tomioh. pofiteex poffibilibus S neccflanjs: 194. in neccficellvt maiores fint
: quoniam hoc mó contingit condlufo fit neceffaria, ficutin hac dem:atione, & plures de monftradiócs Sexti iftiuslibri funt huiufmodi, Sed diffolutio, füp quá
NE s tionum lucentis
$t doce- Feencniensabe fant categonicc.
enira, alix hypothetiog. Hi au-
tem fant duobus modi:
»fi deis erflaria v.g. fol afcendit, dieseft. rà diffafe & in hoc ponitur pr con- 1digresio cluditur confequens, aut deftruitur ne gpria oppofitum cófcquentis. a Eft alius. de (ifs | modus, in quo przccdéseftimpo(- Iygodieti pale s; in hoc fempdeltmiur a Vid có- Équens,& nunquam poniturantefile «ph. pei fed alibus fitionibus 5) IC5- vrunrur in fyllogilimo ducente ad PW^75. inconueniens. Cum igitur dixerimusquód, fi corpus oxlefte , quód fi pars eius quicuerit, totum quiefcct,aeccflario mouetur ab alio,eft C confecutio vera: ac fi dicerem
filapis volat, habct alas : li pidem volare fitimpoffibile: admodum corpus carlefte irpoffi-
bile cit vt pars eius quicícat. imus codum moucti ex fe |uitur neceffario oppofitum pretis illius cótinuariouis, quod eft partem quiefcere, ita , quód totum non quieícatac fi poneremus aliud, ex quo fequeretur quód id, quod volat, non habet alas, verbi gratia fi poneremus quód volaule efict retenübile in acre per f.
4o Iv
308 D
$YMMA SECYNDA, Omnia mod in loco red uci ad primum, uod mouerur, quod à taotore, qui. ^f in eo mouctur,nec effe proeeffum in inniti in mo uenubas , & mods.
alio,& id igit, qe mouer,ab alte ro, qi & ipfum mouet, & rut, fus hocab altero. nó aüt in infp -nitum abibit fed ftabitalicubi, & eritaliquid,quod primo cau fa erit motus. x Et quia meti menetur ab alit y nece[fe efE^ ve omne metum in.
loco moneatur ab alio ,€7" meter mouetur ab alio. (éd boc no Deme efl ininfirurüi, ed nece[e cff quic- Xv eere apud aliquid.erit igitur ali- co. lefequid primii,quod efl cau/a metw.
Cl declarauit,g o£ mori mouet exaliquo, qn d dois (mouéfex i1 extrífeco manifeftá &, & süt ofa, ( d mouenc mouent fm gfiauoné, corruptio fm gf n&et auginéti,& alterationé, & d- tones d dá, d mouenfi tráslauóe.& declara p^" tü é p hác fmoné illa, mou&t i n&&augtikslatióe f ab aliquo extrífeco,ne- méri,&al ecflario mouenturab aliojió vfitas teration&. ibt ppónis vera £poétráfinu Duae tabilc tráfmutafab alio,deíde acce randa pit hsc ppónéjfdeclarádo q» oé mo cópofito tü in loco moucfab alio: [3 hoc fit rd abt declaratá,cü declarauit vl'itaté minoris ppónis quá fcepitt hoc fmo ph. c.i.&. ne:& d.Et ga moti, &c.S,ga trásla 1.deata.c. ti 1 loco tráfmutat: & o€ trá[muta. foede. tü tráfmutafab alio : necefle c(t vt pr. o€ waniferatur ab alio. Qucfütró
QQ. iij Sd
€ Sdifti declaratio, ficut diximus,
Logica,vi--elt Logica: & vtifca ad confirman de "e € di.nam propó, dicens qpo£ tranf.
70. &. pho,
mutatum dranfinutatab aliquo,ve
&R,phb.e, tificata eft nobis, quia (dá cit ma-
hifta per e, & quedá eft demonftrata,(.in translatis, ergo nihil eft cócludere translata , mediante illa propóne : (d ficut diximus, vaitur illa ad confirmandum. Et potcft intelligi fic. & , quia primum motum in loco ex fe declaratum eft non mouctur,nifi ab alio, necefeft vromne motü f loco moucaturabalio.at hoceft euidétius. Et, I cá declarauit hanc propóné f.p oc ttanslatá in loco mouctab alio, fiue fueric in illo motor, fiue extra d. & motor mouc£ab alio, &c.i.&,c 6€ motum in loco mouctab alio,fi 1llud aliud fueritextra, neccflano nó mouctnifi moucat.hoc.n.notii eft de coryonbus mouentibus alia «orpora fm tráslationé:;& ipfe vcti ficabithác jppóné polt. cüigiémo torextrffecust loco nó mouetnifi moueaf: & oé motü moucf à motore:ncceffe eft, fi motor extripfec* mouctét à motorcexttífeco,vt hoc n6 ptoecdat inTfinitü , fed pueniat H motus ad motü , qd mouctur non à motore extrinfeco,, fed à motore intrinfeco.Et hoc frédebat,cü d.fed neccflccft vt ceffetapudaaliqd, Xc. i.neccffe cft vt ueniat corporib*, 4 mouét fead inuicéi loco,aut mo üc£à motorequi nó moue?p (c; & ifte necefle vt fitin prfo moto,nó extra illud.aut íté necefle é vt hoc pueniat ad aliqd motá cx fe.i. pprlcipid f co,nó ex extrifeco, qi Virüq, illox feqfex dmrne dicéda. Si.n.non,(edininfinitüpce^ dat, fir quidéid , qdabipfo
mouctur, 5 vero abipfoc,cauK temabipío p, atq; hocigit mo^ doin inniti procedat . qi er^ go fimul & ipfum mouens mo uc&manifeftü eft , cp fimul mo^ uebitur & A,et B.cum.mn.moue^ tur ipfum s,mouebitur & 4, &C cum mouetur B,& ipfum c, &C cüc, ipfum p. erit igitur fimul G motusipfius 4,& ipfius , et ipfiusc, & reliquorü cuiufqs, & accipere igit vnüquodqrip^ forü poterimus. etenim,fi vnü^ qiq ab vnoquoq: mouet non min? vnus numero eft cuiufqs motus, & non infinitus extre/ mis, quoniam qd moueturoé ex quodá in quiddà mouetur,
Si igitur no fit itt fed boc, quod pofasmus , procedit in infinitum , moueatur I ex B7 BexC,et Cex D,C7 fic ininfinitum : 677 , quia infimul mouetur metum ci motore ,manifeélum efl quod infimul monebuntur AA, C7" B:quado.n. B rneuetur t mouetur 2", quádo B mouetur,C mouetur , ety quando mouetur C,D mouetur, et fic motus I4,€7" B ,€7" ceterori erunt mfimud . po[fumws.n. accipe reynamquema yflorm motuum: Ji ynumquods, eorum mowetur ab "ynequoq, poc nà nocet in boc quod motus "yniufeuisi[a, eoriá. fit vnus in numero, C7" n fit ifinitus apud "yltima.nam omne motum ab ali-
qus ad dliquid mouetur .
Liber Septimus
A Meflponamusigitur mota mo-
4 entia (c adinuicem exexuinfeco,
& procedat hoc in infinitum.v.gr.
A moueri cx ,& s mouericxc, cü fitimpolt mouerc A,nifi moucatur
&ccex p,cum impofecft c , mo-
uere nili moucat,fm qcft motor exiinfecus. C.corpus,& ponam*hoc gedere in infinitum, Etcum po
ntillud, quod nititur deftrucroin.
copit ponere veras propofitionesf
tum contungantur huic pofito, fe-
quitur impo. & dixit:& quia infimul,&c.i.&,quia notum eft per fe.
qp omne corpus, quod mouct aliud
B corpus,non mouct ipm,nifi mouca furcum co in tempore, in quo mouct ipfum, manifeftum eft, q infi mouebuntur A,& s,& s,& c,& cS
Not €p p.& fic motus AS &,&c,& poium. fe » 9 9: erunt infimul.Et norandum eft, p qctp^ S hocfquitur in motu,non in quie-
moie d Td cor. toL'qrh necefíecft vt omnia mouc-
pus, fi mo antur infimul in eodem tempore,fi wet. JP» vnum eorum mouctur. & non fegmifi mo- f " E; ueat ciieo Ull/fi vnum corum quiefcat , qoia 3epejiquo quicfcant fimul . primum.n. mot mouet ip- p quicfcere,& vltimü remanefü-& hoc bitin motu.Et quia Galc.opinatus eit verá ror o mons Etq, opinan: mou, &, i Cft qp in talibus motoribus,& motis quie, — fequitur vt quic(citinfimul, &cor, C vidixincum exuahitur ab anima- Cer &pii- li, fortaffe: moucf per duos paflus, m mo; dixitqp cor non eit primum princi- V*.Is cal. piii mouens afal in loco: quia ani neget illd mal non mouctur, pofl caput ab- VE .cb1 (cinditur dixit qj principium mor* eft caput. Ego autem vidi arictem , poll caput fuit abfciffum,ambula re huc,X illuc multotiens. D.d.poffumus.n.accipere,&c.i, & ifta motajqua: pofuimusinfinita funt mot3 jinfimul , & mouentia fe adinui-
€cm.qfh,& fi pofira fint unfinita
309 eftaccipere wnumquodq; co- D quoniam in vnoquoq; corum. inuentütur ca , quz: fuut neceflaria. inchocg motus fit vnus numero, & hoc, per quod pofüimus ca moucri à feinuicem in infinitum,nó prohi. bet vt motus vniufcuiuíq, cor fie vnus numcro, & finitus i fez& fi po nantur infinita in nunico.ná vn. quodq; corum incipit moucri ab aliquo,& peruenit ad aliquid. Et di xithocquia, cum declaratá fit qi. motus meus infinitus non cít idco aliquis poteft diccre ct, qj te ponere. tali mbacfl ponere mor rei E infinirum.& quaft d.ridédo q» hoc non eft verum.qín omnis motiflo rum efl vnus numero, & finitus. Sc non indigetin hac demonftratióe accipere vnum illorum motuum. f. poncre ipfum cfc,& tunc concludere. Et,cum narrauit qvnuíguifq; itlorum eft vnus numcrojfecit mé-
fi tioncm dello, quod dcclaratü eft
in Quinto de vno motu, & Kcun-dum quot modos ditur qp motus elt vnus.
Autenim numero accidit ei dem eife motí, autgenere, aut f fpecie. Numero igitur dico eun dem motum , qui ex eodem in idem numeroin eodem tempo renumcro fit. vt ex hoc albo, quod eft vnum numero, in hoc nigrum fecüdum hoc tempus, quod eft vnum numero. fienf fecundum aliud , non amplius vn? erit numero,fed (pecie. Ge nercautem idem cít motus,qui in codem pradicamento fubítá tiz,velalteriusgeneris eft.Spe^ Cicautem,qui eft ex code fpecie
G inidem fpecie. vtexalboinni^ m,autex bono in malum, facie dicta funt & [priorib*, Metiu.n.cfl idem aut in nume fo AME 8 genere , aut in fpecie.in Numero entem dico meum ilum, qui eft de eodem inidc "inum in numero , Q9" in t esdem.ver.g.de boc albo, quod eft "ynum in numero ad bec mgrum, quod efl n^vno tempere idem numero.ham , fi fuerit intepore pof gi UnPhosKne men erit yngs in numero, [ed in [Jecie. in Genere Yero motus efl idem, cum fuerit n vm. pradicamento, aut fabfdantie ant. «licuins generis.sn Specie vero eff Sle qui eft de aliquo in aliqud sdem.Y.gr.de"vna albedine in eandem nigredimnem , y de malo in bonum «77 iam determinauimm Loc fuperius. Hoctotum declarari eft f Quin
Accipiatur igitur motus ip. K. fius 4, & fitin quo x , & ipfius 2jinquor, & ipfi? c,& nf quo G,GC H.É tempus, in quo mo. ueatur Ajflc K. determinato au^ tem motu ipfius 4 , determina" tüerit& tempus, & non infini tum,quod eft K: fed in eodem t€
""P'T*. poremouebatur a, &/n, GC reli,
quorum vnumquodg:: accidit ergo motum x F G H, infinitum exiftentem,in tepore finito mo ueri,quod eft K inquo enimA mouebatur,X quz poít A con^ fequéter funt, omnia moueban L tut infinita exiftentia, quare in eodem mouentur, etenim, aut zqualiserit motus ipfiusA mo tui ipflus zaut maior.refertau tem nihil.prorfus enim infinito motui in tempore finitoac^ cidit moueri, hocautem impof fibilecft,
vAtccipiatur igitur moti 0t, € fit HC metis BC fit Z,et
VH phoc to:fed iterauit illud hic ad rememo 5-h. t.c. randü.&abbreuiatio ciusefl, mo 3 K 4. visauteft vnus numero,aut fpecie,
metu C7" metui D fitQu T,
7 tempus,in quo mouetur LA fit M
autgenere.In hoc autem, qp morus fit vnus numero,tria exiguntur, ci licet vt fit vnius moti numero,& in vno temporc numcero,& de vno nu meroin vnum numero , Et motus vausin fpcaceft illequi eft de vno an fpecie in vnum fpccie. vt motus, qui funtin coloribus, & tranflatione. Etqu eil vnus generc eftille, qui eft de vno gcnere in vnum ge- Dcre,vt mousssqui füntin prdicamento fübít:ntas aut quantitatis, &vbi. .
G:fí igitur motue 1A fuerit termi matus C7" tempus etiam erit terminatum on eternum. [.G:fed de claratum eft quod in eodem terupore mowetur 4 77" B,C7^ Ynum. quada, cetererum:ex qua fequitur. Yumeius H ZQT, C" eh infimfni fit sn tempore tétminato [in G.nam im tempore, i quo mouetur Itin eo mouentur omn:a,que [e quantur eA, C77 funt infinita: r^
Liber Septimus 310 AA fic oninia montbuntur in bec eode. mayor et nvefl diia t boc.maqio- T empore.nam motus corum omni chio fuerit fequitur yt motus Vim, Tansyent erit qualis nsstui. /t ent fidt fr quiis
erai lationem adi piii adr ipai ict quia info
il quid pen proeul
moveretur in finito | empare.
K. G Tempus
€ Cfpoluitg primd nor £g; duo mox most la d, fthmói Th mo uenG&o mot*cuiuflibet eor € vn*
C Tnáero& finit? ; ficff niti valedeclarare p ex vr mot ifinit*fit! cpe finito, & Toce-
it ponere exéplar mobuliü , 4 funt D, mondi fcd. Accpiatipt, &c.i.&,ga1á pofuim? 9 prnim(í mo 1ü i € ^,& fecidid € m, & tercii c, &qrtü D,& fici Tüinitüi:ponafigit qp mor'4 fit H,& mot» fit z, & mo tuscfito & mot*p fit r,&ficífini tü:c poet nobis accipe vnfiquérü motuü.D.d.& ts, 1 quo i.&ponafg tfsIquo mouct A, eft primü motíi.fit cfs seimipatü,cü mot" A/fit mot termi
pui Spi füit hoc.d.fed d claratü quin cole qpe&cierquo fequi vt mor*ífini". (moth zo T & czteror Tffnitü fint! tpe finito "LI tpe c, quo motí eft primü mo (i.t. ^ae mod( ofecutióis. &.d.fed 'atfi eft qp f eod£ tpe, pos necefle cfi ifta mota fint finita, ci vnü cox mouca v., ftremüf qe terminato,vt "2 Tonit'fitf tpe finito.qa i$ pofüim*gy f eodé tpe, 1quo poluimus vntá cor moueri, in eo mouebuntur ola cf €o.cz quo fequitur vt motusinfini ti fintin tempore finito Et dixit:nk motuseorum ofum, aut erit zquahis motui A.aut maior,&c.i. & hoc fequitur ponendo q» motus vniuf-
G cuiuflibeteorum eft maior motu A. rimumyaut zzqualis ei, aut minor. (ed quia impoflibile eft vt mot*mo ti fit minor motu motoris, quo mo vetur,& potcft efle maior, dixit:nà mois eorum motuum,&c.Nos au. tem diximuso non eft día in hoc fiue ponatur maior , aut mi:-cr:li- €etnon poffit rainor -& hoc necefle eit, (i concefferimus «pots motuseft diuifibilis . Equia illud, quod fequifex hoc fermone , eft qj morus infiniti fünt iu tempore fini t0,nÓ motus infinitusi tempore fi nito quod declaratum eft efle rpof-
H fibilein Sexto,dixit:
Sic igitur videbitur demon, ftrati id, quod abinitio dixi», mus:non tamen demonftratur, propterea qp nullum inconueni ensaccidit.contingitenim in t€ porc finito infinitum motum ef fe,nonautem eundem , (ed alte^ rum,& alterum , multis motis, & infinitis. quod quidem acci^ dit& infjs, quz nunc diximus,
5e igitur bunc modum. exiflimatuir quod illnd, qud inte-
Y debatur ex principio, declaratum eft fed non eft declaratum, conia ex diclis non fequitur improbali- !lepofitbile enim eft vt in tempore. finito fint motus infiniti sta, quod. mon fit ym motus, [ed mom pre ter alium,cum fuerint multa quee mouentwr 7" infinita.c7" boc ac ciditin ifs motis , in quibus loquemur.
7 uia ex hoc fermone fequitur. vptas infiniti MOI A e
pore finito.non vr motusinfinitus K. firin temporc finito,& eftillud, qd declaratum eft efle 1mpoffibile in. Sexto dixit:Secund(i igitur bác mo dum exiftimatur , &c. i. fm igirur huncfermonem przdictum exifti matur iliud, quod intendebatur. declarari,qi impolt eft vtifta mo ta procedátin infinitum, declarat eft.fed,cum hoc fuerit bene confyderatum,apparebitq» non declaratum efL.ná cx hoc fjllogifino, qué indurisnon fequitur impeflilet rei veritate, fed impofe, vt videtur. Ethoc intendebat, cum dixit : qi ex hoc non fcquitur improbabile.i. L. impolt. D.demófhiauitqp illud, qd concluditur ex hoc fyllogifno idu cente ad inconueniens eit polt , n5. impolt,S: dixit: pole.n.eft ve in tépore finito, &c.i.pofe.n. eft vtin réporc finito fint motus infiniti infimuljita,p congregatum ex eis non. fit vnus fnous,fed vnufquifq; cor ata reliquojita , fint multa 1nfinita quorum vnum, quod moueatur per fe fingulariter, & omnia moucantur in tem juali.hoc n polt eft,& eft illud, quod conclu fit ilc (crmo przdi&us;non impof fibilc,vt videbatur. D.d.& hocacci M dit&c.i.vt vnumquodq; corum.(. infinitorum pofitorü moueat motu propzio,& omnia infimul. quod eft pcilibile,non impole, vr videar 10 primo afpectu.
Scd,fi id, quod mouetur pri, mofecundum locum,X corpo» rali motu, neceffe eft tágere,aut. continuum effe mouenti,vt vi» demusin omnibus hoccontin^ gere,eritexomnibus vnumip^ Íum totum;aut continu, Hoc
Liber Septimus
A igitur posfibile accipiatur,& fit snagnitudo quidé,autcontinu, umjnquoA BC D.huiusautem motus EFG H. refertautem ni^ hil finitafit;anffinita . fimiliter enim in tempore finito Kmoue bitur, aut finita, autinfinita.ho zumauté vtrüg fpoffibile eft,
Sed, fi mater primo motucorpri neceffe eft vt cotiguetur chi moto «ut continuetur cum eo, que admadum boc "videtur contingere. 3nsmuubwe,ergo neceffe eft vt co-
B gregatum ex smmbw ifl fit v- SIMI C7" CODLUSNUI ne piat
itur quodcunque fit pofibile c7"
"na magnitudo continua At B. CD,G' mitur HZ QT.C n efl differentia inter boc, quod. fé fimm aut infinitus, efl nan t€ pere futs fas, eodem modo , fiue. fier fitus aut ifitus qud
ampe(abile ytroque meds, 3" Niriizadderesn fermonc illud, x qno feqxatur impolein illo fjllo lo 1nducepte ad 1mconucniens; € Keftquaiftz magnimdines ant vna magnirudo,aut ém vnam coninuationem, aut fm connguationem.nam,cum fuerit vna magnitu do,habebunr vnum morum. ofr, eum fuerit pofitum qifla magniru. do cógregata exis eft infinita, tüc morus ent infinitus, &, cum fuerit pofitum q vnum corum mouetur 1n tempore terminato, & oia mou tur. infmul pole eft vt moucanfin llo tempore erminaro f. finito per magnitudinem infinitam.&, quia magnitudo infinita dcbet moueri
311 motu nfinito,neceffc eft ex hoc vc D morus infinitus fit in tempore fini- 10.quod eft contra illud , quod de elaramum eftin Sexto. De.d.Sed,ft motor primo,&c.i.fed,fi illd , quod primo mouet. ium motum; -Caffucrit corpus, necefle eft vr ifte. fnotor,cum mouet , antcontingat iemum motum.f.», ficut videmus hoc 1n corporibus diferetis , mouent fe adinuicem in loco.qin. non mouent fec adinuicem , nifi cf continguntur,autifte motor fit cótinuum cum moro, ficut videmus hocin membrisanita'inm.v.e vr chordz,quz mouentman(, & mu É fzuli,qui mouét chordas. Deta.d. ficut videmus contingerein omnibus.i.& hoc,quod diximus de motore propinquo primo cum poftremo moro eft confequens. & contin £s cisficut eft contingens omnius..fm q pofüimus ca effe corpo famfinitaqua: mouent fe adinuiecm.D.d.ergo necefle eft vt congre. tum ex ifhs &c.i. &, cum fequi Tn iftisornnibusco: yquz mo went fe adinuicem,vt fintin tempo remotus, aut cótigua,aut córinua, necefle eft vtillud, quod congregat exiflis in téporemotus/fit vna ma F gnitudo, aut fecundum contiguationem,aut fecundum continuatio nem.D.d.Accipiatur igitur.i.ponaf. igitur vrrumlibet iftorum fit pofe, cum illud quod fequitex vtrolibet fitilud f. ifta corpora mota, & mouentia fint vnum fecundum o$ tiguationcmaut continuationem, & qo motuscorum eft vnus codem modo. D.d. & fit vna magnitudo: &c.i.ponaturigitur magnitudo có? gregata ex ifhs, aut vna fecundum. connguationcmaur fexundü continga-
€ tinnationem vtfic magnitudo, qui congregatur ex magnitudini busa »cpquorum motuscít nz ar. D.d.& non elt differeni usd prise mouur v nü eorum, verbi gratia poftremum in tempore o,neccfle eít vromnia mo ueantur infimul quafi vna magnitudoin hoc pofito tempore finito, Eufiuc pofücrimus gp ifte magnitu dines fint finitz;aut infinitconfe- «utio cadem crit,idcíl fed, cum pofuerimus ipfas efleinfinitas.contin getimpoffibile. S eíl v vnus mor* H infinitus (itin tempore finito. Deinde dixit, quod cft impoffibile vtroq; modo , (ilicet fiue fucrit vn fecundum continuationem, aut fecundum contiguationem. Manifeftum eft igitur qpfta bitaliquando, & nonin infini, tumabibitquod femper ab al, terojfed eritaliquid , jud pri mum moucbitur. Nihilautem referat, fuppofito quodam, hoc demonftrari.eo enim quod effe poteftpofito, nullum inconue^ Y niensoportebat accidere . Pri, mum autem mouens, nó vt id. cuiuscaufa, fed vnde principiü motuseft, (imul cüeo eft,quod mouetur.Simulautem dico, qa nihil inter ipfa eft.hoc,n.coe eft Tomni,quod mouetur, & quod mouet, Atanifeflum efl igitur quod ge neratio ce[fabit in. p» era ,et pon durabit ininfinitum , fed erit bre aliquad primum , quad mowetur.Et mn accidit buic demonflra
tioni divsimutio quia mon fequitur K Kr ir ^ ritum enm ft pfüibie, node. bet [equi ex eo alquad mprobabi le.Et primum metum mon eft tale. ja efl illnd propter quod;[cd il. qued eff prime meter, fecun
dum qued ex eo me poi win his emi ,qud.
mevetiir ab es.Et dico ex loco , id. eft quad eil inter canomefi medium .boc.n.cemmune ef mmi mefo€7" motori. L
Cü declarauit , i eft vt kara mouentia fint. mái *
necefíc eft ea peruenire ad prim Me ereelbd quo cxtnnfeco, fed ex fe, dedarauiz. hoc,& dixit: Manifeftum eft igi q» morus ab alio quiefcet in. aliqua hora, Xc.i. i eit Eu ex BocQ motus, qui fentitur hrct iftis corporibusquz mouencur a feinui cem,& non Ícnutar pri; motü ex Cis neccflarioquieon apud primum motum cx fequed non indi-
' motorcalio ex fc.D.d.Et nó acidit huic demonftrationi dinrinutio&c.i.& non accidit iiti demon- M flrationi dimirrtio . quoniam impoflibile non fequitur in ca, nifi ex oppofito quzfiui:licet pofitióes vcrz coniunétz oppofito quf nó fint neceflarizs, fed poffibiles nam, fioypofitum quafiti cflet poflihile,
& propofitiones coniunctz: eflent polliblecs ic nullum accideret im. poleimpoli.n.non acciditex p & intendit hic per improbabile im.
pol. D.d.Etg pnmum motí,Sc. .j.erp&,
& ita inuenicin excinplari, inten. * die
Liber A ditfic.& fife non accidet huic decla. rationi diminutio. TAOtof. adquem nine b rimusferun: dum illud,ex quo eft motus, ri müjad: od et motus, & ee m pet fe.X nó contingit. vt fitin loco cx primo moto cx co. ficut nntingitin eo, fm qj mouet motum ex coquas agens. & figni ei* cfthocgd dixit Pb Rdildod eft primus motor, fm o ex co,&c. Jiexb. Etforre hic eft error fcriptoris, qui debebat ponere loco huius nofs mo B tum,hoc nomen motor. & tunc intentio erit talis, & qp primus motor, ad quem iduxit fermonct ipfum, efle non motum, non eft moror fm fin£-Et u:cintentio iftius (ermóis eít notificare, ex hoc fermone nó declaratur, vtrum ifte prim*motor fit motor, quafi a, , & finisinfimul, aut moror fm finé fitaliuda motore in co fm agés.Et dixit hoc, quiaifta nondum fuat declarata d hoc primo motore, & ipfe declarabitea in O&tauo.hic autem intendit declarare hoc effe prim moti, & primum mororé, vnde in. pnnc- € pio Odau ponit, q hic eft primus motus, & primü moti: & perfcruta tabitut de hoc. ponat fit imt
nusaut güat.Et ió qui diat, il Tuocbit] iccharado eft füperfia, vam lad dica TW eftin Odauo fufficit vt fat The- Qo de. miltius peccat. intentiones.n.diuer mario $e fx funt. Hoc.n.quod declaratti eft imidif hic przponiturei , quod declarat dc cft illicL motum atern& efle: & il Grant lud quod ditum eftin O&tauo,eft deéin 4 qo kr in primo morore.Et
*Xcij ideo
itin aternitas motus loco.
Septímus duas viasqu Primaeftez D Primo moto: Secunda ex cbfyderatione de natura corum, qua: nioentur ex fc,& eft magis propria. D.d.fed illud quod eft prim*motor -i.& nonintelligo hic per primum motorem,nifi ia, quod dt primo: qa locuseius,ex quo eft principi (ui motusft locus erus, quod mowetut ex eo. & hoc manifeftum eft jn motocx fe.£.qfü locusci*ex quo incipit motus,eít locus moti.& acci dit r*| |uia ifle moor non eft. ui n rma in corpore.Cum igi Pibuatur loco,non. audbuimsai filoco ciusquod mouetur ex co.& E ideo dixit:Et dico locum,&c.r. & di €0 q, locus eorum eft idem .i. quia. inter illa non eft medium. quoni£, cum intet motorem , & motum nó fuerit aliud motum, tunc locus eorumerit vnus ueceflario, D.d.hoc enim commune eftideft vt mihi vi deturypomnis moror,& motum,in. terque non eft medium,fünt communia,(clicet in hoc, q» locus corü eft vnus.&jfi pnmus motor non. corpusnon eft in loco:fed,cum attribuitur loco,non attribuitur , nift. loco moti.non enim eft in loconifiquia motum ex eo eftin loco, cá y fitforma in moto.& hocerit, fi intellexerimus hic per primum mo— tum,porentiam, quz eftin poftremo moto. fed, fi intellexzerimus ipfüm primum motum,tunc primus. motor,& motum ex co fine medio eruntin loco: quia fanrinfimul in loco.illa cnim,quz füntinfimulin loco, attubuuntur cidem.
SYMMA TERTIA. Primum Mouens fimul effe cum eo, quod abeomouemr. incipitantem ptoprie in texca füperioci, ibi. Pnmum autem.
Voniam autem tres funt motus, & isq fecüdum locum , & qui fecundum qua^ lex quifm quantum, neceffe
eft & ca, qua mouentur, tria ef^
fe.qui quidem eft fecundum lo^ cum.Latio, qui vero fm quale,
] Aiteratio, qui vero fecüdü quà tum, Augmentatio, € Diminu
Lato pil. tio.Primum igitur de latióe di m*mou- camus:hac.n.primus motuum. "MO (fl, Omne itag, quod fertur, aut ipfuma fcipío mouetur,aut abaltero,Si igitura feipfo, ma^ füifeftum eft qp, cum inipfo mo^ uensfit,fimul erit mouens, &
quod mouetur, atginihil inter ipfaerit . Quod autem abalio
,., mouetur, quadrifariam moue^ Mor ab tur.motus.n.ab altero quatuor. irapa, funt Pulflo, Tractio, Vectio.Ver I tigo,etenim aliosomnes ad hos reduci congruum eft, Pülfionis igituraliaquidem eft impulflo, alia vero expulfio. Impulfio igi turcít, cum mouens, id , quod mouetur,nonrelinquit.Éxpul, flo vero, qf expellés relinquit, Vedtioautemin tribus erit mo tibus.nam quod vehitur non fe cundum femouctur,fed fecüdü sccidés.ex co.n.mouctur, quia in eo,quod mouetur, eftaur fu, praid,quod mouctur. idaur£, quod vchit,mouctur aut pulíü,
auttractum aut vertigineactü. K manifeftum eftigitur q» ve&io intribus etitmotibus. Tractio autem,autcum ad feipfum,aut adalterum velocior eft motus trahentis,non fepatatus a motu
€ius, quod trahitur.etenim ad feipfum eft tractio,& ad alterü, Etreliquz etiam tractionesez^
dem fpecie ad has!reducentur, vtInfpiratio, & Expiratio , & Sputatio,& quzcung corporü excretiuz , aut receptiuz funt,
Part 75
éd Spathatioetiam,& Radia L— tio, j- horum.n.aliud quide có. "Ls Ni gregatio eft, aliud vero difgre- ((adacs gatio;X: omnisitag; motus$m && radi locum congregatio, & difgrega **^ tio eft, Vertigo autem componi turextractione, & pulfione, id »D,quod mouet pellit hoc, tra^^ hitautem illud.Manifeftum igi
tureft opi fimul pellens, & tra» henseftcum eo , quod pellitur, &eo,quodtrahitur,nihil eft me diuminter id, quod mouet, & id,quod mme » Hocautem talk manifeftum. ex diis alka Mein ri Ri un ir deant aliud motuscít: Tractioautem M. abalioad feipfum,autadaliud, Adhzc autem Compulfio, & Depulfio.Proiectio aute, quan
do velocior motus fit eo,qvi eft fecundum naturam eius , quod fertur,vchementiore facta pul, fione, & eoufcp facta accidit fer ri,quoufqvchemétior fit mot?
ei*, qd fert, Manireteitigit e idquod mouef,& moués fimul
funt, nihilinteripía mei
O fe Tenth mne itaq, quod iuib ne.Simul autem manife(tum
Liber Septimus 315
s Quaeniam ab boc textu. 10.» (que ad
leto Simplic dinerfa ab ea ejl, que commumter leptur ideo n quid buic operi deefe vi terytam Simplicij letlonem bic emota recongraum effé cenfuimms,
auta feípío mouctur , a alio.Quaccüig» igitur a fei; mouentur , e eiana ied quod fimul funtid quod mo 3 uctur,& mouens, incítn. ip^ fis primum mous ; quare ní hil ef intermedíü . Quzcücg vero ab alío mouentur,qua drífarii neceffe eft fierí . qua, tuor.n.fpecies latiois ab alío, Tractio,Pulfio, V e&ío, V er tigo.omnes.n.Ém locum mo tus in hos reducunrur.Impul fio.n.pulfio quedam eft.cum mouens ab ipfo infequés pel lac. Expulfio vero, cum id, quod mouerit,non infequaf. € Proicátio vero,quando ve^ hementiorem fecerit, qui ab ipfo,motum fm naturam la, tione, & víq ad cantü ferat, quoad motus vicerit . rurfus D«pulfio, & Compulfio ex, paliode tra&io funt. Depul fio.n.expulfio eft.vel.n.ab ip fo, vel ab alío € expulfio.Co. vero Uactio, etenim adipfüm , & ad aliii tractio.
quare & quzcundj harü fpe, D des, vt Spathatio , & tio:ílla.n.compulfio, hzc ve ro depulfio: Similiter autem. & ali congregationes, & dif ic$.0mnes .n. erunt lepulfiones, aut compulfio». nes; preter quaecuncy func ín generatione;ac corruptio,
qp neg eftaliud gd gen?mo^ tus d congregatio, & difgre/ gatio. omnes.n. diftríbuütur in harum alíquas. Amplifau x tem Infpíratio quidem tra, io, Expiratío vero pulfio funcSilr autem & Sputatio, & quícügalij per corpusved excretíus,vel receptíui mot. hí.n.tractióesjilli vero expul fiones.Oportetauté & alíos, qui fecundum locum,reduce re.omnes.n.cadüt ín hos qua tuor.Horüi autem rurfus ve^ éío,atcj vertigo i traction£, pulfionemque V c&io.n.$m y aliquem trium eftmodorü. quod.n. vehitur per accidens mouetur.quoníam in co eft, quod mouetur, aut ín eíus, quod inouetur alíquo. pell£s vero vehit aut quod trahí tur,aut quod pellítur,aut qd vertigine ducitur.quarecom munis eft omnium vedo. Vertigo vero ex tra&íonc ,
Pii somete
G cffe enim quodin vertigi, nem mouet, íllud quidé tra» here,hocautem pellere : hoc enim i ipfo, illud. aurem ad
um lucic.quare,fi lens,
mae fimul unt om eo, qu Itur,& eo,quod tra ion Pei quod ei?, quod fccundum locum mo, uctur,&eius,quod mouet,ni hil eft medium. Sed hoc qui dem & ex definitionibus ma
H nifeftum.P ulfio enm eft aut abipío , autab alio adaliud motus. Tractio vero auc ab alio ad ipfum , aut ad alium,
: eurn velocior trahentís mo^ tus fuerit , continuaabinuict feparans.fic enim fimul attra híturalterum. Fortaffisaucé videbitur vticy alíqua effe & alio modo tractío.lignum.n. ignem trahit non hoc modo. hoc autem nihil differt eo, quod mouetur, trahente;vel
J manente trahere. aliquando
enim crahit vbi cft, aliquido-
vero vbi erat.impoffibile au tem vel ab ipfo ad aliud,vel abalio ad ipfum mouere,nó tangens. quare manifeftü eft quod eius,quod mouetur, & mouentis nullum eft medíü.
Et,EMIn rote [unt tret ,feilie tet in leci in qualitate, i quanti tate,neteffe eft etiam Yt mota fort fria mis scitur in leco eff Tra
sletio,er* in qualitate eff altera X. fie in quantuate efl ,ugmzfum4C]" Diminutio . Et primo loquemurde traslatioe:efl s. primus. motuum. Dicamut ergo, duod onm ne tran[Tatum Ant ipjum mouetur ex fe, aut ex alio . suigiturex[é mouetur manifeftum efl , cum mo ter eius. fit ineo , quod meter C77 notum erunt in co infomul, C77 m ter illa mn erit medium omnim. MAUS «Mtem torum qua meuentur ex alis,efl quatur modis tt L. trallio,C7* Expulfio,e?" Latio,Co^ F'elutis.aly enim motus reducustur adiflos . De expulfisne Yero. efl dull er exes ell eieHlio Ds Elio vero efl, quando moter mn fe. paratur a mote. Eie£lio vere quam do eyjciens feparatur . . Latio "ero efl in tribus metibus . 77 latuns sen eil per fe , [ed mesetur , quies elf im moto aut fuper metum.defe rent "vero mouetur. aut expulfiue, «ut. attrallino , aut circulariter. manifefium eil igitur quod latio M. emu mutat ati "vero efl aut quando attralient at-. frabit ad [e «ut ad aliud,cum mo fus attrabentis , cum. j efl. fit"velacior quam metut attra B eral enim de attrabente. quandoque efl ad fe gc" quádiqua 4d aliud. Et alj mdi attratlionig. funt eim dem mody:ey ad bec duo fe-
ala kfb telari.
B redeenntur /tBbtlátio 7 Exp ratio C7" Expuitio, C7" Percufito, poni Perfcurale lud eft are, entem ej * Frame zum hera ex expulfisne es" attvatTione , mo
for enim elis quidam e ar [nid
trait quiddam. MM amfeflum eft agitur quod, fi expellens ey" atta. bem CN €: fo , € ttrato , quod inter moterem C7 B potum non erit medium. C27 bec declarabitur ex boc ex quo declavaumus bas sntentiones , Eietfio enim fine motws , qui efh aut dicas. eb alique , ut dicas ab aliquo ad. aliud.Et Attratizo efl vna inten tio C77 elÉ Tirati.Et Procl eft moti translati fuerit Ye-
Qr metu natura . quoniam per. expulfanem fit fortur . Et nece[fe. "yt trans mn ceffet moue.
Ti illo motu donec motwe eius fiat € fertim. amfeffü ef qgitur d inter moterem, C7" motum no eit
JO. [ntenditin hoccapitülo declara. te qp nullum tnediü eft inter morosem propinquum,X illd,quod mowetur ab co,neq; plenuth,fieq; vacu "wm,& eius motor efcum moro, & hoc neceffariü eftin demonftra tione lila, & eft maximü fundamentum in pluribus rebus natuzalibus: eft. n.neceflarium in pradi €ta demonflratione. n& impolt eft dmaginari exilis magnitudinibus
fieri vnam mhjnitudinem infit D 4m contaXum,nifi cócedatur gin. 1er motorem,& motum ab co non eft medium.Et,quia intendit decla zarc hoc vitin omni motojnocpit narrare em mobilium, & dixit: qp mobilia funt trium generem,ná motuum funt tria, vt declaratum eft in Quinto.& forte tacuit generationé ,qin hoc manifeftum eftin ea magisq in alijs.f. p gencganseít cum fed in. pluri bus tranfmutadonibus eft dubii, vtrum motor tangat motum , aut non:& filt in multis motorib? fm aleerationem,yt in. etc. Encá E narrauit modos mobilium,incorpit de tranflatione/& dixic Et primolo quemur , &c.i. declarando qp inter. motorem in loco,& illud,quod mo uetur ab co,nó cft medium, immo funtinfimul.&inccrpit in hoc diui dédo motái in loco in illud, gd mo- Weturex fe, & illud , quod mouecus. ex aliquo extrinfeco,& pofüit g il^ ind, quod mouetur ex (opnanilts eftinco 1mororeft infimul cum. moto:cufn declaratü fit ipfum ha-. bere motoré exiftentem in co:& qp nüihil mouet fey& dixit:Siiginur mo tum ex fe mouetur &c.& necf fecit, cum pofucrimus q in eo eft tnotor alius a moto, vt declaratum eft in inirio iftius tractatus.D.reuct fus eft adillud quod mouecurex ex trinfeco,& nitiur declarare hoc, di videndo fpecies stiotionis ex etrin feco, & dixit: Motus dutem eorum, qua móuentur ex alio,&c.D.induxitrationem, cx qua apparet qp om. nequod mouetur in loco ; reducif ad hzc genera quatuor. nam ocs. motiones reducütur ad ifta.i.& pof fet quis (cire, qpfpecies mutauiondi RR ij OH
G omnesreducünf ad hzc quatuor. jean inducentur, videbüitur reiua ad aliquod iftorum generum. Y-g.qf educbio , & eicthio reducit expulfionem . fed differátt hoc: fà in edu&tione moror non fepara. tura moto abinitio motus vía; ad finem:in eicctione aurem feparat. Etquia accepit lationem vno. modo illorum quatuor: & eft per acci« densdixit: Latio vero,&c.i. & ideo latum dicitur raotum per accidens, quia imueni:ur in vnoquoq; trium, qua (unt mota in loco per fe: c o€, quod moucturquia eft in moto, df mouen per: ns. & idco dixit; H non.n.mouctur;nifi quia eft in mo to,aut fuper motum . D.d deferens vero &c.1.& diximus qp delatfi moueturin vnoquoq; iftorum trium. motuum, eft fuper deferens.nam aut mouetur expuli autattrachone,aut circulatio: non fit vnusalus modus motiórs, Etinrei veritate circulatio eft com. pofita, vt ipfe diaitex expulfione, & arzactione. & fic monones fimplicesfüntduz , expulfio,& attractio fed tamen non fequitur ex hoc qj motus fimplices funt duo.fmo mo qp tsciraularis eft magis fimpler ü zteri . Et non inielligit per deferés atrahensaut expellens, aut gyrás, fed expulfum,& attractum, & circu latum. D.d.q Auractio eft duobus modis, &c.& hoc manifeftum cft. fed atrractio, quz eft in rebus natu talibus,efít attrahere aliquid ad fet voluntarijsautem inuenitur virunqne.D.d.&ad hzc duo reducit Anelatio & Expiratio,Sc.i.qii anhe lario eft aurabtio Rcexprato ct ex pulfio.. & fitr expiradio eit cópofita. ex düobus motibus cxpulfione , &
c(í &attratuma
attractione, D. d.& Percuffio, &e.i. Kc Ps percuffio per alterum iftorum: luorum. infiromentorum 1 fe tio:& fegregatio eft expulfio : & p tio eft mcis af mihi o intenditopus textoris cá fua. manu,& (uo. pede. -D.d.Circulatio vero ct compofita, c.i. circulatio veroqua: fit ex circulante. D.d.mo tor.n.cxpellit quiddam, &c.&,cum. pofüit qp omne mouere, aut cft expellere, aut attrahere, aut compofitfi ex iftis oftendit qsfi fucrit declaratum cum hocg non cft medium. inter expellens,& attrahens,& inter. expulfüm, attractum,fequirurex L hoc» nó cft medium inzer aliqué motorem, S: illud,quod mouef'ab. eo. Et fllogifmus tahis eft . Omnis moror in loco eft autexpellens,2ut. attrahés:& nullum medium elt inter expellens,& attrahen«, expulíü, nullum medium. eftinter aliquem mororem , & illd, juod mouetur ab eo. Et hoc inten Icbat, cum dixit: Manifeftum eft igitur qfi expellens,& axrahés fue. rit&c. Etcum dixit o, cum fuerit declaratum , ftatim declarabitur. inter motorem , & motum non eíl medium, incapit declarare hoc in M. fpecicbus expellenus, & attrahétis, & dixit:& hoc declarabitur, &c.i.& declarabitur qp in omnibus fpecicbusmotionuraquz funt fub expul fione,& attractione , rotor tangit motum ex hoc, qp declarauimu: de illisintentiombus, Et dixit hoc, vt mihi v&,qih hoc apparennu: expellente. & atrabente, Q in fpecicbus.qua: collocanrur S eftin expellente manifefhus attrahente.& ideo incocpit exporierc inteutioncs cius & dixit : Eiectio m.
Liber Septimus
À -n.&ci.& fignum eius, ol intereijens& eiectuia non eft medid;elt, jfi ciectio fiue dicas qp eft mot*ab. liquo.i.ab cijciente,aut dicas q» cft motus ab aliquo in aliquidj ab eij ienrein aliquid,f quodeft cic&tio, aut qioctq; dixeris in defcriptione *eictionis,manifeftum cft c ciiciés
in Socfta principio cum eiedo. Hie vtdi- Sedq [io etjciens feparaf ab. perdes ipie m remanet motíi,ex pea QUO ví qpeijciens non eft runc momouent tor,fed aer , qui naturaliter mouet abaere. vi éx fecum moueturcx alio,vt dicet.
SE PX in Calo&Mun. D.d Et Arractio & 4. phy. cft vna intentio, & cft Tiratio. a for. e&. te intendit declarare per hoc, qp at- , B trahenseftcum attracto.qi , cum.
2 j-e1p5- attradio fit tiratio,& rirans ficum. PROP drago, necefle eft vt antrahens fit c attraco, Et forte intendit declarare
qp tiratio eftattractio , & declarat
eftq atrahens, & attradum infi? funtrpo &tirans cum tirato. Et prima intentio eft. manifeflior . ná tirans effe c tiratoymanifeftius eft Sj attrahens effe cum atiracto:cum. multa vfr attrahere abfip co, qj tan ganuvtm: & exiftimatur virtus attradtiua in plantis, & afalibus eft talis, Er diximus q» Secunda intentio pót effe, qfi Y hoc qj attra- €lio reducafad urationem eftlaten tia. & quafi fm hanc expofitionem voluit notificare qp uratio eft deat tra£tione. Ad hocautem,quod quz riturgri plura attrahétia vür attra here fine tadu,& fine motu, dicendum eft q hzc di attractio zquiuo cc.atzractio.n.in rei veritate eít illa, án qua attrahens mouctur cum atdio & hoc.gf attractum ad ipfi non fuerit quiefcens . neceffe eft... vumors attrahentis fit velocior d
315 motus attracti. & hocinueniturin D virtutibus voluntarijs,& in non voluntarijs . & inuenitur in pluribus " 2.1&afa virutib'natoralib*,S* vitalibus.& 4. 6 pofita funt fla in mébris alali. dopis. Attraclio aüt, in qua attrahens cft quiefcens,& attra&tum motum,nó eftattractio in rci veritate.fed attra &um mouctur ex fcad attrahés,vt. perficiat fe. vtlapis moucfad infe- Tius.& ignis ad füperi*. Er frt oportet hoc intelligere de motu ferri ad magnetem,& nutrimenti ad mem bra.v.g de mora fanguinis ad fupe. riora is,& vlt nutrimentiar borum ad (üperiora corum. Sed cit E: dria interifa, illaque mouentur ad locum propriam qi illa monéturad locum fiue fucrit propinqu*, aurremotus: nutrimenta vero non mouentur ad nutriédum, nifi cum fuerintin aliqua difpofitione de nu trito.& fimiliter ferrum non moue. tur sd magnztem, nifi cum fuerit f ali ualitate de magnete. &ió quiao magnes fricaturcum alleo, amittit virtutem . nam ferrum tc non acquirit de lapide in illa difpo. fitione qualitatem;perquam inuarumeft moueri per fc ad lapidé, & hocmanifeftum efti ambra, quód attrahit palcam,quando calefit.Er- E ifte modus motionis, fi dicatur. attractio,non intendebatur ab Ariflotein hoc nomine attra&tiocum y, v s. collocetur in hisquz mouentut ex &iooc, ia fe. Dein.dicit: b Ktpioiechio cft, qua mo &c. ideft quando transferens mo- Pcitti £ uet translatum ad partem , ad quá tre» mouetur naturaliter, mouct motu ;einó cvelociori fuo motu naturali, verbi rit mox tia proie£ti lapidi: ad inferius, trislarive Bnaldiciz Ee nteefizcft v tran. cerae siatum non ceffet , &c . ideft donec li, &e. AR. adj .oonot
€ moteics naranilis facveocor. & nem non erit: ijcientiseft contra motum naturaléproiccti,non erit moe" tráflati ve. Jodor. fuo mor naturali ed contra ziusei.Vi 't quis intelligere ex i ric, &
erit,qà motus tríslari fuent veloci- *€x motu naturali , intelligatur fortor.Siigitur fuent contrarius, vinpius ueniens, addet ci. & ard it quoniam. it fori. moms e is in vtro i modo eft fortior motu expulfi: 3 & iue motus expulfi cóueniat mo-. tui expellentis, aut fit ei contrarius, & ficinrelligetur refiduum. At veroneg inter id, quod alteratur,& alterans quippiam medium eft.hoc autem manife, ftum eft ex inductione.In omni bus enim fimul eife accidit alte ransvitimum, & primum, qf alteratur, quale enim alteratur, ex coquia fenfibile eft.Senfibi^ liaautem funt, quibusdifferüc 1 corporaa feinuicem, vt graui^ tasleuitas, durities, mollities, do deecdo amcaiudo. hmi yamaritudo, humi,
ditas flccitas denfitas , rarii & horum media, fimiliter: aud & alia, quz fub fenfibus funt, quorum xc calor, & frigus, krnitas,& afperitas. hzc ení funt paffiones fubiectz qualita tishisenim differunt fenfibilia corpora, aut fecundum horum aliquid magis & min? & quia
patiuntur aliquid horum.nam E i iia rt am
lulcefcunt, aut amaricátur,aut fecundum aliquid aliud pradi, Gorum.* fimilitér &animata , Corpora,& inanimata , & ani, ule matorum partes, quacügg funt dmax. At vec eius, quod
t vero neque eius,
alteratur , & alterantis . hoc "9-528 autem manifeftum eft ex in^ du&ione. In omnibus ením cótingit fimul effe vidimum alterás,& quod alteratur fub. di&is hac enim paflióes func fubie&ze qualitacís. aut enim l^ calefactum, aut dulceícés, auc condenfatum , aut exiccatü, aut albefa&tum alterarí dici mus , fimilitercy ínanima^ tum , & animarum dicentes. & ruríus anímatorü, & quae
d fenficá i fena. e parendi iplon
Neque etiam inter alterans et alteratum efl medium.cy* hoc de 7 926lerabitur per nduflienc. inemmbw.n.alteratinibus neceffe eft M ou pofiremum alteratum,e7" primum alterans fint infimul.defum. enim alteratu non alteratur , nij quia efi fenfbde [enfant
differunt cerpora à [emi
cem, verbi gratia grauitate cole witate duritie, ey* mollitie, albeds ne,C7 igredine dulcedine ez" amari t pumiditate ey" ficci-, ae,
Liber Septimus
À tate denftáte, e7 rariuateset eis, que [ont inter ifla aper ifla. differit corpora scfibilia, aut [echó di magis £7" minu i dliquo iftors «us fecidié quod paritur uud 3fferum.cerpora cnum animata et Jimliter inanimata,et illud quod eft ex partibus animaterum ,mn anim-ttym quando calefa£la [ant wt infrigidata ant amarificata, ext dulcefatla , aut pa[fa aliqua
diélorum ,alterata [unt.
B. Cídecarauit qois motor mota
11 localigta,g fitcaufa ay noneft
lita qp gens, medium inter illud,quod mouer,& & Quilit illud quod mouefab co, vult deca gn atni rareéthocin alicrationc, à Etqa buie qualitatü attributarum alteration nali i funt prima;vt caliditas, frigidi ieidz. tashumiditas,& ficcitas, & aliz fccundz,& fünt ilz, quz fit ex iftis, Y-g.défum,& rarfi,& color,& fapor. Xuquia hoc nó apparet inductióe, nifi cóccdatur qp tilz fectidz: fiunt ex primis, dein. indu
C ion£ prime nó fiant,nifi motor
mE tan Emo b v.g.calefaciés ca. c lei incepit dicere qiio fequitex ps e d. pocfi aliquod corj P cldefct o con un: nífia délans tígatipm,hm. Juinfigidans caido, & cái infrigidari: & filrilld,ad rare. a fit, vt tangatur a ratcfaciéte, fm qj DE H -i.denfüm.n.al néin pierde aliquis dicerequnon ele cfe 268i viilludgd denfanó denfet, donec fexübil , tangafab alio déo. c Sadhucdé [EM im ion altera mifi fm qp eft (enfi nl ilej& fm qp» eft1n ca; jualitatis, Maé nd noni capo modos d ci fitin toon.
capio qualiratis cunc principii mo
316 tusciuserit aut a caliditate,auta fri D. giditave:& calidiras,& frigiditas flic rfeipia alteratióis:& alrerás necefiio eft c alteraro. D.d.Et fenfibi lia funt,&c.& intendit corpa confi- d Dficcor miliü partiü. d diz.n.iftorá fuut Perd co 1n fenfibilib" p quia; fenfus:& pri funt Fen ma (cnfibilia funt prima: qualita- übüib* p. msaChuz car : & [unt caliduas.& gna ex frigiditas,& hiiditas, ficcitas. Et, ve wee quia intédit fjllogizare pdéfum,& drias efnrari fünt qualitates, nó pofitiones, tord efle fic deum rarü funt vltimz dii quienes corporá cófimili: S diia: corporü KP ce cb(imilit funt fenfibilesergo den- dac. fubfum,S rará funt de qualitate, e & ft&tiz.Sed. tas,& leuitas unt nüeratz in Yide eppo tactu, fifrdurities, & molhes& E c. fon & filétiá in auditü, & albedo, cic & 5; & ni, Tvifu,& dulcedo, ama Metc. s. ritudof guftu.& voluit náerare cas, Vid cu. viapparcat pIductionéqnaqueq; m4... earü nó cóplef, nifi palterationé:S & leuis in alteratione alterans femp eftci ffnderas; alterato. D.d.aut fm qppanunfali- Hra&v. ex quod iftor.i.& q ofa corpora mo SuoPatrt tà n6 diuer(antnifi patiédo fm ali- Eie sed. quá iflarü qualitat: fiue corpa fue vide oppo ffítafata,autinafata. atdisit hoc fiti. 1. de corp*nó agit aliquá iftarü quahta- 4 tir tünifi qa diponitpillà. Et,cá po ism. füit grille funt driz fenfibilid S fu Fit miti Torb^s Tdigtt T hoc Meu. it. adanffm vi jiffarü qua de (£3- Rr calas ade ident Py gakides Yérigidás tágit cale- zim, (i,& ffriidatii,verificauit illud, 10tédebat declarare,& eft, qp oé lterás tágit alterati. & hoc intédcbatcá dixitzcorpa.n.afata , &c.i, Sc necefle ell vt ilh fint modi alteratio nis.quia o£ corpus afatum,aut inanimarum non dé alterari, nifi cum calcfigaut infigidanr, aut patitur j
ij fm
€ mofciosnamrili fa vocor. & fm nem non erit.
iiocisclbus modis piedi. in proiectione.n.in qua motus pro àjcientiseft contra motum naturaléproiccti,non erit mo? tráflati ve. locorfuo motu naturali ed conrra.
i ex hoc, i it, &
EAE nos tides fach eco *t motu naturali, intelligatur fortior. Si igitur fuent contrarius, vines ueniens, addet ei. bora it: t e EE motu i: H Eie monserpii cóueniat motut expellentis, aut fitei contrarius,
& fc: i reiduum.
At veroneg inter id, quod alteratur,& alterans quippiam medium efthoc aucem manife^ ftum eft ex indu&tione.In omni busenim fimul eife accidit alte ransvitimum, & primum, alteratur, quale enim alteratur, ex co,quia fenfibile eft.Senfibi, liaautem funt, quibusdifferüc.
j corpora feinuicem, vt graui^ fas eias, dures, mollities, fonus,füentium, , higre, do, dulcedo,amaritudo, humi. ditas flccitas denfitas , raritas, & horum media. fimiliter aute &alia, quz fub fenfibus (unt, quorum eft & calor, & frigus, & lenitas, X afpericas. hzc ení funt paffiones fubiectz qualira tishisenim differunt fenfibilia corpora, aut fecundum horum aliquid magis & min?, & quia
iuntur aliquid horum.nam E m pec ei oder aut fecundam diquidaliud prid (ccundum jut uk Gorum,* fidlier Ganimata , Corpora,& inanimata , & ani; le matorum partes, quzcüqy funt cnra, "At veo neque dus quod
t£ vero neque
alteratur , & alterantis . hoc 7-5. autem manifeftum eft ex ín^ du&ione. In omnibus ením cótíingít fimul effc vitíimum alters, & quod alteratur fub. dicis.hac enim paflióes func fubie&tz qualitacís. aut enim I calefactum,aut dulceícés, auc condenfatum , aut exiccatü, aut albefa&tum alterari dici, mus , flmilitercg ínanima ^ tum , & animarum dicentes. & ruríus animatorü, & quae
qd pa: fenfitiuz partes,& ipíos
(us. Neque etiam inter elterans et dtesatm ef mediam c hne de m clerabitur per vnduÀlient, Inommbw.n.alteratunibws neceffe eft M "Ww pofiremum alteratum,e7" primum alterans fint infimul.defu énims alterati mn alteratur ,mfí quia eft fenfibile.Et fenfibilia funt differunt corpora à [cimi cem, Yerbi gratia grauitate Cyl witate, duritie (7 mollitie, albeds ne, raredinelcedneer 4meritudme bumiditate e" ficci- , tam,
Liber Septimus
À tate denftate, e7' raruate,et eii, que [nnt inter ifa dper ifla differt corpora stfibilia, ant feció dii magis 7* minui aliquo ifforii ext [ecd quod patitur. aliquid Sfferum.corpera cnm animata, et
ter inanimata et illnd quod. efi ex partibus animaterum , mn anim-tym quando calefa£la funt «xt infrigidata aut amarificata, «ut dulcefatla , aut. pa[fa ali pradilorum alterata junt.
B. Cüdcdarauit qois motor motu
11 localita,g fit caufa agens, non eft medium interillud,quod mouet, &
a Quilira illud,quod moucfabeo, vult decla. xn atnii rareét hocin alterationc, à Etqa rocas, qualitati auriburarum alrerationi Fires « aliz fnt primas vt calidita?, frigidi hsicdz. tas humiditas,& ficcitas, & aliz fccundz,& fünt ilz, quz fit ex iftis,
v.g défum,& rar & color, fapor.
X.tquia hoc nó apparet inductióe,
nifi cócedarur qp titz fecdz fiunt
ex primis, deinde ponatur per inda
C &ionég prime nó fiantnifi motor
bHicvtá rangat motum, b v.g.calefaciés ca. exei led incepit dicere qdo (equifex iarnó & hoc/fi aliquod corp*cód£fet, vt con. anii déns dpa pm m qinfigdans hdo, it infrigidatü: & ilr illd, qd rare. a figido. SE rangetura rarcfaciée mgé calcfaciens.& ió di: fum... -i.denfüm.n.affert i f
€D4Óu) 5 pót aliquis dicere q non eft neceffe. fife 9 € Vrilludgd den(a6nó den(et, donec fexibdl , tangafab alio défo, « &adhucdé Ing i fum nonaleiatmiffm q et nf cap. QUA bile & fm qp eft in capfo qualitaus, oi od nonin capk eot det icim wx, — capio qualitaristunc principi mo
316 tuseiuserit anta caliditateauta fri D giditate:& caliditas,& frigiditas für Tapia alteratigis:& alterás neceffiio eftcá pon D.d.Et Enfibi m funt,&c.S intendit corpa confi: d Df cor milid partiü, d dfiz.n.iftorá funt Perd eo. an (enfibilib* p quiaq; fenfus: pri (gas Pia ma fen(ibilia (unt primz qualita- üblib* p tes achuz cari : & funt caliditas,& nq fenfrigiditas, & hüiditas& ficcitas. Et, vr vele quia intédit fjllogizare qdéfum,& drias eforarü funt qualitates, nó pofitioncs, tord. efle ficdéfum,S rarü funt vltim.e dig qualiter corporü cófimilid: S diia corporü zs ebimiliá fant fenfibilesergo den- dor fubfüm,S& rará funt de qualitate, e & firi.Sed grauis & leuitas (ant nüeratx in rideeppo Gu, & (ilr durities , & mollitics& fon", filétiG in auditi, & albedo, Al LPh- & cnigredot vifü,& dulcedo,& ama Mex.c.s. ritudot gatus E roluinierar can Vid ciu vtappatcat pf naqueq; Zima. Mein cóplef, nifi Paltrationek Prer in alteratione alterans femp eft cái ffnderaug alterato. D.d.aut fm qj panunfali- ita&v. ex quod iftord.i.& q ofa corpora mo Suopatrt t& nó diuerannifi pando fm ali- Gg, Sed quá iflarü qualitati: fiue corpa fue vide oppo fftafata,aut inafata, & dixit hoc,gy fiti 2. de
corp*nó agit aliquá iftarü qualita- AP*t!ot tünifi a eadepilas tc po pos H fuit ille funt driz fenfibilid Sc fu F-
it manifeftü Tofb*,qfn ídigét f hoc. Mes ote atianffm vnáquáq; ilfarü qua * [4r Clcsoatr i gident d E ES és & Yfrigidás tágit cale- zim, j& iftigidatii,verificauit illud, 1ndebat declarare,& eft, qp o8 lterás tágit alterar. & hoc intédcbatcü dixitzcorpa.n.afata , &c.i. & necefle eil vt ifl (int modi alteratio nis.quia oé corpus afatum,autinanimatum non dí alterari, ni(i cum.
calcfiaut infrigidatur , aut patitur, RR dj fm
Te. Sip
G fm aliquam iftarü qualita quas numserimus priorum &aíbili Atqueetiam ipfi fenfusalte, rantur:patiuntur enim.actus e^ nim ipforum motuseít percer pus,patientealiquid fenfu , Se, cundum quz igitur inanimata alterantur, & animata,fecundü hacomniaalterantur, fecundü autem,quaz animata alterátur, fecundum ea non alterátur ina nimata.fecundum enim fenfus, onalterantur;& latet inanima H tacum alterantur, nihil autem prohibet & latere animata, cü alterantur, quando non fecun^ dum fenfus accidit ipfis altera, tio, Si igitur fenfibiles quidem paffiones funt: per hasautem al ope kuod iam manifeftum. quód patiens, & paffio funt fimul,& inter hzc medium ni^ hil eft, huic enim aereftconti^ nuus , aeriautem coniungitur corpus, & fuperficies quide ad Jumenjlumen autem ad vifum, fimiliter autem & auditus, & odoratus ad mouens ipíos pri» snum.eodem auté modo fimul & guftus,& fapor eft, Alterantur enim quodam modo & fenfus: fenfus enim. fecundum actum motus bi per corpus, patíente aliquí ipfo fenfu. fecundum quac que ígitur inanimatum alte ratur,& animatum: fecundü quaecunque vero animatum non fccüdum cadem omnia
inanimatum.non ertim alte, rantur fecundum fenfus. &
re; non fecüdum fen fusalterado fiat Si igitur alce ratur íd,quod alteratura fen fibilibus, ín omnibus his ma nifeftum,quod fimul eft vici mum alterans , & primum, quod alteratur.huic ením co tínuus eft aer, aeri vero cor^ pus. rurfus autem color qui. dem lumini, lumen vero ví fui. eodem autem modo & audítus,&odoratus.primum enim moués ad id, mo ueturer.& iguítu Iter.
fimul enim cum guítu Gapor.
mr igfetim [fie alterztur,
quia patiuntur: aIo emm eorum. e motui. Et omne, [ecidum quod. «lterantur inamimuta,per illnd ez alterantur animata. [ed mn per e£ 3nd. per quod. data alterantur,al terantur inantmata mn enim a]... terantur per fenfu. €7* cii accidet etiam Vt alteratio ilsrum fit fne. emfibilibus nen perespiemae alte-
inpia id func forme erunt [enfibiles,
e mediatibw ferma Ks alteratie.ergo manfeffi ejf quod facies firne, cz" patiens infoul funt,
Liber Septimus 317
| A efi cntinuum , Cr corpo eft con- ! sunéInm aeri.et faperficies fequ- D or lumew,et lumen Wan. 77 fe ! vunds bunc modum Vt auditus, et ,! vlfatfus (équuttr primimterz. Doo epfente gulam: Cr gufm. 1 12 — Cumdedarauitg in oIbus alterationibus apparet,cp inter alterás, ! &alteratum non eff medi, &exi- ! fliratur qp fenfus patiuntur quoj dammodo. fenfibilium , i alterant eos, vult declarare in iílis eti» ncocfle eft vcalterans,& alte. i p ratü prim fint imul,& dixit:Etip Iia süct fi ét Enfas alterantur.i& in fentfibi Tvituxibus libus. yi aliqua alteratio AM juodá; . D.d.quia patiuntur. 1 Dre 2 is acto corum cft eoru moaí.c j. uerinon mouere, & pati, non age- $219. re.fünt.n.de virtutibus paffiuis, n : oid a&iuis. Eccum narrauit pin Íenfi AuicAle, bus inuenitur modus alterations
&c. alius à mó alterationis, (eftin ij Y fis fenfibilibus, cd ifta alteratio fit. ralis, & illa fpiritualis, vt deprio, hoc claratá eft in libro de Anima, nardde de pouitqy res anmatg alterantp duas eji. 17 alterationes infimul, (.fpiritualem, V7. exillenemin fenfibus, & corporalem exiftenté in fenfibilibus. inani mata ait non alterant, nifi altero tantfi. Et dixit: Ecomne,fm Quod alerátur, &c.i.& ck f hoccft. "qf animata alteran( p feníus , & p non fenfus : inanimata aüt alteran. tur per nó fenfus tf, cá n6 habe&t fenías . D.d.& cum accidet &.t.&,, cum accidet animatis alterari finc.
poss tunc alterano non cój def neq; percipietar, q
dum franilrhta non compiehéd(t hoc. n6 éits gh alierant fm fn-
fus: qfn tunc comprebendemussL D sratonem, D.d. Ét, cum paffiones fedus um paffiones [9 lt fenfus, & media, 4 funt feer
fus, & qualitates fenfibiles, tc qua. lirates erunt fenfibiles, i.comprehé fibilesà fenfü.Er intendebat p hoc, [7 communisé neceffaria in hoc, p fenfus comprehendat. fenfibilia : fed in omni paffione declaratum eft y alteranseft cá alterato:ergo necefle eft vt paffio fenfu fit hmói qp inter eos , & inter poflremum agens nó fit mediü , &
'alterísin eis fit cum alterato. D.
& mediantibus formis, &c.i.& me- B. diftibus qualitatibus fenfibilibus, & exiftentibusin corpore, qd fequi. tur fenfüs,alterabunt fenfus. Er, ci declarauit hic fermonéd.ergo ma. nifeftum, Aci trim per faciés paffioné, jue eft in corpo Te tan) einfiramenid fe pe » paffioné exi inftruméto.D.d.aer.n.cft &c.i. & non debetaliquis dubitare de fenfibus, qui mouen( à fenfibili bus de remoto , vt in vifu color.n. mouet aeré, & aer mouet fenfum : aer.n.continuus eft cá fenfu, & cor fenfibile coniunctá eft c aere. F d. & fapficies, &c.i.& fuperficies, in qua eft color, tangit corpus illuminatum, f.aerem luminatum , & aer illuminatus tangit vifum. & ac cepit hic lumen loco illuminati. & intendit per luminarum diaphand in actu. non illuminatá ex fc.D.d. & fm hunc modá é&c.i.& intendit per primfi motoréf auditu, mo tumqui eft in aere, qui percutit c cauf auris.in olfa&u vero eft odor iÉs ad nares. D.d.& fil, &ci. & ita eft dc fenfibus.quorá fentibi
G lia funt feparata, ficut de fenfibus, quorá fenfibilia funt rangentia.v. grain guíu , & tactu . in fenfibus nim quorum inftrumenta tan — [^ nie q »noneft dubiem in
ic ficut eft 1n eis, qui. funt fepara. tià fenfibilibus. Eum declarauit qpTter motoré, & motum pümum in alteratione non eit lí , neq; in ipfis fenfibus , (i vocatur alteratio, incaryit declarare hoc in augmento, & dixit,
Similiter aüt & ininanima, tis& infenfibilibus.etid,quod augetur &t,& augens.appofitio .nqugdáeít Augmentatio.qua re fimul (unt & quod augetur, & augés. & Diminutio quoq. dimirutionis autem ci eftabla tz1Msni tio jd. t Manifeftum eftigi, feti £igf tur cpinter mouens vltimum,
Sir & quod mouetur primá nihil tur& mo eft in medio confiftens ei
u&primd Qd mouet,et eius,quod mou: Er 3 Similiter auté & inanima, post tis, & in infenfibilibus. Qua, Te.sip. re nihil erit ínter id quodal teratur,& alterans,nequeíd, quodaugetur,& augens. au, Igecn primü augens, cüadij. citur, vt vnum fiat tocum:et rurfum decrefcit decreícens , abeunte aliquo eíus, q; decre fcit. necefI: igitur connuü e& & augens,& decreícens:coti nuorum aüt nihil e(t mediü. MManifeftü igitur cpinter id , qf! mouetur, & mouens pri. mum, vltimum adid , qd fnouctur,nullum cft mediü .
xt militer eft de. x pn efl de augente, c7 E am ditus. c7* fic augmentans, C7" an- 'afii erunt fomul.es* fimila-
ter Diminutio eft fabtratlio. M
mifeflum efl igitur , quod mter pol
ffremum motum, e7" primum mo
Part 76
torem non eil aliud medium .
Etfimilier declarabiturqpintet augmentans, & augmentatum nó
eft medium. Augmentá.n.cít addi
tio augmentati, fed interillud,, cui.
additur,& illud, quod addit, r.ó eft
medium. &hoc manifeftá eft. vn- I,
denecefic eft q augmétans , & au-
gmétatü fint infimul , & fif de di-
minutióc.Diminutio.n.cít fübtra-
€io diminuti:& fubzra&ü ncceflanocitcü in illo quo füburahiCD. d.Manife(tü eft igi qp inter, &.& vocatipfum, pnmum motorem,i. quia mouet (ine medio , non cuia. eft primus naturaliter. Sin quibufdam libris dicit, Manifeftü cit igitur gp inter poftremum mororcin,
& primum morum,non aliquid eft
omnino, & intendit q inter primá
motum à motore, & illud non eft
aliquid : fiue motor fuerit primis, M
aut pofiremus, fcilicet p primum
motum abaliquo motore mouetur fm tactum.
Quodea, que patiuntur a fénfbilibwe pa. Minmuur, curs pris fue probatione acce pum fueru: quodi im parte anima fen fit.naelaleratio in dljs antem mim-
p |
. Ca. n Vodauté ea, Q alteran£,
& omnia á fenfibilibus ^lteran£, & fotühorü al ... MEratioe,dfmicdür pa tiabius , ex his colyderabim, Qa
Liber Septimus 318 À Qsmion Autem emne, in hoc genere, & rebus, quz recilteratur alteratur à enfbilibe Piuntper (e iftas qualitates, €7' quod dlteratis efl iflerum e- — Aliorüi.n.maxime vtiqy quis. lorum, ilerum, querecipunt. €xiftimabit í figuris S formis, pálionem diff etur eb & habitus, & inhorum remo^ md nar alinm. ^ tionibus, &acceptionibus alte
34 Inoxvpit hic perfcrutari de hoc? Q motus pa ies eft de fdicamento qualitarisin genere qualita. tis pafiue Ad. Qi aucem o&quod alueratur, &c.i.qi aitomne,quod mouet motu alteratiuo , moucfin
p Eat oliblit i tngibilibu, autin
re,aut in colore, Et con- min
rationem effe . vt.n. eifealtera^ tio, Non eftaütnegiin his, íed fiunt,cü quedáalterantur, hzc, mam denfataaut rarefacta, aut calefacta,autfrigefacta materia: alteratio aüt nó cft.id.n.ex quo forma ftatug eft; nó dicimus for.
id,ex quo figura p; midiseh aule, fed deno P nanteshoc quide neum,illud vero*careü, aliud aütligneü, , |. hoccine, quod alteratur dici» rum.
Documé- fj lum eft vtr ifle motus in- "2. — ueniaturinolbusfenfibilibus, aut inquibufdá , Et eft manifeftum ÁMta alteratio inuenifin prima con-
tranetated eft in tactu, (calidi , & jdi,& fici , & humidi. & lt vr incontrarijs fequentibus ifta , v.g. duritiemollitie. fed ci primo & inprimis qualibus in iltisau£ fecundo,& mediantibus primis, Et. fimiliter in guftu. In fonisauté vidcf qalteranio de graui in leue cft. mó cquiuoco cíi illis : cá fonus fit. atfio facta1n acrcà cor c Porá. In olfachibus vero qualitates
anite fant : cd cBeraria latét MOS" inis ri didtum eft inlibro deAfa.
Etcum ita fit, cum d. alirranturá fenfibilibusintcligendá eft ab ofbus fenfibilibus, ft intellexerimus vltaré-(in ar, excipiem* (onos.D. d.& qalteraio elt i folorum. i &manifeílum etg motus alterationis eft ilius generis trt de fdi camento qualitaus. D.d. & corü, d recipiunt iftas qualitatzsab alijs p Íe,non per accidens.q.d.q ifte motusatuibuitur qualitanbus, 4 funt
mus.zs.n.humidü e dicimus, autcalidum,aut durü , & nó fo lum fic, ed & ipfum humidü, & calidum s, zquiuoce dicen^ tescum pasflone materià , og igitur ex quoquideforma, gura, & quod factum eft equi uoce nondr cum figuris, d ex illo funt : quodautem alteratur cum pasfionibus atquiuoce di^ citur: manifeftum eít cpin folis E fenfibilibus alteratio eft, Dicam igitur de alreratioe, quad proprie videtur e£tter alias qualitates in figuris, c7" fermi , C" rfliti eu , C denudat Et on £t funt in ifle , fed ifla fiunt, iqua alterantur , quandomateria denfatur, c7" rarefit , € calefit aut infrigidatwr: alterdtio yero mu.queniam id, ex quo tt
G fer firma del sen dicimwe ipfam
am, ned, illnd , ex qm fit
A dfefipwa, Jed denminantur.
gumina , Yt dicimm inilo , quod. &
eft cupreum , in boc et cereum , piden 3n dlreratove edic iPad dicm " ird 1 €j » 4M €i tantum , fed dicum quod bumidum, qubd calidum efl cuprii.
Y et funt communia in nemine pro-.
finem . Ck sgitur iudex fermaant, tgwra fati, no b, CHHIPMICALIICPS 3 pWIBE C». firi, cx qubw a f d eratum aut£ conuemt im ingrid enm pafttonsbus , ex quibus eratur : manifeflnm efi quid in.
Cum voluit declarare 9 tranfmutatioque dr alteratio, non inue T nirurde generibus quiam qua
tuor,nifi in genere fenfibilium : &, fi quisvidebiteam effe n alio gene 1e, dignius eft vt (itin genere quali tatis exiftentisin quantitate, & in formis, que funtin animáro, fm q» eft animatum: incopit declarare hoc hic,q nó inuenifin iftis generibus. ex quo apparebit qj, cum in. iftis nó inueniaturquám magisin exteris generibus qualitatis , n5 invenit, & d. Dicamusigiur dealtera. tione,&c.i.qfh,fi tranfinutatio que dt alteratio fueritin alio genere f-
pter boc quod materia ei
3doli aut. figa lei diis di.
ter genus qualita paffiuarfi,exi- fü rum df 1pfam efie in figuris, que füntin qualratis, qua in quantitate, fm o» eft quanditas in omis Ie füntin anima, animar, qd£ aliud genus.D.d. & vefüt,& denudari. c dt ahquid por &qn ea. Et ntédebat decarare motus alteratióis;fi exiftimaf'efle in iftis rebusxiftimaf apud gencrationé,Sc. Corruptioriem arf, non qf funt fi xz. Etcum declarauit q nullusexi flimat alterationéeffein. lique nerequalitatis, nifi fit J iftis E L incorpit '€p non inuenitur. inifüsduobus,& d. (ed ifta üt, alterantur aliqua.i. & in iftis duobus generibus non inuemituralteratio. fed itio rerum exiflentium in ifbis duobus generibus fe- Eois alterationé : nó qui lteratio exiflit in eis, cut Trebus, que alterantin rei veritate . Et hoc. intédebat, cum d. fed ifta fiunt,&c. i.fedifte qualitacesfiunt,qi alteríturillz,quz fantqualicates alterabilesin rei veritate.D.narrauit qo accidit hoc,& d. qfi materia denfatur,&c.i.& ioformarum,& ME figurarum fcquitur alterationé ma. terig,aut qr conden fatur, & rarefit. fm dic£tesg raritas, & défitas funt. caufz generationis: & corrupnóis, aut qf calcfit, aut infrigidatur, fm. ge verum in fc.itz, vt mihi videtur,eft intelligendusifte locus. den fitas.n. & rantas funt apud rerum. qualitates fequentes calidum, & fri idum . Denfitas.n.nil alud eft;jni Dé&as& tranfmutatio alicuius ad mino- raritasséc Tem magnitudinem , & Raritasad Ypalienes maiorem. Antiqui yero sri Q tigidá itas
Liber Septimus
A denfitateftcÉftsiio pororum cor. Sape pum. » &ráritasexpanfio,& qp hg me uc finr canfe generarionis cor cirea reponi 4 generatio apud
pepe hoch [ores Te aces ied zou epe: Ldnorlnte gene- gene- £ quuR minis &cerapifis m geb. Sic. Ced pü Id saco ven poni
dg suem ó figuraruin,& form e deeerer am iie e
MS qua cuponon dar
B nemen,neq, li
dtm eieD A erq [uo fit fipint po fc ig
-— ameet datignt . P D.d ed denomináf &c.i-forme/lize cet nb norhinenfà nofe materie t
denominan£ v; di df idolum eft
fai E E — 4 imn
Iw vrslsnier lii prensa P c 1eratá vero &c.i.illud ac, qd recipi alerstionf,nominafànomme fjj, a Sufcl & ciusin qd áltera£ vt c df qj pole. ql desea cali sutad bi aeacchte, calidum,aut fngidá : ficurfub cuprum, gd alterafad aliquá figuecipieus ram, nó dt illa figura.v.g.vtcuprt Maa mpa fit triangulus. D.d. alterarum vero exíue ix. dEillud.i. qfü (übie&t alterationis ma.idé:. denominat à qualit eftinalte Ph. 61. ranbe-dicimus.n. Dp humi- rat Mc düintndédo fubi ita- &crde U5& humiduatis Etc d.hoc dein aa.c&. dededitcám, & d.& (antcommu-
eosfit fü
igno hocnomen pie mas b
319 nia nomfe, &c.i.& fübie&t, & ac- D Cidenscommunicant in eodem no mine.quia fübiedum nó exità fua (abflantia exiftente accidente ficut
D. induxit pechos edi Som Cumigimrillud exquofitorma, &c.& itio Me remoniseit in jue reci- Hackonns aon comandi tin nomine in rebus alteratis : fed alteennemi communicant i comine
lue reergoYaq E
Amplius, etaliter fÍcóuenies eft.dicere.n. hominem alteratii effe aut domum,quz accepit fi nem ridiculum eft, fi i perfectio^ tuu, 1iem aut domus parietem , aut
"dixerimus alteratio
nemefíe,&, cüi parictibusclau^
ditur dortius, aut tegula tegi, tut, alterari domum,
Et cantingit etiam snepinabimam. [ise leere enim eminens alterari,et demum alterari, cum.
tur; perficitur, efl deri. F s fi dixerimm
puri onmi 5 quecit wind recum tegulis , C7 facere t
lhen,eft alteratio dicemm Mn domus eft cooperta Cr" fuerint teule , quod alteratur .
aram gene inquo dedá 1€
noneft deeiae scq. quis |uis pofuerit » generatio figurarum eft alteratio ,
Guunged poner g geo
€ fubfiftia £ alteratio.
M évaldeum. probabile.& fimili intetilla 6: qfi fbiectum in eis non et idé de. principio generationis ad finem:& 3dco generatum non nominaturà omine fübiecti. Quia igiruriá ap. paniitez preditto fermone qj figu- Tz in hoc funt fimiles formis tubftanrialibus& qpidé cótingitin eis, áncarpit declarare qd accidit de ino pinabile, fi dixerimus qp figure, dá
eranGalterantur,& dixit:Et cótingitét mopinabile,&c.i,& dicens €p feneratio figurart eft alteratio,
Coionptei magnum inopinab , cti genera-
H &cftáicerein homine.
tür,g alterat & fimiliterin domo, cóucniuntcnim in hoc fübied eorü nó eft id de principio motus vfo; ad finé.Induxit auté illud inoinabile,& d.qn fi dixerimuscp paio domus '&c.i. qis impolecít dicere dom alterari cá generatur: nifi dicamus q domus,d iam perfe a eft, qd declarat elt ipfam eflc. fubftannam , vt te&tum,& tegula, eftex genere. qualis ad diatalteratio.i.qin, fi dixerimus qp perfe« €tio domusque eft ligna,& regule, tunc poflumus dicere qp generatio 1 domuseft alteratio. Etexiftimatur.
Dubium. qs hoc fermonc deilruxitantcce.
ns. od apparct ex hoc, qi inteudebat. fed hoc nó dicitur in domo,
f fua generatio perficit. ergo neduros irm codligenert ied t hoc verum eit in coníccutione conuertibili ficut in ifta. Ná,cü pofüerimusq illud, qd generaturalte ratur, fequitur vt itum fitin. «apitulo alterationis, Et, fimiliter. «um pofüerimus quod generatum eftin capitulo aiterationis fequitur vt generado fit alteratio.
Manifeftum auteni eft qp alte X fationon eftinfjs quz fitmt.ne queenim in habitibus.habitus «n. virtutes & vitia funt,virtas aüitomnis, X vitiutn eórum , á ad aliquid , ficut fanitas quide calidorum,& fri$idorum com menfuratio quedam eft,aut co^ rum,qua funtintra, aut ad có tinens.fimiliter aucé & pulchri tudo,X robur eorum funtquae. adaliquid funt. difpónes cnim quadam eius, qd praftantisfL mum ft, ad optimü funt, dico T autépftantisfimG, quod confer uat, & difponitcircanaturam, Qin ergo virtutes quide, & vi^ tia funt ad afiquid : hacc aíit ne^ quegenerationcs furit, neqsip, forü eft generatio, negy oíno al, tertio: manifeftum eft qp nó & oino ip(a alteratio circa habit?,
Declaretwn eff igitur quod 4d teratio non eft in eo, quod gener" fur.quoniam nea m fermus.firma. nunt virtutes amt ritia.ey" vim fs, vitium fant de capitulore M lationis . quensadmoda [anitas eff de aliqua temperátia exvebws ca. lids ,ev frigidis, ant intrinfeeo , aut in reffetin aeris contmentis . € fimiliter pulcbritude etiam , €7 fortitude [int de capitula rela tionis . funt enim difofitiones an& malium í refpe£in mobili ftimi ans malium. et dico laudabilifüimans difpofitunem, 1lam, que eft natu TIS pura.Et Wr Virtutes,et. v
A tia [ant de capitulo ad aliowid: et ila, [int de capirulo ad dliquid, n babent generatione, nt, Yni-. wer [aliter alteratint : manfeffii &, quad alteratio nà efi in formis .
17. Cum declarauit qf genere qualitatis, quz cft in quantitate, non eft alteratio, inca pit etiá declarare. hocinalio genere predicamén qua. litatis. in formis, quz funt manimua,& in animato. & incorpitá forfnis, qu: funt in corpore, & dixit : Declaratum cít igitur qp alteratio ,
B &c.ideft scum dedaratum fitpal teratio non eft in eo, quod generaurncg; in co, qd cft de gencre gencraci.de. formarum , mafiifeftum eft q nó cft etiam in formis,qux funt in animato.& narrauit hoc & d.formz.n.fünt virtutes, dut vitia f.qin omnequod attribui. tur corpori ammalium, efl aut virtusaut vitium, f.aut virtus corpora lis, vt pulchritudo, & fortitudo, aut vitium,vt turpitudo. Deinde pofuit. aliam propónem,& eft p viitutes, & vitia funt relatiua. Et, quia hoc
c inquibufdam manifefüiuscft, g in in quibufdam,inccrpitexemplilica rede apparendbus » vt declararetil laquzlatent,& d.quemadmodum
fanitas, &c. idcft & quemadmodü manikftü eft cp fanitas cft aliqua. temperantia , ideft mediocritas inter res calidas, frigidas, aut in cóplexionibus corporis & membrorum, aut in rebus cótinentibus cor
in refpectu corporis : medium Dem eum dr rejedin Fs
exttemorum. fimiliter apparet hoc in fortirudine,& pulchritudine, qi funt relatiua, Et,cum dedarauit
. Septimus 310 fortitudo, £ pulchrirudo funt ficut D fanitas incapit diccre illud, in quo conueniunt, ex quo cerüificatur ca effc relatiua & dixit : funt.n.difp finoncs,&c.i.& pulchriudo,& forticudo funt in capitulo ad aliquid, ficutin fanitate: quia pulchritudo, & fortitudo, & alix fermz corpora. les fimiles his funt ditpofitiócs laudabilesin auumalibus,que non intelhguntur, nifi in refpc&tu laudabiliflme difpofitionis/-1n refpcctu. animalis nobiliflima: compofitiouis: &omne, qi intelhgitur in refpcctu alteriuscft ad aliquid ncccf-
io . Difpofitio.n. laudabiliffima E animal vtin omnibus difpofi. tionibus fuis fit fecundum curfum. naturz : & pulchritudo in aliquo animalicft. lifpotor forma ctcaturi, confyderata fm difpofitioné, quam babct in creatione rcfpcctu nobilifimi animalid in illa fpecic : &cftillud , quod in omnibus fuis difpofitionibus cft fm curfum naturc. & fimilircr fortitudo eft difp fm curfum nature ciusin potétia Etg fortitudo cft ad aliquid mans. ftum cíft.n6.1.di, nifin refpcctu. dcbilitaus. & fil eft dc pulchritudi ne,cum dicatur in rcfpc&u turpitu F dinis.cll.n. vit proportio nter mébra media,& cxtrema. Et,cü declarauit qp ille forme füntad aliquid, dixit: Et,cum virtutes &c.i.&.cum fit declaratum qp formz,& virtutes corporales funt ad aliquid: & fit de.
claratum in Quinto illius hbri T.cío.
jn prazdicamento ad aliquid nó cl ratio,ncq, tranfmutatio, neg, alteratio: manifeftum eft,quod (equitur in prima figura, q in formis corporalibus,& inanumatis,nó eft alteratio.
€ Negigif, cirea afe vittutes É vitia Virtus.o.] À eft. vnumquodq..n, tunc maxi sme perfectum ít, cum adeptü eft propriam virtutem,et maxi snefm naturá. vtcirculus tunc snaximc fm naturà eft,cum ma ximecirculus eft, Vidiü aüt cor ruptio horum, remotio eft Ies ét in'virtutibiu , C W-. fys ima. irte enum e[t aliua pefetlo. pne rerum tunc eft perfetu inslla bera proprie, in H uaperuenit ad yirtuté propria ,
et erit in fine difp;fitiois naturalundi an difpofitione naturals ,cum erit. eia fcr an aaemdi frat er feparatur ab illa.
38 Cumdeclarauitg alteratio non eftin gencre qualitadis, quz eft in quantitatejin co qp eft quátitas,ineapit declarare hocin formisanimadis,& inco-pitf hoc à virtutibus moralibus ants à comprehéfiuis, &d. Neq; in virtutibus, & vitijs
Y anime. D.induxit fignum füp &d. Virtus.n.eftaliqua pfetio.i.& in perfectione n6 cft motus alterationis: ergoin virtute nó eft altera. tio.cli generano cius non fit alterauo. Et cum pofuit q vires fune pfectio,& ftédit declarare qo pfectio nóéalteratio fcorpitdedarare, 1E, pquá declaratur hoo & eft p. fe&1o non eft diuifibihs : alteratio alíceftin re diuifibili fm.magis, &
eft perfecta, i x Qdi peruenit, &c.i.i pereo dt indi
uifibilis. qf aliquid non fit perfe Qum nifiin empore,in quo per. uenitad jonem. & caufain Tercó €T hock tempus eft idiuifibile , FI p:
uia eft finis rei naturalis: & finis df eftindiuifibilis. D.d.& erit in ine HE 3» Tei naturalis.i & enseritin coin fi- ^ *' ne rei naturalis , & cum hora, in
jua inuenitur io,eft indiuifi
ilis, & eft q omnis motuscftindiuiGbili manit(hum cit
lteratio non eft in -L
Eun fuit. pelo cftin ine reindnrdlis E qp finis rc naturaliseft indurfibilisiinocpit demá. flrare hocin circu o, cíí hoc manifeft (itin co. (qi eft pfe&io indivifibilis, non,n. eft circulus magis Q circulus. & d. quemadmodá árculus &c.i.& jo rerü naturalium eft indiuifibilisqua füntI fi-ne, nonante: ficut eft difpá in circulo qffi perfectio ci* eft, qi fuerir. 1fine.nó.n.E circul* ante fin£. Sq. d. & perfechones (untindiuifibiles, quia pfectióes fuut fimiles pfectio-
hoc, nicirculi, quéadmodti circulus nó
eft circulus ante finéfilt eft in alijs pfectióibus, Et,cü declarauitq»vittus eft indiuifibilis; declarauithoc. Étin vitio& d. Vini aüt, &c.i.& viti eft feparatio , & rpmotio ab illo TES indiuifibliscergo & iflat oct err abeo maxime cft indiuifbile:&chc eis, dhfic non eft medium inter virtubem , &. medium, vinum, motus autem eft in eis, in- Pire
s. phecb, inus, vt didt efti Quinto demo. ter quz cft medium, vt declaratum, 10. t£ non inuenit, niin rebusdi. eftin Quinto. & torum hoc ineelvibus Ecd.q& nequgq, test led efte fuis verbis postali
Vir. manifeftü
Liber Septimus
À Fitigitur cfíalteratur quip. pii, & acceptio virtutis & vitlj abiectio: alteratio tfi horü neu^ trum eft, Qgaüs altere£ aligd
. virtus.n.autim^
ilitas quzdá eft, aut fic, vitium auté paffluü, autcontraria pasflo virtuti, Et in nerd ec in voluptati IS. ac pumier quus: actum vo
luptaseít, aut per memoriam ,
sut per fpem Siigirur $maók,
feníus caufa eft: fi autem p me
B mnoriam, aut per fpem, ab ipfo
eft.autenim milia pal fumus
iui reminil luptatis, Pedents patiemur fperátib?, Et dinunutio à virtute, et desudatio à vitse fint, quando alquid alteratur. fed neutri efl alte Tatio, Et fignum eiu qubd aliqua.
alteratur manifeffi c virtw.n.eft Po
«ut treceptibilitas paffiorii,aut e. Greed mel viti t ef receptio paflienun cotrari medo fs, quo Virtus recepit eat.Et vniwer] laer accidit od "virt mo ralis fit in modu wluptatu, et tri füitie. voluptas emm aut eft atu, «4u£ per rememorationem, qnt [De.. ius autem , quod efi acu ,ca efl
fenfu iud autem quad ef perre. ad
Part 77
suemerationz, ant per [pemm,erit fe. eundi bec ."voluptas.n accidit nolis, aut per rememoratian£ eus ,
pabuimus ex ea , aut per [pé
ad ilud , qud babindam c
31r Cum declarauit qj in qualitate , D queeftin quátitate,non eftaltera- to gp itio eius fequif altera. tion&& it, qr in virturibus anime non cft alteratio, vult declarare q fequunfalterationé. qd non. fecitin formis corporalibus: quia. manifeftum efteas fequi alterationem.Etd.Et diminutio , &c.i.& vitid & virtus fit à rebus alteratiuis: fed fa&io carü T fe nó eft alteratio, cum fint indiuifibiles, vt declarari eft. D. induxit fignum fup hoc, $c d.-Etfignumgp aim jua alterant za nifeftü eft,quorá alierationé fequitur factio virtutum, vitiorfi. Vir- E tus.n.aut eft prohibitio vitiofi à resie paffioná corporalium , aut receptio paffionum mó termi nato:& qüocunq fuerit accedet . vt fequant paffionem. Si aüt. (t Meis palfione, ficuteft verum , manifeftum cft, qf fequuntur me dium in paffione.ipfa.n.paffio corralis erit p alterationé immo eft
1pfa alteratio. & fimiliter fi fegf im. paffibilitaté, prohibitio. n.à pe ne praua crit p paffionem.
illi paffioni prauc.Et, cum d. virtus fequitur alterationé, cum fequi F tur é, & paffio eft alteratio, d.hocétin viuo, & d. vitium auté eft, &c.i.viium autem fequitreceptioné paffionii,que funt contrarig ibus, quas fequunf virtutes.
Scd queritur qtio df virtus equi Publam.
laudabilem, & vidum i£illaudabilem, & paffio lau. dabilis,& illaudabilis fequun£ virtutem,& vitium. Virtus.n.eft habitus, per qué amr paffionem laudabilem,& Vitium eft habitus, per atur paffionem illauda-
uem. Mczn. Ad hoc ait dicendum et Solutio.
Phy.cücó.Aucr, $$. i
€ ifti doo habitusacquirunt'confuc-
tudine um Ladabiit »aut
illaudal lium enge exiftentia cor jurtur
m Lem
q virus, & vitium fequuntur paffioné, &cft. n£à declarat gy.
paffio eft alteratio : fe-
quitur ex hoc, qp virtus, & vitium fe quunéalterationem. D.d.Et vit accidit,&c.i, & virtus moralis eft f vo luptabili, & contriftabili Cin drendo voluptabile, S fugiédo cótriftabile fm rtet& qü & bete gero qui paffioné.ná querere voluptabi le, &fugere contillabile fequunf Qarfione . Et fylls componitur fic. 'irtus inuenitur in contriftabili, & ioluptabili :& hir ic vo-
i juuntur né:
viis fequitur pasfioné . Et. fim] ter declarabitur per hunc fylfm in vitio. Et, quia voluptabile aliud eft 3n przterito,& aliud in futuro, declarauit hoc, Sd.voluptas.n.auté jn actu. &c.& intendit per a&i em. pus prefens, & per rememorationé preteritum, & per fp£ futur. Et, ga vnufqui&q iftorum tri modorum voluptatis proprius eft alicui virtu- I di virtutum afe d.Eius vero, quc eft actu, caufa eft fenfus.i.voluptatis .n.que eft in actu,cá eft, quia compreheaditfenfu, qui eft in atu. eius, (cft per fpé, caufa cft fenfus, fed de fenfu, qui eft in potétia, ille, qui iá exuit in a&um propri , eft virtuti rememoratiue, & ille ,qui fu. turuseft imaginatioe. delcctamur n.p rememorarion&gf imaginati fumusillud rememoratá , quafi i exiffetin a&i. & frfr eft de ito. efaigitur pédentá fenfu .& 6 d.vo luptasn.accidit nobis,&c. Et quafi
intendebat pec hoe cBfrmareg vo E. luptas fità pafióc d fità. ili, &cquia voluptatio cft p fpati,& il Hdsd dam cf póchic fieri* oj *a1.98 iui volu] juicur. à falbliqiu "ec vola fit paffio, aut puente HIS fità "i pe ili Pd it itum nes Ita Meum fuit. ipio D fuuro c ente pod ad; ilisT por tia, & in acu, (egt cá nctrio paílio, At vero neg in intellectiua partcanime eftalteratio. ciens L n. maxime corü , quac ad aliad dicitur. Hoc autem mani: eft Secundum.n, nullam poten. tiam motis fit in nobisfcientia, fed,cum extiteritaliquid. ex ea -n.qug eft fm partem experien^ tia, vm accipimus fcíam. Ne^ quias actus generatio eft: rri quis & refpectionem,et rait gíiatióes dicat.tale.n.eft actus, Qua aut£d principio acceptio fciétiz nec ít generatio, necal^ teratio.nam,quia quietaeft, re^ fidetqyanima,(ciensfit ,& pru, M dés, Vtigitur,negpcü dormies excitatus eftaliquis, auc ebrius effe defijt aut azgrotás reualuis, factus eft íciens, quamuis prius. non poterat vti, & fm (cictiaa agere , fed abeunte perturbatio ne, & ad tranquillitate venier, tementejinerat potentia ad (cf, vfum fic vtíqy hmóialiquid fit id,qd eftá principiojin ícientig €xiftentia.perturbationis enim quics queda eft, &. vréquillw. icq
Liber Septimus
^ Negiigitur pueri poffunt quid difcere , nep iudicarefenflbus, fimiliter atq; feniores. multa.n. pturbatio circa ipfos fit,& mo. tus. Sedanturautem,& deflnüt perturbari, aliq quidem na^ tura, aliqfi vero ab alijs. vtrif^ que autem his alterari aliquid accidit, ficuti cum excitarur, et fit vigilansad acum. Manife^ ftü eft igitur qp alteradio in fenfi bilibus eft, & in fenfibili parte animz, inalia autem nulla.nifi fecundum accidens,
BO onegum parte difnguentede «nima eft alteratio, cogmo[cent.n. dignius dicetur de capitulo ad «li quid.Et boc manifeftum eft. Quosuam cegnitio mn efl in cogroféen testa quod aliqua petentia emnio meucatur , fed cum aliquid fue. rit . quantam ex experientia veri particularium cóparamus cognitionem vniser[alem.N ea intelle-. Gui ef etiam generatio: ifi quis dicat quod videre etiam,e7" [enti re eff generatio : «7 quod tale eft sntelbgere : ey" acquirere cognidienem in principio nen eff genera fio,nt alteratio.bomo.n fit fees, € intelligens, quádo anima eins quif, firmatur Quemadmo dum igitur bo, quando pet t 4 [ómne , aut quando is Jafur, aut. 'WiE infirmus non. dicitur M pure licet prius no babebat petttiam Vrendi [cien
3211 Haynes eperandi ea , donde oft. D quam recefit illa conturbatu cz" quiefcit sntellelus , inuemtur n toifla potentia, que fit , ita eft im ev , qued imwenitur 1n principe sn difjefitione cognitionis.cogmutie.n. eff quies, eo refleudes. Nea puers. et poffunt addi[cere uut communi eazeim fenfibus, ficut plurium anerum.n&m centurbatio , C7 mefn5 inn pueris ef multa.Et ifla cem urbatio re£lificatur , C7 ce[fat , quadam à natura C7" quadam in alis rebus vt à difeplina,er" à fü milibus . et in ti dabas neceffe eff ve aliqud alteretur , ficut el difpofitio eius , qué expergefit à fomno, et eft fómnus apud aéfum. Manifeflum efl igitur quod alteratio eft in fenfibilibus,er" mpar te fenfibily auma, in «lys auem non , mf per accidens .
Cum declarauit pin. ratio nabili operatina n Lit Laninma-
tio, vult p inparte F comprehenfiaa animig fit annu Oppoíi n
tatio,neq; alteratio, & d. Neq; f pte T dilunguir. & intendit rpm ix diflinguenté,comprehédenté.X eft Vide cóx. virtus fenfibils, &imaginatiua& Zim. rationabilis, D.d.cognofcens.n.di- 2 $62» & gniuseft, fignum eius eft, qp dien cit atio iftorü videf effe dc gene vi ünt ia. 1e relatióis, & maximc partis ratio- ca. ad alinobilis. aeft.n.dignius vrexiftime 234 131i tur effc de capitulo ad aliquid q de vis. Me qualitate. & intendit qp cflc com- c.2o. prehenfionem in nobis non oft ali $$-ij quid
Phyficorum G quid fa& infe, fedin refpetuad. neratio non habet viam ad dicen-'nos, qf anima fuerit fparataad dum hocunfi dicat qp videre ,& vit
recipiendfi illascomp . fentrecft jo Et d.hoc.quia vtferrum prepazatut per terfitudi- io ioclléus ad inelleftum proponi nÉad recipiendum lucf,&alioscn- eft ficut proportio fenfusad (enfa- Tes adf
loses, & formas: non tum. Siigitur aliquis dixerit q fa- 5. ipiis wp aA iid Ai iom f pim i iu- tio de erant. Er hoc, od dixit, manifeftius. tatio qp fequitur alterationem, e- ad fexi-
el Tinelledtu qinaljsmrubus cüdum qp e( vera generatio, poteft nLldtil Aci da dicere hdc in oclbeta, qui áca$ ^l *6*
.n.Xc.Sedintendebat peogmofcens. dicit hocT (enfibus , minas dicit in intelle&um . Et forte intendit peo- intliedie Deinde ineat probare eensofs vires compreenfi peognito iin nobis
was. &eritiftacÓparatiointerillas tone per rationes probabiles, & d. zdaliaspartesanimenonrationa- &acquifitio cogaitióis,c.& inen H bilesCamoralesD.d.Ethocmanife dità principio;non fm rememora- l^ flum eft, &c.i.qfà cognitiononfit tionem.D. D. Sci. & necef án cognofcéeji xognofóis fedi vrcognidofias in nois ne fit tranfmutata, fe [me imdali- generatione, quia vifum eft qj boquid tráfmutatur,ficateft difpóin mo non fit. » ifi quanonxnibusrelatiuisy.g.sn columna, doquicuerir, & redtificata fucrint. «olnmna.n.nó iuraturinfe, accidentiaanimz apud farsi gf filis poia cines, nemipusiia. Ft inendtg (da
tran(m, tamus cft illud fa re(jedt cuius ti & ebrio,& infirmo. Etd. Sliciturdla cognino.Etcum natra-. admodum igitur homo,&cc.i itg cognitio fitin nobis, nonita, & quemadmodum , qu&do homo J € parscognofcens uáfmuteturfed. fuerit dormiens, expergefit,& re- M dire quideiiludaliud ird, uetácftadillum cognitio eiusaut Qi exexpenentia Kciqfücogni quando cft liberatus abebnetate, tio itin nobis, qü tranfmutarur p. autab infirmitate, non dicitur ac- Tecepdonem particularium,& con-. quirere fcíam, quam non habcbat Cüchfyde (yderationem eorü. qfücum confy. prius f.(ciam gencratamin fe,poft Tam* p- deramusparüculariafütexhocco- quam non fuit, ita & non dicimus gihrih gnitio vlisin nobis fmiclaronem in(daque acquimur à principio, bis.id£.11 ad illa f.q, cum apud nos fitexali- qpeft fcientia generata in fe, fed ge Metc.i. qua fpecie plusq vnum parücula- neranocius in (aenteeít fm rela- &t 6nc3 re ftatim fitin nobis fpecicsvniuer. tioncm: ficut lux generatur in fpcfei vi inipfafiattran£. culo ferri terfo. D.d.licet prius non mutatio. D.d. Neq; intelledtusét, | habebat potentiam , &c.i.qii qu&- Aci, & dicens qpintelhigere cft ge-. admodum dicimusin dormiente, qi
Liber Septimus
& qfi expergefis, ipfüm habere fcicnuam prius habebasnon por tenziá vtendyi. qfi non erat exi: iniu in enimaius, ia didmus in fend ifita à principio. Et mon intendehit per boc qued dixit in jente, qp fcfa reuerüitad il-lam, quá prius.non habebat in po-. tentia veendi,& hoc, qp affimil
debat per potentiam vendi ipfam B ede inhnrbaciurin actu,non im aczione D indaxiraliud figni & dixit: io.n.efl quies, & reitudo.i. St ideo cognitio cxifticin nobis in principio per quietem ani
it Puccitiam, neg; communicát.
cum eis , qui funt plurium annor € in quantitace cius, geomprehendunt de differentijs fenfibilrum, fci
licetquia humor, & motus abüdat. efle:
in eis.D.d.Eriffa contarbatio , &c. &intendit per naturam atai£ , & p. alias res confüerudinem , & excraitium.cxercitium.n.larpitur narure hominis przparationem,que in ca
bus,&cii.&in ifla translanóc , quí habent pucri dc ignorantia ad coitionem propter ztatem,aut
Kronen Pope amar Principes M edd
325 turalis, ficut accidit ei, ierperge ità fomno, vraliercrur per Itera-. tioné alterius partisin co,à paree, iurelligit,ver.gcaloris naturalis. Ez. inédebar per omnia ifta anima mon alteratur per e, fed per. accidens.Si autem facta efttic effc eius (equirurcflentialiter aleerationem.siauté non eftfa&ta,nunc efie. Serin nobis Cquimr alcRtoné» n6 cffe eiusin e ficut eft difpofitio Tfomno. Et hoc manifeftiusefl in. ám f| in ceteris partibus znimz icenribus, Etiam declaranitipk in libro de Anima q» effe comprehenfibilinm fenfus [n tur ín fealterationem eflentialii
àm induxit ifta faffi-. Genna quibus vfüselt hic.in intelle&tuafit multum latet. & iam con fyderauimus de hoc in lib. de Anima.Hic ait non intendebat decla-rare anima intelligibilis autin-
n6 fequif 1n fuo effe trí(-
eflemtialiver ita,»
facta in rei ventate : Tertium auté. imcn pracdic m gin rationem idés, f. im nobisnon fan p eftin G-Ec quia i bester ipfam effc alea tam. i t(icdigniorerit, ve. n6 Gealieratain fua abitanti, q Pos jieinccin m " &qy li ex vrraq; opinione fequit ve. not cicuta bande pursroirremevin m ical $$ iij mones,
€ mones, ex quibus videtur ipfam c& alteratam per accidens. qffi,c hoc füeritexifimatum,Cipfam effc alteratam p acci Inc mens non.
jtabitin hoc, qp non fit alterata. in iua fubftantia: fed illud, de quo
jrabit runc ef vum fr poffibi, vin fuo effe fequarur alterationem cflentialiter,auc non, Etc non acciditei f hoc,nifi altera duarum cogitationum propter illa figna füfficienna quz füntin prima. «egnitione, .qifi non acciditei , vc. ficalterata in (ua fubftantia, manifeftum eft quod qui audiuerit ifta
H figna, non dubitabit in hoc, non tranímutata in fua fübftàua , fed remancbit ci fecunda poffibili-
Ba n6 igi iti Pera tas. a Hoc igitur eft quod ArifLinbacdmfa tranfmutata » 1e vi ifti? non qp hzc fitopinio eus : fed in- "Pons tendebat demonflrare vim iftius
tendebat in hoc loco, qp anima eft
accidés in nóbis,
opinionis : vt, cum hó (ciuerit illa. frgna, habebit pro impollibili,vt fit. aicrata in fua fubftanaa,& non re. mmancbitci cognitio, nifi inter duas Jis intentiones. D.d.Manifeftum. eft igitur de alteratione,&c.& inté- I dit per fenfibilia tangibilia,Sc colores fopores ic 'odores,& per parté fenfibilécorporalem, anime paffio nes fa&tasin virtute concupilcibili, quas funr paffiones corporales vt robur verecundiam,& pallor timorem.& vocauit hanc parté cor poralé, quia indiget corpore. & ió nullus exiftimat gilla pars animae
Dubiam. poteft feparari. Sed quent hic qua-
re tacuit hic fpcaé qualitatis , quae dicitur potentia, & impotentia na-
Solo Ale. toralis Et Alexan. dicit piam de-
elaratum cft vniucrüliter . qj non. eft qualitas. & intendir, vt mihi vi-
detur, qp res agunt per fuss formas, K. & patiuntur per fuas materias : & formz , & matenc fünt fubftantiz neceflario . Et fore intendit claratum eft vniueraliter quód nó eft qualitas alterabilis, quoniam. eft forma: &dedaratum eft quód fonmz nou (unt altcratio, fed fe quuntur alterationera ..
womim le/To Simplici- a tex. Y4. bm pete pau dnd iuocta Auerrois commitaria, ideo eam. tot faul in fon capitis appofiionma. Quod atit íd, quod altera, r4 tur, o£ d fenfibilibus altera£, & in his folís alteratio dici tur, quzcung; per fe patiun^ tur, ex hís confyderandum. Aliorum enim optime quis vtique exiftimabit in figuris, et ín formis, & ín habitibus, & horum affumptióibus,at que depónibusalteratíonem Eu d neutris ji eft. ni ratur , cü perfe&ü fum luerit,non dícimus il lud, ex quo eft, vt (tatuá, auc pyramidem ceram, aut le&ü lignum, fed denominantes il lam quidem eneam, hanc ve ro czream, hunc aütligneü. quod autem paffum eít, & al teratum appellamus. ficum n.& humidum,& durum,et calidum zs dicimus, equíuocecum pasfione materi ap^ pellantes. Quare, fi &m figu ram, & formam nó dr quod factum.
de- Vid hac Te Auer Me. 615.
4 li&um eft, ín quo eft figura, fm pasfiones autem, & alte^ rationes dicitur, manifeftum non erunt generatio»
sé nes healceranócs . Amplius autem & fic dicere inconue^ niens vtiqy videbitur,altera^ tum effe hominem , aut do snü;aut aliud quodcung eo^ rü,q fada lunt: fed fieri qui dem fortaffe vnumqday ne eeílarià , fi alteretur aliquíd , vt)fi materia condéfetur,auc » rarefiataut calefiat,aut reír
víse geretur. Non tii ea, q fiunt,al lao.
terantur,neq horum genera. tioalteratio£. At vero neg; habi, negy corpís virtutes hi n.virtutes , illi vero vitia, babituü. nó &aüt nex vir, neq vitiü alteratio . fed Vir tus quidé períe&io qdamcft. Cum.naffumpferit fuijpfius virtuté tüc dt perfe&ü vnü^ quodque rüc n maxie eft gd naturam. quéadmodum péríe&us circulus, cum maxi me fiat circulus optimus. V i tium vero corruptio huíus, átqy remotio. Quemadmo, dum igitur neg; domus pfe &ion£ alterationem dícim?. abíurdum.n.fi * corona,& te gulaalteratio : vel fi.cü coro ma dircüfepitur,& tegula tegi tur, alteratur, fed no perficit «odem mó & in vir
timus 314 tütibus, & vitijs, & haben, D tibus, velaffumentibus íllze. ením períc&iones, hzc vero remodones funt : quare non alterationes. Amplius aüc & 0€5 e£ virtutes dicimus in ad aliquid quodimodo fe habe re . eas.n.quz funr. ris , ytfanitaté,& bonam babins diné,in te: tura, comen furationeque calidorà, ec fri» gidorum ponimus, vcl ipfa ad ea, qua funt intus, vel ad ipfum contin£s. fimiliter au, F tem & pulchrícadinem,et ro bur,& alías virtutes,et vitia: vnumqdqucn.eft in aliquid quodámó fehabere: & circa proprías pasfiones bene, vel: male difponüt ipfum habes. domus aüt fub quo fieri , at^ que corrumpi nata eft. Qr ígitur ea, d adalíquid, neque ipfa funt alteratioes;neqrip^ lorü eft alteratio, neqy gene^ ratío, nec oino mutatio nuL » la, manifeftü qd necp habit? , neq; habituü abiecuones , && affumprióes alteratíóes funtz. fed fieri quídem fortaffe & hos,& corrüpi,cum alteran^ tur quedaneceffe eft: quem, admodum & fpeciem, & for mà,vt calidorum,& frigido, rüjficcorumue,& humidorá velín quibus infunt, primis. circa bzc.n. vnumquodq d£
SS iij vii,
G vici, & virtus, tum eft alcerarí ipfum habés. virc.n. impasfibile facit, vel vt oportet pasfiuü : vitium vero paffiuum ecótrario , & impaffibile.Silr aüt & inani mz habitibus . o&s.n.& hi in aliquid quodámo fe habere . et virtutes quidé perfectioes, vitia vero remotiones. Am, plius virtus qdé,fi difponit , ad proprías pasfiones , vitia vero male. quare neque haec erüt alteratíoes,negy viget horüabíe&ionesatq, affum, ptíóes. fieri it has neceffaria, cüalterat fenfitiua alte rabit aücd fenfibilibus.ois.n. moralís vírtuscírca volupta te$, doloreíq; corporeos : hi vero autínagédo;auti reme fgorando;aut ín fperando. d igit ín acie, fm fensü funt , vta fenfibili aliquo mouean tur :d veroín memoria, & 1 fpeab hac funt. vel.n.qualia
paff funt rememorátes dele
étant, v?fperátes d exper.
quare neceffe € o&m huiuíce^
modi voluptate a fenfibilib?
fieri. Qmaüt voluptate, do^
loreq; inato,& vírtus, & vi,
tíü inna(ci£ : in his.n.funtsvo
luptates vero, & doloresal,
teratióes (unt fenfitiui: maní
feftü qp, o alteraturalídd, ne
ceffe ct uxsabii.arcyatqpaffur
na, mere. Pretereagen
x déipforü cà alteratione,
aütnó eft alteratio. At vero nec ín íntelle&iua parte aize eft alteratio. fciens.n. maxie «orü;q ad aliqd dr. hocaüc ifeftü ef. Bm.n.nullá po^ tenti mots fcia innafcit: fed & extiterit aliquid. ex ea.n.q m parté,experiétia,vIem ac cipim? (dam , Neg; itaqae generado A nifi quis & re ion&, & tact generado
o dicat temet Eus rur. r fus adt ipfius vfus , ec ipfius adus no € gratio:nifi quis re Ípe&ionis, & ta&us putat ge nerationé effe, & ipfum ope, rari hís flr . à vero d princi» pío fci acceptio,nec eftgene ratio,necalteradio . nà taria quies eft , refidetgy " jus fícir pere dícimus.ad ipfum aüt quiefcere no € gria tío. oino.n.nulli? mutatiois ,
qufadmodü di&ti eft priu». y Prazterea veluti,cum ex ipfo ebrium effe, dormíreué, vel zgrotarei cótraría rnutatus fueric aliquís,nó dicimus cie t&fa&tti effe rurfus : cguís tm^ potés erat vti fcia prius: cum neq qa pridipio habitü af furnat.nà,quía refidet aia, ex morali vírtute prudés fit qd, & fciens. quocirca & puerí ncque addifcere poffunt, ne^ que
& que fecundum fenfus fimili, ter,atcp feniores fudtcar.mul ta enim perturbatio , & mo^ tus.fedantur autem, & quie,
fcunt, aliquido quidem ana .
tura , alíquido veroab alijs: án vtrifcpautem,cum quadá eorum, quz ín corpore alte; ranturquemadmodum i ex citatíone,& a&ione, quando fit vigilans,& excitatur.Ma^ nifeftü fgitur ex di&is quod B alterari, & alteratio i fenfibi, líbus fit,& infenfitiua anime parte;inalia vero nulla , nifi fecundum accidens.
SYMMA QYARTA,
Vtrum omnis motus babeat cum omni mom comparationem,
Quis motus ci motui fi comparabils Ca. 1.
Vbitabit autem ali^ quis, vtrum omnis motus omni compa rabiliseft;an non. Si igitur omnis comparabilis eft,
seque velox eft, quodí aqua li tempore per equale mouetur, eritcirculatisquzdam zqualis recte,& maior etiam,X minor, Ampliusalteratio, & latio quz dam zqualiserit,cum in zqua^ li temporealiud alteratum fit, aliud vero latum.eritergo paf fio zqualis longitudini. fed im. poffibile eft, At, cum in zquali tépore per zquale mora fucrit, tuncz que yclox eít;zqualis au
Septimus 32$ tem non eft paffioomnislongi, D tudini:quare nó eft alteratio la^ tionizqualisaut minor:quare nonomnis comparabilis eft,
Et queritur, Vtrum motus eon dungetur cum motu, aut non.Quoniam, [i omnes metus conii
tur fibi,ey" conuenientia in 'Yelocs tate funt illa qua tempore aqua limeouentur per «quale , tunc aliquis motus circularis eru equali. relfo.ergo aliquis mote circularis erit matoraut minor Vlo.Et alteratioC7" translatio erut equales, E ewm in tempere equals boc altera fur GS" hoc mutat locum. ergo paf" fio erit equalis , longitudin: : fed hoc efi smpofüiile Quoniam tung "relecitas efl equali , quando duo pertranfent in equali tempore ali qued equale:fed pa[tio, e" longifudo non funt equales:ergo neque alteratio,ey translatio [unt equa les neque Yna minor eft alia:ergo mede "Vt non omni motsu con V ungatur cum omni moti.
Hac eft Quaria quzffio iftius tractatus.In prima.n. declarauit q» omnc motum habet motorem . In fecunda vero, quód omnia motaf loco reducuntur ad primum mot, quod mouctur a motoie in ipfo. Tertia autem cft, q» omnis motor eft infimul cum coquod ab eo mo uerur in loco. Quarta vcro etl ifla, vtrum omnis motus habet proportionem cum omni motu. Étdixitz Etquaxitur&c,& intendit per corr-
Fg fedo,ld£ f 4ph*.c riaperqurzeft motus erunttalia.
G luntionem füperpofitioof, & men fünt diuerfari fm magis, & minus, D.d. Quoniá&, fi omncs motus, &c.. gif, ff omncs motus menfürét fe &dinuicem, aut fuperponuntur fibi adinuicemyfequitur vt motus circu.
Mons elt [aris fit equalis reto. Qfü, fíduo
motus fucrint fu| iti, aut men.
füzantes ( adinuicem, tic duo fpa-
Et hoc intendebat,cum dixit: & có uenienüa in velocrtate.Xc. Et,cuin. induxit hoc improbibile, induxit aliud maius,& dixit: Etalterano, translatio erunt zquales , &c.i.&,fi quilibet motus mure quemliber motum,fequitur aliud i ilius przdidto,&. "i eft.vt. oda. jualis translationi, cum fuerint po iz in tempore zquali. Dinduxit im| fübiloquod quitur exhoc, & dixit.ergo paffio erit equalis lon. jtudini.i.& fi alteratio eft equalis gitudini , necelle eft vt qualitas
fit zqualis loco,aut minoraut majr D'Mutitdmrhocod £ipolt et dixitifed hoc fpole/Ac.i.fed hoc eftipofe,quia xqualia in velocitate. 1 áicantot zqualiaquia in eodem té pore pertranfeu: fpatium in juantitate,& qualitate.&/fi in tran. Sion alteratione inuenitur zqualitas , necefle eft vt qualitas fit. jualis loco:quod eft valde inopi- Baile Etcum hoc multum apparetin alteratione,& cranslatione.f.. qffi non dicuntur vniuocc,induxit onclufionem intentamjita, piam. omplcuit foá declararionem, di ax: nec alteratio eft zqualis tráslationi. Et cum declarauitep alteratio non cft zqualis translatiói: :d. ergo necefle cit vt n$ ois mot",
&c.i.vt n5 oIs motmenfüset o£m K mot&,cá alteratio,& translatio fint motori nó zquales:& men(ürítia dinsicem fünz illain quibusin uenitur. itas, &, juantulum ct dabium de datendions
ari rene füs eft ad il
Incirculo aut&, € recta,quo^ modoaccidetrnconueniens.n.. eft, nifi fitcirculariter fimiliter hoc moueri,& hoc fuper recta. fed confeftima neceffe eft aut ve^ lociusgaut tardius:vt, fi hoc de^ cliue fit hoc autem accliue.
Sed confjderandum efl de ciremloyeo linea vella. M pefabile efl vt meneatur circula riter C7 meuetur idem rete, 7^ eodem modo . fad neceffe efl ve có meuetur taliter yt mets eon feb "velocior Cr terdwr ficut eft nece[" fein eo quod mouetur quandoque Jiperius , €7* quandoque inferim. € bec men nocet.
Cum induxit inopinabile, M e5üi iti motus fit m tionalis motui circulari, incepit in. ducere modum,quo poteft quis exi flimare q;ifti pofinont non fequitur improbabile,& dixit: Sed confy
im eft,&c.i.quoniam mani gium. eft quód motus alteratióis non motui transaconis ed illud, de quo perferutá dum eftcft vtrum motus rectus fit proportion alis morui circulari , & 1pfe circulus linex retx. &,cum in« armorum dircularem, & re&tá fit
Liber Septimus
5 Jroposdoneete eft vt caufa hoc it, quoniam interlineam circnlazem,& ream eft proportio,& ideo perfautatus eft hic de circulo, & l nea reda, & dixit : Sed confyderandum ef, &c. Deindeinduxit mo- Sum,quomodo exiftimatur quód non (quatur hanc pofitionem im. [5 dixit:Malum enim eft licere, &c.ideft inconucniens eft enim dicere quód impoffibileeft vt aliquid enoueatur circulariter motu zquali in velocitate fui motui re €| eftin co qi tur circifariter,& mouetur rede,vt Kalter motus fi: alio velocior,aut tar. dior,aut zqualis . Et hoc intendepesiritid necefle eft, cum. mouetur &c.i juoniam quem admodum motus ridus eft velocir,& tardior alio motu recto,& fimiliter cizculariscum cwculariita «ft de ré&o cum circulari. Deinde dicic hoc ca aocctidet &exiimatur. nullum inopinabile fiquiret hac pofinone. Amphiusnihildiffertf ratio^ nejf quis dicat neceffarium effe im velocius ,auctardius *moucri.erit enim maior, S mi^ nor circularis re&a,.quare Ca^
316 qualis,Sienimf A tethpore, hoc D quidemlineam s tranfit, illud vverolineam c, maior erit linea 3 linca c.fic enim quod veloci? eftdicebatur.ergo,fi &in mino rizequale , velocius eft. quare erit aliqua pars ipfius A , in
qua s circuli partem * zqua- valid lem
it, &Cilludintoto A lineamc,
Si igitur aliquis dixerit,quo hacneefe Vi reta in n E "relecior ez" tardier, quoniam mo twr circularis; debet effe maier , «ut miner metu reto , ex quo fe-
"v t equalis ezQuontam, ; aliqued m pim: in tens pere oA mots B elec | Puts C boc mode "aca imm velocins.ergo nece[fe eft , fs PSPMECHT L3 PADO E tempere «qua liter ve fit velocim.ex quo féqui- ME, Yt tempwe in quo. B pertranfit circulum fit pars pu ippa an quo pertran[it 4 lineam C, fie tofiim t
Phyficorum ficos DR EUMEENNMUUE s ia eed] im ede
(Veloc * H L A "Tempus, Mobile I tardius,
Part 78
C linea recta.
24 Cüdixitpvifumeftpintermo: velociores& tardiores, vt dicantur tum circularem, & rectum eftcom | equales. & iterauit fermonem a caparatio fm velocitatem, &tardita- pite &dixir:Si igicur aliquisdixerit. téficataccidithoc in motibus re-. &c.i.fi igitur aliquis dixerit» neocf* &iscum omnesfintinlocojnca-- fe cft, vtin quibuflibet duobus mo pit declarare qo fequirurf dicant. tib*pofitisin loco, vt alter fit velo-
Liber Septimus
tudo, panuitas inucr
rgo velocitas, &: tarditas:ergo & cqualitas. omne: enimjn quo pot ue Tdodms tard porellszqua Ez,cum pofuit q omnes duo mo tus: ieloco y eft vt alrer fit maior, & reliquus minor&in omniin quo inuemtar velocitas & tar ditas muenitur zquale, & pofuitqp motus rectus & cimcularisfm q am. bo funtin loco, inuenitur in eis ve-
B & minus:conclufit g in motu. &sclariinuenisut dor ii & Etquia ad cer dieeqot sque Doqiaedes qp onmejin quo inuenitur velocius,
A& tardius inneniruz in eo zqI melius eft vxticxemplificatione, dixit:Qinfraliquod morum moue- 'tur in tempore A,&c.i.ponafigitur *paliquod motum circulare, v 9,3, noucturin iempore 4 motu velo- Gori, d motus alterius moti, quod
moucturin eo.v.g. c. crgo n eit Turelocius perran (ear fpatium zqualeci, quod pertranfit tardius f c tempore minori , talis.n.eft defuritio vclocioris. D.dixir:ergo neceffe. efi, &c.i-Sccum fit poficum. qp veoaus eftillud, quodin minori t£pore, pale (gaciumerit é verum conuciéum.f. o illud, quod Twoucturin minori t. le more mpor qr pru perhoc verificare definitionem. &, cum fuerit coniüctum huic,g motum arculare potcft cfle velocius, aut tardius recto:cócludirur ex hoc. Q motumcirculare, & reftum mouentur per fpauum axquale in mi-
teft. Lin A Ka
5217 nor tge.Et hoc intédebat, ci dixit: D ex quo fequitur,vt tempus. i, & fequitnr,cum pofücrimus qp motum. circulare.f. cft velocius q motum. c& mota füntin codem tempore, i jatcircu- Tumin 'temj Ajin quo topof pen: c inem mas & fie
ile eft v aliud morum perlincam ream favelocins morum. cjita, qp velocitasfui Tmotusad motufa cerit ficut velocitas motus By ad motum c.ex quo fequiturvt mo tus rectus fit qualis circulari . Et hoctntendebat concindere,vt videtur.& dimifit conclufionem, quia E bene apparet ex propofitionibus, quas induxit. deinde induxit inopinabile, quod opponitur huic con- «lufioni,
At Yee ,fl fantcomparabi lia;acciditid quod nuper eft di^ 4tum, effez qualem Tam cir^ culo.fed comparabilia nó funt: neq igitur ipfi motus. Sed quae cung non funt zquiuoca ,om»^ nia comparabilia funt, veluti, curcom iie non eft , vtri acutius fit ftilusan vinum, aut vltima.quia .n, zequiuoca funt, F noncomparantut.fed vltimaip fi, quz eftiuxta vltimam com-
gnificatacutum in vtrifq.ergo nonidem veloxhic,&cibi.mul toautem adhuc minusinaltera tione,& latione,
Sed fi coniungantur, continget sud, quod prine diximus , fcilicet. quid linea reHa fit equali cir-
Pure parabiliseft: quoniam idem fL ones.,
G culo: [ed non coniunguntur , mesi cenisngitur etiam. rout Sod m sia,qua mn [unt "Ynineca yn con sunguntur . "verbi gratie dicere, quare ifla mn eeniunguntwr tili-. €et efl acutim perferant aut'virii, «t neuma, quad dicitur Yita. Dieamm quia isla funt 771 ddeo non cenmnguntur. neuro, qued dicitur vita, nem ceninngunfitr cum neumate, quod dicitur 4nara nta:quia acumenin eit ba
Vi bet eandem rationem.ey forte ve. locitas bic non eft velocitas sls. € boc digniw cfl in alteratune, € manilatione,
24 Cum induxit fermonem,ex quo exiftimatur p motus reus eft pro rtionalis motu: circulai leri redet eft ad improbabile quod contin
jt huic politoni dixit:Sed/fi có- Jungátur,&c.i.& (equetur quia mo tusrectus non habet rectitudmem, nifi propter magnitudinem reds,
& fimiliter morus circularis ppter maguitudinem circularem. Si igi-
j tur morus rettus fit qualis motui circulari, cótingit neceflario vt magnitudo recta fit zqualis circulari :
fü untur. fed norum eft linea. non fü icur circulari:& neceffecítvt illaqua m& fürant fe adinuicem,vt fuperponan turfibi adinuicem.Et dixit illud od diximus prius , & per fe non dixit. priusquod. equiruter hacpofitione,vtlinea reda fit zquahi cisculari.quoniam hoc fequitur ex illogd fequitur ex prima pofitione,falicet qp vcmotus circularis coniungatur
tri motu re&io,& eft vt sotus cie K. cularis fit zqualis recto.Q ueniam, fiex hoc, quod ponitur quód duo fti motus coniunguntur , fequitur vtfintacquales,& cx hoc, Q funta-
uales , fequitur vt me-
fit equalis circulari. D.dixit:fod. non bibis, ERE id Jabebés ncm 1ntef. non
Dronuntarbi D.d neqyetil mo tus cbiunguntur.i.&cum inter ma. mam motus, Deinde caufam,quase non coniunguntur, & diric: Scd omnia , que on fant. vniuoca,nea coniunguntur, Deindeinduxitexemplum de zquiuoci & drxit:verbi. grasa Side, qi f aliquis quzfiuerit quaw non eft c
tis vini, & neumatisacutr, quod.
dicitur acutius acuto , dicitur quia
hoc nomen acumen df in ciszqui.
uoce.in inftrumento enim ratio ci* eltabfcindere lignajn vino autem. pungere linguam, neumate veso percutere auditum fortiter. Deinde.
dicit: & forte velocitas hic, &c.idef,
S fore hoc verbum velocitas dift
de motu circulari, & de snotu reo M eftetiam zquimocum. & dixit, for-
vequia non ita Apj aequiuoca-
tio in cofficut in hoc nomine acw-
men.Et, quis hocappareatiuseftf velocitatequz dicitur dc alteratienedizits& dignius eft; &c.ideft, &,
cum dicimus q hoc nomen a. ve- a Vdod. locitas zquiuoce dicitur de motu ts spe circulari, & recto, quanto magisdi- c circule citur zquiuoce dc altcratione& trá ri & redo. slatione. & mulo
koh Anprimum quidem hoc nó & verum eft, o, finon int sequi Fia uocis,
4 uoca;comparabilia funt.Mulrü.
enim idem fignificatin aqua,& aere, & comparabilia non funt, Siautem non, duplum quidem ádem(duo.n.ad vnum ) & non
vod illa qua ni fsont aqui
wec4, '. FH0€ enim no-men M. debet babere eandem ratinem jn aqua C7" aere:et sun coniunguntur. Deinde fi nó fue B p bec ,nece[fario erit m eadem ratione. efl euim proportio binary ad'yuum : (o7 mn coniun-
«omparabilia funt, Eram filieet qud
15 ü Cum pofuit quód illa, quz non fant vuiuoca,non coniungunturjin torpit dubitare fuper hoc, & dixit: Et aliquis obijcere nobisin tionc eius, quód motus cir- «ularis nó coniungitur cum recto. Primo quidem veroin propofitióe, dicente gilla, quz non funt zquiuoca,fünt proporio ionalia. n6 enim. omnia vniuoca funt proportionalia. verbi gratia, quoniam. hoc nomen magnum candem habetratio nem in aqua;& aere. fed aqua non coniungitur cum aere,cum fint diuerfa duabus differentijs cótrarijs. & ctiam duplum candem habet ra tionem.nihil enim aliud eft quam ro binarij ad vnum . X non. omnia quz funrduplaconiungun tur.cum enim iftud mel fit dupli iftius accti,tamen inter mel,& acetum non cit comparatio.Et hoc in tendebatcum dixit: eftenim proportio &c.i.definitio eni dupli eft
eft cadem,& non conii iGficus.
illa que anc dupla adindeem. An& in hiscadem ratio.ete^
nim & multum zquiuocü eft,
j; fed quorundam & rationeszg
uocz funt.vt, fl dicat aliquisqp multum eft tantum , & adhue aliud tátum,G& zquale zquiuo cum,& vnum quogsfi contin» git,confeftim zquiuocum.fl au tem du. —
Ad bec entem dicansu, quod ferme de iflis duobus dem eff mo. gnum enim etiam efl de aquise- E en. fed. nemimum defintienes etia fnt aquisece vere bi gratia, quoniam fs aliquis dixe. rit quod magnum eft illud : quod. efl tdlis quantitatis, C7 talus extfm, f eff equale bis, func eff tale quantitafis," aequale erit equimcum.er* "num. etiam efl equinocum nece[" feri.ez fe vmm efl tale, y bina. riMS efiam erit tale. Fr
Cá dubitauit in ppofitióc dic£te q vniuoca funt coniungibilia , qf multii,& paucá fantvniuoca,cüi ha. Euri peret
infin oji ü lta, & pau ER dcdeno, Scdimidio Hie diffoluendo q iftz,& fimilia nó fd vniuoca vera , Vniuoca.n.fünt illa, quorüi definitiones funt exdé voce, & rónc. definitióes adt iflorü fünt ecd£ fmvoce,& dinerfz fm róné.Et. dixit: Ad hoc £t dicam*&c.i.ad.
Át dicam", diffolutio I iftis. y
VA fÁi- «ametis.
G de quib'induximus exemplum, eft pnma diffolutio, quam diximus in caufa corum,quz non coniungun rut & efb,quia funt zquiuoca, pa nocorum.a.alia funt,quorum defi nitiones funt diuerfz voce,& rationc.ália vero fünt,quorum definino nes funt zquiuocz, ficut nomina €orum.& hoc intendebat, cum dixitéd quorundam etiam definitio ncs funt zquiuocz i. & ifta de quibusdubitamus, fünthmói.& hoc, qpdefintioncs corum funt zquiuo €x, facit cxiftimari ca cfle cadem in ratione ficut eft difpofitio in multo,& pauco,& duplo,& dimidio.Et, cum dixit q definitiones ;ftorum fünt equiuocz,declarauit hoc, & di zit.v.g.&c.i.& hoc, q» definitiones ÁMftorü funt «quiuocz;apparet,qfü, fialiquis dixerit in definitione mai,quod eft talis quantitatis. tunc. nomen quantas erit zquiuo- «um.& filt,cum dixerit in definitio ne dupli, eft xquale bis, tunc hoc nomen zquale erit equiuocum.Et, €um narrauit qp ifta nomina funt squiuoca in hac definitione, narra uitetiam cp in definitione enam di 18e eftillud, cuius propordo ad illudcuius cft duplum,eft ficut pro portio binarij ad vnitatem , eft eriá |uiuocatio,& dixit : & vnü etiam. xquiuocum.i, qp accipitur in de finitione dupli.&, fi hoc nomé vná eft zquiuocum, crgo & binarius eritenam zquiuocum, Sed notandum eft q non funt zquiuoca puzajfed de modo zquiuocorum,qua dicuntur ambigua,
Verum propter quid alia có, parabiliafunc, alia vero non,fi Nnaquide eft natura? An,quia
funtinalio primo fufceptiuo.e, K quus igitur , & canis compara» bilia funt,vtrum albius. in quo enia primo idem eft, fi i es:& fecundum magnitudine f militer.aqua autem,& vox nó: efe ten fur
Et fi bec non fuerit st , quare. quadam coniunguntur €7* queda men,C7" natura eorum efl cadem? Et potefl aliquis dicere , quod boc. efl quoniam inuemire)boc yn primo recipiente eft dwerfum . equus igs
fury cams ur iBra- Ll. tiene [ccundum. dicitur y- ? tram fit albis, lad emim, in. primo inuenitur, eft idem, fcilicet Juperficies:ey* familiter coniungi fur in. . Ada du CHI
€ finm nn coniunguntur , quia funt im dinero. d
Exft diflolutio in magno, & du- plo non fitficut diximus , & fuerit vniuoca;accidet ambiguitas.£ quarequzdam vniuoca coniunguntur. fecundum magis,& minus quxdam non coniunguntur, & naturá rationisquam fignificant vniuoca, M. habenteandem.. & dixit hoc, quia. nomm elt per fe » omnia vniuoca debentconiungi fecundum oia.ex quibus continuantur. D.incocpit. contradicere huic qóni , & dixit Et potcft aliquis dicere,Sc.1, & poreft aliquis dilloluere hanc qónem.qfa magnum,& paruum, & duplum, & dimidium,etfi (int vniuoca , funt non coniungibilia , & econtra alijs vniuocis per accidens. f.propter reci piens qrà illudquod fignificat hoc.
Liber Septimus 329
À nomen magnum,& duplum, non diuerfaturin fe, fed fecundum dierfitatem recipienüs.Si igitur acci. crit iftis diuerfitas, crit propter recipiens. Ifta igitur nó coniungunt qi fübiectum eorü eft diueríum: & coniungunturquia eandem habentrationem. De.induxit exempum füper hoc.& dixit:equus LM
canis, &c.iilla,in quibus acadit, vt fint coniungibilia, fm cp funt vniuoca, & coniungibilia,fm q funt. zquiuoca.f. fm. fübicüum eorum, fünt ficut equus albus,& canis alb*, p» coniunguntur fm albedinem.
B df cnim qaltereftalbior reliquo. albedo enim in eis eandem habet rationem.nam illudjin quo inueni tur albedo,eft idem.f.fuperficies.Et. intendebat, quód ifta coniüiguntur. fecundum illud, quod cft vniuocti in eis, & eft color albus, & non con iunguntur fecundum fübiectum re. motum coloris, & eft equus, & ca— nis.& filt cít difpofitio de magno, & paruo in eis. & hoc intendcbar, €á dixit: fimiliter coniunguntur jn magnitudine.i.quia magnitudo in ciscit cadem. D.d.aqua autem, &cjdeft,vt mihi videtur,aqua aüt,
€ & fonus non coniunguntur , cü ratio magnitudinis in eis eft diuerfüt in fe fcilicet cum dicimusaqua ma gna,& foisus magnus, Et hoc nomen coniundtio, quo vitur, in rei veritate eft cótinuatiozita,g ex iftis fit vnum.
Anmanifeftum eft qp erit fic. quidem omnia vnum facere. in alio auté dicere vnumquodg effe & eritidem a. quale, 3: du. Pr album.fed inalio,
Dicamus autem in boc:quonia D manfeflum eil, fi bec fuerit tale, qpuftbile erit^vt omnia. ponantur. iMem:ey dicantur, fi vi ipsu db eo: im
ej 67" fequitur , 4. dlnd,im quo efl boc,eft aliud ab co
Vult dubitarein fecunda folutio 1$ nequain dixit de magno& paruo, E vbidixitqii fünt vniuoca, (ed acci diteis vt non coniungantur diuerfitatem recipients, fed (ecíídü fe coniunguntur.Et dixit: Dicamus igitur in hoc,&c.i. fed dicam"qf manifeítum efti pofücrimus dia ex rebus vniuocis, q contingit ex hocvt omnia fint idem prater hoc. quod dicamus q» vnumquodq; corum eftin alique alio ab eojin quo eft reliquum.Et intendebat quedam vniuoca diuerfantur fecdum fübiectum, v.g.color. Si igitur pofuerimus o magnum , & paruum, & alia zquiuoca non diuerfant, ni fi fm fübicdum, contingit vt ofa y. fint vniuoca. & fic zquale habcbit candem ration£ in numcris,& magnitudine,& tempore.Et intédebat. Qscum fucrit conceffüm q eorum,
uz funt alia, diucifantur $m fübie um tantum , € conueniunt in fey &alia conucniunt fm vurüqs& p non íthicalia diuerfitas& in vniuocis inueniuntur ifti duo modi,ne ccfic eft vtomnia fint vniuoca: nifi fonannur hiccfle aliqua quz diuer intur in. inratione, & in fübiccto rónis:ita , qp nó conueniát inaliquo.& talc non cft, Phy.cücó.Aucr.. TT, Am
G Ampliusfufceptiuum nóqd uiseftfed vnum vnius prim, Sednon folum oportetcompa^ rabilia non zequiuoca effe , fed & non habere differentiam, ne^ quequod.ne inquo. dicoaw
Noa ergo e& abi fm on ergo eft com le f hoc,vtvtrum coloratum fit ma gisalbum, quam nigrum . hzc €nim comparantur,non fm ali, quem colorem, fed quaten?co^ loreft, fed fecundum albedine. Sic circamorum;zque vox quodin zquali tempore mou&
121555 tur perequale d tantum longi 1 boc, tudinisin hoc. -
aliud, Ef etiam primam recipiens no
eft qidcunque so , [ed eft v-
ratio (cundum magis, & minus, Kc quotum mae Riot 1e non coniunguntur, vt velocitas, & tarditas in translatione, & alteratione,& dubitauitin motibus conuenientibusin /& dinerfisin fpecie, vt motus rectus & circularis, declaramt qp non coniunguntur. hi illa, quz conii ele uenit zequiuoca, neq; in iente,inooepitdicere hoc & dixit:] Ciampi, fum recipiens Se »i. & hoc, di&um eft, cadcm res inucnirür in fübic&is diuerfis, non cft verá, qf, ita eflet, cunc idem reciperet & quocunq;:& fic nó effent hic materic propriz. formis naturalibus, Degi breparacio propria. dcideo ne. Necefie € eft vt vnius tranfmutati tranf "nitus mutatum fic vnum fübie&um ne- exrenz
um nad recipit "ynum. Et ni faf. ccflario.. propinquum , ex quo v? te má
ficit vt coniungibilia non fint &quineca tantum, [ed cum boc ind; ent wt inter illa non fit. dimerfi- Ei " Terme tequeipen an quo [wnt. verbi gratia, quantam 1 pisc hicinnd ife . Ergo in 0 ceni duo ityquo dicat Yon ft mags ud tuom non intellgede vtrum fit ma. iain endem colere, (éd in capitulo eolerie,e7^ "fecundum. dlbedinem . Bt fic dicimus etiam. in motuqueniam efl etiam conue mens 1n Yelocitateycum in t re «quali pertranfinerit [atium dere a Cum perferutatus eft de hoc.f
bd inter quos motus inuenitur compa
ius non eft fübiectum propin fubm ne- Eos formarum. Et deinde dii pe non füfficit,&ci.& non füfücirt 2/4. rebus, in quibus inuenitir coniun- ph.cf. 4€ €ho,rt non fint zquiuoca, fed vt & & i. Menon druerfenturin ratione,neq; in get£ó fübiecto propinquo. &iftz funt vl- 524cexe ümz autem,quz conue c.r. &ix. niuntin ratione & diucr- meat.
fantarin difczen ts A fübicdtis PM
ijs,vt color,qui eft vnum quid
Died diners fscunducm die Yentias& fecundum fübiestum pro prium vricuig; dic non coniungi tur.& hoc intendebat, cum dixit v, Earonism in colore, &c.i.qffi conon eonjunginurcum euforeeundum c cftcolor tantum . quoniam color diuiditur per differentias attributas colori diuifiuas:$cifiz diffrentiz: funt diuerfz (ecundum formas.& fubicctum:nifi com. pa
Liber Septimus
[! eadatínter illa duoin ead£
3e coloris:qfà in iftis poteft eflc duoarslbzgi polt clt d albistofü pofeft dicere al- Serum các albis |uo,aut fif. & hocintendebat cam iila, queconorni
gor lors quieft V aine
Bi, » non comparantur UNIS agis coloratum,q hoc, comparsio cadatintet illa in. tunc com eritve oem eooripece eftidé in forma,& fübiecto. D. P edincaplo coloris.i.& diximus, q» compa- Tatio interilla non eft verain gre coloris nonin ecie A5 dii ;« tempus cont coniungun: pnr 'qà accipiunf, fag
fa v.g, in albedine. cum riae eer didus FEET fuptes d conuenit in
motusqui ardet &quodnon. df coscfíe cquales,nifi conucniant in r6ac motus, & T fübico motus , quod cft magnitudo, C deinde d.Et licdicimusT Totu,&c. Ex intendebat per hoc, qp impoffibi quales
jt: non in-
le cft de quantitatibus effe nifi rectas tantum, aut circulares tá rum, fdlicet qt iue fant ciufdem fpecicicum ifle ci fuperponan£& i dicimus q quantitates curuz non squabuntutnf fi int eiufdem circu Hi. Quod autem dicunt Geometrc,
linea recta eft reuiffima Tine, linea, eme. duainerduo icta, dicitur large-& cqualitas pe icitur de eis fere. quiuoce.& fimiliter hoc, quod cunt, quód circunferentia alicuius
circuli eft. qualis figurz polygo-
350 nic, dixit: & Gcotheter. hoc D. Sero Gle eft po oiu pore » koc ppc accidit in idit in mente,
Siautemaliud quide altera^ tum eftaliud verolatum,zqua lifné erit hzc alteratio, X zque velox lationicfed inconueniens eft. eft,caufaautem,quia motus ha betfpecies.quare fl quz faqua li temporc lata funt per zqualé longitudinem, zque velocia € rützqualisredta, & circularis, Virum ergocaufa fít,quia latio E
Lei cri m idem, per idem, im,
partibile fpecie. An fimf illa cie differunt, etenim pred habet,fl illud fuper quod moue tur fpecies habeat.Amplius au^ tem, fi P4. quod,vtfi pedesam bulatio, fl abe, volatio. Án non, fed figurislatio eft . Quarequae ingquali temporemouenturp €andem magnitudinem ,zque veocia funt.candemautem it» y differentem (pecie, & motuin^ Si igitur aliquis dixerit quod, an ifla lengitidline demon. irata bec alteratur poc vero traf fertwrergo ipfa alteratio conmenit. sn velocitate cum tran[latiene d wb eit improbabile.
etc quia metw bé
4 Feepsedi iv qua
mutat in tepore ogitudíes erede fir epell lisa
ITO *
Phyfi G'yrmitus vellus fe qualis motus eirenleri, v trum igitur ft canfaqud tráslati eff genus, aut. hunea efl eenus?temperis en femper due jjecies fint indinifbiles. Dicamus igiturquod bec duo funt anfimul, fcilicet dtmerfitaes [pecie tráslatio enim babet fpecies: quia. Sud per quod fit ifle motus babet. [Becies. et ferte erit hoc , cum. yfuerint eius:per quod fit motus."verbi H £ratia quoniam qud babet pedes. metus ems efl ambulatio,C7" quo babet alasmatus eius eff volatio. Sed mn efl ita, fcilicet quomá mofus translationis no diuer[atur in Jbeeie propter dinerfitatem mifru. menti: [ed translatio erit in boc di vera [fecundum figuras . Ergeneeffe effrve ille, que in tempore aquali mou£tur per idcm [Jaciun: int equalis Yelecitatis.e7" dico idemzin quo vn efl dinerfitaa! ffe ele neque imn motu. uia definitio motuum zqualiü eft pertranfire in tpe quali fpa ti zquale.Cidem [si reuer(us eftetiam ad dubitandü fup bác dcfinitionem,ex qua fequitur vt alteatio fit qualis ráslationi qi i in aliqua translatio in ali- [ua lógitudine demfata , & aliqua eaco inilla eadem longitudine. exquo fequitur vralterario fit equa. lis ranslationi, que fünt diuecfg in. ie. Et hoc intendcbat, cum dixitSiagitur aliquis dixerit.&c. Dejndc induxit cau(am, cx qua acci
1 3e
f fite
ditinzqualitasin funt diuer(zin f Py epi rin in hoc, &c.D.erpo necefíe illaf mubus motibus conuenientibus in velocitate n6 determinetur, vteiufd£. fpeciei fint, quod non ent, nifi modisfintenidé fpésillud pad et motus,ciuídé fpéi, fed folummodo dicat equali in velocitate funt il laquein tpe zquali nfcunt longitudines equales fine aliqua de. terminatione , necefle cít vt mocus. non fint zqualcs.& fi non,tunc mo tus circulans, & rectus effent. zquales.Etfift,cum pofücrimus conuchicntiam in eo,n quo funt mot'in fpccie,& non pofuerimus conuenié uam duorum ipforum raotuü. Et, fi acciditcum. duo motus fuennt eiufdem giis rt conueniant in fp p conuenientiam cius, per quod funt. in fpecie, vt diueifentur per diuer fitatem cius, vt accidit motui circulari,& rccto.D.d. Vtrum igitiit cá, &c.i.virum igitureit cau n lo, qtráslado circularis nó fit equalis. tráslationi recle vtrum hoc q» tran slatio cft eenus,& circularis , & re- €t lunt (péscius? aut hoc,g linca elt cenus,& circulans, & recta fint M fpéscius? D.d. pis.n.&c.1.temp*.n. clt idem in fpecie.& i polt eitexiiiimari ip(üm efle caufam in diuer. s atióis rectc ad circularé, &inteudebat,vt mihi v£, per duas fpccicsci*, prxentum,& fururum, nde dicit. Dicam" igitur, q'hec duo (üntinlimul,&c.i. dicamus igi turq» hec diuerhtas motus recti , & circulans fitex ambobus infimul, fcilicet ex diucrlitateciusper quod eft mnotusin fpccie,& diuersas ip Jus
moti:&eft, Sa X : aedominde
Liber Septimus
A fios monis. Etquia caufa in diuerfi tate motus circularis a recto in fpeciecft diuerfitas magnitudinis rccà circulari fpecie, dixittranslatio enim habet fpecies. Sc.1 fed uráslauo eft. fpccies:quia magnitudo, per quam eft moriseit fpcacs. D. A. Etfortecrit&c.i,& forteexiftima. tur q; diuerfitas translationis in fpe. cie clt propter druerfitarem inftrumenrorum,quibus fit tráslatio euá fpecic.v.g.quoniam ambulatio dif. ferta volanone, vt vf, quiainftia, quibus fitambulsde, dunt infttisqbus fit volatio C pedes , al
B alis. D.d.Scd non eftitz.i. fed hoc, quod exifimatur , non eft verum. qf.cum hoc fuerit bene confjdera
Dinerf mma rebit p vansiatio nd dif- 7 fertin Topter fitarem. nfl quo fi antlaro. Diueriias m dias Dinftramenufaatin translatione tabitina- diuerfitatem. figure.diuerfitas aut£, Vries queítin figura, non eft (ecdum gun differentias lübftantiales rei. Figura. Vere enimeft qualitas. differétia autem "€ mranslationis debet effe de namura. 'nerisin id fit translatio, (cilicet. natura vbi. Et, cum declarauit exomnibus iftis definitionem motuum cqualium,dixic Ergo necefle eft,vrilla quz mouenrur,&c.i.crgo C necefle cftvtilla, que mouenturp idem fpatium,aut numero, aut ff €ie,quorum motus eft idem in fpe- €ie,vt fint equalia,& ideo dixit, & dico idem,&c aces — Quare hocconfyderandum, f£miads que fit differentia motus.Et E lau Enificat fermo ifte a cp genus mula. nonvnumquid e dob hoc bquoa latent multa Suntautem b zq
conu ri: uocationum aliz quidem mul.
33T tum diftantes alie: habe, D tesquandam fimilitudiné, aliae
vero propíquz., aut generc, aut fimilitudinerationis. quapro^ pter non videntur equiuocatio neseffe, cum fint. Quandoigi^ tur altera eft fpecies , fidem in alio,aut fialiud in alioEt qua^ nam definitio, aut quo difcerne mus qpidem eftalbum , & duL. ctyautaliud, exco ne, quia ina^ lio videtur alterum,anqui om^ nino non idem? xt ides confjderandum efl diwerfitas sn motu qud fit . Et iile fermo fignificat quod genus ni eft sdem.c7 deceptio inuenitur ex boc loce pluribus abfque. ev:quod par. ticipatur. Ife quiuocorum autem alia diffant multum: dlia autens imas eft ambiguitas" alia funt propinqua ant in genere: aut mn comparatione , C7" ideo non exiflimatur illud quod eff buinfmedi de equivocis:que funt talia, €7 quetalia. Quando tgitwr erit y fpectes diuerfa virum. lo eadem fuerint in alio, fe. liud fuerit im alio? Et qui efl terminus sllius?termumus ems eft di-. Flinguereyer perferutar vtrum album [it idem , 7" vtrum dulce. fit idem,aut dinerfatur quia ime nitur in «lio, aut quia ynomer[ali-. ter non efl idem?
, Cü narrauit p equalia funt cbne
Dientia in fpecic mot, &1co,f quo Pee T r^ bri
€ cfi moms & (re boceft difüiciledi xit:Etideo confj m eft, &c. à.& ideo confy lá eft quid fic diuerfitas fpecifica in motu. D.d.Ex ite fermo &c.L.& ifle fermo in defi
hoccommuneeftomnibus equino deEue definitiones eorumi, de H quibusdr hoc nomen canis (ant di uerft,videtur gilla funt diuerfa in. Si igitur hoc fuerit manifepet fe, tunc erit manifefti per fep hoc nomen canis d£ zqurmoce dellis de uibus dicitur. fed, quia. hoc non apparet per fcex definitio nibusin omni materia, accidit etra rein hocpluribus.Et ideo dixit quduciam ces oput quid quon iciunt. i quó matura corum eieademivndeeriftimantur efl? vniuoca,& nó fünt. Etcum narrauit qp in definitionib* non eft fufficientia dare in omn: lo V co g genus eftdiuer(umjut n6 di uerlum, iticorpit declarare in quib" lods hoc ex definitionibus. manife in quibus n5, & dixit: juiuocoruzm autesn , &c.i.zequium autem alia funt. H funt maxime diuerfa in fe:& iniflis non latet ex definitionibus quod nomen cft equiuocum.f alijs vero cft quedam ambiguitas,& lateataliquantulum, fed camen funt propinqua ilis.alia vero funt valde. propinqua;aut in iut in có-
Etquia ifle teraus mod* [rn valde,dixit:& ideo non cxillz-
Part 79
matur, &c.i. propter am
iftius modi zquinocorum fuit iodi
Gum,quod corum eft de modo vni
wacorum fm exiftimationem Icer»
tam.& hoc intendebat,cum dixit f
fanit taliz,& que talia.i. que fünt e-
quinocs quz vainoca Dd Quf. igitur &c.i.cum ifta ambeguitas.
in dinerfitase fpeciorum fit
juitatem naturarum i| qfi igitur erit fpeci pe -
rzambi; ies, rcrum qfi pei aciem ise Uería fuerint fecundum formam, & fübic&tum: & hoc intendebat cum L. dixit, (cd cum faerit. ahud in alio . D.d.Etquzeít defimtio illius, &c. qud gri dai eorum qt
i Itio eorum,que. diohiuncn ec, iei i dc. nitio corum, cum difpofiio in cis
& ambiguafit, vtr nt idem,aut di-
uerfura,& cfi hoc n5 fit manifeft
fo pferutandum cede illo, vtrum ki t n5. v.g. de albo, vtrum. fitidem f ofbus,de quibus df albü. & fimiliter dulce, vtrum fit idern & in omnibus, de quib'dt dulce.Etin
gulas Septimo Topicorum vbi funcdan locrde codem, aurdiuerio . Deinde dicitzaut diuerfarur, quia fuenitur,Sc.i.qupniam pferu tandum eft vtrum fit idem, aur diuerfum,quia eft in fübic&tis diuerfisautquia eftdiuerfum in fe.$,ga exiftimatür d tauf diuer(uatis (üt plures iftis duabus caufis , dixit;aut qpna vniuerfaliter non cít idcm?
Liber Septimus
4 Dealteratióeautem quomo do eftzque velox alteri altera? Siitag eft fanari alterari, eftau tem huncquidem velociter, il. lum auté tarde fanari , & fimul quoídam,quarc eft alteratio ed velox.inzquali enim tempore alteratum eft, Sed quid altera, tum eftezquale enim hicnon dicitur, fed,vtin quantitatez qestiasita hie fimilitudo, Sed
it idem, quod mutaturin equa litempore,zque velox. Vtrum ergoeojinquo io, an paffio
B neoportetcomparare c hic igi^ tur,quód fanitas eadem fit, eft accipereaut quód neg; magis, negqiminus fed filr exiftit.Si au tem altera paffio fit, vcalteratur id,quod dealbatur, & id, quod fanatur, his nihilineftide, neg zequaleneq; fimile , vt iam haec fpecies faciütalterationis.& nó eft vna,vtneq latio. quarecon fyderandum eft quot funt fpe^ ciesalterationis& quoclatióis, Siigitur quz mouentur fpecie difrunc. quorum funt motus
€ fecundum fe, & non fm accíi: & motus ipfi ipecie differunt: autem genere,genere:fi vero nu ancro,numero,
zt con[jderandum efl de alteratione quomodo yna erit «qualis adteri-Dicamus igitur quod. fi acquafitio [ansatis eft alteratio c7" Jit poffibile iffnd famars velociter, € iilud tarde, c7 duo [anátur in Jémnd., ergo aliqua alterati erit
352 «qualis m velocitate : fiunt enim D d rompere quip 4L teratur? equalitae enim nndicitur bic fed sllud jn quo dicitur de. titate equalit.ua dicitur in eo
ic fimilitudo . sit igitur equalitas in'yelocitate in eisque tran[mutantur eadem tranmutatine 3n quali tempore. 1n'Vi agp. pipi mianflb ies in qua ff pafio, aut in [a paflio ne. hie autem po[fumus acci eandem. initatemipiaris da E dens neque diminula , [ed eff eode. medo . 5i autem fuerit diner[um, "rion dicimus alterari' eo quod. acquirit albedimem,e7in eo. quod. «cquirit [anitatem,C7" bec mn eft ddem,neque «quale, neque [imule: fed ex iflis nunc fiunt fcis alterations. e7* mn efl cadem alteratio quemadmodum non eft eadcm. tran[latio . €7* ideo [ciendum quot. fint fpecies alteratunas , ev" [peies tran[lationis , Si gitur muta fuerint. diner[asm [pecie , fcilicet Y que babent motus e[fentialiter, nen accidentaliter tunc matus eorum. etiam erunt feparati in [pem eC" fi fuerint. diner[a sm generein geuere:C7, fe in numero , n umero,
Cum declarauit qp translatio eft qualis alicui translationi, vult que 1ere hoc etiam in moru alteratióis,
& dixit Et confyderádum eft, &c.i. TI üjoox
G S&confjderandum cft de altcrationequomodo qqualitasimapinatur in cacum coniunctio non imagine tur in motibusnifi per cqualitaté, & dixit hoc quia equalias eft pro-
quanuati, non qualitati.D.d. Drcainus igitur qpfi acquifitio fani zus,&c.i. qi cum fuerit pofiti acquifito fanitatiscft alteratio , & «b poffibile eft aliquem hominem fanari velocius alium hominem, & poffibile cft vt duo homines (a ncntarinfimulab vna cgrin if tempore cquali,tunc alteratio eritequalis alterationi. D.d.fiunt.n. jn iempore equali. & ifie du fani
H tacsdicuntur equales, quia fiunt Y
juali tpe.Et,quist tempus eft excf
im a re, & non fequitur ex cqua litate eius equalitas motudfi equa. litas non fucritin fübftantia motu wn,incapitquerere qualitatemjn jua inuenitur dc alterabilibus , & lixit: Q uid igitur alteratur.i.fed, fi füerimus ep alteratio elt equalis alterationi,quid igitur alteratur,ita qp iccipit equalitatem?(i cft necefle vt equalitas inueniatur in eis fecun. dum fübftantiam. D.d.qualitas enim,&c.i.cqualitas enim impoffiq bilecft vt dicatin qualitate. fed illa dequibus d£ qualitas in quantita Sdiiur fimilitudo fuis dentibus in qualitate, Et intendebat, «qualitas que dé de quantitanbus, que nec; addunt, neq, diminuürur adinuicem,eft refpondens fimilitudini ue dicitur de qualiaibique non funt fortiores, aut debiliorcs fe adinuicem.D.d. Si igitur zqualitas in velocitate, &c.i.&, cum ita fic, fi Suis dicitur de alteratione, intelligendum eft in eisqua rráfmutantur.cadem tranfinutatione, nec
addenre, nec diminuente in equali &. tetnpore:qfà tunc non m serilld od intelligit de equalitate; WR. illud quod intelligitur fimilitudine.Etqa aliquis pot di cere fotte qualitas attributa alterationi eft veta p fübiectum alterationis:fübic&utn.n.eiuseft quanrif ncceffario , dixit: In. vtroq; igitur, &c.i,&dicenti hoc dicendum etia vtroq, igitureft querenda coniun» Riorr in fubi paflionisantt ipf: paffione. contingit.n. dicéti qr» ds eftin. va fai (übiectum ü tü,v: coniunctio fit fubiecti,nó pat ionis. & hocaccidit fefion .£eftL cius pacciis.S.d necefle eft confyde rare vrrunq vt poll dedarabimus. & ifte fermo cflet poffibilis, i eflet Je inuen'te duas paffiones fimi- .& idco dixit pott:hicadt. musaccipere&c.i.& coniun: io nó inueniturin ea, fm fubicctum: qi poffümus inucnire duas anitates milcs cibus modis, quarum altera. non addit,neq; diminuit. reliqua. D.d.f autem paffio fuerit diuer(a, &ci. fi ait dug pafliones.i.qualitates fücrint diuerfe in fpecie. v.gr.vt aliquid fane&/& aliquid albificetur, VIG dir efc edem in fpecie,ne M que «quales: fi quis earü fit 1 pe qqualizneq; fimiles. hoc, qd dixit manifeltum eft per fc.Dein: dicit: fed cx iftis,Sc.ideft,fi a rali di verfitate exiftente inter fanitatem, &albcdinem fuerit fpecies alterationis Deinde dixit: & non efteade alteratio.i. & ifta maxima diuerfitasin alteratione inuenitur,quia al teratio nó eft cadem in tpecic,quéadmodi neq; ansatio et eadem 1n fpecic.D.d. &ideo fdendum eft, A &ió , cá voluerimus fcire motus €on-
Liber Septimus
A coniungibilesqui fünt,oportet nos ire fpecies alterationis , & fpecies ttanslacionis, quot funt. Detnde deditregulam in hoc, & dixit: Si igitur motus fuerft diuerfi, &c.i.& via. ad numerandum fpecies moruum diteonfrderue mota per fe,nonp accidens (cilicet translata per fe, & alterata per fe . Si igitur fuerint diuerfa,& motus corum crunt diuerfiin fpecie; &, fi in genere, in gene- 1e fiin numero, in numero. Et. ifta viaeít via numerandi motum: quia motum apud nos eft notius
motu. 5 Sed virumoportetad nemrefpicere , f cadem fit, aut fimilis, fl eque veloces fintalte rationes &an ad id , quod altera tur , vt fi huius quidem" tale dealbatum fit, huiusautem tan tum t Án ad vtrumq.. Et eade juidem,, autalia pasíióe,fi paf7 flocader fit: qualis aut ,aut inzq jualis, fi illud fit inzsquale. E re,"
epertet mas con[yder, prn dues inci fnnt quales. an'yelecitate in p. c fne , Yrrum pafo fit eadem im eie, aut fimile , aut in alterato-y. Yt erm(yderemos quod ifind eit album talie quantitatis , Cy" iffud tls quantitati. Dicam igitur refpondende quoniam epertet conare de vtroa t4, quod dicaemu de alteratione quod eft eade, «ut non eadem fecundum paffismem, cum fit eadem. Et dicamus 8 ea quod ef! aqualie, aut no bs , feci
diner tatem iom.
333 Cum quzftuit priusin vtroque, D an tet querere coniun choncm inillo, in quoeft pafüo,aut m ipfa. paffiore refpondit primo illic,quo niam poffibile eft accipere coniun- &ioncm ín paffione.& cum n6 nag. rauit, vtrum cum hoc oportet confyderare übicftum, aut non confy are itcrauit hic quzftionem , Sc. dixit.Sed oportet, Xc.ideft fed opor tet nos: utari,& fcire illud; per. qd alteraniócs (ünt zquales vtrum, quia paffio in eis eft eadem in fpc- Cie, aut (ant fimiles propter alteratum,fcilicet quia quantitasque alteratur in cis,eft vna.Et,cum dixit, autTalteratoexpofuit hoc& dixit: verbi gratia vcconfyderemus, &ce. ideft vt confjderemus de fimilitudine duarum paffionum «qualitatem fübietorum . Deinded. Dicamus igitur refpondendo, &c«.ideft dicamus igitur quód vtrunquecít confyderandum, fcilicet imilitudi nem paffionis,& zqualitatem fübiecti. Deinde expofüit modum con fyderandi,& dixit :1ta , quód dicamusin alteratione, &ce. idcft quoniam necefle cít conf) virun jue, ita, quód fciamus de duabus alterationibus , vtrum fint ezdem TF in fpecic, aut non, ideft fimiles , & hocerit, quando fübiectum füerit idem. Et dixit hoc. quoniam,cum. quantitas fübicáti fuerit diuerfa, di Uerfabitur paffio neceflario, & hoc intendebat, cum dixit: Et dicamus inca, quód eft cqualis aut incqualis, &cetc.ideft & quafi cum exigit cum zqualitatc paffionis vt fübie- €um fitidemjdcft Squiloinduxie rationem füper hoc, & d.& necefle eft confyderare fübiectum: quia di cimus quód paffions fani Mn
G les autingquales fecundum fübic-
m. Etdebes (cire q confjderatio coniun&ionis in alterarione , ft fuerit fecundum fübiectum tanti , erit per accidens . &, fi fuenit fecun. dum folam paffionem, non erit il-
lic equalitas: iolummo do nii - ergoin confjderationc equalitatis perfetz hzc duo exiguntur, fcilicet fimilitudo paf fiouis,& zqualitas fübiedti.
Etin generatione quoque,et eorruptioncidem confyderau^ dum eft, quomodo zque ve^
H loxgeneratio eft, fiin quali t€ poregeneretur idem,&indiui, fibile, vt homo, fed non ani^ sal, velocior autem, flingqua Nialiud.non enim habemus ali^
juod duorum , in quibus ips diuerfis, vtdiffimilitudo.Et, fi cft numerus fubftantia, ma^
Sor,& minor numerus eiufdem
fp£i eft. fed eftinnominatü qd commune eft , & vtrunque, vt snaior pasfio, aut excedens ma, gis, quantum autem maius, Et cov[jderandum efl de generatione , Q7" cerruptione, €7* quomodo generatio efl aqualu velocitatis ey" forte erit talis ,cum quali tempore. generatur idem andiwifibile,vt bomo non animal. € erit yelocior , cum mon fuerit. 3n equali tempere . non enim babem emen , quad continet duo
Tec neque aliud , vt boc nomen
difüimule. Et, fi fubflantia efl numenm , dicemus numerum maio-
rem, axt minorem de numeric con. wenentibw , yn [pecie : fed illud , quad commune eit e , ey" illad, m efl proprium "vtrique , mn
abet nomen , ficut. paftio maior dicitur fortur , C7 quantum dieur maine.
Cum dedarauitilla quz exigun turin coniunctione: alatonEs & modum confyderandi , vult declararc hoc fimiliter in motu generationis,fcilicet qui coniunguntur de eis& qui non coniunguntur, & dixit: Etconfjderandum eft de gene L, ratione, & corruptionc , &cet.ideft
juomodo dicitur atio equationi . & dixit hoc, quia. feito modo equalitatis fciecur coniun&io, cum Sitalins fit propri c5iunctionis.D.d.& forte erit hoc, &c.i.& lorte fufficitin hoc, q gene ratio fit equalis gencrationi vt finc. in tempore cquali,& vt fitidem indiuifibilein fpecie non in genere, vtafal,cum aíal fit diuifibile Y fpés. D.d.& erit velocior, &c.ideft in tali. busifhs 'ationibus, qua funt. 1n eadem fpecie dicitur in eis pvna. eft velocior altera, cum non fue- M. rintin zquali tempore. Deinde dixit non enim habemus nor , &c. ideft contenti fumus in defininone. velocioris, & zqualisin generationcad hoc. quia duz generationes c5uenientes in fpecie, & in tpe nomé nó habent, ficut habétqualitates conucnientes in tpe, py ie:Sc eítfimilitudo,& difimilitudo in di veríis: & cqualitas in conuenientibusin quantitate, & inzqualitas in. diucrfis. Beinde dixit . Et, fi fubftáua cft numerus, Sc.ideft et conucnientia
wenientia duarum fübflantiari gc nerabilium non habent nomen,ni fi fübítáüz diuerfentur fecundum. umeros fecüdum quód funtcom pofitc ex numeris, vt quidam Antiui dicebant. quoniam/(i hoc fue rit, poffemus dicerc in fübftantijs quód quzdam funt maioris nume 51, aut minoris de numeris conueficntibus in fpecie. Etintendebat qued, fi fübftantiz funt numeri, «unc cóiungibilia in fübftátia funt conucnienua in fpecie nu merali,&. inconiungibilia (unt diuerfa (ecun dum S minus. Deíde dixit: fed illud, quod eft commune, &c.ifed illud, quod cft commune fubflantijs, non habet nomen, neque paffio, quz cft propria cius, (cihcet. quód non inuenitur nomen conue nientibus ex eis, neque duerfis, fi-- «ut boc inueniturin eis, in quibus diucrfantur in qualitare, &in quibus conueniunt. Illa enim,que diuerfantur in qualitate, dicütur fortiora,& debiliora , in quantitate ve.
&Cbaenit ro maiora,& minora. a Conuenien. ET tare
tia aíitin qualiiate dicuntur confi-
jj, milia, in quantitate vero zqualia.
la Qj moutniia , C que mouentsr. ü eem inter f babane
inmow. Cap 1.
Voniamautem moues, mouet femper aliquid , & in aliquo, & víqsad
aliquid.dico autem in
Septimus 334 aliquo, quiain tempore: víque D adaliquid autem, quia per quà tam aliquam lógitudinem.fem pet enim fimul mouet, & mo^ uit. quare quantü aliquid erit, per quod motum eft,& in qui^ to. igirur Aeftmouens, nau. tem id, quod mouetur, per quá autem motum eft, longitudo c inquáto autem tempusin quo D. ÍInaquali igitur temporez^ qualis potétiaipfi 4 dimidium ipfius s perduplaipfius c mo^ uebit: perc autem in dimidio ipfius. ficenim pico
Et , quia meter (emper mouet aliquid, quof diy me set ad liquid. e77 duo in aliquo , Jalicet im tempere: e7* dico ad als
ngitudinie. femper enim mouet,
Q^ tmenetur.er go necefle eft vt il. lud , à quo mouetur , fit alis quantum , C7 in quanto . 51 ergo mater fuerit 4 , 9 motum B € longitudo C , 7 femp , 1n
monet D, tunc potentia qua F s, fetlicet t , meuebit intem-
t equali dimidium B per du- Dur atium C : eo mouebit ipfirn per logitudinem C . quniam hec modo erit finta.
Phyficorum G posenfirato s oftendeut quid, fi liqua potentia movet aliquod mobile, per
fpattmm , in aliquo tempore ,
medietatem illins. parmis aii ad
idis potemisa, per duplum [atium , in codem tempore , vel e [iru vhs pug miii Hz duz figurz ambas defignant proportiones.
1 5 Cum compleuit fermoncm in diftinguendo motus coniungibiles
À motibusnó cóiungibilibus, vult declarare alia propna motori mo to.Primo d omnis motorqui mouet aliquod motum peraliq fjeiumin aliquo tÉpore , mouet
imidium illius mod in illo tempo re per dupld illius fpatij , & mouet E illud fpatium tdimidio
fum illius ris. Et, d.Et,quia motor , &c.i moror cxi qui eft cor
pusnon ille, qui eft virtus in
Te. & hoc mani! eftex hoc, quod dicir, femper.n.mouet,& mo Uetur.moror.n.qui, qfi mouct, mo egooect ct vellodperquod
le eft vt most, fitaligd: quanta. i terminatá,& in quantojL.in tépore terminato,& hocacadit motori, fe cundum 9 eft corpus, aut virtus in corpore. D.d. Si igitur motor fuerit ^i.ponatur igitur in loco motori Ay
Liber Septimus
A ain loco moti s/& in loco fpatij, e,&in loco temporis, in quo moue. tur per iftud fpatium, p:dico qp os motor, cuius porentia eft qualis áfti motori f. A mouet in hoc temgore dimidium »,quod cft motum. per dupli iftius (pari quod eftc,& mouet ipfum per totum iod qatium in medietate temporis D. inde d.qifi hoc m6 erit finita, i.potentia mororis.Et hoc eft ita, qp elocitas propria vnicuiq, motui fcq exceflüm potenti motoris fup potentiá mot. & ideo, c diuiferimus snotá , contingit neceflario vt pro-
B pori tic motoris ad motum. prop n E velocitaserit dupla ad illam veloci tatem: ergo mouebitur in illo tpe.
perduplumilli fpatij S in dimi-
lio exus per totá fpatium. & hoc c6 munceeítin omni motore;cuius po sentia eft finita. Vtrum vero kocfit omcrpeciilesalqudítalo non is f aliquid fit tale,
Soixio. pabecqónem difficilé. Neceffario
via p n. -2-debetefie refiflentia inter moto
do dec, TÉ& rem motam.fiue motio fuerit. $5. Inpo- naturalis,aut inparuralis: & ifta rc. téxijs code fiflentia cóiseft , fm qpalterum eft agens & reliqui icis Vnde dici
"ns. pert ssi vimabuscadeltibus moué moue: in tibus o non mouet qun
in j; poté Fániui.&é tia qd ; corpus caclefte,. liordo, becporftià movers vuadagy in velocitate propna. ueadut*. niuntin hoc, mouent in infini- P". aptiü tá . Ecfm hunc modá non eft pro- Yéloataté. portio intereas.& morum.fm vero De v jearum mouet coi b opid velocitas: Propria fm hoe. Ibét Proportiont propri 2d motfi, vel cá moro . Sed ifta proportio fdudo, Vfindiuiibiis. Vnde igitur accidit
355 iftis potentiis iftud ? Etforte hocac B didit ex diueritate narurarum mo Vid.t.oz uentium, quz non füntin matena li-iin nobilitate fm magis , & minus, & diuerfitate naturarum corpori, qua: mouentur ex cis. Hoc autem,
motus eorum, f.corporum cocle-
jum eftin tempore , licet non fit
jo inter potentias motiuas, Sc
mobiles, acciditex natura motus - Morores afit,qui funt in materia, fi aliquis eorum haberet potentiá infinitam, contingeret vt motuseffct in non temporc. & hzc declarabütur in vltimo Octaui libri, & Arift, T.-€.7.& nóloquitur hic, nifi de motoribus g^ i2 materialibus , qfi ifta perfcrutatio , ioerq eft vilisin difpofitionibus motori f: fibtsnon materialium, vt poft declarabi tiaorb.ca. tur.& in alio libro dixit, hoc.. pmo jyad tint. torerit| rtonatus. S in hac usarse Cnofta, didis .
Et, fi eadem potétia idem in hoctpe per tantá mouet, & per dimidiam f dimidio mouebit: & dimidia virtus per dimidiü moucbit in gquali tempore pet zquale. vt jphius a porentigflt Jimidia, qug ipfam x, & iplius
»ipfum r dimidium, Similiter igitur fe habet, & fm propor^ tionem virtus ad grauitatem, quare per aequale, & in zquali temporemouebunt.
Et , fi eadem potentia mouet idem in tali tempore per talepatiu mouebit ipfum per dimidié alius fpaty in. poo illus tempri : ev dimidium illins potemfie meucbit dimidium lins rei
in equals tempere per. pem
Phyficorum G lengitudinem."y g. ft medietas po: potentia ad iftud pendus eft fut K
tentia A4 H o medietas ipj
alla propertio. € deo mouent per.
JB quátitesZ.Ergo proportio flus. equale , in tempere aquai. Demonfiratio offendent quid, fi aliqua potentia monet aliquod seobie , per ali ek pe m f de mu -
3€ Cumdeclarauitq eadé potentis mouet medietaté mou I, $quo mouet totum p. dupli ai mouet in illo tpe, & mouetip- Sim pet totá fpanid in rnedierate t£ ris, in quo mouet totu p illud tium, vult declarare & qj, c(í fue ntvnus motor aliquis, qui mouet 3 aligd motum. paliod [panum in aliquo t£pore, mouebit medictaté iliusfpatijin medietate illius t£po ris; &qp medietas eius mouebit me dieta illius moti per illud fpatid án medietate temporis illius. Et eft necefle, ficut dixit, vt moueatur me dietas moti perillud fpatium in il-lo tpe. qf velocitas motus, qu& ha bebat totum motum ad totü motoréeft fm pporuonéexceffus potentiz moronss fuper potentiá moti. Et, cü diuiferimus motá in duas medietates, & fimiliter motorem,
tunc proportio mototis, que eft me dica Xd momm, qd dt mediet25 , erit ficut totius motorisad totum morum, vt vit decla rauerunt Gcometre. & fic duz vclocitateserunt zqualcs necefíario, fcilicec velocitas totius moi , & velocitas medietatis .ex quo fe pum necefario vt i
tomi coleh mpone &fero ciusin hoc manifeifuscit perfe.
Etflipfum x ipfum r mouet inipfoD peripfam c, non necef farium cítingquali teporeid,in quo 5, duplum ipflus r mouere per dimidiam ipfius c.Siigitur ipfum Aipfam 5 mouebit inip fo D pertantam,quanta eft ipía C, dimidium ipflusa, inquoz, ipfum 5 n6 moucbitin cempo^
A reinquop,negfaliquoipflus ppaliquidipfiusc, $m qpana^
logum eftad totamC, vt 4 €ad
x ,omnino,n.fi contigerit, non moucbit aliquid , fi.n.totavit^
tus per totam mouit, dimidia
non moucbit, neg p quátáuis , neqpinquantouis. vnus.n.mo^
uebit nauem,fi naue quidé tra^ hentium diuida£ virtusinnu^ merum, &inlongitudinem,p
qp ots mouerüt, Propter hoc
zs Zenonisratio non eft vera, qp fo 15955 net milfj quauis pars. nihil.n, B prohibetnó mouere eii aerem in vllo tempore, quem mouit, dü caderet totus modius, neq
Septimus 336 itaqpstin, quátii mouebiccü D. toto,fi fit pfe, hoc mouez, neq; ^L boc .n.vila eftnift potentiain toto, H Et fi Hi mouet Z ,in tempore Te. ifle. D,per fjatim C ,nece[fe eft v za 175i all tempore non moueat. dt.n.ab Z in dimidie faty C . 51 sgitwr ca 2o et meet. » quad eff B , in infine. f t Dyper [atis C func, quá Pris do à medietate 1A diminuityr pai qa. ri ,CHuMI quantitas ex totoeft eres if4s , que meuet , tunc silla 61x pers fingularie non per [e mouebs E. ar Nibil eam alind eft , nifi efl im potentia in tanto.
Demonfiratio, probans quod , fi equa porentia mouet aliquod molule , per. aliquod fjatium iniquo tempere dimidiumillns potentie von mauebit dsplum alins mobilia, per medietatem illins fputi in eodem tempove, neque in aliqua parte vllias temporis , per. aliquam partem illius [pats -
Figura hzc, ambas defignat difproportiones . D Temps.
37 DicbatZenog mina milij, qa, dibirenia cá giu fonum, neodfíe eit il ciat fon .
Pre dini
ger lapidem, ita faciat it ipfo fo-
ticam, necefíe eíl vt vnaqueq; ear operetur in lapide. qi&sfi nulla ope- . satur, ergo nec oésoperant. Étifle y. fermo eft fophiflicus. qff vna pats poc $ pi. n6 operatur in actu, (ed in poi ES tei
We elterminaa.
€ qf vnus vir de triginta n5 mouet. nauem folus. $,cum motio eius có jungitur cá tione, & poren tia proueniente à viginti & nouem. hominibus mouebit Pues neceffazio, ergo vnufquifq; de triginta lar gcns de projarsióe admoneri, d nauis non habebat prius. Illud dgitur,g viginti & nouem largiunturde ióe, € illud , qp vlumus. 3notor extrahet f actu , Et fimiliter eft dc mina milij. Et d. Et ideo ferno Zenonis non eft verus. & eft vnum granum milij,quodci
Part 80
C CINA AWAY : 1iÉ it fonum, L. q
motum: qf potenda mororis cum potentia mo toriselt terminata f. prima potétia, quz pót mouere vnamquáq; partium, nó mouetin tpe omnino,q eliego fermo Zenonis nó eltve. sus hoc,g fingit, quodlibet mulij debet facere fonum. D. d.nam impolt cít vt nó moueatin. tpe ofno illum aeré qué mouet tot& mina, qfi cadizi.qià impolc cft dicere q vnaqueq, partium nó mo uctin tpe oino, qn cadet, aeré, per |ué cranfit motione, cx qua audit nus. ficut auditur à mi nó H mouctipfamIactu motione faci te fonum.&, fi vnaqueq; partiü lar gitur aeri ad reipindum foná f- [esionem, qui prius non habe- D. | Pars &c..qin. perc morie nd debe per fcis iter moucre,neq; pats , quz , €um additur alijs partibus, siboet
fom gmgeims virEtd.quia fuerint
non vi fter alias partes cé forüor in motuynifi pp preparationé przcedenté in moto, D.d. Nihil -n.aliud eft, &c. Aut intendit q; cá ganseítin cóunuonibil eft actu ,
fed eftin potentia in toto. Aut int£ E dit quód pars non mouct in atu, fed mouctin potentia in toto. Si vero duo,& vtrungshorü. vttung mouet pet tii in táto, & compofite potétiz cópofiti ex ponderibus perzqualé mo^ uebunt longitudine, etin equa litempore:analogum enim eft, Etfi fuerint duo,queru Ytrun-. que mouet vinum 7 vi meset per tale [atium sm tali temperedue potentie congregate ma iem atn. ex duobus y ponderibus per equalem longitudinem in lit funt. n. lenalia., Et ifle fermo di-
flingnendus efl ita, quod'tenfj-
derandum efl ineo , e7* fint dua. sntentionet . Hec eft alia intentio à predictis. & eft q,cum duo mouétia diuerfa, ytrq; mouet aligd pondus p. sqa lefpanum in equali tpe, tunc duz. [sn moruz cógeegar; mone t congregati ex ponde ribus per illud fpatium in illo & hocerit,qi equaliter mou£t duo pondera diuería in fpatio,& tpe. c M. afit diucríantur fpauo. v.g. qp alterü mouet vnam arroná in vna hora p medietaté vnius luce &aliud mouet duas arronasin vng hora p. vnam leucá,nó fequi, ci duo motores füerint congregati , & arronze t congregate, vt moueantur abeis inilla hora, neq; per vná lcu cam,neq, qudm qfi proportio ius, qd congregaturex duabus potentijsad duo pondera nó eft fi- €ut propordo folius potétie ad vnü pondus.
Liber Septímus
A p6dus. Cum autem fpatium fuerit vnum, & tempus vnum , tunc prortio cius, quod con, tur ex luabus pot£ujs motiuis ad duo pó dera mota, crit cadem proportio: c fiue potentia ponderum , & potene tia mororum cÓueniant, aut diuerfentur.verbi gratia quoniam, fi aliquis motor habet aliquam pi tionem adaliquod motum, & alius motor, cuius potentia habet iftam. eandem proportionem ad porentiá lerisquo mouetur ab co.Decla. ratum cít enim in libro Elementorum quód, cum fuerint quzlibet B quanttares, & totidem earum com pares,tunc rtio omnium. 1d omneseft, ficuc rtio vnius: vnam. Deinde Mis Et ifle fermo diftingu£dus cít,& cztera, & ficinwenitürin quibufdam libns. & intendit. cum duo pon mo went aliquod pondus per aliqu. fatum, q ód poffibile eft,cum di uiferimus motores, & diuiferimus pondus,ita, quód, proportio vtriufue parüs ad vtrunque motorem. [xt proportio tonus ad totum, quód rto motus remanebit. eadcm. € hoc fecundum propor- C tionem cft verum : fed fecundum. juod cxiflimatur quód quolibet lorum duorum. ideo dixit,vt mi-
hi videtur, ita, quód confjderandá,,
eft. idenius enim quód duo, & tres.
homines mouent congregatim, non poffunt mouere. iecudum z giegationcm.,
Num igitur fic eft & in alte, rationc , X in augmentatione ? Aliquid enim eftaugens ,aliqd autem &id, quodaugetur.in quantoautem tempore,et qui^
337 tum, aliud qutaem augetaliud D autem augetur , Et alterans, && id, quodalteratur fimiliter, & aliquid, & quantum fecundum ipfum magis, & minnsalterata funt, &in quanto tempore, in duplo duplum, autduplum in duplo: dimidium autem in di^ midio tempore , aut in dimidio dimidium , aut in zquali du^ plum.Si vero alterans , autau^ geustantum,in táto,aut auget, autalterat, non neceffe eft & di midium in dimidio, in dimi^ dio dimidium. fed (icótigerit, E. nihilalterabit,autaugmétabit, ficuti & in pondere.
Et fimiliter efl de alteratione , et in augmento. Eft enim aliquid, quid auget. Et alterans etiam fimiliter eff alteratum . e77 fecun. dum aliquám quantitatem in additiene , C7* diminutione erit a] teratio. C7" n aliqua tate D s in duplo de dplam,c
duplum erit in .6 eff 3n tempere equals eft p Mgitir alterans , 7 augmentant at:Q7 alterat tantum in tempore, non efl nece[fe ut me dietas eliam faciat bec in medietate , aut in medietate agat me dietae. €" ferte accidit ut non alteret omnino ,4ut wt non auget, ut diximm yn pondere. dis Vultdeclarare,quód omnia que dixit de moto, & mororc in loco, fünt vera in augmento , & altera— Phyfi.cü có Auer, V V." tio-
€ tione, & dicit: Etfimilitereft de alteratione, ideft & omnia, quz dia funt de moto, & motorem in lo
o fcilicec. jud duplum motoris cft
mouet jllud motum per illud fpatium f dimidio illius temporis, aut per duplum illius fpatij inillo tem 5 ,& moror mouet dimilinm moti per illud fpatium in dimidio illius temporis, &, cum motor diuiditur in duo zqualia,& mo tum in duo zqualia, motus erit idé. in velocitate,omnia accidunt fimiliterin augmento, & alterato,Et,cií narrauit hoc dedit caufam, & d.Eft H enim aliquid quod auget, &aligd quod augetur , & in aliquo tépore hoc auget, & hoc augetidetb ita eft de augmento, ficut de translationc. quoniam eft aliquid qd augeh &dt tefpondens morori in lo- €o,&aliquid quod augetur, & eft re. fpondeas moto, & tempus , in quo t ifle motus , & quantitas, in quo. eft.D.d. Etalterans fimiliter , &c.i. &quemadmodum augens, & augmentat( eít aliquid terminatz po tenticfimiliter alterans etiam,& al teratum füntterminata : & fecundum exceflum potentis alterantis 1 fupra potentiam alterati erit veloci tasalierationis, & quantitas tempo ris,f quo eft alteratio, £g hzc duo fequuntur proportionem inter alterans, & alteratum. Si igitnr proportio fuerit magna, velocitas erit. magna,& pus breue,& ecóuerfo.D4 &in luplo duplum , idelt &in temporc, in quoaliqua paffio in aliquo alterato ab aliquo altc--
rante, in duplo eioteritin duplam Kt illius is Deinde cede plumin duplo, ideft & alteratio, dupla ad altetationcm pofitam. abaliquo alterante, duplum cius eritin duplo illius temporis : & eft. qpnucrfam pumz. & intendebat.
arare qua: funt proportionabilia. Dcinde dixit *diiglar alis, &czte.ideft &fi omnc alterans, & augmentans alterat, & augmeutat aliquod terminatum , & in tempore terminato, & non augmentat quidlibet quodlibet , neque alteras quidlibet quodlibet, non fequitur, cum diuifcrimus alterans in duas L medictates, vt medietas moucatil lud alteratum in duplo illius temporis : cum accidit forte vt non alterct illud omnino. & hoc conungit ; quando potentia medictatis motoris nó excedit potennam moti. D.d. ficut diximus in pondereji, 1n grauitate ad leuitawm,
In huiusSeptimi Libri fine, inimpresfis hactenus codicib9 omnibuslegebaturad verbum ea pars pomi) ipfius Auerrois, Primi,Phyficorum incipiens, Viilitasautem, vfquead illud, M Ordo vero, quam, veluti illegi time, fuperflue, ac vitiofe hoc inloco poft, abícidimus. prae cipueautem ad id Paulilfraelie tz, Hebraii,viri doctislimi fen» tentia coadiuuante, nonnullif^ que Antiquis codicibus, eam nonlegentibus,
Liber Octauus
ARISTOTELIS DE PHYSICO AVDITV LIBER OCTAVYS,
Cum etuerr. Commen.
Sv MMABR LIBRI. A tr. vig ad a1. demófirat motü ante, retroque fempiternum fore. A xt vía; ad 4 s.oltendit qp primus motor. fit penitus immobilis, & vns. A 4. Víq ad $4 . querit an decur morus. continuus, & quis mouium fit primus. A 4 cvfq; in finem, oftendit primum mo vorem indinifibilem e&& lniparubilé, j prorfas habere magnitudin£. $YMMA PRIMA. De femplternitate morus. Propriam de fémpiternitate motus femttum t»bi multa de An tiquorum inttr ferit opinionibus.
Trum autem fac? eft aliquando mo^ tus,cum non effet prius, & corrumpi tur rurfus, adeo, vt snodcatur nihil, an neqp factus eft,neque corrumpitur,fed (em pererat,& femper erit, ethocí^ mortale, & fine quiete ijs ineft, € qua funt, veluti vita quedam, que ineft natura fubfiftentibus omnibus? Effe igitur motum omnesaffirmant, de naturaali^ quid dicetes,propterca qpmun dum faciunt,et degeneration. & corruptione eft cótemplatio omnibusipfis, quam imposfi^ bile efi effc , nifi fit motus. Sed juotquot quide infinitos mun dos & effe dicunt, & quofdam quidem fieri, quofdam autcm corrumpi mundos, femper di^
Meca aa
358 eunteffe motum, neceffariam D enimeft generationes, GL corru ptiones ipforum effe cum mo^ tu. Quicunque autem vnum, aut non effc femper, de motu fupponuntfm rationem , V trum autem motue aliquame do fuit , C mn fuit, 7 corrum, etur in cerruptiune , in qua mbil mouebitur omnino. aut motw nec fut generatim , corrumpetur, j^ femper far, femper. erit , C boc non babet corruptionem, net fugit ab miu jM. qu quafi Yita ommbwt , que cenftiiuuntur per naturam. OmnosJr. qui dliquid dixit de natura, dixit metum e[fe nom. enim poffunt loqui de fatluramundi, ez" confjde vare in eo , fecundum quod currit 'eneratio, €7* tto , fi mote ps fit. Sed dicent peres mun dos infimites elfe, quorum quidam. generatur , €7* quidam cerriem t tur, dicunt motum etermuns Jd modos enim generationis, Q7" cer- ? ruptiems cum motibus effe necef- Jé eft Dicentes uero unum mundum effe ey" non eternum , [ecundum boc etiam litigant de motu . 1 |Via prima intentio eius Tría intteft perfcrutari de primo to eiusct
nouusjut antiquus (fm genus. & f Liber 7. Tg € anteiftá tradat aut € necef- utet Pr fari huic tractui, aureft pp meli*s a2. e
VY. ij ,. Et pp mei.
G Eam dn : Vir uem motus, non intendit motáü aliqué propri, fed intédit verd ifti As Polis in partibus müdi fuerint, poft nul lapars parti müdi moucbafofno, &vu deftruenf'o£s,ita, qpnulla p mundi mouca£. Aut ifti motusexi-
in partibus mádi fuerit fem-
'& eruntin futuro in hac dif Eisen n aat perra ratio eft heceflaria , quia aj ia mundo nó ftii aeri horui
&uorá, aut plures motus füccedentesaut vnus motuscótinuus. f mo-
dis fenfibilibusincipi tali m6, an ie nihil fuit decis: & fiue incocpit. nus corá autealter(i, aut incceperuntfumul motus, qui fentiuntur c5tinui,& fuccedentes : & vtrü cor-
rumpentur hcc duo genera tali cor. ruptione;cíí qua nihil mouebifom. nino: authzc duo n6 ceffa.
weruntneq; ceflabunteffe. D.d.fed €quafi vita. & innuit per hoc, ne- «elle eft in motu non ceffare in fte zito, & in faturo, fi eft necefle hoc Y
entibus naturalib*.A; L.] EE — 57. 3 chtli. eftin eisquafi vita,eft moti c£. prí 1 eipid.n.motusde oíb* mobilibus é Weendd fcutafa de rebus viuis.& hec peru Pilit.&i "tario n6 eft tfi neceffaria in cogni- Isio1 c! 6e primi motoris, (ed ét in cogaivia, 1mno tióc cé mádi, Cv fit erernus, aut. tü e&pr*. nouus.necefle eft.n.pícrutarionem. Spiunts. de hmói intéioneY mom oib* mo- Petíctutationé deillain müdo. Et, biib* & 6 quiaifta perfcrutatio magis vf pro cur aade cederein pfcrutauióe de difpofitio- Paco ne mundi in generatione, & corruhoris. ptióe notificauit iflá perferuratioperfcrutationé
a.c. 63 hem continere in fe:
ile kit dnobus o
de mundo, & induxit gnum dicf- K doqaui liquid d. de mundo, dcbet le de motu,& d.Omnis -n. &c.i. & pofüimus píerutationé primo de motu vfi in loco pícrurationc dedifpóne mundi in generatióc, & corruptióe: quia hoccít naturale in pfcrutatione.ofs.n. qui locut" fuerit de entibus naturalib*,o cedst motá effe. D.dedit. caufam in. hoc, & d. n&.n. poflunt loqui, &c.i. & o&s cóced(it mot c£, quao eftaliquéloqui defactura müdi, i. de natura illius& confjderare qo eftin generatióc , & corruptióe fm. totum,aut fm partem , fi non con- L, eefferit motum cffe ;f.fi poffibilecft Yeogenerationem , & corruptioné, aut impoffibile:& , fi eft pollibile jio, D. d. Sed dic£tes, &c.i.fed o5 i tes de mi m t motá, th ita opinantde generatióc, & corrupáóc. in motu, ficut. jn mundo toto.g igitdixitillorum. plures müdos effe, quor& corrupdi vniuseft tio alteri ,& qp» procedet ps infini " cóceli mort efieq it,& erit. D. cau fam in hoc, & d. modos.n. Rae tionis, & corruptionis.&c.& hoc qd d.manifeítum eíl.qii,cum opinati Mr funt corruptio. vniufcuiufq, mídorü exiftentium eft; itio alte rius, ficuteft difpó in partibus ifti* müd: qp corrupto alicuiusindiui dui eft generatio alteri? , & quilibet munduscorá non eftextra motà, manifeftá cft cos dicerc motü eternum füccedentem. D.d. Dicentes vero vnum müdum effe,& nó cternum,&c. & hoc intellect eft per fe, f qqui opinatur mundücíle non. eternum,& generatum, poftq nihil moucbatur, & corruptibilem f res, que
Liber OGtauus.
A quenon mouebunf, necefleeftipps Opinari bancopiniont in mo tu, Et, quia hoc opipari in mun:
t intelligi duobus modis; it
Ta ce feq. diflinguerc hoc,& d. Si igitur. Dico
Dereifo oj hecexpóqu& m6 dixi,eft,4 intel
darme. ligiturprimo afpe&u,& hoc intelle
perdat xit Alfarabius fm c d.in lib. fuo de
iz goskussannmsbii choi ini it Auic.& Auempace Hi
CLE? nus .grintentio ArtTprimo il?
* waftatuseft declarare qp ante oém.
motum eft motus, & ante oém tá
mutationem eft tranfinutatio, &
quód motus nó decer eundum
Ius: vt procedat ex.
EG moti c£ primum, & grrofí
qui cótinetomnia,aut vai aut Ld Tes. & in hac declaratione eft dif
«cultas, Et ideo intendit Alfarabius
Laure she iip i ipe
buscó) dehocjiin quo
persi tfm quot modos pr
Ymaginari ante o£m tranfmutatio-
né clie tranfinntation£, & quid pót.
efie verum de hoc & quid nó. qua-
inuoluca eft fna perfcrutatio in
sch. Ego autem ,cum hocq crede-
S EO? bá expolidon£ fus loci efle flam
C T tff,eri aliquantulá in errore, fin
epinion£, hoc qp declaratio Arift. eft declara-
$2116 erf tio diminuta. & femp fai perfcruta-
tus de hac declaratione,quoufq, ap.
paruit mihi intentio , quam inten-
dit Arifto.perfcrutari. Étinueni fer
mones [uos conueniepies fibi adin
vicé, fm illam intention, non fm.
primam expofitioné, quz viderurf
rimo afpectu. Arift.n. intendit hic
Terararc verá primus motus conti
nens mundum, inrprimi motus, fi
fint plures vno, fint fadi dc nouo,
ita, ante cos nó fuit motusofno ,
ita, Q motus propter hoc fit nouus.
339 fmgenus, &ofainceperuntmone D ri pofl nihil mouebatur .. Aut pri, musznotusqui cótinetola, exi inprimo moto, aut in primis motis fi Fuerft plures vno motu, fit eter. nusqui nunquá ceffauit, necceffabis adeft ficut dixit quafi vita eo- Eumene confücaunmus per naturí, Et induzit ipfe declarationem de defininone motus przdi&ta ad oít£. dendum talem motum cfi: non
juia induxit definitione. motus ad dersrandum, q amcotm. motum eft motus: ficut credidit Alfarabi?*, &alij.Perferutatio.n.quam hicin- K vendit, eft vlis toti mundo. & non eft verum fm opinioné Árift.vtante morum continenté totum fit mo tusautante tráfmutatiori£, ie prima tranfmutatio,fit tranfmurano. Falía igitur fuit hzc exiftimas uo illórum.hzc.n.cft particularis, &eft veri de motibus parriculari- Busquoscótiner monis vis, fm hoc fequitur motá vim. non quia. hocexifüitineisprimo, &cffentialiter: qfà hocapud pum impole eftvt apparebit poft. Non igif poneret zternam continuationé exifiént£in iflis motibus per accidens, p figzumad tern conumuationem. xiftenté. inipfo primo motu, aut primis, cum hoc, q nond( declara tum eft hic decis. Cens effc tales per accidens. & hoc manifeftum eft, &c poft deciarabitur magis,
Si igit contingit aliqri nihil aes duph mE hocac Cidere, Aut.n. vt Anaxagoras dicitinquit.n. ille flmul omni, ^5 busexiftentibus, aut quiefc£ti businfinito t£pore, mentem fe^ Giffe motum,et difgregaffe, Aut V VConjowt
G vtEmpedoclesin pattemouc ri,& rurfus quiefcere.moueri q dem,eum amicitia ex multisfa citvnurgautlis multa ex vno: quiefcere vero inftermedijs t&
,, Potibus, fic dicens, Quatenus
» vnü qdéex pluribus confueuit
» naíci, Etruríus vno generato
» plura perficiunt, Eatenusqui-
», dem & fiunt, & non eft ipfis fir
» mum zuum, Quatenus vero p.
» mutanturoino, neqp fimul defi
» nunt,Earenus femp funtimmo
» bilemfmcirculum.Hoc.n.qua tenus permutantur , hinc illuc
H dicereipfum lef ina as
EI eft in aliqua. bera: di n ler »neceffe eft boc pied medius. Aut ficut
xit Anaxagoras , qui d. quod fa fuerunt infmul, c7 quie[tenia tempere mfinitg, et quod wel jgentid feest in eis metum,et di-
H ed. "nut ficut dixit Empeducles quod quandsa, meuttur, et quiandos, quic[cunt , mouentur.n. quando ampcitia facit de pluribua JL uyum, aut quando lis facit de uno plc quiefcit m temperibus,
: ua [unt interim,cum dixit. Seció
», dum. autem quod unum innatuns
m efl oriri ex pluribus , Et quod com
n, pletum efl yum, rarificantur ex
* eoplura, secunda bunc mods ge-
M merantur C7" fic non erit fecadam
p 66 eternum. Secidym uero quod.
w» hec duo mutantur, et men finiun-
» fur cum boc, Secundum bunc me-
dum femper nenentur circulari K ter.Intelugzdum emim efl ex boc, duxit , [ecundum nero quod. ac duo defi fecundum ere quod bec duo tran(mutantur.
Quia natura diuifióss facit duos * modosin hoc, quod pofüit p motá fm tor deficit ab entibus, quos modos Antiqui dicebant, (aut g» mundus fuit ex rebusquiefcénbus temporeinfinito, f.non tranfmuta. bilibus, & q poft corrumpctur tali modo, q omnia erunt quiefcentia. tempore infinito, vt Ánaza. opinabatur, aut qp entia quicízant in ali- L qua hora, Kin aliqua mouentur, Vide opvt videbat Empedocles, induxit (es P9Órd de moné vtriuíqy iftorü, & tacuit opi- 1, yb c. j2. nionem. Planocisde mundo, uisi Y dx. cit müdum cfc generatum, (cd nó Zim. corruptibilé: quia non dixit p om. Produk fiactont quicen itia ante gencra- gia. fed tioné mundi. (ed q moucbant mo & corrupd tu inordinato.& .g Deu induxicip bxléldem faadordinem, ipfe duxit. Et TN hocquod narrauitde Anaxag. qui u$. diccbatg omnia erant in(imul, intendit per omnia corpora confimilia, quz opinabarur eflc elementa mundi , & intendit per hoc, qd dizxiterátinfilperátlarftia in mixto M infinito.opinabat n.contraria exiflere infimulinillo mixto temporeinfinito,& q poftinco-pitintelle. tus, qui cft Deus apud iplum , difüinguere ca cx mixto, & extrahere fQuamor cade latitarioncin a&um.& iá có- gemena tradiniceiin Primo ifhuslib.] Em va, ce cot pedo. vero. mundí ex qua- les, &hs, tuor cleméus, habet p rebus ma- & amici-verialibus . resautem agents (unt riasit cse apud ipfum duz;ad congregádum 15s. 5o. hzcclementa & faccre ca vaü ami ji.
Liber OGauus
À diia, ad. lum lis. Mundus igifcorrumpit;qR elementa. adun& tur peramicitiam, & tur qi ultiplicatiofi pet lic. partes ve-
130 mundi compofitz tur
epud ipfiim ét,vt mihi vf, ex amici
ti2,S corrumpuntur ex lite. & fira liter exiftentes in indiniduo
& difbincte tur litem. & ideo, vt mihi vf , gain eft. boc.
exlefti nó fant partes diuer. S6 etTea lis apud ipfamed cf ponitur apud ipfüm ex amicitia, Leser habeti; pro Deo. Et hoc narrauit dc Empedoc. q» B. qfiq; moucbantur,intédit quatuor psi .& arri quietem. tÉpusjin quo mí corruptus : & De: mex empusin quo mádus generatus, & cftens.D.d.mouentur. -D.qfi amicitia, &c.i.apd corruptio x, aut generationé mundi.D.d.& quiefcunt in temporibus, quc funt Eau od eorruptionem müdi. perfecundá ait non pótintendere, nifi poft. joné mundi. fed, quia lus apud fuum ef mo etur, remanct ipfum non intende 1e pquict£in hac difpóne, nifi cor- € ruptioné motus viis, quo eft rato edi i Jduxitopinioné Empcd.in gencratióc, & cor tione mádi,induxir verba illi* , M its s&cii, fm ait p mundus. itur qq; &cconzipit qq; motusnon ent eternus,, cíi interim fiat quies: fm vero q bzc duo fp füccedát fibi,moc*ent cteraus.& vocauitifm. i pes mdi qq, di lolmunf,& qüq, li; exquofegt i fum hie duasqeies et poft gie gution£, & qcté polt fegregarioné .
340 Confyderandum igitur de D hoc qüo fe habet . operzpreciü n.eft nó folum ad cam, quz de natura eft, confyderatione afpi cere veritatem,fed & ad metho dum, d de principio primo eft.
Ef. spertet nes con[jderare de
Part 81
bre , quenfque [éiamus quamedo
« bec enm mn tanti efl tile sm were [esendo aliquid in ésentia naturali tantum , [ed etiam predef in uia inducente ad cen[jdera tisné de primo principio,
Dicit:Et oportet nosconfydera- 1e de hac intentione f motu.hec.n. Diuin?acpetforutatio nó tín eft vtilis in fifa. cipit pda. naturali t (ed fa diuina.& hoc Pcia. intendebat, cá d.in via,in arte.Di. $ Ny: & uinus.n. accipit prima prícipia mo nalláh& uétiaà Naturali: & nullá habet vií vià demfa: - demonlizandi cé pámi mE iam ad
nifi accipiat ipfum pro cóftáti Nasal ] Et od eritimanit Aui- Mii s ^ cn Disinasd: müftzce prim form
i e&,E falfum. & via ei
pun füm inueniffe c£, a Vus saa. eft in füo lib. & ift Algazel (equés ipfüm,eft via tenuis, & n6 € demó- F fiasius aliquo m6. Nos autem de. hoc fecimus trad&atum fingularem. füper hoc &qui acluci icipere
Tb Aigeacs placct ex lib. luresenim , quas induxit Gnxra alos, verz func.
Incipiemus autem primum exdefinitis à nobispriust phyficis. Dicimus itaq; motum e£ actum mobilis$m qd eft mobi Ye.Neceffe eft ergo exiftere res, qugpoffuntmouerifm vnum,
VV qué
Phyficorum qi motü.Étfineétmoo? de, curalibus. Et Tcorpit ponere ad hoc Y Initioneomnis vtigrconfitebi^ propónem notam &cfLOmne, qd O£q2 eft tur neceífarium effe moueriid, eft; pofl n5 fait,neccffceftipam pofl non. quod pót moueri $m vnüque, fuifleant: in potentia : & o motus (efr "reed que motum. vtalterari quide generatus talisc(t, Ce omne , quod $i prit alterabile, ferri auté$mlocum PoUerur, v (iquam non moutba» oe mutabile . quare prius oportet mouerctur Etindasitad heceni- tensis Foro] cóburat, ficandum duos modos.quorá vnus 254
eftex hoc, quod declaratum eft de &.i. Me. . . c. maj 5 iine ec ilis, defininone motus, & fecundus ex «ji. inqui [oumur diflintliemem, C" determinationem in arti
inductione, &d. Dicamusigiur. motus, Kc.i.dicam* igiturquia, cü im eftin Terro iíbus libri ] a ód altera definitionum motus ug norm iiem in rebude ditcicchia moti, fecandum qudd L Pipes atyrals eft monum, ideft &cenilechia eius s . Dicam igitur quod metió. quod innatum eft moueri. le efi aw, eim. dod amit eff me- 3t vttes mobiles fint ante motum seri, fecida quod innati eff moue. in vnoquoque generum motuum , ái quoe n ills & , cl rcs mobiles fuerint ante moni. Necfe eff igitnr i efc sm tüm , tunc potentia ad motumcrit quorum [nip voies ante motum. Etintelligendum eft o4, motuum, Et fine bac definipu o£s bomines concedunt mon efl nece[fe moueri mifi ind , quod psteft moueri : €7* boc necef-. fé efl unoquoa, motuum werbi gra.
ex hoc quód motum eff prius rempore motu duobus modis. Q uor
quod nn alteratur nifi illud, quod
snnatum efl alterari, nec transfer
1 M
tu, fclicet quód motum in porentia efLidem in numero cum moto
vnuscít motum, in quo eft potentia, fit alterius fpeciei à fpecie motij inquo eft ipe motus . Secundus. eíl, vt illud mobile, in quocft po tentia ad motum, fit motum in ac-
tur mifi sllud quod (natu eft tra]-
ferri inlseo . neceffe eft igitur ut.
ves fit innata comburi prima , ano-
tequàm comburatur C7" combure
re,antequam comburat .
4 Ideft,incipiamusigiturprimoà Pl Yrpó Alfa rebus , ( mosceft vtdcterminentin
initijsartium, quz fünt quafi principia carum : & incipiamus ex iftis in hac fcíaà rebus quarum definitiócs determinauimus ex rcbus na-
ina&u. Primusautem modus in. uenitur in duobus, fcilicet in motu. tionis , & corruptionis , & jn motibus translationis, quz cít corporum. fimplici .motusenim , cuius io eft finis, € com-lementum, fuum fübiedum cft illud, ex quo eft gencratio: & fi militer cft de corruptione . fübie— €um vero motus translationiselementorum, in quo eft potentia pre ccdens hunc motumin tempore, e
Liber Octauus.
A eltcorpus, exquo ceft elemend. v.g.quia, qua: merapur Erdaum, orum ftint habet vbi qud eft fuperius m totum: &dam generatur pars fingula illi* ftatim habet fingulam pare£ illius vbi. Potétia rgitutiftius motus nó eftin fübic&to,gd eft ignisin adu, fed in fübic&o, ex quo generatur 3gnis,v.g.ligno combufto, autoleo sError 1o. inflammato. a Et hoc ignorauitIo HI annes Gremmaticu exiftimaj, uitqo im potétia1ü inuenitur. foi cum illo;ad quode(t potentia. b Et B bEmor a- fé coniunctam cum frmaignis, f Morum 3T eftin aCtu, per potentiam , qua el Six. 7^ coniuncta cum ea, quando violentatur abaliquo,gf generat, ne moucatur füpenus. Et ifta potentia eft aliaà naturali,cum fit violenta.naturalis autem imposfibile eft vt fit coniuncta cum forma ignis fcilicet. entia , quein ignead motü luperius, Et fi hoc effet, tunc duo có wu tririaelent eodem fübiedio, in generari a codem tempore. (. potentia motus, moro in. & motus infimul.quod cft impolt. lode a hoc manifeftá de Etex hac defi pia (€ nitióe motus apparet bene impoffa oii fibile efe generationem effe ex n6 Frug bo. efle: puro.generatio.n.eft motus: & 3h sb ot. eft neocffarium rem moram efiein. fofa ned au ad effe motus. c & idco impof- Sheternd fibile eft aliquod ens peneraria mo td. e ph.c. toquod eft in potentia enstfü. v.g. $.&.1de. d prima mareria, fm c» poteft intel giacióc ligi nudaà forma, nedum vt retur ex non eflc. d Etetiam appa- EA Et hoc idem ex fignificato horas Pe &. fermonis hoc generari ex hoc.v.g. ra. ftitía
-T (5b zlbum fieri ex nigro, e & vIrcon- * trarium ex contrario, non eft dice-
Vide cóc. Z z Zima reg ipfum contranum mutaturin
decepitaliosin hancporentiameí- gene
341 fuum contrarium. ill&.n. albedin£ D. fierini| NS € autipfüum. caloréfrigus. lud igitur, qd posfi- d Ex figfia beet udnutari it fubicttum ge Soli. netati,eft illud,ex quo & generatio : $ start &illud eft fübie&tum contrarij. Et, (uü cóxra cum ita fit,& non efle cft vnum có- rid. 1d&x trariorü,impolteft eius naturá mu Ph-425 tariin effe :ergo impoleeft aliquid 147 & fen exco, nifi per accidens. ió 8,6. Kr. f Q» dics fit ex nocte.i. poft recefsti d ghz-47 is, & frigidum ex calorc.i. pt calorem. E(t igitur neceffario aligd ci quo adiungi non cflc,ex quo fit ratio eflendialiter & lioc uotü eft per fe . f & Antiqui omncs con- fAbau&o ueoiunt in hoc loquentes auté Saraccni habét pro poli aliquid güari ex nihilo, & negant hoc principid . Et cá erroris corü fuit. bseg. (entitur q multa comprehenfibilia vifu. erantur ex rebusincomprehen bilib* vifu. v.g. ignis ex aere : & fic imaginantur primo afpedtu pollibileeílcaliquid generari ex nihilo. vulgus.n. non intelligit de non effe nifiillud, quod non cóprehenditur fü. & fic accipiunt rem aflimilatá miloco vere ji, &eriftimant im-g efle polt. g Et nituntur ad cósmandim hac ex hoc, qp moselt Arp dicere qp fübic&tum effe neceflariü agenti. f.lübiectum,ex quo fit gatio,cft diminutio agentis, b Et om- h solutio. nia ifta füntexiftimationcs vulga- i Agé nó res, valde fufficiétes fm curfüm,fm Post Md quem nutriuntur homincs in eis, pora dr nonfm fermones fuflicienres i ^ téimina .n.non pofle agere aliquod im tio: fed di Sole non di e diinnutio fed dj- rei eere ipfum facere aliqd Tpoffibile,et 94 jore, Fofi: faccre ef tio , Et, cum &po(lc& laratum eft hoc fundamétü, di- cere eft de. camus, &quia hoc nitebantur Es eeptio. pas
G dlarare.£. qj potétia motus eft pri tem| Ri eft manifefld fine definitione motus. Et dixit : Et fine hac definitione, &c.i. & fine defini-. tione morus apparetctiam ex indu €tióeq non mouctur nifiillud , qd antej moueretur , erat poe moucri.qfn,fi non effet pole moueri , nó moueretur. x53. nonalteratur,nifi illud, quod poft erat alterari, & fi militer non mouetur;nifi illud , qd anteerat pole moueri, Etintelligé dum eftde hac intentióe duos mo dos potenti. f. quz inuenitur in ip fo moto,& quz inuenitur in mate-
H ria mou. D.d.Neccfle£ igitur, &c.
i.neceffe eft igitur, vt porentia adil Jud,quod generatur, exiftatTco an teiplüm gnatum, v.g. illud, quod comburitur, & fit ignis innaiü erat. Sombun antej erecta ifta potentia n lit paffio nemeriffentem in paffino fm tem. pus fed etiam precedit fm tempus. virtutem. tern in agente.quod. enim comburit innatum erit ante comburere.& ideo o£ agens, quod potcft agere qíiq, & qhiq; non,ne- «eflario inuenitur qfiq; potentia, & jfiq; non,& omnia iffa (unt necef-
] faria,& vcra. Et hoc;quod dicit Lo quentes noftre legis, immo inuol-
Quid plo- uentes, qeolectt pusnire action 4. poft
quic. Vi nouam. de. y. det. sig.
auto ab agente antiquoabfq; co, qp illicfit caufa , qua agens isqiala
agere in aliqua hora E: fermo phiftcus Re deccpiu* .
Aucr.exp, Dico fm hancexpofitionem intel-
lexit Alphara.&alij hoc capitulum -£.q induxit defiaitioné motusad. declarandam potentiam efle ante aQum. & hoc non eft prop motui fm gp cft motus, propri
nonfuerittpeinfi- femper
nouo £o, fm qcít nonum fa&if, I. vt potentia, & poffe noui Jatipfum fm tfs. Secundum auté noftram ezpofitionem induxit dcfinitionem motus, ad declarídum. motus in moto. qíf,cum dict itin definitione cius qpeft enteleomui petto nee ev to.omnis.n. vt fitin reque perficitur. Et fin hocTuenimus Alex.in füolib. de principiis inducere definition£ motus, ad. declarandum morum effe cterná .. Ethocquoddixit:Et fine hac definitione,&c.hoc decepit hominesin L hoc: & exiftimaucrütipfum decla rare potentiam efle antc atum in . & ipfe intendebat dicere qj nó If moueri, nifiillud,in cuius naturaeft morus. (.corpus mobile:& qd non inuenitur in immobili Ergo & hzcneceffarium eft autfacta aliquando effe,cünon effent, aut perpetua effe. 1fla etiam neceffe efl , aut ur non fint talia , mifi im aliquabera abfque es , quod talia erant , aut we fent talia eterne . M Dicit: Ifta igitur fenfibilia necef-
fecfl,aut vr nó fint, ficut vf. d- Alfa. enl.
dam femper mouentur,&q quiefcunt;aut fempcr fücce. duntfibi hzc duo in aliqua hora.f. motus, & quiesabíq; cop ante ill£ eflent buius difpofiuóis, ied omnia erátquiefcentia, deinde. incaperit abaliquo moueri, fm q fen tiuntur, aut (emper fuerunt , fm q» modo fentiütur.& cum dixit qj hoc eftquerendum primo, incarpit declarare ipfum.Dico hacefl. expó vera, dixit & quia apparuit iam pri ma
vij-p-1.1. nntillius difpofitionis. dae '* na, Et dixithoc, quia declarat ell
«A ma mous efle,aut primum motum «d cft caufa in motibus corum , d snouentur qfiq; ex iftis rebus, qua: fant hic, & quiefcunt qfiq; , & nun ae ia eorets aie
jj in aliqua hora.f. corpora. fld cóijdcranda ef vnum fuerint iftius difpofiióisin aliqua hora. Ipfa cfie primo motz,aut femp fucf. mota eter.
in principio Sepumi impoffibie ef
infiniti, tentia
Erideo necefle eft Tiidum habere i im,aut prima mota. finita in atu : & inueniretur mo. tum infinitum. firein. 1e finito fpatium infinitum , vt de. dlaratum eftin principio Septimi, Siigitur factum eft mobili, 3c motiuorum vnumquodg, neceífarium eft prius, quà acce Pt2,aliam effc factam mutatio^ nem,etmotum,fm qué factum eftid,quod poteft efle motum, aut iC
5i igitur unumquodque mobi-
cc linm men mowetur nifi poftquam am fua potentia erit ut meueretur, meceffe eft ut ante tranfmutatiesem ditkam, fus[fet alia tran[mm datio C7" motus, in quo fuit pofl Hle meneri aut mouere. € Siigimrhocquod narranimus,
qp omne morum, & omne mouens necefle eft, vr anrequá inneniatur. mouere, & moueri in actu, vt inuctia, S pofüerimus. Errem cd Pega
341 primum motutt., quem pofüimus D imum,fitalius motus, per qucm. it pofle przcedens prim moti , qui pofitus fuit primus. poffe.n.q4 przeedit motum fieri de nouo, neeeffario precedit motum. fediái pofuimus ipfum primum. & hoc eft monent Prud mit. mutatione p quam fuit (i pofuerimus iplaa efle priam (. qi Euisuntpoentiaadiplam praipfam us, & pi [T9 er atadatele. Etquod apparetex hoc fermoncé, €p necefíe vt ante illum motum, qui ponitur primus, eftalius mo- E. tus. íed non fequitur ex hoc, vt £ecundus motus füccedat antecedenti ftatim : fed fequitur vt fequaf i füm interpollaum.f. q fcr illos fit. tempus quietis, in quo inucniebaf
ile non exitin adum , nifi per aliquà in actu. per motorem, necefeítillos motus c£ Cfuccedétes.C qp nullum tempus fit extra motum. & fi cflet in finc paruitatis . motor .n.mouet ipfum in tépore ,in quo mouct& nó ante;nifi quia ante nó habebatdifpofitioné, qua polecrat Fair ra :&,cü erat Yeoipía difpofitio, ticincerpit mouere. Etiftédifpó;au eftt [o mo tOre;aut in moto,aut in vtroque, & eft aut quia moror non. fuis X poft fuit, aut quia fuit, (ed diminuebaturab ipfo difpofitio, per quá mo- Uer. & hoc eít aut propter aliquam. difpofirionemin eoyaut propter difpofitionem in moto, aut E tia, & impedimentum. Eri tres difpónes forte deficiücaut plurescarum,aut vna in moro. &. erit caufa, motor nó moucar. er-
flc. Cum auté dixerimus q» pofl. Solutio.
G gode diit monere D yin qme ipee Ps tali difpoft , ftd me orm fi mone RE uad , MP t ex eiphs mens is ipfom Eumoe- APT ca feri apum Mardi moro, a3 RAE Tec yperet crisp erifeco La ee babere medi: 7. 7 p íi ms itera! corumautin YO" ij spy feine inet ma *- PH dn ro corame abilitas, quaxde inf jucAutsl wn. e pent. f aot Vert icno egre, nq Qu vd efte ante vranfr anoné cit pios t plor Es Ten aucuifmdrago imnat^| ree ioua, per Q9 doque rt s er » vum fuit vreranfe aut s fis continsaciteum s erit bee set HH per quam o (mutans füit rama, (d $602 07 ee Ikquas faitin fot- ren bar diri V ene rà tranomat ao jes enim »1 ex juidente h inducet: &eft b dien 5 pua od ^ E pofie qve? j prn mo" satio ejje fum di mund en osi mof cenis mundum. meu cre m immutari P7 cuit fom, quia noe i get eo 5a hoc, quod bhocá: Prat. sb i acdcdaraó so quab fu eere fondaut dem? c hoc q bie Si autem quz (unt, erit i mo ET rcg fer Pe exitente, i72 s pnm s moms A M. ionabi videtur ei M m mex lad i
is vlua esfis hoc n€^ mor , tU pum iS um citaccdere Sin atiis sQuic antc mo! nó cit c mobilibasexiitentiss mot
modiis, aha qui^ i »i
Liber OGauus
AÀ füir, &crit. fcd moms eius primus. fuit vemporalis. Si gif fuit. tfc ante prim motum. fuiralius motus: & fic ille motusq fuic pofitus primus non cft primus,
Dec tempore Dec narura torus n. ante qu£cít motus,noneftprimus, xi
yfm tempus,neq; fm naturam, Ex morum focrit 2zemum A pi mus motus,quo mouetur fucrit pri musintempore, f. moueatur poft quictem infinitam neceffe eft cá 3n0tor fitaternus, & motí fit zternum,&nullacaufa fit. quód iftud motum fit quiefcés in aliqua B hora, & motum in alia, neceflc cit vtnonquicícat,& ut non moucaf: €um eandem habeant proportioné 2d motum, & ad priuationem monecefle eft illicefe
zem motam vt moucatur, poftquí
non mouebamrantcanm iden
tem vtrunq; : & erit ,aut
tiam. Et quomodocunq; fiat,necef-
feeít vtante illum morum, pofiti imum Linc n rie nonerit primus, ficut fuit.
c nei fev dfos nei emundum naturam. Ergo eft vt it hic pri- Dus motus marnsliu, qui fpfuezit& morum tale, & moror ralis, (i non fuit fm tempus, & q n5 fit hic motus primus alio modo. quod cft impolt. Et (ift declarabitur 9 fem-
erit. Etinducere hanc: m
Mox* gfia fm verba Arifl.non cft difficile: im.
tióis n6£ mox*.f; nis mor*
moifta expó cft, qua non potefte£
ÀÀ verior. Et non debet aliquis dicere
la&.e.ph. q» primusmortus temporaliscft mo
31K. $.
tus tionis. motus.n.gfiatióis
n5 cít motus (ed finis motus& im-
343 eft vt fit prim? fm tempus, aut D m naturam.nec motus, cujus finis. eft generatio,eft pole, vt fit primus, nam ifte motus eft motus alteratiuus:& primus motus debet effe eter. nus.&eít declaratum in vltimo Sei,qp im poffibile eft vt motus zternusíit,nifi mocus circularis. Alia enim mouent: ter:aliaautem & fecundü con^ trarios motus, vt ignis quidem calefacit, fri, itautem non: fcientia autem videtur contra, riorum effe vna, Videtur igitur & illic effe aliquid eiufmodi fri E gidum enim calefacit, verfum quodammodo, abícedens fL cut & peccat voluntarius cies, quando econtrario vtitur fcien tia.Átveroquecunque facere;aut pati,aut mouere, aut moucri, ea moueri non penitus poffunt, fed fl lc (e habeant , &C appropinquent fibi inuicé,qua re,cü propinqua fuerint, & ita fuerit, vtfithoc quidem moti^ uum,illud autem mobile;aliud quidem mouet, aliud autémo, F utut,
Et quedam mouent , ter C quadam mouent duos motiu infor serbi gratia quoniam. ignis calefacit ey non infeigidat: cognitio wero exiflim.utur ejfe duo rum contrarirum eadem. Sed ap. peret etia slc aliquod fimile boc. modo. frigus enim quandeque cale. fang huque medo, ficut [iens peccat quades,
G gonceefc eft ut ipfum mouere fuc €edat motui iti f. cp princi pium fui mouere fit finis motionis afiis ipfum. Et mouere iftud €edensaut fuit in moto, aut in motoreaut in extrinfeco.f. aut gfiatio, aut alteratio corum,autin vtroque, autdifpó in altero eorum, aut invtroque;autappropinquatio in Joco, autreceflus impedimenti. ergo neefle eft cp ante tranfmutationécét. tranfinutatio: aut tráfmutatio non eftcontinua, per quam tranfmutaum fuit pole vctranfmutaret: aut
Etfi in preterito [emper füerit tali ife, feles fi me. tis, apparebit ex iflo ipfo fermone. cum fnerit confjderatw tp[/um no babere mods: c7" boc. pim ma nifefte. Et fequitur ineo magha'-
abilitas, quando inuefhg auerit quie bene.Quoniam, fi illa qua. snnata funt monere C7" illa , qua. sanata [funt moueri fint, €7* quam. doque erit hie primus motor , es^
tranímutatio continua eft cum ea , erit boc metum, C7 no H perquam wranfmuransfüittráfmu. erat: » [ed quies, mece[fe eft tanspoliquam fuitin poffe, pid wt m bac difpofitione ante ilud fie cuit hunc modum, quia appa- jes enim alizua Tetex ferundocondiuidene quod tranfimutatio. quies enim aliqua poft inducet: Steft qp aliquis dicar. P4buit caw/am.nam quies efl pri- €» pofíe, quod przceditpnmü mo- ssttio metwe.quapropter nece[[e eff tum,eftantiquum,fm A melli «t ante pri tran[mutatieng. fum dicentes mundum fieri, po fit tranjmutatio precedens .
non fuitinaliqua Bon forte ta- XExeat cuitipfum, quia nonin: eoin A031 hacdecaratone Siautem quz funt, anteerát femper, motu nó exi(tente, irra tionabile quidem videtur ctià Iijs, quid feipfis ciunt. At vero snagis vltra progresfis hoc ne^ ceífarium eft accidere.Si.n.alíjs suidé mobilibusexiftentibus, aljsautem motiuis, aliqü qui^ dem eft quid primum mouens, aliquid autem, quod mouetur, aliquádo autem nihil, fed quie^ fcit, oportet hoc mutari prius, eratenim aliquid caufaquietis, quiesenim priuatio motuseft, quare ante primam mutationt eritmutatio prior,
uia hoc, quod pofuit in hoc q- ? feo ia fun meom fap quat fündauit demfonem eft hoc, q hic eft primus motus, & primü mot(i , &primum mouens, v.g. motus czleftis primus.& illud, quod moue- M tur hoc motu, &quod mouet hoc mor, vtdeclaratum eft f Septimo S Quinto, f. p ante motum n eft motuseflentialiter,incopit pferuta. ri vtrum morus,qui eft huius difpó nispoffitefle primus fm tempus, & fm naturam, aut non poffiteffe pri, mus;nifi fm naturam tff, f.p femp fuit, &erit.D. pofint perferutationé fuam de hocin rebusmotis, & di-xitq illud, quod mouetur prío mo tu temporali, fi fit hmói motus tpa. lis huius difpónis neceffe eft, aut ue
fit gencratü,aut eternum. f. gj femp fuit
Liber O&auus 343
A füit, & erit. fed morus eius primus fuit remporahis.Si ygitfuit. tlc ante prim motum. fuitalius motus: & fic ille motusq fuit pofitus primus,non eft primus, nec »Dec natura.motus.n. anre qu£cít moms,non eít primus, n tempus,ncq; fm naturam, motum fuerit zternm,& priznus motus,quo mouetur,fuerit pri mus in tempore, f.p moueatur poft quiesm in initam aecefi eft quc motor fitzcternus, & motfi fit zcrernum, &nullacaufa fit agensquód iftud morum fit quiefcés in ahqua. B hora, & motum in alia, necefle eit vtnonquieízat,& ut non mouca: €um candem habeant proportion 2d motum, & ad priuationem mo- Tos. necefíceftillicefle.
fen moucbatun sut caufa cen tem virung; : & erit caufa, aut ciusablationem, aut percius. tiam.Etquomodocunq; fiatneceffeft vante illum motum, pofiti imum motum firalius motus: & non erit primus, ficut fuit pofit* C neq; fm ifs, neq; fecundum naturam. Ergo eft vt fit hic pri--. mus motus mamnaliury qui fpfuexit& motum talc, & motor talis, fi
motus primus alio modo. quod eft impolt. Et ilt declarabitur o femerit. Etinducere hancexpónem.
is moii » jua non poteft. 5 enar. Eno diit aliquis dicere Jdé. 6-ph. q primus morus temporalis eft mo tus tionis. motus.n.gfüatióis
31$. tusgenera Phe n5cítmotusfedfinismotus/&im-
eft vt fit prim? fm tempus, aut D m naturam.nec motus, cuius finis eft generatio,eft pole, vt fit primus, nam iftc motus eft motus alteratiuus:& primus motus debet effc eter nus.&eft declaratum in vltimo Se-
Té impofibleef vi mons are nusfitnifi motus circularis. ter:aliaautem & fecundü con^ trarios motus, vt ignis quidem calefacit, frigefacitautem non : fcientia autem videtur contra, riorum effe vna, Videtur igitur & illic effe aliquid eiufmodi.fri gidum enim calefacit, verfum quodammodo, & abícedens,fL^ cut & peccat voluntarius (cies, quando econtrario vtitur fcien tia.Átveroqugcunque
It pati,aut mouere, aut moueri, ca moueri non penitus poffunt, fed fl lc fe habeant , &C appropinquent bi inuicé qua re,cü propinqua fuerint, & ita fuerit, vt fithoc quidem moti^ uum,illud autem mobile,aliud quidem mouer, aliud aut mo^ , uetur,
Et quedam mouent fingulariter C" quadam mouent dues mofiw infonul.serbi gratia quoniam. ignis calefacit ey mm infeigidat: eognatio mero exiflim.tur [Je duo un centrariurum cadem. Sed. peret etia illic aliquod fimile boc. modo, frigue euim quandoque cale.
facit, rewertitur medo, ficut. [e petat qd, qn
e Loutiti faa fint fe-sed wm omnta que pofunt age. VeSANE DALi aut mouere aut mone vi neceffario pe[funt boc, (cd quan do fuerint tas difpofitionis , aut quando fuerint nicinantia. [ibi ad smuicem: ita quod quando fucrint. IICIPABLÍA Tec monebitur, €7* cum [uerint in. Va difpefitione , im qua boc innatum erit mouere. C7" boc innatum eff mineri . H Cum pofüitg caufaquietis eft 3 aliaá caufa motus, & q,cum fucrit pofitum aliquod morum, poll nó Tis, mo mouebatur, nco-flceft vtaufera vic mom, caufa quietis, &qablatio illiuseft Wehhepo. tranfimutarioyaut fequens tranfmu E 'eqt tri? adcó tanonem, & eft manifeftum hic e£ iari (0t aliqua, d faciunt duo contraria infi i ? ira md, &apparetin eis mouereabfq; tes niles j £O, p pracedatea alius motus, & *i.illave- funtentia rationalia, incarpit decla TOdht, rare hoc, & nititur diffoluere quz- Petia 4d [lionem accidentem in co,& dixit: trait, süc Et quzdam mouent.i.& apparet qp virtutesci quedam mouent motu fingulari cá eats. Idé rum. (vno duorá motuum contrariorum , &quzdá mouent duobus fievkue motibusinftmul.f.1 horis diuerfis. vievaslibs T1lla.n.quz mouent motu vno táwnaadtio£ tum,& non habent potentiá ad cód trarium (unt illa.qua: mouent p vir. TEORIA tutes naturalesin ci«.v.g.ignis, qui ELIGE calefacit i fon infagidar Let leseintalt tialiter: & nix inftigidat,& nó ca. pM lefacit.Illa autem, quz habent po- SG e. tentiá ad vrrunq; córrari(i, funt vir 3 f. henfiuz. Et hocinté pn. tutes..comprehenfiuz. Et hocinté debas,cum dixit:cognitio vero,&c. "i. virtutes autem rationales vident
i, be menebit, €7*. 3.
habete poffe sd y; contrarii, Etinreddit hic echan dicionem. exiftimatur, i abomnib? aut & pluribus. Etquia virtutes naturalesaguntalterum contrariorum,&c Qfiq; reliquum per accidens, dixit: $ed aj » &cii. fed in virtutibus. naturalibus eft aliquod. fimileei, uod inuenitur in virtutibus rationabilibus de hoc.£ q agunt virüqy contrarii : quia. lesa actio eft vittutum naturalium perfe & reliqua. per accidens: in virtutibus aut rationabilibus duz actiones cótrariae funteflentialiter. Et, cü notificauit virtutes naturales habent etiam L
dedit exemplum, & dixit: * fri- "Qüofiis. n.&c. & intendit per boc,quod 823 perae ixit reuertitur. hoc quod calor exi cj. fensin re e ec gis extrinfeco Tintii im igus: exquo ae cidit qilladess c calefacit modo ac cidentali.& hoc intendebar, cum di xitquoquo modo. Etquia ifte mo dus trá(mutationis f. qui eft per accidens, fit ex virtunbus rauonalibus ficut fitex virtutibus naturalibus , notificauit hoc, q dizit: ficur fciés Kc.i.p frigidd calefacere p accfis eft fil peccato artificis, qf erra uerit circa contraria vero, & ifle eft ille,qui vtitur fua faentia peruerfe. "£qui vutur fua fcientia econtrario |j, exp8 j, vi quo deberet vti. Et forte itduxit parus hoc poft illud,quod intendebat declarare de improbabilitate,contine
'nte ponentibus omnia fuifle qe- [wd tempore infinito propter al terum duorum: aut ad declarandé qfi fuerit politum qz» cmnia erant quie(centia, dcinde inceperunt mo ueri, qi nó fequitur in omnib" hoc, -Évtcaufa mo tus fit alia à cá quie. tis, &caufa motus illius enis ic
Liber Octauus.
& aliud caufa quictis cius ficut fedbatur in initio fermonis. exiftimat -n.q hocnon contingit, nifi io mo toribus,qui agun: alterum contrariorum duorum ti&. in virtubib au tem,quz agunt duo contraria infimul,non contingit vt caufa quietis non fit caufa motus:cum illud, qd agit quietem in iftis virtutibus, eft illud,quod agit motum. fed contin
jt hoc in quibufdam:cum ille, qui ponithunc fermonem,nó poffit po nere omnia de genere virtutum , d agunt contraria. Et fm hoc dedit re. fioncm ad hanc q6nem, dicen
B do: Sed non omnia, poflunt, &c. j.& ponens hunc fermonem, & dás hanc rationem , non poteft dicere hocin omnibus rebus:cum plures rerum non (int rationales, fed plu- 1es rerum,quz mouent, & mouent, nó recipiunt mouere,& moueti,nifi cum fuerint in aliqua difpofitio- Decr extrinfeco: & reperiunt quiefcere , cum fuerint ex extrinfeco in contrano illius difp5nis,i qua erát, inqua moucbantur, & mouentur. Er hoc intendebat, cum dixit: fed qfi fuerint ralis difpónis,&c.i fed re. rum naturali res naturales ea,que 1 füntinata moucre,et moueri, poft quam erant,non mouent , aut moientur,nifi aut quia diminuebatur exeis difpofitio per quam hoc mouet,& hoc mouetur,aut quia diftát abinuicem , autquia illic eftaliqd impedimentüm. Cum igitur virüque corü fuerit in difpofitióe , qua. hoc mouct,& hoc mouetur, & fe üt inquum vnum alij, & non füchicillic ampediens, tunc neceffe. erit vt hoc moucat,& hoc moucaf. Scd adhuc remanet eademqueflio.
poteít.n.aliquis dicere qp pum mo
344 tor toriuseft ex hab£tibus virtutes D rationales, cum habétia virtutes r6 nales incipiunt mouere poftquietem, & quiefcere. poft motü,abfque. €o, q deficiat difpó, per quam hoc. mone boc mouetur,& abfq; coy ciat appropinquatio T Eh &fic to entquic(cens Pjutem iftius motoris.& cum incape« rittotum moueri,eruntomnia mo uentia,& mota extrinfeca , reducta. ad ralem motorem.Sccundum igitur hanc expofitionem forte dimifitdifloluionem iftius quzftionis vfq; poft, cum aperte dicet bácque Mindy orili rine Era E tionem eft intelligendum , fed non. ola, hoc quod intelligitur de partiulari negatiua, X pet hoc, quod di xit fed cum fucrint talis difpónisp intelligitur de particulari affirmatiua, Secunda. telligaturex hoc, qd dixit, fed non €?5omnia hocquod imielligitur de vfi negatiua.& quafi diceret q nó om. nia poffunt mouere, poftq nó.mouerint;abíq; co, op illic fit caufa fa- &aquaz fit caufajfi aliquid corum, qua innata funt mouere,fuerit mo ués in actu : & corum,quz fünt innata moueri, fuerit motum 1 actu, F & fm hoc , fermoeiusent vniuerfalis inomnib? virtutibus motiuis, É.rónalibus,& itratióalibus, & hoc manifeftum eft. Quoniam autem. rationales non quieícunt qq, , & mouenturquandocue, nifi proptez renouationem tráfmutationum fa €arum in ciscx extrinfeco , autin. anima, aut in corpore manifeftum ettgprolire lomur de hoc T poft, c&1s. Quádo enim animal mouetur;| quam non mouebatur, neccfíc cft vtinco fitaut appetitus , qui ante. noà
autem expó eft,vrin eiufdem
G non erat,antillà concupifckia, aut appeutus non fucrit, nifi per tran(mutationem precedenté ab aliquo enteextra animam, & boccrit, qà illud ens fecerit aliquam paffionc T corporeeius, ex qua fiet concupi(oé tia,quz nó erat ante,aut appetitus, &ex comprchenfione illiusenuis, autex patlone fuz comprehenfionisab co accidet ci imaginatio , & fcientia, & appetitus, qui ante non. erat, S concupi(centia motus, qua ante non erat.Si autem pofüerimus. 1pfüm in omnibus fuis difpofitioni bus exiftentibusin ipfo, & exuinfe.
H asin difpofitione. Quietis idem cá ipfo1n difpofitione motus, tunc ne cefle eftq» n5 fit dignius mouereY aliqua. horaquam quiefcere : & fic
aut non quieícet, neq; mouebitur , autquicícet,& mouebitur infimul,
elt im |f, c propornio il- Wai portam ap&di duo
contraria, fuerit eadem , non faciet. alterum illorum, & ideo , cum fuit impoleT talibus iftis virturibus ean dem proportionem efle inter duas lefuit vt effent extra ambo.v.g, vt animal c(letextra motum, & quie- J tem . Etquod dicunt Loquétes noflzz legis voluntatem dependere de a&tione entis noui in aliqua hora : ita qp illud ens fiat apud przfencí. illius hore abfq; co, vt fiat illic eráfmutatio, eft fermo non in lis. Voluntas.n.cum T fueritadin-
sdagtdd, ueniendum aliquod ens inaliqua
hora, neceffe eft vtin volente fiatf illa hora concupifcentia in agente, quz non eratante : &illaeft caufa propinqua ad agendum in illa hor2,& non ante.Et caufa illius cócu-
pifcentiz eft prafentia vempotis&
Part 82
przfentia temporisquz n5 eratan K.
te, eft cran(mutatio neccflario,, aut. tia igitur, przíenuá
ieporis eia do:
tranfmutano exira tráí-
tabonem,quz eft pofita pnma, cft pessime Stil ho mo fans fugerc hanc &dem exifti matnonc E.
Si igiturnó femper moueba tur, manifeftum eft q non fic fe habebát, vt poffet hoc quidem pen ipee a
t mutari alterum ipío L, rum,neceffe.n.eft f ijs, que (unt. adaliquid, hocaccidere . vt , f non eratduplum , nunc dupl eft, murari,fl non vtrungsalte^ rum .eritergo quazdá mutatio priorprima. —
Si gitur nà fuerint femper mo ta,manifefium efi quod mn erant Sllue difpofitionis , in qua boc pote. rat meuere, C7" hoc moneri, fed al terum ceri tranjmutatur. nece[Je. efl enim boc fequi in eis, que funt. sn capitulo ad aliquid. serbi gra- M, fia quod, fi boc mn fuerit. sflius eo" efl medo nece[fe eft traf- ^ 7n in utr
rn dre e, dfe H8 altere . er mecejje p primam ains grecedat tranfemutatio .
Siigitur non fuerim it entia pteri- Uy mouebantur, ícd in. aio pe laerintquiefcencia, ant finitoaut infinito, manifeftü eft » in.temporc illius quietis non crant. in
Liber Octauus
A in difpne, inqua poleerat vt motor moucret,& motum moueret €, um ita fit,& pollea venerunt ad di fpónem,i qua motor mouet f actu, & motum moucfin actuymanifc— ftü cft qp illud impedimentum iam. ablatum eft.ex quo neceffe eft qp al terum corü;aut vtrfíq, tranfmuref. & hocintendebat,cum dixit:fed ur finutatur alterum. Etcum pofuit p ncecílc cítin motore, & in moro,cá fucrunt mutata ex difpóne,in qua. non fuit motus,ad difpónem;i qua. eft mctus,g necefic eít vrilli moto
B ri aut moto accidat tranfimutatio ,
ant vtriqsant peraccis;autcflentia Tr incaypit declarare hoc, dixiine. cfle cíLn.&c.i.& hoc necefle eft,
quia motor, & motum funt in capio ad aliquid. &,cum in aliquo té jore hoc non moueret, & hoc non moueretur. & poft hoc mouerit, & illud n.ouercfimanifeftum eft g in. wer illa fuit facta relatio, que nó fuit antc.& omnis relatio fequi£tráfimnu. tat néergo neccfle eft rante tr f mctauonem pofitam fitaliqua trá finutatioin motore , autin moto, zu in P pautin exuin(eco.v.g. € qt illicaliquod impedimentum, quod aufertur poft.& hocintendelatcum dixit: necefle eft igitur. vt fittran mutatio,&c.D.d.qua ppter. ncceflecít vt pnmam. iütationem przcedat tranfimutatio.Et hec. demraioqum induxigeft vlisin oT morore,fiue in virtuterati , fiucin non rónali. & hocinduxit nosad exponenda verba cius, ficut rius expofüimus.Et oportet nos AT Eran hoclocoqueijaccndit huncfermonem.vtrum intendit qp motus fm genus femper fuitautin tendit hocclle mouum a:rcznü vn
345 in fpecie.Eft.n.in hocaliqua diffi- D proi f lee mde TJ motus non deficit fm genusin ali-. qua bora;exiftimatur qp impolecft ipfum continuari fm genus,fecüdi qurmeunsi modum E poires. unt pofitiones impofts/& fibiles quiam hocquod eft pr fibile, z iod, quod neceflario d tur ex iftis propónibus, quas pofuit hic.f. potra prendere adum fm tempus:& fm hoccltillud , qd 1ntendit de hac inventione, diminu. tum.&id:o videmus Alíarabiü in fuo libro de entibus tranfmurabilibus niti enumerare modos, in qui- g buspofeeít motum przcedere mo tumalium:&hocin motore, &in pondende declarafie qus polis juis impofis,& fadsfim delitidpem motas, Er fm hoc erit opus Alfarabij i qu complementum ad illud, quod declarauit Aritt.hiclicet Arift fecerit. illud quod fccit Alfarabiusin.ij.bbro de Güationc.in illo.n. libro de elarauit qualuer cft pole omne mo "m c motum, & qüo eft im. .& fic fermo eiusin boc libro & iminut*& complebitur poft. Aut F.
dicamus qp Arilt. non intendit per 1); P i
hanc declarationem declarare
polt eft mundum cfle in aliqua ho Taexta vnum motum,fed declaia-
re q mundus impolt éft vt (it extra. mot fm gen*. & qüoinuenituroé motf motíá,eft alia qó.Et fm hoc vi quafi intendere contradicere fermoni dicétiü motü defice xe1n aliqua horanon probare mo- jj,
tum effc cceraum. Et forte etiam in aliorum .
tédit p hüc fermonem ,pbare mun
dum eflc femp fm hác difpónemt
quo cít mó . qíi,cum pofucrim? g» Phy.cücó.Auet. (XX, i
G ifta ordinadio eft naturalis, & grim polt cft mundá habere alid orlina tion£ rer ift. o6s motus reducuntur ad corp'oclefte,& qj propin quitas corpis ad duas rs, remotio a quibuídá eft cf, pp quá quadam mouenfqfiqy & quzdam quiefcüt qfiqy& pp quam omnem motü fequiémotus,& eft declarat gpimpolt eft morá deficere in ali pe ho: manifeft damit
lus femper fui X eritin hac difpó
paf deficeretnon deficeret B |uietem , nó p mutationé
allum brmam End impole fit ip-
H fum mutari ad aliá formá;autqc-
fcere,necefie eft vt motus corporü , 4 füntzterni mot" , d funt (emp in. moru/fint in hac difpóne (emp ,in preterito,S in futuro. qf fi quiefce. tet tocum, nihil aliud eflet cá quietis eius,nifi quieseorü. ju£admodiá c$ mo?'corü.d mouent qfiq;, € ge tiscorá,4 quieícunt qfiqj, nihil
udeflnili motuscorum femper in propinquitate, & diftantia. Si igitur. Polk efl corpora cadleftia qeíccre, necefic eft vt cflent pars alteri? müdi,& vt eflent hic alia corpora,quat moucrenfarculariter, d céntcá qe
I dsiftorü qiqs & moviftorá qiiq;.
fm hoc poflumus intelligere hücloci.Et qd apparuit mihi poft longá pfcrutationé cft ex hooqd hic induxit, apparet modi vnü có nu primum zternum eécü adiun € fucrit hoc quod declaratum eft hic.£q nó cft hic motus sim nóusjilluquod declararfi cft in Septimo.f;pfi eft necefle vc in moris in loco fit primá motü,& primus motoryp necefle eft vt ifte primus motor, &iftud primü moti femp fuezintin hac dipone.C hoc mouere,
& hoc moueri.qff, fi fueritpo(itum Kifm incipere mouere in'aliqua horacontingeret vtipm foederetmo tus prior motu illius, & morá prius moro illrus& motoré prioré eo . & fic hoc,quod fait pofium, quod i fe fuit primus moror, n5 fuit. vei Etcum hic fucrit motor, qui femp mouet,tunc erit hic morti, gd femp. Toouetur.f.qp ctiam eft ztemum.Et. finon,contingeret vr ante primum. mororem cét moror pror ilo. f. fi pofüerim'illd gd mouctab co,gíia riaut tranfinutari aliquo mó trá(mutationis,nifi fm motum Y loco . &,cum hicfuerit moti ztenum, L hiceftniotuszternus & maxime, cum adiunctum fuerit his duabus Wepónibus hoc;quod apparet feni.f. q omnes mot reducuntur ad motum localem , gifte motus cft prior eis naruraft . Et bene pót hoc apparere generaliter. -hié efle anf" mutationem cótinuam neceffario, quoniamcum necefle eft hicet ui mutationem primam naturaliter, &eft impole tranfmutationem pri mam naturaliter efleTterupore no wamynecefle eft hic efle vná tran(mutationem continuam : quzcft caufa in hoc,quod ante oém tran(- M mutationem eft tranfmutatio. Adhgcautem,prius,& pofte riusquorram modo erunt, tpe nonexiftenteaut tempus, non exiftentemotu:Si vero tempus eftipfi?mot?numer?, aut mot? quidam,fi quide tépus femper elt, neceffe eft & motum perpe tuum effe. At vero de ipfo qdé tempore, praeter vnü,cócordes. effe videntur omnes. ingenitü nelíe dicüt,& propter hoc De dno-
Liber Octauus
A mocritus monftra qp impofai^ Dnsocri- bileeftomnia effe falla. temp? fo n*ingenitü effe.Plato veroip^ *aL.ipofe fum griatfolus .. fimul.n.ipfum t aii cumcolofacum effe: catü au &a. Zim, tcm factum effe ait. ede ci bec, quemedo poteft e prese peri, frempm sen fit! e7" qumede erit temps fí metna non fit? 5i igitur temp eft msnersa matwe, aut alicume metw func temps, fi fuerit aternio, p" eff vt motus fit aternus. Sed videmus emnes, preter ynu, conuenire in bec de tempere. dicit. enim ipfum ejfe non generatum.r. sun nonem . Cy per boc declarat. Democritus impo[fibile rmm effe generata.dixiü quia tempus eft nen generatum . Plato yero gene vat ipfum.dicit enm ipfum generari cum cele: c7? quod cadi eft generatum 7" nouum.
Cum declarauit q» ex definitióe motus aj q» motus eft ztern, dicis hoc idem ctiam apparet in ternpore.omne enim neceffecít vt fuum noncfle ipfum . Et quomodo aliquis inselligere prius,& pofteriusfi tem. pusnon fi'tempus enim facit pri* & pofteriusin rebusquz non mouentur:in rebus autem,quz mouétur, prius, & pofterius exiftit per fe. Et,cum pofürt qp prius, Sc i mon erit tempus non fuerit: &ep nouum non erit, fi prius, po! non füerit:fequitur ex hoc q nou non erit umpus non fuerit. Etc
346 itc q ncutm toncrit, nifí B
tempus fit, & tempus non poteft cffe, nifi motfit per hocquod declaratum eft qp tempuseít numer*mo tus fecundum pnuus,& pofteríus;imepit declarare q rieceffe effi tem. pus fit zternum, vt motus fitztem* motus fcilicet cuius tempus cft numerus,& dixic: Si gu mp et numerus motus. Ét ifta coníecutio eft manifefíta ex definitione tempo ris declasata in Quarro iftius libri & poteft declaran ex ipla natura t E.
is.cftenim notum per (eq tem Perfenopusauteft motus aut fequitur mo- b did tum& dixiautalicuius mo?'quia e*auccónon curatin hocloco , fiuc tempus fequens fit motus,fiue numerus alicui*mo- mot. x tus. Etcum verificauit confecutio- prc nem in hoc (jllogifimo,incrpit in- ph.e sf. ducere opiniones Antiquorü,& dixit:Sed videntus omnes, prater vn& &c.i.& fermo eiusin hoc eft intelle. Gus per fe.. &apparenquia Antiqui.
icbantiempusel [c ternum,
non percipiebant ipfum fequi fonum '&idbo dixit Democritus,
pole hoc, q i F puseft vna cium, & nen cft gencratum.&, fi Antiqui percepiflent p tempus non effetextra motum, cre didiffent motum eflc zwernum.Pla toni autem accidit eontrani;quod 1d&. ,.ph. accidit Antiquis. conceffit enim t£- &bm-i1« pus equi motum coli fed non con ecffit ipfüm effe aiernü, fed gnari.
Siigiturimpoffibile eft & ef fe & intelligere tempus flneip^ fo bra mE autem eft bre quoddam,& principi , & fine habens fimul, principium qui^ dem futuri tpis fine veto prate
XX (ij. nus
G riti: neceffe eft femper effe tfs.
vitimum.n.finiti accepti tpisf a'iquo ipforum nuncerit, nihil «n.cít accipere f tpe, prater nfc. Quareqim eft & principii, & finisip(um nunc, neceffe eft ip, fiusvtrag ex parte femper effe tempus.at vero, (i tempus, ma^ inifeítum e(t qp neceffe eft & mo tum efíe.fiquidem tempus pat fio quzdam motus eft.
Et etiam, fiipofabile eft yt fit. tempus, aut vt untelhgatur extra. iflani:ez- inflans efi medium et ell principium,7* fuus fed prins prem temporu futuri c7" bnu tem peri preteriti:neceffe eft ve tempe. f atemam. quonans fi fuerit acceptum vltimum tempus , pofl quod non efl temnpus pseceffe efl ve Fit im aliqua bera. impe[abile eft emm ye in tempere fit aliquid om. mune ifi infTans 5i gitur inflans. eft principium, C7* fine necejJe eft "yr etiam ex Vtraa, parte fit tem-
Tpus. frigitur fuerit ex vtraa, parde tempus, manifeflum eFlyt mo. fus fit etiam.tempus.n.efl aliquod accidentium matus.
YT /— Cüdeclrauitg neceffe eft, fi t£ pus fit, vt fit motus, fcilicet motus uius numerus eft tempusinocpit dean mpus fi zwmum Xx
it ad hoc duas tio-
ERE mA.
quaminuem..:, Il 1n tempore:
Étg impoffibile eft tcrapus effc ex
Wa inftans Et caufa in hoc eft,quia.
ánftans facit rempus.& idco qui nó
ercipitad minus duo inflantia,nó K [o tempus, Etidco, cum poluit qp» i ille eft tempus effc extra inlans,ccum pofitum eft in flans pofitum eft rempus,coniüxir. huicaliam propofitionem, falicer gines principium futuri, & inis przteriti.& jila. propofitio eft maniíeíta per fe inftans enim eft il mftás eft Judquod accipit intellc&us pro dif Princi ferentia inter prztentum,& [9i finis pusi Kiilicet pri ficrius in motu. dde «« Et,cum natura inftantis elt ifta,ma ph.1;. nifeftum eft impoflibilc eltimaginari inftansquod non cit finis ftenti & principrum futuri. Et caufa. 1n hoc eit, quia nihil inuenitur de L oc polite ee inflás. & cum. ioc impoffibile eft demonftrari,fi-cut demonítrarur punctus:quia,cl demonflratur,ranfit ftaim.Et nul lus poteft imaginari inftans cé prf cipium futuri ab(q; co, cp fit finis t£ potis preteriti , aut finem przteriti abíq, coyp fit pnncipium fucuri:ni fi exumctur tempus cxitlere quaft lineam rectam.& immorari in hoc eftfuperfluum. Ec, cum pofuitinftansefle principium, & finemjicozit declarare quomodo fequiturex ioc vt tempus fit eternum, & dixit: finisenim rempons vlumi, poít qd M. non eft rempus.cum fuerit. " necefle eft vt fit in quibuldam in ftantibusideft quoniam principii temporisante quod aduer(ar*dicic. nonefc tempus, ncecfle eit vt (itin. inftanti:& fimilicer finis pottquam. aduerfarius inpt non eflc tempus, necefle eft vt fit euam in inftanti: & fic neccflano ante tempus iit iépus,& poit Empus ternpus. Deinde. dicit impolibele eft enim, &cadeft. & neceilc cft vc extremitas cempons
Liber Octauus
A risfitiniittanti: quis impoffibile eftinuenireex tempore aliquid in. actuyiifi inftans, Et verificatio qus fhoniseft. quoniam neceflecft, inftans fuerit acceprum,aut demófiratur in actu, ficut demoaftratur pun&usautnon demonflratur . Si. demonftratur,deftruitur natura t-
ris. motus enim deftruetur necef*
ijo:&, fi fueritimpoflibileipfam demonftrari, nifi in motu , neceffe eft vcanteipfüm fit motus, & poft ipfüm fit motus.Etfi non,runc erit acceptum quiefcens,& tüc erit qua fi punctus non inftans, Et vninería
B literomne,quod diuidit motum,ne. cfle cft vc ante ipfum. & poftifm fitmotus, Etcnm pofain (p extremitas temporis, qut itur maria corrum, nez fv fi in inflanti, dixit : Si igitur inftans; &c.idefl,fi igitur extremitas vermpo ris,quod ponitur generatum, & nouum,fclicet ante ipfum non eft tempus:& infanseft principrum t£
ris futuri,& finis przteriti:necef- £vtex duobus terminatisadifm. componatur tempus, & fic ante rpfüm crit fs, & poftipfum rfs.D.d. fi igit fuerit.i.fi igi£ ex iflis duobus
C terminatis ad ipfum fuerit temp, manifeftum e ci cum iratum fit in duobus terminatis cuiuslibet inflantis fit tempus:& t& puseft coníequens, & infeparabile amoru:manifcftum eft 3n dua— bus partibus cuiuslibet inflancis eft. motus:ergo motus eft zternus ne-
4. phaso ceffario. Er fore fciturde hac de-
monftzatione hoc, q» motus ztern?
eft motus diurnus. declaratum eft
enim in Quarto q» tempus non feuxtur primo , & eflenualiter, nifi iunc motum,
347 Eadem autem effratio & de D eo,quod eft incorruptibilem ef femotum., Vt.n. in coquod eft effemotum.accidicqu& dam effe prioré mutationé primajfichic pofteriorem vltima, non.n.flmul definet moueri, &C effe mobile,vt comburi, & effe cóbuftibile.cótingit.n. combu fübileeffe,quod non cóburitur. necmotiuum,& mouens, Et ifle idem fermo dicitur in bec quod metus nn. twr, iem, ficut cotingit diettibus y. moti generari, vt tra[omtatto ali qua pracedat primam tran[muta tienem, ita cotingit bic; vt. trafmutatio fit pofl vltimans traf mut atienem. quonia aliquid ce[[a reametuc pros mi innatum eff meners. nen [unt infr. mid. v. gni combnratur e Yt fit dnnatie coburi. quonia pe[tsbale eft "yt fit natis coburi abja es quad có buratur mea etiá aliquid ceffere. ab bec,'Yt fit innati mouere , eo^ ce[fere a monere erunt infmul.— Ideft, & per illud, per quod fuit ! iratíí qp» pros morus eft cternus,& non itus, declarabitur. ipfum non corrüpi. Qi ficut cótin. Bitex pofitione cius. primus motus fit nouus, vt non fit primus, fed anteipfum fit tranfmutatio prior, fif contingit, (i pofüerimus d» primus mot" corrumpitur, yi poftcor ruptionem prim! motus fit motus, minifcluny efefi prim? motuscor rüpi& poft ipfum nó erit motus, dj. quem-
'G quÉdamod(i non eratante.ergo, fi pofüerimus ipfum j,critan te motus Sfi corrumpi, erit poft. D.inccrpit declarare qdo contingit vt poftcorruptionem primi motus fitalius motus,& dixit : qti ceffare aliquid &c.i-qfn , fi primus motus, quicucrit quiete, in qua impo erit vtillud,. moucbad. moueat neceffe clt vt poft quicté moti fiat eo aliqua difpó , qua faciat ipfum n6 moucri poft.& illa difpofitio ne eflario eft motus,aut aligd fequés motrum.& fic poft primum motum.
y Crit motus.quod eít impoffibile. Ec filt,fi ceflauerit prm* motor a moere,cótinget vtante ipfum fit ali* moror quideditei dipónemp quí fiustim vtmoueret, poit erat
Rtipfum autem tibile oportebit corruptum effe. cum corrüpitur. & hui?corruptiuü rurfus pofteri?.corruptio.n.mu tatio quadam eft. Si igitur hzc impoffibilia (untmanifeftü eft qp eft perpetuus motus , & non
J aliquando quidem eft,aliquan^ doautem non.etenim fle dicere. figmento magisaffimilatur,
Et etjam neceffe efl vt cerrum. ens corripatur : quádo corripet, aider «orrupatur et , po corrupit. p ye.n. efl aliqua tranf-
mutatio.Et, cum bec fuerit impe[" fibile ,manfefli efl quod notus c »
«ternis, C7" quod s. dxé
i c pun
Cum dedarauit q primos, aut K.
imi motus necefle eit vc femper int pp hoc,g illud, quod moue. turillo moraautilla, quz mouent illis motibus fi motus eorá fucrinc noui abíq; co,«p cederet cos motus,necefle cft alterum duorü , aut. illud quod moucfillo motu it güa Tum,aut eternum. & mapifeflü cft qp fucrit ghatum,necefle c(t vtan. te primum motum fit alius motus, & anicillá alius : & cá piimus non. erit,non erit limus. (illud , qd
mouetur pri! muora fuerit auternüj& generarcti (uus motus, poll non fuit neceffe eft vta pri- L.
mura motum fit morus, & antc pr mum motorem fit motor:quod eft imj Et, cum declarauit hoc, vult declarare per iflà viam , qp impolt eít vt motus vltimus fiuita , p» poftillum non moueaturaliquid,p illam eandem viam, per quá rau vt primus raotus fit prior fm tfsczteris motibus, Illud.n.qd mo uctur hoc motu vltimo , necefle eft vt itaut cternum,aut corrupubile. Sicorrupubile habebit corrumpés, & reuertetur qó de iflo corrüpente, vtrum fit zternum , aut habet corrumpens.fi igitur eft corruptibile, M erit necefle vt fic procedat in infim. tum.quod eft impofe . ergo neceffe. eft vrillud,, quod mouerur vltimo Thotu fit ziernum . Si igitur fuerit zternum, & moror illius fit ztern?, reucrieCquefho in co, qua de caufa motor aiernus , X motum ztern femper fuerintin hac difpofitione, -ÉLhoc moucie,& hoc mouen,& eeflauerunt a motu, pofti fucrütin mom tpe infinito Tni illic eft neccflarium vtante primi moti S primá ré modi, & primü ui
Liber Octauus
A rem fit motus prior,& motor prior, & moríi prius,quod eft impoft.Scd tacuit hoc condiuidés vltimum de duobus códiuidentibus, füper qu fundauit hanc demfationem , cum. lam induxeratipfum in generatióe. motus, Et,cum compleuit hic in pofiione eius, illud, quod mouct
mor vltimo, eft corruptibile, eftillud,quod abbrcuiabitin pofitione cius, grillud,quod mouetur primo motu eft gfiatü.f. qp ante generanseít generans, & proceditur fic in infiniti. Et idco cópleuit hüc fermonem, dicendo : Et, cum hoc
B fueritimpoffibile , manifeftum cft, &c.D.d. Eceniam necefle eft vt corrumpens,&c.i. & fi aliquis pofuerit. $illid, quod cuc deimo imos tot corruptibile illud, quod cor rumpet ipfum, eft corruptibile ab alio cornipente,&illud ab alio, pro ccde:ut fic in infinitá. qd eft ipofe. ergo ncceffe eft vcillud, quod mouetur vltimo motu, fitzterníí . & , €ü fucrit motum a'ternü , & motor. azernus, necefle eft vt motus illius firincorruptibilisfficur fuit ingencrabilis.&,fi non,qua de caufa ceffabita mor illud, quod fempet fuitf
C nou& ifta expofitio cft vera.
Similiter autem & dicere q» aptü natura fic eft,& hoc opor^ tere putare principiü effe.qd q»
Easpedo dem videtur Empedocles dixi,
. feqp vincere, & mouerein pat^ teamicitiam,& litem inet reb? ipfisex neceifitate,quieícere ve roin medio temporc. .
Et ferme dicentium boc magis.
afümilatur figmento.c7-fimuluer eius qui. dra ped | fic debet erre.
45 Iv
348 re natura rerum, C7" qui xiflima sir quad principum cf illud , de.
quo diximus ip[umn effe, fecundum. quodfecit Empede les de demnio amicitia ,e7" litw, buius quades, , ev' buius quades,, que muet res nece[fario,et quies. exifit interim in tempore. Ideft,& fermo dicentium q mo tus nó fuit anre poftea fuiteft fi-. milis fermóibus fictis. & filr (ermo dicéiü i & vráfinutatio füccedunt fibiin ofbus entibus: & »
natura totiusentis moti facithoc, E.
non quia eít aliquid,quod fit caufa. illiusef..fermo ingén. Et fit fer pr» dicentium fermonem fimilem. moni Em is, q» principii, fmm qp necelani ad efi hut pand pia cótraria faciüt alteri contrario rüin aliqua hora, & nó facit alter abíq; eo. illic nó fit cá cogé nifm adhocquia principiá nó hétcám, eft fermo fiisétfigmér.Ex ifto fer moneét gei vt motus fit fine. motore, Etcá dixit & qui cxiflima uit Q principi, &c. & intendit Naturalcsexiftimátes o pnmum prin. cipiü ghans entia pofe cft in co. fm zm principium ftmile .f. fermoni qui pofuit principi entium. amicitiam, & lit£, fecundum fimilitudinem amicitiz,& litis exiftentium in hominibus fcilicet quemadmodum amicitia con, t homines/lis aiit fe t, ita in entib* funtetiam duo fil'ia ifhs.C'amicitia naturalis, & odit naruralejta,g qf que mouet alerumdnigs reliquá. ad contrari eiusad quod primum mouebat.Et quies eft in tépore, qt eitinter hasduasactióes c^ rias, XX dijo a5
G abf; eo,g illic fitcau(a cogés ami ciuis in vna hora, lité agere in alia: cfi (int principia neceflariz actionis,& céntiz neceflariz. Et ifle. fermo eit ér fimilis figmento.fequi tur.n.ex eo vt: fit ine motore.
» , Fortaffisautem & vnum prf Nüihee. cipium facietes, vt& Anaxago diaui &co ras, fic vtigp dixerint, Át vero nidnL,& nihilinordinatum eft eorü que f, natura, & $m naturáfiüt..a nac a Nid € rura.n.caufa ordinis eft oíbus: Qrdinisor infinitum autem ad infinitum nullam ratione habet: ordo aüt omnis ratio eft. Infinito aüt tpe quiefcere, poftea motü effe ali qfi huiusautem nullam effe dif ferentiam quare nunc potius dg prius rurfusalique ordine fenon amplius naturz &op?, aut,n.fimpliciter fe haber opor tetid, quod naturaeft, & nó ali qf quidem ficaliqüvero aliter: (vtignis furfum natura fertur, & nonaliqiü quidem, aliqü ve^ ro non :)autrationé habere qii non fimplt , Quaremeli? eft, vt Empedocles, & fi quisalius di, xit/fic fe haberejin partevniuer fum quiefcere,ac rurfus moue^ ri.n.iam quendam hét quod ta lecft.Sed &t hoc dicentem opor tet non affirmare folum , fed & caufam ipfius dicere,& non po nere,neqicenfere vilam fententiam irrationabilem, fed aut in ductioner, aut Itiont afferre. hac enim,qua fup tafunt,caufz non funt.neq erat litis vel amicitigeife fed hur ius quidem congregareulli?ve/
Empedo. I
hoc 4" quandes, . Et
ro difgregare, Si veroinfup de, K termineturipfum in parte,dict cendá eftin quibusfic: vt p eft aliquid,quod coi t homi^ nes.f.amicitia, & fugiuntinimi ciabinuice, hoc. n. fupponitur & intoto effe. videtur.ninqui^ buídam fic eife. hocautem & p qualia temporaindigetaliqua ratione.Omnino autem exiíti^ mareprincipium effe hoc fuffi- Ciés qp femper aut eft fic auc fit, nonredte eft opinari : ad quod Lemoat Democritus reducit de natura caufas qp fic & prius fiebat ip^ L flusautem femper non vult prí cipium quarere,dicensin qui^ bufdam recte, inomnibusautée non recte.etenim ttiangulusha bet duobusrectis femperangu^ los zquales.fed tü eft quadam perpetuitatis huius altera cau^ fa.principiorum tfi, qua perpe tua funt,nó eft altera caufa, Qd igitur nullum tempus aut erat, auteritquando motus nó erat, autnon erit,tot dicta fint, Et ferte etiam ili, qui ponunt. prinapium vnum, ficut Atmaxa- 4s ,ratiecinantur tals ratione. Sed mbil emnine naturale aut cur rens curfu naterali efl fine erdme. natura.n.efl cá ordini inei, 3 que. eft C mneft de atTune nature. alique ma yt mania fnt quiefcentia tempere infimto,C7" posl moue. differen tia eff in bec ommime faciens quod mele fit magn nunc quam ante, &
Pic [2 rica,
Liber Octauus
A er? nulla erdo erit in boc aliquo. medo. quod.n.currit [ecundum na. turam aut erit, x ita , quod mon fit tale, C7" quande-
tale-Yer.g.quod ignis a[cendit. quando eft a[cendens , €7* quandud mon : auti nun fuerit emper "mi medi, cenferuabit aliquam tienem. Et ideo [erme Em-
lie dimer ( quid tetum
iefeit quado, demde mouetur.
5 ie nee facit aliquem ordine. Sed deberet dicens bunc [emen non effe contentus in diccdo illum marratione tantum [ed deberet ds ere can[am eius , C7" nn deberet pr | psnere fine aliqua ratioe,
Jed aut indu£lione, aut demonfira. tione illnd affirmarc.ifla.n. pofita. mon fut can[a. nec ifle ét, fed alie.
ves funt per amicitiam , aut per li
temyC7 illa congregat, € iflafe q
gat. Et fi bac duo fint determi c pro 3 aliquibus prs dinerfis , apertet dicere illa duo que [unt: fr eut eft determinatum in bomini Bus quod illnd, quod cógregat et ? mer Cr qiod'inimiei [unt il-.
» qui fugiunt (e adimuicem.ponit
-n.quod in toto etiam efl talu eur. p
Jus - 7" dicunt quoniam boc exifit sn quibuíd.m rebus . (ed boc eiflere in temperibus aqualibus etiam indiget ratione Yerificante Sud. Et^yniner[aliter exiflimare.
Ss 349 quod principium fufficiens in bee D efl , quod femper tls eff curfus , €9' quod [emper talis erit, mn eft. reffum . c7 bec efl illud , ad quod reddit Democritus can[asym natu
ré [quod prims fut 77 mn fin- Xt : 7" nen epertet querere quam later femper fuit principium. e7* bec tudicium sm quibufdam rebus non efl verum.triangulus.n.[emper habet angulos equales dnobus re£is, (ed principium efl ad hanc rem eternam . principia vero non E: babent alias cau[as, C77 funt eter nd. Hoc igitur fit dium in boc, quod mn erat , aut erit tempus , Cu Wofwgs mon erat, aut mon erit.
Cum e Peli dien 1j tid y motusincapit, pofl] nó fuir. pes corripeécorrdptiohe, poft- Quá nó erit motusolno, & fermoné dicfuti & ipfum gefcere qfiq,&
iq; moneri, & d. ratiocinatio il Itusin hocnó eft rócinatio, f. hoc, qi dixit, q nó elt (rend( de princi pio, quare facit hoc in aliqua hora, F. & non facit hoc in alia, quia quere. requareeft,eft drere cám, & princi pium non habct cám, qa eft neceffarium,dicr. Etforee &illi, qui po« nunt prinapi( vnd, &c.i.& fone il Ii, qui dicunt vná principit effe , mp fuit quiefcens, & deinde in. €xpir mouere,rócinanf'ét ex hoc p. 16nem Emp. eft, q in principjo n5 eft querendá quate, quia eft ne eeflarium in effe-Et,cum d. q rario Anaxa. cft quoquo mó fiis fermo ni Empea dd debilior, incoepit de-
G clarare debilitatem fermonis Anaxa.& dixit:Scd nihil oíno, &c.& in. 1Édit pordiné,vt curfus eius fit vni* modi, aut modoráü diuerforá in t&poribus determinatis,& g» illud qt eft vnius modi fit per vnam cáp, Sillud, qd eft modis diuerfis in iéporibus diuerfis, fit p diuerfas caufas, quc reuertuntetiá m fe arculariter. D.d.& natura cít cá ordinis.& Mta é rócinano, qj res naturales nó füntextra ordine. illud.n.qd cft cá ordmis,eft dignius ordine,nifi raro. fitexura ordinem cafüahter. D.d. c non eft de aGtióe nature, &c.i.p in
Part 83
H hisduob*(ermonibus funt duo cótraria cóiundta fundamentis naturalibus,quoríi vnd eft vc aliquid fit. pole e infiniro in ftcrito, & poft extrahatur in effe. Res.n.quiefcentes tpeinfinito, aut hüt naturam vt. moucan(, aut non.Si igitur hà na. turá vt moucantjgfi quicfcunt,vio-
Impe t bs quie(cunt.fi vero habent natu-
Yi9- rá vi quiefcant, qf mouen motus
aede, cft violévus.& motus vlécus acid
tprmoe pus motus violenti impoleclt vt fit
nÀlis&c. maiusq tfs naturale, nedá $ fité
Pp,hoe pore mlinito. porentia.n.illius, in
eig. Quo eít potentia, exit in téporeinfi J nito vicibus infinitis neceffario.
Aliud aütqd eft écextra naturá, in.
hac opinione, cft ponere motá , &
motoré exiflétia tpe infinito, & mo
toié non moucre, & motü non mo
eri, poft incipere in motu in ali-
qua borsabíq en q ilic fuiteas
p quam moueret in illa hora , &
Digrefio non prius. Et ifta pofitiocft fimilis
Ctra Sa- Tefidoniqu£ ponunt Loquétes no
racnos ftra: legis.Sed quia ponunt motoré
Koen moucsc voluntaric,ideo vàr magis
Eoou. füflentari g qui ponit ipfum moue
tpeinfini re naturalitcr.Natuialia.n.vür ha-
bere ordin terminatii C currere eo K dé mó,aut femper, gut frequérius, to, &n5 Illa aátquorü principi eft volun- mouere tas, vir diuerfificari,& nó fequi cá- is $ dem mod( actus, Sed, ficut dixim* bus ,pbar q volens moucf, poftg nó moueba cSuachri turaut mouet, poftij nó mouebat: fia iade neceffe eft tuncaliquá proportion£ ceaossyà. fieriinteripfüm & motü,quz ante volüute. non etat.&,fi non, nó magis moue antiq pe retin hoc tye pofito q 1n alio . S, fi 2e non;nó eflet aliud, ficut dicimus,ni ;e, fi pre(entia répons. imaginari.n. té puscft tranfinutatio fequens tráfmurationéj (imaginari Pfenuam il L, lius. Et nos dicimus qp voluntas qa. juzrit actioné voluntariá,quereni efl, quéadmodum impoleefl,ve. voluntas noua dependeat de achioneantiqua,& voluntas antiqua dependeat de actione noua. Et nos di amus qp apparet, & apparebitim- Tolet vtatho noua fiat pervoluntatc antiquá , nifi fit actio anriqua media , Voluntas.n. non poftgonitfacere qd intendit, nifi ppter exiftenná alicuius intenuonisin re. intenta, que nó erat in tépore voli tatis.& fi non effeunecefle eft vcillud,gd eft volitü, eflet cá volütate. Cü igitur pofuerimus voluntatem efle,in qua * poffibile poftponi volitá, hocerit pp exiftentiá alicuius, qi nondü erat, pp defectum alicu. 1us caufas, aut alicuius difpónis,ne- |ue erit rfs, neq, aliud, cü iam po- (timus, gy ifta voluntas eft primus. motuum, manifeítá eft q» tunc volitum debetefle cü ca. Si igitur pofucrimusipfam effe antiquá, voláfati erit antiqui . In quo git iftorum duorü fundamentorü pit aliquid negare Loquétes? Fundamétum aüt dicens g voluntatum 2on
ohio. actio fm
Liber O&tauus 350
A pefiporitqe volütar, nif pphoe, propó
alrquid deficit in volitato , & eft zíentia temporisim| bec ve ab hofe per fu&
ántrinfecam róné : fed,fi neget, erit. gerextrinfecá. Sccund( aüt fundamentíi, qd cft qp ante iftam volun-
tatem, fm p cfl prima, non cft rác smurado, concelitab aduertatig à Loquentibus. Si igitfuerit diti, tpiftud eft iudicium voluntatis m Az in antiqua, aut poftponi pàt me cau, demus Pretogilo, n concsiis p prefentia emporiset eíin volitum? ergo hic cft B caufa. Si igitur dixerint qp tempus. Étinuenicur cx illa anti Ria voluntate,reucrtetur qó füper illos in faura illius temporis. T s,quod fit, i] nó fuit;indiger ttpore f quo i, p qd aj D er fua ladho, & determinc£ &,fi non,eflet femp .
Dubium, & hocmanifeftá c(l per fe. Etfi
rit dictü qüo pofletinueairi noua hsc opinion£ ab antiqua. voluntate, dicemus mediante moto antiquo à voluntate antiq. iftud -n.motá appropinquabit alicui , & diftabit ab aliquo : & ficerit cá qctis, motusaliquorá,cü hoc, qp cft C xziernum. Et &fi fuerit hic volütas Antiqua,quz antecedit volitusn no uum fine mediarione moe" , neceffecít vt fuü volitum nó.
ab ea donec dcfinat in infinini , &
hoceflentialiter, & nó accidentali- 1er. qín qui ponit voluntati noud inueniri à voluntate antiqua mcdiante motu,non córingitei vt voluntas preocdat volitum téporc infinito,nifi pcr accidens. & hoc manifcftum cftexercitantibus in cognitone cius gd cft cflentialiter,& eus, accidenialiter.Etjfi in hac
ne nó diftinguafilludgd cft D effcntialiterab eo, gd eft accidenta.
poffi. liter erit fophiflica. Etex hoc ha—
buerunt Loquétes noftrelegi: impofi did in eodé eoo. t fibi fada infinita. fingunt.n. 5 figenerarum fueritin co, cótin- Kripfum n6 cffe, nifi t iplura facta iefimita : & dicunt qp eft 1mj ile.Nos ait dicimus o € íbile eflentialiter, non accidéta iter qp c aliqd agensfuerit.cuius c£ nó habec inibi, cóangit pactio nesci* nó habcátinitiü. vnde accidet vt ante qu&libet actioné ci? fit actio,& ante quálibet ationé cius E. fintactioncs infinite, (cd p acadés, n6 quia dá funt noceflariz in efle. quorádá.qín,fi ita cé, contingeret vt nó Tuenirefez cis aliqd,nift poft definitioné infinitorü.gd eft pole. cü AL oquécs t loco ei*, qd cil per accidés,illud gd eíl eflen. Galiter, & dierdrimpole effe facta. n6 habere primü : & cft polt p acci dens : imsuo necari Felsuc if: cuius efle nó tpri Pi :edet mpolt eenaaliter vt a£honcs infinite (int ncceffariz in c£ nouá actioné Etiá Ariflo.d.hoc s. ph.tec. in Quinto iftius libri, ci fuit 1-ct-1.co Pes viri motus Heg liczzidé D ijoné.& fimi 115 lirer in fedo lib.de Gener. cum per- etico fcrutatus € de finitate clementoráü, Videdris Et verificatio fermonis in agéte vo Drirod lenrceíl,q agés.& moués vit cltil- pesi ludex quo puenit mouere,& actio deGener. ueniés ex eo d£ mor", & moués, qdcíthmói,cít duobus modis, mo uésqui mouet abíq; cop procedat pom appetitus, aut voluntas , aut. 'fyderiá, aut qoctiq; volueris ap. placa: hoc moucre dé naturale:
De appe tu nde. ghy.cdi..
obietio Prioripfo.
Qiedie. Folium nout'n6 poftponità voll
G le: &mouensin quo Boednappes, ci
tus.& volütas ad mouend(: & 2£hio voliitaria, Et eft manifeftü qj iftud mouens moucf primo à volito,aut cx imaginatie illius , aut ex. prefentia illius. & ifte motus d£ appeutus . Ols igi moror, à quo pre- Ceditappeti? ad mouere,eft motor. vno mó,& mouens alio mó. Et, ci hoc fit pofitü, dicamus c» ofs volun. tatis nouz mouere, qd fequitur ipfam voléte,eft nouá neceflanio.& ofs volátatis antique mouere gd fe quif ipfam àvoléte,eft antiquá ncecflano.Qri fi fuerit nouá, neceffe. eft vtiitud meucre fcedat acum H adipfüm infini quare igitille ap peutus fuit cá monóisi al Ys hofa,& nó in alia, c(i fiteiufdé difpónus? Necefe eft igi vt ab hoc appe. titu nóproueniat mouereofno,aut yt pueniat ab co femijaut vt fitillic appetitus nouus, qui eft c& noui tatis motionis volétis ad volit(i nouum. Et hoc cótingit neceffario ex hac pofitibe, motus volantatisà volente fequic appetitii, & voluntat£ volentis.Si igit neccfle fuent hoc effe mororé antiqui, vel voluntaté antiquá, necefle eft vt appetitus ei* fit iniquas: fü mouere fit anti- 1 quá,& fuü volitá fit antiquá , fine pieipiodc finc fine.qfà,ft volti de fieri definet volátas& fi dfinet vo. látas,definet appetit", qd nó póteé in voléteantiquo, & volütate annqua. Et vir demro Ariflo.eft vlis of motori, qui ponit primus fiuc fucrit pofitus perappetitü, fiue n5, f.p impoft eft vragat? aliqua hora, & nóin alia. quia tícentillic motor Éü dicunt Loquétes
tate antiqua, nifi quia volütas anti
qua, pendet cá eo in hora termíína- K
t2. Qfüfi appetitus, qui facit moae Sofia.
re nó pendet cá co,nifi in hora cetminata, necefle cft vt apud fenus illius téporis fequatcp mouere volé
usfequaf.; itii voliti, Appetit ipu qui facir mouere, di nouus nouitate téporis: & fimiliter mo uere, & nó eft appetitus antiquus, Aut dicamus p Hs itd non fuit. factü mouere ofno, (ed ex vol&tate, Lex te: aucfuitfa& ex moueiean. tiquo, fed n6 Ibafin motu pp. defc&ti cus, qd ncceffariü eft f mo tu &;ci illud ft prefens poft, CcEpustüc it mouens e moucbitur mon e igit mouere n6 fequif voluntas in in tur motore pri ero q pos ya eft lari $ ra voliti. Et quzrendá eft in nouitate illius rei neceflaric eandé góné, vtr fi. f.ab ag£te volémaut nó voléte: & reuer. tefcbecutioimpolisá prícipio . Et. totfi hoc eft manifeftü exercitatof hmói demfationibus,& fano capite,& n6 impedito à fermonibus (o phiftice fcedétibus pofitis, vt funt. Opinóes mundane. D.d.& non eft M
de achone naturc,&c.i.& nó eft na Erpbale-
tura innata facere q, turalesn quibus cft,tpe infinito, Sc poft moucbunf fine aliqua caufa noua,4 facit eas moucri rác magi ge alio tpe. Ethoc insidebat.cim. | Et nulla diia eft in hocoino,&c. i. dicés hunc fermoné nullá diam. datin entibusin dione quietis,& morus, fed in eadé difpofitióe funt apud quicté,& apud motum:qdeft
(cere res na- vas,
valde inopinabile. Et hoc, qd dixit bocumgmanifeftü eft de defininone natu- tum.
ra. Di&ki flo. naruram efe princi pi morus, & quiedfs. necefle eft igi Tur
Liber A urantipfam agerein alteri con- Ganord cnn (in motu autqegn auragat rang nócontinue £ quicté qhqu & fq; cónnua Sos i focoone iiri duarum 2ctionfi eftordinatio, Sccuíüs fa. dé difpóne. Et hoc intédebat, cü d. anten fimplex , &c.i.g natura innatacítin. icr duorum, Caut t &€ho cius erit áimplex, Se na,f. Git alie contanorü sc hos -
Ducumé tendebat p fimplex : aut faciet dno um. — coutraria füccefliue, Etintendebar.
declarare p hoc fermo dicennü qp ofa erantquicfcenna tpe infini B ro, deinde moucbant, eft fermo nó nazuzalis.hoc.n. nó vt cfle de actio nenaturc. neceffe cíLn.in actionibesnaturz cécótinuationé, & cter. nitztzautn ageudo aleenü contrarioríi tff, v.g. Yt motus ignis ad (üperius femp,S terry ad inferius aut 1n agendo duo cótraria. ficut hoc,od inueni£ de; ne& corruptióe bus mozum folis, & alijs cótzariis fequenti busiftá moríi. Et, quia Emped.diebat mund( generari qfig;, & cor. züpiqiiq fm cóinuationd.q fe
mo illius partiGpat (ermoni bus naturalibus D. ifie n fermo, &ci.qui.n.d.iflii (crmoné de müdo iplam moueri fq quiefe 1e qq, Cin dicrmindcis eit naturá. aliqué ordinem , inquantá agicillud , qd agit contiise, licct mutetur de cótrario in có trarii. Et d. aliqué ordiné, uia or. do cópletuscita, c5traziord conanuc., Ét,cü d. q ife (ermo magis cóicatcü (crmonib? naruzalibus d. poft hocin quo ü tur abcis,Scd Sed Jebcret di.
femoné,Xc. (cd dicens hunc fer-
Octauus 351 monem deberet dicere aliquam r6 D né, per quá affirmaret ipfum, ali jud cám,per quá effet. dicés.n.hoc. poses dio dnfoné qa aut BP.quid,aut vtrang;. Et hocintendebar,cü d.(ed deberet dicere cám, Xc.& oportet ficut dixit,dicenté ali qué fermon£affirmare ipfum , aut. per demfoné, aut p inductioné, nó ponere ipfum fine aliqua róne. Et phooq d.nó ponere aliquid. poflumus intellgere , & nó ponere ij fam opinions, & pot: indigi & a opinionis. Empedocles.n. cá pofuit opinioné. fus m hacimiéionespone scétdebuit cám opinonis. D.d.ifta E. .n pofita nó funt caufe.& intédit 1l iuda poit Anaxa c d Acintcli genua orpit difhnguere mixtum, polt nó diftinxerat ipfum tépore Dato. pofuit ét Empedocles dc amicitia, & lite non funt primz cie: ilg nandigentcanfisEnquia ch quíkmj itin hoc, nó ett vera, nec px euadere ab obicctioni bus,d. nec ifte, &c.i.nec Empe.ét de. dit cám veráin |quiefdtqiq; & moucf qiqscü d. & c& ii eris ort in mundojf.in fegrequioc parit e acm Li amicina con; pier eui liat vnü, & facit ipfum mi Emped.ni Il inducit ia hác c itda- Freormpcontitiascág: &cd. Eu hec duo, &c.i.&, fi hec duo contrana fünt determinata in fe,neceflc € vtilla duojin qbus cxiftunz ex rcb* naturalibus fint determinata in fe: eiim, ilecft vt contraria fint
ineodé. oportct dicentem. hunc; illa,in quibus cxiffitlis,& diflinguere caf
G quibus cxiflit amicitia,ficut difinguithoc in hofbus, & vocare deberet modá endi,in qbus é amicitia, amicos, & in qbus eft lisinisieos. ied hoc: tuit facete Emped. f
totus fqiq; ,& tur fiqs,nifi ita q inimici reuertentur mA amid inimici. ed igitfingit falfum efl, & extra naturá Et in fédebat p hoc,g fermo etus,cfí hoc, qd eftoratus, nó bá equitfimilitudiné,quá deberet feq lis.n.& ami H citia nó inueni£nifi in afalibus , Sc Bépeerónalibus ain eis, que nó luwtaíalia. igitaffimilauit árrónalia r6nahbus, & rudicauit ea :odé m5,& fecit nqn fequi tur fimilitudiné Tooifussccdcd bus füis.fermo igifcius, cil hocqp ornatus, nó eft ornatus.D. d.ponit.n.&c.il marratio róitis. Empe. d.n.quialis, & articitia $ qrebus it, & cógregat , coefle eft, vc calis fit curfus m ob^ pebusmaruran-punis; & totius cft. eadé. X manifeltá eL qp ifle fersao. E rhetoricus.Et,ci dedit róné cius , I fccrpit dicere q deberetdarcex cau. fis cGccdédo hác opimson£, & hanc. 16né, & d.fed hoc efle in téporibus ualibus,&c.i.fed he fait, E3 duo motus. contadjfintin z re zquali, atq tjs mot*é qqua tpi quieds, indiget ratoncdlia 2b ifta. Etdizit hocquia res, in qbusexiftitamicitia,& lis, (-res aTate. nó inucniunf agerein temporibus «qualibus, ita, p o&s hofcs fint aliquo pe amici, & in alio tpe inimi- Cua pons inimicitie fint equa lia téporibus amicitiz.hoc.n.totá
nó inuenifin fuo ez£pío, &15 debe K. abillisquasaccepit ab hofbus. ci d hoc diminosbafcit ipfipo fione, d. Er vitexiftimare, &c.i-& Yitexillimareg prícipié fufcicns ín hoc eft diceresp natura eiuseft, «dat. res cótrarias, nó eft ferrho rectus : nec. dat in hoc, fuffiotin cd ifti? ponis. D.d.& hoe. eft illud,ad qd fecit redire caufasim. rue ichocqd dEmpelin prícipiocá quefiti fuit abeo , qo agit res cóurariasllud id d.Demo. Fiera wig i inre- L chm im adione pini rincUn Et hoc insédcbat, ci d. (qp antecedens. &eftale.i. quiaTeá nó dr lus i hoc, f.p apit contraria, mifs tal£ habet rraruri, D.d.& nó rtet (rere, &c.i.& nó oportet. Mech aiiicio, cal et Emi. ocflarid.C&. ri. deber dri, nifi teo cuiuseé nó eft neceflasti.i. qp sion oportet cíám actionis ends ne effarij. eduxit Amiquas ad hog "bát prfcipi mádi e£ eterni, RI Hd out. Vnde, die bafabcis,quare fueniebat'mundus abeo t dee p non ifdicere iud fdi&t, p non. E ordrere? terno, quare E 86 eft icut exiftimaverüt . verüth op; Mi
nó detcdin a&tióc cipijqR adio eius fuerit zterna. f aur So cius fuerit noua,op; vt h£at pricipiü in. illa actióc. [XA aad fon Demo.in hocjinecpit notificare ffle fermo nó cft verus,& d. & itu
judici in quibufdá rebus n6 eft ve. rü &c.i.& fermo Demo. & fequentiü cius. res neceffarix nó debent. habere caufas, eft verusT qued
Liber Octauus
A rebus filis in quibufd4. criangul
»ti habere pls equales dusbus reclis eft neceiland, tri habet cám.
res vero neceffaric , (funt prícipia,
nó habentcá&m. Sfi nó,tunc prin-
cipiii haberet principii, & procede. rethocin. fidi Etinvédebat de-
Clarare p multa necefaria habent.
eaufas:€ q principia cterna;quorf
a&ióes ponunt nouz., ficur actibes
'fcipiorü nó cternor(i,(unt dignio Eorthabeit principa & he pim
principiá reuertif nó primd . Et ió DubiiAn Anti lubitabant, vtrü principia. naut corruptibiliá fint corruptibilia, auc eterna. &, c(í ponebátilla cerrupti-
fa Eepy bilia, fequebifipfa nó efle princitipia gáa pia: &, cum ponebantea cé eterna, bilia, vl. fequebat ofa effe cterna: & ió coge Soodo. bant dicere ilia vana. Cum aüt per * ferutatuseft fm curfum naturalem
de iftis rebus, vidit hoc effe ens mcdiü fter eterni, & ile,& cor. Corp? co. Tüptibile : & q quodá mó eft aicr- Xefte éme n(&alio mó generahilc, & noui:
diáiner &eft corpus, qd mouctcirculariter, gterná, X quod eft generabile,& corruptibile CORP" Quantá ad vbi, & manés quáti ad Ibítantiá . & fic difloluebaf ab co
c bern ponendo hc moríi.& fuit.
ile vt generabile nouum me-
li&te etetno fit cá rer güabilid.D.
d. boc igtfit dit in hoc, &c.i.ifte
igif fermo fit füfficens in hoc, qd
tá fit hic ip fiue nó fuerit.
motor,qui moueat in a&tu,aut fuc-
rit illic motor,fed nó cft motus , q»
o ft hecefleeft vt n6. fitillict£pusoIno, f
ho«.vid.$ Scc nó fuerit tempus , nó erit ens Pb-c. t nou ofno. moms.n. iusé A noui é in céndo rfe file hoc. din pe d priori, apparet in loco.& i6 nullum poteft & polle. le rem locum. &fi cf- [pon i "
L2 fois RAP LU- D efeconfirumtium ,— Cap. 2.
Ontraria autem his non difficileeft foluere. Vide^ bit aütex hifceconfyde^ rátibuscótingere maxime mo^ tü effealigri,cü nó eétofno. Pri moquidé,qa nullappetua mu^ tatio eft, mutatio.n.ofsapta na tura&céexquodain qdda.qua re neceffeeftoIs mutatióis ter^ minü effe cótraria,f quibus fit: finfinitü Kip Et mn eft difficile dij elg lud , per qued contradicitur buic. Tlla awt£, ex quibm exiflimatur , cii confderatu fuerit de motu, pof" fibile effc od motws fit quadog, 314, quod ante no fuit omnim, [unt ifla prima. Quia nen erit tranf». t0 &terna oino, emnis.n.tra[mn tatio efl ex aliquo in aliquid. et ió neceffe efl vt dmo contrariam qui b efl tranfmntatio, fint fines ct suslibet. tranfmutatums : 7" nibil meuetur fine fine. Fr Cá cópleuit declarare hic e£ mo t vná qoernü, vult ét ducere dubiioend ic fduci fup hüc fermon£ Et Q8 fic cóponicOfs tráfinutatio € exaliquo cótrario f alid c6tra. riü.&fi nó,tíc mot"eEtociofus, & luus fii Ide quo € mo:* ,'eft idé, cti co,ad qd & mot : & cótraria slt finita:S qd Efter ea € finiti: er- & o&g Ef finito é finitfi : ergo ois mor*é finit? D .d.ofs.n.tr&fiputatio Éex aliquo f aligd. i.excótra- 1io Totrariü. D.d.& ió € necefle &c. iq,
G& qff,cfi pofaerimus q morus € ex. psu conari "decre erit vt 5traria fint fines tranfmutatióis .
Pap. Dd & nihil mooefac fine.i.&,cfl pofacrimus q» o£ mori mouetur in tbtraria, continget p nihil mouct fine fine.qfü, fi mouetad infinitá mouetur ad n$ cótraria : fed pofi- €f cft o£ Todd mouc? ad cótra-
Sclaexpó riá : inconueniens, Et foneintelligit p boc, qd d. & mhil mouct inc oo m fialigd ets tale,tüc motus cius cét fupe: , & ociofüs. & ent hzc quafi alia ró
H àbca,in qua fuit dictump o£ mo-
Teac 56 moucditereótratia Ecforze ifla
Pbrünc ie r6 eft fufcienior prima in motu
nifeflario locali. a contranetas.n.naturalis in aCóxranie loco nó eft nota p fe.& iócá voluit t3 nils i Arift. b declararein vltimo Sexti,
Jocont!! ois motus rectuscít finitus, víus
ME Pi. loco à contrariis, frerd in declara-
€.9idéhic tionc motus localis . Et víuseft tf
Tfic61. declaranióe motus localis alio mó,
S f illud, qd impoffibileeft vi ft,
Bé ph. impoffibile eft vtancipiat fieri
955.5. — Ampliusvidemus q» posfibi
&inde. Jecftid moueri neq ouef, neqshabet in feipfo vllum mo^
] tà: vtin inanimatis quorü ne^ €p pars vlla,neg totum mouet, fed quiefcens mouetur aliquan do. oportebat aüt vtfemp mo» ueri;aut nuncg, fi nó fit, cü non £ffet, Multo atit magis qd tale € $nanimaris manife eft.cü.n, Tnobisnullus infit mot? aliq fed. Seems mouemur rali» ;& fitaliqn f nobisex nobi» ipfiepricipiü motus, & fi nihil us moucat.hoc.n.T ina nimatis (Imiliter nó videmus,
fdfp mouctipía aliquid aliud. ^U
€orü,que funt extra:animalafít Kipfum dicimus feipfum moue^ re. quare, fi quiefcit aliqi peni tus ,1nfmobili motus vtigy fiet Afeipfo,et non ab externo.Si au téin animali hoc posfibile € fic^ ri, quid prohibet id hoc accide pieni apii T mundo fit, & in magro, &, fif mundo, & in infinito : fi contin gitquide moueri infinitum to^
tum, & quiefcere. de Et t Videmus iod pofibil mem pdf L
motum nea in eo efl motus emai- Be y.g.18 mn aximatie . "videmus miflas res, quod nec pars rei mewetur, nec totum, [ed eíl quiefées, deinde meuetur quanded, c7 ejfet. nece[fe ant vt vo moneretur in ali qua bor iiia id mon fuit , aut mouerctur | er. Et boc magis apparet in babentibus anna . quandeque.n. fumus quiecentes, 77 nullus motus exihit 1m nobis omnino deinde monebimur , cr fiet in nobu exmbif- c metipfis principium metus , licet. extrin|ecum moneat nos . boc.n.nen videtur bynon in Wita ca rentibus . [ed ifla (émper mouenfur abaliq.so extrin[cco alio. v isum at dicitur mouere [e.c 10, eum quandes, fit que[czs completeynecefte ef. vt fiat eo , quod mo etur, motus ex (e ,non extrinfe-.
« Quoniam fi boc pofibile eft x
Libet O&auus
A vyrfiat in animalibw, quid j ibet "vt boc fit in tete e£ f quo. Suam); bec efl n mide paruo, ejt etiem in magno, C7 fi cil in mun do,erit etiam in infinite: ifi pof-
fibile ,'ve infitum moucatur, ct.
queefcat. fecundum totum.
Ideft, & & videmus (d£, quc mo went poflij n6 mouebanf ncq; fm tocam, neq, fm partem: fed fm towr. L8 cler neci, dz i&e eflet neceflariá,(i fit hic motor eter B nus,& motus cternus, vt n6 cét mo
is nouus, motus.n.neu* dét habe-
1e motoré noui: immo,& É necefía.
Xi vt o£ gd fentifquicícere , quief-
dee emp: ola fentif moueri,
fnouerefíemp. Et,cíí induxit hanc dinóindusitéraliam manifeftioxÉpría: & c, €p apparet in habelasanimar: .n.in eis eft dif fiailoris diflolutionis. & d. Et hoc s in habentibus ani-
ij erat fine mora froedéti, eft us in habétibus fas, Qin.
Part 84
manii carentibus . Videmus.n.femina , &
€ aialia quiefcere fine aliquo inotu, moucban6pó ex motore ex-
i » fedex fe p prnapríi exis.
cxillimafq p hoc prin-
€ipiü, gd eft in cis, pit moueri qfiqy alacer inc dhquo eriated
Esci dixit dubitatio de hoc f rebusalatis cft manifefüior, d in reb* $nanimatis, dedit cám in hoc, & d. hoc.n.nó vf , &c.i.& habentia alas fünt manifeftiora in hoc,quia vide museaícpere moueri fine aliquo exirinfeco mou&t, illa a(ít nó mowená nifi qà moucritca aliqd extif
353 feci.videmus.n.q mot*qui fiátin D. rebus carétibus aJ, funt poft mo. tus: in monbus aát, qui fiunt! habétibusafas, nó videmuscp ante ip fos eft motus exuinfecus. Etapparet cx hoc, qp q6in carentibusaía 'ex hoc. motuscorum. fità motore eterno, fed quia in qui. buídá fen&uncmot'noutabía; eo, qpin eis fentiat motusenurt(ec, Ec. YÉQyG hoc eft vná cori, qd intédit. punc ermon£ hocnor eftnif motibus p naturá,f.4 mouentur. pfe perfdinaion£,f inci. Sed aj ex primo fermone. (EG pda x hoc monster E fuentà motore eterno. neceffe &.n. Ponens mount guru elc. hoc cSueniunt oés, fed differát cófyderantesin hoc, vtrum primus motor. poffit mouere qq; & qq; nó,aut eftimpolt,(edeft neceffe vt (emper. ee nt ibdiad onis. & iuit prim modi, S magit fin pr hoc, d.Et hocapparet magis, &c. apparet.n. ex hocíermone q» q6 cóungensin hoceft eiu(d€ generis in habénbus alas & carétibus. fed € manifeflior in babétibus, (.g Icipifit moueri finealiquo motu;qui fiat in cis,neq; in toto, mn pr Did hocnon ví &c.i. & hec magis apparet f htib? afas: nó videmus morí 1 cis ex extrin/ mani fle, ficut vin. earétib? afa. Et hoc a| magi: in carébusafa, qa ilta aut mouca tur violéteaut naturaliter: & mani feft € q» motor in cis, d mouencug. violéteé extrífecus:& nó acciditin iflisqó,f.ex mó hocf ex quo accidici hftib? aías.In eisait,d mou£tur naturalt,accidit qó,fi ídigentia iftorá ad motoréexetizc ci ma- Phycüco.Auner. Y Y iot,
3 ior, gindigentia habenti afas. de. motis.n. naturaliter apparet qp non mouenfnifi generenti locis extraneisaut patiant violéte quietem, & poft recedet violétás, & E motor é generásin cis, aut auferés violéti£, Yt declarabitur poft.Et ió d. fed ifta. femp mouentab aliquo extrifeco. viuü adt d£ mouere fc . & vtráq; in. rei veritate, vt poft declarabiGindigetmorore extrinfeco : fed € latéu in hütibus ajasEt ifla dir mota ex. fe;illa aát nó:quia ifta exiftimátur.
fle moueri,& qefcere ex fe. qd & inucnitin eis, d mouent naturali- H terEtcá pofuit hanc né dicétég in habétbus afas fit motus fine motu focdente, dixit pole & hoc. in toto.D.induxit fimilitudiné fter ea,& d. qíà fi hoceftin müdo, &c. i.qiüajal,qd mouctex fe, affimilatur toti in hocg totíí mouetex fe, Écorpus crlefte. Similitudo.n. fter animalia,& corpus coclefte eft, qi virunq, mouetur ex fc,& quéadmo di alij motus reducunt in aali ad primá motoré,qui nó mouef, ita É in müdo magno.& mundus paruus. Et ifte fermocft xhetoricus,quáuis iudici in radice J non fit verá, C motus nouus fitin. animali fine motu fcedenti : & nó dat q neceffe eft vt motus nou? fit, fed dat hoc effe pole. Eft igitur qó
2 Ctr hó fuper fermon? predi. a D.d. Sft
dE pens eftin mádo, &c.& d.hoc contradi-
Videeu, endo Antiquis, dicétibus mund
atiud,in erari ex re infinita , ficut plures
quo asfi- dicunt cá materiali ficut Anaxag.
?- [ mixto. D.igit, fi eft pofe vefinitü
" moueat fm totüjpoftq nó moueba
turofno,pole erit hoc in infinito, fi eftpofe vt infinitum recipiat vni motum 1n omnibus fuis parübus,
-d£ , «p hó eft. fe
Horum igittrid, qd primü K dictum eft non eundé femp, & vnü numero effe motü , qui ad oppofita fit, re&edr. hoc.h. for tasfisn rium eft,fi n6fem^ per vnü,& eundem effe posfibi left vnius & eiufdem motü , dicoaüit vt vtrum vniuschor^ da vnus,et id fonusfit,an fem peralius, ipfa fimiliter e habe^ te, & mota. qualiter^ cungstandé fe habeat, nihil pro hibet vnum, & eundem cffe ali quem;quo continuus eft,atque perpetuus , manifeftum autem €rit magis ex js quz pofterius,
Dicam igitur ad hoc . fermo. diit, qui primo fout ditis, [quod metus ad. contraria no eff [emper idem In umero, ref]; eft. digno efl igitur;ve fit nece[farium, fi mo tw ciu[de res non [emper ef pofti- Lilevt fit ide , [v.g Yytrum fonue em[dem cborde fit idem , aut ef fémper "ynue pofl alium, licet chor da fit eiu[dem difpofitiow. Et, licet moucatur, fed fecundum vrrumli Mt bet iforii fuerit, mbil probibet €. fit bic ynus motwe, ex bsc, quod € ontinuw, C7" eternus.C7* hec declarabitur pofl magu .
Cum induxit has tres qónes, inepit diffoluere eas. & primo de dftione,dicente q impole cft vt inue. niat motusinfinitus : qf ols moc* eftex cótrario ad cótrariü. Etquia. pótaliquis ridendo dicere gp, licet mo?" fint finiti,quia füntex cótra-zio, X in cóuarid, tá n6 eft nemou:
Liber Octauus
AÀ vtcBrinuaio,& eternitas itf eit ex. jteratióe inter cótraria, fiteratione Á&nitz Et, quia ifta rifio nó eft veraja poft: bicin hoc tractatu q talis mot? nó eft vnus, nec cótinuus d.Dicanus: igicad hoc, &c. i.& intédit q»c(i fuerit iteratus.& q.. d. & i6 non oportet nos rfiderc hac füfione in diflolutiSc ifliusqónis. D. facit quafi dubitation£ in hocff. vtrü motus eiufdé rei ierarus intet duos fines fit vnus motus cótinuus, aut nó continuus, & d.di isti tur, &c.i.& eft dignus vt fit: riü vt motus iterat? nó fit nus mo
B tus,& fi nó eft neceflariü vtidé mo tü mouea('codé motu, fed pót moueri pluribus motibus.D. dedit exé-
lá de hoc, & d.v.g. vtrü fonus t. AMeft.v.g.dicere , vtr(i fonus ciufdé horde lu; quá iteratur mdnus p. eudenus (ine pau(adone, fit idé fonusaut plures.Et hoc intédebat,ci d.aut eft (emp vnus poft alium.i. quilibet fonus corü eftaliusab altero,dá pcuffio fuent continua. qíà nó cft dubiá ft percullio nó füezit cótinua,o foni erdt plures. D.d. licet chorda, &c.i.& ifta qó n6 fielligifnifi qfi chorda fuerit in t£pore
€ Reuffinis in eadé difpóne fortitulinis:& fift pcuffio, & chorda hoc tpe appareat mouefi nó quiefcere.f zh ME ne dibinmirin fhotu iorde luas ptes oj (itas, vcr. fit vn? nor aus lureID d.d fm virühibet, &c.i.& fm vtrüliber iftox duorü modorá fuerit difpó de motu iterato, f. (iue fuerit vn*, fiue nó, hoc nó pphibet, gn hic fueniaf vn" mo? fimph, pp hoc, € cótinu*& «tern? D.d.& hoc if poft ma. gis. &itédit cá locut? fuerit d motu eduo&lclabiripi cé morü diurnd.
354 Moueriatitid, qa n6 mouet, D nullü eft incGueniens, fialiqfi q dé fitid,qi mouetextrinfecus, aliqfi at nó. Hec tii, qo vtiqs erit inquirendü eft.dico aüit, vt id&ab eodé motiuo exifteteali^ qf quidem moueaf, aliqri aute nion.nihil.n, aliud dubitat hoc dicens, dj propter quid nó fera pereorum, que funt;alia quidé quieícunt,alia vero mouentur, Aliquid akt moueri , pyfiqus s». atur, nà eff smpinabile , clé pofitis fuerit quod motwe illius y efl extrin[ecme ab es.Et non intendime bic árere diio fit boc , (- gio erit illud , qued mouet , c7 illud , quid mouetur, C77 efl idem quandod, meuenhs , quandea, non.dicens anbec nen dubitat , mi un hac un. tentione fola , fcilicet quare ques dm entia non funt [emper quieéentia, et quedam [emper mota. Cü difloluit primá qón& fcarpit 1$ didoluere (cdam , in qua dictá fuit qualiter cótingit (i hic fit moc*cóti nuus,vt (dà terü moucanf qq; & F quicícát qq c d. Aliquid aüt mo ucri,&c.i.q aitin qua dri; quare plurcs rer mouent, poftq nó moucban(, n6 eft difficilis ad difloluédá i rebus,quar(i motoreft extrf- Íccus.noti.n. eft per fe qp c in hoc eftautabfentia motorisaut diftan. tia cius, aut ffentia impediméti. Et quafi innuit f hoc diffolutio qónisin hoceft, gero fimplicia 26 mouenfex fc. Et,quia ifta qux«. fho inducit drenté ad dicendü quo mó puenit motus nouus à motore. YY ij cteino.
, Phyficorum
dire d vt beca tripéiie motocfontexuífecus, ficut di&tá füitin Scgit vt mouca£à moto,
165, gd moucbitez fe: & qur de illo ,fi mouet £mper, qioioneniá tur (dam habere motoré qliq;, & qued n6.& (rere hoc eft quafi ex miofeeum ab eod declarat eft. 4p haceft motus cornus. boc.n. dre. eder iok mouen-
uiefcunt.n& i Emp Bu Etoó miendimus hic drei, &c. iquzrcre qüo inueniuntur motus nouieft quzrere qdo eft pole vin. quibufdi ebusfit moror preíens, & motü prefens,& tfi qiq; mouet qfiq; non. . & nó intédimus pfcrutai de hocin hocloco , quafi debeamns rüdere ad illud . "Ila n.qoett bis dicentibusqy motuscít nouns, & dicéubus q motus eft annquus, fed dicentes p Lr eieicr d fenus,jo! KL A6 fuit, nó pt
ad hácqónE.D.d.dicens.n. [rien iquarchó diuidunfin hec duo á- ] tum/fed Inenitin cis aliquid, T focesduntfibi hec duo, '&aliquid, z f ipee ri vorüCduie Pentibws t modi femp. & intende
harq Hla qo ft aliaa pdida clin Srddrcicnielii mo prehendi£in ifl trib? mo rea diana mont.
tióe, Ccorpora. dá quicfcüt (emp.Cter. a füp "e moucné hcc eorpora, & Qdá moucutur qfiq; , & quiefcunt. qfiq;, & (unt illaque funt füb corporous oxleftibus , & fupra ecszá ..
Maxime aüt videbitur Ter, K tium habered, »pnra qp fit.cü non effet prius motus:
id videlicet, qdaccidit tania tis, quiefcés.n. prius "va^ dit,mouéte exteriorü nullo, vt vi.Hocaütfalfum eft. cÓfpici^ 1us.n, femper aliquid corü , d congenita funt, moueri in aíali, huis autt morus iptum afal ci non cft fed córinensforfitan.Ip fum aiit dicim? feip(um moue^ renófmotm motiüi,(cd $m mo tum fm locü , Nihiligitur pro^ hibet, magisaürfortaífis necet, fariü eft in corporémultos fieri motusá continente. horü aut£ quibufdam intelle, aut appe titum mouere: illo auté totü i$ aíal mouere, quale accidit circa fomnos.fenfibili.n.nulloinexi^ ftétemotu, inexiftéte ti aliquo ruríusexcitant afalia.fed mani» feftü erit et de his ex fequétib?,
Sermo autem Tertim
exifimatur effe locus
qo Cedere pL
ne. LT ]ue extrinjeco mouente sp|wm, je. am eiim Sed
efl narurdes es, C cà fim L £e aninsalu no ef! anima ew, fed aer qui iatinei anmalinen,
quadrcpui as, ci deimm ipfam
Liber Ocauus
B oiteri à f, men intendimte emm meto fed matu locals, Et mbil pre bibet, immo dignnm eft vt fit ne. 6effermum, vt in cwrpere fiant plu- TU Smetwe à CERTBEBLe qUaTM quA dm monent woluntaté,et appetitum , C7 tunc ifla meuebnnt animal (cunda tetum.Y,g.boc, quod «accidit apud [omnum-quoniam, li et dormiens nà babet motum [em fit emamo , tamen «ximal wn ex pergefit à fomno, mfi quia aliquis
B ote all tn eo. fed boc etiam apperci [e .
20 iflacít Tertia q6, icut d. Et£lous dubitatióis in Lin ponédo poffibile c£ vt motus fiat abfq; eo, pin moto it morus ofno. vide. mus.n.ajal fich d.moucri poft qetem,& fine motu fced£ti fentito in eo.Etquia iftud dic eft valde fuf ficiens,ió Loquétes noftre legis po fuerunt prim principid zternum mouere per volun: Etto t hoceltexiflimatio Arift.femper.n. inuenimus aliquid moueri in animali, od eft naturale
C in co, & intendit phocalteratione, quz cít in corporibus alalis ex aía. muritiua per caloré naturalé, qui é án eo.nunq.n. ceflat aio iftius caloris naturalis. cfi.n.ceffat, cmnceft
Cedo mors.Iflcigiteft nus motuum,ex. a&tióis c2 quibus n6 fugit corpora atalium, rea dus air motuseft motus alte inen eps ratióis, qui fitex continen extrinff.ide feco.Etió d. & cáifhus motusani- HY isl male ped animalincipit mo neri |ujeté,nó Icipit ita, Sica s moniti hoc f lata ipnó focdat 1 corpore cius, aurin ala ci*
Mud. q/
355 alius motor. Et dixit hoe,vt reputo, D: quia pót aliquis fingere plures mo tus fieri femp in corporibus afalit, qui nó videnfeé cic in hoc, qd ani mal mouefpoft geté , Et, quia hoc: Noméno nomé motusé equiuocti, & ifta du Mies bustio n6 eft de mora local d.Et, toto €t dicimus, &c.& ifta dubitatio eft ph.c. .. proptia motui locali quia nó inue- Néiaeal hifaliquid moueri exe, nifi in mo sd mo tu locali : Y ceteris afít motibus mo nist mo: greftersiniéenz Esci din dilo s ix lutione iftius qnis q» hoc,qd exifti Oppo! maf q animal mouct'ine motu fa vet de &oinco,nó eft icutezifhimat, fed Vii qx. cá motuseius poft quieté eft hecsp Zim. aer cóinens ipfam exirinfecus mo E üctipfum, Eticeypit declarate qo fithoc,& d.Et nihil prohibet &c.i. & necefle eft vt principi motuum. afalis fitex córinente:quia nihil,phibet vcplures motus fiant in anipa ia tinéte: imo hoceitnecef- * Et, quía pofuit pin. falis üt plurci uot ox códnt, natrauit qo acciditex iftis motibus vtanimal moueat 1 loco, & d. juorí quzdá monenf, &c.i.& hoc peu in afali fiet ab coq acciiicfibi,opitrio volüras, & rug ad motí, aut. adexpelicadi no. mentá contin ex cótih£te, aut iinducnda EM Etintédit. ic p opinioné aliquid ce virtuti imaginitue d: T6nhlr tali. ac cidit appetitusnifi ex imaginarióe, YQ» ci patitur fitim imaginatur aqui, & appetit ed, X mouctar ad il JA: & ift, cum pantur famé: &, cff timet fugit: &,ctl auferuntura) dus, quie(cit: ant, cum. 5 e farigatio, & appetit quiet. Et At pss erempliiat fomno. quies.n, animalis in fomno eft quies perfe- YY ij Afi
G Giffima,queft eris gefa&tio ab co cil ius motus poft quieté perfectá , exiftimat .n.q, cum aíal dormit» nó moue turoino: & cf expergelit p tücinuenifin co motusqué nó przccdit motus alius. Etd.v.g, &c.&intédit moti actionis vircuüs nutritiuz in. €ibo.qf.n ifta virtus fuerit án nutriméto p caloré naturalé,humefaciet ex co mébia, quz fünt cí fomui,f cor& cerebri tunc dormietanimal neceffario.Et,cü actio virtus nutritiue cópleturin cibo, & ceflauerint vapores, qui fiunt ex.
H digeftióe aibi, tuncex] ani- Inlibr. de mal. & poft declarabit hanc intenono tionca benc ficut dixit.
SYMMA &ECYNDA. Quidprimurmosr fic peniwinmolbé Perpetuus, & vnus.
Divifinem exmnas rerum omiik, que ad motum , es» quietem : probat; nec. omnia moueri
Ce. 1.
Rincipium aüt cófy^ ierationis id erit, qd dictz dubitatióis, juarequzdá eorü, à funt, aliqfi quidem mouentur , aliqt autem rurfus quiefcunt . Neceife eft aüt,aut omnia quie fcerc femper , aut ofa femp mo^ ucri,autalia quidé moueri, alia aütquiefcere. Ec rurfus horum autca,d mouent moueri femp, quz vero quiefcunt quiefcere ; automniaapta nata efTe fimiliter moueri,& quiefcere;aut reli quü adhuc & tertiuni, contin^
omnia quisfeere , mec continme
femper immobiliaeffe, alia ve^ ro femp mouerj,alia aüt vtrags. participare.qd quidem à nobis dicendum eft.hoc.n.habet folu tionem oium dubitatorum , & finis nobiseft huiusnegocij. £t principitm ifle perferutatienit eíl, quad diéium fut in que. flne pradstia quare quada entiadi meucntur, C7" quan-. doque quiejcunt . Dicamue igitur.
quod nece[fe eft aut vt omnia quie.
motü:&exper git.n,corü,quz funt,alia quide E
Jeant femper , aut eia meucantur
Jemper,aut vt quada moucantur, € jdà quie(cant. Et ifleri etiam. ant, Vt ila que mouentur ymouc- «ntur femper, 7 iLa,d quie[ciat , quiefcan [emper , aut yt oia fint nata eodem mó moyeri, aut quie féere,aut tertium remanens. po[ti ilem. eff yt entium quadam on moncantur femper, C7 queda mo weantur [emper ,ey* jda in quibus Joecedit. rca quad oportet nes dicere. per illud.n.di[folmetur qua lie contingens in bocycy" complebitur ifla. fcientia, in qua fumm. Cü declarauit neceffe c£ vt fit mo tus zvrnus, & difloluit qónes contingentcs in hoc, incarpit per(eruta. ri de hoc per viá icrum motarum, qua: mouétur ex fc apud nos qq, & quiefcunt qfiq;. qi ex ifta via poterit demopftrare motorem eter cum effe,& motá cternü. & hoc fci to perfiatur fcía dc oibus quz mo ucnt, & quicfcunc, ícia.n.dc inotu. non
Liber Octauus
À non perficirur , nifi c fucrit declaxatum qüo cft curfus de hoc in om. nibus partibus mundi, Cin difpofitione motus. hoc.n.fci citur
itio de motu. Et dixit : Et prin cipium iftius perfautationis, &cet. i& procpium. (crutarióis, quae continet ciam de difpofitione motus, S quictis in omnibus partibus mundiin nouitate, & antiquitate , eit ponere cófydetationem de hoc. f.deillo,gd dictum fuit in quzfítione predicta; S eft quare quzdá entiaqiiq, mouent & qfiq; quiefcüt Etcá dixit Principium perferuta 3B tionis debet efle dc hac plcrutatione, & hoc erit perfcrutando vlt de. oibuscntibus, quam habent difpó nin hac intentióc,incarpit dicere, Sd. Dicamus igi, &c.i,& diuifio , qua pót efle i entibus naturalibus in hac intennóceft talis quz diuiditur in tres partes primo, quarum. vna diuiditin tres : & fic erunt gnquc condiuidnta. Prima igitur ps trium partium eil,vtoia fint quiefcenna femper.Secunda aíit, vom aua fint mota femper. Terua cft me dia inter hzc duo, f. vt quedá quie- Ícant& quedam moucant, & hoc
C vibus modis Qyorom vausclb vt quicítentia fint femper quiefcétia , etmota fint (emper mora. Secüdus, villa quiecenga fint mota, & illa. nota quicfcentia, ita, omnia entia moucanrur, & qui Itquandoque. Tertius eft,vt in entibus inweniantur ifli tres modi, f. vt quzdam moueantur fcmper, & 4« quicícant (emp,& quedá moucantur qfiq; , & quief£ant qfiq, , vt vifum eft de rebus. Diuifio autem de terminans hoceft dicere qp res vna.
aurent fempcr quicícensaut emp
356 mota,aut gfiq, quicícens, € qfique D mota. Et iftz tres diuifionesimaginanf fm fepté modos, faut vtoja.
quiefcant femp: aut vtofa moucantur femp: aut vtoía recipit mo tüs quieemiaut vtquedam quiefcant femp: aut vt quedá moucantur (emp, & jdá moucanfqfiq;, & juiefcát qüq; : aut vt dd quiefcát fpes quedá moueantur qfiq;, & quicícant qfiq; :aut vtinuenian. tur in cis tres modi, f.p quzdá moucantur femper; & Qdà quiefcant. femper: & quedam moucátur qfi que& quieícant qq,. Entia enim auterunt ficut vna res E tunc difponentur per triü faut per motum fempyaut per. quicté femper,aut p vtrüq;, p motum quandoque, & quietem quanoq; : aut diuidenturentiain duas partesautin tres. Si igitur diuiferimus entia in duas pattes, tunc diuifio erit triplex, fcilicet aut vcaltera patsfit femper in motu, & altea femper in quiete: aut vt altera. pars fit (emper in motu , & reliqua. juandoque in motu , & quandoq; inquiete : aut vt altera pars fit cm per in quiete, & reliqua quandoquein mor , quaádoque in quie- F te. Siigiturentia füennt diuifa in tres partes, runc qualibet pars corum difponitur per vrumquodque 1ftorum trium, fcilicet vc quzdam. quiefcant femper, & quadam moueantur, & quzdam faciant vtrque: & fic condiuidentia erunt feprem . Sed Ariflo.contentus fuitin. quinque , & tacuit partem , dicentem quód entia diudütur in duo. rum vnum cft vt altera pars quiefcat (emper, & reliqua moueatur quandoquc , & quiefcat quan- YY üi
dij, doque,
8 doque. Seclidii eft vt altera pars mo eatur femp, & reliqua ache vati
que. Et nó fduxit de modisdiuifio- fed iftud
Bisentium in duas partss , nifi vn modum tfü.& eft vt altera pars qefeat femp,& altera m: femper, Etforte [*x hoc abbreuiádo. Qi, ci declaratá fuerit entia c£ fm tres »f.qd quedá pars femp quie- (cit,& quedá femp mouctur, &
fadt veu, delent alic diuifío nes.Iftarü. n. diuifion(i femper tres funtfalfe manifefla: per fe , & quatuor j - Tresaütfal(zz fünt,vt. ofa fint femp quiefc&ia : aut vt ofa. H fint femp mota : aut vt dá fint fp. quieícentia,& ddà fint femper motzifle.n.tres diuifiones cótradicátur per fenfum ; quatuor auté funt. ignotc. Et hocgd quzrit hic, decla. ratá eft is de potenua fdictorum : fedipfe vult cbplere perferutationé decoin hocloco. Modus ait decla rationis iftius intétionis de pdictis talis eft, Declaratü eft quide in Seprimo ab Arift.hoc efle prm mo-
f in loco ex fe,ad qué Fete teri motus. locales manifcl fe qpcateri motus inueniunf Ens reduci ad mot( 1 loco, f.: Corpus ccclefte. Et, c hoc fuerit cóiüctd ad illud, qd declararü fuit pri mo ín hoc tractaru,.g primü motü eft eterni motus , erit neceffe hic effealiqd qmefcés zirná, füper qd moucathec primü motum. € hoc mori erermá,g declararf eft eft il lud, gi vt énfu moueri (empi&ceft orp" coclefte. X quiefcés,gd vi fenfü femper quiefcere, eft terza. & eft illud,od declaratum cft róne. nihil -n.eft hic, qd poffet cóuenire eid laratum elt rancne, nifi iftud . Etforcc illud;qd videtur (emp quie
fcere. cft primus motor iflius mo- Kt ms, &eft illud, q4 poft decarabit iftud non dicitur cf quie(cés,
nifi zquoce. Et propi iftos mod 2d quedah quandoq,, & re -— quand diuifionis , -vt.
motio cius à q quc eft caufa tertie.
nzdam moucant gui quieícant quandoq;. Sed in hoc tracta-
dí tu vult fcrri principio devis
tionibus , & complere fermonem de hoccommuni que i illa,que generaliter przdixit, vole luit principium. Itatio- Si ie ho dre itqes L diuifitentia in fepiem. Dicereigifofa qeícere, & hu iusrÓne drere dimittentes fen^ fum, infirmitas ddieft intelle, &us.etde toto aliquo,fed nó de parteambiguitas eft, neg; folü contraPhyficü, fed ad o€s fcien tias(vtita dici) & otsopinioncs,ppea qp motu vtuntur o£8, Ampliusaüt de pricipijs infta^ tig, vtinijs,que circa a ta funt , ratióibusnihil funt ad Mathematicti, flt autem & in . alfje,fic peg deeoq nücdidü eft;ad Phyficü.fuppofitio, n.eft qp natura prfcipium motuseft, Dicere autememma effe quie. feentia, ev" quaere vationem [n per hec, e dimittere tellimenzis Jénfee in buc, eft debilitatio difere tionie (97 dubitatio in bec efl im. toto ,non in parte . C7" boc & nan fo d]ummodo contradscit feeptie Na turili fed ez emmibws [éientys , &
"WT" WwW* "wwUra v"u:xT
"mo cvv C 0 UNTTM
Liber Octauus 347
A er omnibus epinnibut.emnia.n, sfla vritur metw.Et etiam, ddmadum negare principia Ma thematiois , mn. ef contradicere. Matbematicoe7 fimiliter i alys
foeny. ,C familiter negare boc,
quod drx imus modo non efl cotra dicere Naturali . fundamentum em pofitum efl ci , quad natura. principum metus eft.
21 Cünumerauitillos modos, vult modo declarare quis corum eft ma. nifeflz deflzuctionis,& quis non,&
B inceypira modo,qui eft valde mo babilis, & cft dicens qpoés resíünt quiccentes.ifle.n. fermo valde con. tadicit fenfui. & ifle fermo eft fermoZenonis. Etdixit: Dicere auté fa effe quicfcentiz, c.i. qui nit hoc hi opinioné vincere. i füm.apparer.n.fenfui plures res mo ueri,& motá effe. & qui facit hoc.f^
|ui querit rationes, quibus deftruac. E» juod apparet fcnfui, eft debi-
Verz con lis difcretioris. Vetz.n. conclufio-
donc P5 nes non declarantar,nifi a propóni.
deianps bus/& propofitones a fenfu: &eznibo Kcp- perimentum fermonum verorum
C noa sun vt coveniat fenfaienó
gónesa ft ecouerfo ficut ifti facit, Etcü fA a'*i fuit quomodo iftaopinio cft cota mud ve narurá qp caufa pónis illius eft de.
Topf éni bilitas capitis, quia facit vincere res
fi v1 cóue apparétcsres fenfibilesaut fczmócs
Fr" fophifüens aerial m 16 fenüübi
veras incarpit notificare iocum,
Tage. inquo elt dubitatio in hac intétóe
it,& dubitatio in hoc, &c.i.S
de motu eft in oibus enti
bus,qin ofa entia moucntur. & qui dubitat de motu dubitat de princi-
io motus.&)fi de prfcipio dubitat, D Bran decfiuse ide Etcom
qu dixitgilla propofitio eftextra na-
Turnos pidedarame gitsopi nioc(i hoceltextranea a fundamé tis naturalibus, & non naturalibus, & q eftin fine improbabilitans, se cum hoc non debet Naturalis conme Naturahs.n.non debet. " licere ej, qui. t fua princiis hocn debt facie primis Vhilofophusjaut Dialeticus, Et iá dixit hocin primo tractam huius, Et dixic& hzc nóeft folümodo cótradiio (cientiz naturalis &c.& inté- Primi Phe. dit p oés (ci&tias faéas volfitarias, Iofophi, & aries mechanicas.o£«. n. ifiz vrü Suc Daletur motu:&,cü motus defluit, e-- eaaiccre. fluunfofaitka, Etc dixitimpro te;'ohe babilitatem,qua eft in hoc fermo- Pici nejncarpirdeclarare qp nó eft de nu » mero opinioni falfarü,quas Natu ca.c «c raiéoponet deftruere. qi nó eíl có Idthicg. tradiébo effentialis, & dixit:Seti 9925» quemadmodi apia, Stc. qffscti vnd puncipiorii, qua ponit artifex huius feíz cft motá effe : & nuljus artifex alicu?? fciz,fm qr eft artifex illius, debet. Sonradicere ei, jui negat pricipia illius fcf vrdeaad, eftin polleioribus rer gp Mathemauc'nó debet cótradicere ei qui negataliqd prícipi. Mathemdi maple dinum finitü;aut páétá e&,& fic in alia fcié tia manifcltum q Naturalis nó debetcontradicere ci, qui negat motum efle. Deinde dicit: fundamen tun eni fitum,&c. ideft,& mo tum cflc eft pnncipium in hac ar— te.quia qui negat motum,ncgar na. turam.dictum enim eft in dehinido ne natur; ipfam effe principium motus & quicus:& qui negat paturam
G ramnegat naturalia , & qui fubiectum alicuius arüis, Aullá het fermoné cum co arufex illius artis, cum non habeat principia,per quz Joquarur cum eo:quia negat princi piaex quibus fundancar ntadi-
nes negationis fübiccti.
Fereaüt & oía dicere moue,
ri falfum quidem eft, min? aüt hoc prater methodum. pofita «n.eft naturain naturalib? prin cipium ficuti motus,X quietis: tamé phyficum magis € mot?, Etdicunt quidam moueri eorü H quac (unt,nó aliqua quide , alia vero nó,(ed oía , & femper , fed latere hoc noftrum fenfum . Ad quos,quanuis non determinct, quo motu dicant;an oibus,non
Mec antt cít difficile occurrere. neq.n.au
nui. pole gerineqs minui poffibile eit có
Pres tinuefed eft & medium, Eftau
dii. Vidc t fimilis róiilli qug & deco, qd
c&-Zim. eft guttam conterere,X enalccn tia lapides difcindere. non.n.fi tii expulit,aut remouit gutta, & dimidium i dimidio tempo^ re prius. fed vt nauis tractio,ita & guttz tot ti mouét: pars au
gj tem illarum innullo tempore t tum.diuiditur .n.quod remotü itin plura,fed nihil corum mo tum cit (corfum fed fimul . Ma^ nifeftum eftigitur p non eftne celfariü femp aliquid abire, qa diuidit ipfa diminutio f ífinita, fed totüaliqfiabire.Silfr aüt & í alteratione qualibet.nó.n.fi par tibileeft in infinitü id, quod aL.
tio. Amplius,cüi zgrotaueritali K quis neceffe € (ps fieri, 1 quo fa^ nabi£,& nó i termino tpis mue tari.neceffe € aütf fanitate mu^ tari & inaliud nihil. Quare di^ cere cótinue alterari valde ma^ nifeltis eft aduerfari. in contra^ rium enim alteratio eft. Atq» la» pis neggdurior fit,neqy mollior, zt fere fermo, dicens etia qud emnia monentur efl falfis, fed ma BM eXfrA Bf uram , natura enim. efl in rebre naturalibus principi quietis ficut e7* motus. C7", 'fecundum bunc modum mn. eil res narurali. sed quidam dixerat quod entia mota nen (unt quedam ,e7* quedam non mota, Jlomaia me senttr C77 motus eorum eft. [emper [ed hoc etiam ab(Conditum eft. a nofiro fen[n.Et sfhi bonnes, ct fi mn determinant quem matum in tendant aut [i intendut omnes mo tis tamen mn eft difficile centra. dicere eis. impofibile eff enim ali quid augeri aut diminu emper: Jed inter et efl medium.[sllud ad. qued peruenit augmentum , €7- quo incepit diminutio. Et ifle fermo eff fimilis ei , quod dicitur de. difhillatione fuper lapides c7 dius from lapidis à planta. pofita.eft.n. queili fimilis LR d
nos dijfluerimus sflam ene
teratur,ob id & alteratio fcd fib. flatim dilfoluemus bac quefliene,
vniucría it epe ficut congela^
Part 85
3n qua fmm. co" bonme Yerfificator
Liber Ocauus
A ter diat quod diffillatio nim at lapidem.Querendum ei pri print: n perfere Bur boc redo d. centum guitie diflillatis.non emm ef neceffe fi gut. tà cadentes facimnt aliquam quan titatem, Yt medium fiat in medio Mlius.[ed ita efl de guttis , ficut de motu nauis f. quod. aliquantulum. gttarum mouet aliquam quanti fatem.pars n. illarum nen mouet. tempere oino illi quatitatem.illud B n.quod diwiditur per diflillatiomem , diuiditur in multas partes. fed nulla illarii partium mowetur. per [eed infimul mauentur. M amfeflum ejl igitur quod non eff ne ejfe ex boc,quod diminutio diudi 4ur in infoutum qued ex diminuto recedat femper aliquid, [ed forfe recedet ipfum totum. Et fecidi bunc modum efl curfus de alteratione etiam,quacio, alteratio fit. quom no eff nece[fe, fi alteratum. € dividitur jninfimtum, Yt propter. Joc diuidatwr etiam alteratio in infinitum. [ed multotiens erit fubi to ficut ell congelatio.Et etia ee[fus snfirma ad fanitatem debet ejfe sm tempere. c7* nà eru trafmu tatio eius sn extremo temperis.C7" tra[mutatio erus erit ad [anitate, men ad aliud. sermo igitur dicti in babtte bac difpofitionem , quod Jemper dlteratur , eft dubitatio in
358 es,quid eff valde manifefié.alte- D ratio.n.non eft nifi ad contrarium.
Et etiam lapis non fit magie durue" magu molle quam fit.
Cum declarauit improbabilita- temquz eftin fermone dicentis» omnia quiecát,& q dicens hoc ne gat principia Naturalium, incorpit. etiam declarare errorem dicentis p omnia mouen(,& dixit: Et fere fer-. mo,&c.i , & dicere ctiam qpomnia Thouentur,& negare: Resin entibus naturalibus eft. lum ficut eft falfum dicerc q omnia quicfcunt, Íed minusextraneum a via natura Ii:& ideo dixit:Etfere.i.fere ézqua E. lis ei in falfitate. Dincti declara requomodo cóucniü ifla opinio,
& przdidla in hoc, qj non debet ei cótradici a Naturali, & dixit natur2.n.&ci & cá in hoc (ermo dicé tisqpomnia mouent, dft fermo nó naturalis ficut fermo dictis oia aNilis po quieunteftquia Naruralis po Dita) et nitnaturá cé quip fundaméto:& daméto.
dictum eftin definitione naturz q» 1d& -ph. eft principium quietis, ficut mot". H L EN
quia igirur quics.& morusaccipiun € turin definione naturz,ideo pone b Mors». re quietem, & mori efle eft funda- pnoreft snentum naturale : & Naturalis nó Piantelu hé ppofitiones, er quas poffit con 2c sca licere negantibus alterü iflorü. F
Dicere autem q oía moucntur cft priuario, fufficient d dicere qp ofa quiefcüt: & moe € b quia motusapud nos eít manife habir vi fhor quiete:quies.n. eft priuatio,& 4^ yc. motuscít habitus. Etfi illi, qui n&&rzo finguntq omnia moucnf, poflunt &3 ala habere aliquam ration£: & eft, qii '&492quemadmodum funt hic res mote quz nó apparent moucri,nifi in là go temporc, (ed exiftimanrur qeíte
€ rejita n5 eft remotmm in rebusque
exiftimantur quiefcere vtappareat decl
motuscarum in rpibus, in quibus feütur multz vitz humanz.. t hoc intendebat cum dixit: Sed q dam dicunt, &c. Et.c dixit hanc pinionem,& rationem iftorá ho- 3ninum,dixit:Et ifti homines, c.i, &ifti homines,& fi n6 dcterminát. qui morus abfcóduntur a (cníu, ita. €p non compichenduntur ab ipo p puer tarditatem eorum, viram fint quzdam genera motuum,aut omnia,tamen non eft difficilc contradicercers Et dixit hoc, vt reputo, H quia ifla dubitatio in moribus aug 3nenrationis, & alterationiseft fortior.cxiftimatur.n. q ifti mot funt. «ontinui:fed continuatro corum la tetfenfüs. Etideo pofuit contradi- €ionemeorum in his duobus gene gibus, & dixit:imy enim, &c. 3deft,& tpoffibile eft vt aliquis fingatq motus contrarij continuftur. adinuicem : mmo inter quofibec. duos motuscontrarioscít medium. quicícens:& eftillud , ad quod peruenit alter duorum motuum córra. riorum, x quo incapit reliquus motus. quoniam inter augmentfí , 1 k s viri eft mediis eftil lud;ad qu. ienit Au; tu; &exquo in pir diminutio. Enc dixitillam cótradichoné, incepit etiá dicereg ifta opinio eit fimilis opinioni ponéns gres, quz füntagentesaut exiflétes in porétia, funt gets in actuautexillcats. quic- [ccs enim in a£tu eft motum in potentia: deceptio in hoc eft de pfe deceptionisin hoc alio.Q ur iptpo fuent illud,quod eft in tia, eítilludquod eitin adu,& non difüixcritinterea, ponit qr oranes rcs.
moucntur.Et, quia intendit K hoc,& dixir. fermo eft fimilis ei &ci. & qui didt pota. pd quieté mouent; [^ motus co« pow gofom,ft áifs dicéti in di- Hiaionibus aquz füpcr lapidem, uzlibet gutra aquaz habet opoosten im adioin llo laphie & ifr etiá qui dicitin pláta, que ori mr Ü once didit in inquaori tusliuidir parem idis do "3 pleatur diuifio in illo tpe, in quo di hiditur in actu.Et fecüdd hoc,quádoaliquid creuezit fm quanutast digitiin vno anno, augmentabitur zm in alie xi ón ium illius exiflens parcum illius digi in adiu, ita,g digitus diuiditur in parces in actuquarum. mumernserit ficut merus partum, f idiruran rm urit rante fermo dicens pres, quz ap. parét moueri poft quietem,n. ss reqnicüs mou&turctis, (ed laret füm;efl milis fesmoni dicenti quzlibet guttarü aqua, quz: Turin pide habenrin ila opera. tione: partem, inoxpit narra. re cocra] ont iftius fermonis,& di M xit:nó cnim eft necefle &c.ideft n6. enim eft neceffari quádo vna colle&io guttarum opcraturin lapide primamoperationem,quz in actu in aliquo tépore, vt: tz facit medlecteillis operabonisin medietate illius cpis. Et dixit. hoc.quia,fi operanfin medicrate il lius temporis.operabüturin medie tate ifhus remporis medieraté illius. asfionis, S in medietate illius me- Macs medietatem. medietatis, & ficininfinitum.&, ct ita fit tic Pd
Liber A geri sid po dd a
'efthoccéimpole in Quinto huius er iadlio morus sime. iia lirerali& mori. & ideo necefle eftvt. rima pars,quc fiin actu ex motu, eius fine limul re polt dioct. manatitq non fequitffi con- [Noe nie gu defeendénum i in quo appaxuit paflio illamumin nin lapide faci ir jus paffioné ki non iis quzlil
3s pin pe in lapide, ficut de mi horiinibus, quimonentnaucm qa uemad. 3nodii vnnfquifa; corum folus non.
mouct nauem,& omnes snonét,ita. f io illará. epiac Ret pd
Eth E imer debat cm. quantulum,&c . Mele quitas serminaia gutauum mouctquanri zatem termunatam. modum numerus terminarus hominum mouet naucm terminará, C parsau£illarum gutrarum n5 mo üictin zemporc ommno exlla. "
m juid, caius proportio. Fallo ia IEEE
pelis: in lapide, modum non mouct vius, maf naucm, quam moucbát omnes in fempore omnino. Deinde dixicilqu diuidi, &c.i. qfn illud, per diftillatio;.£ a lapi pin T receflitab o diui murin pie partes. fed non dlibet illarum pa: paris receffic. ze ab aliqua parte illarü gutrarü:fed oés Sartecditinlmal ula chgregautoe
Odauus 359 guttarü determinatarii fequerecic D pope Es partium gi guam moueretfi quzlipetites pi juam partem partit Era iae itaefletunc recederet. edens! pelon. Eua füperillum. Etqua fiintenditinuenire per hüc fermon£ , licerilla. hio o fedi, EI lius paffionis frat a quacni guuarum arum decedetim, ical oec exiftimari immo .illud,quod fit cx. €oin acu, fit fübito. &chocintcn-— debat,.cá dixit, fed ifimul mouent E. Et ró füper hoc eft illud quod dixit. -fquoniam impoffibile eít, vt paffio manifefta , que apparet f multis pbi per tempusillorá an.
fenfibilisilir o mods ous habes ptem fen
ah- fibilemillius paflionis.& hoc inten debat,cura dixit: Manifeftii cft igit, &cidell manifeftum eftigifq non eft necefle, fi pofüerimus cp Amina tio diuiduurin infinitum,fmn qp eft tráfmutario in tempore, vt apparuit. in Sextoretcadater dimipuno m tempore diminunóisaliquid atc F inininitm.quontam fm hoc con tingeret vt nung diminutum cófü metef fed nos videmus ipfum cófit mifmtotum. Erintédebat p hoc, q diuifio fm hüc modü eft finita f tráfmui |uz cft in quáto , S qual &in vbi.qif illa diuo infi» nita mouisquz declarata eft Sexto,cft divifio in potétia . ifta autem eft dwuifioin fi diuifio infi nita eflerin adu, non. pude motus jj corruptus. caramel id quod "ur, iam,X quod vanf-
G tranfniutatur,trifmutatur femper. Et intendebat per totum hoc, gp, fi quz fita guuisaqua,diuide-
xeturin actu, fm diuifionem parti guttarum, contingeret vt fieretin &ctua quacunq; parte cadéte fuper
illum cx gutisaquz.$cd dicimus (eg Qin paffionc,quz fit in lapide, eft im pars,que eft prima pars fa.
in actu,& non fita quacüq; yar tein actu cadéte füper illum ex gut tis fcd paros in cis terminatz . &j nó,tunc qualibet pars moueret qd Jibet:& fimiliter in omni tráfmuta. tionc. Et feciidd bác modü eft de alteratione quzcunq; alteratio fit nonenim eft neccfle,fi alteratü di- H uiditurin infinitum,vt propter hoc diuidatur enam alteratio in infinitum.Cinquárum fitab alteráte ita, Q»fi imaginati fuerimus alterás alterare,cótinget vt illic fit alteratio, & fi non apparet fenfüizimmo prima pas tex alteratione in actu eft determinata, & alterans agés ipfüm eft determinatam. Etfi prima parsqua: fitex tráfinutationc, non
eflct determinata, & agens tráfmutásipfüm non efletdeterminate vir.
tutis tuncomnia, ficut illi fingunt,
1 eflentin continua uáfmautatione,& ebtingeret vt inter duas tran(muta. tiones (enlibiles non effet quiesom.
nino. D.d. fed multotiens crit fubito.ficut eft cógelano.i. fcd prima
E in actu motuum, qui fiür, (iue
ierit trá(mutado in locoaut f qua. litate,autn quantitate/fit fübito.i,
in inflanti,non in tempore. &fi nó tunc qnte tranfimutanonceflc: tráf mutatio,& non inuenirctur trá(mu Obie&tio. tatio noua omnino. Etcxiftimat grum hoc córadicires quodi fuitin Sexto.f. qp uá(imutano
n6 habet part£ , quxe fit prima , (ed K. oquod Ponuatiam tratiíifluta. baf. loanncsauwm dubitauit in Sefealis« hocloon& expofitores dubitauer(it 7!7«
in Sexto in altcratione,& dixerüt p
fi prima pars fit in cis fubito, non
juif tunc vt alteratio nou habeat.
ma pars alterationis fit fubito, Solo C6 mus nos cp prima pars, d fitex mo- m&azods. tuquodámodo eft in actu , & quo-
primurm: ipfe conoeffit hic
fi dammodoin potétia. Quoniam fe
cundum q illud, quod entin actu, eftdeterminatum,fecdü hüc modom eit indiuifibile. & (ecüdum 9» L. motus eft continuus, eft diuifibilis, & noncítinco primum natural 10 2Ctunifi quicíceret morá. Cam. igitur confyderauerit illic de motu, m g eft continuus dixit qp non ha. bet primam partem.&,curn cofyde sauerit hic fecüdum qp eft generatuspoftquam non fuit,& generati et nat; quantitaus dizit q» habetprimum. Dem.d.Eteuá p ecflus zgii ad fanitaté,&c.i.& opor tet fecundum fermonem dicentem. qomnia mouené&vt zgritudo cráfmute£in fanitatem in tépore zgri- M. tudinis , ita, in eo exiftát cGtraria. infimul.omne.n. tráfmatatum tráf miutaturin tempore,nó in extremo temporis.f.in inflanti.fi igitur tempus,in quo ger uáfmutatur ad (anitaté,non fuerit aliud a tempore, quo tran(mutatur de fanitate in z.gritudinem,continget vt tranfmutctur ad fanitaté,& infirmitawm in fimul. Etfic continget vt in tépore fanitatisquicfcat in fanitate, &in. répore cgritudinis quiefcat in zgritudine.&/fi non,tüc in fanitate mo. uebitur ad fanitatem, & ad zzgritudinem.quod eft impolsibile,& (imi liver.
ol mor cu
mum,& qüonon.
Liber O&auus
A lleer contingit qya difpofitione cgti tudini: LM Ar DR i idco dixit: & tranfmutatio eius erít
360 bilis in factione. vnde neceffc eft vt D iftz partes non cótinuenfin motu, nifi cótipuent inftátia adinuxcem .
ad fanitaté,& n5 ad aliud.i.& necef' Étetiá nó poflumus diuidere iflae
feft vt resquiefcat in co, ad quod eft wanfinutatio.&, fi nó,nihil mo retur ad finem.Xmanifeftum eft omnes funt a contrariis ad cótra
a. D.dicit.Sermo igitur, c.ideft
intendit per valde manifeftum;l-
lad,cuius deftructio ell valde mati
fefta per fe,& ex przdictis.per [eau tem,quia manifeftum eft apud ros
Bic effe res quiefcentes& motus fa-
os poft quietem, ex fermóe vero,
3 quia motus clt ex cótrario in cótra rium,& g res debent quiefcete f có Warjsadque mouentur,& cx qui-
Bus mosentur.& hoc intédebat, c dixitalteratioenim,&c. Deinde.d.
Etetiam lapis,c.ideft alteratio, perquam generatur lapis,eft vranf-
mutatio proueniés ad rem quieícé-
€, & efl duritiesverbi gratia, lapis
enim impoffibile eft vt fiat magis durusaut magis mollis. Dicamus
Digrefio. jgiturgeftin motu continuo. Er omnc hoc ncgat intellecta prima,
& contradicit huic opinioni (ecun-
dum Dialcicam , vt declararet ex
o intentionem, quz nó erat nota:
. , &eftgo nó efthic motus cótinuus NULTU: in rei veritarenifi mor" localis, "qa. wo jcec có cft velocifsimus motuum. Et hoc tino*.nifi eff ita.quia illud, quod augmentaf, jpor oc verbi gratia digialiterf vno anno, Joa. & non poffumus dicere, in qualiber . parte tempons demóftrata inuenia mus parté magnitudinis fier, ficut
accidit hocin mot in vbi.Et caufa
in hoceft, quia minima Iü ma nitudinis irum eft determina tain intelletuin au, & quzlibet eará itin inflanü,cum fitindiuifi--
pattes fm numerum parium rerapons fenfibilium. pote atio ifta« Tum partium continuc per conti« nuanonem gencratióis partid tem» potisin quo dicimus ré auperi digi jd fint nó diftin&z abinui . NÓ.n.poteft aliquis fingere hic efie qua. funt in idnó diftin&z abinuicem, quarü effe non. comprehéditura fenfu. Terminus -n.entis in actu eft v fit ápibilec fitimpofe inuenire corpus non tan fbicsc omnc tangibile comprehé tur per fenfum ta&tus:crgo omne ens in actu eft. Et,cum ita fit, ficuc. narrauimus, bene apparet gp illud , |uod dixit Alfarabius in principio (ui libri de entibus tranfmutabilib* "£p de definitione morusin vniuer fali apparet continuatio, eft fermo De róne. non verus.Sed non apparet hoc,ni- motó4 fiin moribus localibus, de quib'di- rus vide citur hoc nomen motus principali- y ph.c, €. tcr.in alijs autem motbus, in qbuf damcft poffibile ytappateat conti nuatio.f.vt eorum inuenian tur ipdifline abinuicem,& in qui F bufdam non apparet hoc, quia par. teseorum nó inueniunf fm illum. modum. Et fimiliter illud quod di cit Alfarabrusin predicamentis de definidonc cius, quod cft agere , & pati,non eft verum.ex illa.n. defini tione apparct» omnis actio, paffo cccninis i quosesiballla rcsactioni,& paffioni,
Etde ipfoferri mirabile eft,fi latuitlapisqui deorfü fert, aut manensin terra, Amplius auté
Phyficorum 6 terra, Galiorum vnumquodqs direr quid impeffibile eff'vt ela X.
exneceffitate manent quidemt proprijs locis, mouen£ aüt v10^ lente ex hisSi igitur quzdá ip^ forü funt in,pprijs locis, neceíTe eftneqi$m locum omnia moue zi. Qd igitur impoit fit aut (em perofa moueri , aut femper ofa quiefcere,ex his, & alijs fifibus crediderit vtigi aliquis, Atvero neqialia quidem cótingit femp. Quiefcere, alia vero fe moue rialiqfiaüt quiefcere, moueri nihil. Dicendum eft aüt. gine fit;quéadmodü & in lictis prius, & f his, videm?.n.f ei(Jefiezi dictas mutationes.Et. ad hzc,quia aduerfatur manife füisquicontédit.neqs.n.augme tatio,negyviolentus erit motus, finó mouebit fter natur quie^ fcens prius.Gnation£ igitur au^ fert& corruptione hic fermo.fe ré aüt & ifm moueri fieri quip pii, & corrüpi videtur ofbus.f Quod.n.mutatur,fithoc, aut in hoc.exquo autern mutatur cor rumpiturhocauthinc, —— Et mirum efl ctiam Wt lapis in Jio. motu tradatur ignorantia in fiie dejcenfu ad inferius aut in fna quiete fuper terram , ita quod nn percipiatur. Et etiá terra, «9 vna alierum rerum (unt quie- (centes sn fuis locu preprys ,et me- Tiles ab eis violzte. 5i ergo quada es funt n fits locis preprys, fequi dur yt non omnia meueantur , Ex.
yfist igitur alys ulebus eve
meueaniur femper ant'Vt oia. féant. femper. neque etiam pr ibile vt quadam fmt [emper quie fettia.cr" quadà Jemper meta ita quod mulla res moueatur. € quie[cat quados Et dicendum efl jn defiruendo oc illud qmod di ximus in deffruzde illnd quod fuit ante IBuETHULMMNS Ci (mo dus tranfmmntationis quos predixi mus ,fieriin ei[dem rebus.Et cums bec dubitat im boc nncentra- L. dicitymfi rebus mamfeflis. quom fi mn mouetur extra. (ann. nate TAm,ES* antt erat quie[cens ,non ent. » BeC motus. "vielétus.1fle igitur fermo defirui enerationem , C7* cerruptinen. €7 fere defiruit motum etiam.ote. enim bris epinabantir qued gene ratio , e tio t res efl merut.sind.n.ad qued tran[mu satur aliquid ipfam generatur , nt id is eo." sind , ex 4» tranf" mut tier ipfum cerrum pitur , aut M exi Cum defluxit fermonem dicen 34, tem q omnia mouentur, qui eft fimilis errnoni dicenti quclibet. m riam qum t lionem in. ju: ifionem. caifitaem in powel non c5prehenditur a fenfu, & contzadixit huic fermoni fm poffe,& deitzu xit. ipfum etiam ex hoc,q mot? ueniuntad contrariain quibusde:
Liber Octauus
A bitquicfzere,& fi hoc non. effet, oporteret. pues ipsi] bus motib'cótrarijsinfimul,S con. tradizit Éci tertia cótradictióe:qín
Mes quali wx zgualiums trfinurabiles vius ua, denfnb recipere magis, & minus: vür mó Yndenecefleeft qp illd quieícat, qi
itad eas:inocrpit nodfica-
EET seibmd mi reim| ilitatem,& my 255) 5e acf & dixirEt mirum eft, &c.i, & $-phy.c&, qui dicit q quiefzens exifimatmo 15.8 11. ueri & motum exiflmatur quiefce &decimo re,contingitei vt nullam certitudi- Vide ex, nem habezmusin mor eíus.quod. Zim, — mouefautIquictecius,quod quie- B fdit.fed o,quod fentimus moueri, t e£ cor quz quiefcíít& o£ , qd timus quiefzerepót cf corum, mouen£& fic, qà fentim? layidem. moueri de füperiori ad inferius , nó h&mus cerütudiné hoc, qp mouct, fed forte non pcipim* quiet£ illius: &&, qfi fen(crimus ipm quiefcere. inferius,n6 hémuscertitudi in bocqqquiear, fà forte mouetur, D.in hit quind rónc, Scdixic Fr terra, &c.i. & ctiam manifeftum. eft períc q) nos videmus terram, & alia clemcta.f.aquam,& aerem mo "eri ad fua loca. propria,& moueri, € Xquicícerein cis naturalt.&,fi mo uenfab cisnon mouenfnifi violen 16,06 ..Etcum notum fit: quzdam rerum quieícunt na: ser in fuis locis proprijs,& qp mouen
turabeis violéte, & qp ifte mor'eft bili
contrarius quien,necefle eft vt non. omuia moueanf. D.d.Ex iftis igit, &alijs fimilibus , &c.& quia ifla p que contradicit fermoni dicéti,om. hia moueri& (ermoni dicentijommia quiefcere, funteadem cum eis, erqua contzadiat fermoni dicen. 'tyomnia diuidi in duas parvcsqua-
361 rum altera femp quiefit,& reliqua D femper moucf, diat:ex iftis igit & alijs fimilibus, &c.apparetenim hic feu qllod trie eme pei it j. &ifi "tel e& clic illas otadi- Gióes predi&tas.Í. fermo dicentis, quedam parsennium femper. mous tur &reliqua pars (emper quiefcit, quia dicens hoc 'quiet£, quz apparetin quibufdam entib'quan. rere aique nos fenimus moueri rn quieeíi
fcere. jj, necefle elb.vt ponat iius mong alterá duarum partium,I quas diuidit omnia E entia. nece elt Siopinari ipfa efieineisquz quie(cüt (emper,aut. jneisquz mouenf! jautqua: dni iflis& duedam jn illis .& y modo fit ponit hic c£ res, du lent moucs, & in rei verita te quiefcunt: & vident quie(cere, & in rei veritate mouent qiti iltam entium quz mouenf quan. Mon quiecunt quandoq; nume zauitin cisquz mouentfemper,po nit: tium funtquedam , itp quie(céium fünt quedam , d appentq i & mouentin tpe quietis apparéus. &fi pofitum fuentipfum c£ ex quicícétibus, tüc po € nifg quic(cétiü fant quzdam,que aj moueri,ramen quic(cüt: & fi fuerit pofitum,g qua-dá funt. in quiefcétibus, & qum in motuncponifvtrung;. Etom. nia ifta vniucrfaliter funt pofitiócs fophiftice.Nullam enim rationem. poteft dicere, dicens hunc fermonem, nifi aflimilaucrit fexfibilia ve ra fenfibilibus falfis.& cft pnmum. prindpomum Sophiftarum, quine gantícientiam,& q nüllum verum. €omprehendizur , ficut dixit Epicu- Phy«ücó.Aucr, (ZZ ^ rus
€ ris&alij. Quomodoautem mutabuntur contradictiones didiz in duobus modis vniuer(alibus cGtratijsad fermonem, qui eft inter illos. duos modos dicentem q quzds en tiaquiefcunt femper, & qu. uentur femper , non eft difficile ei, qui voluerit confderare in hoc ali. juantulum. Q uod enim eft vniuer. teer illis contradidionibus predi €tis pót aliqs cótradicere ex co huic opinioni pardculari.& quod eft ex eis particulare , nó poteftaliquis ex €o cótradicere huicopinioni.ver.g. quoniam cótradictio di om nia mouent, fequitur vt tetra moeat femper in fuo loco pprio,non contradicit. haicopinont »quiacít rticularis.& ifta opinio p Polaris. Contradictio autem dicens. motus funtin contrarijs infimul, (9 hic resquz mouent femper, eft fermo communisad deftruédü fermonem dictis o ofa mouentj& fermouem dicenus op illa , que ezifimant quiefcere qbq;, & moueri /fiq;, fant femper mora.& hoc int£. deine dixit:Et dicédum eft i dc-
flruendo hoc, &c.. D.d.tnuenimus-
enim modos tranfmutationis. i. & 1 fenfus cótradicit iflis ribusopinio nibus.f. dicentibusomnia quiefceréaut ofa moueri: aur quedam mo ueri femper, & quzdam quiefcere. femper.nos.n. inuenimus mía d modi trium motuü fuerint in eadé re poftquam nó fucrint, inuenim* -n.aliquid moueri in loco,pofd n6 meucoaf,& altetari, poft ni alzerabaf,& augmenrari,poftq nó aug mentabarur. D.d.Et cum hoc,qui. dubitatin hoc c.i. (í hicnon.
fuerin* res, quz mouentur quádoque& quiet quidoq; sihi eit
hic quod moueatur etra fuam ns turam. (.violente.quod.n. mouetur violente,non mouctur,nifi quies fit €i naturalis:& fimiliter non erit luc. etiam ai tumpoftquam non. erat. D. igitur fermo deflruit.
fado corruptionem.i, io dcque uandeq, Erdit,
|j & quiefcit j. Et dixit, Brie miptom. quoniam, eum
ijo fucrit, erunt alij mo. diatio ui tus:& quafi eft finis eorum. & qui ae imc
deftruit finem fere deitruit ea, que gh. ju. funtantefinem.aucquiat alijs mo tibusinuenitur generatio,& corrupuo.& ideo dixit : omnes enf hofes L, opinantur,&c. Etcum.d. p omnis generatio, & omnis corruptio Émo tus dedit caufam in hoc, & dixit:il-lud enimad quod tranfmutatur ali quidacisgeneaioet cü motu, corruptio eft cum motu.quia ofs manfminatio ct de liquo 1 aligdz S& tráfimutatio rei ad illud,ad. quod tranfmutatur,eft: tio illiPreiz & manímuratio cup illo,in quo erat, cft corruptio illius rei.ver. tiffmutétio rei ex albedine f Eod dinem eft corruptio albedinis, ge nerato nigredinis, D.d. illud ení, adquod iutat&c.& dixit hoc, M. quia tráfimutationum quedam cft vbi inquale. Illud.n.ad qd efl tá fmutatio in qualitateipm. erit tá (nutati.v.g.y illud qd tráfmutat'cx albedioe f'niprediné, crit nigrum.illud atc, [d tráfinntatde vbi vbi,non erit vbi fed in vbi. Et hoceftita.quia wáfmurabihi fdá difponuntur &mpliciter, & qucdí fecundum ad aliquid.& idco dixit &illud, ad qupd eft tranfmutatio, auteritipfum, autin eo. D.d.&illud,ex quo eíl ranfmutado, &c.i &
Liber Octatus
A &illud,ex quo eft rífinurario, aut. corrumpetur in fe, ideft in fübítantia illiusaut in aliqua. difpóne fua. rum difpofitiond. verbi grana quí do e (inutatio füeritd quali qua leautcorrumpctur in fuo vbi , ex quo tranfinutatur, quando tranfsnutatio fucritin loco,
Quaremanifeftum cft,qpalia juidem mouentur,alia vero Bunt-cenfere autem ofa aliqui, do quidem quiefcere, aliquádo vero moueri,hoc iam coniügen dum eft ad olim dictas rÓnes,
p Principium autem rurfus idem faciendum 4 anüc deemina tis,a quoquidé incorpim?pri?,
Decleratum efl igitur ex boc, quod quadam res firte mouentur , €x quadam farte quiefeunt.Dicere antem quod omnia quada, mo went, quie[cit opor. tet moda babere folicitudinem de spo fecidum fermenes preditios, € ponere. principum. etiam. de ilis intentionbws , quos modo
c determinautmwe , fcilicet. illud ddem principium , 4 quo megpime
prin $5; Cum narrauit incipium
7 ferorationis dide Thot deitione in bac intentionc eft con [yderare de ipfo in oibus entib*,nu smerando primo os modos diuifio nism entibus fm confjdeiationem. motus& quietis in eis,& nouitatis, & anriquitatisii itprimo, & de termidurtilasdniiones. D.eontradixit ex eis opiniombus imprbabilibus.D.rcucrictur ad id, quod
362 primo intendit de perfcrutatione : I9 poftq fecit rememorationé de illo, qd decaradá eft de cótradictióe An. tiquorü in illisopinionib? Et dixitz Declaratum eft igitur ex hoc,&c.& uod dixit manifeftum eft. &
n6 cheradixiteis ficuc diximus nift ad confirmandü fztmon£ fm Dia-
lechcam:gfá hoc nó eff,ppriá huic
ari. D.dixit Dicere adt qp ofa quá Vit 9€ doq;moucn6&c.i.gfa hoceftigno *"*
tü naruralt:& eft illd,ex quo oportet perfcrurari,& hte folicitudinem. circa ipfum : &eft vum olaentia naturalia mouent qfiq,& quicícüt E fiq;:aut Tuenif in eisaliquid quod. moucfaut (emp gefcit. Qi hoc quzdá quicfcütqfiq;, & mo ventur qfiq;, eft manifeftum p fe. fedeft dueendum, um hoc, qd apparetin parte, bile i toto, autimpole. Dixit habere foli- &itudinem,&c.i.& perfcrutari de eo E illa principia qua declarata üt lupi" .& Inuit ea, declarara funtin 'ufto,Scxto, & Septimo de motu, D.dixit& ponct pricipid illi? &c.i ex illa diuifióe determinante difpó nesennü f motu,& gete.&,c(i dixic hoc/fecpit iterare illá dtuifionem. Auteni omniáquieícüt, aut omnia mouentur:aut corü, qug. funt,hzc quidem quiefcüt,hza autem mouentur, Etfieorum, qugfunt,alia quidem quiefcüt, alia vero mouent, neceffe &aut ofaaliqfiqdé qefcere, aliq ve^ ro moueri:autipforü ddà qui^ dé femp quiefcere,alia vero fem per moueri :aliaautem aliqfi q^ dem quieicere,aliquando vero moueri.Quod igitur non poffi, bilcfitofa quieícere di&ü qui 22 ij. d
G deeft, prius:dicamus aüt& niüc.Et fi.n.fm veritat£ ficfeha bet,ficutquidam dicunt, e& id, e. quod eft infinitum & immobi Je,attamen non videturaliquid $mfenfum , fed mouentur muL. zaeorum, quae funt. - Siigiturfit opinio falfa;aut ofno opinio, && motus eft.& fi imaginatio fit,& fialiqf quidem fic videa£ eile, aliqàautem aliter. imaginatio »n.GCopinio motus quida effe videntur.Sed de hoc quidecó^
H fyderare,& quaerere rationé co rum,quz melius habemus, d& firóne indigeremus, male iudi, «areeltid,quod meliuseft & pe ius, & credibile & non credibi^ le& principium & non princi» pium.Siir autem impolt eít & omnia moucri,autalia quidem femper moueri , alia vero femj quiefcere.ad omnia,n.hac fu ciens elt vna fides. videmus.n, quadam aliquando quide mo ueri;aliquando auté quiefcere. Quare manifeftum eft impof
1 fibuefitfitromnia qui fcere,& mnia moucri continue," coq» aliaquidem femper mouentur, alia vero quiefcuntfemper.
Dicamus aguur , quad oia en- H4, 44E erunt quie[Gentia, aut oia. uota, ext quedam quie[centia,et meta, 5iigitur quedam
Jot quiefcentia ez qi metapecejJe efl ant vt omnia quandoque quiejcat, 7" quadog, oue ur:aut Vt quadá quie cat femper,
€9 quedam moncantur [e x €97Yt quadam quandos, ra, meueantur.
o ompibdeef »Yt mnia entiá fint quie [centi a, ià dstTum eft fuperius sey" nos dicemm etam ipfum mic. uenia fiin rei Yeritateet imde positi snfiutwn a motum: (ed tame bec non apparet énfsa fed videmas fenfu. e pis TOj TETWIB. CBLiMIM MoueniuT. $5 igitur fit bie exiflimatio fal[a,et L. "yninerfaliter exiflimatio,erit bie metus.C7* fimiliter , fe fuerit. bie smaginatio,r7*, fi fuerit bic exiftá matio quandoque, qud ras efl ta-. lis difpofitionis c7" quandeque. eo trario.exiflimatio enim,c771ma, natio exiflimantsr ejfe motus.sed. perferri de bec, querererainem in eo , cuius fcientia apud
pos eff ita firma quod nin mádiget
ratione,efl de opere eius ,qui no, [4 yrinie sater nobili pe CM ignabilius c7" inter c certum (77 in
ertum, c7 dnter principium ^d 1llud,quad nà efi principis. Et feci du bunc modi ipo[übile € et vt oia entia moueatur aut quada mouea Mw MR mom eam (cas fém. ids ufi ufficu in cótradicede
punt "yoower [aliter eff vn cer-. tum.C7" eff quonia queda entia v ditur moueri quàdoa ct quiefcere
Liber Oauus
A exendis, . Memfeflum efl igitur Rt quie [ent [ermper cy" quedam mouean Per femper quemadrsedm appa Wit 4uod impoffibile efl yt omnia quie/cant. femper, aut vt eia mescantur femper, Ift diuifio,quam hic inocpit di
Tet €2£- cerei predicta £ & ipfe tacuit duo
Part 86
diui. códiuidétia: Quorum vnum eft vt. uentur.
omnia enva fintduob? modis,modo,qui femper mouetur , & modos |ui qfiq; mouet, & qfiq; quiefcit:
B jore parseft, vquadà quiefcít kmper,& quedam alia moue& turqfiq; , & quicícant quandoque, Qijo uf Vedaimé icut diximus uffiat in feti kt tatione de his duob* modis "com. 11 perfcrutatio de modo, dicéte qp que dam mouent femper , & Sopa quiefcát femper, quzdam facic vüriq,: qi,cum declarauent hunc modum efle, deftruentur ifti duo modi effe, Etcum Iduxit predictas diuifiones,quas prius induxerat fm modum,quem inauimusin capit dicere illud, qd dt de eis prius
& vult addere in contradictione co-
€ rum alia, quz prius non dixerar, & lixit : Qf autem impo eft, &c.i.
& di&um eft quid cxiflit in eisde errore& modo crit didum .. D.di. Qis,fi in rei vetare effet, &c.i- qi
& li ratiocinatio dicentis motü n6 efle eft fimilis ranocinatiói , que dé in rei veritate propter difficultatem. fuz diflolutionis ; & eft dicés qj ens n6 mouetquia opinatur q» enseft infinitum: & p infiniti impole eft
vt moueatur, quia non hétlocü;in moucaf, vt narrauitin primo
juo iret de Mello: i itae c6
363 vraria fenfüi Et hocintédebat, cum D. dixit: fed t& hoc n6 apparet fenfui, &ci.g ifta opinio contradicit fenfüi.& omnisopinio,cui contradicit fenfus,nó eft bona opinio. A] -n.hic res qua mouentin rei verita te:& iudicat fenfus przcife cas moeriin rei veritate propter congregationé qnq, fenfuti in teftimonio ecórrario ei quod apparet vifüi , q» aliqua t moueri, ed nó mo . Etideo opinandum eft gy qu fenfibilia funtquz fcifeiicantur efle vera,& quzdá funt, fafeiudicantefie. licet enditui,vt apparet in deceptionibus vifuss&quadam fantignota, donec E fargat demíatio, ficut apparetde itate corpons folis. qui.n. neit demiationé de magnitudine il lius, dubitat, & dicit, qim hoc forte. erit ppter remorioné, & forte eft in. rei veritate, Dem.iduxitdemratio nem,quam non indunt prius,& eft de contradictionum falfarfi optniont , ficut fermo dicfos nihil com| litur, ex quo fequi£aliquod comprehendi. Et dixicSi igi tur fithic exiftimatio falfa, &c.i. nens hancopinion£ nó póteua- F puni poraraliquid moueri. Exi ftimare.n.hic nihil moueri,eft exi flimare, poftquam non fucrit:&exi flimare moti cffe , eft falfum apud. os:& falfum pór tráfinutari ad ve- 16. Sfi fuerit exiftimatio aliqua fal fa,aut vera,poftà nó fuit, ent mot. qfi e£hanc eziltimation£ eft ratio:& ofs gfiatio eft motus, aut fe qués moti. D.d.& fil,fi fucrit hic. imaginatio.i.X fequif e& imsgination&,eé morá.imaginatio.n.? gía tio: & olsgfiatio eft motus, aut fequens mori; Dein.d.&)fi fuerit hic ZZ ij ezi«
€ exiftimatio qfi; aliquid effc calis fupónis iL hocapparet magis in exiflimanonibus, quz mutant án re fm tempora.qín,cum apd nos fueritaliqua exiftimatio de aliquo, quod calis dii ofiionis indi tÉ poro alterius difpónis in alio tpe. snutatio.n.poílra decxiftimatione in eniftimationem cft tranfmutajo neceffario. & intédebat qp, quia. ola funt quiefcentia,cringit vt n qui murenfexiflimationesin cadé se.f.vtin cadé re non exiflimentur. exiflimatiócs diuerfz in tpibus diuerfis ita, cadé exiftimano fit de H Soie eflcin domo, autexire a do mo.quod ít valde improbabile-Et quia exiftimationé, Scimaginatiomem cé motíiaut (cqui motíí non eft manifeftá p (c, d.exiftimatio.n.
& imaginatiocxiímant c£ mo:*, Lautíéquimotü. Etquia oésifte 1Ónes. funt pbabilee & nulla idesé incis,mifi fm. fitióes (ant ma probabiles Q cóclufio,non quia.
E manifeftices cóclulióe api in tellectum, dicit: Sed perfcrutari de. lioc &c.1.fed perferutari de hoc, cujus ícéna cft manifefta per (e,& drere rónem füper illud, cuius fcienltiaapud moscltita cera nó indi- 16ne,cit de opeeius,qui non ha
&£ difcretionem in di(linguédo.Et €um compleuit cótradictioné ift" opinionis, reuertitur ad contradicé dum opinioni fecüda:, & dixit : Et. fmhücmodfi&c.i.&, es fit ma nifeftum apud nos p quedá entia mouentur: pes M quiefcunt qfiq;: & fumus certi qp ifta compre- Beníio non eft ex fallacia (enfus:ió. iftud pricipium füffcit nobis nó mouenturomnia femperaut quiefcüt (emper:automnia entia diuidi
in duas paresquarum vna quiefzit femper F&creliqua mouetur emp.
Etcum deftraxit iflas tres diuifióes Epllopm.
e » fecit rememorationé de ors dixit:Manifeftum cít igitur, &c.i.& iam igitur apparuit g entia non diuiduntur iu duas partes,qua rum vna quiefcit femper,& reliqua. mouetfemper: appa Tucg impo eli vromnia fintqefoicscomnia fint. mou, omne
apparetex hocgp juiefcit qq; , quedé T bucnfqiqiiflcenim. todas opponitur tribus. modis predicts. Omse, quod mosetar, ab aliquo moweri- 1, Ce. i
Eliquü ft igitur confy^
d ü, vtrum oía fint
huiufmodi vt mouean£, € quiefcant:analiquaquidem fic;aliqua vero femp quieícant, aliquaautem femper moueant. hoc.n.demonftrandum efta no bis.Mouentium igitur, & eorü, quz mouent, alia quidé per ac^ cidens mouent, & mouet, alia aüt per fe. Peraccidés quidem, vtquacungrex eo,quia funtin mouentibusutjs,quz mou&^ tur,& que per partem.Per feau tem,quzcung non ex eo, quia fintin mouente, autin eo, quod mouctur , neg; ex eo, quia pars aliqua ipforum mouet;aut mo^ uetur. Borü aüt, d p fe, aliaqui^ déafeipfisalia vero aba/io . Ec alia quidema natura, alia vero violentia, & pter natura.quod «n.ipfumafcipfo mouetur natu Ta mouctur, vt vnumqdqs um
Liber Ocauus
A Tium.mouef.n. animal ipfuma feipfo.quorücüq aüt mot?prin cipium in feipfiseft hacnatura dicim? moueri,quapropter atal quidem totum natura ipfum fe ipfum mouet:corpus tficontin git & natura, & prater naturá moueri.refert.n, & quali motu smoueatur,& ex quali clemento
Vieira CÓftet. Eceorü,qua abalio mo^ die. Zi. uenturylia quidem mouent na
tura,alia vero prater naturam. Prater naturáquidé , vt tctrea. furum,& ignisdeoríum . Am^ plius autem partes animalium fzpe mouentur preter naturá iuxta pofítiócs,& mot*modos,
Remanet nunc. igitur confjdemare Virum empia entia fint talis diffoitienis "vt meueatur 7" quie. fédt:aut quada fnt talis difponu, € quadam que[cunt femper g^ quada mouitur femper. boc.n.efl, quod eportet vos nunc declarare, Dicamus igitur, quod meuitia, et mota meuent, C7" mouentur qua-
C dum per accidens e quadam per. fé. Per accidens autem ficut omnia. eiffentia in motis , aut mosentibwe,c7" ficut illud , qud. efl quaft pars-Per fé"vero fint omnia , qua mosent , aut mouentur ,mn quia exifiunt in metere , aut in meto, mec quia pars eoru mauet, dut memwetur.Eerinm Autem, que moneneur per fe , quedam muentur ex Jécr quadam ex alio.Et iflerum
364 quadam naturaliter, 77 quadam W "yielente ey extra naturam. quod. enim menetur ex (c mouetur natu raliter, ficut ynumquoda, animam loum.ammal enim tnouetur ex [2. €" mne, cuius principium metus efl in eo, dicitur mener naturaliter.C7" ideo animal fecundis totum naturaliter mouet fc: [uum corpue. 2t pibe eflvt meucatur na Puraliter, C7" extra natura. bec.n. diner (atur fecundum metum , Wi y, contingit Yt moneatur fecunda ip. fem, C7" fecundum elementum ex que contingit "vt conflituatur . Et lla, que meuentur ex alys, queda. souentur naturaliter , C7" quada extra naturam.Extra natur yevo efl ficut motw cer perum terre- Firium ad fuperius C? motus igmie ad inferiti . Et membra animalis etian multotiens meuentur extra fuam naturam propter modos fus. fitws amt propter partes [ui smotma. F.
Cum declarauit qp impolt eft vt ?7 motus primus fit, fi motusatternus non fucrit. f.vt primus fit zternus: &,(i nó,n5 erit prim*: & declarat €dediflolutióe qóÓnum coringéid, qp neceficé vtifta pfcrutatio fit vfis, ita. cognofcafqüio eft difpó ofum entiüin hoc.£in motu,&quietein. eain peruari de hoa principios & iterare pfcrutationem de reb" dedaraus pnus. pferutatio.n.de eis in hocloco eft ma; is ppria.& ifte res, qfi fucrint adiüctz ci quod declara. Qü efLin prumo ifti* t*,ap]
ZZ inj. bit
€ bitgefthic mot, &q eft hic vnus
mort'ctern? Et funr, ficut diximus,
duz jppónes.Quarü vna eft, pom.
ne motíí hét motor£.Sec(i ofa,
d mouentin loco, reducunfad rem.
notá p principii exfis in ezjn6 mo
tá ofno. Et primo incorpit pícrurari
dc prima propóne, dicéte qj omne
mot h£t motoré:& fecit rememo-
ration£ de hoc, qd declaratá eftin
principio Quinu de diuifione mo-
toris,& mou adiillud, quod eft p fe,
Sadillud,quod eft p acis. & nar-
rauit primo de mó modor( diuifio
nüentiüin motu,& in quiete, qué
H vult drerein hocloco. Et AníL.qui
primo proceffit in do&rina ifti*in-
tétionis de motu.f. in declarare mo
t zternü céita,p eft res manifefta
€x füis (ermonibusin cógregatiói-
bus tractatuíi fuorti, vidit ifta do
rina é diminuta, &ió iterauitip-
Qui fint fum.& quidá expofitores ignoraue
Mi erpolá runt hoc, & opinati fant gj inde
P declaratá € in prfcipio imi fu
Lnd [inia Toidestc ld a is
Libris. Et,quia ifla eft intétio ei*, in-
cepit diuidere difpónes entium in motu,& quicte de illo, qd eft i
tfíex cis & xit: Remanctigif&c.
-i.&quia manifeftii p fe qj non ofa.
entía quiefcür;neq; ofa mouentur,
nec (dam mouent femp, & reliqua
iecit (emp,ci 4dá videant quie
(cere qfiq;,et moueri figs remanet igit plerutari de hoc.f.vtrü eft
vtola moucant qfig;, & quicícant
|fiq; ve fentifin quibufdá:aut funt
aliqua;in quibus hoc eft impofe.f.
1 femp mouen(, aut d femper quie
cunt. Etió nó curauit de duobus
modisqui danfintelligi a diuifióe,
-Évtenta fint duob* modis, modo,
qui (tmp moucf,& modoqui qfiq;
mouet,& qfiq, quiefcir. Aut vtofa K. [erii ic Se mg juiefcit, & modo, qui qfiq; mo: Af; quicicie Ecc dftixicilá, dequo intédit rper incopit diuidcre motoré,& motá , & dixit Dicam"i, jé&ci adlibe iftori. C. motoris,& mot elt resaut p fc;aut accíis.Erfitigifquatuor , motor p Ex motor pacciis,& motíi p fe,& motíi p accáis. ren perd ed reillud, qd eft p fe,ab il dod eft Bieter p acciis: quia illud,quod eft per ac- Sis decipi perferuta $5 zitadmixtíi cá eo, quod é per fe. Et admini viifin hoc quod dixit p accáist pri- 7 Ld cipio iílius diuifionis accfitis, quod p. di vit. pofuitenim ipfum ppt ei, quod eft per fe, quod dicit generaliter. Deinde diuiirilluéquod € accidésjn illud, quod eft per ac. iens quod dici (pincpah illd, nod mouef per fuá pm duod fecüdario,& dixit: Per accidés ve. ro.Lillud, quod dé principaliter eft ficutomnequod exiftiti mouétib* & moxisjdeft, illud quod moucf peraccidens,eft omne, quod dicitur. moueri,quia eft in moto. Ethocé duobus modis:modogqui eft impof fibile vt moueatofno, vtafa in cor M. ret & modoqui é polt vt mouca. pa hoies: sona Erfimiliter etiam moror pet accíis eft il lud,quod eftin motore, ficut rubedoquz eft in igne, d eft comburés peraccfis Etcum diuifit illd, quod eft per accidés ghale;in illud , quod eft per accidens principaliter, & in.
illud,quod mouef per faam parté, di fecundario , dedit exemplum hoc,& dixit:& ficutillud , qd eft
quafi pars.i.c illd,quod mouetur acis quod datgenealins, Eos
Liber AA dí efl per accidés, qd df principalierst quodi cilio: cei qd mouctur per parte, illud cui at tribuitur rnouere, aut moyeri pro-
1d&. s. pb. pter parté.v.g.ficutdicimusin illo, ps
i , [ n D 1
cuius manus moucf, ipfum moucri.& fifracciditin mororejficut dici musjfte homo percuffit ift , licet n6 percuffit ei,nifi cum manu. Et, cum defcripfit duos modos eius, qd eft p accidens generaliter, inca»pit. (cribere illud, qd eft p feq oppo nifci, & €illud, qd principalitei d£ pfe; pnegationéduorfi modorum eiusqd i paccis Ecfecithoo jf P illud.gd eft p accidés, ¬iusillo, qd cft p fe.&ió acciditin quibufd& locis defcribere habitü p. i priuationá.& d. Pcr fc aüit,&c.i. mo uenti a(ít,& mota per fe funtilla, qug mouent, aut mouent, ncq; pet accidensneq; perparrem . Et accepit in defcriptione cius, qd eft p fe , negationé duorü modori cius, eft p accidens generaliter. Et,cü difinxit illud, die per fe,ab illo,qd eft p accidens & intédit confjderarein eogd eff p fe;incorpit diuidere ipfüm, & d.Eorá ait, quz mouentur pere queds mouenfez fe,& d- € dáexalioj. &corfí, que mouentur. períe;n6 paccfis, neq; per partem, Qdà mouen* per principi exüisin eis,vt habentia aías: & quzdá mouenf ab aliquo extrinfeco, vt caren tia animabus.D.diuifit ifla in duo, & dixit: Et iflorü qus naturaliter &c. D.incorpit dec arare aíal, fm q moucfex fe,cft moti natura. liter, & d.qd.n.m ouetur ex fe, &ce. Et, ci narrauit q aíal mouctur naturaliter,qa mouctex fe,dedit caufamin hoc,&d.animal.n.mouctur
x fe, &c. Et poténa iftius fermonis.
negationé pusmout
Octauus 365 eft milis tali mó.afalia mouenrur D
lud, exíc:& qd moucfcx fe moucuirà
principio in co : & o£, qd moucf principii in recht manrrali ter: qifi o£ d mouefp principiü co mouet p naturá.di£tà &.n.in definitione nature, cp cft y in reper qd mouet, & qui de necefle cft vcillud, qd mouctur per principifí in ipfo moucatur nauri. definitiobcs n.conuertamt neceflario ci definito. Et, cü declarauitq afal mouet naturaliter, d. & ideo afal fm tot(í naturaliter mo. uet fey,&, c dicim? qy animal moucrur naturaliter , intédimus qp ja E. mouet corpus fuá naturá,& cor. pfuá naturá abea : (cd Mapa 1 tu narurali & ideo.d. corpusautem &odr hc fu& eft poffibile vt. moucit natuta- Dean liter, & extra natur&j.g, cí mouet fj mous 3 fua afa naroraliter, moucf qíiq; 26» naturaliter,& qfiqyextra naturam: otis v; monstre img €afal é naturali 1.cap.de. ter:cli nó moueat, fm q €alal,nifi fuba orb. abala: &ala mouet corpus naturaliter. Et dedit has oés rationes,ga poteft aliquis dicere, qj motus corporis ab aia,v.g.ad fuperius, € motusextra natuiá, cái moucat ipfum econtrario füo motu naturali , corpus.n. afalis inna eft moueri ad inferiusfed tf, quia afa alalis € for ma fui corporis naturaliter , neceffeet vt motusciusà fua afa fit naturalitcr.fed, fi fuerit inuentum ali qd motum p principidi in co, ita» in fuo corpore nó fit principii con trariü motui anime, tunc illud mo tü erit motum naturaliter fimplt,(; pafam, & p corpus, vt declararumi. Eric de corpore elc En c dixit, Moc*coreft vc aíal moucatur natura. e pole lies, Ts et
mouetur fm qd eft corpus fuo mo- !!»fm
G liter, & extra naturá,d.hoc.n.diucr fieplrni (atur, &c.i.& cá f hoc, qp corpus ani wax 6o malis qiiq, mouef ab afa ipfius na &x peo turohier, & qfique extra naturam, gus . Vide elt éiuerfitas paitium, quas mouet. Oppofitá. aia ad illas partes localcs, ad quas Vide qx, mouent elementa. Si igitur conuin- Zim. — git'pafa moucatcorpus ad parté,
ad quá moucf corpus fm mori ele ma dfiantis? ipfo, tic motus corporis ab aia erit naturaliter, & tüc e5iungif in eo naturalitas ex motore,& moto.v.g . qfi alal mouet x fe deícédédo, tüc motus eius erit. naturalis: fi ait motus eius crit coó
H trano motui elementi, runc motus
corporis ab afa erit nó naturalis.v.
f.q hó falracin furfum. Et,cü de- €larauit gp illd,qd mouef'ex fe, mo-
et naturalizer,nó violente;nifi cófjderatus fucrit motus fi corporis
in refpe'tu quorundá motuü afz ,
inccpit notificare ét qf co, qd mo
wetur ex aliojjueniun£ifti duo mo-
di,. morá naturaliter, & motü ex-
tra naturá,& d. Etillaque moucn-
irs &c.S intendit pcr illud,
E monetur naturaliter, motü lapi
s ad inferius& moti xgnis ad fu-
Ülemenus peri". & pofuit ifla moueri ex alijs, wo ga ifta no mouentcx fe, doncc mo abjma ueanter alijs, vt declarabitur poft, A & dá Etintcndit perillud , quod. moue- I turexua naturá , moti iílorum ad mosenex contranam partem debitam. v f. fi fedonec cut dixit motum corporum terrc- QUAM fiium ad füperius, & motü ignis Tdtitca ad inferius D.d.Et mcmb.a amma. lis multotiens & -.ac fi diceret, corpus autcmews poffibile eft vt mo-
Ucatur natuzzliter, & extra naturá.
Et intendit per fitum modum mo-
Etmaxfe moueri ab aliquo Y id, qd mouetur,in ijs, d pter na^ turá mouené, eítmanifeítü, pro ptereaqp manifeftü eft ab alio moueri, Pofteaaüt qux fuut f» ter bpiriprdind funtfmna tur&ipía, dd (cipfis , vranima» aen hae cft irhanifetums anabaliquo mouent, fed qo oportet accipe id ipfius, qid mo uet, & id, qd mouetur." Vi.n. *a1addk vtinnauibus,G in ijs, n6 na^ mie tura cóftit fic & inanimalibus bxsjooo, effediuifumid, qd mouet,et id, aut aho qd mouetur, & fic totü ipfum 532o—feipfum mouere. Maxime aute [, dubitatur reliquum dictz vlti» mz diuifionis.corü.n. dab alio mouent, hxcquidé prater na^ turá pofuimus moueri, alia ait reliquuntur opponi, quia natu ra.Hzcaüt funtquz dubitario m unt, d quo moucant, vt leuia,X grauia. hzc.n.ad oppo fita quidé loca violentia mou& tur:ad propriaa(t, leuegqde fur fum, graucát deorfum natura.
Et in rebus, que mouentur ex^. franatura , apparet proprie quod M. illud , qued mozetur mouetur aliquo quam im ills , d meuentur ab als mamfefhi efl. Deinde poft Ala , a mowentur extra naturam, Via ex ills, qu mouentur natura. liter que mouertar ex (e, vt nodi animalnen.non.n latet de iflis mo ueri ab aliquo, fed aito eportet determinare 1m animalibus meteré. meto. V idetur.n. fert quad que
UWXTW RV.
Liber 3B dodi im manibus, et 5 lys quorum conflitutio nen efl naturalis , Sta Cz in animalibw mater diflin ditur ámete,C7- "fecundum bunc fedus erit ipíum fecundum tots wen fe. Sed illud sn quo cfl du- Bitatio ie, eft illnd , qued remanet. fedudfere pradela dii dries.n.quód eorum que meuentur ex alys dam mouentur extra na £urd. ponendum eft igitur quad q-. di une nal ter - Et ifla 3 faciunt dubitare , fi mouentur ab alique. v.g leuia,ey" grania . ifa. n. mouentur ad duo i. efita "piolente : (97 mouentur. yis leea propria , leuc quidem ad [upetius naturaliter, graue autem anferius naturaliter .
28 i Cum diuifie morort & morfin i d eft p fe,& in illud , qd acad imcepibfyderas in médiseorfí que mouent per fe, & perfcrutari vrü omne motum eorum. habcat motor&aut non. Eteft q6 ,
C dequa perferutavus eftin principio Septimi : cum fit prima 96, de qua prius crutari ille,qui vult dre re vurü ftt hic motus cternus. Et. €ithoc, quia voluit declarare difp né in hoc de corporibus fimplici fermone! proprio-fta n oec dubitarionéi hoc, q cé motfi habet mototé, Et iterauit ofa $dicla, quibuscftvfos in dcclarádo hác qóné, quia voluit incipere pfcrutanonéà principio de illis rebus fdictis.& có leuit fermone in eo. o£.n. od fuit. dc co, fuit decifum in lo-
Octauus 366
€is diuerfis: & mó vult con; re ilid, S cóplere pfcrutation£ de illo. Etga prius diuifitilla, d mouent p fein tres modos, in motü violente, & moti naturaliter, & diuifit ea, mouenturnaturaliter in duoi ha. bentia alam, in ea, mouent pet. declinationé (-per grauitatem, & le uitatem , incccpit dicere in quibus iftorá apparet motü habere motorem,& in quibus latet, & dixit: Ee in rebusque mouentextra naturá, &c.i.&, cii res mote fint tribus modismanifeftum eft qp illa, que mouent violenter &extra natur& ficut. terra ad fius 1gnis ad inferi*, mouent abalio, C manifeltum eft Tiftis motor ineisaliud eltà mo 10.D.d. Deinde poftilla,4 mouentur, &c.i.& poftifta apparet bocin eisque mouentur naturaliter ex fe,
ad cutin modisanimalium,(.«p mo-
toríneis apparet efle aliud à moto.Et d. Deinde poft illa. ga ifta intentio magisapparet in eisque mo ventur violente,& poft ifta apparet inanimalibus. nul usn dubiae afal mouef ab aía, & qp anima cii motor , & corpus eft motü . & idco d.non.n.latet, &cc.& in hoc modo dicimus q» motor differt à moto, uia non latet aliqucm in animabus qp corpora fua moucnf à pnn Cipio cxiftente in eis alio ab eis. fed latztdecis hoc, qdo € exiftétia motoris in eis, Cvtrum eft diftitus ab €isccontrario eis, quz mouentuz à motore extrinfeco,f-quia in iftis ap. parrmanife morrefe diftinus à moto , Etintédit per hoc exhofcs ad appetendum quzrere de parubus alz,& d. Videtur.n. feré qo quemadmodá in navibus, &c.& intelligendum. hie per
G diflin&ionz diflip&tion£in effe,nó diftin&ion£ in definitione motoré -n.n ajalibus effe diftin&tii à moto p definitioné cft manifeftii p fc, fed €ftignotü vtrum diftinguatur, aut. n6 diftinguat nifi T e& & hoc inten debat, cü d.fed qtio oportet determinare, &c.i.determinare qualis €
difpó motoris ad motii. Et ,cá d.
de hoc eft pfcrutádá in afalibus, dit dubitation& que facit credere motor afalib* pt diftfgui fm c£ & d.VE.n.fere, &c.i& hoceft dubi . ga pótaliquis dicere p forte ita eft Ydifpóne motoris ad moii in afali
H bus/ficutin reb? ardficialib*, 4 mo ucntp principid in eis icut nauibus.&in alijs ardíficialibus. Qifcá d. hoc, reuerfus eft ad diftinguédá illud, gd eft manifeftá de. talibus, &d.& fm hunc modá, &c.i. & fm. hácopinioné de afali ipfum cópo iex motore,& moto, quor(i vtrü- Q; diftinguità reliquo naturaliter, áelligendá eft gi dicimus qpafal mouc (c fm toti, fm qp cponit €x motore, & moto, S nó ita, 9 mo xor,& motü fintin co idem 134 . D.d.Sed illudjin quo eft dubitatio, propticeltillud, qd. emanetex di-
1 uifionc.i. & dubitatio nó eft nifi tertio mó. I&.n.diuifimusea,f mowenfeflentialiter,& diximus qj que. dá mouent violente,& (dá naturaliter,& corum, que mouenfnatura
Tn cor- liter ddá vidétur moueri ab aliquo
gib im- Pietas ter hoc, & funt corpora fimplicia.
alio, & funtafalia,& in quibufdá la.
Part 87
mororisà ? In iflis.n.n6 apparet alietas momovoi,fi- toris moro,ficut apparet in habéfOUPPC tibusaias, immo n eis nó eftalie- Maid tas cTno& funt ficut d.graue, & le- 4-phy.có. Ue. Ifla.n. inueniuntur moueri ad
1ua loca naturalia ex fe, & ad loca
opel füis locis naturalibus ez E. alijs.v. g. quia lapis ad inferius moetur per. t naturaliter, & ad fupenus p violenná,& econtrario ignis, & hoc ini iflaenim. mouenfad duo loca oppofita duobus (uis locis naturalibus,& mou£tur naturaliter ad fua loca propria,
Aquoaüt, non adhuc mani» feftum, vtcü mouentur praeter maturi .etenim ipfa d feipfis di cereimpolt eft. vitale.n.boc,8c animatorum eft propriü , EtfL, fterepoffent feipía. dico aüt, vt fiambul&di caufa fit fibi, & n6 I ambuládi, quare fi in ipfo igne eft furfum ferri , manifeftum qp inipfo & deorfum.irrationabi, leaüteillud, vno motu moueri folüà feipfis fiia feipfa mouet,
1 quo mouentur, nen efi mamifeflum in eis , ficut efl manifeffi, quando meuentur extra naturam.dicere.n.ca moueri ex feim-
le eff. boc.n.efl proprii ani kr »€ eff prepriti babztibue animes, Et, fitta e[fet y tunc effer M pefitlile eis quie[cere ex fe.ey dico, g quod,fi aliqui efl cá [ppm m Tene, efl t ca jn fina in dimistendo [s ambulatienem. C7" ides,fi afcenfsu ad [aperite efl ex ipfo 14 te mamfefium. eft qd deni is etia ad us fertms efl ex ipo igne.ev" dicere et quod res que mouentur ex (e, vno motu tantum menentur ,non eE. deratune , fi meuent fe.
Liber Octauus 367
A Heftincorporibusadt mplici- 19 busnó apparct ipa moueri à mo- AAtalis 15 iore alio moto ficut apparet hoc in indigét^ eis [ mouent ab extrinfeco. D.d.di ki inocus cere. n.&c.i. & non poffumus ét di- €& enrife- cerein eis, que mouent principio mE Tesadám cl mousfexei aba,
€o q indiget extrinfeca, ficut: fupeaz. nsn is d mouentex fe, p mo
ventá principio in eis finc indi; ia cauíc extrinfece : ficuc eft dii
in habentibus ajas. hoc.n.impoffibileeft. D.incepit declarare qtío €
impoffibile d.i hoc rióeflni inalalibus, Cque ouenmurá prin B Gio incis (ine indigentia caule ex tnnfecz.D.dedit róné fuper hoc& Eni vta eflet, &c.i vg ftignis eft. £u fog qui pofier moueri ine
ligentia các extrinfecz, tunc p i €auíam poffet quiefcere fine indigentia các exuinfecc. Res.n.in qua. eft di, qua pót moueri ine indigen tia cauíc extrinfece)ficut fal, quo aia, ils por quicere D. .d.& diere Ét, &c..& dicere in eo, qd mouetur p principi in eo fine indigétia alicmusextrinfeci, qd monetur vno motu, nó eft fm rónem. prinipia emm , quz fant huinfnodi,, (C ínata funt mouere modb! diuerfis. Ampliusqüo contirgitcóti nuüaliqd & cópofitü,ipfum fe ipfum mouere: Quaren?enim vnum, cótinuü, nó tactu, ea^ priae y pini fed quate nus feparatü eít,catenus hoc q^ d aptü natura cft facere illud veropati, Neq ergo hori vllü: ipfum feipfum mouet (confita .n/unt)negs aliud continuü vL Yà: fed neceffe eft diuidi moues invnoquoq abeo; qd mouc;
vtininanimatisvidemuscum D aliquod animatorü mouet illa. Et etiá qio efl pejfbile vt aliquid continuum naturaliter con. wenientium moueat [eipfum ? 5eeundum.n. quod eff ynum conti. nuum, no cotiguis,efl irreceptibile pefieni. cr onda quod ef e gregatióserit tale, quod quddam enu efl vnnatum recipere,et quiddam agere. Nullum igitur ifleriá mouet [erp[um cum fit consemies, neq, aliquid emnine cotinuum. fed g, neceffe eft ve motor in quolibet es rum fit diflnt]ms à meto : ficut vi demus in carentibus anyma,, do mouerit sla aliqud babttium. MAI.
Cum declarauit grilla,f mouen tur naturaliter, nó mouent principi iit cis, quia nó mouenfex fe, 1ndarit & fecunds declarationé , p. quá dedarato illa & nó mouent p. princrpii in ets. Et abbreuiatio ei*. qd dicac Esqua ila, (monens tur ici] in eis, nece vt diutdaat fra dehaition£ i moo- E 1É, & motfi,& vt non fint idé fm de finition, & eflentiá: motor.n.dcbeteédifhin&usà moto;aut fm definition& & cffe infimul,ficut illa, mouenctab exrrinfeco:aut fm definition£ tí& ficut eft difpó in haben. tibus atis Anima.n que eft. oor ineis, nta mo rum fm definitioné: Tec. diftin
'fm e£, fgimpole eftaíam cé
ine corpore,nifr Sqtiuoce En quia corpora fimplicia (ant vna fm definiioné, & nulli corá pót diuidi mótoré,
€ motorc, & motfi: necefle eft vc non. fint motaex fe, nifi cét pole vt motoreffet ipfum moti , i igituraliquis dixerit q fant corpora (impli- €ia cópofita ex materia , & ferma, quoid virq; eft diftin&á Fm definition£à reliquo, dicemusad hoc, q; pira materia nó cft cri[t sns in alu:& illud,gd mouetur ex (c, debct diiidi in motorem , & motü in fofe. — a&u.a qi illud,gd eftin potentia, Yx boc "f neq; moucf, neq, mouct, Siigiflafm pis.v.g. moueretur cx fe, córingeret. fore futa- vteffct mouens , & moti eodé mó H bfm formà : qi nó eftexiftensin.
Je ffimpli actu, nifi fm formá. qd eftimpole. Sir Co^ D.d. & &qiio eft polt, &c. intendit cxi Ec4 Pcónnuü illud, od eft vn non per. photV» cótiguiraté: & intendit p cóueniés qd eft cófimiliü parti, cuius
288 Cn definitio partis,& totiuseft vna,f.il Poeoc, ludgil n& cft diuerfe fubftantic. qj mouc. d. Secundá igi&qr cfl continui, &c.. xe Ph. 1g res connu, fm qp fünt conti-
$e iic n065ó connguc;impofeeftvtreci propói
pinebue- piant paffion&i. mot ex fe:c non. Sienii hie diuidanf 1 mororé & morü:nificffimphcia fent cóunuecopulaie fm contigui
llud, q mouef bilefm dcfinitio a fm for né in motoré, & motíaut ent diui miS: -* fihilei partes fm cótiguitaté: ficut. suorpofi- qd cógregaturcx aliquibus, qd cft sire dunt Fm cóc Qc ipte €i. guitare, Oc igitur, fad mo- qd mpuefex (e, aut erit difhindd , vetas fe, auc diuifibile fm definitioneniaut mé dii fm quantitatGi.partes.S,cum corwi, pora fimplicia nó diuidanf altero &modi modorüiflorum, feqvifq- nó mo- £m defini ucanf ex feoino, D.d. & fm a- eit
ton&3tt feorepatü, & t, 4 diuidunf ond ati fi defniione aut fia quant
tatcm, pole cft vr diuidantin moto 1em, &in recipientem motum. Et,
cum pofuit oy ref continue confimí YE les impeflible eft vt moucantur cz. fe: mhilenim qd mouetur per illud, m mouetut resmouet fe , nifi fm illud , qd cft n5 cófimilis, fm q diuiduntin motoré,& moti, diat: Nulli igitur iftorü &c.& ifta. eftconclufio, quà intédit per hunc fermoné. Etifie (etmo fic cóponitur. Corpora naturalia fünt confi» miliá parci fimpliaum : & illa, $ funt cófimiliü partiü (impliciá, iny poflibile ct v moueat fe : ergo cor. ra naturalia nó mouent (e Feci it conclnfioné,indurit termini
mediü iftius cóclufionis, & d. cum L. fit conueniens, Xc.i.cü fta fnt cvenientia & mullá cóueniés mouet: fe-Etquafi incarpit primo,& vcrificanit maioré propofitioné, f.q» inr» poflibile cft vt aligd moucatíe, fme qp eft vnà continui fed fm o cft fc.
Todes olimduriji rei né sc induxit fjl vtráq; nd minoré maioré,cü d.cíf fit conueniens, nulli aligd,fm q» eftcórinuü , moucríei.ct naturalia fint contmua, & nullum. cond vnü córinuü mouet fe.Etcü decla- nua, morauit 9 non mouentex fc, incaxpit uec fe. 1d dcelcrare. 1, ncceffe eft vi moucant 1- de Gen. exaliis &d fcd neccile£, Sui Acci tete fitdeclaratü nó mouent'ex fefe- 4$. |uitur neceffario vt moucanturex M.
alijsextrinfccis. Et hoc intendebat, cum dixit: & motor in quolibet eo rum fit diflincus moto in quolibeteorum . Deinde dedit exempli
in hoc,& dixit : ficucinuenimus ia. carentibusanima , &cy.ideft quód motor in ciseft ncceffario extrin« fecus, ficut motus lapidis ad füpe-
rius $ed
Liber Octauus
A Sedaccidit& hac abaliquo. fuerit in eo men accidentaliter. ide D
femp moucri.fietaüt vtiqu ma^ "ifeitü diuidentibus caufas, Eft aüt& in mouétibus accipere à dictafunt. Alia.n. preter natu^ rA ipforü motiua funt, vt vectis nó natura ponderis motiuuse : Aliavero natura, vt actucali
-neff quale,cr quanti fed alteri eerum efl in altero per accidés, no per fe. tgnis gitur , C7 terra mo HAE A Ale ene Ylente, quan
meuentur extra naturam , ait naturaliter quando mowentur ad.
dum motiuü eftcalidi potétia. fisse a£fioes, quas babet i petetia.
fimiliter aüt & in alis hmói.Et mobile quoq; fimilitet natura, qi eft potentia quale, aut quan tü, aut vbi, cü habeat prícipiü tale in feipfo, & n6 fm acides.
B eric.n.ide, & quantü, & quale,
fedalterü alteri accidit, & nó fe cundum fe ineft . Ignis itagy, &C terra mouenturab alio, violen» tiaquidem,cum preter naturá, fzturaautem, cum ad fuosipfo tum actus potentia exiftunt , Sed fequitur in ifte, fi monentur naturaliter, Wt femper meuez tur b alio. 77 bec apparet diudendo can[ae. Et debemnms accipe ve in motoribus et illae intentioes , diximm M» 4uadá funt mota extra. sanam, "yg quonia (agiutam mangane, e od mn efi nar de-zt naturaliter, Y. g.quod ca [iin aFfu mouet calidu 1n poten tia.C7 fecundum bunc modum eft diffofítio de alys fimilibus , et femiliter e illud quad miuetur na fyraliter, eff illud , quod efl n pogentia quale , ant. 'um , aut
"rbiscum principisi, qud eft tle ,
Cum declatauito illa, ( mouen 3$ tur naturaliter,d funt carentia ani mabus f.corpora fimplicia nó moventur ez fe , fuit neceffe vt moucrenturez aliquo extrin(eco omne -n.motíi ab aliquo, neceffe cft aut E vt moror fit in eo : & tunc erit moti ex fe:aut extra illud. Et forte hoc. n5 fequif/nifi cü declarabitur cj o& mot habet motoré: & y nihil mo vere; moericipm motá. Cüigi irauit, ficut diximus, Qiilla, que mouétur naturaliter, $e carent aTabus,non mouenfex fe, di xit : Sed fcquitur in iflis, &c.i. & fequif cx fermone pdicto vt n6 moucanf nifi ab aliquo extrinfecó,, cá n6 moucan£áà prícipioin eis.D.in« «crpit declarare hoc alio m6,& d.& hoc apparet diuidendo caufas, &c. i.&apparetétgrifla, quz mouentur naturaliter,& nó afata,fünt mó. ta naturaliter ab aliquo extrinfeco, diudédo caufas in fuas primas fpe cies. deinde accipiemus fimilia illisin motoribus . mouentia.n.funt. vnus modorü caufarum. Et inten« debat Qy quia caufg druiduntur pri. mo in duas partes, quarti vua eft vt fintcaufz fm violenti, fecunda vt fint caufz fm naturà , neceffi: cft vt. mouentia diuidanfin has duas pat. tes, Et hoc intendebat, cá d. Et dee bemus accipese Sc. & debemusdi m
8 uidere £ mou£tia in iftos duos mo dos, Y quos diuifimus caufas fm na tur$ X extra naturam. D.d.quéadxaodutm.n. qucdá mouentur extra naturá,&c. & hoc intelle&á eft per fe. D.d. & quzdam naturaliter, &c. i&quxzdam mouétia mouent per. fuf naturá : ficut calidum in actu, qd habet naturá mouendi illud, eft calidum in potentia vt fiat dum in a&u. D.d. & fm hunc modum, &ce i. & alic virtutes a&iuz , S habent naturam facere ea, q fant. in potentiaffibi fimilia in a&u, Et, cum d.motoré fm naturí, incepit H dicere de moto fm narurí,&d.Et i militerét &c.i. & quéadmodd illa, ff mouentnaruralier funt illa, qbusnatura é mouere aliquid , & ad iud, donec faciat illud in adtu, ita €illud,qd mouetur naturaliter, eftin poréia,aliqua intentio fica mmentor( dece, v.g. vt fit in potétia qualeaur quantü;aut vbi. Et,cü o£, d eftin porentia motüeft illud , Y €uius natura eft recipere aliqd fdicamentor( dec£ fequitur q» motor naturaliter fitorine,qd pót moucreilludjcd eft in potentia aligd (di «amentorü decé,vt faciat rlli i- Y camentum in acu. Etió d, necefle. eftefícin hoc, q modá naturaliter fithoc.g principii moués (it. & diitam habeat principiti&c & dieit hoc, qf res mouctur ab aliquo eflenrialiter . Cnm igirur mouetur ssbaliquocfentigluer, tunc mouctürabco per fiiá natur : &, cd mo czur accidétalirer, n5 mouetur ab. o pfüá navurá . D.declazauit hoc, &d.idem.n. cft quale, & quantü.i. A& exempli d moucur p aca denseit, vraliquis motor moueat. aliquid,gd eft in potentia v.g.qua-
le. & cii facitipfam quale ia adu, K fequitur illud habere quantum, 4d
pnus non habcbat.v 9.9» qn aqua.
mouetaerem ad. Gips quel lud sninor quantitas. & fimiliter ét forte moucf aliquid in quantitate cén. tialiter,& fequif illud qualitas p ac cidés,v.g.cx quo nutrit aíal. a multotiens.n. fequitur quantitat£ in co
li- aliquaqualitas.& didem n.fit qua kiad
Ee MEI cum ita fit, neceffe € vt: ital
eo effentialiter,& altert accidenta- "« c«aliter, £a» fi quantitas fuerit ab eo
effentialiter , qualitas erit accidéta-
liter &ceconuerío,& ideo d.(ed alte y
rum corii eftin alter p accidens.
fed alteró eorum fequitur neceffa-
rio vtinueniatabillo agente vno p. accidés. b vn(.n.agens non hétna- & y. turá largiendi , nifi vná tín. Et, c ga & h&
declarauit q omne, qd in quolibet nim lar-. fdicamento,, mouetur naturaliter £édi ni abeius motore extriufeco natura- um litencü fueritin fua potentia vt mo ne cc. e. catur naturaliter adillud, v.g ad & cac. quale & quantum,& vbi, & pofüir Vid &rqiillud quod mouetur accidentali- 2 p: ter, S violenter,eft illud, quod mo- £6 nur uetur ecótrario illi quod in fua. tentia efl vt moucatur , & ter M. £d:illogd mones, cichficex hoc
terra, & ignis & alia coipora fim.
licia babent iftos duos odes vt moueant, & moucancur.habent.n, virtuvem naruralcm, & violeiitam, Éaccidentalem. Et dixit: Ignis ipitur , &terra, &c.i.gp ifta mouentur. violente quando mouentur per vir vurem. vidlentam, quz eft iis & joerd marmralicn quandon s & uentur ab co, generati antédebat 'ex hoc frmo- Moroor- Dt,Q motus corporum naturalium porumna
án turum
Liber Octauus
A inloco eftinrei veritate abeo, qd
3n. 1oco € generatipfa, ficut alia accidentia, d
ab c9 9 inueniuntur
alijs ac digniora effe de numero corü, qua
rari in re p gene- 4! rationé ipfius: & q ifta funt magis
Cid&ib*. mouentab extrinfeco, d de numc-
p boc: $9.terij de calo.
i1 zo cord, que mouenfp prinapi( in que. P Pines
eskg. nulla eft có; in n mouer naturaliter , &exextinfeco : lura generabi Hi naturali , naturaliter ex extrinfeco, Etcum declarauitin ifhs qp neceflz eft, vt numerétur in eis, que mouenfex extrinfeco,& iá pofüitea moueri naturaliter, gg rauit fm quot modos dt in eis moueri naturaliter, cum co,quod moueturex exuinfeco : cum apparet primo afpedtu omne motum cx extrinfeco mouetur violente ..
Qi aüt, qi potétia eft, mul tipliciter dicitur, hzccaufaeft, vtnon fitmanifeftü dquo hzc mouean£.vtignis furfum,et ter zadeorfum, Pialc potétia ali, ter (ciésqui difcit, & qui habet. ji, & noncontéplat. femp auté, cü fimul actiuü,& pasfiuü fint, fitaliqii actu, qd eft potetia, vt
€ ipfum difcens,X ex co, qd pote tia eftalterü fit potétia. quin. habetícíam, non aütcontépla^ tur, potétia eft ciens quodámo do,(ed ài vc etantea di di(ceret . cü aüt fic fe habet fl aliquid nó prohibeat;operat, & cótépla£, auteritincótradictióe, & igno rantia, Similiter aüchzc fc ha, bent & in phyficis. frigidü.n. potétia calidü eft, cüi aüt fuerit. snutatíi, iam ignis eft: vrit aüt, nifigd prohibeat , &ipediat,id
369 militer aiit fe habet & circagia D ue;& leue.leue.n.fitex graui, vt €x aquaaer, hoc,n.potentia pri mü,& iáleueeft, & opcrabitur confeftim,nifi quid prohibeat, actus aüt ipfi? leuis eft alicubi effe,& furfum prohibeturaüt, cüincontrario loco eft. &: hoc fimiliter fee habet &Lin quáto, &inquali. Attamen queritur hoc, quarc ad fuü locü mouené leuia, & grauia, Caufa aute eft, quiaaptanatura funtaliquo.et
deda hocineftipflgraui, & leui effe,
hoc quide ipfo furfum, illud au E t€ ipfo deorfum determinatü. Potentiaaüteft & leue , & gra^ ue mulipliciter, ficuc dictum eft.cü.n.cft aqua potétia quo^ dámodo eft leue&cü aer &,ad^ hucpotétia eft.contingit.n.im^ peditü,& nó furfum effe. fed, fd auferatur impedies, agit, et fem p fuperius fit, Sit acá quale, vtactu fit, mutatur.illico.n.c6^ téplat fci£s, nifi aligd phibeat., etipfum quantü exteditur,ni(l g prohibeat. Qui aütid, qd fu inet, et phibet,mouit,€ vtmo ueat.é vero vt nó: vt qui colum n&diuulfitaut qui lapide remo uità vafein aqua. $m accidens -n.mouet: ficut reflexa fpharra nóàpariete mota eft, (dà pij ciéte, Q2 igit nihil hor ipfum mouet feipfum manifeftü €, fed motushabet principiii,nó mo^ uedi, neg» faciendi, fed paniedi, Ef, quia illnd, qued eft in pei tiaylicitur multis modis hec f./ Phy.cücó. Auer.( AAA
G cive illudex quo monentur ifia, dum boc eft curfus in quantitate et fimilia , efl non manifeffi. yg. etiam, C7" n qualitate. Quamuis quod sgnie mouetur ad juperime,et. boc debet queri, (-quare leuia mo terra ad inferime . Et addifcens efl. uentur ad vnum locum, ey" fimili. am potentia feiens alio mo abeo, fe. ter gramia. Bt canfat boc efl quia. eundum. illud, qued babet. fant nata've fint in aliqu vbs.es* Jféam,, ed nen feit ef jeens wn pos. efentia grams cz" leun eft fta, il fitia.et illud, quedefl in potett, lad'vbitarisnferims C77 iflud fupe ferte erit i atfu quado fuerit fem-. vius. sed leue , 7. graue in poten per cogregathi ages, et recipis. v. tia funt mnltis modis , ficut dixa- Pdl. ifeens fit [Gens abeo, mwm.aqua.n. dum eft aqua , efl in uma feta in potentia erat aliud im. potentia leui modo:€7" cé
H potet Ln. babet (cia, fed nom. fuerit aerpofabile eft vt aL it,eft feiens Y petttia quaque mo. tur quim fit fuperius. ed, fisllud y Jed ifle modi potentie nà efl ille. pedimentum aufertur, latim aumods n quo erat prins antequa. get fua a£lionem , c7" erit femper addi(eeret. ch gitur fuerit pi perius. et fecundu bunc. modum duffone,aget fua athune, e feiet. tran[mutatur quale etia ad illad, tunc, mi aliquid mpediat. 77, fi. quod eft in aEm [cies n.fhari feset, sun, contingeret vt effet inoppofe-. nfi impediatur:e7" ipjum ct quato fcientia, feilicet ggnerantia, Et. tu extenditur, frmibil fit, quod im fecundum bunc. curritdi-. pediat.tllud aut, quod aufert im [pofitio de vebue naturalibus etis, pedimttum,quoqu mo efl meter, frigidum.n.eff mpotentiacalidi, et. quequo modo nà eft motor . *
1€, cum fuerit tranfmutatum , | quod, fi aliquis bomo auferat colui Mt erit tunc ignis, Cg" comburet nifi. nam [uflinentem pendus , aut aualiquid impediat.ey" famliter esl. ferat lapidem pofitum [uper ivt de gras 57" leu tt.quandos nex. 3m aqua tunc mouebit ifla, [ed per. gram generatur leueyv.g.exaqua. accidens: quemadmmdum pila ,d «er,primo.n.erat tale in potentia, à pariete vefleEitur , nn moue- «7 tunc fiet leue,e7" faciet latim. tur à pariete , (ed à proyciente. fiam atlionem, nift aliquid impe | Declaratum efl igitur quod naldiat atTio.n. leis eff vt fie nali. hum sflorum monct [e ita, quod ia que vbi, c7" fuperius. impedimen: es fit principium motus ,'vt mo tum autem accidit es, quando fue. Meat , aut vt. agat , fed vt reci-
rit in contrario loci eius. ez éctn- — piat atlionem.
a Liber A Cláelaratito lapis, & vr cor- 31 pora naturalia fimplicia nó mouéüt ex feci nó diuidanf'in motoré, & moti, &q pp hoc neceffe eft vt moror cor fit extrinfecus, & decla. rauit q motor corü eft extrinfecus, €ü hoc q» fünt mota naturaliter , & hoc incis eftp. iná natura - 5 eft Ieis vt moueant ad fua lo- €a propria, ficut potentia exiftés in re generata in fubftantia ad recipié daalia fdicaméta f.q motor in cis €naturalis,& extrinfecus,& « hoc, qp mouenfin loco, prouenit etsà ge neráte, ficut prouenit qua'itas pro- B pria, &alia accidétia, vult declara- Yeqplatentia mororisiftorá eft cffentialtter, pp mixnionem potentie, quá habet accidenraliter cá potenta quá habet eflentaaliter. &16 ha bet duos morores, mororé acciden taliter, & motoré effentialiter. & i6 1notorqui eft eflencialiter,admifce. tur ci co,qui eft accidentaliter, ita, €p exiftimat g ifta mouét fe.& hoc irendit wr in hoccap. Etd. quia illud;gd eft: tÉda , &c. i & n6 eft manifeftü lisa moués, €x quo mouenteflentialiter corpora mplicia , quia potentia ad mo- C tum dé duobus modis. Quorü vnus eft de por&tia eflentiali,que eft materia, ex qu generata funt,& € naturalis. Alius aüt eft de potétia vioeftaccidétalis. Deinde dedit. exéplá,& d.& potentia violéta, &c. 4 ignis mouef,, Sc.i. Scexépli potentiz effentialis, quz nó exit in actü,nifi à motore cflentialiter, eft potétia, d eft in igne vt moueaf ad inferiuscum reuertitur terra:& potétia, que eft in terra, vt fit ignis , & Yt moucatur ad füperius, d eft imi. his potentig,que eflin: addifcéte , vt.
Odtauus 370 fit (ciés. Exempld veto porétie, que D eft ee pmi n potétia, peri inipfoigne, qf impedit à motuad fuperius & Poriadeftin ipfa ter- 12,vt moucat'ad infetius, qi impcditur.& ifta porétia eft fimilis potétie etin (ciente, qf n6 fati.non. vutiua fcfa,& eft violenta, Et, quia. altera iftarü eft effentialis,& altera accidétalis , affimilauit cflentialem potentie, d eft in addifcente, vt fiat. Áciens:& porétiá accidétalé ci , qua eftin fciente,qfi n6 vatícfa,ppaliqd impedimétá , Et hoc in cum d. Et addifcens eft in potétia, &c.i,& addicés, ante addifcar, di E eflc fciés in potétia alio mó ab co, quo dt f eo,gd habet fciam in tpe , quo n6 vtitia fia qd ips (Rcs jn potentia. pra.n.cft de penere elceliendalis da vero de nd xe potétic accidétalis,& i6 potentia. el cas indigetin hoc, qpexeatt ad. efícntialiter . [^69 auté n6 indigetagente in hoc, qp exearf a& nifi p accidés, qífn nó eftin po téia;nifi pp impediens, aut pp defe €um fübicdii,in quo agit.v.g. qa ignis eft comburensin poténa , qt nó fuenit matená,quá cóburat. cü F igit inuenit martriá, quá cóburat, tunc fit cóburens in actu fine ndigentia motoris exrinfeci. & fimiliter ms habet duas potentias, poté tiá efie salé icit pori (eltin corpore, ex quo generat, & potétii Secdenaler eft potita eft in ignoghimpedit: & ifta, fm q cft accidétalis, indiget motore accid£tali econtrario prime postie. Etc ja fis quzftio igitdicens, vtri ifta. corpora fimplicia moueanfin loco & motorccxufíecoaut ex fe, diftinguendí eft in rifionc ad illá . Qi AAA ij motus,
G motas, qui £f podria vera natura- Ti:& porétiad eft in re, ex qua generafcorpus fimplex,in quo fuenif motus neceílario ídiget motore effentialiter:& cft. ud ad eftextrin fecti, .generís. illud dat corpi fimplici to formá faá, & ofa accidentia contingentia. [17 forme: quoríí vnü eft motusin lo- »& co, &i6, cum forma fucrit cópleta
da dagr [coy cóplebit vbi fu debiti &alia tia forz, accidén,nifi aliquid impediat. Po quorum tétia vero ad motái, quz acciditin-
vnü mo ueniniin corporc fimplici, qfi im]
TETOSS difin ge fug P eneratiis quin. mi & p hoc ucaf ad fü Joc naturalem ab alivi. os. quo impediméto qi generatin loas €o extranco, aut qR exit à fuo loco H naturaliab aliquo extrahéte, nó in. digetin hoc exeat in actü,moto- 1e extrin feo effentialiter, cá fit potétia accidétalis, Et, cfi ita fit : & illud,qd moucfeffentialiter£illud , $n quo eft potentia vera ad motá,f- Dy] receptionis motus : tuncillud,qd mouet! rei veritate hoc mo tu, eft materia, cx qua generatcorpusfimpler.v. Premi eftin po 1ÉGa ignis, & fuperius, eftillud , qd mouct in rei veritate céntialiter ad
1 fügerius,qá fitignis.Et,cü diftinxit. pensi ioideae à potentia efialinccrpit proprie dicere poté
tis ficat à 1 Ailud, qd citm potétia forte erit in actu &c.i.& jp-
if efl porétic cffentialiter, vt nou. tactu , nifi pp motoréeflenua-
lé, & q nó venitad a&á, nifi qi có £duo,f.recipiens& agés,ecó
trario potétic accidétaliy qni indi getad hoc exeat ad acti moto extinfeco, nifi p accidés,& é recet* füsTpediméti . Et d.forte. qf qfiq; congregatagens & recipics, & nul-
€ illd, Pro
lus fit motus. D.deditexcplü x tiz cflentialis naturalis, i Lei addifcés fit (cicns.i-ab eo , qd eft in. potétia vera, facit ipfum fcieni£ in. fei veritate, D.d.illud.n.gd habet Vide có& fciam, c.i ille.n.qui qü ida n5 vüffua (:2,d efie (ciensin po- 2a, kc tÉti2,alio mó abeoquo d£ in addi- c.1o.dpo fcente cé iensin poréca aated ad téiadopli difcatC.qrn illa. tia. adea n lis, & ifta cit pot£tia céntialis. D.d. cüigitur fuent talis difpónis,, &c.i. & qà iens fuerit (ciensin a&utüc n5 indigetf fua a&ióc motore extrinfeco in actu, fed aget fua actionemi aligd impediat Et,fi aliquis L. diceret 9» ft ciés qf à vf fua ícía, eft fciensin potentia co mó,quo di cimus in addifcéteeffe ciens in po tétia cÓrinj vtíaés, qi nó vn€. füa (cía,c£t ignorás ficut addifcés, jui eft (ciens in potétia, & hocinté bat,cüi d. & fi nó,cótingeret, &c. Et, cá declarauit di duobus modis, .de potétia accidentali, &cflentiali , & qp accidétalisnó indiget motore crin£co nifi p acci inccrpit notificare ua, exilii pide. ad. prs pnm pud genere.Cacadétalis,&, cfi wa fit,ttic. ifta nó mouctez (ef. céntialiter. Ec M d.Et fm hüc mod(, &c.i.& fm mo d duará potentiará , exiftunt in addifcente,& (cientejinucniuntifte duc porentic.in corporibus fimplibus naturalibus ét. Quemadmodum.n. difc&seft (ciensin potédia , &,cü fuerit (ciens in actu, operabitur fua (cía,nifi. zliquid impediat militer corp*,gd eft 3 potétia iguis, autcalidá,ant motum ad fuperius, cum fietignis in actu , fict füperius in a&unifi aliquid impediat. D.d. & ift eft de graui & leui, qp poten. za
Liber Octauus
À tia in eisdí dnobus modis dictisin addifcente,& fciente. & qp illud, ex quo generatur graue, & leue, eft po tÉtia grauis & leuis in reiveritate.& ii exiuerit de potétia in atum erit. leue in actu, aut grauc in atu , nifi aliquid impediat. Et ru intédebat, € d.qfiq;. n.generafex graui, &c. & potentia vera, eftaclo leus,É morusad füpius E in graui in actu,
Docxmné- qd cft leuc in poffe.Et intendit p o "UM — tühoc rae potentia vera, ( eft ad motái iflorü corporfí, faertin co, exquo itur : & ifla potentia
p nó cxitina& nif à te, & agente graucaut leue : neccffcé vt. por iori fimplicium,
iuis aut leuis fit ran$,nó
nouerit exfe. Fmpedunendi aut accidit ei, &c.i.& graui, & leui accidit vt impediantab vbi , qd deberét habere à generáte ea, eo mó, fm quem habetalia accidentia eratum fuerir in Joco extraneo, impedifillicaliquo impedimento. Et hoc intendebat,cum d.& fm. huncmodü eft dequanto,& quali. 1quemadmodá jaquz eftad quantü, & quale quz funt propria generat in mareria, ex qua generaturjita É de vbi proprio.& qu&idmodum quantá & quale exeunt. lc potentia in act à generante, ita eile vbi, qi im fuerit nó in fuo loco naturali. D.d. Quáuis boc, &c.i. & cá fucrit dictü p mot*
ad fuperius is leuis, Scco: ris gruisad inknus fuenta. ierantequerendá eft ab aliquo, quare motus leuis eft ad cótrariá parté eiad quam mouef graue, & quare o€s partcs grauis mouenfad eundé locü,& fimihtero£s leuis.Di ecndü eft ad hoc 9 boc fitin eis na.
371 turalitez,& perferutatur de hoctli- D bro.ij.Cocli,& mundi, Et ci oppofi T.c& 1€. ta füitei hcc quefbio, dedit rífion£ vf Bat. 23m q perinerad hücloci, &d. Etcáin hoceft, &c.i.& caufa in hoc q» mouenf'ad loca oppofita, a koe €quia funt rna M in lods proprijs, f. eor non cópletur, nifi. dendo illislocis ficut cbplentalia accidentia, & propria qué fübilátis vnruículufq; corti. Et ideo d.& eflentia grauis,& leuis eft ifta, Cep effentia. iu uripesoni i ACE A Hie vbi rius& inferi? & hec vbitatio aut collocafin dcfinitióe grauis, & Fn leuisauteft actio intétionis d collo tocsftde- €af in definitióc eor(i.leuc.n.& gra fióne. ve deferibunfper hác actionem. & ti^ le. hoc declarabitur &in Colo & m( ais tm do.Et,cüi compleuit ofa ifta, reuer- donent iet) facien: ndá rememoration E pode predictis leue & graue 1 nisi poléda funt mulus modis Bcutdi- pex ximus i. qffi dicunfper potentiam i6. naturalé paffiu&,& violent, d erit, qnim ab aliquo. D.d.aqua -n.&c.Laqua.n.dum eff; in poventia naturali leuis, &, c fuerit aer ctit keuisin actu , nifi aligd Tpediatitap non agat Mont cus Ac r ficinuenietur in ea pot£tia violéra. &ifta ficut diximus, difinguuntà vera potentia: qf ifta eft ioléta,&c. : mmus Dé. xm hunc: mo id, &c.i.& illud, gd eft T pot£tia aliqd quale, c pin fueritde. potentia in a&um,tunc illud quale gn fuk actioné, nifi aliquid impeat. ficut addifcés, qii fuerit fciens jn acu.aget.n-actiont ftiens, nifi. aliquid impediat.& fimiliter aqua, cum fuerit acr, aget actionem aexis, nifi aliquid impediat. vbitabi- AAA iij tur
G tor füperins.D.A Illud. Phyfico t aus. D. aui ferrim, Dite diat qugraue, sutabeo, qdimpe: E iftud cft mou& per accidés non entia & prohibentia (oluit:) Siena Ddedieremplt ied. crece e edet p faliquis hó, &civ g d aliquis quo moucbuntur. Hoc auté du aufert columná füftentanté pó pliciter. Aut.n.non per feipfum dusuncillehó mouebirillud pon "ou€ns, fed palterum, gd mo» dus ad inferius, & cadet illud uet moute , aut per feiplam, Et 1ofam adinferus paccidés.& üt, hocautprimü poftvlti aut mad primü poftvitimü,aut qáauferlapidem pofitum füpveré Pet plura, vtbaculi inflarumjille homo df mouereillá. pidem,& mouet dmani mo virem peraccidis.&df mouere per taabhole:hi ürnonamplius sccideasquiaifapotéüaeftriolé- exeo, quia ab aio moucitüre taf goréis impedit Dá quemad Veit ssi: dum pila &c.iquéadmodü,q& pri "& vitimün dicimus, 8t H proijciens 'oiccit pilam ad parie- [pk virimüm tium, Ex ln abeo, nondippa- I magis primü illl. n. mouet. L Toe rrouet il ilo » vltimfed nó hoc primü.& fi feed proijciens:& mon Picop ne primo qdé vltimü n6 moue Ape par PR iati] Pitillud atfinehoc. vtbaculus fud, qf. p impedimentá,moue n6 moucbit nó mouente hofe. relapidépaccidés& qd generatip — Ef,cuns emmia met. : fum;mouere ifm e£hoilter. Et, rurmarwrdl epit Gicipleu hácdecaratont, Edw cryideme erepta mera Yi. SachoraiontdehocgrdDeda. C7 Ydlener 7 masa mata Yi radi cit igitur cci dedarasi eigif. leM* C^ extra Batwrum , meuenqpnullü corporü fimplici narura-. fr 4b lique alie :€7" e Riü Cep terro&cignis& ceterorü mo. senzwr naturali Mer ex[E mae uet (epp hocgin co eft. incipit ipid, uim e idi quontQucacie & hoceffni ler, sen b enam. s Y nb sccóenalies edi eo clin Ter ea, qua nn meuentwr ex fé, Vt a principium receptionis, ve. 74404, et leuia, menentur «ut moucatur ab extrinftco, non prin- c ^. ee peracciena, mefmstane, re agente leue, Siigituromnia, d mouetur, drm nec] pelue autnatura mouent, aut pter na pusilli. H M ye turi & violentia:&, d vi & pre yiii geleipusied ter natur omnia àquodam, X asef-r ini abalio:eorüaüt, à naturarur^ monper fé menet notum, fed quia fus, & quz (eipfismouentur aliud mouet ipfum , aut ita, quod abaliquo mouent, & d n6 fe spé moneat per fe. Et iflemoter iplis rauia, GCleuia (aut.n, 4A eri primum poft illnd aliud: a 4 » ;qd generauit,etíccitleue «t ert medium plusquam ni "&
Liber Octauus
A ya quod baculo monet lapidem, et mouetur à mana, et mama ab lomine , bomo autem nen. mouetur ab alio. Et nes dicimws inomibus cé mauere, in primo,et pofiremo , fed primum eit digo . apfum enin, mouer polremum , «y mn poffremsm primum . po-
Firemum igitur non mouet. fine.
imo , primuns "yero mouet. Poire vottgrane, die. €uluu non monet , fj man mn
B menerit. 3 Exiflimatur q capitulá pdictá nes ante proximü intendit Ari intendit per ipfum, qp o£ motü habet. Garntiocm ciu dL pon eius, f efLin. Septimi, & concmtuseiti hac des clarationc hic. & opinatuseft eá cé magiscertam q primá: cá illaque ilic eft, ign, ifta atítexiftimat e£ 1ndu&iio, Et videtur qp indudtio n& fafficitin hoc:& maximeapud
nenies huccflz aligd,qd monec feni
ut ponit Plato. Et vf mihi. prt r
it p hanc declarationé hic dif-
€ foluere: accidété in ne, Dern rat pi toré cx motis fimplicibus.ifta.n.ap. parent moucti pet fe, ci fuerint extra fua loca naturalia, & funt fimplicia non diuifibilia, «y motor in eiseftipfum motum.ifla igi quia fcit dubinein hac qónc, img ArifLd.in principio Scptimi, 16 inicillic Remonrare hac propó-
Ei 'omne motum habet moto- S6 (ed non difloluit illic qóné accidentem. esci um phcibus in hocaütloco difloluiillam gón£,
372 & declarauit gp ifla mouent ab ex- D trinfeco& q non mouenfex fe,nifi p accidens: & fic cbpleuit fermonéfüum in hoc, o£ motü mouet abaliquo. & ipfe poft pfecte pfcrutabitur de hoc, Cdeclarando qj imp eft vcaliquid moucat fe. Et,d, tc oTa, &c.1.&, cum declaratum Tex.epá. fit.p cum o£ mot( aut mouef vio- Kte;autnaruraliter:S illa, mouétur naturaliter,aut mouen€ex fe,fhabentia aiasauterüt corpora gra. uia & leuia,& i apparuiti iftistribus modis ipfa moueri abaliquo alio : illa aít, mouentur viol te, & grauia &leuia mouent à moto- E reexirinfeco;animalia aíít mouenturà motore exifféte in cis:ergo ne effe eft vcoé mod mostibal juo alio. Et in tqpifla pro- $5 declarata eft hic pere e q6, quz accidit inca ex corporibus ürbus,& leubus)fit difloluta: & mfo facta fitdeipíain prícipio Scfimi : nonquiainduétio, qua vtif 4a. ic, fit fufficiens 1n hoci i po
D. iqü in qua nó percipit q fdicatio £ cf. it Mar mqr a pice ter
Tal, licet inducant in ca ofa parti- 4a» ern cula. Etc verificauit hanc pro- tudinéaX pón&& cft,g oc motum moucfab F alioincepit declarare gp illa,d mo- 16; in ca. wentin loco reducunfad aliqd mo ?ls pu" tü ex fe,& d.Ec hoc duobus modis , sr. sro c.i. &, cli declaratü fit pof motfl hoc vit. z habet motoré & eft manifeftum qp Prioc. ca. motores funt duobus modis, aut gp ?3« motor mouet morii, quia aliud extrifécü mouet ipfum, aut quia motor mouct,nó, quia aliud mouctip fum,& ifta propó eft manifefla per. fe, deinde induxitaliá propónem, & d. Etifle moror, &cc.i.£ omnis motor aurcrit primus motor, quia
AAA. iij. .ntoucc
G mouet motái, f. moti (quensauterit illic medi inter primü mororé, & inter poftremü motíi:& iftud medid aut erit vná , aut plusq vná . Et intendit p prinum mororé, illud,gd non mouct, quia aliud mouet ipfim, fed perfe : & p. medii;illd,qd mouet aliud mouet ipfum, & idco fdixit pofs motoraut mouct p fe, aut paliud . Sát igitur tria prim* motor, & medius moror, qd eft motum, & ü motum , gd nó mouetofno.v.g. baculus mouet lapidé,& manus ba culum,& hó manum. D.d.hoc ve-
H ro &c.i.hó vero in hoceremloeft primus motor. & intendit p hominé virtu mouenté manum hofs, & medius mororcít manus, & baculus,& poftrem( motü élapis. D. d.Et nos dicimusin eis, &c.& inten. ditin primo, € medio. & hoc inten debat cá d.poftremum.D.d.(ed digauuseft primi. i (ed digniusé mo Uere primum. D.d.ipfum.n.mouet poftremá, non poftremü primü.i. qfi primü non indiget fcdo vt fit. motor, ficut fm mediü fdiget vt fit. motor primo: & ideo medi nó eít
Prim*mo motor in actu, nifi per primá , Pri Ur Pr. qm igitur eft priusillo fm naturá, & fm cám.fm naturam ait, quia,
9r medo cq aufertaufertmedii:& cà fuerit, &tmrd; nó fequit vt it mediü:fed,ct fuerit
Em mediü, (egt prim fit neceflanio. id cbfimile infr. Qmodneceffe fit demenire ad primum ali- Lej. ed ed lf moe m Dd moucat fépfum . Cap. 5. Iergoneceffeeftomne, qd mouetur, ab aliquo moue^ ri,etautab eo,qi mouetab alio,aut non: & fiab alio dem, quod moueturn
le cft
aliquid effe primum mouens, K qi nonabalio . Si tit hmói eft primü, non neceffe eft effealterum.imposfibile.n. eftin infini tum abiremouts, fum, qd mouetur ab alio .ffinitorum.n, nihil eft primü . Si ergoo£qui^ dem, qU mouet, ab aliquo mo. uem primum aüt Lac mo uetur quidé, non aütab alio,ne celle ipfum cipfo moueri
Part 88
8i igitur eff nece[ferium, Yt e£ motum meueatur ab alio , C7" vt motus eiu fit ab alio, aut ita, qubd non fit motum eut M4,quo fit motum : et fémotus ems fuerit ex alio moto neceffe eft bic ec primum meterem , qui nen meuctur. ab alio.zt, fi nen fequitur , fi pri mum fuerit bnau[medi;vi poftremum fit nece[ario. impefdbile.m. boc procedere in infinitum, boc, quod motwm fit motum stper ex alio infinita.n.mà babzt principi dino. 5i igifurez motum meueatir. ab alie , C7" primus motor moue- M. tur fed no mouetur ab aliquo , fé. quitur netio "yt moueatur ex fe .
C pofüit q o£ moti hét mototoris pofüir condo qois motor. aut mouet,quia aliud mouet ipsi , aut mouctga ifm mouet, & à mo uett& pofüit tertio «p motor € duobus modis, prim*,& medi? fter primü,& ipsi motü : & pofuit quarto. Lind prioreftnaliter me
(o, vult con, re iftas propónes 1n duob" fjl (imis hypotheticis,
Liber Octauus
A quorum vnuseft diuifiuus, & alius continuus, & concludere ex hocilludquod intendit cócludere, & eít
mouétiaquz mouentin loco,re
py rosr d admotum ex
juod eft prim mou£tium,qua-
mouent ELLSi igitureftneceffa
Neceffe £ num,&c.i.fi igitur eft neceffe , qp o£ T abrat mot hét motorem alium a feicf- Td Dabr*: (e vt declaratíi eft in Sepuimo,& cóalid afei pletü in hoc tractatu, necefleeft ex € Vit op hoc vtofs motor, qui mouerur,aut Pofl 4- mogerurex fejaut ex motore exuf- Sra cou. fco. Et motorextrinfecus aut mo Zum. — uctitap moueturaur mouetet nó
B mouctfed impofecft vt moucatur a motorcextrinfeco,qui non moue tur:ergo neceffe eft vt moucatura. motore,moto. Etipfediminuit a
lfo diuifiuo vnti extremum triü , pos moucantur ex fe, qura hocintédit declarare, Ecfilt mine deftru&tioné alteri? partis , S illud, quod mouelarab cxtiníro : impofe eft vt moueata motore,qui. non moucfnifi per accíis, ficut fuit dictum in auferente impedimétü , &giiante in rebus naturalibus. Er, cum conclufit ex hoc fjlfo c illud,
C quod moucturab alio, nceeflc cit vt moueafa motore,qui mouctinduxit fyllm hypotheücum contina um, cuius afis eft pars verificata ex duabus partib?fyli dinifiui, Scd.&, fi motusciuscít ab alio,qui mouetur,&c.D.d.Et/fi non,fequitur, &c. i & iftud ell neceflanum . quia, ci
ftremum fuerit, fequif vt primü liti& fi nó, fequitur,eli primum fue rit,vt poftremü fit. D.d.impolt ent eft,&c.i. &, cá manifeftum € per fe ex pofitis scum primü non fuerit, nb erit poftremum,nec mbi mediü non mouct fine primo: dica:
373 musq impolt eft vt media. D ininfinitum : immo lari eft ipfa pueniread motum, quod mouetur ex fe, non ab aliquo extiinfe- €o. D. cerit declarare modü ifti* confecutionis , &.d.infinita.n. non hüt primum.i.&, cum pofüerimus qp media funtTfnita.f. j moti mo Uctur femper ab alio extrinfeco , & illd aliud & moucta motore,quod mouetur etiam ab alio extrinfeco, tunc impolt eritilla media habere primum.&,cum prim non fuerit,
nó erit poflemum:qiü,cum extremücll equitur printum efie, ficut diximis:manifeltum eftq,, cü pri- E
má nó fuerit, fequitur q poftremii n6 fit. Et, cum declarauit qp neceffe eft in rebus, in quibus mueniunt plures motores vt in eis fit primum. motü,ad quod reducunturjincopit. declarare gp iftud motum priniü de bet c motá ex (c,& d Si igiruromnemotum,&c.i.&,cum pofuerum* qyomnemorá habet mororem , & pofüerimus q primus motor nccef fécft vt moucafqii mourtin loco, quia eft corpus,necefíe € vt moueat ex fc.i.per principium exiftens f co: cum fitimpofe vt moucata moto- F
rcextrinfeco.gd eft cóura pofitum. Amphiusautem & fic ipfam hancrationem eft aggredi.Om
ne.n.mouens & aliquid mouet, et aliquo,aut.n.feipfo mouctip fum mouens;autalio, vt homo feipfo;aut baculo. & ventus de^ jecitautipfeautlapisquem imn pulit.impolt eft aurem mouere fine eo, qd feipfo mouet id, quo mouet. Sed,fi ipfum feipfo mo^ uet,non neceffe eft aliud ec, quo mouect/fi vero fitalterü id , quo
G mouet, eftaliquid, moue, bit,nonquodam,fed feipfo, aut ininfinitum abibit.Si igitur ali Quid,quod mouetur, mouet,ne ceíTe eft ftare, & non in infinitü ire.fi enim baculus mouet ex eo quia mouetura manu , manus snouet baculum.fi auté & hanc aliud mouet, & hunc aliud ali. quid mouens eft. Cum itagiali quo moueat femper alterum,ne cfle eft priusipfun effe feipfo smouens. Si igitur mouetur qui dem hoc, non autéeftaliud mo
HH uens ipfum,neceffe eft ipfum fe ipfo mouere.quare& $m hanc rationem,aut mox id,quod mo ueturab co, quod ipfum feip(o snouet,mouebitur,aut venitali quandoadaliquidrale. —
t poflibile efl etiam bec idem declarare fecundum bunc modum. Omnie meter meuet aliquid , per aliquid.moter enim ut mouet. liquid per fe , ant per alind. g. quod lvmo aut mouet per [e , aut. per baculum. e proycit aliquid
p st ipfe vetus ant lapis, quem ele sat vetus. c7? impe[fibile efl quod. mencat illud, per quod moet, fine. es quad mouct fv. Si igitur fuerit
; od monet fe, non efl neeefJe^ve cum eo fit als id «lind, per qued mouet.et jfi aliquid aliud fit,per quod mouet nece[lario erit 3Mdlic aliquid mouens etiam, nó per liqud [id per [e.c finem proce deretur ininfimtwm. 5i igstur me
tum mouetur ab alo nece[fe eftt Y. bec cefet eo" mn procedat ininfinitum.baculus enim, fi meuet, mo wetur à manu , C7" manm mouet baculum.et fr manme mouetur ab lique alio, tunc meuens baculum erit aliquid alind.si sgitur bic eff femper aliquid dliud, quod mouet. per aliqued , necee eff vt aliquid fit prins qud mouet fe . Sisgitwr bec menetur 7" nen ab alio, equa. tur nece[faerio vi spfum moueaz fc. feciidum igitur lunc modum etia fequitur necefario ve illud , quod meuetur , aut. mouetur ex motere. fii [ine medio , aut veniet poft ad talem moterem,
Ift eft modus declarationisali* 3$ & primo: fed non differta primade ganiioneni in modo vendi jui-
'ufdam propofitionib*, nó in fci; (à. In prima-n. declaratione pofitie qp motoreft duob* modis primus. & medius, & q medius non mouet. finc primo. deide declarauit ex hoc qp medij impolt eft vt pcedant in infiniti, S, cum primus non fuent, M nonerit poftremus. In hac auterà declaratióe pofuit omne,gd mowetaliquid aut ipfe per fe.i. inc infiruméroaur pt inliromenti. Er L i i10 c mae fiionisin qua di fut prm de Claratione,, qp omnis mctor aut eft primusaut medius inter motoré,& mot. .poftremum.& manifeftum. eft illa propofitió &ifta füntdug fm modum, fed czdem fm fübie— &á. D.pofuit fecundo q» illud, per quod mouet motor, nó mouct fine mo-
Liber O&auus
&& motore i. infirmum non mouet fine co, quod mouctinftrumen tum, Etifta tio eftin hac de 1nfatione loco illius,in qua ditum fiitin prima declarationep mediü smpolteft vt moueat fine primo:& funt, ficut diximusezdem in fübie Go, & dnz fm modum. dcinde, c coniunctum fucrit huic motong znouetita,g moucfjautab extrinfe. cout ex principio in eo,eft illud,p. quod mouet motor, cócluduntdue. «Sclufiones, quarum vna eft,p pri-
musmoror,qui mouetur,mouetur tu
ex fe:& fecunda, qp primus motor. B nó mouctofno. & i neceffe eft vt non fit. t declaratio induci türfic.fi funt hic mou£tia, quz mo wentcx alijsex extrinfeco, neceffe €
vtperueniátad motoréqui mouef. inccpit pponere
ex íeutad mororemqui nó moue turoíno;neg; ex fe, neque €xalio. fn,fi non perueneritad hzc duo , cerunt inftruméta infinita:Socá fuerint inflrrumenta infinita, non ritillic motorqui vtacur eis. quod eftcontra pofitum. Si igitur pofüe rimusin hac demfatione g omnis motorqui mouet'ab extrinfeco,eft. inftém, condudetur ex hac demfa- '€ Bone geft neceffe vc hoc fit motfí ex fe in loco.& tícifta cóclufio erit.
autex in eo, eftinflrumé mum cicludetur hiceffe primü mo toremqui nó mouctofno. & ifla € lia cóclufio ab ca, quam conclufit in prima: tione, & nos pfcrutabimur,quam iftarum 1atédit Ari fto.concludere in hac demrationc.
Fxpéuer Etdixit: Et pole cft declarare,&c.
spparet ex hoc g illud quod inten-
374 dit declarare per hunc fermoné,ft D. illud,quod declarauitin prima dcclarationc.Cq» mou£tia, quz moué turin loco, reducunfad motorem, qui moueturez fc. Et pole eft vcin hoc fermone fit aquis pertráfitus: & erit conclufio iflius demfationis primitus mou£tis que mou tur in loco, intur ad motoré, i non mouctur effentialt ex fe:Sc |uiturer hoc aliquid , quod moetur ex fe cflc, compofitái ex corporoper qubd mouesCinliramene im, S ex memorare) qui sonet . corpus enim im| vt ess nece tede tureflentialt. Et, cum narrauit E.
eft decarareillud,, quod prius pede peraliam declaiont, (inoné iftius declaranonis fecu: dixit: Ots motor, &c.i. omnis motor mouet aliquod neceffario, aut per fe, aut p. niei deron erquedeo. im eft ex füit fermonem. fun cü liri tor.n.aut mouet aliquid per fe , aut. mouet per aliud.Si igitar intellexerimus per aliud,aliquid diftinctum. à Toc nune mortm ex fecolloca turin. mouet n5 aliud & rancilla demiapol indue E nosad motum ex fe.Et/fi intellexerimusex motu p aliud numerationem tfh, ttc illud, quod mouet pet. fé, non Tet aliud el moms, jui nó mioucturofnomotum.n.cx fc com. ponifex morore,ct moto. Motor igi turquieftin co,mouec motum pri mum per £.C.corpus, & moucti Srodetáub primo moto , mediáte lio,quod eft primum motum.v.g. alain animali cft moués per fe , cá mouet corpus animalis fine medio
G i. fine inftro,& mouetilludquod é extra corpus animalis E inflfm, quod eft corpus ajalis.fed exéplum eiusfonat magis fm pri nem.& hoc fot dint.v.g.ep hó.i. aut mouetaliquid per fe , aut p baculum.Hic igitur pofüit illud,p qd mouet difti à primo motore, & pofint mororem per fe illud , qd nó indiget inflfo extrinfeco. & fm hoc ifla declaratio concludet illud. id&quod prima declaratio códlufit. D.d.& proijciraliquid aut ipíe ven tus &c.S iftud eft lum cófitmás hücintellectum.& ftédit qp vé
H tusaliqà mouct aliquid per fe, & je. mouetaliquid, mediante lapi
Dubió 8 de, qucm cleuat. Et pótaliquis que VO€M- — pere de vento , vtrum fit de numero. eorü;quz mouétur ex fc,aut de numero corum,qua: mou€turex alio. Et ifr quzrere de motuferri ad ma. virum ferrü in hoc motu mo Uefex fcautexalio. Eteft manife flum q vétuseft de ghe eorumque mouen(tnaturalr,.cum non mouet mufi a generáteiplum . &i hoc loco Ee mor induxit exemplü large . & ilt ferrü fem ad. eft quoquo modo de numem corá, magn&- quz naturalr mouent cum nó mo vis ucfa magnctenifi p alterationem, phe. io, quam acquirit, mediáte aere a ma- Dia op gnete. & ió qfi cóplexio magnctis fium . tranfmutaGnon ai
»d cóu. dit ei ofi cófiicafcum citEthoc manifeitum eft i lapidc,
qui nó attrahit paleas, donec cale-
fiat. Et,cti pofuit qj motor cít duo busmodis.(-qui mouet per fo,ctmo
torqui mouet per aliud.i. per iítru-
métum , poluit fecüdam propóné,
& dixit ipofe eft vt moueat, &c.
-L& impolt eit vrillud;per qd mo-
Wet motur,moucat finc illo,qd mo-
pÓ torperíc
uetcx fe. & hoc demfat o ipfe pomtmotum p fe de gi» fe.C fincinft'o. D.narrauit qp mo-
perliud i dixit fed fi aliquid faeritquod moueat fe,&c.i.& illud,gd mouet per fejfi ponatureffe, non fe
juitur vt motor per aliud fit, ficut. feauicur cum motor pcr aliud: ris vt motor per (e ft& ifla efta di » Dig fpolitio prioris natural. Et, cum priorin pofi has duas propofitionesinore t felali pitcódudere illud quod intédebat ip; ee, & concludcre,& dixi cur fuerit non econ diui aliud &c.i.fi igitur füerit po tra Idé f. fitíi hic aliquis motor, qui mouet, a quia aliud mouct ifm, & illdaliud mrseert moues.quia aliud mouet ifm, eti Posti nece qt vibi fic alquid,ad imo- lamb uet: non quia aliquid aliud mouet. ifm ex extrinfeco fed quia ipm mo uet feipfum, & impolc eft vt mou&tia, quz mouenf cx alijs, poedátin infiniti. D.induxit exemplum de hoc,& dixit: Si igitur motor mouef ab alio, necefle eft vt hoc ceffet, &c non procedatin infinitum i. (igi motor mouctur ab alio motore , & tunc mouet ipie, & ille alius motor. teft talis. qj non mouct, nifi moueaturab: aliquo extrinfeco,neceflc. elt vthocccflet& non procedat in infinitum.D.dedit exemplum,& di xirbaculus.n . &c.i.fi igitur hic eft
i fempaliquid aliud,guod mouet.ne
eflc cft vi hic fit pri? aliquid, quod. mouctfe.ver.g.q[i baculus mouet lapidem,& nó mouct ipfum,donec. inoueatura manu,& manus ctiam. n6 mouct,nifi moucaturab aliquo alio,cic ille, qui cft baculi motorjn rei veritatcé aliquid aliud a manu. manusenim,& I*in hoc funtf eodem ordine. & hoc iniédebat, cá
Dd tia quz mouent, pcedát in infini-
A dixitfiigitur mouet manum aliqd alud,cunc moués baculü erit aliqd aliud.i.przter manum. D.d.Siigit hiceft aliquid aliud.i . alius motor przier manum, necefle eft vt hic fit. aliquid prius, quod mouet (z.1. neleeft vt hic lit moror prior natu. raliter manu, qui mouct fe.& ifte € homo. & quod eft tale in rei verita
Tim. steil namuslis Erhocr ne mone jfà iam pofuit gycum ill ri i mouere fuc nece ct
niis, quod eft. C l
vt primus motor fit.&,cum primus moror fuerit, im] cb vtthouen-
ptum. Erdixicsi xm hoc mouet, & non mouctab alio aliquo, fequi tur ncceffario vt ipfe moucat fc.aduerlarius.n.aut concedet gp ifle primmus moror mouct, & nó mouetur, autponetg non mouetnifi mouca. tur.Si igitur cócefferit primum, hoc eftquzfitá:fi nó lerit, tunc ne «eflc eft vt concedat primü motoré enuum effe, qui mouet fc. & ió dixitpoft-fm igitur bunc mod( , &c. fequirurergo neceffario ex hoc; vt. omne roti aut moucat a moro p fe, aut reducatur ad talem morum.
c Pofteaaut£, quz dicta funt, & ficconfyderantibusaccident hac eade.Si.n.ab eo,quod mo. ueturmoueruromne,quod mo uetur, aut hocrebusipfisineft fecundum accidens, vt moueat quidemid,quod mouetur, non tamen propterea p mouetii femper,aut non, fed per fe. Pri^ mum igitur, fi (ecundum acci dens,non eft neceffe moueri id, quod mouetur, Si aut£ hoc eft, sDanilc(tum eft q» contingitali^
ei Je mie
Odrauus 375 quandonihil moueri eorum , d D funt.non enim ium &ac cidens,fed contingit non effe, Si ergo ponamus. poffibile effe,nul Jum impoifibile accidet,falíum. autem fortaffis , fed motum nó effeimpoffibile eft. oftefum enf eft prius hoc, qp neceífe eft mo^ tum femper efle,
Et bec idem (équitur fi pofueri moe con[jderatinem fecunda bic rmdum.Quoniam, fi emne motum mouetur 4 meto , tunc neceffe eft aut Vt boc accidat rebus per acci g, dens, ita, quod res, c7" fimn mowet nifi meueatur , (ed tamen mn fre meuetur au sn fuites ed
« eff effentialiter. Prime Yero fü fnerit per accidens, no fequitur ne. ce[fario vt motor maueatur. Et, f Jta fuerit nmanifeftnm eft quod eft pefibile in aliqua difpofitne ve mullum ens moneatur . quod enim dl accidens yn efl nece|farini,
pete quin fit. , fr faerit» dpibl, qid f malo [squim imp lejféd ferte falfum. ed defetine mo fita quod nalla motus fit , eif impoffibile . sam enim declarauimiu quod neceffe eft vt femper fit mtus.
Cum iá declarauit qp prim* motorin mundo déteé LP qucm. mouct motum ex fe primum, non. motusomnino;neq; accfralt, neq; cflennalt . qrà,ft fuerit mor*altero
G rum duorum modorüi, n6 erit motor primus, incccpit declarare decla ratióc pppria q impolt eft vt fit mo tum p accíis, ficuteft difpofitioin motorib?, & motisex fe, quz funt hac.(ghabilibus& .orruptbilib?, & dixit:Et hoc idem fcquitur,fi pofucrimns,&c.i. primus motor totius nó mouetur p accíis:ficut eft di fpofitio in afalibus,4 funt hic.D.d.
fn ,fioE motü,&c.i.qfh , (iomne mot mouctura mororegqui moue tur, necefle eft aut vt morusexiftés
in motoribusaccidatin mororib'p pofüerim!
accfisita, qp, cum aliquid mouerit, & moucbitur,non mouebit, fm q» moucbitur,fed hoc fuit in eo per ac H dis. Etxcuitillud, quod fequifex hoc:qfü fuit manfeftá : & cll, fi moucrit;qfi mouet,eft in co peraccidens, necefle eft vt fit hic moror, €ui non accidat hoc, & maxime pri mus.D.d.aut vt non fit ita , fed hoc efteffentialt.1.2ut moucri motoris non eft per accidens, (ed eflentialt ita,q motor in coquod eft moror, non mouctnifi moucatur. D.d.Pri mo vero &c.i,&cfi hoc fuerit neceffarium in mouere motorisin hoc, 4p motor moucar,X pofucrim* motorem talem moueri peraccidens,ft I cuteft difpofitio in anima cum ani mato. Etcü non eft necefle vr mo uere iftius motoris fit femper,& ne eflano,(ed pofe eft vin aliqua ho Tanon mzucat. D.d. Etfiita fuezitmanifeflum eft,&c.i.&, (i moue zi primi mooris totius € neceffari in fuo moucre,&fi fuerit morum accidens manifeftum eft pole. vtifte moror primus non moueat. &&sfi hoc fuerit pole,& morusofum entium fita primo morore,pofeeft inaliqua hora, vt nihil moucatur.
D.inccpit declarare. fid tur hoc, & dixit quod cnim eft per. accidens,non cft neceflarium .i. cü pofüerimus g ifle rhotor non mótietjnifi mouearur,& füerimus i füm moucn per accidens,
veniatin qua nó
eatur, erit poífibile vt nó moucat, cum fit ita, qp fuum moueri eft neecflarium in fuo mouere. D.d.&,fi ? q eft poffibile, &c.i.Sfr pofüerimus illud, quod eft. Yt non fit, non fequxtur fallum impole,ed falfum poffibile:& cx falfo. pofiibili non Equimr impoffibilez vtdicitur in analyticis. D.d.fed defe Gus motus,&c.i.fed defe? motus inaliqua hora , qui fequitur ex bac. pofitione eft umpoffibilis.declaravii eltenim in principio iftius tradat qrell hic motus zzernus femper.Il- Jud igicurquod eft polle Hg pri mus moror eft pole q» non moueat 1n aliqua hora,eft impoffibile:& illudexquo fequitur impofibilee(t impole:& eíl, primus motor non mouetnifi moueatur per accüs.Et, quia non rete et pole vt ponaf gp primus motor moueteflentialt , & hoceft manifeftum cx przdictista. cuit hanc diuifionem,& per deflru-. ionem eius complebit demratio.
Etrationabiliter hocaccidit, Tria.n.neceffe efte&, quod mo. uetur,& mouens,& idquo mo uet.Id igitur,qd mouc, neceffe eft quidem moueri , mouercau tem non neceffeeft.id aute quo mouet,& mouer,& moueti.pa rires namutarur hoc; fimul dc
Li E
T Li eefarid,
nep eme POS Php-t.
bile I*
Liber Octuuus
-À cüdi idéci eo; mouetur, exiftens. manifefiü aüt €f mouentibusfm locurn. tangant.n, feinuicem neceffe eft fic vfqsad aliquid.moutsautem flc, vt fit nonid,quo mouet , immobile, Qi autem videmus vltimum, quod moueri quidem pótmotionisautem principiü non ha^ bet,& quod mouetur quidé;ab. alioautem,(cd nona feipfo, r6. nabile eft(vt ne neceffarium di^ camus)& tertiü eífe, quod mo^ uet quidem,cum fitimmobile ,.
B Quapropter & Anaxagorasre &edicit menté impaffibilem in quiens,& immifiá effe , quoniá smotus principium ipfum facit efíc.fic.n.vtiqs folü mouebit,cü fitimmobilis,& vincet,cum fit. immiftus,
xt de necef'tate [équitur boc. Nece[fe efl.n tria effe,motum &7* moteremyC7* per quad mouet. Me tum autc neceffe eft vt moneatur: € mn eff nece[fe vs moueat.cy'il lud per qued mouet mter, nece[fé effi mencat:boc enim etia tra[mutaiur:C7" cum bec eft comuitfi eum moto.C7" boc mameífum ej an moteribus in loco: quaa necefJario funt contrata in alique fatio. sllnd antem quod monet, non quia lud per quod fit. mouere nen me-. wefur emnine, CUm igitur imens mus poffremum,e7" eft illud quod neuetur , fed m eo non eit principimetusc onenimus aliquid,
376 quod mouetur [ed non ex alio , fed D ex fe er" eff primi nonratune; ne
ceffe ef vt tertinm etia fite eft
Jud quod mouet, C77 no mouetur. Et ideo /tnaxageras etiam bene. dixitwm dixit quod intelligéeia gn mewetur nea, recipit pafsienz, mec admifcetur cum alio,cum pes
fierit tem v rancipen metus.fé
medum foli erit meter , fcilicet "vt fit mn motum: € fecundum bunc modum erit amines ,feheer vi fi mon ade
yy Xtnm
Ideft,& recte fequitur hoc, feili- eet vt primus mor rion moueatur omnino neq; per fe, neq; pet accidense hoc quod dicam. Deinde incoepit inducere. "Propofitiones qui bus vtitur in hac declaratione, & di xit:Neceflc eft enim,&c.ideft mant feftum enim eft perfe, quód in rebusqua attribuuntur motui, (int tria genera, fcilicet motor , & illud, perquod mouet morot,& cít illud, quod fequitur mororem , & morfi , verbi gratia in animali.quoniá mo toreftanuma;illud. aemper quod mouet ifte mororeft mufc
tum autem eft co:
iflorum generum riti dixi:Mo- 1 2f tum autem necefle eft vt moueatur calore
ni &c i. motum aurem,quod eft ter- li-cb. js.
tii, non eft neceffe vt moueatquan. do mouctur:fed forte mouet,& forte non.& fequitur ex hocyp pofteibil mo-
mum morum in mundo nil uetomnino.&, fi
calor naturalisqui eft lacertismo Mofeibs Deinde in- nil&sémo. excepit dicere propria vniu(cuiufque tot initia.
G ininfinitum. Et,cum dixitill, qd
pit dicere illud, quod eft ppriá ei p.
$2 mouet prim? moror.Linftio.
dixit:& illud per quod mouet,ne
eri cft vr moneat, Kv mones
& proprium eft ei, mouet nOIOL,Vt mi veinoueaf. infi mul. D.incajpit declarare qj necef?
fccit in hoc vt moueatur, qi. mo-
"uct,& dixit: hoc.n. & tráfmutarur,
qf hoc n6 mouct, nifi qi primus.
motor mouct ipm, ario feq
vq mouet moueatur, D.d.& c
H BEEN cum moto eee!
Sccum hocaj illud,p
moss pn nor mouet mo
net poítremum motum,quia tágit
illud pofttemá motum. Et hoc ma nifeftum eftin eis, quz mouent in. loco.apparec.n. p motum nó tranf.
& id fj d.i dira hoc
,, , C peraliqd (pai. Sc dixit
$12 p e apparctin foaszn locerqín lad, sia td p qd alterat primum alterás, exiftizás exifti- Daturin pluribus nó alterari , ficut. maf í pf. manus moruficaf medi&te rete pib*&alieza fcis rachada,vel rabada narcha no- [ord 2 n,& ficurfol calefacit aeré mediátisix, F buscorporibus carleftibus, Er.d.ali quod fpauium, & nó dixit totü fpa-
1 drum quia appare qpinftrumérü,p
quod fit moucre,forre affocia mo-
10 vÍQ; ad finem motus, & forte a(fociaiure p aliquod fpatium, ficat
«horda quz dingit fagitram,& ma nusqua pijcitlapidé Et,cum indu xitppria pollrern:, S miedij, fduxit. apprium primi,& dixit: illud aut£,
Part 89
quod mouer, &c.i.& eft proprii ei,
quod mouet per fe, n6 quia mouet. peralind)boc, vt nó moucamrom-
hino. & mtédichác difpónem effe. in primo marorc totins.& hoc nitit
declarare ex hoc &rmonc. Etenum K. pofuit háccóclufioné pofitionem, incepit declarare qtio fequitur ex. Lai piger iid moucf, cum co,quod eft pri eti primo, fn. primus moror roius, & di xit:Cum igitur inuenimus, &c.i.&, cum inuenimus poflremü f müído: &eft motum. a motore,cá fit proprium huic vt nó moucar: & i imus illud, per quod eft mot* ifti ii moti, puenire i do ad motum ex fc..a motore co, rimum. &pnncpiam d: timum, fm q eft pnmü,nó dét. prius eo quod eft poft Glimo- L do fm defininonem , fed fm eflz,& definitionem , ecótrario difpóni in
motore,per quem mouenf mota ex Egal accompli e fe eif vt ifc moror fir fepara?a mo meine non f oram omnino. " 2 Qupnicum ali tcom & Qf ai pofitum ez duobns fitis, quo- 9d enr Fam vq, exis pez [Ac alerum S968, eorum fuerit feparatum a reliquo, oppofiris, neceffe eft vt reliquum fit fparará, quogmud v.g-9fi terra &caqua fint tar AA mirto,& j carum exiíit pfe,f-. p foerit neutrum meclrinm in efc a terius, & aqua. it abítrada a serra aliquo loco, necefle eft vt rer Tdhiuum. ra fitabílracta ab aqua faliquo lo- ^. €o:fünr.n.duo extrema, & mediá. ,,, c. 'cum igituralrerum extremum füe- bic Ext ritnecefle eft vtaliud fiu & ilt etd quo. primo motore cti medijs, & poftremo moto.mcdia.n, licet fint plura, eandem habét naturam. (illad, per juod fit motus. Sunt igitur in fecü- 4lo ordine fequente primum inotoxem,& mouim eft in reto ordine, Si igitur non fuerit dictü qp prim* moror necefle eít vt fitexil P3
Liber Octauus 377
A f,non fequitur ex hoc, poftremá mouctur, & non mouet, hoc, pripente non moueat. S ió
itillss duo| ijs.
DTI cit prina| mn in deünitonc t Cf igitpofüert ifm effc feparatá fefe cá illis duo bus pprijs modis moti, & eus, pqd fit mot* declarabif'tic cerid ppri 8 eftquafitum in primo motore.
tnon (ufiat inbae decano qp primus moror fit feperat? in effe 2 pótaliquis dicerelicet fit fepa-
p ratusfeffe, d £mixtil ceo, quod. ti;
mouct'ab eo tali mixuorie , p non pót euadere quin mouea£cüi motu. moti. ficu: fi aliquis dixerit , p clezm aud imeniuaf, mifi mixta. G igif fuerit pofitd ;ppri poftremid ifm e£ fepalia. motore, tüc verificabif pprium primi prin- Spifm qémotor, & principii. nó mouet. Ef ét Bier poft gppriü poflremi,S nó facri pofi Proprid prícipinó cóplebif demia ioficut fecit Themiflius in fua expolitione, Ex vocauit dfitá tertiü, quia eft vcrüiá eorá , qua: pofuit ex
C propofirionibus,non quia ell terzi ii (i eord &
medi,aut media, Etquia Ana
Ep nonadmifzeturmatsin D D &fecandum. hunc modü crit lominans.i, dans res paffiuas,
nerabiles,Sc pesti nÁ, [o in materia, pateretur a rebus , quas mouet, & fic contingeret tranfmutatio, & corruptio , € non eflet motorzUnus.
At vero, fi non fm accíis fed ex neceífitate mouetur moues, flautem non moucatur, non v^ tiq mouebit, neceffe eft mou£s, quaten? mouetur, aut (jc moue j,vtfm eandem (pém motus,
autfmalterá., dico aüt , "quale * óni eftautcalefaciens & ipfum cale E fieri, & fanans (anari ,& ferens fertiaut fanans fcrri, ferens aüc augeri. Scd manifeítü eft p im^ poffibile eft.oportet igitur vfqs ad indiuidua diuidenté dicere, vtffgd docet Geometrice ope" rari,hoc docet Geometriceopa
ri fmide:aur,fi pücit,,püci $m eundem modü piectionis, Aut non (icquidem,fed fm aliud ex alio gfic.vt quod fert quide au^ geri:quod aüt hocauget, altera riabalio:quod autem hocalte^ rat $m aliii quédá moueri mo^ * til.fed neceffe eft ftare. finiti.n.
! Nde d£ xa fuic primus eorquiinuenetüt fug, » ipfi. Rurfus aüt refl a : quiim it mor? ipfi Rurfus aüt refle^ : erp fide páo punc io dn Greiner RT T oin facere eftac fi mox dicat ferens
VS (udine cp minio cri doceri docs idi «endit pet non mixtum, non corp?, «f^ qp &a fuperiore mouente jincorore, DiSerunddigi. moueturid,quod moueturom uchunc modífolum ent moror, n6, & magis aprimo moutiü, kcundam igir hunc modd erit. Át vero hocquidem impoffibi m do elümusinnd, jeeft docens. necidit diee tumaliquo modo uífmuudoná, quorü nó haberejillud . [obere ren
€ aüthabere fciéntiam neceflariü eft.Ampliusa(üt his magisirra^ tionabile eft,cp accidit,oe moti» uüeffemobile fioe quod moue turab eo,quod mouct;moucat. erit.n.mobile.vt.fl aliquis dicat «po£fanatiuü & fanans, & fana
bunc modum: (Hd ynmesodo, mo Y-
etur fecundum vnumquida, gene
rum.v. g. vt tvansferent.
tetir: C7" auj retur :€7" alteras iftud monea
tur alio mo. [ed fi bec fuerit contin.
bileerit& zdifiatiuüadifica, get Yt mete cefet.medi.n. motwa bileut ftatim,autperplura.di funt fimt, .5i at aliquae dixerit, coaüt,vt, fi mobile quidem ab " gyod bec reciprecatur it quod «l
alio eftomne motiuü,fed n6 fe^ cüdü eundé motü mobile, quo mouet propinquü, fed fm alte^ rü.vt fanatiuü difcibile. fed hoc. H afcendendo perueniet aliquádo ad eandem fpecie , vt diximus prius: Alterum igitur horü im. polteftalterum autem figmen tü.inconueniés,n.eft alterariuii augmétabile ex neceffitate effe, Et poflea fi moter nà mouet per. «ccides fed nece[Jario: e7* fi no mo setur non meuet: fequitur nece[fa
rio fé mater mouetur, Yt meucatur. fit innarum moneri fet qud.
ut illo eode mado quo meuet , aut alio. y.g.ant vt calefaciens ipfum ealefiat ipfum: c7 [anás ipfum fà netur:C7" ipfum transferens tran| feratur aut vt trásferatur [anas: €" fanetur transferts aut Yt aug. nentetur.Sed manifefium efl boc effe impoffibile . mece[fe eff eum. "vt diwifío perueniat ad indiuidua "yg. quo fàt Geametriam ali for Geemetriam ilhus eim[dem rei : 77 quod proycit liquid, proycitur slo modo proielionis, crtut vt nen fit fecundums.
terans transferatur tunc erit [ermo ill fimilis fi dixerit de princi. io quod trans fertur:e7 fciens ad. difcit.manifefliá efl.n. quod et mo Y, fiet meuetur a metere fuperiori: €7" maxime a prime mouztiu: sed bec eft impoftibile . fequitwr .n. Yt docens. pio» pus CMÍNS quà dam mn babet. fcientiam : €7* de. Ln bet fientid. Et magie ipreabile et efl boc quad fequitur ex bec; vt o£ quod innatis efl mouere, mes Wefur , mauedtur amtere meto, Hoc.n.eft fimile fermoni: dicenti, qubd e£ quad innatum efl [anare, yay efl innatx [anari: €" emne qud € snnatis edificare eft innari edifitari aut ex primo , dut per plura media. y.g. quod emne quod mnas tum eft meuere ynnatum efl moue r1 ab alio [cd motwe quo innatis eft moueri fecundum ip[um na eft me ta s fecundum quem innatum eff. moueri [sun compar [cd alim mo tus. y. g.quod iliud quad. nari
Liber Octauus 378
A edificari Jnnatum efl deceri- [cd jcenderw ex bec ad principium in aliqua di[pefitioe: ventes ad illum eundem modum: ficut diximus fu
Pros Ggedda iium bins quad
diximws biceft eflec qui
dam fiume FA i" babi le dicere. f quod illud quod efl inna. fum alterare: nece[fario mnatum efl augeri.
33 Cüpofuito, fi fuerit neceffarii 10 hoc moror moucatipfum mo
B ucri,& eít necefie,fi hoc fueritjita vt moucri fitT co aut eflentialiter, aut accidentaliter, & detruxit o moue si m eo fit accidentaliter, vultigitur hic deftruere Secüdá códiuidens.qd elg moueri itin eo effentialiter, & dixit:Et poftca, &c.i. & poft hanc declarationem przditá (. p necef-
fecft hiceflemotorem,quinó mo- iem
uetur accidentaluer, fi füent. motá eflentialiter: & omnis motor non mouet,nifi moucatur:neceflc eft vt 3motor moucauir illo moda mot", juo mouet, autalio modo motus, & hic eft (yllogifmus hypotheticus € continuus, cuius confequens diuidi turin duo oppofita. Deinde dedit. exemplum de hoc,& dixit: v.g.&c. ideft & exemplà eiusqp motor moveturillo modo motusquo agiteft vtcalefaaens calefiaqn calefacit, & fanans fanctur,gfi fanat,& cranfferens trásferatur qr transfert. Et exemplum eius,quod moueturalio modo motus a modo,quo agit hoc eft,vt (anans transferatur, & tunc (a net, cilicer qp tranflatio fit ncceffaria in fanationc cius, trásferens ctiá znoucatur alio modo motus, verbi
frangunt, Etcum induxitifios D luos.
nodos Cob(équens in hocfyl logifmoji it del eos,& di xit Sed maniflitum eft hocefic im. polt, duos modos effe inimul. D, incepit deftruere alterum modum; & d motor mouetur x illo. niotus, quo agit.& dixit:ne cefle cfl.n. vt diuifio perueniat , &c, i.&eftumpole, vc tranfmutans rf mutatá tráfmuref mó trífinutatio nisfm quá uáfinutat. qn,cum di« uiferimus tranfinutationéjquoufqy perueniamus ad Tdiuidua qua. funt 12 nó illius tran(imutationis, cóun get vidé fit tran(mutatum, & vráf- E, snutanscodé mó.v.g.q»cum nos di uiferimus tran(mutationem, X trà mutatum in tres tranfmutationes, quz funt alterano,augmentatio,di minutioy& tranflano, & diuiferim* vnam carum in fuas proprias fpés, verbi gratia, vtdiudimásqu lita» lua propria. &accipia musezr eis vnam fpeciem, ver.gra, formá, quz eft in animato, fecüdit fondo & acceperimus ex iftis ütarem , & acceperimus ex iftis vnum indiuiduá, quod agat, vcl pa. tiatur,continget w fanansquod eft medicus,v.g.fanetur : quod eft val- p de improbabile , fcilicet vt ille qui fanata febre faneturab caquando: fanat.& fimiliter,fi acceperimus ali quod indiuiduum indiuiduorü fop marum, que funtin anima. verbi gratia ciens Gcometriam . contingetenim vt (ciataliquid de Geome tia, & addifcar infimul . verbi gra. vt fciat menfüram trianguli, &addifcat ipfam iimul.Et,cum deflruxit primam diuifioné,& eft vt motor moueatur modo mot*,quo mo uctdcinde d. Aut vt non fitita, &c, BBB ij | ideft
&G i. autdifpó monentifí non crittalis vt moucantur illo modo mot", quo mouét:fed vnüqnodg, mouétium most gfie motus alioà güe, quo mouct v. g.vt trisferens P tut, augmentans alteretur, & alte rans moueatur alio motu. D.d.fed, fi hoc Fuerit. fed contingetex hoc peruenire ad inotorem,qui nó moutut. enim motuum,quib* grana qpíruausees tam,
i traas! quando. derarar » & alterans alterat,quando augetur, fequitur necef faro vtaugmentansauj tetur,
H nonita,g tranfmuretur,cum nulli hocfitgenusquartum motus:& fe cundum hoc n6 omnis inotor mo uetur,nequeillo modo,quo mouet, Beg alio modo. Exquia aliquispo teft dicere qp poffibile eft vt hoc reeiprocetur f. vt transferens transfexat, cum alteracur, & alterans, cum. auj Itat,S& augmentans, quído
femur, fequitur ex he pri mum impoffibile,quod eft vci tran: transferatur codé modo,& fanetur,fecüdá q» (anat, dixit: Si ausé dixerir aliquis Scc. i. cx ifta pofitionc fequitur vt res moucaf'co jg modo,quo mouerficut (quitur ex prima pofitione, & in nihilo diffefunt.fed in prima 1esaltcrat, quando alteratur fine medio,hoc autem € medio.& idé cft impolefiue aliquid moueat aliquid, fm q mouet sllo modo morus cíi medioyaut fine. medio. Et,quia confecuto ifla nó apparetnifi quando fuerit pofitum. qumostia, qur moueonu fecidd unc modd, necefle eft vt reducan£ ad primá moror£ , qui clt caufa in inueniendo motíi in cis& fine ipfo Sion moucrctdixir:manifeftum cft
-n.quod o£ motíi,&c.i. & necefc € ft H in iftis fequaturTpole przdictá: eft aliquid moueri illo mó mor", quo mouct.quia manifetl € o£ motí caiu(cüiq; phis fit mo tus mouet qi mouctut,non mouctur nifi a motore, qui eft ante i füm.& hoc intédebat p motoré fuperiorem.E: dixit:& maxime a primo mouétil.qffi, cí mouétia movuétur ex alijs poítremum cord nó mouctyifi per motoré,qui cft ante. ips Cqui moueci 1& firiftud non mouet, nifi per tertium,qd eftanteipfum:& omnia nó mouét, nifi per primum motorem.Si igitur [, fuerimus, v.g. agmen: .geneest "alterans alterar, juando transfertur, fequitur nece(do ve uásferens fit. drinyia ifto rü motuü,& moror iftius motus elt prim* moror, & flr illud, quod mo etur ab co.Et, cum ita fit, & pofüe. rimus vt trásferés, quod eft pnimí, v.g.transferarur,quando generat, S 'neramm non potefteffe,nifi qu& lo trásferens fueritqff ita fuit poft tum,fequitur neceflario vt tran rens non fit ransferens, ni(i transfe. ratur. Sed, quia impoflibilenS ap je paret in hocloco bene in moroi lo €o:exiftimaturenim q mororin lo €o mouct fe, rele de mons inquo apparetimpolt fequi opolidoncm vio diricequi enim vt fciensaddifcat&c .i-fequiturenim ex hac pofitionc vt prim* moror, verbi gratia in alteranone , vt fciés doccatidem numcro,& addifcat ipfe infimuljita,, » qui docet. angulos trianguli effe quales duo
bus rectis;addifcat demonflrationé eiusquando docet ipfam . fequitur enim hoc vcidem.
rur, & igno- , v
À retarinfimul.addifcere.n. eft fecun. dii; itiam,& docere fm fcien is. Ét deinde d. Et magis improbabileeft,&c.i. & vl qui dicit motot non mouesnift m mou Ya juicur et It dipops fanansnon ASA fm fanaf. D.inccpit diccre qo conagit hoc incóueniens& 'aut ex primo;aut per media. plura vno,
autex primo,quando mouetur il
lo modo motus, quo monct.fi auté
pofüerimus g» mouetur alio modo moms ab eo,quo mouet, veniet idé impoffibile.f.mouere pet. medium, B Etifte (ermo,& przdictus funtidé, Steadem demójtrario : fed induxit lucus ad impoffibile,& fm jn forma demonftrationis ducétis ad im. pole improbabile.in hac.n.pofitióe. adunata funt hzc duo.f. impoflibi litas & improbabilitas,
N6 ergoneceiíe eft (emp mo ueri qd mouetabalio,eoqs mo^ to.ftabitur ergo. quareaut a qe fcentemouebiturid,quod mo^ uetur primüjautifm feifrm mo uebit.At vero/fi oportet ét con^ fyderarevtrum caufa motionis fit & principiü,ipfum feipfum mouens,an id, quod ab alio mo ueturillud omnis vtigp ponet, id.n.quod per fe eft caufa, femp priusefteo, quod fecundum al. terum,& ipfo exiftente,
Nó igitur efl neceferii vt vno. flémeucatur ab aliquo [emper vt sfind dlisd moneatur. ce[[abit boc agitur. C7 primum igitur motum. ut moncbitur à quiejcente, aut ip.
Oétauus 379 fim meucbit (o. 5i igitur ef nece D Jarinm confjderare quod imet duorum eff can[a yer principtà mo tis trum illud quod mouetur ex feant ab al-quilibet.n.bome fepori 4d bec. illud . m. qued per [e mouet in aliqua difofg Hw ich efl cana prima eiu, cuins tranfutario eft inilladifo fitiene etiam.
Tdeft,&cum dedararfteft gm pole eft vcaliquid moueatur ab ali quo extrinfeco moro , & o aliud ét. moueatur ab alio extrinfeco moro, E & ficin infiniti: fed necefle eft vt hocceflez ficut declaratá fuit prius, apud primü motum,quod non mo etur a motore extrinfeco moto. D.d.primum igitur motíi, aut mowebitur a quiefcéte,&c.i. neceffe eft igitur vc prim motum in loco mo Ueatura motore, qui non eft innatü moueri,aut moucaturà motore,
|ui mouet fe: vt intendit Plato fm.
uam pofitionem , qp ofs motor de neceflirate mouetur, D.d.Si igitur neceffe cít confyderare, &c.i. 4 fi neeeflarium eft in hac Itadio ne cbfjderate que iftará rer mota P rü eft dignior vt ponat primü, var illud,quod moucfex fe, autilld, gd mouetur ex alio extrifeco. quilibet. .n-hó cóuenit nobife 1n hocgpillud, quod mouetur ex feft digni* vifit prim principid;g illud,quod
moucfex alio. E;cum dixirquilibet.n.hó feflinatad ponendd hoc, dedit caufam in hoc, & dixit: illud
-n.quod per fe mouet,&c. i. & hoc
manifeftum eft oibus, & cóceflum
eis gfillud, quod p ecftindifpo- BB üj
€ fiioneper quam eft mouens femp eft cá feedeus illud, per quod aliud eft inilla difpofitione f. per quá eft anouens. Et dixit hoc.qfn,fi hoceft neceflariu f hoc, aliquid moueat, yt moucatur,tüc motor, qu habet infeiflam difpofitioné,cft dignior vt fit motor illd, quod habet hác difpofitionem ex alio,
" omm ad pri Bre nier: tamen fit pou mire ad moueps penitus immobile. Ce.
H Varehoc confyderádü eft,fumptoalio princi» pio, fi quid mouet tip, fum,quo mó mouet,&
$m qué modü , Neceffe igitur €
oe, quod mouetur, effe diuifibi,
lein femp diuifibilia.hoc.n.ofte
fum eft prius in fs, quz virde
O&«dmo Datura,cp omne, quod p fe mo^
ueccft di uetur,continuü eft. Impolt igit
xiübile X eftipfum mouens feipfum peni t46 - !
& €. phy. tus mouere ipfum feipfum. fere
328; turm.totum , & feretfm eande
5- lationem,vnum exiftens, & in
1 diuiduum fpecie & alterabit, a.
alterabit:quare docebitvtiqy, 8c.
docebi£fimul,& fanabit, & fa^
abitur fm eandem fanitatem.
Ampliusaüt determinatü eft,
snouct id, quod mobile eft, hoc.
aüteft potétia,cü mouetur,non
actu.quod ajit potétia ad actü
pergit.eftautem motus act?mo
bilisimperfectus: mouensaute
dam actu eft:vtcalefacit calidü,
& omninoid, quod habetfor,
mam,gencrat, quare fimul ide,
& fecundum idem calidum eric K & noncalidum.fimilier at C aliorum vnumquodq: eorum, quz neceffe eft mouens habere Vniuocum.eius ergo, quod feip. fum mouethoc quidem mouer illud autem mouetur,
Opertet igitur nes emnfjderart enc de boc, meipiendo alio modo, sf eliquad mewet fe qualiter mo- MC qué mede, Dicamus igi- Wr quoniam nece[fe eft vt omne abiur arn L «n» declaratum ell prima in nofiro Jérmoe de fummsie de natura. oi.n. meti per [C eff contimunm. Et impefiibile &ve illud quod mouet fc, meneat fe fecidum totum. quonia. func fecundum totum tranferret, €7 traniferretur esdem mo traflatinis , € efl num indiuifibjle 3n fia [Pecie, 77 tunc idem altera litur," alterabit:e [ic feiet, et addiféet infimul, et [amabit 7" fa abitur eadem [anatione . Et iam determinauimm et quid wmtendimi ci dicimse, quod. aliquid mewetur, fecundum quod mauetur:et eft quod in potentia meuetur , 7^ nó im a£Íu:e7" illud quod mouetur, [emper nititur ad perfetlionz . ey metus eff perfeEto nen capleta ei, quod rsmatum eff moneri: (97 mox ter aNt a exiit in afi y. g.quod calefaciés eft calidum, c7 yniueb Valiter efl ind, quodsi babet. fere
Liber Octauus
A mier ficidesm ede modo erit ca. lidum,ey" no calidi nfimul.es" fe cundum bunc modum efi de quali, bet aliarum rerum metarum, um meter efi Yniuecum feci re Cum declarauit o omne motif be tenere mom ex fe,& |uitur de hocin mo EA poftremis rris »fequit filt in motis primis vEibus.fiue fuexit vná, fiuc plura,& dclarauit qp ne. , €efle cft vt moror, per quem mouet? $ motü cx fe primü;nó mouca£ofno neq, effentialt,ncq, accüralt, & declarauit 9 idem impoffibile eft vc moueat, & moucafcodem modo, vulc perernari de motoex fe, fm. tpeft modíi ex (e, qo mouetur, & à juo mouetur.& intédebat hoc.qí videbarur Platoni motü ex fecó ponitur ex moro,& motore,qui mo ut f£. Et ideo dizit: Oportet igitur. ios nuncconfjderare,Kc.i. & intédit per hocjllud,quod mouet'x fe, gi masikftum eft cffc motü ex (z. .d. Dicamus igitur,g necefle eft, c &c&inidit p hoc, illud, quod de- Mos & Carat füit pnus.(-ip o£ morum eft Ecócinas, COrpus,& qp omnc corpus diuiditur fuit necef- in gorpora duifibili lemp& qim. fe 05) polieftcorpus diuidi in indiuifibi- Cina, & tiaficut dicüt Platonici. Et,cü dixit. Prrowi DE continu innuit caufam,quz fered. Idé facit morum cfle conunuü. motus entra ^. quiaeft córnuus, fuit necefle vt Cats c, (übiectum eius fit de natura conti- €1.1d.mo nui , & non de natura difcreti. Et, wet fe i- cfi pofuit hanc propofitionem, dicé oet ex tem qo oé mori cll dnuifibile fequif Siubus t o£ motü fit corpus, fiue ponatur $n corpe. mouct feat moueri à motoí alio.
380 Et cum verificauit banc cófecutio- D. nem,& iam declarauerat » impolt eft vtidé Fm q eft corpus, moucat fcita.qp moueat fe, X moucatur codem modo, pofüitetiam hanc pro-
fitioné,& dixit:& impole eft vt il Trescik ife fermo EM ex pzdicto.q impofe eft qaali moucatfm qimot. St hoc Ks motis, mouentibus,d dr vniuouoce. dixit hoc, quia hoc nó £im pol, nifi i motoribusquz funt cor
ra,aut virtutes in. ribus. Et 1deo exiftimauit Plato , p mota ex fe mouéturà mororibus abíhadis, Équia poncbat q» mouensfe eft ab- E flatum, & pabftradtum eft moés fe Sed,fi hoc fuerit ita,tc mot* & moucreillicdicétur zquiuocc cff motuqui eft hic.Et error contingit Platoni ex hoc quod opinabatur q» primus motor corpore,qui mouet ex fe,non eftcorpus. & eft vera opimo.& opi cum hoc , ois motor,(tue fuerit corp", fiue nó,n6 mouccnifi moueatur vno mó mos tus diclo vniuoce. & fuit fpolte apd ipfum vt motor,qui eft moucat fe& filt qui eft virtusin corpo re,& tüc cóclufitex hoc, q afa non eftin coi Sep eft zterua, cum F snoucat fe, Et hoc cflet verii, fi afa. moucret fe eflentiaftr,& moueret fe motu,pprio abflrachis vt ftellea!*, & intellet( in ea céntidé,vt declarati eft de primo motore, de czveis motoribus abítractis , (ed ifte motus df zquiuoce cum motu, qui eftà motoribus, qui funt corpora, Aut virtutes 1n corporibus.& omne. hoc manifeftum eit cxcicitantibus dein ifhs (cientijs.
Quodaütnó eft ifm (ipm mous fic, vt vtrügs ab vtroqs
BBB iij | mo-
G moueatur,exhis manifeftü cft. neq.n, erit primum mouens vl "t Jà,fi vtrüqevtrüq mouebit.qd
Q8 pr £ n.prius magiscaufa eft mouen & moné- di, fequés, &C mouebit magis. equ& Dupliciter. n. mouere cft, aliud
-**^ quidemid ipfum, quod ab alio
moueturaliud auté fcipfo.,pxi^ sniusaüt eft quod lóglus citab €o, quod mouetura principio, quam quodin medio eft. Am, pliusnon neceffe eft mouts mo ueri,nifi a feipfo. fm accíis ergo contra mouetalterü ,at fumpfi contingere non mouere.eriter^ goaliud quidem, quod mouet, aliud aüt mouésimobile, Am, pli? nó neceffe eft moués cótra moucri,fed aut ímobilealiquid snouere necefle eftautipfum a feipfo moueri:fi neceffe quide € femper motü effe, Amplius$m qué mouet motü ét vtiqs moue bitur.quare calefaciens calefit,
ece[fe &igitur vt illnd,
monet, yj qud Mini dam motum . €7* apparet ex boc,
Y quod nos dicemus quod illud quod mouet feno mouet ita quod vtraque pars eius mouetur ab"yrraque pate. INC I BOWETA pars erit mofor primus ,ció Vtraa, pars meueat Je-quomia vt fit cai motionis illud, quod efl prius £ dignius qua vt fit ed motions cofequentis: ev" fuurn. mouere ad illud efl magis. Mone re autem fit dnobus modis . quori "vous eff Yt: metum mencatur ab
«lisez alsus efft moneat pev fe. e € ind quod efi remotius pi efl prepinquias principe. Et etiá nen fcquitur mece[[ario yt motum. fic moneat, fi motum ex fe mon fue rit. per cidem ditur monet 9frund, eorum reliquum.ergo poftibile efl vt "Htrunque eorum nó mo seat alterum.alterum igitur ceri erit motum tantum , C7* alterum. noter nan metum,Et etiam no efl erisens "Yt moter rewertatur. Cr meueatur : fed eff nece[Tarium L "yt fít aliquid qued moueat, c7 nio mencatur ant aliquid, quad moue. fur ex fe:fs efl nece[farium vt. per fit motus. eo" fi non, tunc moue
retur motu,quo meuerct C7" fic cá lefaciens calefieret. Ideft, scum mor ex feimpof-
fibileeft vt moueat fe, ita,qp motot. in co fit motum idemnecefíe eft ve. fit compofitum ex motore, qui nó mouetur,& ex moto. Quoniam, fi motor in eo füerit motum,tunc ipfüm erit primum motum ex fe: & M reuertetur qu'flio,vrrum motum f co fit moror, aut quiddá eft motor, qui non mouetur, & quiddam motum.Eteft manifeftum q motor,a quo mouetur motíi períc, noneft corpus qf effetcorpus,non moueret,nifi moueretur.Si ArifLi; effec contétus in hac declaratióe de. difpofitióe. monec s in hoc, quod intédic. juia aliqs i difendere Platoncih dictdo, quid prohibet q vtraque pars moti ex fc moucat. siqui, ita, q motus. eiu
Liber Octauus 381
AÀ eius fit quafi reci; infe, d.& perirek eei nos dicemus &c. & intenditeflentialiter, & n6 accidaliter.D.d.tfic.n.&c.i.fed,cü hoc fuerit pofitt, fequit vt neutra carü fit pnm motíá ex fe. D.d.ci vtraqy miucatfe Gic equite neuta ear fit mori octets rü eft dignior, vt fit cá eiu: moucrdEipíum inideno nerealiud. nonem dimi 3d
|ués mouere feippoo . & 15 eft ecórrario. & ít, qi variufay earl mouere feipfum eft (c mouere aliud. Prior i
B tur duarü motioni é mouere & confe equés, & pofzrius £ mouere fe: eflecGtratio e moucfex
.d. Moucre.n.füit iobus modis, &c.& demonftrat. ifhus pofitionis, .vt duo mota, aut plura virüq, corá moueat cic riqud eflentialiter ex hoc, qd declarari €p motíi, cd inueni£in cis, f mouérimi d nrduo Mor duo modis. quorü vnusé mot(i, qd oec abalo, &alterá motá, monct pi & ilu ad qi e niunt mota cx alijs. & illud, mouusa poftremo moto:& ied c Sepe uepisp, del
Pinquiasd Efe hoe seercimpd |uiusei , Et fm hocerit im; Testo dior mori monciure Jiqui eentialer. tác.n.vuráo;. eri subtd, & motor ifimul codé mó , & n6 eritillic prim*motor,ncc prim cal motá ex fe, ncc poftremü motum, Een Ettorfi hoc eft econtra- "imo is de itum fuit de difpónef quia hoc non prohibet, met P accidens vt move mo- Wet p feaccidatei,vt moneat aliud, provi fequitur neccflano, &c.i.
&c f moris, que. fünchmb,Cquo D mm eund) mouet teliquü. tialiter,n6 fuerit moti ex fc, n6 fequitur vt moti eor(i mouea; aliud, hoc.n.nó eft necefle,nifi i; qdeft fier mori ex fe, & poftremd moti. gd nó mouer, vt declararum. fuit prius. Etcfi omne hoceft, ficut. narrauimus,tíic n5 é pole vt viríqy eor moueat vtrunq;, nifi p acis, &q virunq; cori fit motü ex fe, & pesci pid d pofüitaduerfarius.D.d. eft &ca.&e €i vtrunq;. tori ab n6 mouet reliquá, nifi p accns poe É vt neutrum moueat reliqud ita, qpex ambobus n6 E
fiat motü cx fe nili p accris:&aduer farius ponit. ex fe mouet fe eflentialier, Aii iot clufioné, mue demiun
&d. asd posi pee pied S, cfi inotü ex fe n6 ft cóponiex dua € buspartibus,quará vtraq; moueat. reliquá, fequi aeceffario vreompo natur ex duabus; bei pip ins arii mota tfi. D.d.& é non eft neceflarit, &c.i.& €t nó eft neceffarium vt motor nó moucat, nifi reuertatur , & moueat à fe,& tüc moucat, fiue. moueat per modit; auti autine me- P dio.contingit.n.vt calefaci£s calefa. ciat fe.&,cti hoc eftimpole,necefle. efti motuseft (emp, tfr hiepri mus motor,qui nó mouet, & motíí ex fe. Sfi nb, ianingeetfieurd calcfaciens calefaceret fe, & tá faceret aliquid . qd eft impoffibile,
At vero negiipfi? primo fe, ipfum mouétis aut vnaps, aut plures mouebunt ipfa fei vnaqugqe.toti.n.fi mouet ipsü Afcipfo,autabaliquo soris que
G tuntipffus, mouebitur , aut to^ tüd toto. Si igitur, quia mouet siliqua parsipíaà feipía, hec vti que eritillud primü ipfum feip fum mouens.íeparata.n. hec q^ d mouebit ipía feipfam, totü autem non amplius.Si vero to tü d toto mouetur, fm accidens ha mouebütipfzfeipfas. Qua, re, fi non necelfario , accipiatur non moueri feipfis,Ipfius igi^ turtotiusaliud mouebit,cíi im mobile fit, alid ait moucbitur, folum.n. fic polt eft aliquid per feipfum motiuü effe. Amplius, fi tota ipía feipfam mouet, hoc quidémouebit ipfius, illud au^ tem mouebit , Quz igitur 4 B, & à (eipfamoucbitur ,& ab 4,
Part 90
zt impoffibile eff et ,'vt nulla pars enu , quad prio meuet fe, nec Blures Yna, moueat (eip[am. quo-
A mouens.
niam ipfum totum, fmeuetur ex K. f£ , aut mouetur ab. aliqua parte füarum partium , aut ipfum toti mouetur à [eipfo tete. 5s ergo mos setur ita , quod aliqua pars eims meter ex fe , tuncilla pars eft primum, quod mouet feipfum. que maifla pars fin Mer meuet Jeipfam, illnd autem (ecundum to tim mo. Et, fi illnd tetum mouetur « feipfo tete, tunc ifla [- partes, ct meyent (e per accidens . Et, fi boc non eff nece[[arium , nea ponatur L.
eas mon moueri ex fe , tunc igitur quiddam tetius mouet C7" no meetur, €7 qui mouetur . Et etjam, fi aliquid fccundum totuns
monet [e , C" quiddam eft motor, € quiddam mutum , 4 B ergo meuctur ex fé Cg exeAt.
B motum.
Tou linca ex cipfa mouetur, ct ab À primo .
Tft eft declaratio;in qua foftentatus eft Arift. in hoc,q motum ex 1 fe cóponitex motore, q nó mouet & ex moto:nó ex moto,& motof.q. Tnatus eft moucre fe, vt Plato dice-
o bar.Expolitores aut& f; Themift. &
Sodagk Alera. inducunt demfoné füp hoc Alex.
alio mó, ci(timádo ipfam efle bre. Uiorem, & certioré demfone Anft. dicunt.n. motum ex fe non pàt euadere quinq; partibus cótradic&ibus, Aut diuiditurin duas par. tesymotoré nó motum, X ré motá , Aut vt totü moueat fe, Aut vt vtray pars moueat vtranq;, Aut vt pars Imoucat totum , Aut vt torum mo--
ucat pé. Et ducunt ad incóueniésT oibus eis eadé via, & & quia moror eftiplum motum.Dicunt.n.q.fi ro M. tum mouet totum,erit mouens idé cum moto.quodeft impoffibile.Et, fi pars mouent totum, tunc cadem. ts eritin co moror,& morum. Et imuliter, fi vrraque pars mouerit yuan partem, tunc vtraq; carum. mouebit fe.nó.n.eft dtia inter hoc, aliquid moueat fe cá medio, auc. inc medio Et ffr dicüt, fi roti mo ucur parié, fequitur vt totum mo-
ucat fe.Et torum hoc efterior,& de Prim? etfoc corà.
ecptio. Primo. n.decipiuntur; tesin hoc, qp exiftimant, q diuifio, qua
Liber Octauus
1 4 qua vüfin hac declaratióe, eft diui i ini cótradicentibus: & qj demfo ' «5plebi, qfi quatuor cótradicentia | dehsuenz & remanebit quintíf, qd : eftqy motü ex fe cóponif ex moto 1e nó moto, qd n6 eft &ex moto, qd eft corpus. Etnó eff, ficut exiítimauerüt.qin,cü pofüerimus, , spimpole é vt motíi fit ipfe motor, ] füc necefle erit vt morá ex fe diuidaf'in duas partes Cin motor£ , qui | nó mouet réque moucfrfs mó. fed quia Arift. viditqp funt hicalij | modi ab hisduob* modis & fit alit quisexiftimareg moti ex fe forte i 'B eft fm aliqué corii incorpit deflrue. | secos ad cbfrmádd (id demion£ ' &ióinduxitin ; eorü elon£, qui induxitin pria demfo- ] ne.& fi demio eius eflet fundata fa. mod6 cótradictióis,nó induceret ! X6don&nif femel Et, quia exifti- ] matio magisapparens dio vtraq, ] gars moa ex fe mouet Teig fm Teciprocationé , incepit " hocjdicendo,hoc auterit eflentialis£rautaccidétaliter. Et, fi fuerite(itialiter,continget vt nó fit in eis mori ex fe, & € vtaliquid moueat fe fm q» mouet, &,cum. it C duas diuifiócs deftructd eritvtilld, 4d mouct'ex feffit tale.Expofitores
'effentialiter; exiftimauerüt qp poli- ! *&o c£ deflxucta. & hoceft fm pec- Pl £atíi. Et hoc ét,gd dicunt,g fi toc * moucf à partecontinget vt oucctbuesrcflene ies md
| (t rtilla pan moneater fe ne eft vt deftrnat ifta pofiió,
jio mouct,S cótingit tg il'ud, qd fuit pofitá motíi pribran fit primü mor(.& é totum
aut£cfí deftruxeruntdiuifioné, (€.
382 moueri à parte eft p accidés. Rifio D igitur remancbiti mó,qui eft p accidés ipfum effc. impofeeft.n.in rei veritate de mó, fm qué pars mouet. part&cü nullo mó imaginafq pars moucttotum,nifi p accidens:& rzmotius eft imaginari torum mo uet parté effengaliter.N6 eft igitur
lum iftis duobus modis, donec iuidanf'fm effe eflentialiter,& accidentakier,ficutfecitArift.Sed hoc n6 fecitin hisduobus modis, habuitcurá de eis , cum nullus exiftimet 1n primo motoer fe qp pars illius mouet toti, aut o totum mo et parié: cum pars mouens debet E* dung: à parte mota fm efle, aut fm definition£., Et, cum ita ferit; tunc motá ez fe diuidetur in duas ptesin motum ex fe,& mot à mo toex fe:& tuncnó imaginabitur ps mouet totum, aut q totum monet parténifi p accüis. Et , quia ifi duo modi fne paccis,funt manifeft,non babuit curá de eis Arif. fed habuit curá deffruere cos, in q» busnó bene apparetcos cfle p acci dens ficur fccitf partibus , mouét fe adinuic£, & in ponendo Tibe pars mouet fejin quo dixit jfi mo F tum cx (e fuerit jceringer vri partes moueantfed pa. . Arif. 'n6 vütde iflis modis,nifi eisin. Qbus latetcos cfle p accidés:& funt. En modi, de quibus pót aliquis exi- Ln ra coté mormp fe.Deeisaut juibus apparet ac cidénalitas, non Mabuic curá Arift. &iuntq totum mouct part£, aut.
pars mouet totum.Si. Balbus Dublam, M $ Anf.debet deftruere ifto: modos/f.totum mouere parté,& ptern mouere torum, fm qp psi accidens dicemus ad hocgp Ariftó. solutio, dimufit.
G funtipflus, mouebitur , aut to^
niam ipfum tetum, fimenetur ex K.
tü toto. Siigitur, quia moue£. c , aue mywersr ab liqua parte.
liqua pars ipfaà feipfa, hec vti que erit illud primá ipfum feip. fum mouens,feparata.n. hfc q^ d moucbit ipía feipfam, toc autem non amplius.Si vero to^ tü dtoto mouetur,fm accidens hz mouebütipfzfeipfas. Qua, 1e, fi non necelfario , accipiatur non moucrià feipfis.Ipfius igi turtotiusaliud mouebit,cíi im mobile fit, alil ait mouebitur. folum.n. fic pott eft aliquid per feipfum motiuü effe. Amplius, fi tota ipfa feipfam mouet, hoc quidemouebit ipfius, illud au^ fem mouebit . Quz igitur 4 8, & áleipfamouebitur ,&ab 4.
Et impo[ibile eft ct ,'vt nulla porsem. qued, prie meuet fe, nec plures na, moueat feipf-am. quo-
A mouens.
füarum partim , aut ipfum tofii
meuetur à [eipfo tete. 5s ergo spa setur ità , quod aliqua pars eins meuetur ex fe , tuncilla pars efl primum, quod mouet feipfum. que
maiila pars. Wer meuet.
feipfam, illud autem fecundum to
tim no. Et, f illud tetum meuetur « feipfo teto,tunc sfla,[- partes, et meyent [e per accidens . Et, fi boc non eff nece[farium , nes, ponatur L. tae non moueri ex fe , tunc igitur quiddam tetius meuet C7" no mesetur, 77 quiddam mouetur . Et etiam, ff dquid (cundum totum. monet [c Q7 quiddam eff motor, € quiddam motum , A4 B ergo meuctur ex [2 , Cg exeAt.
B motum.
Toralincaex feipfa mouctur, ct ab A primo.
Tfta eft declaratiojin qua füftentatus eft Arift. in hoc, motum ex 1 fe cóponitex motorc, q nó mouet
&tex moro:nó ex moto,& motof.q Tnatuselt mouere fe, vt Plato dice-
Digreifio bar. Erpotitores aut, f. Themift. &
Wdaauk Alera. inducunt demfoné füp hoc Alex.
alio mó, cxiftimádo ipfam efle bre. uiorem, & ccrtioré demfone Anft. dicunt.n. q motum ex fe non pót euadere à quinq; partibus cótradic&ibus, f. Aut diuidirarin duas par tesmotoré nó motum, & ré motá , Aut vt totü moueat fc, Aut vt vtraq, pars moucatviranq; Aut vt pars 3moucat totum , Aut vt totum mo-
ueat pté. Et ducunt ad incóueniés T oibus eis eadé via, && quia moror. eftiplum motum.Dicunt.n.q»fi ro M. tum mouet totum,erit mouens idé cum moro.quodeft impoffibile. Et, fi pars moucrit totum, tunc cadem. is eritin co motor, & motum. Et. mulier, fi vtraque pars mouerit. Vtrang; partem, tunc vtraq; caram. mouebit e.nó. n.eft dria inter hoc, g sbquid moueat fci medio, aut finc mcdio Et filt dicüt, fi toti mo parté, fequitur vt torum moat fe.Et totum hoc eftenor,& de Pg ccptio. Primo. n.decipruntur, tesia hoc, eximi q dra, qua
Liber | 4 qua vüfin hac declaratióe, eft diui iri cótradicentibus : & q demfo lebit, qfi quatuor cótradicentia $ & remanebit quintfí, qd eft, motüex fe cóponit cx moto e nó moto, gd nó eft corpus, & ex. moto, qd eft corpus. Et nó eft, ficut exiftimauer(t.qin,cü pofuerimus, £pimpolcé vt motái fit ipfe motor, füc necefle erit vt motá ex fe diuidafin duas partes in motor£ , qui nó mouc& ré que moucftin mó. ' Yed quia Arift. idit funt hic alij ' li ab his duob* modis, & ft ali- | quisexiftim. motü ex fe forte. 7B eft fm aliqué corii incarpit deflrue. xecos ad cófitmádá fuá demiont | &ibinduxitin |; corti cóelon£, quiinduxitin pra demfe- | ne.& fi demio cius eflet fundata fa mod6 cStradiétióis,nó induceret X6clóné&nifi femel Et, d exifti- ' matio magisapparens efl, vtraq, ! gars moti ex íc mouet reliquá fm. Teciprocationé , incapitdeflrere, hocjdicendo,hoc auterit effentiali- £t autaccidéraliter. Et, fi fuerit efentialiter,conüinget vt nó fitin eis morü ex fe, & & vtaliquid moueat fefm q» mouet. &,cum deflrurerit. j C duasdiuifióes deftru&tá eritviilld, d mouet'ex fejfit tale. auté cfi deftruxerunt diuifioné, (€ 'efientialiter; exiftimauerüt qp pofix0 e£ deflructa, & hoceft fm pecdm £atíi. Et hoc £d dicunt,g, fi toc
* mouet à parte,continget vt. poeibi mns S T ik zu vtilla pars moueaf'ex fe, ne iá eft vcdeftruaf ifta see] dicendo, q6 reuertitur in hoc, od wt mouctex fe,q(io mouet, S cótingit. a* € ud, ed fuit pofitü mot pri- ' 1n,n5 (it primü morá.& & totum
«5j dei
Odtauus 382 moueri à parte eft p accidés. Rfifio D igitur remancbitt mó,qui eft p accidésipfum effe.impole eft.n.in rei veritate de mó, fm qué pars mouet part&cá nullo mó imaginat'qppars moucttorumnifi p acddens d. rmotius eft imaginari qp totum mo uetparté effenzialiter.Nó eff igitur. lum iftis duobus modis, diuidanffm effc eflentialiter,& accidentaliset ficutfecitArift.Sed hoc n6 fecitin hisduobus modis, habuitcurá de eis , cum nullusexiflimet in primo motocx fe qp pars illius mouet totá, aut q totum mo ct parté: cum pars mouens debet E* diflinguià parte mota fm efle, aut fm dehinition£. Et, cum ita fecerit; tunc motü ex fe diuiderur in duas ptesin motum ex fe,& mot(í à mo toex fe:& runcnó imaginabitur y psmouet totum, aut p torum mo» net parténifi p accíis, Et , quia ifti duo modi,q fun: p accíis,fünt manifefti;non babuit curá decis Arif fed habuit curá deftruerecos, in q» busnó bene apparetcos cfle p acci dens ficur feciti partibus , mouét. fe adinuice, & in poncudo d (ber pars mouct fein quo dixit o»fi mo FP tum ex (c fuerit rale,cótinget vrill, partes moucant,(ed pacc Arif. igif nó vat de iflis modisnifi cisin. 3 us latet cos efle p accidés:& funt illi modi, de quibus pót aliquis exiftimare aliquis eor é motum p fe.De es auté,de quibus apparet ac cidéalitas, non habuit curá Arift. &iuntq totum moucc aut pars mouet totum.Si 1gif aliquis Dublam, dixerit 3. Anf.debet deftruere i modos .totum mouere parté,& ptem mouere torum, fm op funt accidens dicemus ad hocgp Ariftó. solutio. dimrifit
G dimifit eos pp hoe, accidentalitas. eft manife(ta in eis: & nó voluit de füvere;nifi cos in quibus accidétalitas non eft m; pfe.ci hoc, ficut diximus, nullusexiftimat vt. morum ex fe fit tale, f.de eis, in qui bus accidentalitasé manifcíta p fc.
Qinaütmouctaliud quide, qd moueturabalio ,aliudaute immobile :A mouetur hocquide mouensjllud aütni^ hil mouens, ipfum feipfum mo ens neceffe eft ex fmobili ee mouente tfi, & adhuc ex eo, qt
HH mouctur,non mouetaüt ex ne^ cesfitate, fed qualitercungs eue^ mit. Sit.n.4 mouens uide, & f^ smobile:s veroid, qd & mou ab AG mourtid, inquo c: hoc aütmotüquideabipfo , mo^ uésaüt nihilfl.n.& p plura ve^ niataliqü in cflt per vnü folü totum. ABC ipfum feipsü mouet : fed , fi aufero ipfum c, ipfumquide A 5 mouebitipsü feipfum: ipfum.n. 4 c(t moues, x verojid qd moueft ipfum au^ temcnon mouebit ipfum fei
3 fum, neqy penitus moucbit, vero neq; 8 c mouebit ipfa feip fam fineipfoA.ni 5 mouetex eo,quiamoueturabalio,nóga *| áfcipfo partealiqua. ipfum igit A Bfolum feipfum mouet "Ne ceffe eft igit ipfum feipfum mo. uens habere mouens, immobi, letfi& id, qd mouetur,nihilau té mouetex necesfitate, ,tangen tiaaüt aut vtrag feinuice, alterumalterum.Si nuum eftid,qd mouet ; iu,
mouetur eontinuff effe neceffa, K. rium eft:) manifeftum eft qj to tüipfum feipfum mouet,nó eà, Qipfiusaliquid hmói fit, vtip. fum feipfum moucar,fed totum mouctipfum feipsü, Gc mous, & motíi,có,q ipfius uideff ipfum mouens,& id, qd mouc^ tur. non.n.totü mouct, neqy to^ tum mouetur, fed mouet qdé ipfuma,mouetur autem ipfum 2 folum.ipfum aut£cab pfo» guine dimi viia aliquid meuet aut sta, L qid hod meucatur ab alio »4ut ita, 4uàd ni meweatur:Cy* mo setur, aut ita, quod moueat , aut. ta, quod nen meueat emm, necaffe eft vt lud, quod mouet fe , fit ex nen moto, fed eff motor et ex meto, fed non nei 1o efl meter, fed rr fecundam vrklber sis Mgitur AC mDotor , fed mn notum: € Bmetun ab 4 , Co" mouent C:eq" C moneatur ex Beo mibil p Imettat omnim quonia, ci ad boc
E peruensernu cum medys
Vo pam m ffl Wyptks atur tetum mouet. fe.[ed, ystis dM C, remane-
bit A4 B monens fe : tn. efl mo fer? B metum : et C men monet fé , imma sen erit emnmomoter, Neque BC meutbit fe fine t: m n.meuet , quia mouetur ab alio ,
mnà UM Ban.
filum ent fe necefe figitur
Liber Octauus 385
Avril, quodonenet fe babeat m fé materem, fed eff nn motum, et Smetuns. fed efl vem motor alicume
tecejfario , dum "vrruna, conuemit: quod.
eum reliquo, aut tangit ipfam. 3gitur mator fuerit contisum: mo fum Yero nece[fario ef continui :
manfefium cfl quod teta res erit.
mous fe n quia quiddz ipfa eff D tde, [on fed wn Ml wet fe, ed efl metis, c7" mater it,
i d eyM6 E motor et quis
dai efl meti om m.rpfurm [ecitduens doti mouetur, nea, ipfum. » fecunda totum meuct , fed mouet [(cciidum v0 meuetur fecundi B tanti.
Motortantum. Motum,& mouens. Motumrantum. A B c
Anima, ». 4 acm declaranit q moti ex fe d-
eft motorqui nó moactur, &éforma, & (dá pars mouef,vult dedarare qoc modiex fe primü A&eflenxisliter cóponirur ex parte , 4 inouet cfi, &ex parie, moucfi&c. "qp pass mota non eft de neceflitare. Jioc: fitmosor altius partis in qut a inei, funz n prima, & in tendebat dedarare p. necefíc eft ecin motsez fe, in mt *rno roto fit moti ex fe pri-
€ fum. qfi, f pars fnota c&t (em, snotor, cóti vumorier di Viderc£in pluresparoesduabus, Ipfeigit] partes efle finitas, io mid pini er iin talibuscbponifex motore& moto tf. Et,cii voluit declarare hoc,fcoe pi diuidere modos motoris,& d. Et. quia aliqnid mouct,&c.i. & qa mó
10r cít dnobus modisaut motor, mos mouefolno,jà mouet i eft] ludd qd'idacit nos fermo:aut mo
moucf,& tüc mouet, nó É ne-
zd. moucGqi mouet:illudau- có;
Caloraaturalis. Corpus mufculi .
ecc fp vt fit motor, fed forte erit motor & mnotá,, & fore crit moti non moror alicuius rei : neceffe cft vt motü ex fe componafex motore n5 moto,& cx moro,(ed qd non de neceffitate c(t motor.;& hoceft, qd eft motü ex fe primü, (qd nó mouefà fua parte. Illud a(ít,qd mouctur cx fe pp aliquá parté ipfi" , ficut €difpó in afali £m toríí,& primum. motü in eo e(t motor neceffanio.ficut calor naturalis, qui é motor & Csler aImodii inanimali neccflario.qíisc LU» emo facit eparasd mibi oet vli ala, tur,corrüpef . Hocigif eftillud,gd intendebat declarare in hoc fermo ne, f.p modi ex fe cóponifex dua- &7.pbr. bus partibus tf quará vna eft mo- «4 torti, & alia moti , € q moti ex. fe continui naturaliter, ft primitus. nb fucrit tale, neceffario £i co motor talis. Et,cá d. hoc, dedit exeplf de litteris & d. Sitigi£ A, &c.ifirigi tur motfi ex £, compofitii ex moto requi n5 mouet, A, & cx motore, qui mouetex a, plus vno, v. vt fit.
it ex A,& 5, & c: A alit moics cnó mouet: X» mouet,
G & moucfab A, & c moucf ex s, & nihil mouet. D.d. qfü,cá ad hoc püeniemus,&c.i.& indifferenter fiue. iftud morá cx f poli ponam «poniex motis,& motoribus mul tisita, qp primus motor mouct poftremü motü cii plurib* medijsauc €á vno medio, in hoc, qd inrédim* declarare pin of moto ex fe tali € mmotü ex fe pim «ponitur ex duabus parcib*ui, & q»illud é motá cx (e,nó aliqua aba pars pti ,d funrià illo.D.d ponat igit effe per vnG mediü dn.i. X , c nulla dina é in hoc, y ponat mouere cá plurib?
H medi; finitisautcíí vno medio, po naf mouete cü vno medio, f.j eSponier tribus.medid.n.vná exifüitin tali numero. D.d. A 5 c ipt tot. mouere, cü pofüerim* mouésíc mouet. pollremá ij fius Ca, manifetli efto dud ex [: mot( cóponi£ex A, & B& c.v.g.qp mufculuseft motá ex (e, cóponit ex tribus f.ex corpore mufculi , &é poftremü motü , & cx calore naturalig eft motor,& moti, qui tranfitin neruis, &afa mouéte,f cft for.
mouct zii. &.c n5 ef illad mo- Kt uét fejriec eft modá;ad eftT illo, qd mouet fe,cfi fit declaratá qrillil, qd mouet fe, cóponifcx duobus,f. A, & 2.& cforte non eritoIno motor, S& remanebit reliduá moti ex fle Tud,gd cóponifex A,& s.D.: s eint jr. mus édi 3 & c eftillu: moet linc e Ericchatelcla dere diuifionégí nó poflumus diecresp illud, qd poniex Ay& 2,& c, lt illud, qd mouet (c.q6, fi aufer Coremandbita 2 mouós(e neq, é poflumusdicere hoc in falo 4; A.n. n6 moueffine s: neq; 1 folo , fine I A: qià neceflz eíl vt habeat moto ré: remanet de neceffitate vtillud , de quo dicimus moucse feit cópo fit cx A,& n.Et,cfi narrauit qp» nó € mouésfe , dedit cám in hoc, & d, 5.n,mouet,qa mouet, &c.i. $c a nó eft motá ex fe, quia pofitá fuit mo ueri ex alio, Cex A,nÓ ab aliqua pas Tipfo.qià, fi mouerefab aliqua pte inipfo, runcilla pars eflet mouens fe.D.d.qín. A » folá eftillüd,qd mouet(z.1.qih illd, qd cóponitex A s, Yt moucaruz
Nis (ofa main illo calore naturali. D.d.fed , 3Vedotnt ( abflulerimusc,&c.i.fed, fi abítu- Ji. 14e, , letimus c,ex hoc moro ex food có- Mec.c j.. PObif ex A 8c, tüc remanebitilld,
€illud, qd eft ncccfle ex (e. &intédebat qp 3 nó fuit: tfíin póne diuidiin pud torn moti, & in parte, € motfi ,
qd componitez 4 s,mori ex fc. Ez, dá áai lud remanés.cópofir ex zeit illud, gd in rei veritas mouet. fe, dedit cám in hoc,& d. 4.n.£ motor,&c.i.& fequi neceflario vt illd, qd moue: feffit cópofirü ex 4 x: qa. Aft motor.cá fit neceffari vt mo és (c habeat moti, & s» eft primü. moti ab 4. c aut£ nó eft moti, gd €neceflanü inueniédo morü prs fquia c n6 eft pars,quz moucf ab. €o. &hocintendebar,cá d.& c non.
fed pofuimus A mororé,& » moti. Et,cü pofuitofa ifta, dedit c&cfon&, & d. Neccflzeft igi &c.declaravü & igiex hoc, g»illud, qd eft motü ex. (ein rei veritate cóponit cx motorequi n6 mouet, & cx primo mood igit cóclufit illud,gd intendebat declarare & ép motá ex fe cponitex duabus pbus,f.ex motore nó moto& ex moto,gd nó mouetde neceíficate, D.d.dü conuenit
vtrunq; reliquo , aut digitipfam.i. Ld
t A& $85 fed vt rhorfí moueat de neceffitate, dá mouct à fuo motore. ifta.n.cócomitátia eritex duobus . jn prío auté moro critdü fuent cóueuiétia interipfum,& motoré : m medio auté dum tangit teruü. medium at neceffe € vt tágat corpus. primusadt motor. nece c vie ueniat.D.d. $i igi motorfuerit cóti nuus, &c.i figi pnmus motoreft denatura conunuiquia eftin córimuoin rei veritate,gd eft moti, ma. mifeftá eft qp totü eft in toto continuo moto, nó 1 quodá cius. qf nó pofuimus ipfum pp füá continuita-
V r£ cum aliqua parte cius, fed cíí o- : 15.&s cam ita ft, motá ex fceft fm totum, fed non codem mó, fed mo tor pp A.& motü pp 5. Etd. Siigif motor fucrit cótinuusquia primus moror nó eft virtus in corpore, ita,
qp diceret cónnuum pp naturá córi nui cum ipfo (corporis. D.d.fed eft. morum, & motor &c.1.non contimuum,f. in eo eft moror, & moti inima, bd eft, ficut d. mouens.fecundum a,& mouet fm » tantum.
Dubitationeaüthét, fi aufe rataligsautab ifo Afi cotinuü € eftid, qd mouet quidé fed imo bileeft, aut abipfo »,qd moueturn reliquü vtiqsipfi? A o^ vebit, aut reliquü ipfius » mo^ uebit.fl.n. hoc, non vtiqs erit, primo mouet á feipfa, quz 4 B. remota.ri. ab A B adhuc moue^ bitfeipfam reliqua 4 ».Àn pott tiaquidem vtrunginihil prohi ut alterü,id. f.qd mouetur diuifibile cé, actu aüt indiuifibi le. fiaütdiuidat, n6 vlterius e€ eidc his potéti quarc nihi] p^
Octauus 384 hiberI je, d diuidi pit, potétia D príoii Manifefcü eft igitur. ex hiscpeftprimü mouens Ímo bile.fiue.n.confeftim id, qd mo uet,abaliquoát mouet, [^ ad immobile primü, fiue ad 1d, qd fnouetut quidé,ipfum aüt feip^ fum moues eft, & fiftes,, vt mó accidit vtigid, qd primi mouct, f oib?ec motis imobile. Et queritur in bec fi ex A4 f fuerit cotiniii,et ef! mor m» me fi, aut ex B, quid eft moii, iminuatur aliquid, vtri illud, quad ve manet ex A, fit motor , et illud , qued remanet ex B, fit moti, Que nia. fi bec fuerit , tiic At B nó erit primi moti ex (e . quama ex At et B auferetur aliquid, et reliqui muet [e . Dicam igitur ad boc quod no eft snepy r^ Yr viri, aut alteru, (-motum fit n potetia diwifibile im a£fu autem no. [ed , fi diidatur , tunc natura eise non erit ila eadem natura. C77 ideo no ef inopinabile vt n duufibilibu y Jit im patentia aliquid primum . Apparet igitur ex boc, quod primn mter no ef! seti. quaniam, Jémitwm ce[fabit cite , €7* meuetur ab aliquo , peruenietur ad prs mum motorem, qui non meuetur, €" fi perueniatur ad metum , [éd efl ind , qued mewet fe , c7 facit spfum. quiefere , fequirur ex ilo modo , C7 ex illo infamul Vt primum in eibws motis fit non. mer um
G Cumdedaraüitqy modi ex fec6 44 ponitur ex motore non moto, & ex mon mouet de nectit,
& o, fi mouensinueniaf com Mie paribus vao moo eccle et wt difloluaf 1 motü ex fe primü,(-1 illud cai £ prid vt primd motüin. ipfo non moueat de neceffitate:mo t.n. ex fe, quia eft duobus modis, mbjin quo primi motá à prío mo tore mouct de neceffitare,& mó, in quo primá motum nihil mouet de. Itate; fccrpir dubitare de hoc, fin motá primü ex fe c£. PotefLn. aliquis dicere , qp nó eftpoffibile vt HH primum motum per fe fit, neq; pri mus motor. qfi motíí eft cónnuü perfe, & motor Été cóumuus , quia €ftin continuo, & cótinu diuidit femp in duuifibilia. Er ideo d. Et dntur de hoc,&c.i. & fritur in hoc, Qd diximus, 9 moués fe primüm. efl.qd componi£ ex motore nó mo o,& cx moro indiurfbili,i.nó mo-
tore tali mó.PoteíL.n. aliquisdice- K hicefle
feq, fiex moi jui nó mouetur. (6 motor finde naeura cónnui, qa eft forma continui)diminuatur ali |uid;aut ex moto, ci de neceffitate. 3 fitde natura contiuui, aut cx moto zr (faccine continuins remait refiduum motum ex fe: & fic. n5 erit hoc moués (eipfüm primft, "neq; moror primus. Ét hocintédebatci d.Qin,fi hoc fuent,&c.D.de. dit folution£& d. Dicamusigit ad hoc, &c.i.dicamusigitur foluendo qp non eft remotá vt varung; ficdi- Uifibile in potcntia in iofinitum, Ytrunq; fucrit continu,aut alter(i, Émocm, fi n5 fucrit poit q motot cft de natura cius,cui accidit c6 tingitas,& cft marerialis,vt declara. tí cft, inaduaüteftimpolk. D.d.
Sed fi dinidatur, Sc. &eftimpole K. vt motum diuidatur in actu in infiniti & fr moror. q&à tc diuifio puenietad hoc, gyeor(i natura corrampef. v.| i fe facrit iguis ifle demratus, à quo auferem parré,& poflea ali, & po flea ali pucniem" ad taléquátita-
1&1 fi diuidatur,corrüpet i, cdi mima iisigni drea Xdlalea exquo diua fusiaiqua o e ti ezquofi italiqua ps, remahebieeidud non mier. HrBar Stcum ifta diuifio non procedat in id£. €.ph. iofimtáü,manifeftü eft hoc efle mo- 7" - Hid tum ex fe. nmuum; moror pri- mii. Ettale morum eflc pofuit pro pij. incipio, in principio Septimi , ad 55. id£ 1. landi ot nion Faber ios diea torem.D.d. & ideo nó cít inopina- Z;u bile,&c.i&ió non eftimpole vein ^ diuifibilibusin potentia fit aliquid primá: licet, fm qp eft in potentia , n6 fit in eis primü : (cd cítnecefle. 7 jmum.&, fi non, nó eflet motns. Etd.in morore ; qi pnmi Moroeda motores apud ipfum fant duobus P^*modis, f.motor matenalisi.qui có ftituitur per r£ motam, & hoceítf rebus generabilibus, & corruptibi- M bus. & motor n5 materialis, & hoc n5 di continuum, nifi per accidés .. continuitas.n,effentialiter eft ipoffibilisin of moto primo.qff cíf nó uenonn: |juifin hoc looo, to atex fed cft impolt effcin ro to primus motor, manifeftá eft »
f nondtcontinuü ofnoquia nó mo
uc£neq, cflentialiter,neq, accidentaliter.& hoc nó accidit, nifi in mo tonbusqui conflituuaf per ré mo« tá ab cis, ficut in ani afalid. principia aít prima, d funi in mo«
(0o ^»
Liber Octauus
A tisex fe eterna, motor in cis nó cft eiuifibilis neq; eflentialiter,neq; ac eidéaliter.D.d. Apparet ex hocigitur,&c.i.&, c(í manifeftá fit 9 motum ex f non pót duudi io infinitum,mani Qpin motisex fecít talis motor qui nó mouetur omnino.D. dedit modum , ex quo Sopa hocké.qoi morum et abit, &c.i.fi moueturex (e non ex lio. & hoc intédebat cum d. ceflabit. &oémotum mouetur ab aliquo, 2d mororem, qui non mouc£. qíà, fi componitu: ex pluribus vno mo
B to,neceffe eft puenire ad mororé, q n5 mouetur. quia tale n5 eft me dium inter motor, qui nó moueturin co,&inter motum,ió d.cefla bitcito.D.d.&fi perueniaf ad motum,&c.i.&,(i motum pofitum nó mouet fe,fcd iat ad mouens fe, vt pnus dcclararum fuit: & omne mouens feeftin co motor, qui non mouctur: fequifncceflario ex illo moto,& cx ifto, vt hic fit prim? motor,qui non mouctur., Et quafi diceret, &, quia o£ motum non fügitalierum iftord, f.qp auterit motum ex feaut ex alio: & motum ex.
C alio puenitad motum ex fe: & mo tum ez fc habet motor&qui nó mo ucf': fequitur ex vtroq; mó, vcom- *ie motum babeat motorem, g nó moucturj.q omnes motus turad talem mororem,aut ad vná,
2Modiex aut ad plures vno . 2 Et diit: eft il- Pp Iud, quod mou (e, &c aciripfum
boo er quia iam 1n defel coi i motiex fe,quod eft illud . Et" 1 bec quce cec. cin hoc pucibw. motum ex fe fecundum fuá opinioné, à morb? corporá fimpli ici ifta cxi moueri pfe.
385 Primum moni: effe perpetuum, ei um, D. ipfumá; nec per fe , nec per accidens mostri . Ca. $. Voni&aüt oportet mo^ tü femp effe, & nó inter. P. mii, neceffarium eft [e aliqui ri^ mum miu, fu vnum fi f, uc plura, & primum mouens e LI Et quia motu nece[fe eft ve fie
peruenierur in hoc motoexe femper, et nusquá deficiat fe
fur nece[fario vt fit híz aliquis prà mus meter fiue ynum, fine plura, E et qubd primm motor no fit mati. Cum declarauitin Sexto o eftY- 4$ Ic qj motus zternus fit, nifi circu. Tis d declarautr principio Sepimi q o£motum habet motorem, & poftea declarauit in illo tractatu. qp moa mouentia feadinuicéin lo €o reducunt ad motum ex fe, & declarauit i principio iftius tractatus. qp nung motus deficiet, neq; in fre nito,neq; 1 futuro, fzquitex hoc, i ur morum er a ad odis luctur oés motus ex fe in loco, fit. eternum.&fi non,cffet poflibile ve. motus deficeret in aliqua hora , cá F. ipfüm ficcá illi*.& q pp hoc neccfeft vt fit hic vnus mot zternus : & eft ille fm qué moucf iftud motum primü. D.d.poft hoc queftionescontingentes in hoc, et vidit neocfle eft iterare pfcrutationé motuin hoc tractatu, & cóplere fer moné de hoc propónibus, quibus vfuseft in Sexto, & Septimo.Et vlt vidit q meliuseft congregare illud toti, & declarare qd remanetad de clarand( de difpóne end f motu, & quiete, & declarare qs motus fit Pby.cücó. Auc. ( CC ille.
8 ifte motus,& vtrum motor illius (it. in materia , aut non in materia. Et 1ncorpit diuidere entia in os difpó nes, que poffibileeft vtexiftimetur efic fniipfasin motu, & quiete. Ec. poftea difloluit quzfhoné contin- Eormrhoe Qomne motum ha
motorem ex motibus rü fimplicium, & declarat g ifta nó mouétur cx fe. D. declarauit q ofa mouent, quz mouentur in feducunfad motii ex fe. Et poftea. éeclarauit,g motá iftud, & motor. €omponiturex vno moto, & cx pri Nos qua mo morore,qui nó mouctur . Et ci Miirdcc's compleuit hancdeclarationem per do fe&e,& eft iila, quá declarauitin Se. Wi tia. pmo non per(edte : qf ilic nó de eres clarauit qj primum motum del 2 componi ex motore,qui nó moue- Fond muse rimo mo: reuer(uscft f^ — eriam ad illnd, quod declarauitin principio iftius tractatus, («qp nulla. eft hora,in qua defit mot',ad có- *ludendü illam candéconclufioné, quam conclufit in principio iftius. tractatus, ex hoc, qd rx fin inco, q motus nunq deficit & ex il Joi deciaranm fükin Septimo,
] Qmouentia, que mouentur inlogoreducar ad motum ex (e. qíà illa conclufio perfectius it hic,cum fermo de lios fup
|uas fundata conclufío eft pfc&tior hoc tractatu, & cóclufio eft, qj eft hic motus vnus eternus.Et,ja ompaite 2m ficat narrauimus, re- (us eft ad primá Gnéquam verificauitin principio inus caca Yspó oer, tus, & d. Et, quia motus, &c.i.&, cff. declaratum fit omnia mouétia, quz mouentur, reducuntur ad primum motum ex fe,quod componi turcx primo moto,& ex motore, q
non mouetur, & i$ declarari hi4 x in nulla hora deficit motus,
eft vc primus motorad quem redu. cuntur alij motus,fit eternus , & fit. abfolutusab oI tranfmutatione , & vt motum ab eoé fit abfolurí ab. of tranfmutationc, nifià moruin loco:& fiue ille motor , qui cft talis fuerit vn*aut plures.Et fuit neceffe vtipfe non quicícatà mouere, nec illud,gd moucfab coà motu, quia eft cá motuá . Et de: e
qp motus nung deficit. &fi ille motorinaliqua hora nó moueret, tííc. deficeret morus. Et fuit neceffe etií vtnon fit tranfmutabile,neg; fien L. tialiter,neq; accidétaliter. qmfi ita. effescanc effet motor prior illo. Et,
bet cümanifeftum fit, etetná effe mo-
torem, & motum abco eternum .qíà,fi non effet «ternum, tunc moeretur ab eo per accidens,& fic e&t illic motor pror illo: ergo necefíe Fit fc bie moras erat. 'trü auté Me motor eít vnus, aut feemodemeidiaifdas ^ 6i * Ynomquodoe igit immo. *aLAc bilium quide, mouentium aüt, vd perpetuum eífe nihilad pfente fermon£. Quod aüt n: riü efteffealiquid , quod femp im^ mobile quidem ipfum ficomni extranea mutatione , & fimpli^ citer,& fm accidens, motiuum aüitalterius manifeftum eftcon fyderantibus fic. Sit aüt, fi quis velit, in quibufdam continges, vtfitaliq,& nonfitfinegene^ ratione, & córtuptione. fortas, fis.n.neceffarium eft,fi quid ins partibile aliqá quide eft, aliqií aürnó eft ine mutationealiqd quidcm
* v.
A quide effe, aliqfi at non effc oe tale. Et principiorü immobiliü quidé,motiuorü aüt queda ali^ qi quide cffe, aliqfi aütnó cffe, cótígat & hoc. fed nequadi ora quide posfibile & manifeftü.n, eft, qp caufa ddá ijs, d ipfa eipfa mouentjineft, vtaligü quidem fint, aliqiiaüt nó fint, qd.n.ip^ fum feipfum moués C, o€ nece fe eft magnitudine hre, (1 nihil mouetur impartibile.id aür.qd snouet,nulla necesfirate €ex di^ is, Vt igit alia quide generen^ P tur,lia verocorrumpantur,& hoc fit continue, nulla cá eftim smobiliü quidé, non femperau^ t€ exiftentiüi, neqp rurfus eorü , qu femper quidé hzc mouet, horü aütalia.ipfius.n.qd femp eft,& continui neg; vnüqdlque ipforum cá eft, nego omnia . nà lic fe habere perpetuum, & ex necesfitate eft . omnia autem in finita, non fimulomnia funt,
, V trim dit ynumquoda, mou fium, d non mouetur [it eternum, on eff intrans modo ad propofiti. Quaniá cit nece[fe € vt fit lnc ali uid ,quad in (e mn fit motum,C7*
Kit abfolutum ab omni tranfmnta tione fimpliciter, e7" per aceidts , quod monet aliquod aliud , declavabitur loc mode, Panatur igitur. Dec e£ poftbile n quibuda "ve fit. quandea ,et ni fit quadoa, fine generattne, 7" corruptione .dignim
efnilud, qud ió didi, quà
Ocauus 38e do fuerit quandsà, , €»* mon fuerit efe divi «ut ni efe fit nece[fariii, vt frt fe ne tran[mmutatioe , Ponatur igitur. quod pofiibile eft vt. Lond An tipia,zt d funt mn meta , fed funt mouentia, fint. mandos, ddog no fint fenadi pfibdrve ei (int talia. mamfeflu efl. n.quod bic eft alia cá orit, q mouent [es e£ eor quádoa,, et nà e£ esrii qua dod, ot.n.mones fe, nece[fe & € ba beat. prgratudor ciilud , qued E on diuiditur non mouetur. motor. antem mon fequitur aliquo mo vt babeat. maprindinem. Caf "ve ro in boc , quod quada generatur, €? quedam corrumpuntur et hoc effe perpetuum , non eft vri eorií, qua funt nó mota.fed no funt femperi effe motaytayguod ifla meweant Jemper, e7* per hoc mouet alia. qud enim efl tale , nec mn "ynum buins , nea, emnia erunt c& re perpetua continge.ifla.n.di[o v fítio, fecundum quam funt ifla, eft «terna, €7" nece[faria. ifla autem omnia funt infimta ; J^ nonem nia exiflunt infanul
Part 91
Cum declarauit q» neceffe eft vt 4&& fithoc motum cx fe zternum,com. pofitum ex motore,qui non moue tur,S& ex moto zterno,d. Vtrü auté vnüqdq;, &c.& intédit alas afaliü ,
Q funthic.iflc.n.anime mouent, & Don mouentur. & duro ineisefl CCC ij, exiftens.
€ exiftens . Plato. n.dicitq o£ mou£s fe cft cterná: & anima apud ipfum. €f cterná. Er quia ifta perfcrutatio
Sed ioo tat mb ermont hác. S intédit qj ifta pferutatio eft. alia abilla . Etin lib. à quo extraxi verbá Arifto. inucnit zalé litterá (ft afítvnumq mouent, nó smouen(, fueritaligd etern£, nó intrat hunc fermonc).i.querere aut Per cipopmiia Foe fint generabilcs,& corrupubiles,n& [ope vr miica-u fneli*: partes aíe vür cé
M obi P co epulis fed debi 1arr decisin motore, qui dr inrel-- Te&us Etin li. Themifti) innenim* locoiftiusqrf aüítoé eternum rrio- *ictita,p nó moue£$nó intrat hunc fermon£, & eft verrius fermo à fdi- &is.D.d. Qf ait necefle eft, &c.i qf aüc eft vt fit hic motor, qui nó moucfabolutusab oi trámutatióe fimphk (.eéntialiter,& accidénlier,qui mouetaliquidaliud
ó s rima motíi ab ipfo,vt. d à didis. it Étbocmó. Etintendebat p hoc,qd dixitaliquid alind,gdin fe n6 mo- Y ue,mororé, qui n6 mouef,qui éal sera duaríi partiüi moti ex (e Ecin- 1endit p hoc, qd dixit: abfolutii ab.
of uanfmutanóegd non acaditei
Aaligs mod* tráfinutatióis nec gene
XàI3O, nec corruptio, nec alteranio,
nec. étationec diminutio,nec
Príacx;f. mocus locali d.fimplt,& pcr. accidés forte intédu p. fimplt illud, qdeftcóeei, qd e(t eflenualiter, &
€ qd eft acci iter, tráfmutano- -n.fimpft diuidsfin eflentialiter,
ccidé & fm hác expóné di--
xit rememorationé dc altero duo-
asolimpl A truirdiqu fpe tatio fim] tacuit b Pica d quic pac den e tacuit modí , qui eft eflentiahter. Ex forie intédit p fimplt effentiali- Scaezpó ter. Tranfmutatio.n. (implteí effenrialis, cü it tranfmuratio vera : tranfinutatio afít non fimpfreft ac cidentalis fimplt.n.df de cranfmu- Tr&fina.tatióe in fab[lstia: n6 fimplr vero po in de tráfiuratióibus czterorü fdica (impr in mentoríi. Et intendit p hoc, qp d.qp rdiqs pdt moneraliquid dind, paret pri Fra Li máü motíi,gd €. primi mo Seri Eco volu hoc decia 457 2lio m5 fdicto,d. Ponaturigifqp L boc in itd dubi Si naf (dáiftorü mouétiá, mo cfinacr. uenéfueniantqfiq; , & qfiqy nó nó Ph-t-e. 6t fm modá g. KQhig; cinta" litezaut corrüpunt, c nó fint cor-
ra edfm queffs A nonefeori,
uifillud,gd generat, & corrüpit Eid pon narrauit p» [un polk eft ponit quibufdá mororib*, qui nó mouent, incarpit narrare qp» hoc impolkcft vz fit in oibus, f.vt. fint gencrabilia, & corruptibilia p.
idens, & d.fed n6 eft fed fi pofucrimus ofa mouentia ,á M. n6 mouent, effe talia, nó crit poffibile.D.incepit declarate qualiter Pocos e
n, &c.Lapparer.n. necefle eit vt fit hicali id mouche e ita, qnipfüm fircauía in hoc, p quzdá TnOuenna fe molient qhiq;, & qfiqy non. € bocent fm diuerfita:é fuz difpofitionis ad ca in propinquira- 1e, remotione tis, (in loco Erga ifa pofitio nó póteffe 1n co, quod mouct fe, nifi fit corpus.qd.n.non eft corpus,nó mouet, dedit cám, pp quam fuititla pofiio pofis f. ponc-
"T. -
W"R uS XT
AJ vu
Liber Octauus
A req prim mouenti fe cft mous. fecterni, & d.o£ n.mouens fe, &c. & q.d. & diximus 9 principiti moventi iftorá, que funt qfiq; , qiqs n5, debetefíc mouens fempf.cbpo fiti ex morore, qui non mouefcter no, & ex moto ab ipfo eterno. Qffs; fi pofüerimus cám iftius efle moto rem ctern( fine moto eterno , non
poflemus dicere qüo erit caufae*, qdq;
eft qfiq; & deficit qfiq;.Siigitur etsi ser Qfà tfc erit corpus, & fm fuá ppinjuitaté , & remnotion£à re erit cau« » main fas difpónes contrarias, Et heceft cá , ppquá quarfinit hocin hoc loco. t 18 d motorauté n6 eft necefle aliquo mó vt habeat maguitudin£.& intendit qj cft motor, & non motü . oÉ.n.corpusnon. mouctín loco;nifi moueatur, vt po. fit eftin Septimo . Et, cfi narrauit. qp necefle eft vcfit hocaliquid moens (c femp, ad fit cá in efle eor, que mouens fe qfiqy & qfiq; nójin «cpi notificare confecutionem in hoc, & d. Cá atitf hoceftq ddam, Sci equis dt manikfium pfe mota ex fe,d fünt hic, tur&. yiedisikeni in rii C ocnit(emp in eis: n5 poffumus ponere cám effein hoc cterná, vnum eor que mouturex fe, & n6 fant perpetue caue. D.d.ita, ifta moeant fe femper.i. ita, o ponamus € vnum eor&, quz mouent fc , aut. plura vno moueant fe femp: & pro piet hoc mouent alia fm cótinuita 1,5 perperüitasé, D. d.od.n.£ tale, &c.i.& necefle cft, ci generatio, & corruptio corá, d (unt apud nos, ppetuc fintponere motfl ex fe femp, QE nulli eor monenturer
x geaerabild rcoemopdiias
poffunteffe E necofa poflunt effe cá rei zD continuc. D.dedit cám, pp quá fuit. neceffe vt ifta generabilia,& corruptibilia nó fint quzdá caufz quofundam, (icut pdt aliquisdiccie £ghógnesmr em ab hoic,
quá ab equo, & d.ifta.n.difpofi tio, &c.i, & impolteft vrifta difpó perpetua fit f eis pp vná cort, vná- E E rolt vt hec ir cnr Kip
ét vti it in cis ex feipfis, esi inci quondam effentialiter. caufc.n.que funteflen tialiter de neceffitate funt finite , & infimul.& ifla nó funt talia. Et hoc. intédebat,ct d.ifta aora füntin- E. finita & non funtinfimul.Qín aüt Digretio ifta funt ppetue. tionis, & cor. ruptionis, ma eft pp hoc, qd declarat eft hicy& qp eft hic motus imuseemus, qui continet totá ,
Bocapparrcét per fe afi ficis
vt à non femi-
Pte rdc amens e homo diceretur hó zquiuoce cá ifto hoinine . qi qfi materia fuericdi- Qni. ucría , dinerfabit & forma.& fi n5, vere, di-
forme proprie:& tunc qdliber & forma. maseriLd quolibez &inqdlibar,& em Aic ri materiellen ocole fu. 6475.5. perfluc. Qi, fi eflet poffibile vtbó ecc. generarefà ierra ficut vermis, cunc 3ut Miet neccflicium urina maior iutin minori . Et, fi ét. Dai ; mc bó hon turab hofcofno. Et, fi efletin majori parte, tunc hó generaretab ho mine in minori: '& fic hoc ecc cafaaliter. Sed fi hoc effetin mino- Primarb. ri parte,f.cafü,runc eadé fpecies inueniretur natura , & cafü. &, quod $dlaró. fiteafü, femp eft oppofití ci, dd fit Daüra. Et Ct fi ita cfle, tüc cópara- CCC, ij | do,
G tio & refpeftas caufarum ad caufatanon ellet& ficauferretur natura Teniart, Deceflarij. Et & dedlaratü eft gilld, s.c ph.cb, qd fitcafü , fità caufis inuentis pp 4 aliquam cám naturalé, & in maiori parte, qf i iunt ab inueniédo caufatam ab eis. qd non eft in- Fulafe5 natum fieri abeis.Et,cum ita fine i£ 7 Me, Cle cit fi homo generatur cafu, vr ein irà caufis , qua fuerunt pp. aliquam fpeciem, & impediebátur À gencratione illius fpecici . & ideo cauíz ciusgd elt cafu, non fünt ter. minatc. Etcum ita fiteflet poffibi-
le vthó ir ex femineafi H ni, autcx femine equi,& vlr ex infr nitis materijs . & idco nulla fpecies inuenitur caf : fed illa, imueniun turcafü , funt monftruofa non naturalia. & totum hoc manifeftü cft perfe. Sed diximus ifta conta negantes hoc efle manifeftá per fe: fi- Vidcófile cut Auic. qui dicit pole cé hominé 22 At! generari terra, fzd cóueniétiusin £2 Mct fharrice & ifle fermo ab hofe,g dat Dubium, fe (éfgct valde fatuus . Siigi£ dica. tur qp non apparctcz iftis gencrabi libus qp funt eternajnifi fm preteritum:& demío non bplebitur,nifi
nanfeterna in preterito, & in.
Wo: ditemus sqiti,ci decla Yiatá fit qj impoffibile cft vt deficit. jn fterito infinito declarabitur qp € impoffibile in cis vt deficiant in fu turo.qffi deficerent in futuro,de- Vptaiite iecrétin Becrito infinito.qrf illud, nia, nb? in quo eff potttia infinita , non eft magis de- dcterminatü. mags ad ü [cereni
vrina ad aliud.& fi deliocrent
j»jad non eTentnüc: imj
Ms, deficiant oino : s Brigrar aliquis
pid dixerit laratá fit de natura. ach; iftorüp nung deficiunt genere,gd
poe indigent morore/& moro, qug non.
deficiant fm indiniduum ? &,fi in- K digent hoc de neceffitate, qüo ? Dicamusad hoc ifla indigent motoreextrinfeco,vt largiatur eis effc, nedum perpetuitaté.qin,fi ifta non. haberent cám primá 1n motu,tunc nó cflznt.&/fi e(ient,cflct pole vt de. ficerent. qf dam eflent tunc caufz quorundá per acaidés : & gd eft Patcidensnon eft (emp, nec necef-
id. Qo aüt indigent de necefi- Dubiam, tate motore moro ex fe extrinfeco , qui femp moueat, autqui conunct. totum? Dicamus q mota non ge- solutio, nerabilia manifeftü eftq indigent apud generanoné moto ex fe. gene L ratio.n. in cis non eft ex feipfis, p €ít, quia quzdam non generant ddam. & idco efle ittorá nó fuit per-
um. In. ilibus at gene táspropinqui eft in ipfis, & ió fuit.
p generansin ifhis nó dat, nifi prindpiá generationis, deinde. dimittit generabile, quouíq; perfi« €iatur fua generatio, neccíle € vt fit. hic cóplens illud. exfe p principium, qd eitin co,& confer loculo clon qué laps cit
fim jué largitus. pimesgeneis auceriidoi um caloré per qué generatum fuit M. generatü ex fc. qi, quéadmodum. motüin loco, hocex fe indiget mc. tore extrinfeco, ita eít in gencrabilibus ex fe. Et,cü ita fit, neceffe € vc. non compleat itio alicuius corá,d gencrát íejnifi fit illic gencrásextrifecü pter generás ipplqui, qdeftinipo generato,per qd gene rat fuit generati ex fe , f. gd dedit. prinapium generandi.Et, quia gcnerans extrinfecum eft altcrans ncecflario, necefle cil, fm q fequitur, vt aliezauo cius fit alicratio tempe- Tau,
llli d d-3
RR I
NMENNNNEMDMdsb nds:
Liber O&auus 388
A mata, ümiliscalori naturali, p qu£ plexur illud ens, neceffe £ vt alterans cum alterato nó fitin codcm fituin toto tempore crementi , fed gig appropinquamur ei qfiq, re. 3nouctur ab co, itap generat xat ex hoc vnü alot in forma ig toto t£pore füi cremén. Et, cum ita. fit necefle eft vt alterans appropinquctur qfiq; alterato , & remoucat qfiq; abalterato. Esc(i ita fité mot in loco: & oÉ motum in loco teduartur neceffario ad mot(i cx fe:er. [A neceffe É vcextra ifta
fit motü cx fz,aut vnü;aut plura B vno qi femper mouct.Et nó fequiturex hoc,vtappropinquetur,& reznoucatur (ed, & fm qp agit duo có trana infimul f. tionÉ, & cor ruptioné. Cum igitur declaratum. fitg ifta indigentin fua generatio ne morto ex fcextnnfeco, & pofueri mus ratio iftorum eit cterna necefle eft vt iftud motü ex fe, quod eft neocflarium 1n generationecoríi,& corruptione fit «terne, Sc. wifit (emper.Sofi nó indigent motore priori ipo.& ficin Tfrnitá. Et, cum declarauit hoc, iterauit ipfum ad rememorationem , & dixit. € Maniftftum eftigifqp quam uis decies milies aliqua princi» piaimmobilium quide, mou& tiü aüt, & multa eorü, d ipía fe^ ipfamouent,corrüpant, alia ve roinfuper generen, & hoc qd immobile exiftens hoc mouet, alterüát hoc, at nihilo min?ali^ gd segd cótinet. & hoc prater vnüqdg cc id, qd eft ca vralia quide fintalia vero nó, & cóti, nug mutationis.et hoc gde his, hacaütalijscaufa motus fint,
so 1v
pcenam figi quod effent bic principia snumerabilia, [.principierum, meuent , C7" non smouentyr , (y* plura meuentium. corrumpuntur deinde generatur, € iffnd,qud mn efi metum, mo wet aliud, c7? aliud mouet aliud , loc non faceret aliquo modo ifs [ie aliquid, qud cótineret e$ LY rerum , quad eit tan[a in e(Je querundam , c7* non effe querunda 1m hac tranfmutafene continua , ita , quod boc fa R can[a motus ifferum, C7* ifla funt. cuna rmetus aliorum . Manifeftum eft igitur qp, fi fue- 42. rint hic principia infinita ex mous tibus, que non mouentex fe, & ex motis ex fe, componunf ex ifs principijs d non funt corpora,& ex primis corponb? motis ab cis,quorum gdlibet corrumpit, deinde re- Las ipm mosktleadinaieé, vt quedá gencrent (dájita, qj motor A eis 2$ pons ab FA fed ex fe, vg qriftud moucatillud ita qpnó moucafab alio, & ifle motor moucatab alio, & fic in infinitá, v. Yt Soc.generet Platonem ex fe,& E ereturá Cicerone,& Cicero à Virgilio , & vnquoda; illordin. hoc motu mouetcx fe, & fic in infi nitó, manifellá eft qj hoc non erit, , eft poli alio mó ab eis, fm q» bile eft ponere,q hic eft moti €x faq continctifta ex extrinfecoy juod eft caufa in effc quorundam. lorum, in non efle quorundam. fm conunuitatem, & perpetuitaté, ita, gj motor zternus fitcau(a mo- CCC, ij. us
G ros iftorum,que mouenturex fe ge. nerabiliü , & corruptibiliti fm petuitatem : & erüt ifta caufr aliarum mouent. Et, cá d. & iftud,quod non eft motum, &c.i.& iftud demóftratum ex iftis mouet. hocdemonftratum,& eft non motum ab alio,(ed cx fe; & aliud &ab jito mouetaliud ab illo, & fic erit infinit: impolt eft vt ifta (int, nifi ponathicaligd motum ex e, conti nens omnia ifta aliquo mó continentic. Et hoc intendebat, cum d. hoc nó facetetaliquo modo, &c.& intendiralio m6 ab eis, fm quorá
H vui imaginatur hice£ motum ex f£ conunens ofa: immo necefle eft imaginari motum ex fe continens €a aliquo m6 continentic. & nos i&
declarauimus modá continentiz, le
Primá do quem innuit. Et non dimifit ipfam. Sieeie non diftinddi vt mihi vf, nifi quia tor. ca.1, manifeftà eft p (e qfi ifta mota ex fe generabilia, & corruptibilia non efintdeverminaa, '& continuata à il leftium , nó
effe &i6, fi pofitii faerit totü nerari, xomdndetet vteffet pars fe d*gfa rius mundi. Et modus. tionis 1, dmo- iftori, d mouent (e adinuicem, tt p acadéseft. quia funt quafi inflruu& fead( mnéta, jue mouent corpora cce- Vict ep leis, p H6 hon datin itio- Ax. pehominis, nifi illud , qd eft quaft jnftim:& corpa coreffia funt quaft artifex, & virtutes iformatiuc, quas
Teram. vocat Arift, virvutes afe lib.de ani
malibus fiuntétá corporibuscocle primas
flibus. Et tu bene fcis q non de neeffitate debet inftém effe finitum, fed neceffe efe faerit bicaieng operatur per inflfm generabilia, & eicropiblia emp operatus, tu
fint hicinfiuments infinita. & EK
juando Socra. generat Pl & Plato Ciceronem, tunc Plato nó generat Ciceronem propter gene- Tationem ciuscx Socrat. fed pro— pervolunarem eus lios, quia. proijcere voluit femen in illam. soc tía minam. 3 Socrat, cnim. Preis Ciceronem cft per accidens. cidem. illud quod Loquentes noftzz le- Quar.
iftimauerunt effe im| à
E am apparuit effe jum.
&erraueruntin hoc, quia accepe- Videidt.
func illod, quod et cialis, Mar.
loco eius , quod eff accidentaliter: cag.
&exiftimauerunt eflc impoffibile L.
illud, quod non eft impoffibile,fci-
licet quód caufas effe infinitas cít
impoffibile cffencialiter, & poffibiaccidentaliter.
Siigiturgpetuusmotuseft, i erit & mou£s primü, fivnü 2 fin vero bici plura petua, Vnü aüit magisdimuL DDGtfinisa quinfinitaopj exift mare.ciíde.n.accidétibusfemp Euen ar finita magisacciperc oportet .f finira ma. fjsenim qua natura funt, opor" £5accipe tet finitum , & id. iiguod meius at^
Pt eft, ficontingat,efle ma, is.fuf^
ficiensautem eft , etiam fi vnü, quod , cum primum immobi^ lium perpetuum fit , erit alijs principium motus,
Et fi motus fuerit «terms, tue meter erit eternus fi fuerit ysus.et , fi fuerint plures wo, flc eterna eria plura Tae.sed me lims € opinari spsié ec vni mà plu.
poca 5, res boc ntplebitur per tria.et, f
Liber Octauus
A füerint pleret , melins eff opinari
apes effe. finitos quam infinitos c P
ingentia enim , cum fint eadem, apertet ejfe melim babere finitas. res.n.que [unt per naturam aper-
fett accipiatur eis pars fimta , perf
€ melier in eo quad ef pofibile, € onum fufficit et primaverum mon meuentwr ,erit eternayeg* principium motw in alys reb, 4s , Cum dedarstum fitgsfi neceffa rio eft hic motus zternusyp neceffa p rio crit hic motor zternus mot zternum.&,quia non apparet hoc, virum fit vnum, aut plura, fed hoc tantum apparuitg necefle eft vt fit. hic motor talis, incepit confydetarequid eft dignius ponere f hoc lo- €o.ifta.n. peri ponit br ria é Me taphyficz. Et dixit. nt plu Yee, APT Aclifte motor, quide fi vn* vel claratus fuit effe eternus,fuerit vn*, [ed zternum erit vn(:&)fi plures;etereft ppria naeruntplura. D.d.Sed meliuseft Mer. con- opinari &c.i. vt mihi v£ qp eft meli* file 3-c. . opinari cp ilte moto eft vnus,quia DM ede tentbilef: mádus complebitur *C pertriaf. per mororem cternum,& 1 aía.c. motum zternü ab co , & per motü 2.&.;. de non mororem: & ifta cóplcbuntur po «5. 5-1 p vnü.&,cum complebitur p vnd. ten. jg meliuseft vr inuentatur per vnum, xr Zim. non per plura.D.d.& fi fuerint plures melius eft,&c. D.dedit caufam in hoc, & dixit: contingentia.n.&c. iqffifi illud quod contingit mádo à pofitione illorum principiorfi, vt fint finita, & efle infinita. dide " tunc ponereca cflc infinita eft fu fluum,& extra naturam . Et inséde
batper contingentia, appazétia hie,
£illa que coguntnos ponere hic cé TY
rinapia terna, Etquafid . quo-
niam,quando lla, que appatét hic, ficiuntur, ponédo prinapia eter.
naffiue finita/fiue infinira, tunc me
lius erit ponereca finita.illud.n.qi mate. igitur per finitum, melius eft ve fict pfint
1nueniatur pet finium. D.dixit:& wineniac
vnum füfficiti.& vnum motamex p. fini.
fe femper füficirin reddédo caufas IcC1. ph.
eorumqua: apparent hic. ponendo '4*1?*
.n.hoc, tunc res motoris habebunt
principium zternum, & tunciftud
principium mediante moto zterno
€rit principium. umque moucn g
kr noc quie cunt quanfemper: & inc pofttoné
conplebiur iced S po eflet
difficile immo impoffibile ponere
ternum effe principium generabi
lej& corruptibile.
Manifeftü aut£eft ex hoc, q» necelfe eft effealiquid vnü , & perpetuü primü mouens.Oft& fum eft. n. gp neceffe eft femper moti effe.fi vero femper,necet2 feeft& continuü effe . eteni qd femper eft ,continuü eft: quod y autem confequenter eft,non eft continuü.At vero,fi continuus eft, vnus eft.vnus aute, fl & ab vno: mouete& vnius flt, quod mouetur.fl.n, quidda aliud , c aliud mouebit,non cótinuusto tus motus,fed confequéter eric, Exhisigitur crediderit aliquis effe quid primum immobile.
Et apparet ex boc quad nos di-. emm etiá , quod eff nece[farium "yt meter primm fit "yum eter
mieDeclerannm ej n qid nee
G eff qid mtm fit femper.et fimo. Fus fuerit femper, nece|fe eff vt fit continuus [emper.aternum .n.. eit continuum: [acce dumm autem no efl continuam. 5ed ff fuerit conti- BMM CTI E Yn. C7 YnMa vetus erit ab ynemotere , C27 ab 'yne mote. 5a fi mauet (ncceftiue tunc 1l. frati men erit ctim, Ex ifle sgitur erit bore certwu bic efe ali imum non metum.
Iftaefk alia dedaratio, q primus mororeít vnus. Et.d. Declarat eft n. necefiz efl c.i iam dedaraut mus Q neceffe eft vt fit hic primus. motor perpetuus moti zterni. Et manifellum eft gycum pofüerimus hiceffz motum zteruum,quod mo netur motu perpetuo,necelle erit vt. motus iftius moti fit motuscontinuusnon fücceffiuus.motus.n.füccfliui,licet fintin codem moro, ti non (unt continui, nec dicuntur effe tui, cum qiiq; fitf eis quies. DA Sedfi fucrit continuusert vo motus. hoc eft norum per fe.D.d. & vnus motuserit, qui prouenit ab 1 vno morore.D.dedit caufam f hoc,
Hicvtdi- & d. quoniam, fi mouet fucceffiue,
quedam entium,quz aliq qui dé mouentur, aliquando vero quiefcunt, manifeftü eft, Ec per hoc fa&ü fuit manifeftü qp nega ofa mouent, neg ofa quieícüt, nex alia quidem femper quic^ fcüt,alia vero femper mouetur, qug nang;ad ambo prona funt, & potentiá hüt vtaliquádo qui dem moueantur, aliquando ve ro quieícant,demoi itdeip fis, Qinauté huiufcemodi of^ "busfuntmanifefta:volumusau tédemonftrare & duorü vurágs naturá, q»funt alia quidé femp Ímobiliajalia aute, quz femper mouentur:procedentes auté ad hoc,& ponentes o€, quod mo^ uetur abaliquo moueri , & hoc effeaut: imobile ,aut quod mo^ uetur,& quod moueturauta fe ipfo,autabalio femper,proceífa Tus vtáccipiamus cp eorü,que mouentur,eítprincipium.eorü quidem,quz mouentur , id,qd ipfü feipfum mouet : oium aüt id quod immobile eft. videm* aüt & manifeíte ec eiufcemodi, Q mouct ipfafeipfa,vtafatorü,
cradvn &c.i.quoniam, fi vnum motü mota: ne uerirá pluribus vno motore fuccef? primo fiueuncille morus non erit conti
umo. nuus. D.d.Ex ilis igitur, &c.&in-
& afalium genus. Hzc igitur && opinione Bbebáne fortecótin gat motum fíeri,cü nó e£tofno: ppterea q» nosinhis videmus
vois. ilg. tendit per primum. primum ofum b h
mouenuum.i.&, fi fuerint hic alia. mouentia ab co,qu» non mouent, tuncilla moucntia (quuntur ipm. qffi moror fequun? morá illius not primi, é velocifim* motud.
Ecruríus, cum refpexerit ad
principiamouénü, Effe igicur. Ium fit,
hoccótingere.immobilia enim cum fint aliquando , mouentur rurfus,vt videtur.
Part 92
Et qu mepi certus in boc et, quando confyderauerit principia smetuum . Quoniam,cum manife
num quali qua
Liber Od&auus
À doa monentur e $ que- [pei it declaratum od nen emnia mewentur , Bie qualem que. Jeune femper ey" quadam mouenurine, C7 babet potentiam vt.
tdem; meifeflum. ef ouliber: ey intendumms declavare etiá naturam Ytrin[a, dueri B inederum,[-quod quadam entium. femper mn mouentur , C77 meuentur C77 scarpimne. der pie quidera me tum mouetur ab aliquo , c7" quod aiiud aut eff non motwm, aut modor ,C7 ex fé motum , aut cx alio finmper , €9* peruenimus ad bec , quod meta babent principium mo dum,qued meuet fe. princi emnium eft ind, quod mn moucfur C7 ns yidemu aliqua talia, (C €7 funt illa qua nuwent fev. gr. "um animae, C7" £c- Aus mederum animali. 1flaigs tr faciunt exiflimere qubd ferte. pefibile eft "vi. fiat mot. fime eo , ante fuit emnine:quia ns m ppc senili enim quandea, nen mota, eene f dam pedi ffmantwr.
4o. Quia viz per quasinit Ariftoin docarando qj hicft moror cern?,
390 & q nó mouetur fant duz, Quará D. vna eft probando q» motus eft ter nns Sccunda auté cít ex confyderatione de motis u fe quz tod & proceffit anc viam, poftq. elarauit Dicet moras vin q& confjderauit dc natura eorum,quse. mouentur apud nos qfiq; , & quicfcunt qfiq;, & iam. iuit prius rbotorem non moti eflc per hoc,q» motus zternuseít,& vult nunc nou ficare g homo erit magis certusin hocquádo cófyderauerit in natura corum,que mouentcx fe quz funt hic.qfn,qà homo cófyderaueritin motibus particularibusqui funt in E hoc mundojinueniet cos reduciad. motum ex fe : & ideo necefle eft vc. irafitintoto. Hicautem vult face. rerememorationé d illa via,ex qua. declaratur ctiam q» motii habet pri mum motoráqui non mouctur, & qp motus zternus eft in moto eterno,& econtrario primz viz. In pri- Hicerpref ma.g.probauimusex motu ztetno fe cbcedik motorem efla,qui n6 mouetur. hic 2445» autem probauiraus qp motus zter- E N nuscítex hoc, motor,g nó moue isps tureft.Sscá ilz dua: viz fuerintcó 048. ijuncz, cunc firmior erit fcientia Et & ;, & 1. idco d. Eterit magis certus, &c.i.fi- d'aia.c.u. cac fecimus füpenus. D.d.Q uomiá, F €& manifeftum fit,&c.D.d.illud.n. quod habet virunq; &c.i.ex illis.n. quz videmus moueri ex fe qq s,& juiefeere gfiq; fimus g in enal
t quzdam,qux monentur fempen& quxdam,qua nung mouentur:quia non habentnaturá vt mo ucantur, Er, c hoc fecit .quia có fyderauit in hocde motisex fe,fecit. rememorationem,& d. Et quiaillud, quod habet talé difpofiuon£, eft manifcfun cuilibet.i, aliqua c&.
G quz mon£tur ex fe, & quiefcunt ex. deinde di, & intendimuseam , &c.i.& hocintellcdum eft per fe. D.d.qio fecit hoc,& d.& pofuimus omne motum,&c.i.qm,cum códerauit de natura corum,que mo wentur hic,fuit declaratü q; o£ motum habct motoré.&;cü cófyderauit de natura ipfius mororis,vidit ifte motor nó pótfugere aliquá trium difpofitionum.(-aut vt moucat & non moueatur,aut vt moueat, & moueatcx fe,aut vt moueat, & mo caturex alio,& fuit neceffe q iftif, quod mouet cx alio, perueniat ad H motum cx fe per motorem, qui nó mouetur fequitur vt principii om mium fit hurus.f. motü cx (eà motore,qui nó mouetur. Et,quia iftas pejisern sei nift ex motis ex fe,qua funt hic, & apud confjde. rationem de iftis cum hoc, q indueuntnosad quzfitum , faciunt nos ctiam dubitare in primo principi forte pofeé vt quieícat, quia. ifta qfiq; quiefcunt, & mouentqu& doq;.dixit : & nos videmus aliqua, &c.1.& ficut fequitur vromnia beant principium ex fe motum : & hoc, quod apparet de iftis motisex L fequi funt hiczalij enim motus reducunturadiftos: fift etiam facit.
Vid pifto dubitare in primo moto. qfü,cum.
Lc. apparet qr ifla mouentur fine mo-
Hs lenti, fed poft |uietem per
m, fuit poffibile vt hoc effet & poflibile m primo moto.
Hocautem oportet accipere €pfecundum vnum motum ip. famouent, & cp fecundum hüc non proprie. 0n .n. ex ipfis eft caufa fed infuntalíj motus natu ralesanimalibus fm quos non
mouentur perfeipfa, vtaugme K tatio,diminutio,refpiratio, qui busrnouetur animalium vnü»^ quodqscum quiefcit, & nó mo uctur í(ecundum eum mot(i,qui eftafeipfo , Huiusaurem caufa eft continens,& multa ingredi tium,vtquorundam alimenti, nam,dum concoquitur,dormi^ unt,dum autem difg yx Citantur,& mouent fcipfa, cum primum principiü ab externo fit. quapropter non femper mo uentur continue a feipfis aliud enim eft mouens ipfum, quod mouetur,& mutatur ad vnum quodq; mouentium feipfa. In omnibusautem his mouet pri^ mum moués, X cauía vtipfum feipfum moueata feipfo,fm ac^ cidens tamen, mutat enim locit corpus:quare & quod in corpo
iid re exiftic & quodin vectemo^
uens feipfum. Sed debemus facere. ita, quod.
metor e[fentialter mon moueat,ni Jfinemtu C7 quad. tfe mmt M 1ffo motu , nan quia efi primum, quaniam nen ef can[a ex fe. fed in axmalibwe funt àly motwe naturales qui non [ant ex ilo, v. Ln. mentum, Cr" diminwtie,e7" anhels
menetur ex e, [éd etiá quie-
fcit. Et caufa ilerum motuum eft sllud, quad continet ipfum,cy* mud 1a aduenientia fao corper, Y. g.nu. mimen
077 Umm moms
Liber O&tauus A trimentn in xima quibuf
dam. quaniam, cum digeritur drr. miunt Cc" cm di ffigmiturexperent, mouent. je. primum guinaipiam ef extrinfecit.ey* idee sun menentur [emper ex fecontiab co quod cfl, quando mouentur , €v laborant fecundum vniqueda, qneuentium .. Et in omuibus ifhe gouetur prine ynotor qui efe cau.
(a en (e ex fe : fed ETECLUD
mutat etiam locum illud quad cff
dncerpere:c7* quod efl in vniwerfo
meenifés . m Etnonceftopinandum, q prim?
Vn*- mo- fnotorin iflis mouct pluribus moti
toc eéncia bnsex (c.vnus.n. snoror nó moner.
Tenó mo- effenrialtni po mors & hoc
mesnió"- inuenirur in iflis mons. C habenti
Wa idc s, animas vnus moror in iftis mo-
. jJ. &d uet moubus,íl pet acis,
i21 e unendebat c disicSc hoc,
quod mouetifl» mors non elit, ium. i. opinandum.
C Sasfuomr iorum f quinó moxienrut, non mouct efientialt, nifi 0 msotw.& hoc, quod monct iflis
" moubusineis » quz fant. apud nos,non elt ita , gr ipie prima. cinta ii ilis plures motibus. Qá, eflct caufa prima ifforum motuii,tunc non mouereznifi vno nou ncceffano. Ab vno.n.nó propeniredicaralnit vnd motái: fed
lta intrant ip(um per accis,que idm me e fie dut funtcayía in hocquz faciunt mo-
39t tum poftquietem. Ethocintende D bat,cum dixit: qfi non eft caufa cx. fe, &c.i.& caufa i hoc, qp prima cau. faihocg hia afas quz fünt hic, moucnrur qfi; & quicfcunt qfiq;, nó eftex (1.gifla cau(a non& cau.
propter quam mouetur ex fe, fed alia caufa ex rebus cótinéüb",& ad. ucnicntibus ex extrinfeco facit in afalibus motus narurales.& illi mo tuseruntcauf; vt motor,per quem. mouenturex fc moueat quandoq;, & qq; nó moucar, D.deditexem plumillorü moruum,& quomodo accidit ex eis hoc, & d.v.g.augmen 1um,&c.i.v.g.hocquod acciditani mali in fuo corpore de motu aug- E. menti a nutrimento, & de mon di minutionisa reb*extnnfecis,& a de. fcctu nutriméri etiam, & hocquod. accidit ei, de motu in qualitave ipud sabeis anbebrus c.eft Taía Iruamen libusad infngid&lum caloré nacu- i 4nbeli ralé, t temperandü ipfum.mot'igi phocz.d zur anhelitus datanimalibus quali ai2.35. &€ tare . D.d.ez ilhsigitur monbus, ** &c.iin iftis motibusf, augméto,di minntone, & alterationc mouctur. animal, finc co, p moucatur ex fe, fed etiam quiefcens. D.d.Etcaufa iftorum morufi, &c.i. & cau(a iftopng fuüntin 3alonbex
us cótinens,& illaque in
mant fun corpus Ecintendcba caufa iftorum moruum funt res. flin&z ab animali, aut extrinfece , autintrinfecc. D.deditexemplum mouentium intrinfecus, cum fint. Jatentiora,& qo erunt caufz quie.
tiscius: fia; et [5 & mor cius |uí ex fe, & d.v. g. nutri; in
p Nieto Mrsrpppinl trimenti adueniens corpoci alalis in quibufdam animalibus, f. quae. in-
aS innata fünt dormire. aec cii Ciz fàoi, ,n.cum adueneritcorpori iftius ant SETEUr. malis,&operatusfueritcalor in ipso&t li füm;afcendetab ipfo vapor humi- 8 6/& vi. dusad caput,& cor, & icgrauabif animal,x laxabunturinftia mot*, ita, quiefcet in Ibco,& dormiet.Sc cum nutrimentum fuerit dipeftü, tunc membra animalis mouentia. alleuiabütur,& ex; fictanimal, & moucbitur ex fein loco.& , cum. a fit tüc primus motor animalisf loco,& faciens ipfum quiefcere,non eft motor,qui eft in coqui non mo. uetur-perquem moueturez fe,fed imus motor in eo eft illud extrin. (ecum,aut illud adueniens. H Et hoc intendebat,cum dixit:& pri mum principium eftextrinfecum. D.d. &ideo non mouetur femper, S&c.i.quia corp? afalis mouetur ab-
extiinfecojideo non mouetur fe
ex fe cótinue.&fi n6 , tunc n:
efíctfm g eft motá ex fe, aut moetur femper,& continue, cí vnus motor,(icut didum eft,nó moueat, nifi vno motu tantá. D.dedit cám, pter quá fuit afal hmói in abíci [rh motus, & dixit:moror.n.il lorum eftaliud,&c.i.& caufa i hoc, qp moror, qui nó mouerur n ilis, I mouctqfiqi& qiq; non, eft, quia noneft prim? motorin hoc motu.! fed primus moror iniftiscit aliud exiuinfecum, quando mouctur , & uanfmataturifte motorab illo extrinfeco fm naturam cuiuflibet eorumque mouentipfumfio, fi natura etus facit ipfum quiefcerequie. fcit:&ffi natura ei* facit ipfam mo uere,mouebitur, Et, cum dcclarauit primus moror,qui non moue tur in hoc motu,mouctur ab extrfitdeclarare modi, quo
mouetur,& di . Et in illisomnibas, K- &c.i.& in illis motisex ícomnibus generabilibus,& corruptibilib* mo uctur primus motor iri eis , fnoucturex fea ePemindsded motus ab eis nó eit eflentialitcr, fed accidentaliter. motus aüreius eft ac. cidentalt, licet fit indiuiibilis: qf €onftituiruitur per fübic&um,f.per Corpus.& idco acciditei moueriqr corpus mouetur:&omne,quod mo uetur,quia eft in moto, eft motum. accidens... Et hoc intédebat,ciá n.mutatfuum locum,&c, -i.& cin boc, c ifte motor moucf peraccísít,quia cóftitutar p cor L.
corpori pus,& fic transfertur per acchis,
tráslationem corporis,oé
5 eft in corpore Jicet fit motor. Nrdcbes Docufoa,
fcire q) hoc non eft, ficut tranflano partis cum tá (latione totius, fed fi- €ut albedinis cum tráslatione fubiecti:cum fit declaratum g ifte mo tor non cftcorpus.cum moucat, & non moucatur. & ideo dixit: & in vmueifo mouens fe. cóferuando fea partibus,quc funtin corpore:li cethic,& ille moueanrur per accfis.
Etdebesfcire, q» non intédebat q» motuscius, qui eft p acis, -motoris, qui non mouetur in animali a caufis extrinfecis , cit motus eiusin loco propter morum fui fübieti.(. coiporis: fed intédebat q mor*erus. a caufisexuinfeas eft p motum fui fübicdi ab cisin loco, £ ve. augmentetur,autalteretur,eft ficut momseius inlocoa moro mE ie&). coi ví.n.o manifeftum. eftlus q omnis moiorin fubioto Tmouetut per actis propter motum.
füifübicci desentisipfüm.£mlo pora,
€o. Vtrum autem orane,quod mo wear in loco per füá Éibica uí-
pocx. 4. accis,vt patebit.
Liber OGauus
A finotetur etiam pertrífmutationé. fui (übiecti.f.tranfmuratione altera. tiua,nó tráfmutarione in loconon dum eft declaratü. Cá.n.hoc fuent dedaratum,declarabitur 9» fi illud. nó tráfmutabitab cxtrinfeco, non moucbiturex motu fui fübiecti in looo lier Kore ex verbis. AM
te. futuris rpfe ponet pomne ,
non tanaihr ab rinfeco P
accfis, non moucfcx fuo corpore
ft. Etfore. A fto.tacuit complemétum demíatio nisquam intédit hic,qfü eft mani-
« qf, cà venficatum fuerit ex hoc omne motíi cx fequod qnie.
B fcit qfigi& mouetur qq, , mouet ab extrinfeco, & eft declarat qp pri mü morum ex fenihil eft extra ij füm,fequitur manifefte in fecun figura primum mori cx fe non
uiefcit omnino. Eteritiftademó us.
tio alia a predictis.qín illud, qd Buncióquin t Éomonca quod ap [s eflc complemédi ifhius demó tionis,idem apparct cum dem6 füsrione pradicta & pases üis verbis in. ibus capitui Tisi seii Ex quibus crederelicet qp, fl quid eft immobiliü quide, mo. uétiumautem,& ipforum,quze mouentur fecundum accidens, impolteftcontinuo motu mo uere. Quare, fl neceffe eft quid continue effe motum, effe quid rtet primum mouésimmo bile,& non fmaccidens,fl futu^ rum eft (vt diximus) inijs,qua funt,vtfitinceffabilis quidam, & immortalis motus, € mane, reensip(íum f fei; ineode, principio,n,manente necefle &C
395? omnemanere , continuum exi, D ftensad principium.Non eftau tem idem moueri fecundum ac cidens afeipfo, & ab altero. mo. ueri enim abalio,& eorum,qug funtin codo, quibufdam princi pijsineftquz fecundum plures feruntur lationes: alterum auté corruptibilibus folum.
Ex bec gitur erit bomo certus. quid fi aliquid fuerit ex. eis , que. san mewentur (ed mouetur etiam. per acides , im poftibile eff vt mo fus fit eternus. Et ideo fi fuerit ne M ies aiiis E efl vt primus motor fit, quà no mo wetur e er ee Je efl ficus diximus fuperius , "vt ix entibus fot aliquis metus qui nà. ceffat , €7* quod remaneat ipfum. etiam in eadem difofitione . quetiam , cum principium reman[erit , tetum nece[fario remanebit , cwm (iz continuum cum principia. Et aliquid moueri per accidens ex Jé,aut ex alo , non eft idem . iliud enim qued mouetur x alio jtmieni fur etiam n fuibuidam prin yt rernm, que [ont in calo feili tet ea , qua transferuntur modis tran[laturus pluribus Yno : aliud. antem inuemtur in corruptililibus tantum.
Ideft Ex hoc igitur, quod appa» ss. ruit in motoribus non motis, quz fantin afalibust qua funt mota p accidésent hó certus in hoc, gu qui
G quid,fi pon&tur mouere toti, & po naturcum hoc moueri per accfisfi €utafz aialium,q motus totius nó eritziernus. D.di.neceffe eft vt fit primus moror, &c.i,&, cum declara tum fit ifta mouentia mota quí doq; mouentur, & q/iq; non moué. tur per accíis.eft necefle ficut diximus/fi vnus motuseft cótinu*, qui nonceflat, vt motor illius fit non
Pectm£, morus peracchs. Etintédebat per hunc femonévt vi,difloluere quz fhonem coni ex fé,qua quicícüt qfiq, & mouen tur qfiq;. Quoniam, cfi lit qp moror ín iftiseft motum perac-
JH. dés, & demfauit qp primus motor
fotius non eft moti nec accütalt, neceficntialt, diffoluetex his duobusquz-ftio,contingens ex hist pri mo moro ex fe. ifla. n.exiflimantur. quicfcere, & moueri fine co, 9 moforin eis moucatur ono. Et,ci apparuit q» moror in efs mouetur per Rccidens & fuit demtatum qp motor totius non mouetur per accfis, diffoluetur q6, contr exifhst snomu torj?, teft ftell;gi ex hoc fermone get demfatio per fe,ficur. diximus, D.d.& q remaneat ensip füm,&c.i,& necefle cft vr fit hic pri mus motor,nó cráfmutabilis vnus,
Y qui fit caufa, müd'remancar idé,
fm cádem difpónem , principid ,n.cum remáferit vf, runc illd, cu juscít pnncipium,totum remane. bir neccflario:ci tot fit cótinuum. €um cof. cam parteipfius non güia. |; corruptibilif. cum pnmo
moto ab ifto principio. qi, fi ifta [initi i füerit güabi iut corruptibilis runc müd* nó remanebindem, &erit illic princi pium prius ipfo,cum necefle lit vt.
téex iftismoris. imj
motus fitante motum invent ab K. €o. Etintendebat declarare cum Doczmf. fnerit verum q» totum enseít ciufdem difpofitionis effentialt,neceffe.
eft vt hocfita pnocpior quod x puncipium per fe,nó propter ali
pex or] pofüerimus o iftud pri-
Spam mouetur per accris,& fuent
ifte motus neceflarius? ipfo mouerecontinget vt abquid fit efentia-
Erin aliqua difpónea principio,gd eft prinapium peraccis. quod eft
i bá. Fini mowip accis&c. & dixit uia.
rome dubiure rr hoo dide.
apparet ipis ponitiftud princi
pium mouens nó motum, nó quia. L alteratur,nec quia augmentatur ex extrinfeco,neq; quia mouit ft 1n lo coperacca iacit ata ada liamjquia conftituütur per primi | fabiedlum qd mouet. * Sediftud Mp rfcipium nó cSftituitur per fübie- ie y (bos, Eunquod moscurabipór el ficur afe econuerío f.q permanéua fübiccti afalium, e Fmillud Bchoc patebit peret. Pr. € fuerit declaratü qp ifte motor nó. ph, «, & eftin materia. Cum igirur pofuit, hice. ficut dixit,g iftud principium nou ks i mouet fe in loco per acchis, & appa- füjaoc retin quibufdam principijs ternis bjs, hoc mouentur cz alijs mó acc- M.
tali; fant corpora calefGia, in qui
bas anuenjuntinorus plures vaodfi-
cuteft difpó i planetiserraticis.mo mracuin bet fcllzer cis, Cqui
rius vnicuiqy eorum: &
lee mouet illam motu ab occr dentein oriété, mouef p accfisa ma. iori mororein primo moto maxío,
& eft motora motu orientali: qf orbesiftorü ofum fequuntur maxi, meorbé1 hoc motu.vg . qífi orbis.
folis mourf a fuo motor: yrpdo
Liber O&auus
A aboccid£tein orift£ f. füo motu jpprioannuo,& mouetur fuus motor fuo motore maximo motu diurno : & fic accidit fuo motori jpprio peraccísa maximo morore totius €x hoc, q mouetfuüfí mori ppri abeo, cítorbis folis.quia igitur uenituri mororil ti funtT cor.
ribus cocleftibus, aliquid,qd mo- Dorurab alio, hoc modo accíiali , non ex fe, idco fecit hanc exceptio-
Jocumé. né.Etdét intelligi ex hocp mouen
tia, qua funt hic,(untilla,quz mouenturex fe, & ez alijs per
"ex mor (ui fübic&h.i.primi mo- [^ abeis Et hoceft,quia. monr v
ituitur imü motum ab i
»£quia noskeftT €o forma,& mo V materia:& cft acceptum in definitione formz, fm qp materiz acci piuntur in definitionibns formarü. & hoc eftid , dequo d£ moucri per.
Maceriz acciis in rei veritate. Motorautem T sitne corporibus ccleftibus non conflimi nib*fra- tur per fübic&um ipfius: & ideo nó ni. 1.1.4 mouctur per motum (übiecti moti D» abipfo hoc mó accidentali . Quod c. viii&c; antem eorum habet fubiectü quod Met,7. moueturexalio motore propnodr
39.5.5 d grille motor proprius mouetur: Ma.có. 2. docens ex hocg fuum fübichtá
moueturab alio . quia accidit ei, rio quidam mod" mouendi.& efl,quia fubiectá eius moetur ab alio : non quia ipfe mouetur per motá (in (übiechi ficut eft di fpolino in mororibus,qui funt hic. ideo dicet in eis motor per accidens, dicstur zquiuoce.f. in illo, quod mouctur per fübiectum acce. ptum in füa definitione, & per fub- Jectum,quod non habet introitum. in fua dipóne, Erifta difpofitio eft diminudo in motore corporis
393 fliscui accidit vt fuum motum mo D eatur ab alio. ideo pfe&tior mouenti eft moués in motu diurno,
€i nó accidat fibi hoc. Secüdá hoc
igit ftelligéd'ifle locus hic. Et fa [onn eft in hoc fermóc füper hoc, qp mon ex fequz fünt hic funt mo tex fe p actis: Cí motor in eis nó fit prim^motor,& motü ez fe cffen tialt nó inucnif nifi in corporibus excleftib* & 15 ifta fuerát eterna, & illa ghiabilia & corruptibilia. Siigif fuent inu in mous ex fe P acchis qd accidit moto ex fe cénua. TC vt moueat, n5 efiquia Tua na. tura eft mof ex fe p accásficuteft E. difpó in motisex fe per. »quz fünthic.& ideo acchtalitas operaft effe iftprum,& non operatur in efe. illorum, f£. qj moueri per accfis non. operatur in eo, quod c(t motum ex
fe eflentialt. & hoc eftillud:n quo. motor ít primus motor.
At vero, fialiquid eft femper huiufmodimouensquidé,£mo bile aut&, & ipfum Leinen
neceffe € &ipfum primü, qi ab hoc mouetur, ü effe, Eftauté hoc manifeftü quidem
&cex eo,gp non aliter effetgene, F ratio,& corruptio, & mutatiof alijs, nifi aliquid moucatid , qd mouet.fmobile.n.eode, & vno motu femper moucbit eodem modo, tanquá nihil ipm mutet ad id,quod mouetur, quod au^ tem mouetur ab coquidem,qd mouetut,ab immobili aute mo uetur iam,propterea qaaliter,ac. aliter (c habet ad res ipfas , non Ciufdémonseritcaufed pro^ terea, cpi cótrarijs eft locis, Pd có.Auer, DDD gp
€ formiscontrariepftabit vt mo ueatur vnumquodg aliorü, &C aliq quide quiefcat, aliquado auté moucatur. Manifeftum igi tur factum eftex dictis& quod inprincipio dubitabamus,cur^ nam non oa aut mouentur,aut quicícüt;autalia quidem moue tur femper,alia verojquiefcunt, fed quzdam aliqíi quidem,ali^ quando aute non, Huius.n.cau famanifefta nünc eft, qp alia qui déabimmobili fempirerno mo uentur, quapropter femper mu H tátur,aliz veroab eo, quod mo. uetur,& mutatur,quare & ipfa
paret etiam ex bsc illud jn que du bitabamus prins , fcilicet quare mon emnes res souentur, aut emo nes quie/cunt , aut funt dre im duas partes, quarum vna. efi motum (emper, €7* alia quiefces fems per, fed funt bic edm qaem fur JC" quiefeunt. decas cam bed a
ftitecr dfi quid quedam res mo
Mentur à non moto eterno, (7* ideo mouentur femper,Cy* quedam no mouentur fs à moto tran[muta- X. bili ev ideo. veffe ef etiam
neceflarium eft mutari, Immo^ nt tr anfnutabilsa. 1lind autem,
bileaüt vt dictü eft,cid fimpli, citer,& codé modo, & f codem Remanene, fecundum vnü , &
iplicem mouebit motum,
Part 93
Et bec declarabitur pofl.pri «utem, quia boc puris lio modo ve fit generatio, ev" ceruptio c7" tra[mutatio alsaripufr Fit hic aliquid, quod mouet C7" mo Vyerr.illud.n. uod non mouetur, emper mouet edem. modo , quia. trafmutatur emnino n
t Auecle- refbeHin mots. " motum autem ab
mo meuet,quia fit in difpofi
pou diwerfis pa prid um , ideo non erit can[a eiufdem motus.c7" propter boc quia erit in locie,ant fermis contrargs deo lav. uter per fuum motum res contra Tias, C7" q! erit quie[cens Jie" quandeque motum. Etap
quod efl non motum,quia eft ficut. diximus, fimplex ,€ permanens sn eadem. difpofuine , mouet yino metu femplici,
Nirituri hoc fermone inducere $3 caufam, propter quá fuit neceffe vt. primá morum a motore nó tranfmutabili fit zterná , & motá in lo- €o.& ft econuerfo ei, quod declara. tum eft in. Trincipio ifüustactag, xpex probaione effentiz ifti*mo M dfi probat prim motoré effe, Etex hoc apparetei illud, quod wirin principio. hoc qp quzdi res. mouétur fem z qu. EM türin vtraq; difpóne,&. non mouent einpez Etcaut in hoc eft c5clufio przdictorfi;gfrscá declara tü eft hicefle motorem aierná , & motüab co zternü, vultin hoc fer» mone inducere ex hac condufione, -K.hoceflz motoré zierná, cám , pp. quá fnt motíi zterná, & res,j moventur quádoq»& quiefcunt. r4
0 1 7 ee EVITER
Liber À fm o eftcófoerudo in hacfcientia 6lue-. f. pcedere de. ioribus ad prio Ri epo, Tan primo dare de priorib det 2 po. cám re feriodis qd demfarü eft ex pofteriori fipon cs pofleri Primo, iorqui nó mouet/& d. Si igiffuetit Eie dator ducum fib*ci;po fdicti.in fdi&to.n. peeffit de poftcfüeriori. rjoriad prius. Declararü.n.fuit hoc, motus ztern?, necefle eft vt fit hoc modi zwrná.&quia hoc eft motíi zternii, necefle € vx fit hic. znotor ztero?. hic anté intendit con uerfüm,f.quia hicé motor ztern*, necefle é vt motíi ab co fit zternti. B &.i nó, tunc fufí mouere non effet ternum, D.d.Et hoc declarabitur poft.primo afit, &c.i.& hoc apparet. etiam cx pofitione ciusquod cit ma turam mouentem cfle huit -f.non motam , & cx pofitioneená eius quod cft mota «orruptibilia. Sequitur enim ex hus duobus vtillic fit motum zternum snedium inter hunc motore , ka non mouetur, & inter mota ghabi lia & corruptbilia, quod moucfab illo primo motore, & moueat ifla. Et,cum dixit hocincapit inducere modum, cx quo patet hoc, & d.illf € .n.quod non mouetur, &c.i.& caufain bocefb illud quod non mo wetur,neq,. itialiter,neq; accidé taliter, non mouet nifi vno motu femper, & in eadem difpofitione. Deinde dedit caufam in hoc; & di. quia nuni tranfmuratur, &c. ideft ex declaratum eft. n6 eft motum per accüisi. ex moro ab. Spfo:ficut accideret, fi prim(i mot abeo cfle fiabile, & corruptibile. Sedintendbbat qycum pofüerimus qp iftc mororcít non morti per acci
H.Lc jo &q.
ghablis& (ed
Odcauus 394 deus.& q moror generabilium , & D corrupübiliá eft motá, auteffentia igsautaccidenaliur :equirurez. hoc vt primum morfi ab ito mou re non fit ghiabile,& ibile:$a Vid pboc qc fuent pofitum morum ererná Iron moueri ab hoc |ui nó mo- t7 fece. ucfin loco, erit polein hoc moto, d. j;. vifitcaufa ili corrueius, & remotionem ab eis,& erit ne. etfie vtipum fit primum motum abillo motore, qut non mouctur. Et hoc intendebar, cum di. motos antem,&c.i.& motor, qui mouetur. & motore non. ingitei neceffario vt fitin diuerfis difpofitio- E nibusde rebus, quas mouet fin inquirate, & remotione., Dad.
ideo non erit caufa eiufdem mo« tus.iL& impoffibile eft vt rflenotor. motus fit caufa vnius motus tanti,
idem duo contraria , verbi gratia qj quando fol füeritin tropico hyemali , habebit sefpeai adillaquz fant fub tropico zftiua liin itionc contraria es, fecft» dum geritin ropico zíliuali. D, dA& propier boe/&ci.& propter Y
icut diximus , in tropico afliuali, tunc largitur cuilibet entium tranf" mutationem conuariam tranfinutationi , quam largiturei, quando fueri, in dopico hJemali inde dicit:& quandoq; erit quiefcens fic, ideft & ic acquiritur ens quodlibet ex motore. |ui mouerur , vt.
jj mouearur ab eo, fcilices ando depre quas A DDD ij: dog
6 [uiefcat , fcilicet quando fue- Medos Etdedlarauitquomo do fequitur neceflano vt primum motum, quod, quando mouetur a motore,qui non mouctur, fit etetnum, & quomodo fequitur ex hoc vt fir caufa motuum cótrariorum, apparuicei ex hoc illud, de quo que
uerat primo,& eft quare quzdam. entia mouentur quandoq;& quiefcuntquandoq;, & quzdam moué tur femper, & quedam nund. Etd. Eta etiam ex hoc,Sc.i.ex dichissgitur apparet illudjin bitabainus po &efto nono
H nesresmouentur,neq, omnes quie. fcunt.& caufa in hoccft, qp ifta etiá non diuidunturi. duos modos tan equort vnuseft motum femper, & alius quiefcens (emp,fed funt hic. aliquaquz mouenfqnq; , & quiefcunt qfiqs & aliqua, qua mouéter
; & quiefcunt femper. Et qj cauíaim toto declarata eft nunc cx hoc ermone.& cft, quedam mo uentur a motore cterno,qui nó mo uer &ió ta mouétur femper: & quxdam moucenfa motore moto,
ideo contingitetiam vtifla moweantut qfiqs& qfiq; quiefcant: & I quedam nüquam mouentur, & eft motor xternus, de quo diximus eé motorem vno motu tantum. hocintendebat,cum duxit: lllud au 1em,quod eft non motum, &c.i.ens autem,quod eft nó motum, mouet eodem modo vno motu fimplici: quia eft (implez,non compofitum, -.non habens materiam. [am igitur apparent hz tres difpofiióes cü fuis caufis.&cft,g quzdam eorum. nun mouent &caufa ci eft quia eft Gmplex,non compofitum.&, qp
quzdam (emper mouentur:& cau-
pe museítmotuum, Manil
failias et, quia mouent ab hoc Xx motore fimplici.& quxdam,d mowenturq j» & quiefcunt qu& doq;:& caufa illsus. motorcorum mouetur, Et debes intelligere hic per motum, & quierem,omnes wanímutationes. itas; & de motu zterno morum tantum. Etdebes fcire qp fccundum Mo nohunc modum poffibile eft vt mor? tipár fe noui fiant a motore non moto,fG- recvro, icr media lite moto zterno.Et ideo, mediste.
|ui pofüit principrum zternum, & moto ter finum morum eff nouum, non iie fomir didoluere queftionem acc- 1oquécer
tem in hoc,ficut accidit Loqué- legum. tibus noflzz legis. L SYMMA TERTIA, An decar mous ccotiauus& quis motuum fit primus,
Lationen effe ceteri motibus priorem « Ce.
T vero & alio facto prícipio, magis erit de his mani! . confyderandum.n. ef',vcrüalique moti contingat eficcontinuum,an non.&, fi có tingit, quis eft hic, & quis pri^ Tl. eft qs (i necefTarium quidem eft femp motü e&, prim? aüt hic,&C cótinuuseft, cp primü mouens mouet fecundum hüc motum, quem neceffarium eft vnum,&C eundem eile, & continuum , ^ primum,
Deinde bec apparebit manife- Fle magus , confyder ando alio mu7 de.cenfjderadum eff oum, men
s B
€Ph. cc 51.& ini
Liber Octauus
fiegofibile qubd aliquis metus frt. tentinuus aut non.€7" fi boc fuerit. poflibile , quie motus efl ifle , e quis metus eff primus motus. M4 mfefium efl enm quod, f fuerit ne. effe eft vt morus aternws fit ,Co* fnerit aliquis motns demonflratus primus, 27 continuus ,nete[fe eft "rimus motor moueat bec.eti , qui eff nece[fe vt fit vm ,e7 £ontimuas C2" primus. Dixit:Deinde hoc aj 'bit&c. ideft ex perferutatione de hoc, fcilieet quis motus eft ifle motus . quoniam,fi apparebit demonftratus in. mundo, tunc fenfus conueniet demonftzationi. & eft , ficut diximus manifftius,falicet quoniam cunc. verificabitur modus,qui eft caufa Y |juiete quorundam entium quanjue, & in motu corum quandoque.& ipfe,ficut dixit, perfcrutatur hicde duobus , fcilicet quis motus eft ifle motus, & quis motus cll pri mus motus motuum fenfibilium . Mauifeftum enim eft, ficut dixim* quód.fi fuerit hic morus primus cb tinuus, quód primus moror debet. mouere hoc motu: cum prim*motus necefíc É vt fita primo morore, & perfcrutatuseft in Sexto quis mo tuseftqui poreftefle infinitus . fed hic complebit perfcrutationem bene de hoc. Deinde dicit: Manifeft eftenim quód, fi fuerit necefle &c. ideft & necefle eft perferutari de pri mo motu quis motu fit. quoniam manifeftum eft quód , fi Mines «cffe vt fit hoc morus zternus conti uus, confyderare quis mo us fit ille, qui poteft efle conus,
395 quoniam neceffe cft vt iffe motfic D pritni mororis.i.quoniam,cum de- €laratum fit cft hic motusprim*, continuus demóflratus, necefle cft
vt ille motus fitille,quo mouet pri mus motor,
Tribusaut£exiftentibusmo tibus, alio quidem fecundum magnitudinem , & alio fecun dum paffionem, & alio fecun» dum locum , quem vocamus
latione, hunc neceffariü efteffe Lado epit primü.Impolt.n.eftaugmenta Fugo tioné efe alteratione non prge^ e zia
xiftente.quod.n.augmentatur, E eftquidé vt fimili augeatur, eft. auté vt diffimili, contrariü.n, alimer.tü dicitur effecótrario, adiungitur aut omne factum fimileíimili.neceffe igitur eftal terationem elfe ei , qugin con^, trarium eft,mutationem, Át ve ro/fialteratur, oportebit effeal, terans,& agens ex potentia cali do actu calidum . Manifcftum eft igitur o mouensnon fimili, terfe habet, fed aliquando qui^ dem propinquius eft, aliquádo autemlongiusab eo,quodalte g ratur,eft. hzcaute finelatione non contingit effe.Si ergo necef feeftfemp motü effe, neceffe eft & latione e£ (emper prima mo tuíi.&, filationisalia quide pri or,alia vero pofterior &, primá, Amplius auttomniü paffionü principium eft denfitas, & rari tas.etenim graue & leue,& moll le& durü, & calidü &frigidd, denfitates vident effe & rarita^ tesquadam,denfitas autem, 8c DDD jo n
6 Taritas congregatio Nt difgrega tio, fecundum quasgeneratio, & corruptio fubftantiarum di^ citur.qua autem con r, & proie v fe cüdum locum mutati , Át vero & cius, quod augmentatur , & Giminuitur , mutatur fecüdum Jocum magnitudo,
Dicam igitur qud, cums mo tw [unt tres fin magnitudine,ey* anpaffene, €7* in leco , c7" nece[fe. WE Flo fit primus motuum.Im
H pojtbile efl n.augeri fime alterari. p3oi
augmetabile.n.petes dicere ipfum augeri [mile , e7* putes dicere ipfim augeri per diflinle. nutrimé um enim dicitur contrarion ad contrarium .q7* nen cej r1 emi generato, mf, fimile cum [o mili.nece[fe eft rgitur vi tranfmu. tatio ad contrarium fit alteratio. Sed cum fuerit. alteratio , ef alterane fit qud ex. trabit illnd , quod el inpetentia Lr e d d mra Etma tufeflum efl quod difpifitie metof func i phi modo , Jed forte quandoque erit rapinqua er alterato , C7 qu 'remetier. (7? boc mon poteft ejfe fne tra latione. si igitur fit nece[farium. "yt metu terme fit, [equitur neee[fario vt tráflatio eterna fit pri a.
ou motuum.c7" fi aliqua tr.
€ tuscítefíein
feeftyve grior fit eterna. Et etia K. prinopium. omnium. pajienié eft denfitude,C7" raritas . graues. € leitas.7" mollities, ey" duri-. ties ealiditase7" frigiditas exi flimantur ejfe mods denfitudine, QU" raritati.C7 denfitude,C7" rarites funt congregatio,Cr" fegrega. tiesper quae dicitur. abflantiage nerani C7 corrumpi.C7* quad condregatum eft aut Jogregarum, ne ejfe eftt mutet locun.Et tans tables" diminubile ma L Tant locis fecidié magnitudinem, cá Rromife itari quis mo- $$ ts fiti mi sus &quis mous fit primus, quoniam motus nege(fe eft vt fit vnus, incarpit. fex tari de hoc, (cilicet quis mot? fit pri mus motus, &d. Dicamus igitur, &c.S intédit per morum in magni tudine motum augmenti,& diminutionis. ifte cnim motus declaran afioas m intendit motum in paffione, motum. Eoiuam . Deinde di. neceflccít vrifle it primus moruum.ideft mo M tusin loco,& pofüit motus tres , fecundum g declaratum eftin Quin. 10. Deinde incepit demonflrare motus localis precedit omnes alios. |uoniá mr n vt omncquod eratur,aut augmentatur, aut diminuitur prius tur: & non. apparet dc natura translati cp necef? elt vcaltererur , aut augmétetur, nifi per accidens, Etincarpit in hoc. demíarz hoc in motu augmenti, & dixit: impoffibile eft enim aliquod.
tio efl prier C7 alia pelerior Aecef! augezi inc alicration. Etci dixit
Liber Octauus
"A qp augmentabile, & diminuibile ne. cef: cft vc alteratio precedat illa de. clarauit hoc,& d. augmérü.n.potes dicere, &c.i.& necefle eft vt augmé tabile altererur : & cunc augebitur. quodámodoa fimili, quodámó à
Nutrimt- contrario.i. qífi nutrimentum , pet t, pqft quod fitaugméti, quodámodo eft TEES. fimile, quodammodo contrari Todo «f Etcum dixithocde nutrimento, ffe,&quo dedit cám in hoc, & dixit:nutrimédi móc! vur,n.df cffe contrarium ad óma
ids rium,&c.1.eft.n.conceffurn qp nibil Tis iricin aliquod nifi contratum.& € 4.&.). quia nutribile agit in nutrimentd, 4 Ga. j9 necefle clt vtin nutrimento fit ali-
B qua pars contraria S quia nutrimé tum copulatur in mo cum mutribili , neceffe e(t vcin co fitali-
[ua pars fimilis. &c hoc innnebat,cá
ixit:& non copulaturin omni generato,&c. Et, c declarauit qp nuarimentum eft cótrarium,& qp trá(fertur de contrarictate in fimilitudi ncm.f.de contrario in cótranem, Sc. tranfmuratio,quz eft in con:rari;s, eftalierano,conclufit ex hoc qp nutrimétü alterar, & tunc auger, & dixit:neccffe ct vc cran mutatio de. contrario in contranum fitalteratio. D.d.Sed, cum fuerit alteratio,
C necefle cít vefcali hoc manifellum eft per (c.D.mani feitauit hoc, & di . p extrahitillud, quod eít pobstia,&c.i. & necefle cft vt alrerás fit extra alteratü , & aliud. abeo. quoniam alrcrans eft illud , quod extrahit ré dc potétia in adt jn qualitate, (ecundum q alterat.v. gi-quoniam facit illud, quod eftin. potentia calidu n,vel fugidum,cali domin actuutfrigidum.& impo fitile eft vrillud, juod eti potentiacalidum;au: tngidd, fiat calidi
396 ina&u, autfrigidum in actu, nifi D tranfmutás fit calidum in actu , vel frigidáina&u. D.d;Etmanifeftá €grdifpofitio motoris,&c.i. & quia. primü alteríás quod nó alterat, non alterat feroper, (ed qíiq,, necefle eft. x y babeant cum alterato?Y ea- I£ difpóne,(ed qfiq, appropinquef ei &al hee &cqdq. remoueatur , & oon alteret:& ropinquirss scdiá tia non cflnift per translationé:ergo tráslatio przcedit naturaliter al terationem fcilicet cp, cum vtraque füeritin a&u:deindc alterans altera. uitpoftquam non alterabat:necefe clt vtalterum moueatur in loco, autalterás aut alteratü, aut vtrüq;. E. Siautem alterum fuerit aut vtrüq; , & pofüerimus hoc eflc. caufam cius,quod quádoq, alterat, & quandoq; non,manifettabitur » translatio debet precedere codé mo do, cum alteratio etiam przcedat geucrarionem.generatio enim aut. eítaltcrano, aut (equitur alterationem. Er cum declarauitq transla. tio przcedit iftos duos motus,& dixitSi gitur fuerit neceflaniá vt mo tus continuus fit, &c.ideft , & hoc, quod dixit, benc fequitur.quoniam. cum fuerit,necefle eft vt fit hic motusxternus; motus aternus € pri- F mus,& morus primuseft tráslatio: ncocíie eit, fi fuerit hic motus zternust fit hic wanslauo zterna. Et, qa translatio quedam eft pnon quadam pofkerior, f. 1e&ta dd. &fi aliqua másliio € prior, &c.i.& apparetetiam ex hoc íermo x hoc. o f tráslatio fuerit duo us modis. f. prior , & pofterior , prior etzima. &ifta, ions cut dixim",declarabitur hic co modo, fecundum qucm fequi vc eráf- DD. ijj; lauo
G laco fit ztetna.. Etquia aliquis po teft diceie forte. ütatioque eft in fubftantia, eft prior alijs moipusquia predicament fubftítiz eft prs ijs przdicamentisinca-pit declarare etiam q» motus localis przcedit tranfinutation in fübftátia, quz dicitur generatio, & corruptio & d. Etetiam priucipium omhium paffionum, c.i.Setiam prf cipium ofum qualitatü apd Antiquos eft denfitas,& raritas . Exiftis mát.n.qpoés primz qualitates ficut.
iuntas & leuitas, mollities & duri ties reducunfad iftas duas qualita-
H isexillimamr.n.q graue édé(um
juodam modo, leue rarum quods modo.& fimiliter exiftimatur €p durü eft denfum , & molle rard. & fimiliter calidum exiftimatur efferarum,& frigidum denfüm . Et Et hzc non eft opinio Arift. fcd intendebat q hoc commune eft duabus opinionibus, fcilioct.
turad tionem. & congrega f
tionem, io pguiot fgegano videntur effein loco,d.& quod con Kgounaut fe tur necefle eft
P aocam ica Bt ceci eft vtmo tuslocalis przcedat omnes tráfmus tationes fecundum hanc opinioné, fil fm opinionem veram. Deinde deditaliam rationem in augmé tabilia pradicta,s d.& ctiam augmentabile, & diminuibile mutant locum fecundum magnitudinem. ivt mihi videtur,g augmentabile. necefle cft nutrimentum transferatut ad iplum , & tunc augcbitur, & fimiliter diminuibile necefle cft L vttransferaf'ab co aliqua pars cius, & tunc diminuatur& fecundü hoc. motuslocalis prz'cedit motum aug menti,& diminuuonis,
Amplius & hinc confyfideri tibuseritmanifeftü qplatio pri ma eft. primi.n.vt&falíjs, fic
& in motu dicetur vtiqy multi, py, que. fari Dicitur aüt prius, & quo modis di. non exíite nó etütalia,illud ve^ brevi ' tofinereliquis. Et quod tpe. Et. [id quod fm fubítantis.Quare,qm ccie. motü quide neceffariü eft effe continue, eritaütcontinue, aut M
qui continuus cft, aut qui confe
epinioni Arift. qui dicite prícipia tiáfmutationis funt qualitates qua.
tuor, fcilicet caliditas & frigiditas & humidis ficcitas & opiniói eorum,qui dicunt qp principium om-
nius qualiamm dt deriia &ra
7L prf rias:S fünt illi;qui dicát* pares e& PÀ' — atomos. Et,cum pofüitq»funda-
menta qualitatum apud iftos funt denfitas,& raritas d. & défitas,& raritas funt con; io , &c . ideft & denfitas,& ranas (ccüdum opinio nem iftorum eft congregatio, X fcgregatio partium , & (ant modi,(ccundum quos dicunt fübíl&tias neran,& corrápi;illi , qui concede. fubftátias ghan,& corrüpi. dicebát -n.ggfiatio indiuidui £ cógregatio ;& corruptio eft fegregatio
quéter, magis auté qui cótinu9 eft,& meliuseftcontinuü , quá confequenter effe: quod at me liuseftfemperarbitramur fna tura cé fi pott eft:poffibileauté eftcontinuü effe, demonftrabi^ turauté pofterius,nunc aüt hoc fupponatur, & hunc nullü pof feeíTe nifl lationé:neceffeeft ita» quelatione effe primi. nulla.n, neceífitascft aut augmtari aut la
Liber A alterar id, qi ferfi neg igit ge^ nerari.aut corrüpi.horíi at nul, Yü c&c6ringit, fi cotinu? nó fit, $mqué mouet primüi mouens, Et apparet && quod tranilatie efl prime motuié con[jderado boc amedo, Primm.n.quemadmodum dicitur multiplex in lys ebws , pedicin 18 motn . Dicitur. n. ine ind, quod, cum men fuerit , pipi da, et poteft dr extra alia. Et ducitur priu sllud , quid p 9f prinein tempere , aut in ejJenti4. Quia igitur € nece[farium vt. meti fit atermm, et non aternus, ifr, aut quia C cütimum, , aut quia eft fucceffimm : eo eft ignnu ve continame quam"yt. fi face us, C7" melius: et opinamur quod Mud, qued efl fecidu naturam, eft melims,fi eff poftibile : c7" pofibile eft wt fit continum, et boc decla. vabitur pofl, fed nic ponatur quo inb ^ Y rra continuus , nifi localis : nece[fe eft agitur vt tráslatio fit prumwme menum. non.n.nece[Je eft vt transla. fum meueatur alio motu omnino , sed, fccundum augmentum , ne. feda alteratwnem, nea, vt, pa meretur nea, vt corrumpatur . [éd sempe [tibile &^vt aliqua sftoru fit , mifi fit motus lecalu , fecundu que. monet primus motor. $6 — Cum declarauit q motus uanf- Jationis fcedit naturaliver alios mo
Ottauus 397 vus, & nó fold feedit aliter, ed geD €t & fübftantia , inccrpit declarare étqüo fequi£ vt feedat fm tps. & fcarpit notificare prío fm quot modos di pri*, & d. Et apparetét, &c.i,
qp tráslatio eft primus motuü, indu. do rónes, fm quas di primü f mo tibus, & demonftrando cp morus translationis dé prior fm vnüqdqy eorum. D. inccrpit ídufere molo fm quosdr q motus fcedit mot , scd Pnmüa quéadmodá dis&c.i, prius.n. ficut dif alijs rebus de pluribus vno ,ita &in motu dr de piuribus vno modo. & intendit p, fm. o&s modos fm quos d prius, & po- E. fteriusin ofbus reb? , aut fm plures. df prius, & pofterius in motu. D.d.
Df.n.prius, &c.i,& priusdr in alijs rias fr rebus,& in motibus multis modis. "Am 9d. d£.n.prius fm naturí,&£ illudjad, c.) sac
€i non fuerit, nó erit fm: &,ci fuerit, nó de neceffitate erit fm.v.gta. vnum,& duo.quia, qfi vná non fue. rit duo non erunt. &, fi vná fuerit, non tá fequitur vt duo fint. Etintédit qd iam declaratá eft talis eft difpofiuo motuslocalis ad qum motus. poft declarabitur, (. pct alij motus fuerint, erit motus loca- F lis: &,cum motus localis fucrit, nó fequirar vtalij morus fint. D.incacpit dicere fm mod( prioris, & d. Ec drpras tpe, & cflentia.i. fm cám. D.d.Q uia igitur cft neceflarium ve. motus fit cternus , i.& motus cft & qtcrnusaut quia cft vnus cótinu? , vt declaratü eft de motu conanuo, autquia cóponirurex motibus fuc ceffiuis,(.quorfi vnus eft ante ali, & vnus poft alii,ita, qas fecden tis fit cd principio cofcquétis. D.d. & ít dignius vt fit continuus, &c.i, &manifítü q digniuscft,& [n
G lius q» motus eternus fit vnus, & c5 snsesg vtfit fucceffiuus. zevernitas. -n.eft in cótinuo eflentialiter , & in fucceffiuo accidétaliter. D.d.& opinamur,S&c.i.&, c(i melius fit vt mo tus cternus fit continuus, & nosopi namur q»oé,qd prouenit à natura , femp eft melius ter poffibilia.D.d, & poffibile eft vt fit continuus.i. &, «6 pofüerimus 9,illud,od prouenit & natura,eft melius iater poffibilia: & motus ctern? eft melius vt fit cótinuus : & poleeft vt motus localis fit continuns:fequiq) motus localisn quo inuenifeternitas fit con-
igitur localis cum non füerit, non K. eruntalij motus: & , cá alij motus fuerinterit motus localis.& non fe- |uitur p», cá mot? localis cótinuus Ties. vtalij motus fint. & hocintendebat , cum d. fed impolt cft vc aliquis iflorum motuum, &c. Adhuc,tpe primü.perpetuis ,n.folum competit moueri fm hunc.Sed invnoquoq; eorum quide, qux habent generatio^ ne latione neceffe eft poftremiüt eémotum. poft.n. generatione primum alteratio eft,& augme tatio, fed latio iam pfectorum T,
uud Eteli nó Fr ife hi i ES rei & motuseít. Sed alterum neceffe Moesioa toc declsrabif pofi. ed accipia- cftmoueri $m lationem prius , lis cttuo nus hoc pro vero in hoc loco, fx qü&generationisci eritis, d aen. nullus motusctt cótinuus in rei ve. flunt,non generatü,vt id,qdlge ritate, nifi mot? localis.&,cfíitafit, nuit,eo, qd generatum eft. Vide necefle € vt motuslocalisfitérpri- bituraütgeneratio vtiqpeépri Süma. x musin tépore, Etabbreuiatioifti mamotuíl,proptereaqpfacam Tapehie fermonisefttalis.Siémeliusvtmo. effe oportetrem primi hocau id, qd € tuscternusfit continuus: & melius. (Cin vno quide quoüiseorüi, qj itr. idé. inoi poffibili eft illud, gd eft natu- fiunt, fic fe habet, fed alterü qd zem.tcb. raliter: necefleeftvt motuseem? erae e moueriex * 3^ — fiteünuus.Si igifmotus córinuus L ou pd
fit translatio ti, necefle cft vt motus «ternus fit translatio.&, fi mot? 1 cternuseft pnor fm tfs, neccfle ít vt translatio fit prior fm tps. & fil debetefle Prior pararim, & fm cám.E:, c defcripfit prio prius fm. maturá, incapit declatare Ux, predi- €tis,& cx hac de(cripuóe qp ifle motus localis eft prior fm naturá ceteris motibus,& d. necefle eft igitur vetranslatio fit prima, &c.i,ncceft eftigitur, vt motus localis fit pri naturaliter ceteris motibus. nó.n.É necefle vctranslatii moucatur alio m6 motuá , (ed alij motus nó poffunt eflc ine motu locali. Morus
que fiuntqd & ipfum nó fit, ec hocalterum prius. Qi aütge^ nerationé imposfibile eft e£ pri jg má: (ofa.n. d mouentur,effent corruptibilia :) manifeftü eftqj neq corü,q confequenter funt, motuü vllus prior eft.Dico aüt. cófequéter, augmentationem , pofteaalterationem,& diminu tion&, & corruptioné.oés.n.po fteriores (unt generatione, Qua re, (i neg; generatio prior latióe eft,neqialiarü vlla mutationü. Et ét eff primus in tempore. [e n.aternitatt tanti poteft moueri
Liber Octauus
BE qudsni, babet generatiosem, Ln pit
emnes metus nece[Jarso.mn.gs.generatur nifi poflquam eft alterafic" tiim.mrofus autem locali cfl motus perfetlionis. sed seceffe efl, vr ab eo meuea- £ur ante motum tráslationis qud efi caufa et in generatine genera. ilium . ab fà, co ,qubd ipfum geseretur ,.g. quod generans efl ca 3 geniti. Et fe non effet ita, exiflna retur quod generatus effet primus motuum, quom necejJe efl vt pri 1o generetur. fed ,licet difpofitio fit tdi sn indimiduo 'nquen, gemeralili& , temé nece[fe eft ve fit. bic aliquid prius generabilibus quod moueatur , C7 1n fe femper Mele dd didi iffud ét babet aliquid alind pri ipfe. Et, quia eft ble ee eratum fit primum: quonia tunc (C emnia meta c[fent. generalilia et eerruptibilia : manfeffíé efl quod. ullus motuum con[equentinm eft prier f. augmentum, et alteratio, e, C7" Cerruptio.smnia.n. fla fint pofl generationem. xt, fü enebatio non eff prier tranilatu-. se , ergo nullus mederum tran[mutationis efl prior translatione,
$7 Cüdedarauit, q motus, ppqu& snuenitur cternitasin motibus, motus localis;& morus zternus eft
ior tpe ceteris motibus generabi D. tibus & corrupabilibus: neceffe eft. vr mocuslocalis fit prior tépore ceteris motibus, Et, S accidit in hoc q6ex animalibus ambulantibus, in quibus motus localisé :] fm tfss alijs motibus jin. odds rare hoc & diffoluere qón&,& d. Et teft primus in t£pore.i. &etiá mo tus localis eterus eft prior in t£poxealijs motibus. D.d. fm cternitaté e &c.i. qfi p eternitatéexi(téié in. hoc motu pót ken pei rg id motu priori tpe ceteris motib? . Et, ed d emot lactis € prioroib* mortibusin mundo fm tépus,& fm E. naturá f. in mundo maiori d. qr eft ecóuerío in mundo tuinori, (.1 ho-
mine,& in afalibus.Et d.Sed indiui HÓ£ pardu& , &cii (ed hocin indiuiduo dc- ds t mon(lrato,moto cx fe, generabili , £c, 17.
&coirupaibili eft econtrario ei , qd eftin mundo. Motus.n.localis in indiuiduis mods ex fe Ibikibuseft poltremus mosT hofe.n. &animalibus motuslocalis eft flremus,c( nó ambulet, nifi, poft perficit per motá augmenny alte- Tationis:& ante ifla eft morus gene rationis. D.d.motus aüt localis eft motus is, i. motus localis nó inuenitur in alali,pifi pofi per ficitur in creatura. Et,cü y»pót S aliqs dicere qpforte ita eft de m do magno, ficut de paruo. p motus generatióis in eo eft prior, & localis potterior in tpe. Sin natura, d. Sed necefle eft,vtaliqd aliud moueacur, &c,i. fed fpole eft hoccé in. motoex fe. ili,ita, qp non fit hic mot ex fe motu locali fcedéti hunc moti in generatione , qti eft
eft. ck in ifto efle (emp generabilta c$- sup.ec.
tinue fm q» declarat fuit prius , & fa
6 fmqaj & hic f.p motus loca. Jis phseeiteflentiahct tionem.] ^ erás, &c.i.ficut. jnuenitin ais genciibus gignens eft caufa geniti pp transla. toné.& d. hoc, qufa manifefti é translatio gignentis precedit genepoeni fuam : tanshdo aute,qua p It gencrationé non gigncntium, el ranslatio mundi a i "ncrans totum , & conferuansipum.&, cum ita fit,manifcftum cft qp» uáslatio eft poflenor in animali encrato motu generationis per ac Bene &cideo a oti Er f abeft H ita Sc.1 nifi ráslatio precederet de neceflitate generatione gignentis, tunc exiftimaretur qp io cét primus mom. qf apparet in iflis Qpgencratio ít primus motuum in. €is.D.iterauit hoc cófirmádo , & d, fed licct difpó fit ralis ind:uiduo , &c.i. fed licet hoc accidat in indiui. duo iftorá generabiliü,ti non acci dit hocin oibusgenerabilibus.i.ga declarar eft q motus localis dit naturaliter morá generatióis & necefle € vtanre tioné fit aligd uáflatá cx (e. & fi n6,nó eflet ghiatio oíno.Si igit o£ tráslará ex fe 1 cétgeneratd, tücgencratá haberet. «aufas infinitas, cótin, n.vtan te translatíi per fe,eflctaliud tranflatum per (c,& ficin infiniti . D.d. &éiftud haber aliud prius ipfo.s. & neccflceft vriftud motá, tran(latücx fe nó. gencrabile,neq; corru pibile habeataliquid prius ipfo:& eftillud.gd mouetipfum,& nó mo uetur.D.d.Etquia impoffibile eft , &c.i.S,quia impoffibileeft vt motus generationis fit prior natura, & tempore alijs motibus.gri,fi ita effextunc mota ex (eff.in loco ofa ef-
fent gencrabilia Scorrupribifía, s, X fita cflct non inueniretur fume bile, & corruptibile, vt declaratum: cft.D.d. mamfeftum eft&c.i.&, e Beneratio non fit prior, manifeftá eft nullusaliorà motuum,qui (e quütur generationé , pót cflc prior natura, X tépore,f. motus alteratio nis,& diminutonis, & corruptióis, qf generatio fceditiflos motus . Étconíjderandusa cft qo genesa. tio fcedit iftos motus. ox ge neratur fm opinioné Arift. necefle. eft vt alteretur: & ex hoceziftissatur qp alteratio fcedit geueranoné, Sedduia nos videmus oc, qd ale f, ratur, antc fuit gencratá , & ex boc exiftimatq difpofitio in iflisé circulans,& q neuter iftorü motuum. feeditalterá, qio ipitur dixit An£generado fecedit alios motus pre ter localem! qi 1n augmento, & diminutione, & corrupaone manifeftü eft cos efle poftenores. tione.Etfi é non inueni in ifbss.p prium prioris fm naturá, o£ n.generabilc € augmétabile,& diminui bile, & corruptibile,& o£ augmétabile;autcorruptibile , aut diminuibileé ghabile Dicam" igit o có(j- sofe. deratio prioris,& pofteriorisin hoc M loco é ficut cófjderatio prioritatis , & poltetioritatis i $dicamétisiqb* €motus.Subítátia.n. quia eft prior. naturaliter cetens fdicamétis:qi, cü auferturauferunf alia przdicamenta : &cum fuerit, nó fequitur. vtlintalia predicaméta,fm q» fübflantia eft prior cis: & fi, fequitur vtfintin fübftantia ex natura materie & forse natura quantitaus: manifeiti eft qp yia ad effc fübítaticeft pror via ad effe aliorá predi cameniorá , Etiatclligo p vià mo« tum
UO T ORE
Liber Octauus
AÀ sl generationis vniufcuiusliber fdicimenrt: Secundumigit hüc Arift. motus generatióis frecdit alios motus, & q motus alte. rationis! lit generationé p acxdens, [fm q» formz elementorü süt qualitates aut qualitates fequü. wur cas, Etc pofüit. cp motus gene fhrionis it alia fdi
ibus : Vorgfadone mant égnulprior tráslatióe. Omnino aüt videtur, id, qd B fiteffe imperfe&tü, & ad princi piü ire.quo fit. vt qd generatio ne pofterius eft, natura pri? fit.
200399 qua babent maierem partem in D natura , neceffe eft vt sfle motus. etiam e[fentialiter fit primus ca teris matibus .
Ifla citalia declaratio, p tríísla- tioeft prioraliis motibus, Etd. Et vit, &c.i, & vIt manifeftii eft om. ne gencratü eft diminutái , & o£ diminus mouctur ad principid fem. P3 defe complement & nis q iis principiis. Et ma- Me E ERE minutum .qffifi nó ét diminutd, non mouceretur ad cóplementá. D. d.& fic poflerius, &c.1.& neceffe eft E. 1gitur vt o£ pofterius fm tfs in ge- O€ neratione fit pnus fm naturam.Ee, !i*
cl verificanit hanc propSnem,d.& djortios
si*: vltimoaütlatio ineft ofbusijs, translatio cft opone x
uu G funtingeneratione.Quapro^ muripiurex is duabu: propónib* Vi oMc
aieo s. pter viuentiü aliaqdeoínoim y, (anslario in generato fit pofte- £15 mobilia funt, propterindigen^ ror fm rfsalustranfinuratióibus, zai
tia inftruméti, vc pláte,& mul. E CES ici is Tétlauofs, [1 magis: acta fint naturí & mot? hic primusalio rum erit fecundum fubftantii Et "ymwer[/aliter mam; €, quid generatum ef?
fum, femper enrrit ad principis. c fe poflerius in generatiae efl prius in Viatura. C^ franslatio fi pífiremi ins , quad insemitur m generato.Et ides quedam viua en menentur emmime propter pri
BA WICIN Y. € plas logs mn
perfellie antem eft . Cum igitur Proulati né muni pfi toe,
& prior in natura. Omne.n.pofle- ;. riusfm tfsin bili ex rebus, dibus ici&eft priusin natura: Ph i cft alis ergo fequitur. in fura vr ranae t prior matura alijs motibus, D.d. Et ideo quedá viua non mouen£'i. &, quia trahslado cft prior £m perfectioné F alijs motibus, ideo afalia, quz non. funt perfc&a, non transferuntur.i, qa, cü fucrint diminuta , & careát. inftro, quofit translauo , i6 carent. translanone: & fit in planus. afalia vero habentinfiruméta, & cranslationé. D.d.Cum igitur translatio &c. e 34e ci ranslano nó inuenifnifiin eisque funt pfedti rare ranuralit Are fit motus perfectior alijs motibus : perfectius eft priusin natura : €
G boirod e) Trist etre ions : & gd eft rei joriscft "o tabilado eft Nou hic or alijs moribus. In hoc igi Triplieif* tur fermone declarauit per demiomionis nécfle,& cauíe cp tráslatio fit prior. vfum effe cxteris motibus. deinde declarauit Mib ^— exhaccódone cim eius vráfilatio exiflit in afalibus. &hzc e(t demto caufz tfi deinde accepit pofterius , & declarauit per ipfum. pnus. & fuit demfo per fignem. & efl, q translatio eft prior, quia eftf prioii .In hoc igitur fermone funt tres demronesi-caufz & cfleyk các
ti, S: demonílzatio figni . Etpropter hzc, & quia mini me, motuum, id, qd mouetur, dum fertur, à fi tia difce^ dit.$m.n.folá mhil mutatur ab €&.vt,cü,gd alteratquale;cü ve Toauget At diminuid quitum . Et nen propter ifla tantum eft. prier s fed propter hoc ct, qua eii snter alies motus tal, quod nore. suenetur lind, quod mouetur [eció dum illnd à fabflantia fua. iffe.n. fele non tran[mmutat ipfum omnino in fua e[fentia, ficut tran[muta. ur dpud alteratiné fecundu qua. Dtate, et pud. augmetum,C7" disninutiene fecundum quatitatem. $9 lftacft Tertia declaratio, tr&fato «ft primas motu Erfndat íuj luas propónes, quarum Vna ee. Ald d oucnds fm transla tionem , non diftat à fua fübítantia apud fuam tranfmutanonem,f. qp non acciditei tunc in fua fubftá tia tranfmutatio,qua: cogat ipfum. exireà fua fübflandia,cum illud,gd
mouctur, E tranfmutatur , nifi x tantum in vbi, & non fequiturez Ex muue mutatione Virmaadofübftandg poit mori. qp non contingitin aliis mo- dro fate tibus,Cgí aliis monbus accidit mo moxi.idé. to iütanio in fua (üb(tantia , 4-Ph-tecficutin motu altezationis , &: aug. ni menti f. qp alterar mutaturin fua. fübftantia, aut appropinquat mutationi, cum alterano fit via ad cos ruptionem.& (imuliter in tocum contingit ab co vt resdiucs fetur in quantitate, &,cum hoc in- I, erit via ad corruptionem. Er, cum declaratum fitgrillud qd p mouetur hoc motu, non utaturin fua fubftantia, qd non acci dit inalijs motibus , & coniunxerimus huic fecundam propónem , & eltp motus, m quo motü nó tráfsnutatur in füa fübtlítia omnino, aut, fi tranfinutatur , nihilominus manÜmuamur minus, eft melior, jura [uror naturae , cum. son item canfimmaid la na tura, fequitur ex duabus; íno prse petes eft. mo- agree tuf:& dd elt pfectius ít prius! na- (ni ig tura : ergo uáslatio cft prior in na. Mt Maximeautem manifeftum €, p mou£sipíum fépfum ma^ ximefm hunc mouct proprie, quifm locum eft, & etiam dict mushoceffeeorum,quz moue tur, & mouent principiü,et pri mumfjs, mouentur, id.í. qd ipfum feipfum mouet. Et manfeilum efl quod fc pro grie boc mots mouet. prima inten tiene. et dicm quod primi prin. Er mmetie Co" metoribw eif L fcilicet illud, quem fi
Liber Octauus
A 1f declatatio quód 6o ell. primus motuum na- Nótoenit ruraliter. Et fundatur fuper tres p- Role Polinones.quarum Vna eft, momou lo.
; euiidéfa motu, nihil n. eftalteratum ex fe,
Pr. 210 fecalterat fe, nifi per accidens, Sea.c jo, ipium rerum morarum. Tertia ve. & 4. cci. fo eft qp motus, qui inuenifin €14. Kc. motuyít primus motuum.Et d. pri Moclo ma intentionc. qífi acciditei p acci graliam densqíiqy, vt moucat illud, qd momori in- ucturab ipfo alio mó motuum: fi-ducere in. cutaecidit animalibus, qfi mouen- 5 ode; turinloco, f.p calefit, aniez. c 41. mal.n.f tali motu, L'alteratióe mo- B ucturex fe,fed n6 primitus, (ed me di&te motu locali . & augmétar ét f exiftimafaugeri ex fe, f p acchis. Quod motas aj.
C4. Vodigiturlatio primus motuum fit , manifeü eftex his, Qugaütlatio
prima fit,nunc demó. ftrandum cít, fimul autem & quod nunc, & quod prius fup, pofitum eft, c contingit quen^ dam motum continuum effe,
& perpetuum, manifeftum erit
eadem methodo.
vApparet igitur ex boc quod. translato eíl. primns motuum.
Qué antem translatio fit prima ,
declaratum erit nunc. (2? mani-
Part 94
feflabitur cum boc per hanc eandem viam illud , quod pofugmwme pofitiene in boc lero, c7 print, fes-
mon fint con- "S
! uum ex fe nó inuenitur niinhoc iflis
S-Phe cunda adteffg mot ex feeftprin a
licet qmnidpa[abile eff vt alque D
metus fit continuum, et aternus. Declaratum eft igitutex olbus
tio eft primus moruum natura, &
tépore. S ifta propofitio erat prius.
ta pro veta , & declarauiti]
hic. Et, quia translatio eft duo! modis seht circularis,& fuit declaratum q» motus eternuscftcontinuus, & accepit pro vero qp motus cótinuus eft motus locas er quo deant motus localis eft primus motuü fm tfe iucarpit hoc de clarare,& querere in quo motu in- E venitur cótinuatio, p qd declarabiturg translatio fit continua, & qug translatio in rei veritate eft prima . Erideo d.Q uc autem tráslatio,&c. & dhooquia nondum eft declaratum,nift hoc f. qp translatio fimplit citer eft por. D.d.& manifeftabi tur cum hoc pet hanc eandé viam, iperhunc modum conf derandi . & intendit per prius, illud , gd dixit. inSexto, f.q motus circulans folus pótefle ziernus : fed illic non com. pleut perícrurationem de hoc. In Titio vero iftius, & ante. hunc fermoné nó folummó decla- F rauit polt effe, vt fit hic motus con. tinuus,, fed declarauit qj neceffc eft vt fit hic motus continuus , Ex hoc Documdergo fermone, quem nititur decla- "1« rarcapparent duo . Quorá vnü eft illud quod prius pofuit. (. p polt vt fit hic motus continuuscternus. Secdum autem eftquis motus fit. motus continuus , quem declara tum eft effc zternum neceflario. Sc hocdeclarabitur, quando declarabit quód motü impoffibile eft cflc conunuum,
G Quod igitur aliorü motuü continuum nullü contingit effe ex his manifeftum eft , Omnes «n.exoppofitis ad oppofita süt, & motus, & mutationes.vtge^ nerationi quid£, & corruptiói ens,X nonenstermini funt.al, tcrationi aüt cótrari, lies, augmentatiói vero,& diminu, tiói aut magitudo, et paruitas, aut perfectio maguitudinis , & imperfc&io.cótrarij aüt, qui in contraria, id aüt, qd non femp mouetur hac motióe, exiftitau téprius, neceffe eft prius quie^ fcere.manifeftü eft igitur cp qe^ fcetin cótrario id,qd mutatur, Similiteraüt & in mutatióib?, opponuntur enim generatio,et gorruptiofimpliciter, & fing, laris fingulari . Quare, fi im^, posfibilee fimul mutarifm op. Pofitas,noneritcontinua muta. tio, fed inter ipfas mediü erit t& pus. nihiLn. differtcontrarias, Sut noncótrarias effe, dj $m có. tradictione funt,mutationes, fi modo impot fit (imul eidead. effe. hoc.n.ratióinihil vtileeft, Necfi non neceffeeft qeícere in. cótradictione, neg; eft mutatio quieti cótrariü:non.n.fortasfis quiefcit, qd non eft, corruptio 2üt etin nens. fed fi folü me^ di fit fs: fic.n.non eft muta, tio continua. neq..n. in priori^ buscontrarictas vtiliserat, (ed non contingere fimul effe, Non oportetaüt turbari q idé pluri buseritcótrariü, vt motus fta» tui, & motui, qui eft in contra,
ri: fed folum hocaccipere, qdt K opponitur quodámodo & mo. tui,& quieti motus contrarius, vtasquale & mediocre excede^ ti, & ei qd exceditur: & q non. contingit fimul oppofttos effe aut motus,aut mutationes, Dicamus igitur, quod apparet sempofabile ejje alsquem. smotums alierum efe continuum ex boc [er mone. Motus enim, 7" omnes mo ditranfmntationis funt de pofi to ineppofGi v.g quani dua termini !generAtianis, €7* corruptiois L. Junt ejfe, et non effe. e duo terms. m deratiunis funt duo contraria, €7 dia termin augméti funt ma nitido et. perutasanpeféth, €? diminutio magnitudimis.es" id le, que [ant ad partes contrarias funt contraria, c7 D oum nid meuetur motu demo/lrato, et fuit «nte nece[fario quae[cens.manu] fum wb ur pid maine. fum quls » quando peruenerit jn contrarium, Et fccundum bunc M, modum efl de mudis trafmnutatio- Bum.Corraptie.n.et generatio [ant eppefita fimpliciter C" qua [unt eet pow find oppofita eisque [unt in alio. Et ideo, fina fuerit poftibile've alqud tran[muteter infimul. duobus: modis franfonutattonis oppofitis, smpo[fs bile eft vt tran[omutatio fit conti nua , ed neceffe eft vt nter ea. fit fempus.non.n.eft dffereniainte
Liber Octauus
A bec, quod modi tran[sutatión có aradiélery font contrary , ut non conet dun [ d fitim-
sn eis, f ve ifamul exifiat
ts boc.n.no sndigetur in fermone. Nec etia sgetur bec , fe quod nà eff nece[[arwm ve gene satio fit i cotradiTorys, Nec bec. etiam, quod tran[mutatio efl cnm
traria quieti ei, gnam elt vi san fit pytbilew leet: corruptie Autem inducit
B adman effe . fed illud , quo indigefur in bec fermone, eff bec folum, Jovtrum inter ea fit tepm.quonia, df boc fuerit , rd er Y fran[mutatio [it continua . mfra. nndigentia im primis dnabw re. Due non fuit ad contrarietate y fed d bec,quod impofüibile eff vt exi flent infanul. Et nen debemus pec. are prepter boc , quod idem erit orrarium pluribws. yg. quod me tiis efÉ contrarius quiet! , Cg" con-
QC trarius motu, qui cft ad centravium : fed nen debemus nos conf derare in bw filo, [- quedammods "yno,et non quadammdo alio. modus igitur C. quies opponuntur metus contrario, Y. g. quod. fae, Cy temperament füperabun dantie,e7" diminution ; C7* quod ámpofibile eft vt fit infimul , ne; Hue metus oppofits , nea, duo frenfenutatinie oppefiti .
di. rüprimaeli
401 Intendit in hoc fertnone decla- D. rare y motus fucoeffiui , qui inue- 62.
miundin codémoro, qui fantidem Abbrenia
genere, & diuerft (p;non funt cóti- 99 nui, & hocin quatuor tranfntura— tionibus, Eipfe incorpitdedarare hocin tribus illorá, cum fit manife fhus ineis (in alterarióe: & in quá titate,X in fübftária, que di genera tik forrupuo -Etfundat ns smoné fnp quatuor propónes.Qua- Preriem eid to in oppofit (ida autem cíLgilla,d [us fitisin oppofita, funtoppofita. Tertia eft, qd idé moríi,gà mouet monb? oppofitis, necefle ell vt inrer eos fit pus.Quarta vero ell, motus, intez quos ell ifs,non fünt continui . Ex boi fequit neceffario o£ motum. aliquo iftoríi motuá trium fm-füc nem impoffibile eft vt morus eius fitcontinuus.Et propó , dicens quinter oés duos motus oppofitos eiufdé mot € répusefl talis, qp pot fibieégiii fpe ficilud imotf quieícés & qiiq; impole, f.i motu gfiationis,s corruptióis, vt poft declarabitur, & qiiocunq; fit, cófe-
cutio € eadé. heeft igitur (umma f^29?5
hui? capituli expofitio.D. Dicamus igit: q appare 1mpoffibile efle, &c. iqf fuent pofitus morus efle vnius moti.dicens.n. hunc fermoné, aut ponet iftud mori, qd eit cótinui motus, mouctur altero duor motuü oppofitorá , v.g.augmétationc pec diminutione tin, pes ponet qpeít cóninui motus pp. moct duobus monbus Popoli fm cótinuadonem. Etincagit primo deftruere primá intentionem, dicédo. Motus.n.&ce.i,& intendit per hoc tres tranfmutationcs tantum .
Phycücó.Aucn| EEE |i
G 13in motu.rilocli non. apparetcóan mou trarieras, ficur apparet in iftis. & d poft declarabit hoc. Et, c narrauit rire Lj inibi ms tribureftde vos ficut f tto in oppofitü, incorpit di ii mos seoppolita it vnoquoqy eer, cd. brit eg, Ss duo erminl, &ciL vg af ph.eb. i eppofita f generatióc,& corrupuiop ne, (terminant iftos duos motus, 1 fantefle,& nó efle.Generatio.n.ett de non cfic in c£, cottuptio vera de efíc in n6 efle, & nó intelligit hic p n6 c£ n6 e£ fimplt, fed n6 ec alicu-. jus C n6 effc huius ti, ved huius corrupti. D.d.& duo vermini al- H ieradióis funt duo c5traria, i, & duo. termini mor'alicratióis süt duo có traria, fet ( fitifte motus. vtalbá, &nigrá in colonb?,& calidá , & fri gjdd in rangibilibus, & alia cótra« tia exiftétia T modis iftorü motu , d declarata füntin. Septimo iftius libri. illic.n.declarauitin quo genie requalitat(i inuenififte moras. Et, tl induxitoppofita, d (unt in gene ratione, & corru| ' alterdtióe, induxit &tea, Q fantin motu quát tatis, & d. & duo termini augmenti & diminutionis,&c.i.& duo termi Ini oppofii ito, & ditninutio- Vna ni funt: & Et eft ita, fes pon ficutd. qi matres habét nta deermia: gnitudines termindtas, minim? igi mi & mi fr hó eft terminatus naruraliter, timü.idé & fil maximus.fi.t. magnitudines fuc44. rer n6 ht terminato tüc magni- S dbi. tudines nó haber&t pfection£ quefi «i T natura per motíi augtnti, nianifeft eft.n.per. feq » qu&dmodá non (libet actio fit p quamlibet litate f. ju&libet formá , ita t mania perfe le mpolev quelibet a&bo entium fit pcr quái bet magnitudinem : fed vnaquzg;
7 pte 14. Víque ad.c610
& habet qualitate iá,& quátiaep ppt Sichtigmtacho ho muris hon pót prouenire nifl à forma hols, ita impole cft vt a&io ci* proueniar,nifi à fua magniredimc . magnimdo igit holsefÉrerminara naturaliter, & fimiliter fua forma , &fiftin vnaquaq; rer naturaltfi D.d.aut pfetioaut diminutio ma« irudims.i.in mom augrscnti , &t inutióis, Et,cá declarauit o 1m. poffibile eft,q ifti rhots fint cond nul,ctetni,fm qp fünt idé motus,c firtt de cBtrario in diari i deop prim inoppofitt c qd efto initü , & póvalsquis dicore forresp cÓtinuatio in ciscft pp translario- £ipfius rp iere i tüm oppofitti ei in illo getere, ginem n6 fit quies,v.g. vt altera. moueaf de albedine in nigredinédende de. falbedin£, ita, nó in medio fit quies,& fic in infinitü,d tidendo, & illa, 4 funtt parte cottarras fünt contraria.i.& on eft dicendá q» motus oppofidi iftatüi rcr fint continui, motus.n. q funt ad partes oppofitas funtoppofiti.& intendit p partes COtraria in alteratione.D.d.qd non M. mouct emp fuit,Sci& o£, qd mo uetur motuqui babet principii, & finé$ anted mouebaterat ens,ncceffc vt efl moucaf poft quicténon. poft motá, fi prius moucbaf mora contrario pofteriori. & d. hie qu ols motus écíinens nó definit, pifi qi auferrur potentia ab eo, in quo fre. tranfiutatio. & hoc erit,q illud inadu.& o£ gd eftin actueft quie fcens neceflano: qín,(i moutcretus, effecin potentia: & f efiecm poten tiz,tunc motus ton finiretur.quod
A eft contra pofirfi; & haec declaratio
€óis eft duobus moribus (alteratio
Sufs gf. nis&c augmenti In tráfmutanone. Eel aic iis comupionisnó apparetalietas duorü motu(i ex go
mien D et mod inter eos: c illud, qd tit
mium. putafhocmoturáfmutanóis nó tur. eftaligd demóftrarüin duobusex- ifta
Mese de Cent emis motuum . & ideo proceffit f €15«14 boc peraliá vi cem alijs u&(inuidtrde wrionibus:& eft, qii inter oés duos Hore motus itos eít ».ap.de SGcü ita fit, d. Etfm hc modum, fubaorb. &c.Et intendit p modos tranímuta tionis tranfmutationes refiduas, & d.g generatio, & corruptio funt: pimp quias untur fii fmm. cli cns cie DAk qfünct vi |; indiuiduoyS&c.i. & Tasdenliensinaiquoiadiudue, et ita corruptioni, exiftenti in illo eodem indtuiduo4. quoniá impoffibileeft v generatio, & cor- Topo infimal fint in eodé indiuiuo in codé qge : ergo inter illos eft $t neccílano.Etcum. pof gite luc tranfmutationes funt oppofite d.Etideojfi non fuent poffibile,&c. i.&cá fuerit pofitá qp dug uanímu. tadióes oppofite fint continuz fine c aliquo tpeinterpofiro, cónnget neeeflario vtidé tráfinutetur duabus tranfmutatióibus oppofitisTfimul. Qis,fi motus de albedine in ni, diné fi continuuscá motu de nire dinein albediné tunc illud,gd móuetur de albedine, mouetad albedi n& Scám igitur mouet de albedi ne dimittit eá , & acquint nigredi né: & fm q moucfad albediné dimitat nigrediné, & acquirit albedi n& ergoi cadé difpóne acquint eádé parté albedinis , & dimitnt illá : & moucé&t duobus moribus cótra
Odctautts 402 rijsinfimul.gd eft impole Ec funilt D ter accidit in generauone, & corrupube, &f abs táfimutatióibus ab eis, & jn meta locali.demfo.n.cis. eftolbus cyá(muranenibus. &, cá duo motus nó fuerintinfimul, feginter eos fit tfs neccffario.
fo non intelligi, nif Documf, in codé moto, qd mouet duob* mo tibus chmanjshhibur pricipii , & fin£n6in motibus fucceffiuis , qui funtin pluribus motibus,ficut motus chordarii apud percuffioné carü ofum neq; in duobus motibus,
uorá alrer eft pfectio alteriusT eo,
mom. qfi interoósiftvs non eft E
s: neq, aliquis eorfi eft morus A tihbe pnncipidy& fin£.. -n.rfotus naturaliter n6 € mov (ed quies/X (ilr principii mot £x nó. snotu,nifi fit p accidés. fm hoc igit eftieelligé da ifta demro.Et, ga i dedaratio eft c6isofbus tráímuta- Dm aüt propria tráfmus tal 4 recipiunt quier. non aeftdria "Sci. &in. i rro nó indigetur ponere duas tráfimuwaübes Dsaths e£, ficut fuita&ü jn prima, fed ri indiget'in ea hoc, fp impole eft vt cótradictoria op-
pofita ntinfimul, D.d. neceam f adi; hoc.t.&iíla demro non indiget illo, quod acceptum fuitin
prima, (qp in codé non exiftát duo
€6traria infimul , neq; & indigetur
in hac demfarionc illo teztio pofito
inprfa qp qesé cótrana motui.D,
delit cim hoc d qd.n.nó &&c.
i.&cílhoc, g ifta uáfmutatio nó
puenitad quiet&eft: qn ui(muta-
paM corrupno,puenit ad nó ens:
& nó ens nó di quiefcere, nec trá(-
murazi,ncc effe cótrariü.& oJa ifta bà E Si
erant accepta in prima demzonc, di ae(edf, PEE ijo D.d, "anf
muri. Ib HDY- declaranóe
G D-d.fedillud, quo indigetur in lioc fermone, &c.i illud.n. qd indiget in hac demrone"vh^, eft
hocvní folum, f. qj inter o&s duas tranfinutationes oppofitas,quociique mó fit modorü tranfinutatioiis.e(btfs hoc.n.verificato,venffica bir impolt effe duas trá(mutatio nesoppofitasefle córinuas. D.d.no flra.n.tndigentiaf hoc,&c.i. & iftc dug demones differát, qa demio. qua vüfbicin hoc, q; duc tran(mu tationcs oppofite rió funt cótinue, nón inducit ad hoc,q duo cótraria exift&tin cod£ infimul, fed ad hoc, B quàdimpoffibile eft vtduo oppofintinfimul,,£ens , & non ens. juoniam duo prima, f.duo oppot2, de quibus did fuit in hac demfone q ea cé infimul cft impolt, Limpolt, ad od induxitifta demfo non fuithoc,Í: duo cótratia exifterein cod£ inlimul, fed duo cótradi toria exiftere infimul,Cens,& non ns. Ét, quia in prima demfatione. füit accepti qp ttanfmutationes op pofitz fünteontraric adinuiccm,& qp quietes , quz funt inter cas, funt. etiam oppolitz,& contingit in hoc. quzílio, vtrum vnum contrarium. habcat plus vno conttario , cum ficfamofum q vnum cohtrarium. incepit bancqónd, ice itdiffoluere hanc qóné, & d; Etndn. debemus x bemus decipi 1 hoc,c pofüim? fermoné dicétis, gp contingit nobis vt 3dé habcat duo contraria.qrà iá po fuimus gp vterq; duorü motuü oppofitorá eft cótrarius reliquo: quics,ex qua fcarpit vterq; mouit, eft contraria ipfi motui : & fic motus habebit duo cótrana,f. moti, S quicté D.dedit rfioné in hoc & d.
nóde 'PÉ
fed n6 debemuscófjderare in hoc Kfolo, & nó in alio.i. & ifta q6 acciditin p uribus: &iómon citeófjandain ioo Dime: tus igitur,& qesopponunt/&c.i.n6 "nellimpolt died q moms cb trarius quieti, X motui , ficutdt q «quale cft contrariá. 0, & pat uo, & mediocre eft contrari inten fo, & diminuto. Et intendebat hoc noüficare y poleeft dé haberepluta vno contrario. Aut qi c5tratictas d eft interea, n5 eft maxi. ma,ficut media, d funt inter cótraria . Aut qii idé habebit plura contraría diuerfis inodis. Etifta eft di- L, Íp6 motus.modus.n. fm qu£ mor* eft córarius motui,eft aliusà mó . fmqué motus eft córrarius quieri. & quale écótrarrít magno, & paruo, fm hoc, p cótrarietas, d eft Teer. equale, & nó equale,eft vna . & fif vÉefle in ofbus medijs c extremis. D. & q impole évtintinfimul,, c.i.n6.n.Tdigef in hac declaratio ne ponere contrarium habere vni contrarium,ed hoctantum indige tur, Cimpoflibile efe duos motus oppolitos exifterc infimul . Amplius aüt& in generatio ne,& corruptióe£t penitus ab, M furdü e£ videbit,fifa&ü confe, ftim neceffe &corrüpi, & nullo pmanere, Quare cx his vti^ qrfidesalijs fiet. phyficü.n.cft ft militer (efc habere in omnibus Et E malum efl emi mó exiflimare de generatiune es" corru-
Q» ptione,qubd res quado generatur,
mece[fe efl vt corrüpatur [latt, eo" nen remanet tempere eino. Et boc erit certitude de bac intttione in
Liber Octauus
& alyi partibus .ewr[at enim efi in i ommbus eedem. medo . Ideft.& inopinabile eft exifiima.
feq mot tióis eft cótinuus.
cií motu corrupuóis, ita,
tü nó habeat e£oI no, niltin poté-
tia. qffi, fiifti duo motus eént córi-
nui, tc nó ecin
adu. e€.n.exiflensin actu eftan t-.
pore, Cdemóftraro.& tüc.n3 aj
óciofe. Et quia , qf hà fell
efle i in generatione, flatim. inzelligitipfam effe im pole in aliis. tranímutarióibus d. Ex etit
p cenitudo, &c.i, p.
ilb? 1ntéüóis in generatióc erit certirudo cognitióis eiusin alijs tráfmu- Ei, fh natura currit in entibus €odé mo, C o finis cfe n5 eft corm« ptio. qi ols motuscft via ad gencration£,aut in fübílátia, aut quali tateaurin qu$ütarc. &,fi mod cówrari*cbtinuaref,. s
fuexem aliquom, [ine ret l4, fme cir enlarem poffe effe perpetuo. eontinnam, Cap. 3.
Vodaut£ contingit effe quendi infinitum vnü € exiftente, S continuü, & hicecircularis, nücdicam?, Mocas lo. Oen. fertur, moucf autcir^ calis diui- Culari,aut recto,aut mixto. qua fio.idt.in re, fi negsillorü alter continuus £7 c negyillii quiex vtrifqcópo itus eft, effc eft ile. qp aüt id, qd fertur & finito, nó feratur cótinue, manifeftü c, re, fle&itur.n. reflexü aütrecto có traríjs mouef motib?;cótrarius n.fm locum eftis, qui eft fur fami, cft deorfum; & qui eft
405 inante,ei, q eftinretroi& qe B ad finiftra, eig eftad dexira.lo Gi, n.cótrarietates hg funt. Quis alit eft vnus, & cótinuusmót?, priasdefinitireft opis, q &vn?, & in vno mein nondi
tifm fpecie, Tria.n. func, snouetur, vt hó, aut Deus:ó& qRü,vt tjs: & certi id inquo,
geret. hocgür c aut pasílo, aut forma,
autlocus,aut magnitudo, con^ trariaaüt differunt fp£ ,& non vnü func. loci aüt funt dicte dif ferestig. Signü aüt eft «p morus m Hr cq etabasd seid Li ii A, quia fiftunt.
Reiitre acci, mal fiant. Etincirculofimiliter, vc qui eft ab 4 ad sei, qui eftaba adc. fiftunr.n.fi continui fint, & nóflatreflezio,ppeaqicbtra ria mutuo fecorrumpunt, & L^ pediunt.fed non is, quiefrin]a. tus, ci qui eftfurfum,
Et nes declarabimus mo, quod pifibile eff vt fe bicmtus, BUINS, "VIS ,€77 contmeuus . eff... «wt totius translati, aut cireulars y. ter-DICAINS i| od ec € tras latum,aut pi- indui «ut metui mixto . fi igitur alter sflerum no fuerit cotumus, rps(G- [^i erit'vt cópofitus ex js fit cotinuns.et mamfe fi eft quod. translati per "ineareHla finta no mouetur cotimue: reuertifur Jnre- Klezet quod rewertitur reife mone. tyr dusbus motibus contrarys. mo nein eco ad feperia ef citu
RE üj zu
Q rim nutwi ad inferiw : Cy etw Ad antériue efi cotrarits motus ad eflerim : et motus ad foifri et. €otrariu metui «d dextra. ifli.n. fínt modi cotrarietatis in loco. Et 33 determinanimus prim fin fit"ymies cti nume, esf cin quod ef motus , qui eft ein[deves mme t '€C7" n toy
" tabe verfus B,C
eundá fermá, e7* no [fecundu natu E. rA At ilh antem mdi, ques dixi mw lifernnt fecunda loci. et e pii quod metm de 4 ad B efi co frariu metui ex B ad A, c, fua eontradicunt fibi e refffut, quá. do fuerint infomul. xt fovuliter eff £t,cum fuerit t circulo. v.g.de mo- BYmr-
diwerfatw [cid Is ferma. f. Jf idi fou t. quonia refiftut et m
ems. zll.n. per 4 cóplebitur loc , rif bomo, aut. H Dew: et Y. g.tepus : et tertih efl illnd, inqui; motm, (Jo-. mi ant palio aut dut ma grind. emerary dit diferum fe
dicunt fibi. fis
nui mn babebunt vener finem ne. quereflexienem , quinam citraria funt [e cerrumpentia ,ev' fibs refiftentia . et motu. ad latus non.
refillut metui ad fuperius.
Dennfratio , quidinlama reflamotus ex oppofeis locis font ceutrerj
Demonítratio ciuídem in circulo,
Libet Octauus
A Ctm dechrauito impoleeft vr dd uimsanioi quil aqui titateaut in fübítáaa fit motus cótinuusin infinidi, vultin hoc capitulo declarare q hoc&t impoffibile eft, vcfit, nif in motu arculari i tà vná parrem,nó in re£to, neq; in €o, qui reuertitur fuper vnà lincam. ze&tam;autdircularem,& d. Et nos imus, &c. & intendit per to
tur ttanslatá, mot(i, in quo illud ; d mouetur,occupat cotum locum; d. Dicamus igitur cp oé wranslatum, &c. &ifta propoíinio elt mani fefta p ft, (ed demotu mixto cx duo 3B bus moübus intelliguntur duo , » ambo finta&u equaliter. aut qp al ter motus fit victus, & alter vincens. fit medius ier hid motus, ficut motus, qui efi lincá curuam.Et. hoc vt dug dendere in hoc io- €o.. & primá intétion£ intédebat in primo de coslo,& müdo . & pütintelligi ambe. D.d.fi igitur alter, &c. & hoceft manife(tá per fe in motu 6pofito ex duob* moubus. v.g.q fi fueritimpoffibile vt mot? rettu* fit infinitus;impoffibile crit vt cur- Rus , aut gyraduus fit infinitus , Si aic tellcserimus pere t fe- € cunda intenzione, cunc difficile cóptehendef in ifla demtone. Qr fi vincens eft ille, in quo impolteít vtfitinfnitus, manifeftü elt vt ifte. motus iftorü impole eft vt fitinfinitas, Si ait vincens eft ille in quo eft pol cflc priuationé finitatis,cxi Ílimaf q» nó appctin eo hoc, qd di xit Arift. ft alter füeritimpolfibile vt fitinfinitus,impolt erit hoc án cópofito, fimpliccs.n. mous, in quibusimpollibie eft hoc, (unt in. ic mixtione in potétia.in mixtioncaüt fm primá intéioné füntin
difücile "s i D a&u. & ió dii ht ifua vocabula huic ue mixtichie, nift coniungafci aliud fündamentü: & eftqp o6 qd eft in potentia aliquid, necefário exibit in act. & fi non, tuncnatura afererociofe. Tücigi-
tur verficabit nobis, qp impolt cft vt motusmixtus ex dot cirqula. ri fitifinitus,& fi pofücrim*c, circu laris eft vincés.qíà eritfinit" in, inquát habet in c de porétia motus reti, & pp latentia fius intendióis diximus q; prima expó eft manifeftior. Et cü declarat fuitin Sexto €p impoffibileeft vt motus rc&* fic infinitus, & pótaliquis dicere, qn B. forte infinitas eft poffibilitas inco fm reflexioné moti in eodé fpatio finito vicibus infinitis, d. X manife ft é q tráslatió p lined redtá, Sci, & manifeftü € qp rráslará fap line re£tá finit efido,& reucrrédo, non, foucf'v»o motu, fed duobus motibus contrarijs. D.declarauit qiío fünt cótrarij , & d.motus.n.in loco ad fupius,&c.i. & neccfle eft vt duo motusquibus mouct vnü moti in eode fpatio fm reucrfioné, fint con
uarij.qíà, fi alter moe" fuerit ad fü. Fd
ius, reliquus eritoppofit" ei, qn Tiinferius 5f ad infr sliquus » eritad füpius:Sfi ad anterius teliquus erit ad polterius : &/fi ad dextr; reliquus crit ad finifirá,aut ec uerío. Et hoc fuit neccflari(i, qin di méfióes corpor fünt tresógitudo latitudo,& pfunditas.Extrema. lógitudinis dhr fupius, & inferi*jlaritudinis dexirü,& finiftrá, & jpfun-
diransanterius,& poteri? Et debes Docu,
fcire q ifle ptes funt diflinte natu. rain ole K ülrin mundo: edin hominc funt manifeftz per fe, in mundo autem per demrationem .
EEE|üij Es
6 Er qa manifetü et grifti fant mo Sex diclo dj cótrarietatisT loco , d.ifti.n.fune anta modi contrarictatis in loco , Et, ci in conclufitop ifti duo motus funtop- 3j pofiti,incajpit declarare q duo mo " - tusoppofiti nó funt vnusad cóclutw&r. dédü qp duo motusqui funt hmói, t.c 9 KT. o o dcEti fm reuerfioné, nó (unt vnus, a & ccmc1& d, Etiam determinauimus prius.i, ZI. motusquieft vnius moti, in vno j* — tpe&in cadé fpéj.n6 diuerfa duabus differétijs oppofitis. D.declarait hcc cria S d. npe cóplen tur hec,fünt tria &c. & intédit qj lo cus eft zenusin qd cft motus trásla. tionis, hio eft genus,in quá eft motus afterationis, & forma eft na. turajin quá eft motus itióis, & corruptióis,& magnitudo eft nusjin qd cft motus augméti,& di fninutionis. Et intendit p Ded ali- «d corpus cclefte: ficut erat tüc famofüm. Et, ci pofuit p vnusmot* &ftille,qui non diuerfatneq; fm r€ fnorí, neq; fm tfs.neq; fm formá, f fpé£m, d. cótrarij vero differát fm formá,&c.i.&, cü declaratum fit motus reflexi fünt cótrarij:& ro: cGtrarij differunt fm form& , & na- 1 turá : & vnus motus nó differt fe fm form&, fgfer hocin fca figa rag duo mo? reflexi nó fünt va, Etcü pofuit qp mor'refleri nó funt.
vnuspphocquia funt cótrarijno- cutcoi
tificauitin quo genere differüt fm formá,& d.illi aüt modi, quos dixi mus, &cj.& lli motus reflexi, quos dixim*, g füntaliqui tri modorfí, quos dixim, diffcrüt fm formá op pofitá in loco, (fuperius & inferi*, aut dexurü & finiftr, aut antc & re tro.Etga vna ppónfi, quas pofiit hoc ferimone;eft q motus qui funt. S punttis oppofius, funt cótrarij,&
hoccft masifefiin motibus, qui K funt fup dimenfióes rectas, & latct. in cisqui funt füpet diméfiócs circularcs.in circularibus.n.cxiftimatur p motusin cis n inuenifT par Dbesoppotis fex fictis. dextrü, & finiftrá, &c.Tcorpit declarare hác propóné, & notificare qo inueni € trarictas in co,& d.Et fignü cius,
motus, &c.i. & figni eius, y mo- Sg funterlocso tis, fun: có. tranjj , fiuc fucrintin fpatijs re&is, aut rotádis, eft, quia refiftüt fibi.f. qim impolecft vt vná motum moeatur fm ca fimul. V.g. ponatur magnitudo recta, A » linea, et vni , motum moucatur iq; ex » ad. , qfiq; ex 4 ad 2, dico ifti duo mo tus fantoppofiti: quia refiftüt fibi : &impolecít vt idé motum mouca tur his duobus moubus infimul, & fimiliter eft, fi pofücrimus lincá A 2 efle arci circulifiue femicirculü, fiue maioré,fiue minoré. Sed quz-- Obie&e, ritur hic, & d£ , qo motusex A ad 2,& cx n ad A funcconrarij,qíi fue. rintin dimenfionecirculan, & ipfe 3& declarauitin Calo, & mundo qr 1.ce ce. motus circularisnon eft cótrarius 14 motui circulari. qífi contrarictas efletin circularibus motibus, cótin M. geret vt corpora, mota circulariter. motibus: fitis ent cótraria, firpora fimplicia , | mouentur moribus redtis contrarijs, Laquay& ignis.Eucá ita fit, contrarietas iif, Solutio. inqua communicatur. boc corpus circulare,& rcétum , debetintell ligi oTcirfic .duo motus, quibus impoffibi- £9 ft «&leeibaliqd corpus mouen infimul, via pícát n6 duo rnotusin quibus eft neccfe ;olationé vtmoti fm alterum fit cótrarium 'ft diflümoro fm reliquum. fm hoc igifde iere bet inxclligi cótcarietas f hoc loco ; vi & ibi
kt, e 57.
Liber O&auus
À Ex, cum detlarauit 9 ifti mot*funt contranj hoc modojf. quia refiftüc fibi in vno corpore,& corrumpunt fc adinuicé, & declarauitex hoc im polt eflc vt motus compofit? cx cis Mitcontinuus dixit: fi igitur fuerint «onunui,&c.i.fi igitur pofüerim* ifti duo motus fint continui, fequit yt neq; habeant reflexionem, neq; "reucrtantur. quoniá contraria funt. directio,& reucrfio:& contraria defiruunt fe adinuiccm:& illa, funt. 1alia,non continuantur. D.d.& mo tus ad latus &c.i,& motus contrarij füntilli, qui funt in cadem. oppofi-
B rioneiilli autem, qui non füntin ea. dem oppofitione, non (unt contrazij:ficut motuscz dextro ad finiftrü €um moro ab inferiori ad füpcrius.
Et hoc, quod dixit, eft manifeíti per fe.&cilli non funt contrarijsquo niam nó cft impoffibilc vt idé motum moucaturiflis motbus, f. vt moucatur ad fupcrius, & ad dexu infimul qp cx iftis fit motus copofitus , & cx motibus contrarijs non «omponitur vnus motus.
Maximeautem manifeftum eft epimpoffibileeft,eum motü € effecontinuum, qui fuperrecta fit.quia reflezum neceffariü eft flare,non folum fuper recta,fcd etiam fi fecundum circulum fe^ ratur.non enim idem eft circu. loferri,S circulum.eft enim ali quando quidem vt id cótinuet, quod mouetur, aliquando autc vtíidem profectum, vnde mo, ueri cepit, refle&atur iterum, Quodautem necefle eft flare, fi deseftnon folum in fenfu.fcd Sc ánratione, Prícipium auté hoc
40j eft . tribus enim exiftentibus D principio,medio,& finemediü ad vtrumq ambo eft, & nume" roquidem vnum, ratione vero duo. Amplius auréaliud eft eife potentia, & effe actu, Quare re^ €t quodlibet fignum corum, qug inter extrema funt, pot£tia quidem eft medium , actu aute non eít,nifi diuiferit hanc, € fu petftansiterum coeperit mouc^ ri ficautem medium ipfum prf cipiumfit; & finisprincipium quidem pofterioris finisautem prioris, Dico auté,vtfi 4, quod É ferrur.ftet in 8, & iterum ferat inC.cumautem continue fera» tur,neg; adeffe , neq; abeffe po^ teft A in n (igno,fed folum effe inipfonuncjin tempore autem nullo,nifi cuiusipfum nuncdi^ uifio eft, in toto. Si autem affuif fe ponataliquis,& abfuiife, fcm per ftabit A, quod fertur.impof fibileenim eft (imul & affuife A in s, & abfuiffe in alio ergo, & alio figno temporis, tempus igiturcrit , quod in medio eft. F quare quicfcet A in B. fimiliter autem & in alijs fignis. cadem enim ratio eft& inomnib?. Cá autem vtatur ipfum A,quod fer turjpfo n medio, fine& prin cipio,neceílc eft ftare,propterea «p duo facit fimilitcr,atgsfi cogi tauerit , fcdab 4 quidem figno abfuit , principio, in c autem affuit,cum finierit, & fteterit,
Et hec apparet magis , [ailicet. quod impsf'ibile eff i motus per. lincá
G linea retlà fit continmue, ex bec [-- Friseure fe e (cat n.
sind, Lari fecundum li-. meam retla, fed etiam illud , qud nouetuer per circulum.non.n.efl ea dem intentio aliquid moueri circu lariter, e77 aliquid moueri per cir. eulum, forte. n. meuetur eudo fuper apum, et farte cum peruenerit ad sllgns locuns d quo incepit meueriyrenertetur.Co* homo n Fi
H quoniam talis metra nece[fe eft ve quie[cat mn [en[u tantum, fed vatione, Et bec efl principium illnm. quema bic fant tria , principium, € mediwn cr psflremum,
tur medius puntn erit principi- K wm, C finis, principium niin € fins primi. y erbi gratia quod vt maucatur , C77 quiefcat apud Bydeinde moueatur ad C.cum autens mouetur fecundum contintationem, impe[abile eru vt n. fit sn B ent feparetur ab ip[o fed erit 3n eo tantum iminfliti nn intem. pere ommno ey? inflás non dinidit fetum, ['. lineam.5i igitur aliqui pefuerit quod cwm A trasfertur, ent in B, Q fpa sbon, L tunc erit quiefcens .. ilem. eit rode infima mscr retur ab eo.ergo hoc erit in.
medi pulis diuerfis temperibwe. ex que
wm apud viruna, extremerum eft. [fequitur Yt. t. quie[cat in pun-.
Part 95
RZ » € efl in numer "Ynum, pec: od dus.Et etiam illud, qued efl in potctia,efl aliud. b eo, quod eft in atf Et ideo quadewna, puntlum imaginaweris inter duo g extrema, eff medium m potentia, € nan efl im atTu ufi quando disoferit illam, c9" quando ce[Jaueeit quie[ces. apud illum punélum, deinde incrperit moueri tunc igi-
^ B.C fimiliter in alys pun-
M. ratio ejl eademin sidus Quan antem me M tum Vrtur B , quod mednm eft
pre principi , e7* fine, neceffe eff
wu fifiat pia puit um duo. fed quia incarpit a pun£e t epa ratur a principio, €7* fic in unio
C , cum completur fius motm . qucfia,
Demonfirario,quid medium fi primipiem c fininatlu.
Linea fiue magnitudo.
f: nia declarario ficta fup hoc, , gie mouetur, & poll rci it fup linc& rcclá,nó cft notus c
tinuus,eft declaratio vfisoib*quatuor uá(nturationibus, inccrpit de- €lararc hoc de motoTloco. &, ga de
Liber Octauus 406
A daratio propria eft api: '& sietan efi diri appa see magis &c.i. & apparet magiiqp
dmpok eft vt motus cótmuus zter-
mus fit fup inei re&, fm reflexio-
n;& reuerfionem,ex hoc,f. qfi o£,
uod reflectitur, neceffeeft tquie inter duos smotus, (, vt habeat tuor difpónes , duós motus , & ds quice Fequia hoca clum jn moto fup dimenfio
senerutur fapillá cundé arcum ad eScrariá pani alter iflor(i modozum eft polis, & reliqu*impolis (.re. uerti füper fide arcá,diflinzit iflos duos modos, & dixit: n& efl.n cadé intentio &c.i immo ifta int£tio dedlarabif'in co, qd mouctur (up cir- «ulá , q&. i£ faper illá motu prre pisi inrentio,aliquid moueri circula-
€ riter,& aliquid moueri per ciculá, «i& diximus motus circularis.i.attributuscirculo.qrà non cít cadem buro circulo fm qp eft fuper circulá
cuo ifüber tforaliquid oucri fuper quiefc
dixit hoc. qivilludgd smouct (aper circulíi vno moru , & aÀ vná parsé, dt mouct circulariter. ji rei veritare:illud auté, qd meuct án efido,& redeundo (ap circulum, mouetur motu actributo circulo. & hocitédebat cum duxitarcult. mo "un igit(up circulá vno mó diat
moueri circuli: & mord fup circulü D edo, & reuertendo non dici moue. zi citcult (ed.p circulum. D.d.forte -0.mouct&c.i-fore.n.aliqnid mouet/& € delatá fap circuli, & df mo ueriin eocircult:& forte, q& puene ritad loc&ex que incepit moueti, 1efiectit S tGc df moueri p circuli, Etcá expofuit intéion&quá inten. debat/&cdiftfzit illain quibmanifeftabit hoc incayit declarare & di pu Et h6 etit certus c.i.& hó eris Xpilldigd mouefeüdo,&mcuer. sédo hé duas quietes fenfü,& rne Et dixithoc.qrà apparet fenfui, ofa mora,cádo, & reuertendo , ht duasquietes.& hoc manifeft eftt R €is,4 mouent motu volátano, afa. lib*,& eis, d mouen(naturalt ifl
deinde duob*motib*, vt pulfus. Medici.n.
ingüt cóprehéderc fenfu duas quie e doe alcode lile E
(fret aligs, 6 fit manifeftá fen(ai p»
ot 1eficdti6 qefeit, tc vai ferméóeT. Sóccr'eftfüpllu. ce
Dicam'igitad hoc hocgd aj ret enfusé teíbmonifi Eel et tóni: fed illud, gd. enhn nó ufficitin hog o£tale motum. quicfcit, cü nó fit remoti qp plura. talia mota fint,quorá quics nó c5- y prehendit(enfu d fic e&t pole eif d mare ipfa nó quiefcere . Cá igit cá fuerit datain hoc,f.cá faciens quietera, tfc declarabif qp o€ tale mov
iefcit neccflario. Et poflum?dice. ze grfen(us fufficit in. hoc refi cipue hoc, qd apparet: moda. qualis velocitaus, qf IO secáds, uct refictlédo, S alterü rccte, appa- a £x hoe. ret fenfüi qp recti incedit velocius, patet. qd vepoftdicec ArifL à Etfm hoció 5i dmrà data hiceratcaua in hoc eflc tit . a, $e & ic fcientia hui*erit magis cerra. coc)
€ quoniam fcirealiquid eflecum fua. €aufa erit cerdus fcientia que eft in fenfutantum, Et,cum dixit» hoc montantum aj fenfu,fed róne A. demonftrauoncjincoypit,& dixic: Ethoccft principium illius S&c.i.& [uia in his duob motibus f. recto , xefiexo fünt triajf. principium, & gnedid,& eft illu eftinter duos znotus:& iftud medium eft vn nu. mcro,& duo róne:neccfle eft vt iftc. motus fint duo. motus.n.córinuus n6 habetimediüquod fit vnum nu. merojf.in a&u,(cd potétia. D.indu zitaliam dedlarationem,& dixit. Et. H eftcüá illud etin potentia, &c. j.& omne motum fuper lineá rectá fm q mouetur fuper ipfam motu. finito,neceffario defcribitin ea duo pücta in actu, punttá,ex quo mouetur,& punctil,ad qd mouctur: & nullum punctü defcribitin acu in tet hzec duo pücta, nifi quiefceret Y medio.X hoc intédcbar, cü dixit:& non eftin actu,&c.i. & motum nó defcribit ptum in actuinter duo fü&s intr que monerus ifi diui. rit: initudiné,füper. mur cquicueri in medio M Teucrtatur in motu ad cótrariá par 1ema qua moueba rác püctus me 1 dius qué defcribicin actu,erit principiüi motus, & finis.erit.n.finis pnmi motus, & principiü fecüdi motus. Et hoc intendebat,cum dixit:& non eft in a&u,&c.i.& icorpit mo ueri.1ad contrariam partemei , ad quam moucbatur. D.d.tunc igitur medius püctuserit principrum,& fi nisi.tuncigit püctus medi, quem defcribit in a&tu,crit principium, finis.& fiue morum quieueritt pá- €&o medio , deinde reuerfüm eft ad
motü ad cótranü illius partis, aut-
juieuerit in fine fpatij deinde reuer KY fmcit ad contrarium illius pari defcribit igifpüctum in. siad eft principii & frnisinfimul.£ prim cipium poftremi motus & finis pri mi. Pom dixit hoc dedicexemld, & dixit: V :g. &c.i.v.g. ponere:
Pomucater cd »& rin ini Lg facit s cfle punctü in adtu, dein de reuerfüm cíl,& moucturez s adc,tuncigitur serit finis primi motus pracpium fecüdi D.d.cum auté mouetfm contmuationé, &c, i &illud,gd mouet cóinue,impole elt vt füperponatalicui,& vt fepare tur ab co. qri tale eft (uper magni- L tudinem i tc: rà diuidit ma. gnitudiné in aéku. & ideo quiefcie neceflario inter duos motus,& non. ininftád.&illud, quod cft cóninui motus, ít fuper magnitudinem in. inftti,non in tpeoino . D.d.&inftás n6 diuidit.i. & morum,cit fucritin inftátinó diuidit magniradinem Lacu D.d. Siigimraliquis po.
füerit&c.i. fi igituraliquis pofüeric. juod. mnm pos (oper aliquidin a&tu,deinde abeo, Tonccbingernecrflrio ve juiefcac. inillo.Delde dedit r6nem fup hoc, quod eft conuerfüm pofiti,& dixit: Mt impolteft.n.vt 4 fitinfimul in s,$ feparatíi ab eo.i. & hoc fuitita.qra. impoleeft vt motum fit fexcremo magnirudinis dcinde feparcfab co quam
ad cotrarium illus mouebafin vno 1flári.v.g.dp A iuit ex nad c, & füitfüper c, deinde mouerürab co dd » in vno inflanti.D. bu Pii duobus pfictis di (s i.&,cum füeritimpolt vcaliquod morá fit faperexrrem( alicu. ius magnirudinis , & reficctamr ab €oin cod£ in infl&ti, tüc inflans;in que
Liber Octauus E quo fueris füpillud exiremum, eft. q
ud ab eojin quo feparatur. D.d. exquo cqui vt 4 quicfcat fup püum si. & cum insi inquo omo tum eft füperextremt magnitudi. niseftaliud ab inftáujn quo fepazafabeo, & cft dedararum qp inter. que duo inftátia eft «fs, nece(
eft vt motü quicfcat füper extxemá magnitudinis, qifiin quolibet tpeaut corpus mouet aut quicícit. Truro
js accepts in. getnficusquoniam 16 eft cainis. Etinteudit, vt mihi vf, Binhocg interquzlibet duo corum efktempu: eíLn.g inftás non finu inftás, & por intelligi fio& de alijs pü&tis imaginaus fuper lincam.qífcum moti deferi [| vnum corum in actu, tcquicneceffario:fie pofüerim*g ifte punctus cft in extremo linegaur in. 3nolio. Etideo dixit pofl: Qf aüt , morum vtitur medio , &c.i&,c ámaginauerimus qp motum vtitur aliquo püco medio magnitudinis ie primi morus, & principio
di ous, fequitur ecetio viquicfcar.ficuteft difpofiio I pü- € Go, quicftin extremo ma; " nisratio.n. in omnibus punZliseft cuim. Dquiaponiipom duo, &ci gin moti, cum fucrit reficxü fupcr duo oppofita, runc faciet finé primi mous, & principiüi fecundi sorus.& impole eft vtduo in actu fincin vnoánflciinftás.n.eft i poyp vt oppofita finzin co. D. jura inoarpit ex pun&o 4, &ci&c cerei vtquieba. qi, €u incocperit moueri, incipita pun €totactu,&, cum. finimus ecrit punétum in acu , ergo fcquitur. vt.
juiefcat, quemadmod(i'non incue- D pitex puncio, aif illud, quod ezat. quicfcensantequam inciperet. ropter & ad dubitatia. nem hoc eft dicédum . habet.n, dubitationem hanc. Si enim fir ipfaxipfl r equalis, &C A feratur cótinueab extremo ad c , fimuf autem fita in figno,& D fera» turab r extremo ipfiusad G re^ gularicer,& velocitate eade ipf Aipfum D ante venietadipfüt G, quam ipíum A ad c.prius.n, femoi & difcedenspri?ve^ nire. leet. Non ergo fimul affuit ina, & abfuit ab eodc.. quapropter & pofterius fit. fl enim (imulnó pofteri*erit , fed neceffe erit ftare, Non ergo po^ nendum eft,cum Aaffuití 5 ,ip fump moucri fimulab r extrc^ mo.fienimaffuerit in 5, erit & abfuiffe, & n6 fimul, (ed erar infedtione temporis, & nonin tempore. Hicigitur eft impoffi bilefic dictrein cótinuo, fed in «o, quod reflectitur , neceffe eft ficdicere. Si.n.G feratur ad ip^
gnmudi- fim p, & iterum refle&tésdeor ,
fumferatur,extremo D fine, && principio vtetur vno figno , vt duobus. quapropter ftet necet^ feeft,& non fimulaffuit inipfo D, &abütabipío D. ibi.n.fimf & non effec in codem nüc,
Et ideo Tue mes ratiocinari perhoci dilfolutine quafiemis. efl em locus. dubitatinis .Quemami [atium ps eft equale [)a tie Z, CP wd mectur centinue de e.
€ extremitafo pi dd m, ad rt rener pefibile eff effe infamul, quoniam gendo , 77 snfimul. fuit in punto. pofitum efl quod. hrcfiitindifi, B,C' Cmonetur deextremitaté: rentia temporis non im femp Z equaliter, cy* in cadem veles Mamfefium m fiiper co date , tuc C incedit citm adG ,— tinuo impeftbile d» [opi quam wA ad Ht illud emm quod. tir . in reflexo vero neceffe eff t 3ncedit in preceffu , neceffe D t Yr boc dicatur, f-uies quoma,fi qua- Sacedat citius - 4 Sgitur nenfait. de mouetur, fuerit extremum. 3o 8,7" feparabitur ab eeifimul B, fins cy principium , tunc Yne.
ex fanditer fuit diuerfa qué-.— punélo-vtetur pro luobus.ey' ideo
mam fi effet infimiul mn ysos neceffe efl quiejcere, non ita, quod retur , fed neceffe eff ve quiefeat. infmul proueniat ad B , €7'rece-
H. Ergo non epertet ponere quod,cwn dat à B.ey*, frin , tunc illie infs- Y, A fuit in Bynouebatur./t ab ex mal efe, € m e(fet inesdem. tremo B.quonam fi a fuit B, inllanti.
€7 feparatun cfl b co, et bec im Ratio, qua debicatur quód id , qud cotsinme mouetur aliquo figno quitfcat, Tameidis | Magnifudo 1 x € M Moblieqque.
Liber O&auus
A Ofesfé quod veceff fi mobil, qued refietlsur, quisfieroillefgmn, D aquo rifietliwe.
fe'sd MIS e PiüeBirur,
€6 — Cüdeclaraultoillud,quod mo- Xbols ab- nerar tecte,qfi reflectitur necefle eft
$ vtquiefcat& non continuesur fuus mocus,vult difloluere quiftionem. ex hocf qua dicitur, quare duo mo tazqualía in velocitate quádo mo viétur infimul per duo fpatia cqualia, &incipiuntinfimul mouer,fed «um alterum perucriiad4nedium. fgatij refle£htut ad extremá,ex quo. $nctepit moueri, & reliquá directe. procedit ad finem,quare morfi , q4 non reficdtitur,, peruenitad fincm fpaujanted rcflexum perueniat ad Jocum,t quo inccpitlicet duo fpax tia (int zqualia.dicendá eft ipif'ei, ps hoc quarit, quoniá morum rc- € Hex quieíait, Ex hocinédebatcü dixiEt ideo: nos tanocinari,&c.D.i it dicere quzftion£, & dixiceftenim in hoc locus dubitationis&c.i.queniam,cum pofitofimus A noun ad », dede. ats ab cojitag in vnó inftants fux &o »,& receffit ab co, tunc non. betc incedere ad o,aritequam A ad aA cuatc inceditad o au A ad &,conüinget qp A. n6 exifterin 5.& fuit feparatum fimul.quoni&, fiita efle tuncnó diuerfaretar maotusciusa motu €, fic igitur eftingl
ligendosiffe focus, Etideo videmur mihi aliquid eft diminuti à ver bis Arfto.in lib.quoniatn,fecundá B inuenitur in libro not inducirur ínforma fjllogifmni inducentis ad inconueniens.& ideo fic debet legi, &inilla cadé velocitate necefle eft vt prouenrusc ad c,& A ad nit imfirul;fed non fant infimul;quonif € citiusinccditad o, quam A ad a. D.d.non igttur oportet. i.fed qui ponit motum continuum cffe, ponit q cffe A 1n 2,& feparatio nemeiuscx n,rcucrtendo,eft in differentia teopporisindiuifiilin8 in uod € impofe. ergo ille rotor writ RESI ADR in cum dixit: Manifeft eftigitur eG FF
tinno gp eft hoc dicéref.mo tum eden Dod. in reflexo vera, &ci.q» motus n6 É continuus, & uiefcit. D/dcdic caufam in.
ixi nonam fi quando A mote tur ferit extremurh », fitis,& prin. €ipi &c.i.y cum pA" füitf adw, diuifit tetnpusin duo; & ideo fuit. tempus interea. Deinde.d.&fi n$ vunc ilac,&c.i.& fi non,tunc A eflet. ins inaCtu, & noricflet in codem inftanti : &inflzns non eft, ifi m. porentia,
6 Atvero,queolimillata fuit folutio,non dicenda eft.Non.n. contingit dicere p eftin nipm € in fechione,nequeaffuit , neq abfuit.neceffe.n.eft ad finem ve nire,qui actu eftnon potentia , quod igiturin medio eft, poten tia eft, hoc autem actu, & finis quidem a deorfum,principium autem de furfum.Et motum er^ go fimiliter. neceffe eft ergo fta, requod reflectitur fuper recta. monigiturcontingitcótinuum motü effe perpetuum fuper re,
H (ét Eodem aüt modo ocurre, dum eft& ijs, qui interrogant Zenonis rationem, & voluntfi
zeweü femperdimidium tráflreopor,
tet:hgcautem infinita funt: infi mitaaüttranfireimpolt eft.Aut wt eandem hanc rónem quai &liter interroganr,voletes fimt, cum quid mouctur, dimidium priusnumcrate.cum adeft, $m vnüquodq dimidium . quare, cum pertranflerittotam infini tum accidit num nüerü. Y hocaütincófeffo cimpolt effe, Et nen opertet dicere illa falu- Mienz in predita joe prine. Quonia mpeftbile eft dicere quod motum erit [nper C F2 , aut [uper Jin loco differentia temporis tà quod non fuat in ipfo nes eparatié b evillud enim quod eft in atfu , son in potentia, neceffe eff vt persenat «4 finem,Co" punta , que. foit in iedio funt n petentiayfla exutem fant n acing" eft fmit ab
uper lineam
dnferiri t" principium a fuperis n. Et femiliter etiam eft de metius . Neceffe eft igitur vt reflex pbi efl igitur vt inlincare-
la [it metme continum eternue. Et fecundum bunc modum debemo eppenere fermoni Zenoni di-. entis quaniam illud qued pertrs- Fit fparimom pece[fe efi femper pertranfire medietates: fed medietates [unt infinite : c7" infinita non pefjunt. pertranfiri : impefibile Y, efl ergo illud fpatium pertranfiri. aut qui bec dicit alio mado, ficut ly dicunt quod nece[fe eft dié bo. sno meuetur, Yt numeret medieta tes Ynam poft aliam.Et tunc cum. pertranfit totam medietatem tlc numerat numeros infinites.eyma sofeili Fl quod boc eft ipoflibile.
Etcum didanii flics €? tuqífi non facitin magnicudine fü perquam mouetur puncti f actu, Bifi c quicuerit,& rííc non oportet. difloluere dusfaonem Zenonisin M motu p illam diflolutioné, per quá fuit diflolula f Sexto. D.d.' iá impole eft dicere;&c. . af i elt diccre q moti tad !?extremum magnitudinis, qua eft € Haut nperucniatad ipfum in dif feréia temporis indisilibili C1 164 tita non fuit im extremo magni tudinis deinde fepararurabeo. D. d.acette eft vt perucniat ad finem, &c.i.& , cum moti mouctur fupcr magnitudinem finit in actu, neccf fcil perueniatad cxiremü. ma-
6 Phu.
Liber Ocauus
A guitudinis, quodcft pun&ü Y actu, & finis motus. puncta autem , quz finr inccr principi, & finé magnitudinis funt in potétia:cum magni tudo diuidatur fm illa potentia, nó án actu. püctus aucem,qui cft finis maguitudinis,eft in atu, & pen
imi motus,& principium.
V gnis motus abinfeiori ad füpe gius,& principii motus a füperiori ad inflius. d. Ec fimiliter eft de. motibus.i.& hoc neceffe eft in oíb? znotibus finitis. D.d.Neocfle eft ij tur vt reflexum, &c.i, manifeft
igitur, ex dando caufam in hoc, p
8 motum defcribir puntum inacta fuper magnitudiné, € eft magnitu Iz eie Entram m adt, necll eft ipfum quiefcere. In (ermone.n. dedit caufam,g caufa quietisin cx tremo magnitudinis cft,quia fbitinca punctum in a&tu,hic auté deditcauíam in boc ddfcribit fü peripfüm punctum in actu, & eft mnagnitudiné re&á effe finitam in actu. Erideo dixit Neocfle pitur € wireflexum , &c. i. manifeftum eft igitur hocefle neceffe in oibus fuis caufis propinquis remotis. D.d. impole cftigifve faper lines re&á
€ üt motus continuus ziernus.i. qf mous ciusquod mouetfüper lineí. se&tam,eft finitus, quia linea recta. eftfinita,&reficzum quieícit inter snocas:& quod quiefcit in fuo motu,non mouetur continue, Et cí di
zitq nonoportetcontradicereZe- to.
oni pet illam coatradictioné prz dictam in Sexto,cum illa fit fm fer- 3nonem,non fecundum rem,reuerfüscítad narrádum q fm hüc mo di difloluitur illa queftio. & eft o, dum mot mouctur,nó diuidit ma gnitudinem in acta , C(aper quam.
Dad ud touetur.D.d.qffi illud, -D E: pum nece cie Mi $5 € lis.qi omne, üt Hi, néccie cl vtanni] petanat totum pesi perm ea medietat£, & necefle eft vc ante il lam medictat£, ícat medictatem illius medietatis, & fic in infini tum.qifcum magnitudo diuidit f medicas Jüiinasnecede €vrilld) qd pusfit corá magnitudiné, aiq as ili pri fea magninudlesit finitas.&,cfi ita fi, c5dget vt mort perífeatt tpe finito magnitudles in. finitas ; qd £fpole. D.d. Autq hoc dicit alio mó.&c.i.autq inducitqó E nem alio modo dicend [7 aui mo uetur p ali fpatium, nue merare: melicca m ili ipai an- 1e illud fpatium, & medieraté illius mcedietatisante aliam medietatem, & ficininfinitum . ex quo cótingit $ fi aliquis homo pertranfiuerit p. al iquod lpaium, ve numeret nume rosinfinitos. quod eftimpolt. Et, cum dixit,vt numerer medictates, vnam poft aliam,intendit numeras e medierates quz confequuntur fé adinuicem,ficut numerás numerat vnitatesquz confequunrur fe adin Uic£.fed,quia medictatcs funt infini tz, (equitur numerare numeros infinitos& ifte mod*impolis eft alius a przdico, & eft manifeftior,& nà poteft ctradici fcd fermonem. per contradictionem dictam in Sex: .illic.n.füitdi&t qp, fi pertranfie. medictares infinitas , bred S "t puanfeat eas in tem poribus infinitis Et, cum pofüit hanc quzftion£, incorpit difloluere eam, dixit: Inprimisergo de motu fermo nibus foluebam?, quia tempus Phy.cücó.Auet. FE; infi-
€ infinita httin ftipfo.nihil.n, ab. furdü eft fl ininfinito tempore ánfinitatrafit aliquis, fifr aütirt finiti &cinlongitudine eft, &t epe.Sed hec. interrogan, tem quidé fe habet (ufficienter,. interrogabatur enim, fl in flni^ to tempore cótingitinfinita trá fire, autnurnerare: ad rer aute
pana vetitarem nonfuffi, ter. itud;
snagnitudinem,& interrogatio nem/fiin finito tpecontingitin finita tranfire, interroget deip. H fotpehac(habet.n.tempus infi nitas diuifiones) non amplifuf ficienserit hecfolutio, fed verü illud dicendü eft,quod quidem diximusin riuper dictis fermo nibus.Si.n.aliquis cótinuá diui feritin duo ididia eO tandi duobus, vtitur. facit ipfum & prícipium,& fine, Ticautem facit & quí n & qui f dimidia diuidit. Sic au t€ diuidente, neqp erit continua linea,neqy motus.continuus.n, motuscontinui eft:in continuo autem infunt quide infinitadi^ midia,fed nGactu fed potentia, Si vero faciatactu n8 faciet con inuü,fed ftabit, quod quide in numeráte dimidia manifeftü é épaccidit.vnü.n.fignum necef^ ie cftipfi numerare duo. alteri? «n.dimidij ptincipium, alterius st finis erit, fi non vnánume^ tetoótinuam, fed duo dimidia, Quare dicendum eftad interro intem, fl contingit infinita trá [ v jn tempore;autin longi
n. aliquisdimittens.j,
tudine,» eft duidem flc, eft affe ton fint, noncótin git.potétia autécontingit, qui -n.continue mouetur fm accris, infinita tranfiuit, fimplt autens nor.accidit.n.linez infinita di^ midia effe.fubftantia autem ip^ faalterácft,G& effe,
Dicen igitur ad boc ,
fépere funt partes infimi, redde v died per- t treat res infinitas in tempere in E C tepore. sedifla reffenfeo [affici tm bac qone.que-
ra fhn.efl viri fit pofibile im tepo-
re finite pertranjrre c7" momerare res infimtas[ccundà akt re, n rei Yeritate nen fufficit.quima, fs bà diuiferit logitudinem,e?* dimi Jéris querere, Virum ft pofnbile fépere finito pertranfereres infimi tat, deinde efi pee inipfo tepere nátipn bii differentias inj nitastüc ifla reffofo mi erit fu
tiis Sed epertet mi dicere Yerum,
e filu qud prm dome: od i aliquad diuideni dim[erit poses rne i tur ric esde pilo pra duobus facit -tapfiim principium C7 finem. et fimiliter factt qui nierat tut. quà diudit medietates. Ch igitur) rit aliqud diw io bac diwfne, Bon
Liber À non erit continsb, fiue fuerit linea, fine motm.rrotue , n. contintme eft continui; QJ" in cotinua certa funt. medietates infinita, mnin ain, fed in petentia.Cum igitur pofues vimm medietates in alu, tunc no erit continsum , Jed nece[e ef ve. qui[cat. co" hec fequitur manfefle in eo qui pnmerat modietate:. mece[fario. n . numerat idem pun- Eum pro duobus. quoniam erit fi-. nit alterius duarum medietatum, B e? principium. alterim medietatie fed mn numerat cotinuum. m "ymo [éd pro duabus medietatibwm. Et ideo reffondendum eft querenti "virum fit poftibile pertranfre ves anfimitae eut in tempere, eut mo Kutudine, fic, quoniam uedemmo do bc eft [Ui ipe qudammo do impe(abile , in alu quidem efl a ilejn potentia Yero pof-. bile-quoniam illud, qued mouetur eontinge , per accidems. pertranfit. C€rer infinitas, fimpliciter vero mn. accidens emm A. quod accidit linee, vt effent medietates infimta, Jecundum aute fua e[fentia nà. Cum narrauit qp rifio fdicta in qóne Zenonis non füfficit, incipit BDarrare modi, ex quo illa rifio nó eft füfficiens, & primo iterauit illá rüfionem,& dixit: i fermonibus.n. frerins.i.illa folutio nó fufficit.qin nos diximus illic in rüfionead íermonem dicentis p.fi motum puá-
fit fpaiumycórngitipfum pertran
Odfauis 410 fire fpatia infinita n tempore inft- D nitoydiximus hoc, f.q, fi pertranfr fpatia infinita; percranfit es in s£po. nbusinfinitis.cempus.rt. ij quo eff motus dimditur in infiniuum, ficuc diuiditur magnitudo, pes quas cft motus Et hoc intédcbar,curt dixisz. difloluimus quzfta C. Etc dixit cótradictionégqua contradixir. llli qóni detmtauit. minutioné, d eftinilla cótradiQtióe.Q uoais , di&t& fuitin q6ne qfi mori prran. fitfpatium,fequit vt ptranfeat (pae tia infinita in tpe fitirto,non iritédi turinca ad deibucndum ipfum pwanfire fputia infinita, ficutoporte E rex (ed dictá fuit ridendo q.i feat [patia infinita ptrübat illa ; c& nibus infinitis, non in tpe finito, tdi&uf . füitin qóne.Erin hoe v quf concedere polt effe ptráfire fpatia infinita ex hoc,quod dixit Bici mble pemii in fecftimpole4: fpatia. infinitae dr hoc Rcritconceflum rífio erit vera. Et hoc inten [ovn dirirafa non eftimpof fibile&c.i.rfio autem Pdicta illi Loy puáfcat fpatia. equi fibi ea in tpibus infinids,eft vero » qi noneflimpole crinfire (patia Y infinita in tpibus inknitis D.darit Scd ifla rhfio fufficit &c.ufed rfi. fdiéta in Sexto cft füfficiens quát ad quzflioné.dicens.u, hanc q5ná qugtit vtrum cft polt pertráfire,aut. mutnerare in tpe finito res infinitas.&cum dict fuit ei hoceffc int pledixiqs illud , quod pertranfia ftit priiis infhitasin tein^ inito.& ad hoc fuit dictum,grilld, quod pertráfit fpariü,fi fitin nita pertráfit ca f tpibus infinitis qfi componitfpatium ex infai« HE jode
G ds fpacijs, neceffe eft vt tempus, in.
quo pertranfit fpatium , componat
'ex temponbus infinitis. Et ideo ifla. contritio füfficiens eft quítum. d quzrentem : fed fecundum rem. non eft füfhiciens.& ideo dixit: fecundum autem rem, & in rei veri tate non füffiat, Etcum dixitga non eft hzcquzftio füfficiens, dedit caufam in hoc, dixit: Quonif fi homo dunferit,&c.& intendit per. differentiasinftantia. & inenditg quxftio remanet/(i quzrens dimi! nxillud , quod exifhimauit fequi ad motum,fcilicet o motum pertran- H fitfpatia infinita in tempore infini 10, X mutauerit qua:ftionem ad tépusquziédo q» tempus, in quo mo tum mouetur, componitur ex temribus infinitis, cum diuiditur per inftantia infinita:& motum moue tur per totum fpatium in totoillo tempore:cx quo contingit vt moti pertranfeat res infinitas : quoniam. pertranfit tempus, fpatium.quod. eftimpoffibile infinitum cim nü uam definit, neq; pertranfitur. Si Infiniti oci itar cerit fuxrens, tuncremund 76i (yonfio prima non erit fufticiens T iini" diflolutione iftius quzfhonis . & L hocquod dixit manifeftü efl.quoniam illic accepit pro poffibili pertranfire fpatia infinita. Et,cum deelarauitqp refponfio przdicta non. fufficit fundum rem ipfam,dixit: Sed oportet nos dicere verum, &c.i. & refponfio fufficiens in hoc eft illud,quod declaratum cft, fcilicet p fpatium, fuper quod mouetur motum;eít idem in actu , & continud, & indiuifüm.motum enim non diuidit fpacium in actu , nifi quando defcnbitin co aliquod punétum in actu.X fi, poftuam defcribitraliqd
prm ey reri &finc: & erithecel vraie fit neeclano in ter duos mons. Monum igicur fm. continuatio: iuidit ii dincm in adt; irado et vaa &tnó foncili mediates nfi nitz,nifi in pot£tia:ergo moti non lir medien i nitas in actu in tee infinito & eft illud,gd eft im. pol pere aüt medietates infinitasin potentia in tpe finiro 1 acta noncít impoffibile, fed eft ncceflarium. D. d. & ift facit qui numerat &c.ideft, & qui numerat partes fpatisnon numer easnifi diuide- E lo illudin in partes equales.& cum hoc fecerit,tüc mumcauo enit inita neceffario ; & tunc diuidetur. resin partes finitas numeratas.diui fio enim partes zquales terminar Disitoa contiauum,& numerat ipfum.diui E^ in fio vero,quz non terminar ipfum , naues eftdiuifio,in qua maius femper di- um.km. uiditurin minus, D.d.Cum igitur meu fueritaliquid diuifum hac druifio- zeper ney&c.& intendit diuifionem , qua: mia: ia eftin adu.D.d. motus enim conn- édiuto, nuuseft continui.i. & caufa in hoc 1dtime eft, quoniam continuatio mot*eft oid cs propter continuationem magnitu- nusidé dinis. cum igirur magnitudo diui- ph- ccj$ datur.neceflc erit vc motusdiuidat M. nceefaiio , & non remancat continuus:cá mnagnitudo, d ft cauía cá tinuarionis illius, non remanfent conunua.D.d.& in continuo certe, &c.& hoc quod dixit demonftrat eft in pnnapio Sexti, ficut eft deda. €. pa.xe. 1anum in Tertio,g impole eft vtin. 4 inde continuo fint partesin actu ifinite. D.d.Cum igitur pofücrimus medie tates in actu, Sc. & cíí pofüemus medictates fpatij fupcr quod moue. tur
Liber Octauus
A tur motum, effein a&u,tunc mor? non remanebit continuus, & vnus, fcd necefleerit vt mot*quiefcat apd
juamlibet medieratem.D.d. & hoc. fiquitur c.i. hoc bene. f eoqui numerat medietauss fpatij,f.
ui diuifit illud in actu.qui.n.diui-
i" magnitudinem vn, & cótinu& Tactu in duas medietates, & medie tatem in duas medietates, vtifvno puncto pro principio,& fine. vnde
,. fequitur vt motus eius non fit con-
bic&io. tinuns, Sed quaritur hic. qfn, cum
motum diuiíerit magnitudinem T duas medictates in actu, quiefcédo B in cadcinde diuiferit illam medietatem in duas medietates,quiefcen do ctiam,tic fequifetiam,fi medie tates funt infini, motum nung perueniet ad extrcmü magnitudinis.fcd peruenit: ergo magnitudo non diuidifin magnicudinesinfni tas.qfffi diuiditur, rüc q6 Zenonis.
Sel remanet, ficut dicunt quidá noftri efl. feuntiillud fpatium, fesnfee infinitas nor efenga iter, S primo,
fodj.Etrífio,vt mihi vi,f hoc. motü;znted diuidat magnitudiné in duas medietate, diuiditillá medietaté in parzes quales in potétia, & füntazquales Ho : nde dcccficé . Yt magnitudo confümaturp hanc diuifioné,vt declaratü eft. qim, cum. diuifent medietates refiduas, diuidetétes: p hancdiuifionem zqua J&& ficconfümetur magnitudo ne ecflario. Diuifio igif magnitudinis fm medictarss eft diuifio p accís:S diuifioqu; eft fm medietates,f n6 finiuntur,eft diuifio,cum qua non coniungitur diuifioquz ciini taté,neq; in potétia , neq; in actu, f. diui el fm parts quales -n.diuifio confumit magnitudin£, fiue fueiit potentia fiue a&tu.Cü igi tur diuifioquz confumit magniru
411 diné fucrit cbiuntta cá diuifióe, q D non cófümitipfam, accidet diuifio niá nó cófamit magnitudinem, vt. cófümar eá.&ió accidit deceptio ex. mixtióe cius quod eft p fe, cum eo, quod eft p acciis. & hoc manifeftü eft farenu veritaté. D.d.&ió rfiden. dum eft,&c.i.& propter hoc,qd dixi mus, nón oportet rüdere quzrenti, vtrum fit pof vt mot puráíeat de tpe,in quo mouetur, aut de magni tudine, per quam. ions dictates infinitas rifione fimplici. 1 dicetur ei , quia. bodie el /& quodammodo imj n illz medictatcs funt. ,cítimpolt ,fm au E tem qr füntin pornóaet oe .vt motum (cat res infinitas enam in acht. D.d.qia Eme mouctur condnue,&c. TT cidit,vt fpatium fini continuum poffit di nitas.& ideo accidit moto,pertranres
Et hoc intendebat,cum dixit: (impliciter vero non. Deinde d.accfis enim accidit linez ideft ao quando motum pertranfit lineam, non pet tranfit medictates infinitas, quia dj uifiolinez in medietates infinitas P eftei per accidens, Et hoc intendit, €i dixitzefl.n. per accidens.i.p hoc noncftei, fm q eft vna,non difcre. ta. fed/fi fuerit, critfm q eft multa, jfà definitio,& eflentia eius, (ecun di 9e linea rit. finitaté. Etfnnuit hoc,qd did C1 definitice linee/f.li nea&cur'vltima füntduo puncta,
Manifeftum autemeft& 9, nifi aliquis faciat temporis fi^ gnum(quod Prius A pofterius
aj. diu
6 diuidit) femper pofterioris ad ipfam rem eritfimul idem ens, nonens, & , quando fa&um erit,nó erit.fignumigit vtrifq commune eft,& priori,& pofte riori,& idem, & vnum nume xo,rationeautem non idem. hu jusenim finis eft, alterius aut£ ptincipium:ad ipfam autem ré femper poftetiorispaffióis eft. Sitenim tempus,in quo AC B, xes inquo D. hzc ina quidem temporealba;in 3 vero nonal^ baan cergo alba, & non alba,in H quolibet enim ipfius 4 verum €ít dicercalbam,fi toto hoc tem poreeratalba,& in n nonalbi: Cautemih vtrifq.non ergo di^ Qumeftin toto, fed preter vlti^ gnum nunc.in quoc:hocautem jam pofterius.&, fi ficbat noL bum, & ficorrumpebatur albü intoto4, factum eft, autcorruz ptumgn c.quarealbum, aut nó album primumin illo verü eft dicereautcum eft factum, non tit, & cum corruptum eft erit: autfimulalbum,G nonalbum, É& omninoens, & non ens eife neceffe eft, Si vero quod fuerit priusnon ens, neceffe eft fleri ens,&,cum fit,noneft , noneft polfibilein impartibilia tempo fa diuidi tempus.fl enim in tempore fiebat D album , factü uie rc nineid v pi iia ibili tempore, fed contigua pane fiebat & non eratjin * vero ít, generationem opor^ tet effe quandam mediam.qua^ scc tempuscratin quo fiebat,
Non enim eadem ratio erit & K. fje, qui non impartibilia dicür: fed ipflustemporis, in quo fie^
mft, & etin vltimo flguo,cui nullum eftcontiguü. autconfequenter :impartibilia autem tempora confequenter funt. Manifeftumautem q»fiin ^toto tempore ficbat, qp nó eft maius tempus,in quo factü eft, & ficbat,quamid, in quo toto folum fiebat.
Et manfeflum efl quod , fi bome nen Ts pé tem-l perc diflingui primer pferiue peflerieris vei im ve , emper tune. Mem erit ens,C7" mn ens:C7',cum. €jf ens ,nron eI ens. LJ Joiner € poflerieri efl idem in nnmero, fed invefetiu mn eft idem. efi.n. finis ilns , ev" principium iflsow. n paffane Yere femper eft ofireme pafiionis. Sit sgifur tempe t. B6 pafie C.e7" bec paff ft in feto pi A album, cr in ret B non album. in te igiferc eric dium, C7 vb ain. quanam in quocuna, loco fuerit ac ceptum ih A y dicetur vere quo sn eo eft album quoniam in boc te. to tempore fuit album.ey* in B eft sn BEEN ergo epertet conce bd eff in d eli e dice had qudd T edi premens
A Lus, er cerrtmpirer album in to do 7t illud non fit aut cerripuuronfiin B. (y ideo igitur fi fuerit album, aut non album tunc. prime ert verum cere boc in eo. €7* fi non, quando fit aliquid , non ef [np d corrumpitur, eft illud , a quo tranfmutatur.aut. erit neceffe vt infimwl fit album, € non album , 7 ymwerfaliter. tale effe sillud mon e[fe.5s igitur. 3llnd, quod efl nunc,cz* non fuit an W te, neceffe &' vt generetur eo" quod generatur. »dum generatur nan eff sllud apud generationem impofa-. bile eft igitur vt tempus dmidafur jn tempora indiifibilia , quoguam , [i fuerit. Cintempore A4, erit al bum deinde infamul erit al-. Dum.ef iguur album in alio tem-
Odauus 412 prre indiifibili, fed efl cenfequás , D Jin tempere B.C", quia in tempo recAt non fuit album ,in. B vero fiit album ides necefte eff vt inte vim fit aliqua, (generatio. Q7" ideo nece[e eff vt etiam [it tempus, in quo fut generatio.Et ifla ratio no contingit eis, qui non dicunt partes demdoafide «n puntlo.n. qui eff fina ser" defitio tempori in quo generatur res , in eo efficitur. res generata, Q7" ens ta quod om. niae nen fit cen[eques . tempera au g, tem indiuifibilia [unt fucceftia. M amfefjum eft igitur quod quan do aliquid in tete tempore At generatur,tunc illud tempua , 1n quo generatur , non efl im quo fuut ad dens toti temperi, im quo generabà fur tantum,
Exemploris offsnfio, qua dubitatmr quod id, quod generumv/vel corrumpitur, ineodem inflomtifi C nov fit.
Phyficorum Oflofe, eidicrpus son dider liba.
A Tempusindiwiibde.
B Ten porindi-
D.Mobile qd fié albi. Vti alba,
$9 cum dedanitit día inter con trarios motus tpis. vult narra
re & p diia rpis, qua: diftinguit in-
ter motus priores,& pofteriores fm illud,ad qd eft motus, aut ecóuer.
Part 96
» f . diia tpis,fit diftinguens inter gris cftilluder quos mos, & fteri*ex ipfis motib*,cft aligd inliuifibile, &q» modo eft ecótrario
illi quod fuitin motibus cótrarijs. qi lata eiuseft complemétíi füe
H intentionis. Etdixit: Et manifeftü efto, fi h6,&c.i.& manifeftam cft Tot homo non pofueritIftás fiftingaensinter nus, & pofterius temporis ex motibus,& con'equen tibus Pat wi aüt inter
^, us fm illud, ex quo eft motus,& iip [im motusad. uds pofkius fem eft dignum habere portion,
(uerit ipfum tempus indiuifibile,contingetei vtaliquid fit ens,
& nó ensin eodem temporc.& hoc. jntendebat cum dixit: ét q neceffe.
eft vridé fitens,& non ens. D.d.&, €um cítens, nó cft ens.i.& cótingit
axobiIe fs.
huic pofitiói.&, cum aliquid e n6 critens. D.d. .n.cft ambobus, &c.i.& dixim? q neceffe efe vtin tpe accipiam" aliqd tale . quia tale inftans qd eft in tpe,eft fife pf. &o in linea, & eft cóc prioris & poflerioris ex rebus, quas diximus,& & indiuiibilein fe: Kit diuiibeT (peQtu eiusqu. ante,&in refpectu erus, quod eft poft. eft. n.finis eius,quod cft ante,& principi ei*, quod cft poft. Et eit dignius o» attri buaturci,quod eft pofl] iori M -fqualuau,qua fitex tráímutatio neg vt attribuatur tran(inutatiói pnori.& hoc füit ita. quoniam prin. Gpiá paffionisqua fita tranfmuta. tione;eft aliquod ens &tráfmutatio eftnon ens.Ér, quia dignius eft atrend quám non enti, ideo d. lione vero,&c. i.& pallio digni* eft attribui paffioni Aion due fit quàm attribui: iutanói prio. ri f-inftantiquod eft principium ef^ fentiz paffionisquz [p nat rauit qfi non fucrit pofitum TA
Liber Odauus
A ifemoneftalindi qersin quo. juo pficitur motus p inftans, guitifta fm Ht indiuii La tur vtaliquid fitens, & n ensiní snul.D. deditexemplum de hoc ad sotficandá , q(ío pronenitifta ceófecutio,& d. Sit igitur rfe, &c.i.fint »Tquorü p eft rt zmutano,& in altero eft. mutatióis duo A &fitqua lias, eftin co albedo,f.c,& fic t&pos Ajllud;in quo c fuitalbd,& e£ [e 5,illud,in quo c fut nó albi tranfmutatü in albedine.in:fpore mi Yn epetá .n.trá(mut verü eft diccre. mutinós res táfmurata non cftillud, ad. uid tranfvt nó fit. pie. veredf
verd ai mranfimutatur: qf, fi eere res im urn igi soe tráfmma- illud. Et,ci pofuit q in. ta n5£i- tationis n6 albi ina fme. intoto illo téporecfíenó albü,&in tat Ide. ;. illo tpe, in quo eft alb in actu, nepup ceflario d£ in eo toto tpe ipfum eff Es € albá, d.in tpe. celat a W*3* sb sci ks, furi pod g dra inter hec duo tépora eft di ticiftadra cit pam vera tjo ris : S,cá hocfuerit, petet iftud € diia, fit pars vtriui iud de ede nftram ro dt € vic itin s infimul. & fic eritalbd, & nbalb&. Etcá hocfitimpoflibi- vt le, oportet ponere qp finis motus, & principi motus eftin Teindiui, pes nagd eü 4. non igit oportet.
x T opor h luobus réporibus : qn nine in eofit oben &n6 ad ose erdus mE bili itfter duo Igi n nis motns, &eftal-
prin iG fui effe albi. D. erectus iillud, gd i
zm man finanitióe fini n. tráfmore D tá (mutatióe:&
r pr ginis d. attribuerein
dde tnde,
Erection necefle eft,vt diflinguaf p alisibiibiein ic nartate ck qp necefle eft ve
trf guat pahiod indiui rigen
corruptióis & o» fi fuerit. «ód; ng vo rat t2, corrupta YüP.& d. & fi ficalbü. compie us ial efíc albá, & ipfum trífalbedine funt contraria, necefle € vt sn quo dtipfum es albó,it aliud à tpe 1 quo. murínisbiliine ii fum 1corrüpi. &fi n6 cóüngeret. S illa hora, hora,in qua füialiquid, n6 fitillud.v.g..; in hora, in jua fuit. alb, nó fir albi : illud. oen mutafde albedine,n6 eftalbum.& continget &, vt cá corrumpif, i.ofi wanfmutaf de albedine, fit illd tde, & fic erit ensin tpe füe. iix Etintédebat p toti hoc nouficare €, ci fithocim vttfs generaionis re fit tfs. Ee elcntie Ypofí- Tpoffibilecft vt illud , qd diftinguitinter ea/fit tépus.D.d. Si igitur illud, q eft nunc,& n5 fuit prius, neccfleé F generet, &c.i. cfi aliquid fuit m6 Faucet faioneteie ép adesse jna&u. D4. iera&dum nó ie Sortie
mamf estie pela dimer tum iá É perfecte. &ii JG ne- neecfic eft, vt tps ieu aliud À qge eflentiz illius generati . Etc e metet quo incaepirgencrani, neceffe eft vt fit aliud abinftáu, inquo ct gencium in
G actujta,g vtrüq; corti fit aliq indiuifibile,d.impoffibile eft igitur ve. tempus diuidatur, &c.i.& , cum tfs.
rationis fit aliud tempore ef- Enric generati, & dfferétia inter ea eft aliqd diuifibile , unpoffibile eft vitfs comjonatur ex temporibus ándinifibilibus (vt tépus greca nis fit aliqd indiuifibile : & fimiliter tempus effentiz [jJ duo tempora effent contigua, Deinde dixit: quoniam , fi c fueitin tempore, &c.ideft quoniam/fi c , qp eftin loco albi , fiat in tempore A album, & fucrit tempus A diuifibi-
H le deindefuerit non albumin alio téporeindunfibilt angenti tfs A, con(equensi, & fit tempus ss tüc ipfum pa album, & nó album eitin duobus iemporibus indiuifibilibus
uorum alterum quitur fecun— dum idet tangitiplum.Deinde di xit: & quia in tempore A non fuit. slbum,Xcet.i.& cum in tempore A indiuitibilt non fuit album : quoniá tunc non fuit albü:&in tempo xcindiurfibihi » fuit album, neccile eit vcinter hecduo tempora tranfmutetur de nó albo in album. De- 3inde dixit : ideo necefle eft vt ficté-. 1 pusin quofit geneiatio , ideft & , «um neceile eft vt ran(mutetur, & geneictur inter duo rempora indiwifibilia , fcilicet infans, in quo zranfmutabile fuit non album , & ánflans , in quo fuitalbum ,necc(fe clt vcinter duo tempora indiuifi bilia (it tempusin quo eft tranfmu. tatio .omnis.n.tran(mutatio inter duo córraria cíLin tempore, vt declaratum cft. ergo inflans non fequinr infans. Encum induxitimpoffibile , quod fcquitur ex hac in- &entionc, dicenibus tempus corn.-
infláubus, dinitquod iftud poffibile non (equitur non dicétibus hoc, & dizit. Etifta ratio noa. contingit, &cete. ideft & iftud umpoflibife prazdi&um non contingit nobis. quia punctus temporis in-
E cx temporibus ldiuifibilibes, E Ícilicet: im;
tio dimfibilis, quem nos ponimus ef-
fe finem onis, in co di musaliquid fieri in actu n, &cxte. ideft quód ipfum punctum poumus efe pnncpium elim generari ita, non ponimus M(üm fequi panum , m iquoerat non tum , €x uo continget. nobis vt ex confequentibus effec té L. » ideit quoniam , cum nos
uimus quod inter omnia duo in flantia clt tempus , idco fermo nofter conuenit rei. Deinde dixitzManifeftun eft igitur quód , cum res. fueritin toto tempore A , & cztera. ideft, & manifeftum eft igiturex €o, quod diximus, quód res non perfecte eft in actu in tempore addito tempori fuz generationis, fed cxifüt perfedte in tempore indiuifibili, idcft in finc illius temporis.
Quibus igituraliquis tandi proprijs credet rationibus, hz, M & hmói quedà funt.Logice aüt confyderantibusexhis videbi^ turalicui idc hocaccidere.Om^ ne.n.qd continue mouxtur, fi à nullo prohibeatur, in qd quide venit fm 'ationé, in hoc & pri? ferebatur.vt/fiad s venit, fere^ batur ab 1:X nó,cü prope erat, fed mox vtcorpit moueri. cur n.magis nunc, d prius ? fimili terautem & in alijs. Qd'aücab. Aad cfertur,rurfusyeniet ad A,
Liber Octauus 414 A continuemotum.Cüergoab A. ntendt ad sp (um, quádo fuit pro- D adc ferebatur, tüc & ad 4 fer£, pe ipfum, fed intendebar illud à
eo,gáccít, motu, quare fimul . "w^ contraríjs cótrarij. ns funt, d ém principia metus nen efl ili c
recti funt.fimulauté&exhoc PP quem ft dignim Yt unc mutat,inquononcf. figitur fMeAdertt Jn Him magi quim hoc imposfibileeft, necelfeef. from. et fwileter eft s. Et fteturinc.nóeftergo vnusmo slud , qued trenfertur ex A, fi, tus, quienim ftaruírercipitur, quando peruenerit in B , reuertamonc£ vnus, fur ad A, fi mouetur [éuodis con
gfle.n. fmt ratiocinationes dV. tinuatianem, tunc, quando meueibus homo deber effecertus quo. batur de /a ad 8, nil et tépere niam funt cenwenientes, (y' con[e-. meuebatur ad t ynotu qui efl C.
B quentes de fuse fomilibus. Ss aute fecundum igitur hoc mouetur duo E prfuerit co[derationem de boc e- — bns motibus cütrarys jns ifi endum DiédletTicans, (quitur hoc. .n.duo metus [écundu reHitudimz 3dE algs modis, quas narrauimus .— funt contrary. C7" ci boc. tingit, Dicamus igitur , quod emne me-. "yt trásferatur ab eojn quomo eft, gwors. fecundum continuationem , — 1.ab eon quo non fuit .€77, cii p jer uniiapri pic fj mpefibile ,nece[fario que[est firiimaanm adim mane unc. €7* fic merus non erit ynus
wri prime.y.g.quod, fiit fuit. metus in que enims interponitur. d n, d ipfi fue w metus. quies mn eft ynur. eins in primo : C7* nen folummedo
€ mudiég ro pri ad "
G Ideft iflcigit demi 79 lz, dequibus titudiné,qrf conueni(it rebus.Etin t&dit p conuenientes ipfas e£ eflentales, & ftimas.& innuit. fhec il Iud, qd. eft de aranslaro reflexo.quia,cü reflectit, defcribit pun- Gà 1n a&u, & cá defcribit pun&á 2€tu, quie(cit.ifta.n.rócinatio € Sermones pria translato. Et intendit p Di. Düle&ia Qics, veros, qui óponun Beiveri,g Cr cx accid£ubus vfibus, non pro- «5ponunt prijs. Et manifeftd eit q illa rócina, x cóibus, tioquá induxit, € vilis. ndato.(üp 1451. 9- duas propónes.Q uarf,vna eft, q e B tranfmutadi eftin ja illud;ad 987. qd trüftuntaturin poftremá : &fiuc fuerit. gppioquásfue remot(,ne- Qin lua tranfmutatione amittat pareé fücceffiuc poftali£ il lius, à quo tranfmutaf, & acquirat. fuccefhiue. 1llius, qd tranfmutatur.ergo illudex quo trá(mutat, & illud,ad. x manfinutat füntoppofiua ario : & vtrunqy illor eftin parte tranfmutati, alia à par- 18, in qua eft re'iquá : (ed (unt non. determinata in fe,neq; apud nos. & hoc viceft, & cbeoftranfinutato . Etcü fuerit coniunt& huic, q aliqud eft tranfmutati decodem in YVidé motu vno cótinuo, cótinget v illudcx quo tr&fmutaf, fitilludad qd tráfinutat. ex quo cótingit vtil Iud, qi amittit per tráfmnutationé, illad idE uinci eftimpole. & ifta propó eit cóis,& nó propria. Et vit manifeftá eft iftá r6n& effe Logic.Propó.n. dicens qj duo oppo left
fones fantilhabere cer-
t2 non pfit conj infimul ebis plus vta. E díc&sgiil do lud,ex quo£tráfmutatio, &ad gd tus
eft uáfmutauo, funt oppofita, eft eis fm fübic&G,& fm fdicarum ,
fübie&i.n.eft cSeof trífinutabifi: K fdicatü adt eft de acadétibusoIb? entibus. Etib vf intendere p (ermo Serme. nes Dialcdicos duos modos , f. dc- Dale mfones, |uc cóponunfex acciden- "P tibus cóibus plurib*in vna arte,aur demfones , quar(i* przdicata funt «s 1 peinq. icc viimur duobus modis, aut fm Diale&iinftfm,& eft magis ppriü;autqua- aptat. fifundaméns politis o má, f; qu£ ;. py. js. aliqua ars vüfcis.[ declarata funtT &c1- Met. alia. Et d. Dicamusigif, o£ mort €15-5-7fm cótinuationé, &c. & intelligen- Mec
Etd.nifi aliquid occurrat. qf, fi ali quid occurs impediaripum ab eo,gd eft naturale ci, tííc nó mo ucbifchtinue ad illud,ad od primo mgouebaf quafi diceret,& cá tráslatf transferat de primo principio ad illud;ad qd transfert po! neceffc E vc motuselus ad illud fit c5tínuus: nifi aliquid impedi&s occur. rat illi. Hocigit, qd d. nifi abquik occurrat, non eft: io ex res moucfad illud , ad qd peruenit.
in poftremo, fed eft. eius. mómsefteitnuué iluta.qhmo M uetur naturaliter, femp mouet ad illud ad qd peruenitin f ue occurratur ci fiue nó. D.d.& nó folámó ineiditad illud, &c.& dixit hoc, nealiquis dicat illud, moucf fm códnuationéc CXA Pi & ex 5 ad 4, refle&endo, n6 moue tur T primo de 3 ad A , fed mouetur. ad A;qíi peruenit ad s. & i6 d.rfidé- €i pofüerimus cp ifti duo mo lunt vnus, tüc motus nó erit foláad forent fin&gf ci aj t. quar, fed à principio, cá nul fici
iber Octa cogis, v motus fi libe Eiemonericrtvfemesba, D un d appropi uarmpn d Er der eie r, ePi kümilitr cil ref fimul&abipfo Cad 4, C hon iem trmO- eüt nóflmulfertur,mouebitur punss; Lindrrum irae uc Pm hunc modd, eit p» i dosis cidedan prs |uiefcat apud C. hec.n.eft ^ ipm moucfillud.gd mo Dopofka (uies, eig eft ác, mo^ wefibipi quo mowtaildal oPPua quem itc ex fa di^ gini ric ximo rd Qaam pnóéPSinmataorte V raing: ji prj Rt bec apperet mag nos me, Hp a o motbus it nus e nf diet fes E motibus con- snetié ni mouetur, mj isque ij tarjrinimelD.d cct boc rum mets ja uri, neceffe £ ve ginvt mansíeramarabeoin quo c quafiat quie si mam E o cadilludy juo à quo monetur. niens Frposrdue i F iles. fi mon mouet EE füei qu tandetn- Irene fe tmdemet mede ge vt uia zalab eo, inquonó Anf im fecie pes sr EXE impo Dd e. e effe € vt etat effimpole D. uie(cit.i. &, pars totius mani, ergo hece[[e fitimpolt, id ehoe,q4 prius quifeat quete «ppofitame. Polimus d fiai nó ie rg es. H.efl prinatio motus . 5i Eid otiieducbu modi ae matu rh fias ens d» Fui Mes nd et efl mprfübile vt nueatur al one iem morisjn quoi quid dubus motibus centraris un tinuus.ofs.n.morusin quo interpo reni, quod rni aid "dplusmntóterhiemani 4rd e fübile ed v mfi y Ampliusaute C ex vA ad C, impe trn C fet cft vir magisde of motu, mái renfew tx C Sinne iral At petin v ifie jus meturaliquodi Ppolitarü qe tibus contrary: injimul, €7" meue queat post iftos) tur bec metu , neceffe eff vt quicpepririnien DUE fm hüc féat,antequa meueatur 4d C. ifla Sod dicoatic quic funtdi^ ' & ce; Zoppofita mew ex C. Et de. motái dico aüt quicüqy undi Ag Pham rin tenu aticdiprdaquicte. dedii mat? n3? timi. totius,neceife eft prius qui: pes fe tira iearbi s Mies tara Karsogic y Prius dul fm prime, &fundatur! e Pa o i 'na " EA inn fimulaüenoneStin póncs. Quarü vi PI
G qd mouefvno mota motufi finito- Tü diuerforá fm fpérm,necefle efte. moucaturá gete oppofita illimotui à quiete quam habet in illo, à quo mouc$, vt declaradá eft Y Quin. t0.Sccida a(it. 'o€ gd mouctur duobus motibus oppofitis,neceflc € vt fingulariter moueatcisscü fit im. pofítie mioueri eme Ba his
luab* propónibus fequif q o£ mo tum abes moibcs oppofitis ne- «cflc eft vt moueat v mota poft quieé.Ifle igit duc demfones conueniunt in Propóne » dicente impolt eft vt duo motus contrarij
H fintinfimul, & differuntin fecüda
ropóne. In prima.n. demiatione [rs acceptü q» fi duo motus oppofiti fuerint conüinui , neceffe erit vt duo motusoppofiti fint infimul, & poflea fuit dict, & c non fint con tinui,neceffe eft vt inter cos fit qes. In hacaütdemfonc fuit didum € fitimpofe vtduo motus oppoltti fintinfimul, neceffe eft vt vterq; motus fit per (e: D. cóíünctum fuit huicqroís motusenus p fe incipità quoc dimara Ed. fn, fioc mo n6 mouc£nifi &c.i.dicamns igiturgyfi o£ motü n6 moucfin codc
T tge;nifi alteto duorü motuff oppo- Eri uibas inmarü e(t moucri ner ecfícé vin illo,ex quo incapit mo neri, fitquiefcens quieie oppofita. motui, vt declaratü cft in Quinto... D. incoyit declarare iftá confecutioné, & d.nullus.n.motos hic terillos.i.& hoc eft neceflariü qi TF illo t£porejn quo cft pofitá mouc-. zialtcro illorá duorü motuum, nó inuenifmouerialio motu prater if Jum vnü motum. D.d & mot nó mouet fempifto mó mors, &c.i. 4&, cum motü nó moucturcodem
tpe, nifi altero duoti motum op- T pofitorü : & motü nó fehptmouct altero motuü oppofitorü diuetíorti in fp&neq; ifte motusquo moet, eft pars votius, i. pars motus totius : eft vt totum fit prius quie. fcens. Et hoc,qd d-manifcitum cft Docra& perfe, Qi ols moras, qui non eft rhotus,neq, cft perpetaus , ne Fleet velncpiat poti quic: mo tus. ri.n6 fequitur morá, nifi qfi (e- Qo mocundus fuent, io primi , non oppofitusei.aut hoccótingetpac- de , hoc sficutilluminatio dornus per. &.;. phe. d fequi motum candelz. n Etcum pofuit has propónesinco-- k Prteongregare hos & inducere ezeniplá in hoc, qd intendit declara re & d. gif motus re&b,Xc.i.fi gi tur motus, qui fant füper vnà lincá sectam ad partes cótrarias, funt có trarij, & et impole qraliquid moweatar duobus motibus conrrarijs infimul,& nó moueatur altero fem, per, neocfíe eft vt vráslari quie(cat pesteeb ll Au mida tum imrofe eft, vt moueater inch redi A cerAadc, &excad A fimul & moucarurvuoqy fior moruurh per e, & in tem, qo nccedc eft Vtiltud usalatum M. quicícat in 4 ante mouearur ab €o ad c, & guiefcat in c,antequàm moucatus abeo ad A .quesenim. in 4 eft oppofita motui ex a adc : & quies in ceftoppofita motui ex cad A. & quafi D. &,cum impoffibile fitduo motus oppofiti, fintinfimul : &fi non, runc altercorumt efict perfectio alterius : tuac neceffecft, vt inter eos fit'quies neceffario, & non cftalter eorum perfc-
io alterius. Amplius.
Liber Octauus
4 ^ Ampliusatitet heer&magis ppria eft ijs, à dicta funt fimul «n.corruptü € nO albü , & fat eftalbü.fi igitctinuaalteratio eft ad albü et ex àlbo,& nó ma netaliquo tpe, flmul cortuptíi eft nGalb(i,& factü eft nbalbü. triü.n, erícidé tepus, Amplius nó ficontinuü eft tépus,& mo^ tus, fcd confequeter.qüo.n.erit vltimü idécontrariorum,vt de albationis, & denigrationis?
Et & ifle fermo ef] magu con- Menics , quàm jdifus.et efl vt in-
imul corrumpatur. no ,c Jat album . cum. fine alteratio fuerit cótinua ad wm, ex al Lo, et boc non durat aliquo tepore, fnt infimul grampine nen dl Dum,c7- fit album, deinde fit mn album. "oni igitur tjs erit tribus. Et et mn [quitur fi tempus efl co rnsum, YE motus fint cotimu, [e
fucceflimi. Et, fi mon, qiio erit idem. qufiremum éotrariorum drum , "y, pofiremum albedimis c p-
enum nigredini ?
Cum ifla declaratio ,quá cóplevit, eft de propónibus remotiotib* A natura cttis,de quo confjderatüi, f rropónes, quas nititur dicere ih hacdemtone d.Et ená ifte fermo , &cji.& etiam ifle fermo, quem m "volumus dicere ,eft cóvenientior f dito. D.indüxit fermoncin , & dizit £eft vtinflmul corrumpaf, Xc. i.obtngit.n.hoc,vt ponimus vt mo tuscontrarij (int cótinui.v.g.p mo tas de non albo in albü, & daa)bo
c n
416 in n6albá fintcontinai, contingit vtin codé inftiti corrumpaf nó albü,& fiatalbum. & ficin eodem in. fantieritaliquid ens,& nó ens. Et, quia füper i(tud impolt cft füflcaitatus in preterito in hac demóftrationciinduxitimpoffibile mai
ter qd iterauit hunc fermo f
ut ipitur alteratio &c.i.cá igitur. pofüeritnus qp alterationcs coritrariz funt continuz.v.g. alteratio cx non albo in albü,& cx albo in non album, pofüerim" qpalbü n6 du^ rat tempore, cóunget neceffario vt in inftanti corrumpatur non album,& fiat albi,& corrumpetur E album ad non albü : & fic ifta tna contraria erunt in eodé inflanti,
[c eft vtinteruehiat eos quies: & pi paret de natuta cor (i, qj impolt e! vt fint continui , & fi fit pofitum qp ihtercos noneft qmes! continua tio. n.non cft in eisnifi ex tpe fà:il liautem impolteft vt fint cóunuis, cum fint contrarij. d. Etétnon feg. tur &c.i.& Éufi concefferimus qp in ter motus cótrarios nó elt quics, & F tempus duorum motuü eft confinuum, non fequitur,fi tempus fit vnum, vt motus contrarij fint con-
tinus, a D.induxit caufam in hoc, sNÓ&g6 6 puit
duo motus contrarlj noh (it cont- rrarij ne nüi quia continea funt illa, quor «ódawi.
& dixit: Et fi nó, quomodo erit idé pofltemum, &c.i. S heocfle eft vt
vltima füncidem, fed vltima contrariorum non füntidem,cum finc commraria vcrbi gratia nigredinis & albedinis, quorum vltima impoffibile cfi vc lint idem .
€ Quod soins filas circulari pfe eff
cetimm. — Cap. d. Viautéfupcircular£ fit, erit vnus,£ continuus, nihiL.n. impofe cótfgit,
uod,n.ex A moi
mulmouebifad A, fm ide ppo fitü.ad qt.n.veniet,et mouetur ad Dod n6 fimul moucbirur contrarijs, neq» oppofitis, Non «n.ofs, qui etd hoc ei qui eft €x hoc, cótrarius eft,autoppofl tus.Sed contrarius quide eít, q fuper recta fit.huic.n.eft contra H riusfmlocü, vt quifm diame, trum fit: ditat.n.plurimü. Op pofitus aüt eft, qui eft fm eid longitudiné.quare nihil prohi^ betcontinue moueri,et nullo t€ Citar pore deficere. Circularis.n.mo^ Ri q tuse(tqui" ab eodeinide. Re^ Dot €tus aüt, qui ab* eode faliud. fo1£i9;. Etquiincirculoquide fit,nun, qui^? quiinei(dé eft: qui verofm re^ d tapein ede o igit, qui fp falio,etalio fit,cótingit moueri c6tinue:eo vero,g teifdé fepe, nó contingit, neceffen. effet fL, mul moueri oppofitis, Quare negiinfemicirculo, neqp in alia citcüferentia vllacótingit mo^ ueri cótinue. f pe.n.neceffe eft f3cadé moucri,etcótrarijs mu^ tari mutatióibus.nó.n.copulat prícipio finis auté circuli eft, €opulat, & folus eft perfectus .. Moti ait circularis ef vnm, €: contirme.no.n. [quitur ex bec «lique mo ipofabile.Quonia illud , quad mouetur ex f, mouetur ad wf eade intentióne. ad illud.n.ad.
i) , ddillad t méne- K. ws eontrarys infonul nea, eppofza NAA metu ad eontrarim ei, qui cfl ab ilo neque.
eftt. Sed cótrary funt ili qus presi pie rd cundi lecum, v.g. ili funt. fée cundi diemetru, mime d ht. 0, t funt 1, qui funt ^ ae onpindon c7 idus et remetum quod ile motu. fit coti nne, C7" nnqua ce|fet ono. Mo- X w.n. circularis efl. ab aliquo loco d ilIn eude loci: oto At reto de yno loco ad aliud. Et motus ct eade reuolutióe no erit ind, quod. mouetur (eciidi sin s es fde locus oj mozillud &t,qued mouetur motu re &o,erit i eijde locii multoties. Mo» erigitur i quo mesefer erit in loco poft alis, pot et con Finuus:motus Autemim quo illad, qued meuetur , erit in eodem loco multotics à pat et catisuus :que- wg nia neceffe efl vt illud, quod mone. tur (ecidi sllud snoueatur duobws motibus eppofstie ifinsul.Et 1o ime. pefibile c; ve aliquid meueatur in Jemicireule, aut y alio arcu eine fé cid cotimatinz.nece[fe efl.n:vt multoties moucatur eifde motib?, et, ve trafmutetur modis tra/mutatiois cotraryi, quonia finie n pir pai germ te WHN, Cf $ set eff fol perfetim.
Liber Octauus
Demenfírario, quod motus circaleris folus eji was , cb continmet
0L (C)
Cum declarauit g nullus moruü me&tor(i eft continuus, & ppetuus& p impoft eft vex pluri vno mota eor cóponatur vnus motus cótilius, & ppetuus, vult declarare qp Romós, igi (hu pocefecon rio re&i, & g ille folus pótefle con. tinuus dus cá edad illa impoffibiliad accidunt ex pofi tione eius, qp motus n ki i muusncy i : & illu.
juo nulli acci ap eft poke.
t d. Motus afit circularis, &c.i.mo tus at circularis pt cé vnus, & c6tinnus, & ull. n.1impole. accidit ex hoc. D.dedit cám in Toe, & d.Qii illud,gd moucf ex 4 mo-
acciditeiin hoc,vt moueatur duobus motibus contrarijs infimul, vr fitis: (icut accidit hoc eiquod mouef rette,& poftea reficctit.Deinde dedit cám in hoc: & d.Non.n. omnis motus, &c.i & caufa in hoc, qiillud gd moucfcirculariter, moetur ad illud idé, ex quo mouebaturjita,p nó accidit ei moueri duobus motibus oppofitisinfimul, eft, qífi nó ois motus ad aliquid eft có m mori ui eft ab. JMomeque fitus: ioc n6 cótingicnil amor sedo, (vt moris ad alid fit contrarius motui ab illo,autoj fitus . Et caufa in hoc eft, qiiler quo é motus retus,& ad qd
uegarad A eadé intédionei illud.n.eftfünt loca contraria.Et cá in hoc Ki mouefGirculariver,moucfadil- eft,quia contraria fant/icut defcrilud idé, ad qd mouebaf,iadillud bunfilla,( maxime diftát, & maxi pü&t:qin nó reuertif füpillácan- ma diftantia n6 inuenit nifi linea 4... ar. d£lu fap qui fadcó- reOa.D.d.v g.illi, qui fnt fra dia- qsria 61mis pare ned ui moucbamt meríiqi in circulo nó innenit venitnifi acciditil moucturfüpli- turduo magis diftantia | : ndá TÀ£ D d adillud nad qipe- &inreiveutate maxima dillantia E ucnitmoue£i.locus.n.ad,quéper- nó confjderaf in inter duo loca; ni
dre fifmq fünt contraria in fe. quia ker.
wenietillud, qd moucffu
Mexiplo monct faper iplum &ció «Otingitvtifte motus fit perpetuus, D.d. fed nó mouetur duobus moti lus cbtrarijsinfimul, nec oppofitis -i.& ckin efle hoc ile, l.vcqd mouetur füp circulá, moucatur ad
Joci, cx quo moucbafcfl, quia nó
in fphera nibil eft tale, nifi cé, & 25,vbihs unto neci emat Fire ma difl&tia inter duo loca natura- uisüma. lia contraria fit diftátia, que eftin- vide cóc. ter centri, & circüferenciá. Scd ipfe Zim. non indiget hac declararióe in hoc loco, cá non fit neceflaria in hoc. Phy.cücó. Auer. GGG^ qf
6 qdintendit hioquéadmodt nóintendit declarare hic q» cá corp? circulare mouet, non mutat loc fm. totü,neq; cft f. co pandusin actua quo incorpit, & ad qué peruenit, & vüturloco ciusillo , qd mouef fu p. fpacium circulare, cum fit manifefliusin hocloco. D.d. Oppofiti vero &c.i.& alia caufa eftét.qin mo tus contrarij non fünt nifi motus ,
jui funt in eadé longitudine fm re. lexion£. D.d.& idco non eft remotfi, &c.i motus aüt: füper circulum. n6 eft reflexus, &16 nó eft remoti vtifte motus fit continuus, & perpe
H tuus.D.d. Et motusétin eadé &c.i. &illud,qd mouetur motu ci i nó eritin eod£loco, fm reucrfioné adillud motus at,in quo illud, qd mouet, pucnict ad loci poftaliud fine rcuerfione ad locá,ex quo moebat po € vt fit motus cÓtinuus. D.d.motusaütjn quoillud,gd mo uctur, eft in codé loco multotiens , impofecft vt (it córinuus.i. motus, inquo illud,qd mouetur, eritin co déloco f; reflexioné,& reuerfioné, Tpoffibileeft vt fit continuus.& mo tusin quo illud,q4 mouc£ erit í co demloco multouens,non fm refic-
I xion&poffibile eft vt fit continuus, qf illud, qd mouetfm reflxioné, neceflario gefcit Etillud gd nó mo ucrur fm reflexioné, non eft neceffarium vtquieftar.D.d.cám, ppter quam cft impoffibile vcillud, qd puenit in eundem locfí fm reflcxionem,moucatur continue , & d.qi neceffe eft, vt illud, qd moucfhoc motu, moucatur ducbus motibus
oppofidis infimul, vt declaratá eftt predicto fermone. D.d.Etideo impollibile eft vtaliquid moueat, &c.
L& hoc non acciditin rcflcxo , fm
qp eft reflexti fuper lines rc&£ , qi Khoc accidit &: it redero pere Circularem, aut fequitur femicircu- 16, aut faper alium arcá, aut maio- Téaut minorem. D.d.neceffe eft.n. ytmoucatur multonés cifdé modbus.i.& caufa in hoceft, qii illnd, qd mouef refiere, nó mouetur vno motu, fed necefle eft «t moucarur. multodens moubus eifdem in (pecie, & diuerfis in numero pluribus. D.d.& vttranímutctur modis uá(mutationis cótrarijs.i.& necefle cft vtillud,gd mouetur refleze,mouca tur modis motuü contrarijs,& tr (mutatióes cótrariz impoffibilecft, L
circulari vtfint egdem.D.d. qí& finis nó c5-
iungitur cum principio,Sc.i.& cau. fain hoceft,qià pundusquieftf-
nis, & punctus, qui cft principi in
motu non circulari, funt duo rario
ne, & (übicdo, & non coniungun" adinuicé, frita qp fit id£ in fubito, principium . f. nius morus, s fiuis. alterius. & hoc intendebat, cum d.
qfi finis non coniungitur c(i prin-
ipio : motus aucem , qui eft fuper
circuli punétus,qui eft in co
cipium, idem eft cum finc, fcilicet In eiu quoniá fünt vnum fübiecto, & duo lo,finis.& ratione. finisigitur in eo eft con— & prince iunctus cum principio ; in circulo NM enm nulluseft punctus naturali- yaq
ter, ideftactu, qui fit principii, aut & dao! finis: &, cum faerit ima jnatus in rón£ f circulo, tuncerit principium, & fi- inea re nis extremitates vero linez ro & prac
funt duo punftainadu. pil ane Manifeftum aüt eft & ex hac duoríes
diuifioe qp nó alioscótingitmo
tus effe cGtinuos.inofbus nac Pe
ciditfm eadé moueri (zpe. vcl Ecc
alteratióc p media, & in eo,qui 15^ c.js.
eft quantitatis, per medias ma. Vide c. gni- tim
Liber À gnitudines,& in generatióe, && Dirruptione fitt. nihil.n, differt eapauca,vel multa facere, in j^ buseftmutatio , aut mediü ad^ dereqppia, velauferre. vtroqy n.modo accidit p eade moueri fepe. Manifeftü € igitur ex his , qp neg qui de natura differunt, bene dicunt, qui oía fenfibilia moueri (emp dicunt.moueri.n, neceffe € aliquo illorü motuü , & maximefm illos eftalterari, fluere.n.dicunt femper;atqs di^ minui.ampli?aüt & generatio^ B né & corruptione , alterationé le dicunt, Ratio a(it nunc di^ xit vit deof motu,c nullo mo^ tucontingit moueri continue, preter djicirculari.quare neque $malterationé, neq; fm augmé tationem. Quodigitur negiin^ finita fit mutatio vlla,neg; con^ tinua, prtercircularem latio^ nem, totd nobis dicta fint, Et apparet ex hac dinifióe, quod jmpefabile efl, vt aly motus ine. cütinui.catingit.n.Vt in éíbws tfl C iterentur motus. y. g.in alteratume erit iteratio iter duo extrema , € in quantitate. erit iteration magnitudinibus, que funt in medio, C7" in generatione, C7" corruprine fimiliter . 77 nsslla eft ifferentia in boc qubd resin quibus efl tran[mutatio, fint multe , aut. pau, nea in bc vt m medio pematur aliquid, «ut anferatur.condfiget.n. Vtroa, mo Vt de uteretur, Dularai ptr exbec , quod.
Odtanus 418 de ibus in naturis mn bene D dicit qui dicit ofa fenfibilia scper meweri . quoniam neceffe efl vt no moucantur pfi altero iflerum mo fuum , C7" digmer metum in boe apud eos eft alteratie.dicunt enum quadommia femper fluunt, et diminuuntur. C7" pofüerunt genera fionem, C terifrimem effe alte. rationem.Et declarat ef! bec'yni wer[aliteri oí motu, [-quod impoffibile eff v. aliquid meueatur em nine fecidum cotimuatienz, mfsin E. metn cireudari. et io impofibileé "yt meueatur [ecundi cotinuation&in alteratione , aut augmente . Hec igitur dicimus, quaniam nad latranfemutatio ef infinita,et cofinna nifi mot? localis circularis. Etapparetex ifla diuifione ratio caufaium contrariarüexiftentium. in motu redto,& circulari, d remo- Wentcontinuation£à recto, & dant ipfam circulari. D.d.contingit.o.in iftis oibus, &c.i.contingit.n.fi ceteri motus ponantur perpetui, vt cete a ris motibus fit perpetuitas pp iterationemyin quaeft quies neceflario, D.d.v.g. &c.i.ficut quies, d eft apud iterationem fter duas extremitates, que fünt duz paffiones cótrariz, v. g.alb & nigri. D.d.&in quantita te, Kc.& intendit per qu&titaté motum augmenti,& diminucionis.i.& ficutquies, eft apud iterationem. exiftenté in hoc motu f. qf magni tudincs naturales peruentuntad finénaturalé, deinde incipiunt dimi nui, qín inter iftos duos motus eft tempus, in quo eft quiefcens, vt de- GGG- ij da-
lon, moa
G dlaratum eft. & d.in magnitudini-
busque fünt in medio,qr iteratio
r£. non eft, nifi in medio, qd eftinter.
auiós € duos motusoppofitos. D.d. in tjs flans, neratione,& corrupaone filt.i.q in YdE Lc. ter ezseft iteratio, ( eft cá quietis.
23. Iffud,
D.d.&nulla cít dtia , &c.i. &nulla
Part 97
1e A2. (fi drain hocgd (equifinter hoc,
Q alij motus fter circularé, gf iterantur,tranfeant bis per partes medias inter E» extremitates, vt ile partes mediz fint paucz , aut multz.i. qfà neceffe eft vt per quálibet. ear pertranieat bisin duobus mo tibus: & fit non eft dria inter hoc. H o medium (iteffe,autdiufio céndia dhocgg nerationé, & corruptionem. D.d. Declarati cftigiturex hoc,&c.i.& ex hoc & declara tum eft aliudabco, qd intendimus declarare, & efto fermo Antiquorum,dicentiá qp ofa (enfibilia per mouétur,falíus efl. D.d.qffi neefle efc. qii Ponitenta fem moueri,necefle eft ea ponere. Pooueri aliquo iftoríí motuá fenfibilium, aut pluribus vno: fed decla satum eft impoffibile eit, vcaliquisiftorum fit femper:ex quo aperror fermonis Antiquorum. T1 b.4.&dignor moni, &ci.& appa retex fermone cor(i, motus alterationiseftqui eft magis dignus vt. fmipfíüm fintenua in tran[mutatione. a. D. induxit róné corum füper hoc,& d.dicunt.n.q ofa. Suunt&atiocinantur fap hoc di qp nos videmus entia femper in fluxu: & ideo acciditciscobfum. ptio.& hzceft cá, pp quam animatum indigetcibo . & erraucrunt in hocquia. int tranfmutatio nem, queeftin potétia in actu. Et Loquentes noftz: legis feouuntur.
Antiquosin hoc, & dicunt q aeci- K dentia non remanent p duo tempo Ried ermo Antiquorü crit cur. (à nature , fermo vero Loquentii noftrelegs lbvanus quia non cotur ad dicendi hoc, nifi qa volunt defendere fundamenta hia: quia exiflimant q»lex non defendi tur, nifi per illa fundamenta. D.d. &pofuerunt ioné, & corrupuoné efle alterarionem.i.& Antiqui pofücrunt ition£ , & corrupuonem c£ de genere alieratio- Dis: cum dicuntalterationé cfle.
perpetuam,inielligunt alteranon£, L & denerationem, co i . Ec cum compleuit hoc, fecit rememorationem de omnibus declaratis, & dixit : Et declaratum eft hoc yniuerfaliter, &c.i. & (etmo cius in hoceft manifeftius. Quedcircwlatio primus fit motui. Ca, 5* Vodaüt Bion circula tio prima fit manifeftü eft.Omris.n/atio, ficut men diximusaut Crcularie efl autíup recta aut mifta, Hac Senece cf prioresefeilaet €xillis.n.conftat, Recta at cir, M cularis: fimplex .n. & perfecta €ít magis. in infinitü igitur n6 eftfm rectam ferri. qd.n.ficeft, infinitum nó eft. (ed negy,fi eet, moueretur vtigs aliquid.nó.n, id figa impolt eft: tranfireau t£ infinitam impott eft.Ea aute latio, qua fuper finita recta fit, fi refleatur quide, cópofita €, & duo motus: fi veronó refle &a£ imperfecta eft, & corrupti bilis, Priusaüit & natura ,& ra^ tione, tpe, qd perfect quide
Liber Octauus
À eftimperfecto eft , corruptibili
&üt incorruptibile . Amplius,
motus prior eft, qué contingit perpetuü effe, eo, quem non có
tingit. Circularéigiturcontingitperpetuum effe, aliorum au *41isio t&neqg* corruptione, neqy aliii M7. — vilum,ftatum.n.oportetferi , flauté ftatuseft, corruptus eft,
zr manfefum efl quod motus tircularis jus nini calum. Ox. n.translatio ficut dvximus prius, Ant € circularis , aut
5 -fella aut mixta, MIXUA 4nE n6-
duh cedant illa due: ex. dixi
1 i.mexi it .€9* Wt rela prace-
419 pntiderum ceffantium eff. po(tjbi- D le'yt fint eterni. ce[fatio rim eft. receffaria sneis : 7^ ce[fatio non elÉ mfi in cerruptione motus
Cum dedarauit q impole eft vt 7$ aliquis mon fit vnus s eingus, nifi motus circularis , & iá declarauerat qp tráslano preccdit alios mo tus, & promifit declarare y transla. tio circularis eft prior recta, inccepit declarare hocd. Ec. i| eft o motus círcularis,&c.i. & ma-
i eftg mous drcularis eft. prior narura,& diffinitione, & re motu recto, D.d. Omnis.n.tráf- E. latio ficut diximus, &c.i.& hoc, qd
is imus manifeft eft. & caufain bhoceftg ols translatio fimplex cít, oni
'circulans, aut recta : quia fimda crei quest "i plis dimenfioncs: ones fünti dart «ed perfetla.quema umpsfi eve motus mixtuseft ficut mot füper magnini- 4 moneatur per linea retia lanel grratiuam,aur curvá ifta. dae m infinitam. queni nibil efl alquid. linca cbponitex recta S circulari 54g, bai snfinitum.ne, e fieffet.ef- D.d.Mixtam ait neceffe eft vt foe- ce ve.c. j. er diquid, ud vhs vw pri dantis dui & nece cfeve mo" ride »d- vr 5 c5pofitá ficedanr illi mde ei. oret delia pt poni lare. Et decarsnitq modi moratin Ham fmt fi few ra ci Joco funt tes duo fimplices Ava? y » & declaraurt
pofitus eo" erunt duo mutus. 9^. fi taseflpofleriorfimphicibus in en refle£ietur erit duminutur, et. ccpit declarare p circularisé prior. corruptibilis, Et 1n natura , ey in. pore motus circularis Foe itmprepresiites niam mont arae e fes ncerrupti ; cretus eorraptibile et 6 morus ui i e rus perfettum precedit diminaarm lest quie rere due Spes bile Et metus esrenleris quia ifl Gs fundare fuper duas ooo eft peftbile'ye fie aterms,aly Ye. peopofitiones Yna cf fa Kis
H 5 um feti cre Té MI es, cerruptibiles , peo, alg. mmovas cixculariscit píectus, & mo- liqua 4i-
GGG ij mà
"A. tus re&useft. diminutus Secidaeft mimti, g ofa duoquorum vnum eft dimi- Birdoa nurum, eliquam perum, &píe uto. id C'ü cft prius diminuto, &ifta proxem.te.e. pofitio eft manifefta, incoypit verift 1LÉ1 careminoré. Etquia cir mo- 02.633 iG efi períedtü fere manifcftü eft perfe, 1ncccpit declarare q» motus rectuseft diminutus,& d.qfn ipo bileeft, vcaliquid moueatur füper lineá re&& intiniti.i. & necefle cft vt motus füperlincá re&am fit diminurus.gín,fi ét cópletus, neocfa cipia; fecflet vt eflet talis.qin in cam non. deibé cc peces additio :a cii hzc fit de- H finiuo completi. Etfi motus reus id, cul ad effetchpletus necefle eflet vclinea, dicofieri fap quá mouetur, effet completa, Br 13 linea recta. & fi ita effet, efict infini. Merc. Inca Terra:
2i.cólife. ta-qrh, fi aliqua linea recta eft com. 7; Pte. pleta,in qua non pótaddino fieri, 3$... neceffe eft vt fitinfinita. D.incaspit 1 declarare impolfibile£ vt ali linea re&a fit infinita, vt conclu motus reus a6 eft. eren fed dures cd. qfi nil ctiigd taleinfinitum.i.& tal lines, finfimiti im eft vtfit, vtdedaratü eftin Tertio iftius libri.Et,fi aliqua linca eflet infinita, impole eflet ve illáeffet motus infinitus. D.d. qin.eftimpoffibile, non crit,&c.i. & cítimpoft vt motusinfinitus fit, licet concedamus lincá infinit c£ . Qi mots füper lineá rectá eft ad
aliquid eerminatái (ad iud, ad perucniet poftij peizranfit magnitudincm doerilam mouemir &, fi non,tüc motus cflet ociofus. Tüc neceffe eft, fi motus infinitus fit, vt compleat polt pertranfitum snfnitum . & , quia infinitum pertáfiri eft écimpoffibile, motus impolt eft vc (it iüinitus, Et ifta demó
flzatio cft propi, jguavüifin K vltimo Sexti. qua polle hoc gy fi motus re&tusc! » debe effc infinitus, & infiniti poteft ntelligi fm redlitudinem, & fm refle xionem füper candem lincá finití, & iam deflruxit vt mous infinitus fit fm rectitudiné, it it deflrucrectiam, vt fit fm reflexioné , & dixit : Motus aüt füper lincam rectá finitam,&cr.i. & non debet aliquis ponere ki motus fup lineá: fniam cftinfinitus,, fm irej& redire. 1ninfinitum : nà ifle motus cft cópofitus cx duobus motibus, quori vierq; eft finitus, in quem pótfieri M additio,& diminutio : ergo non eft eSpletus.D.d.&, fi non refic&tetur, erit diminutus,& corruptus.i.&, cá declaratíi fit 9» fpoffibile eft vt motus rectus fit infinitus, & eft declara. tum q motusreflexus nó eft vnus
jua motus, remanet vt vnus motus re- Mor* fiai
Gus fit finitus, non reflcxus/& mo- ? dimi tus finitus eft diminutus, Sccorru- cerupaptibilis,quia in co poteft fieri addi- bilis, gat tio f quia inuenit pfectior ipfo. Et, opt heri €& verificauit ill& propónem mino Widcoüh rem,nduxit maioré, & d. Etin na- "ig, e tura,& in ratióc, & in tempore, &c. M, i,& manifeftum eft per f qp perfe- Gum eft prius diminuo natura , & rarionc, tenipore, & intendit p. rationcm defininon£. motus.n.cir cularis acciprrur in defininonc mo tus redli : qffi motus rectus eft ile, quatà medio,& ad medii: & me
i non inueniGnifi 1n circulari.D. d. & incorrupübile przcedit corruptibile. & hzceft quafi alia declara. tioquá poft cóplebit. Et, cà cópleuit bác declarasioné, incapit inducerealiá, qu& innuit per hoc, qd d. &incorruptibile [cedit corruptibi-
Liber A le,& d, Etc motus, qui pt cé cternus, &c.i. qfá folus motus:
xiseft poffibile vt fit eternus, vt de-
€lararum fuit prius.cxteri auté mo tineq; motuum,
or pof eicdde mr mol luntefle eterni. q/fi
feti se mons cen i quies
Án eis , & quieseft corruptio motus
necdlarioin sam, TquibusecE
corruptio moti, mani
rp etaaE
; luxit ratio
, Tn debis, quifantin loco,
Rationabiliter aüt acciditcir cularem vnü effe, & continuü , & non eü qui fup recta fit. Eius
n.qui e fit, determi, matum eft & principi , & me Fuoiien oa Daber in fip uare eft vnde id fcipiat, qt mouetur, et vbi deflnat. apud «n.terminos quiefcit o£ , aut vii Tautvbi. Ipfius aütcircularis f inata funt. cur. n.magis quoduiscorü,d funtí linea,ter^ min?enc fimiliter.n.vnü C & principiü, & mediü, etfinis eft, vc femp ddà finti pricipio, & fine,et nunquá. Quare moue. tur, & quicfcitquodámó ihe xa: eundé.n, occupat locü. Steft,qim ofa hec, accideruntip ficentro:principiü.n.& mediü magnitudinis, X finiseft. Qua. scfit, vt ppeaqp hocextra circü ferentiam eft, non fit vbiid,qd ferturquiefcat,quafi cranflerit, femper.n.fert circa mediü , fed monad extremum, ppca aüt, qp
Odctauus 4210 hocmanet, & femp gefcitquo» D dámodo totü', & moucfconti, nue. Acciditautéeconuerfo.ete. nim,qin méfura motuücircüla tio eft, primü neceffe eft ipfam effe,ofa.ri.menfurant primo.et, ga primus eft,menfura eft alio^ rü. Amplius aüt& regularécó tingitcircularem effefolü. qui n.fuper recta fiunt, irregulari^
ifeflá ter,& d principio ferütur, Gad
finem.omnia.n, quanto plus di ftantabeo, quod quiefcitferü^ tur velocius.circularis autem folius neg principium, neg fp E nisinipfo natura eft, fed extra, Et rele contingit Vt motu cir ewlari fit ynm,C77 continums yn metuo re£ns 1n reHlo.n. principii eff terminatum, c2 finie ey" medium" omnia ifla funt exiflenfiai eo. Q7* ides incepit motum dn ee ab aliquo loco, C77 completur fnt motus.o£.m. quod mouetur [uper ipfum quiefcit apud extrema, «ut incarpit eut ex quo ell. Incir ulari ero vltima [unt non terms eft locus , wer "vt fit ex i du ^ ion o cj froopis, C medis, et hnis.et 10 moti fuper ipfum. rua efl in principio et inmedro , et in fine , et mn efl in aliquo eorum in alique tempere. Et ideo fboara mouetur C7 quiefcit quadammedo , quia tenet eundem locum . GGG-iüij Er
G xrcanfain boc efl quia oia ifla ac eidune centro, efln.principiumanittdimis et medium,et finis. Et 19,084 efl extra circunferctiá, et jare hit lé i ue ui feat, pofiquá peruenerit ad i uia seper mouetur circa medii , Q7 nà ad vltimis.et 1 tori perma. fret femper ,cum fit quie[cens quadamóo, 7" méucatur fecundi continuationem. Contingit aut in boc motu aliquid,eo* [uum couerfum. Homerus n.circularie quia c me [ura erum metis, ecl noe.ota. n.men[uratur per prima. menfura . €7* quia efl primm, eft menfüra alioru motui. Amplius eit matus circularis folus efl pof- Jibilis vt fit qualis.res.n.qua mo sentur re£le diuer (antur in motu ex principio ad finé.oie.n.quante íuagis remonentur à quie[cente , tanto "velocius mouetur in motu. autem circulari non eft principii Y naturale , neó, finis, fed extra ip- Jum , in quo eff motus vetfe.
Cum declarauit qj motus circularis eft prior recto ex duob? , qi morus circularis eft pfectus, rectus 2t diminutus,& ét,quia motus cir cularis pot efle cótinuus, & perpctuus,rectus ait nó, & in fteritis declarauit cám, pp quam fuit poffibilevt motus localis effet perpetuus, fed illic dedit cá m remotá, incarpit hicáar: cím propinquam, vt com
plat illudqd intendit declarare, qp
ewtfüpr- gn
motuscircularis eft &óK tinuus . Etd. Ft ml chingit hoc, Scie ypguá nece vtmo tus circulans fit continuus, econtra. nio re&to,cft, qii in re&o eft principiü terminari naturalt , is, & medii, gp ifta tria fanti eo1a&tu . Etdin hoceft, quia motus rectus. eft fuper magnitudiné rectá, & ma gnitudo reta eft finita, & habet na turaliter duas extremitates terminams& medium, D.d.Xió incopit. morum in eo, &c.i. & pp hoc neceffeet vtoé od mouetur fup magnitudiné rectam,habear duas quieves naturalitetquietem,f.in iniuo ma- L rirudinis, 4 quo mouet, & quieté 1n fine.D.incarpit. hocá ma itudinc,fuüp quá eft motus circuris , & d. In circulari vero vltima. nó fünt terminata.i.in circulari ve ro non elt pun&us in actu, qui fit. principium, & finis. qi in circüfe» rentia non eftlocus, qui naturali ter fit dignior, v: fit principium, q vt fit finis, quicunq; locus hitin circumferétia circuli . D.d.quiliber.n. eorí mouetureodem mó,&c.i.om. nis.n. punctus imaginatus in circu. lo poffibile eft vt ponatur prici magnitudinis & finis, & medid.D. M. d. & idco motum füper ipfum fem. E eftin principio, &c.i,& ideo illud, quod mouetur füper circulum, pót imaginari in quolibet puncto 1 principio,& f fine,& i medio. qi poieft imaginari ille punctus priniptum arcus alicuius , & finis alterius,& medium alterius. D.d.& n& eftinaliquocorum in aliqua hora -i.& nungetit in circumferéria circuli in pzncto, qui fit folummodo principiü,aut folummodo finis. qd non acciditin magnitudine red, t
Liber Octauus 411
A Etdebes fcire qp iftz ciz, quasidit hic, quodammó funt naturales, & quodámodo mathematica. accidit caufis mathematicis, ppinquis in mathefi,vt fint cáa: prime pluriü 1erü naturaliü/ficut accidit fcientijs fübalternátib? cá fibalteinacis, ficut Arithmetica, Mufica,& Geome tria,& Afpcétiua. Qíficü diuerfitas duori extremorá lógitudinis rettz eft prima cá in hoc , cp contrarietas. ous in locis,neceffe eft, v illud fit. prima cá in eflc primos motus contrariosquia id eft in locis cótrarijs. Et,quia finita diméfióis re&z € pri
B ma cá &in effe motus rectos, & eft finita,necefle eft vt motus recti finr. finiti. Ecquiain circulari nó eftextremias in actu , neq; vlt punctusf a£tu,necefle eft vtin eo non fintloca contraria, neq; diméfióes finita: & cum ira fit, necefle eft vt motus eius fit vnus,& continuus, & perpetuus:c motü fup ipm nó moueat ad loca contraria. Ét exiftimatur. ifta ci quá dedi Arift.hic,nó foldmó dato fit pole motum circularé effe ppetuü immo q fit neceffarid. fic igitur dét intelligi ifte locus. Et, cum declarauit ep in circulo nó ett punctus in actuqui fit principium, autfinisaut medium, & y quilibet. punétus in co in potentia eft hcc
tria pücta,f.pricipiü finis,& medisi, natrauit q ifta cÍt cá , pp quá fphera eft isiferaral ib eodé loco , & quodámà ET, fcés S quodámó mota,& dixit Erió fphzra mouet,
&c.i.&, quia fphzrra mouetur circa gibbolitatem centri, & in conucxo n6 eft pictus in actu, neceffe eft vc fphzra fit in codé loco, numero, & in pluribus locis fm formam, vt de «laratum cftin Sexto. Et hoc inté-
debat,cum dixit: Etió fphzra mo- D. uetur,& eft quiefcens quodámodo, Sphera. juta nó muzat locá alium nücroi, mouects m fübiectum,& materi & eft mo (j5,& ^ taquia mutat loca diuerfa fm for- mii, fy má,non quia fpharra,ficutexiftyma fm foras. tur moueffm partes, quiefcic fm 165 phtotum. poncre.it. corpus moti fm ply 4;/&e & quicfcere fm totii eftim- 45.&.Lo; pole:imo tota fphara, & o£s partes l6 mouentifed totü mouctin locis dierfis fm formá tif, & partes mou£ turilocis diuerfis fm formá,& fubjectum. D.d.Etcaufa in hoc efto ofa ifta acaduntcentroji. & cá inef* feifta propri in fphara,eft centrü, E Et pótintellinere per centrü,centrít mathematicü,f. pt. & poteft intédere cétríi naturale, & eft corpus fpharicum,füper quod mouefcorpuscirculare.fphcra.n.diuiditur na. turalt in duas pattes, in centrum, & circüferentiam. $iigicur voluit cétrá mathematici) fic intellipéda eft hac litera.cft.n prinapiti magnitu. dinis,& medium, finis.i. punctus qui eft cente fphzrzseft principium, eo g linez rc&z zqualescz co exeun:xes proncnitit ad circfiferétis. S € finis, quia oés linez a circi ferentia cxeuntes pucniunt ad ei. F etat mediü , co qp diftat que ab omnibus partibus, & hzc el expó Themillij. Si atintellexit cérum naturale, tunc pcr principid magni tudinis vult principiü efle fm mate. ris & per fincm.i. vltimd, quia circulare mouct circaipfum. D.d.& jóquia eft extra circüferentiá, &c.i. &quia centrum eft principium, & finis,& hzc fünt cáz quieus,& motuscentrü- autem. n6 hin 1pla cir. cumferentia,fed extrajó n6 habuit circulus locum , pp quera quiefcat, ES
G ico 9 ircalas mouetur circa n5 ad c. & quia finisci'pmanensT
pmanens. mó& mots ebiunue iio "e mota uidé,co. puenit ad finé:quie- L Tcrdeo üniscit qua incipiü,& finis, in
Miele contenitveunq lici D.dixit: Cótingit aátin hoc motu. hoc& eius conuerfum , &c.i. qp fit primus, eo qp eft méfura ofum moifi t tui & ecóuerfo,f. cp fit menfurayco Ni eft primus.Dicit autem. uia Pr iae eftq. menfura fit imi S&P m. prim ít méfura. Etin hocloco H reucrüfad 1ntention&;n qua prius má fm£ incoryerat (ipfum effe primá:& eft fura. dé Tertia decfaratio. D.induxit Quar 20 9t t$ Dbationé,& dixit: Ampliusauté
ex morus circularis,&c. amplius aliter poteft pbari q» folus motus circula. ppc effe cótinuus, cü zque diftet. Qs vf a fine ad quem mouet.(. a medio:
at recte mouentnó zque diftát
Tomi? dne inolbus Pardbus Kanghadi-
9h fiuaP nis , vnde. drama mmoueníiede
Troria*it velocius moucn£gf aj inquát
66 j5.& fini & hoc£, juod voli dicerc c
». d.quíto.n.diltáta quiefcéte, &c . i,
I quáto.n.diftáta loco, in quo quic-
tes erátc appropinquant ad lo-
€ü,ad qué mouen&tto veloci? mo-
ent. pian motu aütarcula
1i &c.i.in motu afit circulan nó cft
prinapium naturale, neq; finis na-
turalis (ed principium , & finis eius
funtextra magnitudinem, fm quá
fit motus (iin mcdio.& magnitudo
eircundatipfum , exiftente ipo codem,fcilicet cento.
Quodautem ea, qux eft $m focum latio,prim*?motuü fit, te ftan ocs, quicung de motu fe
Phyficorum n£,
ipflus tribuunt moucntib? fas hmóimotü . Di tion. & congregatio motus um funt.ficaüit mouent amicitia, AC lis:ipfarum.n. hzc difgregatjil laaüt congregat. Atqgy mentem primü mouenté dicit Anaxago ras difgregare. Sit aute & qui^ cung tale quide nullam cám di cuat, fed propter vacui moue^ ridicunt.etenim hi eo, qui $m locum eft,motu naturá moueri dicüt. motus.n.qui propter va^ cuü fit,latio eft, & vt tloco: alio rum autem null ineffe primis, fed fjs, qua funt ex his,putant, augmentari.n.& diminui,& al terari,cü congregatur,& difgre ganturjimpartibilia corpora di cunt. Eodem autem modo X d cung per denfitate,aut raritate conficiunt gfiationem, aut cor^ ruptionem:congregatione.n.& difgregatióc hac di(ponüt.Am pliusaüt & pter hos, qui afam. Cám motusfaciunt.ipfum.a. fe^ ipfum mous principium c& di
cunteorü,quz mouent, mouet aütafal feipfum, & o£ afatü eo, qui fm locum eít,motu, Ec pro priequog moueri dicimusfo^ lü,quod mouetur eo, qui fm lo cum eft,motu.fi autem quiefcae. quidé in eod&jaugmétetur aüt, aut diminuatur , aut alteretur, quodàmodo moueri, fimpIt au
tem moueri,non dicim?, Quod
igitur femper & motus erat, && €ritoi tpe, quodnà fit princi^ piü perpetui motus, adhac au»
Liber Octauus
&À temquie motus primus, X qué motum perpetuü contingit fo^ lJumeffe,& qp primum mouens ámmobilefitdium ef. —
Quem antem matw localis fit
rimus motum tef antur omnes,
ps attribuunt |. principia eins dis pu boc metu menentur .Sepa- TAUS.M.C3t atio (unt metus. locales. fic autern opinati funt ams. exya er" [té monere : bec. feparatylla'vero congregat. Anaxaerae autem dicit de ellehu, qui eff primus mater spun feparare,
€Y i fcernere. similiter autem, e
babent c7* qui monconcedunt aliud agen Puifmehs, fed dicunt. ja meseri per yacuum . ili. m.di- 4X Bafuram moneri bedierm £nj.P propter vacuum cfi motus metum fit 5 primo, s. bis, que gentral nt c prone dicunt n.angmitum, c7" dd teratinem fieri in tongregatis,et Jeparatis ibus wndunifibili- Dus , Et fimiliter qui dicunt genevatinem , C77 corruptionem fiers ex fprfütudine c7" raritate.bec.n. er MS CON, t ef- "tiene. Et fomiluter alij ponennmm caufam e[fe motus.di ennt-njliud, quod mouet feipfum, effe gricipium motuum. autem,Cr quicquid babet uma,
4221 mouent [e smetulocali. amplus, D fi dixerit aliquid moueri bic pri- 8I, t axma ipfum f gmeueri tantum in loco.quefccs am. tem ab bec motu, C7* fi continue 'tur aut diminuitur, aut alte ratur dicetur moueri fic fampliciter Autem nn dicetur maneri. D& fum efl quani am motus. fimplici ter fuit,e7" erit toto tempere , C97 principii metus eterni quid fit,et metus eternut quis fit c7 rcf
i folus potefl c£ eternus, ^ pavit meter, ribi E
Cum dedarauit q» motus circu- lariseftpnor recto, iam prius pro bauerat motü primá c£ motíi loca K&filt vulthic notificare motíi loca. Jé prioré c czteris moubus, fducés
imonid füer hoc, q o£ dicéts , y a
*motíí generari fm varictaté eorá, olsencfit namuma dicere motum o. tam. calé priorem c£ czteris motib*. Et bocefoquod d. Of at motus,&c. -i.qfü oés dicétes fieri motü, ponüt motá localé prioré effe czteris mo pF tibus.ipfum.n.e£ cocgit os ad hoc. D.dedit cám,& dixit, attribuunt.n. &c.i.dicunt.n.pnncipia omni mo tuíí moueri motu localiaut dicunt principia ofum motui moueri hoc. motu primo. Quui.n.dicunt principia agentia dicunt primam motionÉhorfi principiorü cé localé. Qui autem dicuntola'ex fe moucri (na turalia dicunt ipfa primo hoc motu moueri, Et.cum dixit. goma dicentcs mundum gfüari, dicfíit mo tum localé priorem efte, incepit di €crcopinioné Empedoclis, dices Sqe-
diccns: Oj Emp.
G e. & quia inis eipmanensT endi loco c pmancnseft vno m5,& mota cóünue alio pe mota nó puenit. ié:quiepen; eo inis clt quies &e vit, fi prinapiü,& finis & medi in
hiseft dé, conuenit vtrunq; fieri. D.dixit: Cótingitattin hoc motu hoc,& eius conuerfum , &c.i. qp fit primus, eo q» eft méfüra ofum motud,& ecbucrío,f. qp fit menfürayo Needfíe € qr cít primus Dicitautem hocquia fie primà dta menfura fit primü, Sc D 9 prima fit méfura. Etin hocloco
&g po- 9 prim! fa. Et x H reuerüifad intentionéjn qua prius m6 Gcm£ incarperatfipfum effe prim:& eft fara. idé Tertia declaratio. D.induxit Quar 15, 7*-* t$ pbationé,& dixit: Amplius auté. 7 morus circularis, &c. amplius aliter port riy folus motus. mE
xis pót cfle cátinuus, cü zque dii Que siad quam motetL mein: at recte mouentnó zque di
Tanrds d neinolbus paribus [nghudi- 96 finsap nis , vnde d naturalt mouentree I3! velocius moucn(qfi apptopinquát
E. icr. h o. i6 tud: fini. hoc £quod voluit dicere c Pug 1igioa d ta qui(céte, Kc. i
|uáto. n.diftáta loco, in quo quic- Dieses ci appropinquant ad lo- €ü,ad qué mouen&táto veloci? monent. b dixitzin motu aütarcula xi&c.i.in motu a(ít circulan n6 eft prinapium naturale, neq; finis naturalis(ed principium, & finis eius funtextra magnitudinem, fm quá fit motusf.in medio.& magnitudo €ircundat ipfum , exiflente ipfo co-
dem,fcilicet centro.
Quodautem ea, qu eft $m. im latio,prim?motui fir, te ftaní ocs, quicung de motu fe
ipfius tribuunt mouentib? fm hmóimotü. Di: io.n, & congregatio motus fm locum funt.ficaüit mouent amicitia,&C lis:ipfarum.n. hzc difgregati laaütcongregat. Atqy mentem primü mouenté dicit Anaxago ras di(gregare, Sifr aut& & qui^ cuug tale quidé nullam cám di cunt, fed propter vacui moue^ ridicunt.etenim hi eo, qui 5m. locum eft,motu naturá moueri dicüt.motus.n.qui ter Va^ cuü fitjlatio eft,& vtiloco: alio rum autem nullü ineffe primis, fedíjs, qua funt ex his,putant, augmentari,n.& diminui,& al terari,cü congregátur,& difgre gantur,impartibilia corpora di Cunt. Eodem autem modo X d cung per denfitaté,aut raritate conficiunt gfiationem, aut cor^ ruptionem:congregatione.n.& difgregatióe hac di(ponüt. Am plius aüt& pter hos, qui aam cám motusfaciunt.ipfum.n. fe^
ipfum moués principium c€ di M
cunt eorü quz: mouent. mouet aütafal feipfum, & o€ afatü eo, qui fm locum eft, motu, Etpro priequog moueri dicimusfo^ lü,quod mouetur eo, qui $mlo Cum eft,motu.fiautem quiefcat quidé in eodéaugmetetur aüt, aut diminuatur, aut alteretur, quodàmodo moueri, fimplt au tem moueri,non dicim?, Quod igitur femper & motus erat, & eritoí tpe, & quodná fit princi^ piü perpetui motus, adhac au^
reo g cireales monemr circa né cerunt métionem. principia.n, K.
Liber OQauus
4 temquismotusprimus,& qu£ mouent fe metulecdli. amplius, D motum perpetuücontingitío^ f dixerit aliquid meueri bic pri-
Tumeffe,& q primum mouens
immobilefitdi&umeft, — Quom autem mita localis fit
rimus metuam teflantur omnes,
qui diquddixerunt dematuini, ^45"
bro, attribuunt m. principia eius bis pa boc motu mouentur .5epauw atio (unt metus les. fic mtem opinati (unt ams picea eere. hacn fpes ratulla vero congre 4f. "P naxadere autem dicit insi qu prsmus moter ppfurn feparare, rere paie rem. fc babe deer: ent » fed dicunt. Loniidun "yacuum . ili. n.di- €Xt naturam moneri localiter.mo fur. propter vacuum eft metus lo alis imopo[Ibile eft eum quod dli is alierume metuam fit 5 primo, fu bus, que generaliter fiunt & icut." angmztum, 7" al C feratinem fieri in cen 'eg atis et ratis ibus Ae boz - Et, fender ui dicunt genegationem , 7^ corruptionem fiers ex fpifituline cy" raritate bec.n. eri rj congregati efperatione. Et fonuliter alj ponendes ammam can[am e[fe motus.di eunt m ilad, qued mouet [ép um, effe pricipium motuum. autem,C" quicquid babet aumá,
sme, apprehendet nma ipfam ,[" moueri tantum in efcés an. tem ab bec motu , Cv" fi continue für ut diminutur, aut alte ratur dicetur moueri fic fimplici fer astem nen dicetur moueri, DÀ C5nem efÉ quoniam motus. ; ter fuit,e7" erit toto tempere , C77 principii metus eterni quid fit,et. metns eternus qas fit e" metus, pi folus potefl e£ aternus quis fit, et quod primus moter jt mobilis. Cum dedarauit «p motus circu- 77. lariseft por recto,& iam prius pro bauerat motü primü c£ motá loca Kfilt vulthic notificare moti loca. VÉ prioré c£ ceteris moubus, fducés imonid fuper hoc, qj o£s dicftes *motá generari fm varietat£eorá, £s coegit natura dicere motum lc. calé priorem cé czteris motib?. Et hoc eft quod. d. Kf a(ít motus, &c. «.qfü ocs dices fieri morá, ponüt motíi localé prioré effe czteris mo p tibus.ipfum.n.e€ cocgiteos ad hoc. D.dedit cám,& dizit, attribuunt.n. &c.i.dicunt.n.pnncipra omni mo tu(í moueri motu locali,aut dicunt. principia ofum motui moueri hoc motu primo. Q ui.n.dicunt principia agentia dicunt primam motion£horfi principiorü c£localé. Q ui autem dicuntofa'ex fe moueri, na turalia,dicunt ipfa primo hoc motu moueri. Etcum dixic gomus dicentcs mundum ghari, dicfítmo tum localé priorem efie, incepit di €crcopinioné Empedoclis, dicens: Og. Emp. Se-
*vd mà lum.
H Oj.Dan.
Separatio.n.& cb; 'c.i.Em. pedocles.n. ponit motum localem. prior: cxteris motibus,co qp fepara tio,quá dixic fecifle litem, cnngre. gauo quá dixit fciffe amicitiam, Bfiatione mdi, & ius corruptione funt, f. motus locales. Silt Anaxago 1as dixit moti localé priorem e£ of. bus moribus.dixit.n.intellectum in ecriffe difcernere partes confiles.d funtiuxta fuam opinionem elemét2,& extrabercilla a mixto : diferetio aíitelt fcparatio, feparatio auté motus localis. D.dixit:Sifr autem fe hütqui n6 cócedunt, &c.i.filt fe ha bent negantes cám agentem incipi entem gare mundi, innuit Dcmocritum:& alios, Democritus.n. opinabatur elementa,á dicebat cor. pora atoma efle,& ifinita per fe mo eri per vacuum,in quo fünt,quib* inuolutis generabaf ens.ficereo d£ motá localé prioré efle alijs. D.d.il Ji.n.dicüt naturá moueri localt.i.& fiifti nó dictcim agente, dalig Áncerpit mouere elementa mundi , ant partesciusad güationé pónunt fi has partes pri* moueri co dp fünt in vacuo.quod auté mouet'co,p eft in vacuo,mouetlocakt. D.dixit:im
Te. n.É qp aliquis aliorum motuá (itin primo.i. hocautem dicüt co, €» nullus motus preter localem pót numerari t morib*primisfed T Dis $a primisgiantur, Dj. notificanit quomó ifti, (fecta Democriti redu €(itoés motus ad localé, qui eft primus,& dixit:dicunt. n. augmentái, &ci.dicunt.n.augmentf , & diminutionem,& alterationem accidere zebusex compofitioneatomorfi, d fit per cógregationem,& feparationi. vum.hi v£ g illi opinant hoc fieii,fequentesamplirudi
minü,& (lricturam. amplitudoan- K.
Part 98
tem,& flrictura cft fcparatio,& con.
gregario. D.dixi:Ec ít qui dicunt D&&
Bfationem , & corruptioué fieri ex
fpifiudine/ raritate.i. & fifr qui esocaes, i
icuntelementum cffc vnum aliqd corporum fimplicium, aut aliquod medium inier illa, & faciunt hocex hocofaalia giiari fm fpiffitudiné, & raritaté , dicunt & motü localem. priorécé cxteris motib? défari.n.Sc rarificari funt motus locales.& hoc
ijv cóc. Zim.
: un L 6; tionis, & gregationis fe a paratonis. D'diric EH ali acit O5 Pat tes aTam,&c.i.& fir qui dicun cipi motuum cffc alam,& funtafam feipíam mouere, dicunt. primum motuá eflc localé. $ nuit vtvi, Platonem. i. qui opinabatur principium motud efle alam, ipfam fcipfam mouere-& ió dixitzaia lia auté,& quicquid hétajam, moucntfe motulocali. Et, cü dixit oés Antiqui cóueniiit in hoc,q mo tus localiscit primus motuum, (i differuntin mó,dcinde innuit róné diale&icá, d iuuatin hoc, ipfe eft prim* pris 4 motus ralis isé M notior ofbus moub?, dixit: Ampli*, fi dixcrisaliquid moueri,Sc.i.am-
liusex hocnoic fimplt motus nó intelligitur,nifi motus localis, cum. hocnomca motus dicatur de motu locali &de alijs fm prius, pofle rius& fimplt, & fm. deermiraionem-Horum, aede quibus nomé
i Fm prius, & poflerius, & fim] &fm determitaionem ld i dr prius.eft cá cius de quo d£ rius.Ió dixitquicfcés autem ab hoc
fora- motu &c.i.& nomen motusab eo,
Sufta ied tis. idem 7mecc. -
Liber Octauu;
locaft monet df fimplt. fi autem. editquiceensin loco; quanuisau 'atur,& diminuatur, & alteretur , aut moueacur alijs pluribus motibus,nó dicimnsifm (implt mouezi fed cum determinatione.vt fi dieatifm moucri fm alterationé,aut. au; COPIER loc nomé ens, di de fui alij icamé mscum determinatione vnde fuba ptior eftofbus prdicaméds.Et,c efpleuit torum huncfermonem,in duxit (ammatim ofa,q preceRerüt, juod habefin fermonibus dema-
B quisficat condufio in ofonib* , &
* alhic
dixi Di&t eft q motus Sci. mo ebtinuus,quem probauimus cflc, & principii motus zterni quid fit, ( Qífi non corrumpitur.& mot' zternusquis motus fit motus circult, & mov", qui folus pót effe zterhus, -i.& declarauimus ci hoc, motus circularis eft. aem ie grip folus pótcé zternus.funr.n , duz qónes, aut vulqfü,cum. fit declaratü motum effe & hoc neceffe eft,& fit dedlaratum qaliquismoruum fenfibilium pórefle zternus folus, decla. xabiturg hic motusfenfibilis fit zternus,f. motus corporalis : interomnesalios motus, € q movor primus eft immobilis , neq; per feneq; per
$YMMA QVARTA.
EE dioi ibilem ele , & impardbi anie profs Vodauté hoc necet feft impartibile e£, & nullà habere ma^
camus, primü de prioribus ip
4215 fo determinátes, Horü aütvnü D quae eft,pimpolt eft vllum. initü mouere infinito tpe, tria »n.funt,quod mouetur , & mo^ uens,& tertiü,in quo,f. temp?, hacautem, autoía ffinita funt, autofa finita;autaliqua,vt duo autvnü. Sitigitur A mouens, quodautem mouctur 3, tépus infinitumjin quo c. Ipfum igié D moucataliquam parte ipfius squz fitin quo z.Nonigiturf equali ipfic.in maiore. n.mai?, quarc non eft infinitü tfsillud, quod eft ipfius r.fic itaqgipfi E addendo confumà ipm A,& ip^ fi cipfum n:tpsaüt nonconfu^ máà,femper remoués zquale: in finitum,n.eft:quare totü A toti » moucbiti tpe finito ipfius c. Nonergo pol eta finito moue n Pr Pepe infinitü mo^ tuin, Quod igitur non cótingit finituminfinito cempore mou remanifeftum eft,
ANwovc autem volumm boc prebare , bunc meter simpartibilem. ejfe non habentem magnitudine , F determinates prime quedam , qua precedune bane propefitumt.Querum vnum eft metorem finitum. tempore infinite mouere impor Dile effe-sunt.n. tria.-meter f. * quad meuetur , Cy in que fit metii fcilicet tempm.bec ante. trit, aut emma infimta «ut omnia fini
ta aut quadam fic quadam fit, v.
gnitudiné, nuncdi, fiditas dwo, aut ynum . 5it ergo
vA, quod muet, C77 B. , qued mewet
Phyficorum wetur Cr" tempw infinitum C9". C tempus autem f diminterimus X.
sneueat D pars eius,partem ems, femper qualiter, mn c onfumabs quia efl E. Non ergo monebit illud. tur:eÍ enim infinitum:neceffe eft. sn tempere. C,cwm mant ergo quod terum t moneat tori debet mouere, ey* longwri tempe- — B in tempere finite: C . ergofime re.ven erit ergo tunc tempus infi-. tum erit. Impoftibile efl ergo ali-. mitim . fit ergo tempus mue D. quod finitum meueri motu infininouet E.tempus.Z. fi ergo addide: to. V nde manifeftum eft fintumm. vimut LA, confumemas A4, C fé. mouere aliquid tempere infinito addiderimus 5 cofumabunus B: smpeflbile effe.
I EpELe
78 Inhoccayitulo vult declarare » decanum (bic propriatdeda hicmotorprimusnoneítin mate- rabitur. Dixiterpo: Nuncauté vo ria ed fubliflens per & hocyfüam. lumus declarare hunc motor£ effe
Liber Octauus
À immobilé ned; p fe neq; per accíis, neq; eft potétia f corpore, qd inten ditpba re.In pradiclis.n. pbatil eft ipan effe n5 corpus,neq; mobile per.
accüis.fed hzc;pbatio eft magis jppria, in qua jpbaturifm effe extra. Dis Das lucit ca, (e habét (i-cut ppofitiones ad habédam cerutudiné de hac q6ne, & dixit : determinátes prii hoc aíít dicit, có qp declarat cft corp'infinitum cflc
impo didi eftmo infinitá e & rfs infiniti efe: probare cuiufimodi cffe
effc huius motoris. Et dixit: Siter- B go A moror, & qd mouet s,&c.i co ergo q;impole eft motoré finit mouere tpe infinito.v.g. fit A,quod
mouct,& », quod mouetur & c tjs infinirum, accipiamus parté motorisqui£ A&il it D,& mo
eat parté cias quod mouet, f.» , & illa parsfit a. & A duifio € pofis, Ó,qp motor;qui eft poténa I corpo- Pe t diuidi Ddime Nó ergo mo uebit illud, &c.i. » ergo non mouebit gin tpe zquali tempori c infini tojin quo ^ mouet »,cum p fit pars As potétia ait partis minor eft poté tia totius, & maius totum elt,& qd c mans ít mouet ye longiori c hac ,n.jppofitio verificata eft in plunb* lods vtin finc Septimi, D.dixit:nó erit tfs infinicum.i. non ergo
D moucebit x tpe infinitojiin quo po firum fuerat qp A,qd efl torum mouens moucbit s,quod cft ror mobile, D.dixit:fitergo tempus quo D» mouet z,tempus z,&c.i . &, cum tio temporis z ad tempus c
it compofita ex proportione p ad AsK&ex proportione z ad s,quia té-
EE norisad mokda quAles
414 mouetur: io autem D ad A eft &nitaquia D multiplicarum có fürit 4, & proportio z ad s cft fini tà, quia x etiam cófumit n: & omnis proportio compofita ex duabus. rüonibus: olas eft finita nc- : proportio ergo temporis z Peste t absceut fümabitc:c autem eftinfinitum,vt pofitum eft primo. quod eft incon- Veniens, Tempusergo c neceflario. eftfinitum. D.d.Impoffibilecfter go aliquod finitum, &c.ideft pofito ergo q motor finitus nó mo uere aliquod ffinitum,nec aliquod finitum temporc finito , manil eíl finitum non poffe moucre temporcinfinito. Dicitautem hoc,eo t», fi finitü mouere magnitudin& infinitam, moucret in tempore infi nito. fed gp corpus finitum moueat us Tinitum per (cipfum eftim. ypotentiam.n . motoris necefle eit. fupecare poreniam mobilis, in quacíL Sed notandum eítq propofitiones códition; uas pofuit Arifto. hic.funt propofitiones vera de corpore caeli cum pofiutq po tenüz motiuz cius funt formzin materia quaj actus ciusnon pericu nl inndis partibus illi* materiz;, fccundum * propfquitaté terminatam, hoc aut, quod eft hu. iufmodi, potentia totiuseft maior poténa partis& cft diuifibilis per di vi partis materia. Si tes materiz fuennt finie S potentia erit finirá.fi vero porentia fitinfinita,partes (unt infinitz.omneau rem s eft finitarum partium: a&io.n ipfius eft finita: hzcomnia. fequentur neceffario ex hac pofitio
nef exlefte eft forma, fiueadevedhT 'eis po(üerit "e aut lum.
f *AMiee qtitarem,
G filfam. o5s.n.pofitio,f exigitdftru. &ion£ hur*cófequétiz, € fal(a,ficur. fs pofitio,d exigit deftructioné hu iusconfequentiz, fi lapis volas, héc glscyotof :& fi impole fit
Vitcbfie lapidé volare.Silt qui ponit im oclo
&P- 2): aliquá pofition£ , ex qua (equifde-
SL ftrodio huius obfequétiz pfi cce.
JG habeat partes, necefle eft q pot
ta partis differat a potétia rotius:&
fi itimpolt ipm habere partes, nc-
dum fi pofüerüt habere partes tres
inactu: & quáto magis eft ponere.
ipm e£ impolt,fm q poffibilis € for
Homaexfüsinmateria 4 Ampli*,cü
R6 j.có oÉ cópofitü ex materia & forma in
mé, uenim'ifm haberc actü finiti dir
Finiaseft musinfiniaté actionis puenire aut expiema
teriz op. CX patte forma , aut ex parte mate-
gout. 5, rie:fed forma nó pót dici finita:re-
phr.c.6o flatigifqp finitas eft ex finirate ma
WE OS21 seri Et, fi itactio aliqua infinita,
nó necefle é ipfam €, attin mate-
xia finita,aut formz exfiuis in mate
ria qua pofita fequuntur inconue-
Of forma Diétia d Arift.intulit. Ittorformz
exkiii mi exfiti in materia contingit diuifibi-
accidit di liras.vel poitas,f. pot£tia diuidendi SSPliàt ex parte mareriz ineft potétia di-
uxübilitatis . pofita. aliqua for-
«1 ad mascoi nó accidit did übilias, hee
orbis. dé pculdubio nó erit in moria gin. ebfeq. udarü eft a cópofitione,&
£&ít (ubítantia vna fimplex, ficut
fimplex, ficut fimplex hmói. Hzc
»0. ppofitio elt conuertibilis, £qd €
inen caret potétia,& qd caret po
fÉtia eft fimplex. potétia.n. eftcau-
fa cópofirióis alicuius ex duab*füb.
flanujsfi illa, vel aliqua fübftantia.
eft vna T au, yotétia illa erit fim.
:bmót adt faut corpora codc-
ja:fimplex aüt, vt declaratum cft,
Aon monetex Íe, nifi quod mouet.
e&pri; mouef: x formz eorá funt formz nó f materijs Habito ergo hoc patetcorum. errorqui obiiciunt Arift. in coribus corleftib*impolts é diuifibi itasquá Arift pofuit in fua demro ne.& eft pol'isin cisinquátura pof ta funt ipía e£ formas in materijspolis vero, inquátá funt fimpliciz, & formz: corü nó fünt in materijs. Tfi ergo fic fe habét ficuti ci in yl To ducéte ad incóueniésobijciütillationem , aut g fequit'ex illatione effc verá, & dicunt fylfum peccare. |d plurib? accidit Modernis philo- L. phantibus, qui folis libris Auic£, contenti funtin fua philofophia,Sc maxime d vir ille tráftulit. ab Ant Cócadiin libris fuis, hmói vürefle demia- mises tioncs Arifin prima facie, nó fnt jer aütin veritate . vnde libri hui* viri expofico ti faciüta fapi&tia recedere ip- 6.cóGR. fam largiant& vit dico hoc nó fo- 735.635 lá Auicé, qni e& fed & ol, q vius ds eft loqui de hmói, nó ob(eruás vià Arift.opinádo in eis, d intelligunft primo afpcctu ipfa e£ demranones Arifl.ficut fepius contingit Gale. & mox incipit cótradicereei nefciens ipfimet in veritate cÓtradicere, Et icuj accidit Alarabio in hoc; opi M natus 1lla via,quam ipfe Anf. inendicad. zternitaté motus, eft illa quam impofuitlibro fuo de enti bus tranfinutabilibus, Neq; folum. in hoc accidit buic viro hoc cü Ari ftot.fedin arte demonftratiua, in qua ipfe inccdiralia via, Arift.opi nans illam cflc veram,auterransin. fcentia Arif & nosiam declarauimushocin cómento noflro füper Fofirioribusk dixim? quedam de mói in noftris quzilionibus.
Liber O&auus
A Quodautemomnino n6 con tingit in magnitudine finita in finitam effe potentiam ex his manifeftum eft4Sit enim maior potentiafemper, qua gqualein minori tempore facit, vt qug ca lefacit,aut dulcefacit, aut profj^
m dt imple woniam dit tsi. m x Sat fta effe putt hid infimtá ex g[de manifeftn eff. Sitggnaser petetia,que agit equa liter im téprre minori, Y. g.-qu& Cav lefacit ant [anat cy ynimer[aluer
leceffe monet. Neceffe € ergo ifinuti, ci po.
cit& omnino mouet , Neceffe eft crgo & à finito quidemjinfi,
tentia eim fit infmta agere mpaf"
nitam autem habente potenti, iile maiort pafiiene quam
pati aliquid patiens, & plus d abalio, maior enim eft infinita potentia. Át vero tempusqui^
p dem non contingit effe vIlum. Si enim fitinquo 4. tempus,in quoinfinita vis calefecitaut pe pulit,A » aütjin quo finita qug dam,ad hanc, maiorem femper accipiendo finitam, perueniam aliquando ad id , quod eftin A tempore mouiffe. ad finitum enim (emper addens excedam omne determinati: & auferens femper deficere faciá fimiliter: ánzquali ergo tempore mouc bunt finitaac infinita. hoc aut&
€ cfimpoffibile.nullum itaqj f nitum contingit infinitam poté tiam
fiutaanfinitum.n.mame eff. Non
autem Innoi pàt ejfe tempsas.5i.m. A [it tempus, im qu potentia wfe. mita calefacit, aut eleuat, 7" mic pere n: agit illam eandem atio-. E nens petentia finsta:accipientes.m, femper petentiam maerem, ac fi mitam,nece[fe eft aliquando perue mire ad quad moueat in tepore /tz augentes enim [emper finitum fn perat omne termmatum,G7" dims
nuentes femper diminuitir [ovali
fer: mouet f reque ment tud " en ergo fimits eff pe-
mpepyn ei tentia infinita,
Demonfirztio quid nula maguirudo fsitahalat poteutiaminfostam.
Potentia anfinita.
PhyeichAur. HHH.- ACTPe
A Tempus
Ü AB Pars temporis, t
D potentía finita
79 Cam decaranit impoffibile LJ] Miei arri ieyn f nimm tpe infinito lidimus ovt finirus,frelli ; *mo- 'torerà finivit potentia , & magnitadine. (&d hoc quidein, q motor, €um fuerit corpus, fit Énitz magni tudinisiam probatum eftf Tertio: autegríinitg potétiz, cum fit cot. L^ finitum, hoc notdá manifeftd tflvult illad hic probare. Cti.n.habuitomnis corpori potentia eft y iimdcadiuxi hui propofiion£,
quàm prius probauir f. q» hal
tentiam finit non pót monere cor. s finitum tpe infinito babebit »
iic motus , cuius tfs, vt demfatud
thiet infin pitis cimo po
rencq; potenda in
Edi: Qifi aütfpofe eft ofno, &c.i.quoniar adt impote eft f corpore conipofito cx maseria , & formag forma eius agat actionc inflnitaex his patebit. Poterttia.n.hec. di&a intelligenda ef potentia actiua: potétia.n.dupliciter dicituracti va. paffiua, D. incepit inducere prj ne, quibus conatus eft.
$ mcis
notum per Íc, qp maior potétia agi ctionem na aionl mincris potentiz minori tempore, in. iios mir illam afiducm. pw dizit: Neccfle cft erpo flnitum;Kc.i.cum igitur maior : agit actionem zqualem ácnoni po tentiz rhinórisin minori tempore, 1eceffi-eft in equali tempore i nor. Vnde necefle eft quód corpus, uius posentis, eftinfinir.cum ege M. ritiri id , quod natuni eft füfciperg a&ioncti eius, vt cam infrigi rízaut calefecerit;apát in aliquo t£« te 2&ionem multo maiorem a« &ionc corporis finiri injdem paffi« bilcinillo tempore, Deinde dixic Non autem huiuftnodi poit sie semiput.i (corpus autcricui tenua cfl infimita; non agere! did afhonem eqtalem corporis nite porensix tn éempore ourmno, fed in ia(Éisiquod cft impoffibile. omt nisenim tranfmutauo, vt demonflramm cíleít in vemporc. Deinde mexpit
Liber A inaxpit hoc decfarare,& dixic Sieum A fuerittem] sempus enim po fücrimus aliq opu vain potentia infinita agit actioné aic, vtcalcfarre, ant eleuare, sut vitineralire moere,S pofueti mus gin hoc codem terpore, fcili ct A,agit potentia finita illam ean. ehem. h : hocenim poflibile df coningetq nium, infr tum agant. actionem dem tempore. quod eftimpoffibile. enim majus in mimori empore facitactionem minoremquante P sc did good ft air pon nem initz:
E eil 2 rol inita ,agene inillo tem| itb in quo.
infini inita actionetà zqi ik
peser dim acipiés cnim femper, &c.ideft & hoc peciiend fcilicet 6i polaerimus potenzamr in fiiam agitf-temporcaliquó. a&ionem finitam,& inuenzzm"po- 1endar finitam;que in illo eodem
ni emcontn pissed tura&tio eius in illo tempore.ficer-
Diss en a emi Maio per Ve
wafits M EE
eius& 4. firm pubes ador & fit potentia: deir
Jo tempore partem c, vt. ut Quintam partem: mi tesergo D,itay pro, prices
rto o toi ma-
Part 99
; proportio
Odauas 416
quriesade manittum cf necet D efe» quia il magnisudo agat c
intem| in
teda nii agn codem -
t; eni itai peres dire nun. tudine finita ad. füitam agentem i
juarm. finita: aim re (aper. jj quouíque aio cius; quam» perierit pofücrtrus.. Pofito ergo qp a£tie seerinata. ei infinita ia esminato, pote.
tempore a rd adde
infinimm, fei pobüeipün ditinniin iafimium . Deum t jualem —.n.in Tercio lraius libri Bap stliser. Bereit aurem ir hocquod intendit, gp, fi aliqua magnitudo UIT Drinaca,&talia amaguicudo: E iscnstAo mimm gere minoré intátáq a miti tae a fog
ef. Uo
G fimiliter poterimusintantum dimi nuere maiorep a&ioné zqua
Jem minoris:& aiporem: & Pun
in eodem tempore. Etipfe diftuhril Prim*mo lationem huius demóllxadonis ad domi finem Iniukiet Hacauem demonftratio multipliciter poteít M
Ai i rerman Poeta. e Hiemotor habet adlioocm infinitam:om-
meautem corpusautpotentiafcor effeq
re non habet. infinitam athoné: lic ergo motor non. . Ali quz eft infinitayt. tis, aut po tenüiz corporez : & actio hcc non. H cíbnifi potenuc infinite taliss&com. ne finit: eítcorporisfiniti efle porentiam infinitam. D.deftruetur confequens fic. Non auccm is finiti eft potéria in-. finira, & fequitur oppofirum antcsedent, giao hzcnon: or poris,neq; potentiz corporea. Aril autem it hanc demonflratio Ein finc huius libri. In *- neamem affumpta hic,qua dicitur i eft potentia finita dubitari poceít, vtrum contineat corp*codlefteaut non. 5i enim continet corpus exefte, tunc corporis 3 delis cric porenti inigecu' tem eft itia finita, eft corrupti DUCI pie, Similiter dubitacurde: fiione,qua vatur in declaranóe hu. $us omnis corporis eft potenua fi mita, qua fcilicet dicitur y, fi effet tentia infinita, cótingerer mo tusefletin inftanti. Diccet.n.aliquis, vtquid Ari.dracconfequens effe, ft gotentia corporea habetactionem. anfinitam,ipíam agere non in tempore:& non eft (e icquens, fi acho SooPL ipfnirs fit potentiz. non corpore, paga non in tempore, Prima qui
dem queflio valde difficilis eft, & K. multum fcrupulof2 Et Alex.in qui Alextd. bufdam (uis tractatibus rhdens di. €orpus carlefle adeptum fuifle ctcrnitatem a fuo motore, qui non elt f maceria: fecüdum hoc erpo crit aliquid,quod poteft corrüpr, & tamcn. nunquam corrumpemr.& hec Pia- Driseftopinio, faliquid zeernum. corrumpi. Arifau vn infa mi dea dimun 2ucek. do probavit impoffibile efc atcr- js Gram. num,cui infit pot£tia ad corruptio- ma-dque nem. loannesautem Grammanc? &vit. i1. Decii reünuitquzítionem con tra Peripareticosin co , qpopinafq) 51. mundus fitcorrapübibe S penerz- L bilis, Ethec dubitatio é focuorom. mbusdobrationibus, que poffanr Gccidere his: maxime cum Anfezpreffc dicitm fecundo de Colo , & mundo g Coli eft porentia finita: vbi reddit caufam quare nó iafünt Cado ftelle maiores hisque infünt. illi.ficnim(drat)hoc: Audiensautcm Auic.verba hcc Ari Aoic£mt fto.quiiam audierat verba Alezan. c5. rit vpinatus eft duplex e(fc ncoeflaniá, 9i neo-ffarium.f.ex altero contingés, & poffibilcex (cipfo,& neceflarium ye ex fe: arium quidem ex alio, vt Celum,neceflarium vero ex fc,vt. motore Cali. Nosautem dicim? Auc ex vi verborum Ari.in hacdemó |4c ca d aio nca] itia ei^ paf (aba orb. Gua, fofecpina rictionis efl ini -aLinfini ta ficut.n.acho infiuita non cft for "* mn coryorefic nita n& eítforme ia joie ex mateua,& forma. Omnis.n. formae. eft potentia finita, fiuc fit acbua,figepafiuacum fit diuifib:lis per di ifibil is,& omne cor-
litatem corporis, pus fix inini Ent poflet cfle qp pons: [!
Liber Octauus
A& tía in eorpore, compefíto ex materia X forma fufci motion£in infinitum,tuncinfinitum eét mai* infinito. idÉ.n.corpus fenfibileyquá to maius fuerit tanto tempus,f quo fuftipit motionem a fuo momte, eric maius. Si ergo aliquod corpus polücrim? hmóif. g füfciperet mo Post aiii quod mai* eft
lufcipere motionem longiori.
tempore,& fic infinitum füfciperet.
pride] corpus a. culefte n5 có Jeftecare: CEO PotEt OOrT À
sni. ldéi. ex materia & forma,& ifm ef.
phy.6s.& Eimpese fms ipfiusnó ha
B betfal fiere peripfom,Sc pipa
Smetc quz mouetipfum,& gin ipfo non SK eftforma materialisomnino.Dubi eic. Ks, tabitaliquisex hec, quod dicti eft aieo. 1o inlibro de Cado,& mundo ipfum, & y- Ki. (effe neq, graue neq; leue, & ipm
Xit4s haberenaturamque efthmói : qd daba ode nos illic dedarabrmussfifrdeda- Indi
zabunusillic verbum Ari.quo duit.
Ma EN Carlá habere potentiam finit&.Du- - pliciter enim. 'ntie motiue pfit Aicinfnice, fut quisacio carum nunquam ceffatant quia motio ca
rum eft rante velocitatis) non in-
€ uenit magis. v illud, quod ab his uera velocins mouetur. ormo-
ili.Quód ait aliqua por£tia fit in- FXRcieinh fid hnc modü im
kE zfbnifi morus pof f fierifin-
rti f.q aliqua potétia fitque in-
finià [*^ veloci in ipfim, gd mouetur. quáto.n.maior fuerit mo
Prehae PDD» téAto motio eiuserit velocior, mi vid, Motores igitur, fiue materrales fue- 2-4 Ce. & rint, fiue non materiales fm hunc. £rcinat modum conueniuntin hoc, q mofeci, do corum fit finita , a .c.4 (ub €rleftia excedunt fe inuicem in ve. Áoba. locitate » quis motores corü in nó
417 in materia. Ergo fm hune modd D dixit, Certi pot£t efle finitam, sap, fiineflent ipfi flelle phures;aut ma- E deftrueretur motusci* ait tardaret. fed hoc diligentius manifftabiturin fuoloco.Ethec dubica. tio eft maxima dubitaóonum,que accidunt in hac fcientia: & non mi hideterminata nifi cum grandilabore,&in temporevitg meg nó mo dico. Ad fecundam autem qóné, e qua (rirur,vt pfi pofücrimus actio Meere t neminfinitam in corpore, fequitur 2e, ed morus fit non in tempore, S non [rst juitur, fi pofuerimus ation£ infr nitam effc potentie non in corpore, E. fic Tefpondentes dicimus qfi pofue rimus achionem propriam efle corposean infiter potentia in. ira: f autem pofüerimvà alicui* non is, tunc tia illi? n&
" bidici finitá pofuerisin corpore, fequitur 1dé na qp moto eius fit non in tem; teag. eft impoffibile.Si vero illam pofac- pai ris non in re, tunc non dice£ ? finitum, aut infinitum,d, q n5 eft p in corpore. Non e'po fequitur q fit mouens non in tp«-cum n his non. poteft intelligi vna owentia maior alia,có,.q non fünt cc, oen. tic maius.n.& minus foliuscit quá titais. Vnde/fi dixerimus venlas doe eflcin Corporibusmunc actio carum kk pécierit proporrionalis fg proportio po eli » 9» uni. rhotugad prd moi. vola vam eft ficur proportio velocitatis nà nasus motus ad velocitaicm. Exiftentib? & minus autcm non in corpor: non eft ro- funt tolit poróo:cum proportio |.liuseft ma Jojeess gnitudims ad magnitudinem, vel 7:phy. HHH üpoo€-
Phyfic GG fimiliter poterimusintantum dimi nuere maiorégp: actioné zqua Jem minoris& norem: Shot iin codem tempore. Etipfe diftulitil Pin*mo larionem huius demóilzationis ad
ipliciter poteft ficti formari. n. fic. Hic motor habet actionem infiniam:omneautem corpusaut potentia f cor. re non habet infiitum aont lic ergo motor non eft corpus. Ali ter auem foemaeur fic.Si actio hec, quz eft infinitaít. tis, aut po tentiz col :& actio hcc non. H efl;nifi potmnuc infinite taliscom. ne finit: le ít corporisfiniti effe potentiam infinitam. Deftruetur confequens fic. Non autcm is finiu eft potétia infiniz,& sedentis, CQ actio hzc non. or potis,neq; potenti: corporea... aütem it hanc demonflratio nin finc huius libri. In: : * neauem aampaticqua diim omnis corponseft potentia fini- S nbiun poteit, verum contineat corp'colefts,aur non. 5i enim conunet corpus eadefte, tunc corporis. codeftis erit potentia finita:cur'aurem eft poienria finita, eft corrupti bile. Similiter dubitatur de pfo fitione,qua vrirurin dedaranbe H Susp omrus corporis eft potenta. mita, qua fcilicet dicitur c, fi effet tentia infinita, cótin mo E eflecin flant Dicstn.all luis, vt quid Ari.diatconfquens effe,ft gotentia corporea habetactionem. anfinitam,i] nonintempore:& non eft (e iequens, fi actio Infinita fit potentiz. non corporce, pagat nonin tempore, Prima qui
J Dubiá. 1.
ituroppofmmante- prefe
orum dem queflio valde difficilis eft, & K multum fcrupulofa Et Alex.in qui Alextd bufdam fuis tractatibus rcens di. «opus ccrlefte. faifle ctr nitatem a fuo motore, qui non elt t materia: fecüdum hocerpo crit aliquidquod poreft corrüpi,& ramcn. nunquam corrumpetur.& hec Piatoniseftopinio, Caliquid zternum. efíe,quod pov-ít corrumpi. AriCau tem to finc primi li. de Co & mun 16968 do probavit impoffibile eflc ater- oi cram. num,cui infit potétia ad corruptio- ma dque nem. loannes autem Grammanc? &vif. i. nenc ibi retinnitquzítionem con Cte. tra Periparcticosin eo, popinafe 7i. mundas it corruptibilis, genera- L bie E hccdubitatio € focuorom nibusdubrationibus, que poffunt. acciderc hiv: maxime ctm Anfezdicit m fecundo de Ccrlo , & mundo q Cati eft potentia finita: vbi reddit caufam quare nó infünz Carlo ftelle maiores hisque infunt. illi.fi enim(diat)hoc: Audiens autem Auic.verba hec Ari Auic£mt fto. quiiam audicrat verba Alezan, crit. inarms eft duplex effe ncoeflarii, 6299-1 neo-ffariam.f.ex altero conti: & poflibilccr (cipfo,& neceflaium yc ex fe:nceeflarium quidem er alio, vt Celum,ncocflarium vero ex fc,vt motores Cali. Nosautem dicim* Aer Rurivetbomm Ari.in hacdemó ide cad onc apparet i2 ci" paf faba orb. tego tonic a a Lini 12.ficut.n.acho infiuita non eft for mz in corjore/íic paflio tfinita nó eítforme in corpore/f. cópofiro ex materia, & forma. Omnis.n.formae. eft potentia finita, fiuc fit activa, ftue paffiua,cum fit diuifibilis per di ifibilitatem. ris,& omnecor-
pus it finiti Eti poflet cflc qp poué ga
Liber Octauus
& tain » fito ex matesio fora pou motion£in infinirum,tunc infinitum eét mai* infinico.id£.n.corpus fenfibilequá to maius fueristanto rempus,f quo fufcipit motionem a fuo more, eric maius. Si ergo aliquod corpus. pofücrim" hmóif. füíiper pos ifie mure ufi] motionem longiori. semporcficinfiaitum fufciperet infinirum,quod eft impole. Ex hoc ergo patetcorpus a. axlefte nó có wi ldés, poniex materia & forma,& ifm ef. phy. 6.& fe fimplez,& q forma ipfiusnó ha. B betfübfiftere peripfum,& q ipía € Smecc que mouetipfüm& pin ipfo non 4i-K (fi forma materialisomnino.Dubi Eie Ks, tabitaliquisex hec , quod di&( eft ea.c& 10 in libro de Calo,& mundo ipfum, & yi. (effe neq; graue,ncq; leue, & ipm
Arie haberenarum,que cft hmói : od
a €orp*t ped
Obie&io nosillicdedarabimus:&fifrdecla- .n.&i;
rabumusillic verbum Ari.quo dixit
Vi €. Calü habere potentiam finit. Dufüba ocb. pliciter enim potentie motiue püt. ici infinitz , aut quia actio carum nunquam cefíatant quia motio ca.
rum eft tani velocitatis, non in-
€ venif magis. o illud, quod ab hus ner velocius mouetur o mo-
bili.Quód aütaliqua pot£tia fit in-
FX mononis fr haac modüim
s cfbnift motus pof fieri 3in-
rti. aliqua potétia fitque in-
finità ^ velociheé in ipfim »qd mouetur. quáto.n.maior fuerit mo
preda, DOfs tibto motio eioserit velocior, mividis Motores igitur, fiue materrales fue- 24 Ce. & rint, fiue non materiales fm hunc £iciufat modum conueniuntin hoc, qj mofeci, to corum fitfinita. v ra |.«.d fup €eleftia excedunt feinuicem in ve [6e locitate , quis motores corü finrnó
417 in materia. fm hunemodd D dixit Carli efle finitam,&y, fiineffent ipfi flelle phuresjaut maioresautdeflrueretur motusci" adt. tardaret.fed hoc diligentius manifftabitur in fuo loco.Et hec dubita. tio ef maxima dubitationum,que.
ThO acciduntin hac fcientia: & noo mi
hideterminara nifi cum grandilabore,&in temporevits meg nó mo dico. Adfecundam autem qóné, qua (ritur,vc fi pofüerimus actio Melere E nem infinitam in corpore, fequitur er. q, «4 motus fit non in tempore,S& non (uf ocb. juitur,fi pofüerimus a&tion£ infi miam effc tie non in corpore,
E fic refpondentes dicimus qfi pofüe simmde£nonem propriam: E ond
juitur cp infit et potentia if ue di qe loea non tunc
dici poflunt.& fic fola actio illi*di- cetur infinita, Si autem potentiá in idaph finit pofüerisin corpore, fequitur 1dé "P qp moto eius fit non in tempore.od te15. eftimpoffibile.Si vero illam pofuc- Lrdal ris non in corpore, tunc non dice " finitum, zutinfinicumyed, v n5 eft p
in corporc. Non e: po fequitur qj fit
mouens non in tpe.cumn his non.
poteft intelligi vna potentia maior alia,có,q non fünt co posn-
tic. marus.n.& minus foliuscit quá j. titais. Vnde,fi dixerim us potentias cidlcocpe cfiein corporibus uncactioearum B p5: erit proportionalis .gproporno po ttti deed eiim me meld vam eft ficut proportio velocitatis nà nans motus ad velocitatcm., Exifentib? & minus autem non in corpor: non eit pro- funt oli* porio:cum proportio f. liuscít ma 2opocss
gnitudinis ad Ss PNE Eon
G fimiliter poterimusintantum dimi
dirónem H plici monftzatio multipliciter poteft fici ems Pocta ic Hictomor haberadtioacm infininmomneautem corpusut potentia Í cor reton haeifium bene lic ergo motor non eft corpus. veraum foemarur fi Si acto heo, quz ít infinita,clt corporis, aut po Tourcport i e io Beenon H eflnifi potenci isicom ne finit: nec eft corporisfiniti effe potentiam infinitam. Ddeftruetur confequens fic. Non aucem is linini cft potétia infiniz, & itur oppofttum anteredents, qao hzc non et cor
d tiz corporez. Ari. autem modicith hanc demonfítratio n£in finc huius libri. [n propofitio
* neautem. afumpaabicqua. didur omnis eorpons eft potentia finibier poteft, varum contineat corpcodlefte;aut non, Si enim con-
inet corpus exiefte, tunc. i 3 godeftiserit porensia fiia curas xem e[t porentia finita, eft corrupti
Dui 1 pie" sinifier dobiraturde rop fitionequa vtitur in declaranóe hu. juspomnis corporis ft potenta fi mira, qua fcilicet dicitur q, fi effet. potentia infinita, cótingeret p mo tus eflctin inftanti.Dicet.n.aliquis,
vwtquid Ari.dratconfequens efle fi. eftfor,
gotentia corporea habetactionem. infinitam, agerenon in tem-
:& non eft (c fequens, (i aho
Sc in&nira fit potentiz. non corporet, qp agat nonin tempore, Prima qui
dem queflio valde difficilis eft, & X. multum fcrupulo(a.Et Alex.in qui Alextd bufdam fürs tractatibus rnáens di. «orpus coelefte adeptum fuifle ctc rnitarem a fuo motore, qui non elt f materia: fecüdum hoc ergo crit aliquidquod poteft corpi, & tamcn. nunquam orum pem hec Piatoniseftopinio, Caliquid zternum.
uod pot-ft corrumpi. Ariau tem in fine primi li. de Cor. & mun 1925 do probauit impoffibile effc actet- ros Gram. num,cui infit potétia ad corruptio- ma.-dque nem. Ioannes autem Grammanc? &vif. i1. nenc fibi reüpunit quzítionem con. tra Peripareucosin co , popinafq 5i. mundus iteorrupibil as pmi L bilis, Ethec dubitatio € focior om. mbusdubtationibus, que poffunt
accidere his: maxime cum Anfexpreffe dicit m fecundo de Carlo , & mundo 9 Cati eft potentia finita: vbi reddit caufam quare nó infunt. Calo ftellc maiores his,que infunt. illi-fienim(diait)hoc: Audiens autem Auic.verba hec Ari Aoic£mt fto.quiiam audierat verba Alexan. Ford vpinatas cft duplex effc ncocflariü, Eie ales continpés & poffibilcex feipío,& necclanum ex fe:neccflarium quidem ex alio, vt Celum,necefarium vero ex fe,vt. motore Coli, Nosautem dicim? ager i ez vi verborum Ari.in hacdemó Mad onc a] itia ei? paf füba orb.
enu eua e doe ll: Pn cael] ta.ficut.n.acho infiuita non cft for mz n coryore,fic paflio tfinita nó me in corpore/f. c5pofito cx mateua,& forma. Omnis. formae eft potentia finita, fiuc fit actbiua,fi-. uepalfuacum fitdiuifibilis per di
ifibili, ris,& omne cor-
litatem d
Liber Odauus
A tain eorpote, compofito ex matera, forma füfciperet motion£in infinitum,tuncinfinitum e&t mai* 3nfinito.idÉ.n.corpus fenfibilesquá to maius fuerit,tanto tempus, quo. fufcipit motioncm. 2 fuo motote, eric maius. Si li corpus
fuerim? hmórig [i5 mo tion£ipfinitam,unc quod mai* eft ebeclufcipere motionem longiori tempore,& fic infinitum füfciperet. infinirum,quod eft impolt. Ex hoc ergo paret. a, exlefte nó có i ex materia & forma,& ifm ef
[vs lex,& qp forma ipfiusnó ha.
bet fabfiftere per ipfüm,& c ipla
Smetcc quz mouetipfüm,& gin ipfo non
s eft forma materialisomnino.Dubi
iuo. Ks, tabitaliquisex boc, quod ditd eft
ec.c&. 10 inlibro de Calo,& mundo ipfum,
& yi. (effe neq, graue ncq; leue, & ipm
py Eq habere
dA" nosillic declarabimus:$ fifr declarabimusillic verbum Ari.quo duit.
Yid «41 Caclü habere potentiam finiti. Du-
fuba orb. pliciter enim potentie motiue pit
lici infinitz , aut quia actio carum. nunquam cefatant quia motio ca rum eft tanre velocitatis, non inuenit magis. o illud, quod ab his uer velocius mouetur M moili. Quód aüraliqua pot£tia fit infinite mononis fa hunc modü im cibi d motus pofle fieri? in-
ti ep aliqua potétia fitque infich ce velocta in ipfim qd mouetur. quíto.n.maior fuerit mo tor, tanto motio eius erit velocior,
L1. pred
mi. Mdti. phy.6; Hn
PRAEC, Motores igitar, fiue materrales fue- 2 Ce. & rint, fiuc non materiales fm hunc. $1.ciufát modum conueniuntin boc, q mo- SET A4 tio eorum fitfinita, vnde corpora. i fu caleftia exccdunt fe inuicem in ve
bi locitate , quis motorcscorü fin. nó
namram,quecfthmói:qd poteft
417 inmane. ? in nemo D ixit, Coeli poréc itam Sap, fi ineflent ipfi flelle pkures;aut majoresautdeftrucretur motusci? ait. ftabicur in fuo loco.Et hec dubita. tio eft maxima dubitanonum,que accidunt in hac fcienna: & non mi hi determinata nifi cum grandi labore,& in temporevitg meg nó mo dico. Adfecundam autem qóne, pr qua (ritur,v pfi pofücrimus actio Melee d nem infinitam in corpore, fequitur &r t, cit motus fit non in tempore, & non füfe ocb. juitur, fi pofüerimus a&tion£ infr nitam effc potentie non in corpore, fic refpondentes dicimus qfi pofue rimus actionem. propriam efl corporsfequimrg infitet potentia in. inita: fi aucem pofuerimus alicui* mon is, tunc potentia illi* n6 lici finita aut infinita. finiti .n.& infinitum folum de corporib? Finicl /&c dici poflunt.& fic fola a£tio illi^di- finind fo ectur infinita. Si autem potenti in bedicipht finit pofüerisin corpore, fequitur 1dé 1. E q» moto eius fit non in tempore.gd te15-X eftimpoffibile.Si vero illam pofuc. ?h:3$8 ris non in corpore, tunc non dicet ? finitum, zutinfinitum;ó, v n5 eft p in corporc. Non e:po fequitur qp fit. mouens non in tx.cumun his non. poteft intelligi vna jotentia maior alia,có,q non fünt coj ^ wen tig. marus.n.& minus foliuscit quá ditate Vnde fi dixerimus potentnas ferae efle in corporibus tunc actio carum is á p: ient proporsionalis.gjproportio po Vii: tenti motiugad poteniiam moti- Desire. vam eft ficut proportio velocitatis n& nias morus ad velocitaicm. Exiftentib? & minus autem non in corporc non eft pro- fun foli* porio:cum proportio f.liuseft ma ojoey gnitudinis ad magnitudinem , vel 7;phy. HHH üpooe-
6 infit magnit idini.co qrinfuntei. & hzc manifefta funr.
perc. Reuertamurcrgo ad verba.
Negigitur necin infinito fi^ mitam.attamen contingitin mi mori magnitudine maiorem po tentiam effefed adhuc magis in snaiori maiorem. Sit igiturid, ánquo 4 5 infinitum, parsigi^ tur BChabetpotentiam aliquá quzaliquo tempore mouit D, intemporeffcilicctinquo Er. Siigitur ipflus 5 c duplumac
9 ipiam, in dimidio mouebit te pore ipfiusz r:fitenim hgcpro portio:quarein r H mouebit, ergo ficaccipiendo, femper ip, fum 4 3 nunquam trai te, poreautem dato, femper minus accipiam:inflnita ergo potétia erit:omnem enim finitam po^, teritiam excedit, Omnisautem finitz potentiz neceffe eft fini, tum effe & cempus. fi enim in quodam aior in minori quidem, fed determinato moue bit tempore,fecundum conuer^
Y fionem proportionis , Infinita autem omnis potentia eft, vt & snultitudo,& magnitudo, qua excedit omnem finitam,
Neque infinitum babere"virtu K tem finitam eft poffbile , licet in nineri magnitudine poteft ine[fe maior potentia : Lumen , cum fit maior. Sit ergo Ut B gnfinifum. B C igitur efl potentia, que. mouet D ii aliquo tempere fit eruillud tempu Ft Z. BC ergodu plicatum mouet in medietate tem peris tZ. procedemm fie igitur, € ftilud temp Z T. cum erge fic proce|erims femper, máquans L. perueniemine ad! con[umatunens VAB:de tempere'vero pofito fermper accipientis minm : fic igitur. erit virtm infinita . Nece]je eff enim et. petenti. fta. tempus etiam ejfe finitum.nmam fs hec potentia moet in bec tempere fn maior eft illa, mouet item pere minori illo : (ed tamenilud. tempi efl determinatum, cuime. precefa efl econuer o. V irtii autem efl infinita es medo qu nume. M rwr. magnitudo yero,qué excedit emne determinatum.
Liber Octauus 428 A — Penofica?o, quod nullum quatsmimfnitum habetpstemiom fitm. — D Tempus minimumjin quo quantum infinitum potétiz finitz mouet p.
upets etm d
B B XH Tempus fL 3c quftá pars ipfius A» $ rz Temps WT tf
Q Cumémdanuiloin magnitudi $e nefinits impole cíteffc potctiá infinit, vult nic ecóueifo dicer, qi. án magnitudineinfinita nó pótcé dicédo : Neq, Yüinit abere &c.i.& ficut in. magnitudfe finita nó póte£ pot£tia Tfinita,ita & ecuerfot itudle infinita nó póteé potétia finita, fed finit finito,& infinitfi finito. Sed, quia ! hoc ducitambiguitaté hoc, pin corpote majori inuenit pot£tia minor, & Y minori maior,dixit:licetI minori, &c.hoc.n. facit dubitare aliqu£, c pofiet dicere,cum in maiori. em 'H reinuenim*minoré i ghiberin ince diets ninori,ineffe potéti iito,eó,qd eft minus. fed hoc non. pótftarequia, cá cótinue duplica- Werim* mai*corp*, cui*potentia. sninor,perueniem"ad corp?,cui*vir. tuseít maior minoris à Ry juia infinitü (em| t duplican, i potétia eius de i maior poten tiacuiuflibet corpis:immo nó £ ali qua cÓparatio inter illas,& pot£tias infiniti corpor. vnde dixit quafi foluens: tfi cá hoc fuerit, &c.D.litte tisexéplificatpofito Q corp*infini- Y tü hé potéciá fimtá, fir minori cor pori ineffe maioré potentis , eiufdé videlicet fp£i,& dixit. Sit ergo A infiniti, &c.i.fitergo magnitudo Ifiia AB i betequede ipeo liquá LYt3c, I rz ead 4 mbuerilldamobiqd mouctinfinitá corp? f aliquo illd mobile, qd. moucfab in inito. &idéa illi* fitp. D.dixitfitergo illud tfs s z.& vult €juidé dicere, quia manifeftá € quc 4d pars A 5 , mouct in minori pre. gis co.I quo todi A 3 mouct, D, cü
potéua A 2, fit maier, Proponi.
Part 100
E eri maior fotot. 86 moiht mobileih minotr ge & [74 gait, joÉficutmoro- toris. ad fisad mobile. olt hoc dixit er obe gotie P&ci.A,c hoc mó d p.» duplicatione illi* par- ^ 9 tis, C duplá duplicef/& hoc dupli Drobsir veru d uenire ad magnitudin£ aliquá que. moucat p in tpe minori co, in quo mouef A magnitudine illa infinrtz, cuius pos£tia ft finita, Ponaf igi£ nos puenire ad illà magnitudin£, L efininia magnindo nd fuma? p fuas duplicádas pecs, tfs vero diparte
mi ind tfsüit Hz, Et hoc voluit dicere his.
verhis: c erpo fic peeflerim" c.i.
MR duplicato quidé p wc dérefieali-
qua pars A 3 quia nung per duplius.
€i talis duplicati fi a lis duplicatio fit biis cim n ü re minzs illo pofitoin quo 4 5 mo secopsiqued adum Lm ii do infinita , cuius virtus eftfinita. yr Poft dixit.fic igitur erit virinfinimsci er quof |uitur in infini t0 corpore fit porétia infinitaxquod. elt contra pofitum.D.d.] eft n.&c.i.hzc quidem virmseft infinita:quia tépus, in de mouet, (cm. per minoratur in inlinitá efe vero potétiz finitz cft finitum, cum mo ueat tpe, in quo minor nó pót mowere. Et hoc intendebat, cá dixit: 2Á fi hec potétia,&c.i. & hoc neceft pier vf aliqua portta mouet liquid in aliquo tpe, potentia que ft inior la. zoteli in mii
Liber Octauus
& tpeillud ifr fed, qa excefluseft determinat, € puenire ad ts determinatü in paruitate,i.qp T miori illo aligd n5 p6t mouere, Et Twditp hoo qd d.cciuerfo fi mador magnitudo fuerit dupla minorisit tjs motióis illius buius medietas,cti cbicátgd£ reuerfim, fed € ecbuerfo. Poft d. Virtus at eft infi-mitaco ed tome mm puit at, (in corpe infinito pofito, £o 4 infinitfi, erit infinita, qa crefachrenpods ch infiitf. etit meni infiniti, cóftat qp & virtus &iin infiniti cft: quare
p virtus Einfinita "D.magnitudo ve-
To&c. hec vero magnitudo £ffini- habet
t2, cü habeat infiniu diffinition£.É n.maior of magnitude termfata. Eftaüt& fic demrare hoc.ac eipiemus.n.quandá potétiam, eandé genere ci, d] eftin infinita snagnitudine ,in magnitudine finita exiftete, d menfurabit e&, quein infinita eft finitam pote, tiam. igitur non infini tam contingit effe potetiam in finita magnitudine, neg finitam inffinita ex his palam eft. Hec quide aliter pat declarari ck, quod aliqua potentia e generis illom porétia , 4 eff
s mta, fit in pott fia pm py erit fA in quintaeperiie finta mft, Quemiá aint iptfüibile ptétia mfim fimta effe maemiudine , ut patentia fimtam ejfe im infini fs me mamfeifum eft .
Dict & hoc idé poflumus ondesalia via, imusinfinr
ris: cü aütcre- có
tü jin quo fit virts itfini- D
erit ponere virtut£ ciufdem fa.L&aita.
t2,j ge «6 illa pra virtate/etei equa. € in magnitudine finita:& fic poté tia, (eft in corpore finito,erit equa. Tis potétie A eft corpore ifinito.qd eftimpolt, virtus.n.eiufd£ (corporileft maiori, maior exiftit, quáto magis (eft in finito corporeerit maoril d€Tfini . Et,: ofidit hec duo, fecit de eis métion£, &d. Qf aüt impole eft, Kc. & hzc n6 facitad. fiti declarád(i, fed i oftédit illud, vt ex eo ac |uirarur,qíf efl caufa propinqua . DeBsaüt dferuntur,benefc E. lubitarequandá dubita, tioné primü.Si.n.o& qd moue^ tur,mouetab aliquo, Qcüq) n& ipfa feipfa mouent , qüo mouét aliqua cótinue,nó tágéte eo, qd mouit, vt proiecta, Si alit fimul mouet & aliud ad ,isq mouit, vtatré, qui, cá moue£ mouet, fifrimpolt eft primo nó tagete, neq; mouéte moueri , fed fimul ofa& moueri, & qefcere, cíi id, eer quio tpievcui facit,q ü lapis, velu ti fi mouerid,qd mouit, Necc(^ T feaüteft hoc qdé dicere ,qp pri^ mü moués facit, vt posfit mouereaut aerhic, aut aqua, aut aliud qd hmói,qilaptü natura eft mouere, & moueri,fed n6 f] smulceffat mouere, & moucri, fed moueri gdem fimul,cüi mo^ ens ceflauerit moueri , mou£&s fit adhuc&. quapp moucíquid alij cótiguü.ett hoceade ró eft, Ceffacaüt, cüt ipfo córiguo nri nor fucrit virus dg vtmoucat,
G didt atitceffat, efí nS ampli? fe^ cerit prius moues, fed motü pa tiesfolü. hecaüt neceffe € fimul ccílarehoc quide mouere, hoc Sit moueri, G tori motione. Hic igitifjs, qpütaliqfi gdé moue
i, aliqfi aüc gefcere,fit mot?,&C
nuus, fed vr.aut,n.exi^
'Ofequeter eft , aut fe tan,
g£tiü:nó.n.v nii mouése,(ed có
tigua adinuic£ funt.Quapp etf
1 aere, & iaqua fichmói motus, wee Quédicunt gdécircüobfifteriá
e£ .Impoltaüt €aliter dubitata H foluerenifi dicto mó.Circüob^ fifétiaaütfil ofa moueri facit , & mouerequareetceífannüc Btvt vnüaligd córinuemoue, gizabaliquo igit: n6.n.ab eode. Debs dit ,d localiter mouentur, bonis eff prine inducere quada dubitatunz.Nà fiet, qud mouetur, ab aliquo mouetur, (di illud à e nó meuctur, qiio da continue guttur fine eo, quodcotingát mo tiré, yg quad proqcitur aut quad Jagittatur. Et fi moter moneat ció hoc &t alind, vt aert, et, ci mouefur boc mouet, tame ipoftibile eft gpré meueri nifi primb tág at aut. neueatur : imo nece[fe €, d oia meueri,et fni quiecere, ci prigue mater quicuerit. fimiliter eft. et, fi etia facit, ficut facit lapis, [c magnetes, v.g. quoma illud, quad gnouet lapis qued 6 ferri meuet y. attrabit ferri, à quo meauetur co fie mouet , koc auté debet concedy
Jim moueri.
denecefitate , f-quad primm mo- K. ter 6, qui boc facit "y. g. qui mouet ert, ci fuerit bmoi aut aquai aut lind quad. dnnatht efl meuere, C^ moueri, [ed nà debet infmul quie. frere ab bec, quod moueat ,et mosatur immo ce[fat ab boc moueri quód meueatur, cefate enu mo tere à meuere, et ad bec remanet mauende vnde vni mouet aliud i Bi faccedis et procediz fud diud Et bec eode proce[fu. Motsa at lliue quiefcit c Yirtius meutds di- minuitur in fucceffióe paulatim. et vlrio ceffat quado mater penultimwe peruenerit ad bec, quod nibil agat, [ed [olimó mouetur. bec. dia nece[fario fuit [iud f-moreri quieiere à mouere, et metà mo weri,C7" ipfe matus eine, Iit qui P n. ri metus, qui fit m eiu , rot. l» moueri, dip hino cormau [ed vi. detur.motor.n.to € ynwe , fed funt 4 fuccedunt fibi nice. y nde talis M. motus no fit nféi aere auti aqua, quáqi iria imi cefni,et ab ea denominatur. sed páidía t fines aliter, quánarranimeno po[Junt folus. Succe[fio ait
fecit omma ea mouere, €7* moue-
ri : Ynde epertet qnod quiefcant : dite meneri : quare nece[[e eft ip " ; ique ; meuetur. enim ab ym codem.
Liber Ocauus
& Heeo5rtd.au&ot efi. Sio£, qi 8: mouc, mouefab aliquo motore q 1e (dá molxlia mou£f,c(i motorilllorá it fquiete.cx hoc.n.fegfalterü trii:autqaligd moueat fine mo toreaut qp motor, ci fit corpus, mo weataliquid abí4; co, qj moueatur, & fine co, tangatillud, qd mouctur, aut dicatur qp primus motor ft Taouere,non oonuünuc.Q ue a&tinducunt hácqóné funrilla, que pro Sjciuntur, adt fagittantur. videmus -s.lapidé proietum moueri, cum. manusque mouerir,iam quie(cit : filt de fagitta à chorda. i
B dem qó qbus víus nie coc moti habere morosé, & ipfüm nó mouerenifi cá moucatur,, cumfit corpus, & fuper hoc fandabit prius hoc,qd voluit declarare, ile motor nó cít corpus.&, quia. contradicit huic, qd oftéfum eft: qf primus motor. ue mouct. &iód siot continue moucantur, &c. Foít d.Et, fi motor mouet & hecaliud,vtaer&, &,cá hoc moneatur,mouet.i.&fi aliquis dixerie p huius cá eft, q moror in hmói mouetc( illo , qd mouetur ab illo, C aliud, qd mouetillud motum , qi primus motor ceflat. v.g. gr snan* tnouet lapidem, mouet di illo aeré. quare accidit q , cum manus é& nó mouet lapidé, ftatim (uccedit ei aer €teodem motu aliü aeré cum lapide: vnde accidit qp (co(ídus aer monetlapidé primo quiefcente.motus ergo lapidis vf quafi cótinuus, ci fiat fuccefliue à pluribus: fucceffio pus n6 ceffat,quoufa; motus cef. . Poll hoc d.t impolfibile eft ipfum moucri,nifi prim(i tangat,aut
430 moueafiImo necefí- & &c.i.(5hmói D folo nihil aliud eftq mutarequzftionéde lapide adaeté , autaquá , & vk adillud , qd, cum primo mot6 moucturà primo motore .Querendum eft.n.ét de acrequare poft quietem manus remanct aeré mouere lapidem,cum non moueat lapidem,nifi moucatur, nec moueatür, nifi manus moucat.oportet igi türomnia omniuo quicfoere, qu$do primus moror quiefcii, & moue ricum ipfe moueat. Et hoc voluit, cum d.ramo neceffe eft fimul omnia moueri, & fimul quiefccre , cá rimus motor quieuerit. aer aut E. Cborda;aüt his fimilia. Poft d. firhiliter eft& fi etis facit, ficut facitlapis,Cmagnetes &c.i.fimiliter rema. netqó. manus.n.non mouet illud proic&á,nifi mouédo prius aerem: Ytdicamus g lapis magnetis attrahererrágf ponimr. vitra primum. ferrum , mediante attractionc eius. adprimá ferrü . D.d. hoc a(ít debet concedi de neceffitate, f. «y primus. motorefl, qui hoc facit.i.Íed oportet nos concedere de hmói mobrlibus primum motorem cé caufam motus corum ofum de primo ad vl timum.Quod auté eft confideràndum,eft, qo fit caufa corum motus. hoc quidem,vt d.au&tor, conce. dendum eft, cum huius mobilium. motus fequatur in velocitate, & tar ditate Joemtam. primi motoris, & emsdebilitatem , ex quo poffumus fcire primum motorem cé caufam. huius motus de inino ad finem. D. innuit modum , quo hmói motus pótfieri exemplificando, & d.v.g. qui mouet aerem, ci fucrit hmór, autaquam, autaliud,Kc.i.v.gra.q primusmotcr, vt dicas, manus rinouet
€ oetaerf kot aqui & vTr medi, od
innatf é mouere,& moueri. Poft di
eit:cum fuerit buiufmodi. i.cá füe-
ziteo modo, quo eíl medi, (quia
exigitur ad hoc, qj fumplicia coi
Sis me. ramoueant' illo.offüm &n.qfn ni
dio (To fi medit e&t, nung lapis, neq; aliod
piicorp (implicit corpord moueref/neqina
mesen turaliter,neg; fm violéuá. hoc auté
nibur, V! píccte declarabit 1.1ij.de Cor.& má
Sent do.D.d.fed f dét fil gefcere ab hoc, Yd 4h EA
7.&, Q mouet, & moucati.(ed de motu
€c.i5.&. horá fimplici part cobuerfo eft
4 62.31. ei cd E de rebus mobilib*,termina-
ü gus hítib" in ptibussi fimpli-
id ü paffibili n6 op; vtt?
xin ione d moueri: fi-
eut accidit hic in ptib? corporá, ter
minadi figurá hd, &t ib*
qiranisd bi adherétuicé, hii
Ticre^o b'fgurá.Poft d.imo ceffatab hoc,
fe mor: q moucafcefsáte ci? motore à mo
uere. & ad hzc remanet mouédo.i,
fiaecogp moueat, Et hoc qd autor
dicit, manifefle vi (ufu f motu aq
lapide od inillá, Videmus.n.
té,d feg£lapidé, mouerivndiqy.D.
Bedothons abulla parte unn
ebfequéé:D.deilla ad aliá, quouf-
qs ccilet. Partes vero ad nó fi mo-
3 uen£, ficut fi mouent pics. figurati
torporis.X hoc patet i circulis in
aqua fiütqR lapides cadütin ea, $i
igifhui*moe" ct fimilis motui f re
busmobilib? terminabilibusopor
teret oés pes aeris, & ad fil moucri
de primo vfi ad vlmi, &expells
3n olb* ptib* mádi intátá, f tot
fieret inüdatio , aut corpus intraret.
'us.od é impolt.Sed hec coi
puso ih iüt. délit &c
raritate , & recipiédo défitasé quaft
zecipiüit aliquá penetration£ in fuis.
para? Ná,fi nó reciperet penctra-
tioné, aliqu£,. fre mores K
Rods sisi iar dor i mi expellere t
Bede peachascc fe fuit, emo,
ie veia rua
li Tter e€ fpiri le. fm erpo natará fpirit? acciditim. EG aliqua pena vidim? : me n5 Ipcdiri à femuic£ Taqua:fm vero corporeitaté expcllüc: fuie£, ita,p ex eis duob^ exifti Am aer mot? in cis £&q ufisfert ,&l a trlisferf p cráslationé illa* pri fert moti & ceflac illa. grec endemecile mor ci
plurib* pub*: ed fit quafi fuceeffiue& fm tráslationé de vna. Talik: vtacciditeis in qvibusca'or trásfetde vna ptet alia. Et vlt momsfagiusinaert ilis multum motui nauis in vndayf portat cá: exiftimatcé vn*,cá fit Vor fuc fiuus p vndation&A fit f aqua: & ta lis vndato fiti aere. Manifeftü écr. op ci huius, q ifle pres nó o£s iP oux, é penetratio,d accidieisi- Uicé:fm.n.hücmod( affimilatciq. mouctab inimo fparij vfq; ad fine , Sd monetp f A mancare M es fit naturá, accipiüt pricipiii Aer, mosétiab do mouehtp far ve ies ie 10 quilla penetzatio nó € veta,c fit 2, tane ilicexpulfatio, accidit o mot" cx- principid Felicis cexpuli funr. peex P 1usoino é, qa hec corpa carétfigu-. ta Sctermino S muli vicinantin Pate natura nature materict. Sic igi dét infr.c. fg. Trelligi moc* hor fimplici humi- & 4- ca. qn dert or Me n & termin, &. vi vni mouet aliud. i foede Ac &eqa mot! pii horü corpori
Liber Octauus
A nb liit iof mou£t fefuicé accidit. mor" Tes it tali m&, q» füccedár Ti inuicé,& fequant fetuice, & nó mouent f D.d. Motus at illi* qefiti virtus mouédi diminuitj/&c. d. noms at iftarü pari ió qefert, ia vir? mosua boi diminci mi in illis pibus, 4 mouéc Tace den, "in vita paite nó remanet moucre, fed folá anodo mooen. fm.n.g intrat alid , nó habct nifi vittut£, qua moueat xin fm vero qp intrat,mouct. quarc. nó fequifq mouere,& moueri indi park &qp o&,qd mouetex cis, B moocat.ná fi hoc cflet ,oIno totis. 1nüd'cxpellerct Eció d.& vltfo cf fat qi more fenulneus puencrit ad hocqnihilagatii.& illc ptes cef fantà mora, illud,qd mouet, qd fequit ps quicícés, nó pót mouere, neq; folámó mouc£ hzc virtus nó ceffatdrminui í puib*, rnouf, adco,q cefler. Et tu debes. phoprrws expó nia nó intelligiur ex ezpóne Thernift. f hoc loco. i vfnobisq &nos nó Trellexim* hüc lodi, mfi apd laboré noeirca expóné huius libn. Ezcü. marrauir modd, fm qué mou&t fdf- C uictbmói mobilia, 4 nó actu funt. diiftsCia, nec fünr pres idrminan &figurateinoxpité narrare qual terfitde mobilibus; figurá habet, &terminü. Et d.hoc aüz nevelario fart fib .enororé quicfcere à moue- Te,& rémod à mouen: & ipfe motus ofno.i.cp nó accidit I corponib* humidis caréib" figuris.huius ait esr Bán Poft hocd, Hicqdé mor cíLialismorqui fit eid phratiqh moueryaliqà quiefzere.i
Ta'is motus nung ft ficri f corpore Mira: calet,
hoc.n.corp* fp moucii ina-
t & hzc vero aliqfi mouent, aliq D.
|uiefcür. Poft boc d. & i €cotinu*, p meueri 'd vE.i, & ifle mor" (lapidis t aere, De d
fiue f aqua.nó é vere cótinu?, cá ti t feufai videat cótinu*. D.dcditcá jy, caret cótinuarióe.&d. moror. -.n5€ vn*, fed funt aliqua, d fucce. dt fibijnuic£.i. huis aíít cá €, qa mor? cótinuus nó pótc£, nifi vnius motoris,& vni*mori.in his aüt mo tor nó é vnus (ed plura, d fuccedür fibifuicé cal mó,q vn^mouet poft aliü facceffiue vná r£ mot, Et, ga. talis füceeffio € propria cis, mou. tarf corporib'humidis fimplicib*, d Vi talis motus nó fit mifi in aere, autf aqua. D.d.qui quibu(ds atri
»ma. (7.
buif fucceffioni,& ab ca denomina 36." turi. €iftemot* & quii q bufdá Opio l'la--
hoibus atribuit fucceifi fucceffioné c& chm illius, f. (ucceflio né partiü acris expulli in loco,.cum. pta ps acris,G expelltà proijciéte , expellat parté acris fuccedét?,& fuc. htei rilloloco, & fic fcda terü&, & tertia quar, & vnaquaq; cedit fecdéu. & pp hoc appellant hmói morá fucceffiuü opinátes fücceffio n&effe cám motusillius ad puciff acre;aut in aqua.Et poft hoc d. Scd
fdicte qónes alirer, d Bnarrauim', F n6 pit fotui.i fed illa qó,quá fdixi snus dc motu,nó (oluifdicédo (ucceffionc cé cám hmói mor", & vit, necalio mó, i Bdixim?. Poft dcdit. km , quarc nó ft(olui p fucceffioné&& d. Succeffio át facit ca oía mo uere, & moucri : vfi op :qpqaietcát i.fu 2.0. viden mouere feinuicé S moueri Hi: quapp debét ífimul quicfccre. qd nó acedit i ptibusaciis füccefliuis, D.d fed nc. vi. dem*snü idé cótinue moucri:quare necefle cft ipfum moucri ab ahquo.
licunt t90u.
G quo.i (ed if probati eft aliquid e€ ,
qd conunue mouctar: quarc opor-
Mun ict qp moucatur ab vno motore. cx. ped pelis n. patct,qí eiusqd à plfi el cóci- ribus moue&mor* nó ett cótinuus. tinu*. Id£ Etex hoc declaratur efno qp flellafi.L€43. rü motus nó elt f medio, nà, fi. e&t, nó eétcóunuus. poft d. mouctur.n.
ab vnocodé.i.n6.n.mouef, nifi ab.
vno eodé f.cuius mor*eft cótinuus, Qmaütin ijs, j fent, neceffe
eft fp motü cecontinuü:hicaüt vnus&:necelfeaüt é vnü & ma^ gnitudinis alicui? c€: (n.n. mo
H uct qid magnitudine carec:) &C vnius,& ab vno:nó.n. ect cóti^ nuus,(ed cótigu? alter alteri , et diuifus:moucsigit fi vnii €auc
fubiés motü mouet,aut fmobi^ leexiftes. Siigit motü fubiens.
cófequi oportebit, & mutari ip.
fum fimulát moueri ab afiquo: Qreftabit,& puenict ad id qd €
moueri ab ímobili. hoc.n.fi ne^
ceíle eft fi'mutari,fed fp poterit
aligd mouere. náfinelaboreeft P"
fic mouere. Etregularis hic mo tusaut fol? , aut maxíe,f.n.hec
J mutationem vila id,qd mouet, op3aütid,qd mouctabillo, nó hremuratione, vi fifisfit mot?, Et, quia neceffe efl wt scperin eui funt. fit metw cOURWMS CBtiiia aiit [ne Ynita:et opertet etia
wetur:et quod fit Ynnmet in'yno : à, fi ett alter.no ett cotinuus, fed Jecefftnm, «o7 drmifibilis : motor. dit ch fit "nou aut monet Cy" mo
wttur, Aut no mouetur. Et, frquide Kmeuetwr fequitur ipfum tran[mu tari propter ipfum tra(nutari ab alique, nec bird wi pi fet, «7 peruentat ad disquid, quod mo seat ab [a co, quod nroucatur.qued p» dream ata che, franfjonutat y ed pot femper
boli ,CNPVMB ndi na efl fatigatio.Et teli matis [eem eft quali , et t digmer in boc «terio motibus. motor.n.nulli ba. bet modis traut atiois.et opertet
djs meuetur prope bec VynWw-] enr n Hi yemetus fit confimilu
Dicit & ficut patet de motu con- tinto, qfit debet cé vnius motori , fic patet de ille , qfà debetcé vnius. moti, & q.d.&, quia manifeftá eft Imotíi eflc eótiau : mois aüt ns etlnifi corporisqià qd nó'eft cor- Qd n6cf is i mouef, vtin Sexto deelarará *9P*» nó
&,& horus eorporis fi eft morus có- ide serus tinuus, neceffe£ ipfumaefle vá, fi- pe ye
cutoportuit hosin motere:ex quo M. fequif o motus continuus fit vnius moti & vni* moteris.n&, fi boc nó eétnó céteótinuus, fed. d
S multas. & hoc veluit feelligi per. hoc nomen diuifibilis, D.&.
R6tyci fit vnus Kc.i. 8, cá fit maniflum,qafii moras continuus debct.
7 effe vnius moti, & vnius moteris
Part 101
motor ait cum fit vnus, neceffe eft f pnmus & cum fit primus p ile eftipfüm moueri, neo; p.
» Req; per accidens: & patet qim morus, qui fità motore tali,eft o5finassicmonsqui incerei moss
Liber Octauus
A eli verecontinous. Left tale, non tranfinutarur cum coy tranfinutat.i. & hmói metor, fin. quo nó eft tranfmutatio aliqua,n5
utatur per accás exi
ab ipfo tranfrlutatur, vtaccidit pri Ata alá- mo motori in animalibus, a ifle.n. Tis monet t tranfihutaf per trü(inutationé fübmoti aja icctiin loco, (.aTa afaliss mouet ip. lis. füm,& & mutat fe ab co,qd mouet illam fm finem . D.d.. dion
per moucre,&c.i.& quia. hó moucGcum mouct, ideo nó acciditei in fua motióe. nó accidit mororibus, qui éum mo B uétmouen£ cá. n.fatigationis nihil
idee aliud eft hoc q &totor iiouctur, imo «qfi mouet ide prouenit t vibes, iu micis foh ulis modis fimouét folis eft I cgseris Er a motibus, rrr enr alors m. Vide pnior alijs motibus «qualitate hac, tc. Peru videlicet tóne. quia ingqualitas nó &.75.&, acciditnifi pp hoc, qp motori accinae ditquidam modus ilinuteni, Ae ?- quarealigf vigoraruraligi debiliub at: fedi pA m ofnocaretuáf c mutatióe: p» motus eius£ cqualisfimplt.Poftd. & d coponetg ned neq, € 9d mouct pe hoc tran(mutanoné, vt motus fit confi milis.i,& quia ifle morus eft cont puusequ jualisoportet illi quod moucth ioc motu ; nullo mó tranf- Thutctur, vt motos eos fit equali: bs cófimilis.cü.n. illud, qd mouc, fmautat aliquo m6 tanfmuta- Domsab illojà quo mouet, acadit eiét alins friorus. Vnde vide-
Corp*ée- mus Ari! corpus coclefe mm mon pótcx pul (uà naturá reci AR. Fia re tranfmutationé, & qp cá ciuselt, füínim quia nó com nitur eX matcria, S mem [orsi ex íc,non [
43i €x alio,vt Adíic.dizit verá 6 necef D fias eft in iploim mà recipiendi, in coat idÉ motore vero in modo agendi . zm Necefe cdit auti rhedior go autincire n.princi^ piafunt: *fededetriie mouerm ne tur quz proxinta funt moueri; *99' i Loud huiufmodi aüteft ipfius totius .
* moc*:illicergoipíum moues, * alis.Lde 1pevrmcijeei, sid in medio aut in circhfe
an junt due pri iui. EDIT [ dnmetu: T je de mure
Petite tnter ergé efÉilic. Quiaifte motor, de
ii deda 84. numi ipiam i eld cim ma dicere, nifi i m bir locis, 1n quibus d apparet, & tmaxiine in loo inque motio F4 Syutluer or Lao fo Er
qaia piro pé »attas- :a£tio aütei" tnagis mucius maio eftillic inal fadi cicalo b arai lace, Hi Vnde o£sleges cGuchiüt in boe, qd O& Deus babiatlozlo, Poit d.hec.n. zr duo fant. i1] ta totitis, Lire fao: pos finest osa. juidé eft princi] i m D i m. eft motus, cum en vi, une iia cs illa eft iium motas. Et & oca, laraturn eft in libro dc inotibus c.c.1ete, animalium fm locum , qin omne, 74- [9 mouctui, babet corpus quiecirca quod voluiur, & qprizvus quicfc Fus deber eflc firmior vit. tute illius, quod moucrur. &, aliter cflct, totum cxpcDeretur, Exiflcuiria
sicui ipn Trin quicis
EDD ur vti Leid d mapa morori,eft velocius.i. &,
juat. LL ES, riae partes rei motz., mou£di, Hes fünt vobis, fintilld ma |ugnt piii tes au- [2-3 EA funtin yyupy fphera totius, fant maxim maximi
qui funt inea, neceffe eft qp ile lo- «us fphzra: fit propinquior czteris motoribus., partid aür. nar ge
polidtaland adii e
al illü. itita,
E. confüacg fillici, S üceft de mo-
tu toti*, f.q quáro magisappropin. quatmotori,táto erit ius. mo-
tor igifeft in partibus velocioribus
totius, fin circulo maxfo orbis ma formée ximi,qui facit diurnd modi. Hanc ait appropinquationé debemus f-
telligere fm efte, nó fm loci.d.n.
ft nó in corpore,nó eft in loco . & quifinn innuit p hoc, qffi principium. pori oer que mati Cex meiere que eft maximus circu-
Ius. kh hoc ü m efi rd "
juoniam motio corporis do medioeft melior, & nobilior.
Habetaüt dubitatione, ficó
tingat aliquid, qd mouet, mo» e pinie fed non, vt. id qd pellititerü &iterü, & co qp có, fequéter fit, cótinue. Aut.n,ip^ fum ops pellere,aut trahere, vel virung,autalterum aliqd exci pitsaliud abalio, fcududi di &ü eftin fis, d proijciunt, fl, cá divifibilis fi fitaer,aut aqua, mo^ Qt, fed vt q femp mou:t. vtroqucaütmó nó polteft vnü cé,
fi vrl cg crap Semi i iecBd.
ipfum immobile
mouet. femp .n.fimiliter feha»
bens, & ad id, qd mouetur fimi liter fc habebit, & continue.
Sed ef bic qo difficilu meter.
posl i rw
fecunda sd fecundis quod expellit
aliud: et fic córinuatio
m [nece tio. d quod ef di-
5 puenia neceffe efl, aue stper expellat , dandas
A be mo did bg rns faperim inve la. aer. fci qua vina ', fim
ter ef Aqua mouet vr fi meli
(emper medis diuerfis. fed impe(ts ile eft (écidu v meds jd snot fit "ynon, fed. ncceflime. C tinae rgitur efe fols , qui mouefur á mn wete. quonia, cii fe Loin bin od 3nd , quod «b ilo mowetwr, dem mede centimte.
Vult dedarare i cimo, faex ip cótinvatone manus c- Quir iie morornon (ir
rtet eti Q fit vnus& gp illudo mouctabillo/fit modi vnd, Moror.n.: quia non mouet nifi ex; aut attrahendo, piis oe attrabensaui£, & expcllens n6 eodé m6 £e hiüt circa illud, qd mouet T initio: fionis,aut attractióis, & in fine Lin propinquitate, & remotióe : motor.
qui eft corpus , nó eft cófimi-
li dipin opa gd mans
Erde: us.n.mod ifti (unt,
Liber Octauw 433
A motus ergo abillo non eftcontinuus. Et d. Scd cft luc quztllio difficilis. motor quidem p3t mouere €ontinue,i.motu contiauo vcro. & hocnon fic proccditin ftatu moué di ficut procedit corpus, quod mowet aliquid cxpellendo vnum poft aliud,iexpulfióc poft aliam. quod -n.innatum eft fic mouere, nó mouct continue in rei veritate, fcd fm
fum, verumti fucceffiue mouet. Et hoc intendebat, cum dixit: & fic €btinuano cius eft facceffio.i.& c5tinuatio iusque videtur (enfu, eft fucccffio vcra. D.fco-pit foluerc bác
B queftioné f.qí impollibile cft aliqué mororem,qui mouct,continuc moucre,& d. Ad gd eft dicendum , qin neceffe cfi aut qp femper expcilatant attrahat, aut agat vtrung; ideft qí& neceffcé, polito qp moror. fit corpus, & qp mouet motu Conti. nuo, q femper expcllat vaum aliud durg speranda aie
iq llat;aliquando attrahat: & hoceuiá femper. Poft dixit: aut. agat aliud , cui füccedit, cian motor,cuius motus exiflimatur effecontinuus, fit plufquá vnd , qui mouebit rem motam fucceffiuc, vt.
C diximus de motu lapidis expellen-
Laur gd.
turab expulfo, & remanear expul-
fum ia motu, aut y non feparctur
ineisad diuifionem, & paffionem D non eft eodem modo in omnibus fiis partibus . Et videtur op hic fermocommuniscftofbus quc in me dio mouétur, fiuc expellcns (cpareturabezpulfo,fiuc nó. Et, cum dcditcaufam,qua motus cxpulfi non. eft equalis,dixit:fed impoffibile cft. fm vtrüq; modum, &c.i.& corpus mouere corpusmotu quali in rei ventate impos(ibileeft: fiue motor. fit vnuscx initio motus vfq; ad finé, fiucplures: vtacciditin. mota. lapidis. Ná, cum poficrimus virtutein mororis intranfinutabilem, fimilircc virtutem illius, quod mouc E tur, impofeeft hoc poni in illo me diojin quo fit motus propter diuerfitarcm partium m aptionc. quare neceflecft o ftatus motoris apud il lud,gd moucfdiuerfificctur in motu.Poft induxit conclufionem,quá intendit. D. inducct cám, qua motus illius , quod mouet, & non mouctur/fit equalis, & cft contraria il- Is, &d. Continuusigi£foluscit qui mouetur à non moto. D. dédit caufminhon &d qii »cum femper fitcodem modo, &c.i.motus aut, qui fità morore,qui non mouetur, eít continuus, & vnus, quia motor F. eodem modo fe habet ad rem motam,cum fit immobilis, & intranfmutabilis:motor vcro, qui mouet;
^. abillo, Poftd.aer.n.quiacibaptus non codé modo fe babct quia mofo, £x vrdiuidarn ici Ac motus , uis uctut:& ió nó equali motu mouet, - expulíionem, in qua expuifum * 8 zh n manet t Poe feparatur. abexpillens, nó eft Dererminatis aud bis.mani $5 fcpet continuus. fit.n.aurinaere,aurim feftum eft p imposfibile eft pri. pv aqua.fed,quiaaer,&aqua multum Ium mouens,X immobilcha" 7; Pc (untapriad diuifioné, &paffione, bere aliquam magnitudinem. d ideo mouent per fuum motum il-. Sin. magnitudinem habet, ne^ ludjquod in is mouetur motu inc- edt aucfiniam ipfam effe juab,fed diuerfimodc. apti: autinfinitam. jgiturin 7 ? Mec AE TIL aus
G nitam non contingat magnitu dinem efTe oftéfum eft priusin Phyficis . Quodautem finitam imposfibile eit habere infinitá potentiam.& cp imposfibile eft finita moueri aliquid infinito tempore demonftratü eft nüc : primum autem mouens perpe, tuo mouet motu, & infinito t£ pore: manifeftum itaq; eft p in. diuifibile eft,& impartibile, & nullam habes magnitudinem.
His erga diflintbe manifefium qi df quod prima motor gna o mesetur , non pstefl babere map fudinem omnim. Nam , fibaberet neceffe effet ve effet fita, «ut rfinita. Et am declarauimus 3n fermone noftro naturali, quoma ampofibile efl magnitudinem e[fe. wmfinitam . Et nunc dumm quoniam finitum mn poteft babere virtutem infinitam,c7" quod fi ftum non. potefl meuere tempere. snfinito ; fed primns motor mouet. pns termo, tempire ri ergo manifeftum e5d ipfum elfe in die ibdem cr impartibilem, et. mullem babere magnitudinem . $6 Inhoccapitulo induxit conclufionem,quí à primo intendit. Qi, cum induxit propofitiones,que neeeffarie fant ad hoc , & folu quzflioncsqug accidunt in illis propó-
Librorum Ocho de.
nibus, quibus víuseft, concludit o € primus motor , dc quo declaratum. eftipfum non moueri, non habet. corpusjdeft non habet formam in. materia. Etd.manifcftum eft pri mus motor , qui nunquam mouetur, non poteit habere magnitudinem.i.&, cum iam oftendimus LJ omnis corporis finiti aco eft fininita & fimiliter omnis virtus i corpore, € qp primi motons adio ít infinita, manifeftum eft qp primus motor non habet itudincm. omnino. Poft dixit: Narh,fi haberet magnitudinem, &c.i.n&, fi boc non eff verum, contradictoriü eius L. erit verum, 4) habet magnitudin&& pofuit hoc, quafi antczcedens, & d.&,fi habet magnitudinem, neecfle eft ep fic finita, autinfinita.D. deftruxit viranq; parté uen tis,vtconfequéte deftructo. antecedens, & d. Etiam declarauimusin fermone, &c..in Teruo tra atu huius libri. illic.n.declarauit.
fà omne corpus eft finitum. D.d. 3-ph.te.c. Senunc declatauimus Az &efi ft 4o. Kt&.
corpus finitum,cóftat virtus cius. eft finita:in n. finito non [s € virtus infinita. Poft dixit: M prim* motor mouct motu eterno, tempore infinito. ideft: vir tus cius eft infinita. &,cum fit manifeftum ,, quoniam omnis ris virtus et finita, X p primi motoris virus eft infinita,concluditur in fccunda figura primum moto— rem non effc corpus, nec virtutema 1ncorpore.
Plpfes ando fn
CORDVBENSIS EXPOSITIONIS MEDIAE SVPER LIBROS
t«cob Mantino Hebreo , medico , interprete
e | Rincipale huius libri ropofirum eftinuc- [3 caufam marc lidem primá,cómu- » inem omnibus rebus naturalibus: & tres amplecit partes, feu fummas.Prima cótinet ea, jin exordium, fe büt. Secun- Anüquorum opiniócs de hmói principio, carumdemá; i nem. Tertia propriam de huiufce. principio opinionem. Prima Summa tria ampleCluwe capita . In Primo agit de huius fc atióe. 1a Secunda dc generibus iier iind mum, qurin a func, In Tertio veró de modo , cedere us inhacfiendas
RI mobilibus, fit cótéplan- [uil |i à propofidi aziscó séplatiue eft fare caufas rei, de qua. confyderatur i illa arte: videmur -n.vnücdq; exacte fcirecü cau(as, & prima principia illius rei fcimus,S tandé eius eleméta,& fim. Prin quibus cóflat : hoc aütita habetinolbus rebus, 4 quatuor.
obrin£t caufas: &,ci hec ars fit vna. ex fpecilaauis cius igitur propofitü, fcu intentá eft quatuor rerü naturaliü cans pertingere hoceft, Materiam, Formá, Efficiés,& Fin£, tum remotas ti propinquas,tü eri [pres c5es.& qeea huiusliri propofitü eft reddere caufas pri mas,cóes oIbus rebus naturalibus, & communia confequentia.& hoc, vut vires huius feíz fefe extédür, ioc eft,primá mareriss & cám vltimá mouent. ná ad cognition? pri mz forme,& primi finis, non danturin hac (día propónes,quz: in co ducant, vt poft hoc oftendeturim mo dc his duobus ad fcientiam Di- y
De demonfirationum generibus , fimtinbac fiie. Cap. 2. - GE demtond, quibus nan- s
cifcimur caufas , d in hac fcfa querunt fünt demtonesquia,feu fí fra rominae d via ad hzcha i folet,eft à rebus notioribus no bis/f quidé funt pofleriores ad prio
o- res d untapud nam notiores :res
at poftaiiores funt fenfibilia com. pen hacc terra particularis, & alalindiuidud, feu fingulare : Yl. ij; priores
Expo M ed.Phyfi.
G priores veto fünsiptz caufz, & elcmenta,cx quibus fetata con(fant. cf auté, ob quá maior pars demon flrationum ducétium 1n notitiam. caufarum, que in hac expe&tantur. fcia,, funt de genere fignorum eft, quia quz cognita füntin hac fefa, Sionfüntpeiata ;quéadmodá fit:n Mathematicis fciétijs. & propterea. 3n Mathematias via fcíz orpofia
ind prioriad -
hic veroà pofteriori ad pPribis iturcognita apud nos fant fimplici ter cognita , & apud naturá : ppqi &i| fidemionesqusib fiuntfunt H abiolute/fcu fimpliccs. fed que hic, non funt (implt cognita , & apud faturam: iccirco maior parsdemó ftrationum, quz hic fiunt, funtà figno , feu demonffrationesquia.
De modo docendiinbac fia. Cap. 3. 4 dus vero doctrine, q in hac. E] fcia fitcft primo contempla- 1i, cóia fünt cunctis rebus natura. libus, caufas cófequétia: ex his mox ad partialia pficaifci,vtró huáus libri fe habet ad alios, fibi pofte tiores,qui pofiti funt in hac (día: uidem resita fe habet, propterea 1 quia cómunia funt proprijs notio- 1a tobis, vt compofita fimplicibus, ü quam ii «ogniuoné procedimus à com) tisad impliia, plicifcimur f ordinedociringá cómuni ad proprii, hoceít velleiter: à notiori no bisad ignotius.Ipfa aiit communitz5, fcu vniuerfitasin hoc : fc habet ad partialiraté, velut com. pofita ad (umplicia. Hinc eft qd rotum notiuselt fenfu cius parübus: quéadmod( nomina funt apud in-
Idee: oftendent fitam, feu K notitis cóem effe propri, apud nos prort did poer fiim c inco vire dignofcitiuaoritur, putat mulieré, qu&cunq; viderit,efle cius ma. té, & virü quelibet, patrem . Extat adhucalia caufa, ob quf in ordine doGirine procedità c6i ad proprii, qula videlicet ea do£trina nó cótin git dedarationem eiufdé rei.nÉ,fi ad demfones hac nó
dorem dofrinzcngeremur (corsü apbare res cóes inefle cáctis rebus,
M quibusfünt c&es: vr probare equ
obtinere materiá primam, & homi
fi&atq; inanimatft, & Addc L & qi pónes temi demon ftrandi generis non cflent proprie, ze primz v medids eutmte fo let, cüm demófiratiue quatuor cle. menta ineflc. homini probare tentant, Hzcigitur (unt, quz in fanone huiccbri von dheai. Silumula Secunda Primo in duas minm 1n inermem Faterueg, (emo cum his qui bac iz errorem non propnum comeiferunt . InSecunda fiet verbum cum illis quicirca principia proprium, ang proponi maium comiferunterrorem., Prima pers diniditur in quatuor capita. ite continen iones, Verde pracpe ter piane M erando cip ia, &c que oí i Piyfico detra velnon delta debeant. quod, cam eo genere (ermonem faciet , quod ncn frectat ad Phyíicum d courradicere ,loquerur quidem. t Philofophus, non vc Phyácus, hu» dufg reirationem redder. In Terno deftruet: iniones lorum qui mon funt nazuraliter locat, puerer.
morum corum. edem fera ii
Liber Primus
Caput Primum. [[camus at, Principium vel vnum, vel plura op leffe.&, fi vnum,vel mobile,vt nonnulh Phyfici Aerem,alij vcro Aquam efie princi im autumant: vel immobile , vt. 'armenides, & Meliffus cenfere videnf': vel finitum in magnirudine, aut infinitum. Et, fi plura,vel moilia quoq; , vel mobilia, licet nesno ita cen(tat,vel finita,vel infímit2, vtopinati funt. eras, Sc Democntus.& hoc, vcl quia per fe,. & fm formá fint vnd, fed infinita B multitudine & numero,vt funt par. tes indiuifibiles,quz armi vocan- 7 tur fmopimoné iti: putabat.n.ipfe res naturales conilare ex ibus indiuifibilibus infinitis, dif- Eieibus tí numero, & figura : vel wt fint infinita, co gd fünt; fimilares, vt Anaxagorasopinatus €: «redit náq; ipfe ex qualibet fimilari yarticula,vt ofle,& carne, prouenire infinitas partes fimilares, d qd£ diffeiátin qualitatib* cótrarijs.
Caput. Secundwm. |i igitur afferit principii effe vnum, immobilerrat pfe- € &oin hacarte , errore Tproprio, c(i tollat motum : huius autem fcíz profcflor contemplatur de entibus naturalibus prout funt mobilia:ic- €irco: qui hác profivetur (tfam,nequit fermoné proprium fecum ha- Bere,pofti primas propofizióes naturales ci negauerit. Itidem neque. €um eo, qui pluralitatem , & mot t, & dicit ens efle vnum,& im- Jbile ,& non intelligit per nom entis, id, quod nomen principij dcnotat. Et hoc quidem cft,quod pri amo conici pouíl ez Paumenide, &
Meliffo. ná licetex verbis Antiquo D
Hihaberipofiteos vti nomine en.
tis,vice nominis pricipiidéQ; indi» nó d decet i
in enocé vnum, i T ini it principium,cum ipfum. pinum rpolarah | uid, cuius eft principrum,adeo, vt ad(it ibi plu. ralitas de neceffitavs, videlicet principium ipfum, &id,cuiuseft princi pium: & ideo non decet ftfam Naturalem profitenté, facere (ermoné cum his duobus viris, cum ipfi ne- E pluralitatem reri, quari caueft ip(a compofitio, que refultat E ex pluralitate pnncipiorum,eoríá; varietate,cum negent principia ipfa,ncgantq; naturam, cii moti negent. Hxcautem funt veluti radi- &ts, & prepofitiones, qua füpponit tang per fenota, atq; cognita hui? fcíz profeflor. Quilibet aátarrifex pus ióibus contra ipfüm inlatis contradiccre)fi ec intra principia fint, qfn obie&iones qbus vte turad fallacias illas amouendas, ez principijs quidc in ez aros cóccffis. eas componct, fiue f ea arte fuerint. perfe notz, fiue ab alia recepte fuerint. Si vero delicti, vel. dcceptiones inipfifmer exiftant principis, nequad poteft habere prfcipra ad ea, quatenus ett illius artis profeffor, quibus démoliatur illas decepti nes. Si igitur non fuerint defe notz, ad ed tuncattinet fdlam,in qua demáftrauue probanC At,fi fuerint. defe manifeftz , tunc ad artem fg Gat vlem hfe fermoné contra cü , qui in eis deliquit: hoc autem vcl artis Dialecticz vel prim ePhilofophiz eft officium. plü aurem am proptiz., cum impropriz: lII ij. ccptionis
Expo. Med. Phyfi.
IG eeptionis eft , veluti contingit illis duobus Antiquisin quadratura cit tuli: nam alter putal eire quadrafic, c& lunarem qi Ineit figurá : alter vero, cüm feciffet. in arculo figuram triangularem stquilateram, & fuper quamlibet. ius coítá formaret trianguld zqui ezuriü cEfcbat, fi ita femper epiffet, «oniun, coftas vltimi trianguli faper arculi circunferétiá. Ad Geo metram nanq; fpectat primum tefellere errorem, refpondercá; ei, pbando circulum non diuidi, víque quodefinarin f p lunares, im-
H ileq, fiti ras lunares [reden fuare secundo vero delicto nequit Geometra con tradicere.qfi ille g eo víuscft,vnü ex Geomctre! itis profedo negat, juod eftjoinne quanti poffein infinitum diuidi. Hecergo eft
cau(a , ob quam tenetur. qui hanc defendit fcfam,non habe 1e fermonécum his duobus, f. Parmenide, & Meliflo . Sed huius fcize
Tras puxBario Flesh fone
jaQ; prícipia,ex quibus ori porieicuns Mluralids, &uatu
I raquoq;, d quidem eft principium. 10 motus harü rerum fenfibilium.Recunda autem cau(a eftquia huiu(modi opinio cftfalía in arte Diale- &ice. & fenfüi aduerfatur, vcluti didt contraria cadem eflc (imul.In fjlIis quoq; quos hi duoviri ad hác am affi, per picaum quippe eft peccatum, vt ex corü rationibus amanifefte haberi poteft : & fi Me-
liffi rano fit (acispeior, cam &infi. fi
ropofinionibus delinquat.
ropicr hecigitur non tenerur pro Eno fs loqui cum hisduo-
bus viris. Atlicct non teneatur fecti K alloqui, nihilominus verbum cum eis facere Dialedticü,vr inquit Ariflo.habet aliquid Philofophiz
Nboc Caput Tertium.
capite incipit argute có»
Iz vonditüonf, quam inferunt, Juegfocenseft vnum «ctus quos
pliciter inuchit.Primo ratióe no minis fubicdi,diudendo. (nomen ipfiusentis in omnia ca, de quibus
icitur in Dialectica arte, & proba bic ens nó efle vná, aliquo illorum. modorum , quibas dicitur nomen entisin ca arte, Dialectica, Secundo ranone ficat: & hoc etiá diui- L. dendo ipfum vnum f eas res famofas, de quibus dicitur in arte Diale- €hca, & probat ncutro illorum me dorum ens effe vnum.
Primum Argumestum.
Nosinterrogamus cos vtr hoc nomcn ens fignificet primo apud eos vnam rem, vel plures. Et, fidi- 14. cant plures,vt nos quoq; dicimus fi ificare decé praedicamenta , tunc. concedunt pluralitatem. Et, fi vn&, tunciterum quaremus virum illa
resfit vna vel fpecie, aut indiuiduo. 1 gitur dicant vnamge- M. nere, vel fpecie, concedent quidem
enseffe plura , qf genusiin fpecies diuiditur, & p qus in 1ndiuidua. At, fi dicantefle vn numero, tuncquarremus ab eis vtrum indiuiduo fübítitie, vel accidentis. &,fi accidentis,tunc dicemus accidés nó. pofíeefi fine fübiccto.ens igit ent ien accidens t. fübiectum. &, (ubftantic,tunc id efle impoffibi-. le afferemus, cum oporteat ipfum vel finitum, vel infinitum,que funt. quantis affectus denominare. erit
WTLWRWÀCX SWR
A eritigisar duplex £t videlicer füb(tá tia, quanntas. dcincepsiini bimuscos vtrü ipfum ens,gd € va ándwuiduo, habcat definitioné, vel ne.&, fi defintioné habere negent, negabunt. ipfüm habere natu. zm .ü vero definidion£ habere A
Tant, itoIno partes finiionicque cum definito exiftt. NCREORUN bomo! fitens Tum oj itinquá inefle ei partes SP ionis hoceftanimal! &rationale, fünt ci* definitio. neq,potcft quis cenfere hzc effe accidentia in homine, videlicet animalitas,& ra-
B tionalitas: qi oporteret. &ipum compofitum ez ipfis effe accidens. Hac igifróne enua funt plura:licet n6 dülhnguanfab entegd eft vnü.
Secundum. Argumentum .
36 ldcniüdécos iui imus de hoc noie, Vnum numero,quid.f.de poen s degborip m Me
Part 102
^, per ipfum fignificare velint. n. hodnomen, Pim tribus dicit juidem, Primo de continuo, vt cü ücimus lineam aliquam cfle vn , Secundo de indiuitibli, vtcum di- €imus pun&um cfle vnü , & finem. vnü, Tertio de re, quz habet duo
C nomina fynonyma, vt cá dicimus
17 veltem,&indumentá effe vnum.Si igiturdicant fignificare continuá , tunc dicemus eis. ra continua. fic duplicia imiha,f-vr caro, & os, & diffimilariavt mau*,& pes. Si au 1É de fimilaribus intelligere velint, tücdicemus ipfum firmlare corpus
juáuis fit vnl , efle tamé plura fm ines fickquetidé simi
j dicere pür ipfum e! Derpriprim dá Lis »Ytnos diisuia ipfi nó ftelligüt vnd, vel pluza dici mulüfariam, iua, qd
Primus 436 aliqud fi parim mum, partim D lura . &, fi acceptum fuerit hoc ab. Ti quiná dicat de continuo difimilarium partium , vt homo, & equus? manus.n. hominis non eft homo,neq; caputeft manus. Et, f
i : *alnit velint partem * non cfle pra:terto- Uf ud
tum,& moucant illud pricum du- 21d. bium,quod fole dubitari videlicet qp», fiquzlibet pars rei eflet aliud à
toro, cflet &ipfum corum aliud *à ctl Pret
feipfo, cü omnes partes fint ipfum. totum, Cuius folutio nó clt admodum ardua. fi enim vnaqueq; pars
feorfum (it* aliud à voto, non pro- *aLjrer fequitur vtomnes fintaliud oum.
á toto . quonam id, quod eff verü diuifim non eft verum in compoft to,vtin libro Elenchorum, S Inter !$ pretauonis oftenfüm cft. Scd,fi indiuifibileintelligere vchint, tuncip fum ens neque quantas erit , neq; jualitas , vel (ubftsriaaut aliquod. iud przdicam entum, ncque dabi tut aliquod finitum, vt por.it Par-. menides, nequeinfinitum,, vt Mcliflus.nam finis aliud efi quàm res, uus eft finis: & fic res erunt punum, vel aliquod indiuifibile. Ar, fi rem, quz,cum fiteadem,duo to mina (jynonyma habet, intelligere. velint per hoc nonicn vnum, feque F. retur quód contrariorum nomina, vtalbum, & nigrumyalidum & fri gidum idem fignificarent:fic enim. omnia erunt f/nonyma : hocd; no men animal, X firps, atque inamumatum idem andicabunt i pomi na jueoppofitorum. Etfi no bis dicant hocidem, quod nosinfenmus de cnr, fequetureuam de. vnoy& codcm indiuiduo : nam plu. ra aícribeusci, cum fit tamcn vni, afleriisigitur vnum effe plura. ilIjuj Nos
Med. Expo.Phyfi.
G No: antem refpondemus qj, cum 20 Antiqui intellererint hoc nomen vnum,& ens,idem (emper fignifica re, ideo fucrunt perplexi circa hoc dubium, hoc eft quo pz&o cadem res pluribus cognomincf denominadonibusjita Ytezempli gratia di cant Socrarem effe in fe vnd, & lon. gumy& albi, atq; fcriptort , Ad qd nonnulli eorum tüdebant g, c eadem repredicatur aliq horü fdicatorum, oportet demere hoc ver. bum eft. & hacconditione prop&né tollunt indicatiuam , dubiumQ; adhuc reftatin fuo robore. Sed PÍa. H to rüdebat ad id, debere iterare, feu minare cá dictioné, que predicatum figatfica,& nó dicatur homo eftalbus, vt dt hó enseft,fed homo eft dealbatus. Et hoc torum eft que. dá fuga: quia hoc nomé vnum , & ens,plra lignificant,cd ipfi tamen. putent vnü,& idé fignificare, Dicimus autem nos Socraté effe vnum lübic&toplura ratione, & denominatione, feu attributo : hoc; nomen Vnum, & plura de pluribus, varijsQ; dici, vt de potentia, & actu. elt.n.aliquid a&u vnum, potentia vero plura, & econuerío. fuerit au- I tem coacti Antiqui dicercens effe. vnumactu,proprerea quia negabár. vnum efle plura: cum ipfi per vnd, $ plura duo intelligit oppofita cátum.erat nanq; fallum apud cos di cere rem effe vnam, & plures, cum. €x hoc non perciperét res diuerfas
Caput Quartum .
13 IRR autem corum , quos ad
hmói conclufion inferendá attulerunt, perfpicuum eft delictum, & falis , Meliffin.iscft (yilus.
enseít genitum, ergo habet princi prum.mox. delta antresd ns fed noneft genitum, ergo non. habet. [Esciprum » deinceps fequitur ex 1pfüm effe infimtum,atq; vnii, & inimobile,cum nó habeat locü , in quo moucatur. Hmói auté fj ogni tum figura, tum praemy ictum obunent. pcccar.n. infigu yaipfz, cum fit hypotheticus cóiun Giuusin quo reaflumitur oppofitft antecedentis, & infertur confequen. tisoppofitum ; euius corruptela jn lib.Pnorum iam declarata eft. Ratione quoq; premillarum eius pra. uitasneminem latet, cum nominc principij vtatur tang vniuoco,cum. tamen trifariam aflumatur,Primo quidem mó, ceu principium in t£pore , Secundo, vt principi(l in.maitudine,vt eft linez principium, renio vero fm cim. & igitur temporis principium intelllgat,tunc ve. re cóícquens ex eius pmiffis pocdit, fyllogímusQ; concludit: ná tempo rale principium eft ipi genito proprium : iccirco, cm lumit oppofitum antecedentis oppotis infrt confequétis.at id. füe rat,non concludit, videlicet ens effe magnitudine infinirum,fed tpe ftc nro eflc infinitum infert: hocauté non erateius intent( . Si vero principium magnimeine neelligat, vt eus conclufio indicare videtur, ttc * eius propofitionesfalfe conid£tio niserunt ,falfety in reaffumendo.. fünt.n.falfe coniunctionis : qfà nó o£ generabile habet principium in. magnitudine . hoc tribene eft verti de generabih in tempore: fed quod. fm oéscius parwesin infanti generat nec prius, nec pofteri? magnitue dincobünet: iccirco neq; vá bét
"alconfg serie (am & ahis.
Liber Primus
À partem a qua mormsfcipiar, Efl au. [os fallar quoq; ipfus reaffumpium: qf non eft verum id , quod mon gfiatur. non. habere principi án magnitudine.cum coeli fm Peri-
teticorum fententianr funt profe ingeniti, habenttá principi magnitudine.at, (i per principium cm velit, propofidiones erunt (ane. verz,nó th idquod dccreuerat, in-
34 fert. Admiratione aut£ affe? fum,
cur non confjderauit q» fi ens effet vnum, & inlinitá nó pofleradhuc moueri fm partes, & fi non fm ei* tot, vcl moueri;quia alteretur.Ne- WB que poteft dicere ens eflc vnum for mac definitione, qfi rerá formae vaniz fünt:nifi forte capiat hoc nomécns vice nominis prIcipij,vt naturales capiunt. diceret autem tunc. id, quod nonnulli Phyficorá dicüt. fed,cum non fit id ppofitíi eius erit igitur eius conclufio fal(a , & inter viliffimos deceptorum fyllogifmos is locari debetqui corruptus genere n(cupat. eft autem materia, ac $5 formacorruptus. Parmenidis vero fyllogifmusiseft. Quicquid eft citraens,eít non ens:& quod non eit ensnihil eft:ensigitureft vná.Hu C iusquoq; fyllogifmi Propofirones fünt neq; quam. faerat e5clufionem doocludir quiuis eius figura fit vera.SuntaGt eius pmiifle. £iiq vfuseft nomineentis, ac fi vnam fignificet tff ré, cum th de. varijs dicatur rebus.efl. n. ei*(enfus, c fi quis dicar quicquid cft preter. €anem eft non canis. hoc autein eft falfüm:quia quod eft preter canem. mantimum ,eft canis latrabilis . Si yero per illud nomen ens fubftátis intelligat, idem efl, ac fi dicar,quicquideft prztcr fübftantiam,nó cít
4357 fübftantia, &id pfedto veram eft. D. fed quod eft prxter fübítatiam, nó. eft priuarum,immo efl quítrtas, v? qualitas , idétidein,fi aliquod aliud. velit dicamétum,nó propterea fe-
duieurg quiequid eft pterilld prae
mentum fit nibil. Ipfüm quoq; non concludere quod roche tis Pipiemm eric 'eiusppónibusalias fingam*, & pro entealbá capiamus.fyllogifmu(q; ex duabus fmiffis ita cóftruatur . Quicquid é Pteralbum non eftens:& quicquid.
eft nó ens nihil efl:ergo in prima fi gura infer per dici de of q quicgd eft freralbü nihileft,non g album E
fit vnd, quemadmodum ipfc cóclu. fit. Afpexitatic An. huius vin fyllogifinum, quia cius minor propofitioqua vfus eft,nó eft negatiua, (ed indefinita. nam,fi minor fuiffet negatiua,nequad concluderet in prima figura. Atqui, & fi fyllogifm*fie. verus in fi juzfitum th minime concludit. Ad hzc,quand hanc concedamus cóclufionem ,quidr& prohibet album cflc plura, vt cign* & nix,reliquaq;? $i tandem cx his propofi&onibus ponamus cóclufio namypenseftvnum;dem profecto inconueniens fequcturex rifdem,p F.
fitionibus, quibus vfus eft ad in-
édam cóci «qfi, ci hoc nomcn ens pro accfitecapiatur (ub. flanua inj etit , € non crit fimul. erit quidem , fiacciis ponatur efle ens:accidens.n.non extar,nifi i (übftantia:nó erit vero, fi ponatur id, quod eft przter ens quod eft acris, eflenonens. At, fi: nspro fübftan tia capiat,quod quidam potius credendum ell,runc veram effet dicereipfum efle album vnum , vel ali-
quodaliud perdicaun, quod de
Exp. Med. Phyfi.
€ fübftantia vere dicatur. de his. (p dicatis fm rationem cius dicetal folute non ens,cum ipfe dicat quic-
ud eft ens.& ficens erit nó dis Ditis auem hzc deftroctio a.
przcedenre, qf illa erat ex propofi tionibus ab ipfis in in Done &cceptis hzc vero eft ex i Itiombus quas ille vir conceflit, itqy hic. Goginumi memorauimus hanc Y
hocloco.is autem fyllogifmus, qui fithicad hanc condlaftónf. dett dam,eftex gfe fyllomifmorum,qui. ex fitis conilituuntur: fi- MH tiouibusin eadcm fent£tia inuétis, p adducitur ad deftruendam illá tentiam,quam conantur credere:in libro aüt Priorü iam oftéfum. eft qualiter horum fyllogifmorum fia conftruantur. Plato,vt vf,acce prabatillas duas propofitiones Par. menidis hoc efl, quicquid eft pre terens,eft non ens, & quod non eft ensnihileft:fed ens putabat c£ formamy& nó ens materiá:fenfibileq, effc compofitum ez forma, & mate ria:quorum alterum ens, alterü nó 31. enseffe exiftimabat. Iturer go fateri vel non ens efle aliquod ens. cum nulla res componatur ex Y pnuanone,vel nomen entis plura fi gnificare.Sed hzc contradictio Tür LU cótra ipfum, propterea quia n5 ifliguifapud eum,ifm ens ad plu s2,& ad ens in actu,& potentia, Secunda pars buins femme Duo. babes capita. le Primo enarrantar opi Dino mum spese Ani Jiredditurg; caufa, IASeotodo vero afirma eorumqui &licebant poncipia efle Infinita,
mauxia quam ira opina-
Medii EK rum autem;qui nofe entis vice prinapij nominis vrfitur, cum qui bus Phyficus tenetur facerecum nullum prin dpi artis. quidá vná
le ipium autumant,quidam. vero plura . & qui vnum, gáationé $i ex contrarijs& corum fübie
Ieri concedunr:putant.n. res ex. fuis ghari contranjs.Et hi bifariam. fe&ati fant. nam eorum quidá ponunt vnum ex quatoor clem£tis e(fe (übic&um contranorum , ipfaq; contraria quz funt diiz rerá;apud L. Feierinaa d raritas ( ícu
tatem) & j magnum, Pci ratiq, hi p : Jerakenarionem firicum ipfi osos c trips défitatc huius vnius. fubie&ti, v? (p6giofitate fien. Alij c zin fantillud Im fübicétü iquid,g i, ius, acre ve oadus Ai ak videatur plani idezillo gaari affirmát, cum ea ex ipfo amoueantur , & cgrediantur, cum in co actu exiflant.
Plato t magnum,& paru materiam , vnum veroipfam formalé cám effe cenfet. Alij autem practer M ipfüm magnum,ac paruum effe for. mam,&ipíum vnum effe corá re-
'eeptiuum ponunt.
Hec igitur eftopinioná fumma. coron, qi principium marcriale efie vnum aiunt. place Eorum. jui plura effc princi pia fazentur nonnulli finita, vt Em pedocles, qui quatuor elementa ea. eflc opinamuselt, quidam vero alij caindsin laciunn vt Anaxagoras & Democrirus ceri cain funr
Liber Primus
i ! [
(00 qeqidlbec quib eon
Eu -—— —
parübus, quas. ita effe. it:
! 1d Iduife iniuum nb negat,
l pis iturumq; in. infinirum, -
im:& ex aqua fanguinem ,
teíq; camofas! & olfcas egredi P-
! nitas:identidem cx fale aquam ,p-
' direinnitam:omne tandem corp?
H 3 fimilareex omni fimilari in infini-
I tum exireantomantalurumqrillo
ríi,aqua,vel fal iuxxa. i:
! denominazi, plenum ti efle ex fimi
I1gura laribus partibus infinitis* fira,& na
tiquorum opinmnem de ipfis prin
] i Rind dui
33 fententias,nüc dicam. Anaxagoras
I 34 autem , cum in confcflo habuifle
! fiat ex nihilo non fieri, fed
,! p infinitam c£,
J itur fateri ola contra-
riain fcinwicem in infinitum exifle
deni - re. fin.n . generatio ex * prruatione
] C oriretur & f finita, generatio
] ecflatet. Sed qui generationem alte.
zationem eflc dicuntqui quidévnü:
fübicctum,& conuaria dant gene-
prm generationem ex sii
5 fien acceptent, cbtrariaq,
e (ibi inuicem inefle,tenenfcre.
b fati in fubílancia ne—
quaq dari:fecus.n. rcs in feinuicem.
manerent. Conua quos ofa hzc in
fürgantinconuenicntia, quia inter.
id quodia [rien id,gd in actu
minime dillinguár. Cótra cos quo-
quo,pptesca quia vai cé (ubicttü
ex conaanjs, i
gp eátcarnis.&coffi
ghiationisin ata arbi 4» in Itrantur ,. oot üt e alsaion bel res efe muruo habere , aut gharionéex nihilo fieri. Quidá alij cenfebensgl erat minuscómodt cius € atienurent Taloncs contra An&xegorem , qué. ponit fomilares partes effe snfostas.
punsem Logis hec f [ Sipttepia forme c ndero infi fita eéntfcognita, it deis ela haberi paler pipi dett cogno pindpie- E beet. BE Lj partesex qb^af; irpes, exteraq, Dorpora clie, cine ftia portiretquidé afalium,atq; plátarfí ma- Rrimdincs t quiam tünitasets ecfinite füntzigif & pariesex q bus cóponun£füc iai qlart finitis clar pab*, infiniti acccfla. rioeft — Tertia. Sifimilatia cor- pora ex ffuic£ pdirétin püiatione, y 'o[no ca minui, ac pauci séevddi boc fies care pates erteam mi norég craccffici.Q uod fi ita res fe habuerit,alterum duorü neceflariü ent, videlicet vel di! k ridi alam cur 1o exempli in paruitate eius. deascad animam parncalam,d formam carnis recipere potefl,nullarenus. à ks ea particul alicuius akenius rei. flic ioc fnzragraripicid (um li ipfei dec Vcl dic am cur porc paribus fino infinitas egre:
Expo. Med, Phyfi.
€ diportiones. quod eftimpoffibile. 38 Quar. Scqueretureiusopinionemyres infinitas in ipfo finito, fitu.
differze,& in qualibet illarum infimirarum parium finitas in-. finities exiftere, o£sq; efle actu diftf.
€as. quo quidem nibil abfurdius,
hoc adt fequifex hoc , quod dici,
«dhbetc£in quolibet, H gdlibet ex.
quolibet inceffanter prodire.
Tertia Summain Quinque fecatur epita.
1n Trimo rariones adducuntur fumo, principia conuana effc,aique plura, qi vom affirmant.
1nSccundo,quz contraria n6 fufficere ad. hoc wtint principia, oftendunc.neceffaprepens dare naturam ,quz ip c plora bia queztadenodá cogd
aee idrar ves princrpis'effe duo denar videlees materiam, forma aei mera ed qud qrasiden le
fi priuado eif principium jd quidem. eres Gre oti quo cf primz mareriz, & quod effe habeat
via In Quarto oftendetur. .quibus Andudubiabantde ellgenctaüonis folprim roblqui e decftemia E rims probátur, esq, o6s locuios fui Mere AUT em H jus ri Iro cn 1h Quinto Ariftote. probabit huiufmodi auram ingenitam,Icorruptibilóq, effc.
3) pia effe contraria nega.
ERE rertamerfi quid fit nafura pronum e Et t. ipía inter difcep! fan idm poe denfitarem,& fangofitatem effe aflerunt: alij cali dum.& frigidum:nonnulli vero va euumy& pl jv Democrit": £d
quidam alij ium , & parutiid E. eflcautumant. at fünc, quz incipa effe contraria. perfüaderi iunt,vi fylfus,& iductio. Spllogiino quidem qi eaGiem ^ vür habere jpprietates ipfa princiia quas ip córraria. quarum. Dra cft inequag ez (e inulcem fie zi.qib fi prima principia ex feinui-
cem mutuo orient, minime cent ima principia. Secunda eft,ca ex. Tis non fcr ob esndemumet ratio nem. Tertia, omnes particulas ex ipfis fieri.hzc.n eft narura. in sommunium omni reb*: cSrrariisaurem hz infünr ves: inferurigirarin fecus eeu ra principia eile contraria, Et,quia. huiufmodi jpprietates funt conues tibilesió ex duabusaffirmatiuis có cluditin fecunda fi Indudio &$
forma ae quoq, id oftende licer fiquidem.
res perquirantur, vidclicet nihil ex juocunq; gnari, neq; cuiufcunq; Es ia,neq; in quodcunq; corr piféd ex terminauscontratijsin ter minata contraria, vtin alteration. exempli album ez nigro vel me E» colote fieri n6 a calido,nifi forte id per acciis fiat/ficut diam"albé excddido gignicum contingit cali- M dam effe nigrum. Identidem in cb pofitione, & cóiunctione perfpicu& 4$ eft.confiruamr nanq; resex priuatione,compofitione propria alicui compofíto: vc zdes gratia exempli, qucex lateribus conftruuntur,&li is, quz forma carét dom" (ed nó 5d ex qualibet * priuationc. Idemq; i 2 mptióe vifüm eft.gignitur.n. resex priuatione jpia illi rei.- Inductione igimr hoc bito, fequituromnem ds melipinter i
ex cóuarijs fieri, vel ex.
AA ipla. Intelligo autem in hoc loco p
onsaria, 1pfa oppofita. quzlibet
quoq; jptio ad contraria fit, v?
43 ad media interipía.Antiqui autem
49 idco afferunt principiz cfle contra-
zia quia res ipla fefc manifeflat , ac
fiab ipfa veritate cogantur id fate-
xi. Sed in contrariorum principatu
ánter fe difcrepant: quiain quo cfe
conuaria inuicem picoedant, & d
füntalijs principaliora, non
funt concordes.Nam eorum nónul
Part 103
di puzabát horü vIe,feu cóe proprio
principalius fcu prius.Alij vero
huius (ententiz oppofitum rati fiit,
3B fed quidam alij putabant notiusin
inclu debere eflc princip&ti fen-
fü nodorisaliquialijecontra.ezem
plum de nonore fen(u eft denátas,,
A raritas;ininrelledtu vero magni,
& paruum, Oés zii in confeflo ha-
bxnt principia debereeffe cótraria,
2c diuerfa 1n quibufüis contrarijs.
hoc autem fatisconfonum eft , c "vniueríale fit partiali notius.
Capit Secundum,
$6 Vmprincipia non effe infini-
C 12 probaucrit,pluraq; effecit
fint contraria a irur probare
€ non füfficere efle prima principia.
duo contraria tantum, boceft pnn-
eipia effc tanum duo.ad quam fen zentiam: tres affert rationes.
$1. Pnmaratiocflquia cbtraria nó
agnutícinuicem , neq; fefe muruo
zecipiunccalidum.n. in frigidd n6
; ipfum recipit,neg, frigi—
d calidum.cum aurem gano ex
Jrincipiofac agente,X recipiente :
ipia contrana noa aguntin fe
inuicem,neg; fcfe recipititzergo c6axaria non (ünt prícipia gfianóis,
$4» Sccundarano cíl,quia contraria.
Primus 439 füntin fübie&o: & quicquid eft in D fibichonbeft prindpium: qi in rincipio ipfum adiit. Po ro Tertia ratio eft,quia cótraia nó 5$ funt fabflantiz, neq; in fubflanrijs funtcontraria,cum nulla fit fübft tia alteri contraria : (ed fübftantiz principia debent eflc fübftantia:er Là contraria nó fünt principia fub- Itanuz. Cum autem primz rónes cogerent contraria eíle prinapia, hzcverocontrarium. probas fe luédum igitur eft hoc dubium fortaffejfi ponamus principia effe uia, videlicetipía contraria duo/& corum E fubicctum.nam, c(í maior pars hominum gfiationem ex cóarijs Bicri purent, fed fefe contraria inutue. recipere negent penitus, i vna vo- «comnes criam naturam,quz eft. fübiectum duorum contrariori da. re conan£. Sed quid fit hmói natu- $4. 1a inter fe diftrepant. quidam.n.co rumignem ,quidam vero aquam, onnulli acremalij eriam terrá effe «enfent, aliqui tamcn id mediam eflenaruram inter ignem,X aereri affirmant.Qui aitipfum guae fe naturam mediam inter duas naturashoc eft* intcr duo elmentorá F. quatuor , magis accedit ad naturz *Partídpe. 3natenz prima coguitionem,d qui 4-58 de. *num horum elementorü quatuor sy&orum. &qui ignem dicát ipfum profetto propinquius effentiz ipfius potentiz ponunt,& quiacremma£isq q aquam: qfü aer minus fenfu pera - R juam non percipitur vi (i. elt igitur eiuseflentia magis in- «ognitaq quz aquz:ac fí magisef fentiz potentiz:quz quidé eft vere materia, vt poft hoc oftende. tür.& ió diccbant principia cé za
Expo. Med.Phyfi. € videlicetipfum * Tertiem. x For rud Mum. Acdescmenum. ror nii I Nhoc cápite incpit oftendere dif temariaapud Antiquosertabacve ] güationem cx tribus pfici reb",
fücorom quidam illud voam uunijeaq; duo agétia efle credcbár, alij ci huus oppofitum rati fünt, $e ettip Plato.Ró autem qua: ponit,t diximus principia e€ uria, eft fansfufficicns:quz vero plura trib? impolis:& (plura vno cft neceflazia. Sed ca non efle pluraq tria ofté di£ex eo, quia vnum fübicétá fufft itad recipiendum,& vna cbtrarietasad agendum.&)fi eflent contraria duo,tunc illud fm velerit in co« d dem (übict&to, in quo primum,vel$ fecundo:Sefi in fecüdo,tüc corpora. omnia nequag tranfmutarent ad feinuicem. tranfmutatio autem cle mentor snter feluicem , fiiiqs aq, alalium ad ea,& ipfam plantá, & aial ad fefe mutuo conucrti,& tá dem cücta. ghiabilia,& corrupübilia fefe inuicem tráfmutare fenfu cognofcitur. Hac igirur róne ion poflc inueniri duo contraria im. duobus fübic£tis fatis perfpicuá cft. Siaütin vno exifterét fito »füc portet alerum altero communi*, atq; prius cfle . qfi nó inueniturin 1 vno genere füpremo, nifi vna cóta. Eietas fuprema , ad quá extera: alie onuarictatesillus giis afcendát, íllaq; eft illis pricipium.ita étfeha vnum in gíe fübftanii, i quo fit ghatioj& corruprio.&, fi impofe. €ftduo contrana efle principia hoc €t duo gfia contrarii, ncc vno, En in duobusfübicdtis equit ma ifefte principia non oportere cfle ps quam tria . patet quoque ipfa effe plura quam vnum : fed vui duo, vel uia; id prorfum. inquiren-
dum eft.
ex priuatione videlicet precedente fuliccto ghatoms ex fübiedto ge nerationis& forma genita, & q» Ed libet genrrum eft compofiti ex fu iecto,S forma. hocauté patebit ex hac noftra v'i contemplatione hoc efi contemplemur vniuerfale genus tranfinutationis:cum vniuerfa lefeu conimune proprio fit moti*, ab coq; ad cognittoncm propnij pficfarzür.
Dicamusigitur cum nos dici- 5$ musaliquid ex aliquo fieri, vel ali- quid genitum, & eflcaliquidjid quidemalterum duorá fim. plicium fignificare pór, vel ex illis. duobuscompofiturn. vna aá illarum fimplicium reram ell, vt fi dicamuscx non grammatico gráma ticus fit,vel non grammaticus effi tur grammaticus.Primum ig fim plex eftipfa priatio, à in fübiecto Tori sccida vero fimplex efti di camus, hó fa&tuseft grammaricus, velex hoic fat effc: Epmmanci: & hoc fm fimplexeft fabic&tü gia tionis Tertii autem ex his sopofi t eflvt fi dicamusex hofe nó grá
laq; duo fimplicia,ez quibus hmói ad 6$ ternum componitur, manifefte rea Rrinter fe differunt.nam beu qdcm eft (übiedum,extarin effe fuo, fed non grammaricum,quod eft ip fa priuato minime,& recedit ad cé formz. In idiomate auté Graeco ali qua in dictionibus horum duorum extat díiz fed in nfo non ita aperte. difcrepantia cognofcitur.Nam hec dictio ex, zquiuocum eft nome, c& priuationé nónung,qüq; vero ier
59 &si matico fi&tü eft grammaticum.il- quavíg
Liber Primus
À ietum denoret:quis de fübiccto ve redicatur,$& m6 de priuationc.Cíi igitur appareat has duas naturas inter fe fm cfle difhngui;ideo alterá priuationem , alteram vero materiam. appellamusinueftigendum igiturcít vtrum in omni gáatione; corruptione fint neceffarie, vel ne:& fi ariz,quo nam pa- Qnid habeat Etdicamus mani
im effe oportere priuationem. tderein fcbiecto ipfum g&atum. aliter.n.non. iere itum,uam ge nium iuationé inir Sob em oq: inueniri
B manifeftum eít.id quoq; effe nece farium ad gfarionem accüti(í : ní agcíitia dicuntur in fübiedlo. fed qd neceflario inueuiatur in gfatione fimplici que eft fubítantiz: gatio, eftimmanifeftum. Atffi id vfi contemplatione confyderetur,fatis per. fpicuum ent.
Nam quodlibet genitum,tü füb ftantia, tum aliquod aliud videtex. aliquo gian fubic&to.Etenim afal ex genicuratigeex femine, aqua ex igne ghatur.Identidem quicgd qualitate patfibili g&arur , vt albi, & mgrum,& in impaffbili, vt figu-
C ra, & compofitio;indem & incremé tum,& decrementum apte vr indi
c abiecto. Cuncta igifgáabilia Ribicdo indigentnihilq; ex quolibet gfar,longe crgo minus ex pnuauóne. Hoc aüt ita (e hé, proptc- 1ea quia gíiari cft motus, & rrálmu tatio ex aliquo in aliquod in fübitá tia oportet igitur dan fübiotum il litranfmutationi, & motui, & idco Anuqui concedát grati quá fieri,nifi ex ente. tione fieret,aon darctur ibi pofitas, neq; vnus motus qui icipiat ab al
440 definatin aliquod:& tuncef D.
(et potius fucceffio, (eu viciffitudo f loco,& permuratio , nó aüt gfiatio, ex hoc: » put uodlibet genii dlectpol ex fübied lo, X
(quidem eft ipfa res, qua eft genifum. Cum gitur rerum principia. pet fe fint hz duz ciz,hoc eft matetia,& forma, manifeftá eft ex his. cuncta conftare fenfibilia. fed,cum.
P^ ensideo extat quia ciuscaufz, quz
fanteius pars,vcl partes exdát, hinc. elipopeer efie
Ma,vtfit iti, fed. accs fubi Pruodeft pan pis, E ateft gianoni neceflaria : quapropend principium , id quidé per acchis nuncupat Differunt quoq; ma. nifefte inter fe fubiectum,& forma, cum b fitin a&u, fübicctum ve- 10 ij, 1mmo in potéta, f fadsgrado aherato civ Antiquorum complures opinati faere, Hac igitur róne materi primz na tura iam farisapparet,iplam.£effc mediam inter: priuationem,& add, eq, in potétia, Intelligo autem. eh Perenda m abe co quod a&u,non expoliari, boc cft, p non f denudatur a formis ci fuccefliuc ad venientibus, neq; a politate, d fibi debe&&ió Sinon "d An tiquis cognita, a |uidam eoponebant eam. nadie ficfeg. marapudeos gationem 1n fübftan. fia cfle altetanonem : quidam vero alij pruationem cfle afferebant : & ficapud eos. priuationem. aliquid cfle. autem hui*ma 6$ veriz,vt inquit Arillot.concipif per an comparationem.n& ciuspporto ad formam cft vt ligoi qua
G quatenus eft cella, in potétia ad ipfiuscellz formam. Ex his. igéquor fint prícipia, duoq; effe p Íc, Sc vnü pacchsaperte haberi poteft, & co- Tfi vnumquodq; quid (it, € qual feinuicer habeantalterumq, contfariorum ir g&ationc effe privatio nem,alterum vero formam , & horum (übie'tum eíl: materiá primá olté(um eft faris. Nec nos latere dcct potentiam, ac po?itatem non ef. fedeclicnna materiz, fed vnum ex. onfequentbusei* . Immo re vera maienia eft fübiectum porzntiz , &
Yatis. Sfi potentia eílet de fürjp
H fius cflentia, tunc materia eflct fibi ápfi materia:cum potétia d'catur in zelatióe ad. alind repa igitur forma temoucfab ca ipía potctia:qua. propter potius nomé fübicdi,g tenüz tunc fibi vei víurpare debet. Differt quoq; manifefle. 1pía priuatio a potentia.qí potentia aliquid cft, (feu eft aliquod c£, )
iuatio vero negatio eft abíoluta (ftu impii. ) Mairia igitur prima efiquid vnum fübie&oplura poté- Sa priuagonibus in ea exiübus, veluti czra, qua: quidem cft (ubie- &o.yna, aptitudine rfi, quam babet. Tad figuras recipicidas plures.Q uid ágitur intereft inter fübicttum,,
tiam ,& priuationem ex his eíl.
pot Caput Quartum.
5 X his aucem, quz deefencia huius natura: dcclarata fuere,
dubi, quo Anciqui ipfam güationem toli bans enda efe vum puc taban& o iA uod exipfa ghatio necomprehendi poi aggrega no,& difgregazio, vel diflipauio, & exitusrt nonnulli opinan funt, iol werequidem haud difüclecfl. Du
bium autem ita format. Sialiquod K. ens güatur, vel ex ente, vel ex non ente güatur.fed nó ex nó cnte,cum. impole finali uid cx nihilo gigni, cum priuatio nequaq
rteret genitum inueniri anteq. e Incenbant autem haac imb guitatem adeo, c» fucrunt coacti in re güationis fenfum abnegare,proptetea quia in Logica facultate pa- Tum exercitati erant.Nos aürem du. 7 bium folurmus,cum dicimusq,, ft. 74. di aliquid gfiaore ex nó ente, vel exenie,& quicqtiid agitali- L. juid,vel ab aliquo panturid quidé 7€ lup dici, vno mó p fe.vtcum dici mus medicum mederi . alio vero acciis,vt cum dicimus medici ficare,fi accidat. ipfum medicá zdi ficare. His igitur fic ftantibus, cum. dicimus güationem ex non ente fie. ri duplt id intelligi pót. Primo,Cp fejitavt piuatio fit ghationis fabie. Gum: & hocceítillud impott,quod imaginati fünt Antiquis videlicet non dati quid aliud. Secundo vero, vtfitex non ente p accíis, hoc eft, 2 ipfa priuatio accidit natura. (ubi hationis, qd diximus non M. effein fed in potentia:quanuis hmói accfii fitquid iá ad efle ipfius gfationis. & fic non feqtur in hocloco inconueniens , cum. dicimus ghationem fieri ye nonen te p accis,ea rne quam diximus, abs fi dicimus pnuationem luc ef" fe cám p aces, volumus id accidiffecaufz c(lengali,& ca non digea musad güauonem, vt dicimus me dicum effe cám dom*, cum accidir. medico effe zdificatori, fed eo ia gu
fit*'tran(.. "2. Laltemutari.qrà prruatio nó recipit*uráf T9 mutationem.neq; ex ente, quoniá cionem,
dari mad.
Liber Primus
& gfiaii fieri ex'ente pótdupk ici vno mó p fe, videlicet qp ensin a£tu fic fabicétd ipf" genio. & hoc eft impolt.qin fequeretur, cí aqua. exacre fitvt fitaer,& non det gfiatio in fübílantia . & c eft id, quod putabant Antiqui, Ixobinl -£non dari quidaliud feu alienum, bi ind É efle impole probabant. Alio mó p accis,cum,Caccidit huic naturz ipfius fübiecti güationis non denudari a forma in gatione rei abeaquz quidem remouet;& rece. ditab eo in aduentu formz genitz p inipfüm, non ipfamet forma, d eftin fübic&to recipiat formá , que gatur. & fic nedum erit impolt, 1mmo neceffarium,f. güatoné fiezi ex énte per acciis, &fi id paccis fit. Huic tandé natutg duo accidür, priuatio.(.& forma,d przcedit ei fe cundum cfle ante nouam formá, hátur:& tunc gfiatio ex ea fiet p per acciis ex ills duabus naturis g Quz ci accidunt,hoc eft ex priuatio 7$ ne&forma. Isigitur eft vnus mo- 23 dusquo hocdubium foluitut, pon s; do bancnamuram. QC Secundusell,quia ens dr de por£ tia & actu. Ipfa quoq; priuatio de duob'dr, videlicet de negatione abfolata (feu fimpk) & de Fisaione propria quz ineft alicui fübicto,&
licui rei. ft É gnemct. iesercnri edueinb abro,
án porétia,& cx priuato fimplt,, moha pricatons. pri
Plato at v£ magis auferre huinfmodi principium, q qui ipm in cu ponit.qfh opinatus cit ipfe gecranonem fieri ex non ente , cum th fateaC materiam cé vnum entiá, & fic fequiffm im ens nó e£ens. &cccprat.n, ipfe dict Parmenidis,
US auideneeit A qui dict quicquid eft preter ensc£ D nou ens abíolute:mox ponit materiam efle ens, cum aflerar ti ij
efic preterens. Nosautem diftin-
uafimuly? guimus,& dicim* materiam eflein.
potentia , & üsci. Di
iuauonem effe quid Er It tf , cum hec fic pats geniti illa vero non.Corrupti au ft ipfum malum ingredi tur quidem res propter priuanioné, quam hzc natura zecipe folet: at ipfum effe,qued cft bonum, resin-
pina proper mam. HanBi ee
natura um Pod eft foras, vel malam quod E
quoq; priuatio ineft pi E hmói naturam, hoceiteosduollac ciditci poffibilitas priuaGonis. Hec quoq; natura ob cius defe&um. petitiecipe formam quemadmodd S&impertectum pfectioné, fed non appetit corruptionem , immo ipía corruptio eít quid accidens ei de pnuationis. Habes igitur modos,
quibus (oluimar dubium,quo Anti» qui gationem negabant. Caput Quintum, D hecdicimus huiufcerodi $s, naturam nec ibilé c£.
rerur haberet fübie&tum,ex quo ü
i fio tunc ip(amer ét bi ipfi fübicttà. nam idquod in potttia;non feparat, neq; diflingui£ab coqed ILin potentia,& fic et an. ni fuiffe
vel eritin actu . indem, corrüpeietjoporteiet ipfam hfe füb. jectum.& , fi hfet fübicctum, tunc alterum illorá duorfi fequeref Ic5ueniens, videlicet vel corrumpi an« teg corrüpat v?'e£ quid in 8. acchs tái nihil phibet dicere ipfam. Phy.cá có.Auer, | KKK ^ .cor-
Exp.Med Phyfi
tórrumpi,vel pari, propicrea quid
lin cdckilbiaccdie phat Ae
jo. quemadmodum dicim*
la córrumpi, cum vinü , qd
Yea eriftitcosrumpitur, cáq; melio rer reddi cum clanficatur,
Ex bisergo pate datur
ria prii ingenita, & incorrupti [mar per) preti aliedumolum rerum güabilium, corruptibilidue, "Tractate auté de ct primz formz,
85 &quid fit, & vtrum vpa,vel plures, tádem.
& corruptibilis,vel incorru|
& vtra carum fit fubft&i H an maris, v? vrraqs& fi vtreq; cui. [wap nomé (ül j rd Kj totum. imum t Pide qu rm bn Atqui condéplari naturales for- 1s mobiles, d funt prinapia rerü
ilis, , forma,
ghabilium, &corruptbilid adhác In
Propnearine: fcíam,de qua re fiet mo,cum de fingulo entium naturaliá fenfibilid tractabif, Quod. afít dec primus motor rerü naturalin finc huius operis probabit hic definitquicquid cótinet hic Pr mus liber de rebus vibus , mira e I breuitate pto virili noftro, ac velati
cundo. Dolus Deusqui ad
ium dirigit,audetur.
EXPOSITIO MEDIA IN SECYNDYM LIB. PHYSICORVA,
Vltin hoc Secundo
velud prenotiones, & principia prafap
E Qa J| libro tractare de his INA quz inbacftenta hzc B ANB
ponenda fant : & qui hanc profite- Kt tur (cientiar, ca przinrelligereexjue in eis efie debet : qua omnia in tribus conünentur fümmulis. , In Prima Sümula fiet fermo de ipla naturs,& de quócunq; adcam. refertut& quot dicatur modis. 1n secunda, qualis ít buigs (cile uz jpícfloris conem] juo differat abea, rena cs regulas, prias huic fcientiz. P In Tertia vero de caufis& carun. dem detiene inidequod eret u accidens, & in aliquas L, slt dil eAiones, ,
Prime Summule capita fut. Septem.
la Primo czpkte haberut quid (se nacura,
Secundo, quid fiti bhabetnaturí, In Tercio, quid fit id, quod eft fecundum factam. Int Quarto,quid fint resnaturales. In Qipneo, nanc efequid nosam per DE o quot modis dicarur natnra, imo, vtrum materí4 pocius nortieng naturz fibi vendicer , quam forzta, vef. oum.
Caput Prim. B] Ica igituriam efe; 5j Ln ii] d DIA] daria natura, adi ab zwei alijs prodeunt caufis,vt qua cx electione,S arte fiunt, & 2 cafü, & fortunat& q corpora,qug a hatura producunurr, fünt corpo« rüimplicium gencta,vt ignis, aes, aqu a& tetra, X quz et liis compo nuntur, vcanirnaliz,& (lirpes : & qr ab his , que non fant natura. differunt, cutn quodlibet horü naturaliurn habcatin (c puincipi mo "
Liber Secundus
A tis Sc quietis, vtpote cadeftia corpo a habent in fe prnicpium motus wranflationis potum queam m alia eorpora t in fe prindpi: incrementi & decrementi, nonnuí-
Vaalia generationis motu &quz. dam alia alterationisobtinent mo twm:& horum quedam vnum dátaxat rsen adipifcuntur quedam vero lures,& quedam & alis omnesobtinent motus , Atin artficialibus principiuth alteratiohis, & motusin feipfis Don epe tur,Qüárenus (unt corpora icia hi fedexsrins ineft enim morus » ipfi camo, non eiams tn deo ctmacde cos, inuenitur amen inardfii ibus rebus aliquid ; cuius tranf mutationis prihcipium eitin ipfo ptr accidensnó pet fe,vt. iui fei; fanat: prinerpium cof ds; 1n eo cxiflit, non tamé per. fe, fed pet accidens, hoc efl, quia acaditzgroto i tur adhuc nonnulla artificialiaquo rum motus principium ineft eis pet fe,non tamen pritno: vteft moms corporis nauisqui fita corporenau c te iouet eni ipfam medtandib* 3 fuis metnbris. Si igitur artificiali incipium eft pet fe extta,vel in ip. fact, ed non imo, fequitur ez-
442 citer, & cius prinationem. Et dixit D primo, propterea quia motus fact? bari nauicularia non eft primo in naui (cd medio nauta. Dixit adt non per acaidens vt excludat Medi cumqui (dfe curat. Caput Secondi,
Esautem , que nateratn ha- R bent,fantquicquid habet hu. iuícemodi prfcipium.quoniam na« turales res ex materia conflant,& forma.Natura autem dehisduab* dicitur caufis: & quidquid cx eu có flat naturam habet,
Cost tertinm, x
A vero, quz fecundi ordin£. f ak T up 'operationes,quae a weciunt natursliburco pacto, uy natx funt prouenire , vc eftaícenfusignis fatfam,& ver defcenfus, « Naturaauim eftipfumt principium:& resnaturahs eftjguas habetnaturam : & id, quod eíl fma. naturalem ordi adio, qua proucnitcex ipfo principio, Caput Quartum,
D gos quod taezale iit, ? I feu (etus nataram cx ópcrationibus naturz efl quid commu.
go 9» naturalia (unt, quorum tranf. nius quam id , quod dicitur cfle fe-
mutatioriis frocplum eftineffentia rei & intra fe, S ex primo
fito:& res baturales pe c habet faturam:crgoct his duabus propo
cundum ordíncm namralem. quo niam dicitur de operationibus protenientbus 3 natura,ptout innata funt prouenire ab €2,& prousaliter.
fitiombus manifefc inferturgp na- quam fint innat£ proucuite cueni-
tara cft principium,& caufaad hoc. ant, vt defe&tus mernbrerum , vel.
*t moucdtur,& quiefcat resin qà. corum additio, & muülaio , Ex his
efLprimo,& per fe,non per: igitur quid natura fit, &
*aLalera Entelligit autém hic per motum, & | quid res naturales, quiduc (ecendá won. quievem*uan(nutanonem (umpli« ordiné nataralé, E in mat.
Part 104
] y Caput
e Capt Quistum,
€ N Aturam autem efle eftquid perfe notum.& qui eam effe.
$t füo ratiocinio intrinfeco
rit, id quidem non nifiex ius virtutis rationalis quem a na- Tura aoquifícit, prouenire quemadmodum & aliz virtutes ap prehenfiuz defectum incurrunt. Si- €utenim qui czcus natus cft, non. poteft ranone cognofcere colores effe,ita etiam qui dc effe natura: ve. ritatem non attingat in prima eius rocreatione n: juam poterit
Tiratone afiequi Acillequi punt H definitioné naturz notficari, poftquam fueritdeclaratum qp omne, quod mouetur,ab alio mouetur,cít profedo ignorans;co modo vidclicct, quo pofita eft hic definitio naturz.nam fuppofitum eft hic nacu. ram cfl: prinapium motus & quie tis: fine principium mobilitatis in
fe, principium motionisnaliqui quoq
busentibus, fiuc fint duo principia diftin&a in omnibus entibus. hoc enim nemincm impedit cognofce. 1c naturam effc.
Caput Sextum. 1 Omenautem naturz detri- N bus dicitur. Primo modo di- Giturde materia. quz quidem dulex eft, propinqua videlicet S re- P pinqua vi hora : propinqua quidem eft propria matena rei, vt lateres domui : xemora vero, vt fundamenta eius. Secundo modo dc forma,& figu. ma. Tertio modo de tranfmutatic ne,& motuqui eft tranfitus ad for-
"alalera mam in* gencrationc & iter ad e. tn — hocautem idco dicitur natura quia
€t via ad prouentum verz naturz,
i peigrs naturam nün,
.oO Exp. MedPPhyfi.
quz cft ipfa forma, Caput Septimmmn, S Ed vuum materia , vel fotma debeat potius inatura, contemplatione id dignum eft. ná ll opinati (unt materiam de.
i,& h icupari , cflenna rerum eft hzc ipfa natura, quicquid eft hanc maruram füntaccidenua & affcctus qua: accidunt huic naturz. & idco opinio,quam habebant de cflentia rerum,erat cognata illi,quam habe. bantde hac natura. Ex hisautem, $ (ui putabant hanc naturam non ef L. tantum vnam , fed plures, cxiftimabant fübflantias rerum efle tot numcro quotilla natura. Q uicun- queigituropinabatur ndi vní putabat quoque fuübftantiam rerü eficillud vnum : vt gratia exempli, fi quis cen(ebat huiufnodi natur& eflequatuorcleméta , arbitrabatur. |; eflentias rerum effe ipa qua tuorclementa . fed qui vanm. a mentorum , & illud quidem putabarquoguecflererum fübitanid- &opinabaturcam tantum naturá efle eternam, reliqua vero mutabi- M lia,& variabilia. Inter Antiquosau tem Antiphon probabat materram. efl: quid itabile & firmum, formá vero tranfmutari. id vero, quod eft permanentius, debetur ci potius ef- 1e, & primo debet effe fübítanria . Dixit. Ecinditio haberi povft quód. materia permanct,& forma permu. tatur & rranfmutarur.quoniam , fü juis arcam in terra plantet,& putre. cas pallleg aliquod geememná eritarca p! idjquod ex ea oritur fed lignum.Dini. forma igitur. ascc non eft permanens viguum.
Liber Secundus 443
AA hoc autem contifit * ipfi rei per-
7&1 Pert manenti qua eitlignum;quod qui grn2n*9 dem eft rei fabftantia. Hec tamen 1atio non eft vera.quoniam)fi velit. fübiectum rerum generabilium ef.
fealiqnod vnum in actu defigna-
Peri fingulare,tunc illud eritin acadentibus non in forma natura-
li.& hoceft manifeftum perexem-
plum illud, quod induxit.nam for-
ma arcz feu lecti, & relique forma:
artificiales funt profe&o accidétia. lligat abiectum efe vnum fp rebus generabilibus
inter , hos quoque idem. P de forma videmus. homo! nangue 11 er homine fibi fimili in fpecic fit Ariftoteles vero dicit formam ve rius,& fimplicicer nomen narurz fi bi vfürparequam materiam, hoc tribus probat rationibus.
Prima eft fumpta a fimilitudine. caufarum rerum naturalium ad res *s.L fato artificiales. nam quemadmodum efe — aliquid, cum eft * in fiein poren
tia, non appellatur factum , videtur. alatum fuiflcid,quo im pliciter dicatur deco nomen artis,
I ' , i ! ] ! i l fivero i [ , , , ! l ! i ! Er D ' ] Ü i ]
pari ratione in rebus naturalibus
C res fc habet,cum videamusiam ad-
eptum fuifle id quo nuncupatur na
turale,cü aduenerit fibi forma, qua
1 xes eft id quod eft . hoc aut£ eft exemplum,non fyllogifmus.
3j Secunda fic formatur. forma eft
jd, quo res naturalis eftin a&u, &
€x qua prouenrunt operationes rei
n d maria ett
id.quo res cxiflit in potentia: id ve-
Tojin quo res naturalis eziflitin a-
a potius debetur ci fimpliciter no
3nen naturz quam rei , cui ineft in
potentia. 34 Teniaquis motsio gencratio-
ne eftex fübiecto ad formam, & fi- D cut motus ad terminum ad quem. dicitur natura, quz eftforma, non interminoa quo, manifeftum cft, quod nomen narurz plus debetur uam materiz. cuius rei in-
ditium (umitur . quia motusfemper denominatur nomine formz., adquam fit motus, non reiaqua firmo veerempli gratia mouceri ab gritudine ad fanitatem diciturfanari,non sar & econtra. motus, qui efta fanitate ad egrirudinem dicitur egrotatio non íanatio. & fi vniufcuiu&que rei mobilis motusnücupatur & denominatur a nomine read quam fit: ergo ma nifeftum eft quód motus fimpliciter appellatut natura nominc finis, ad quem proficifcitur, qui quidem eftipfa forma, &, cum motus conflet ex materia , & forma, hoc eft in coexiffit pars, a quo,appellarur. tái natura abeo, quod habecabipfaforma,nona maria gimus pius conuenit huiufinodi ipi
mg quàm materig.
Secunda Summula Tria babet. Capite. :
InPrimo haberur fifferétia, quz eft inter conieniplationem. & Marhematici de eadcm re.
In Secundo oftenderur qj noa fequitur có. ta Mathematicos confyderantes forms merum mathematicarum.
1 mareria illud incooueniés, quod fequi Tür contra coptemplantes formas natura
lesespoliaas a materia. differentia autem intet has duas abítractiones eft cis manifeíla.
In Terüo probabitur non decere rem naturalis fcienoz formam. ma-
Expo. Med. Phyfi.
fobiedum, formam vero | e nes c
nz. Caput Primam. EXE] Eminclaet huies cif- UM. tic profefforem,A Ma- BS [Top
thematicum ip ciufdé rei confy ione cómunicare. |j enim corpora, fü-
17 períicis neas qs uncta cótemplatur . Identidem huius (cientiz, Ma iczeq, profeflores figurá exxleftis coiponss, terrzq; atque fjderum fpeculantir, diuerfimode ta.
139 men. Mathematicus enim quaten*
KH hzca materic ratione denudat, in
eiuíq; cogitatione ca a fuis fübicctis.
feparat.& hoc idco cis accidit, quia gonfrderanms » prout funt quanta, eft prout fant linez, vel fu
ciesantpundia . Nararalis m
dem cófyderat, quatenus funt fines,
fcu extrema corporum naturali .
& idco ea cum materia confjderat. Tibi autem atis pztebit, q Ma-
thematici confyderatio eft materiz
expers. Naturalis vero eiufdem eft
«ompos/fi anumaducrtas quo pacto
eorum defininone vtstur,
mam in rerum mathemancarum.
Y definitionibus vt trianguli, & circu
Knihil materiz perfpicuum eit. na.
turaliá vero vt in hominis, atque tqui definitione materia pro!
26 fadisapparet .Q uod quidem argumento indicari poteft , càm quoduis mathemaricum fuenit (cientiz Naurah: propinquius, id quidem minusa materia dcnudatum eriftit, vt Geometrica , & Peifpectiua. fcientia exempli caufa, quarum vtraq; quidem lineam cófyderat fcd Gceomeua quatenus eft duntaxat ca, Perípectiuus vero, vs radiofa
fenfibilis. materiam igirur. modo innuit; Eademq; meticze & Mufiez ratio ad propottiones numerales, vt cft proportio dupli,vel aliqua alia.nam alter cas. con(jderaseo e funt numeralesg portüoncs, altet vero quatenus funt. voces fenübiles.
Caput Secundam.
T fi Mathematici abflrahant foumam a materia , difcrepat. tamen corum abílractio ab ca,quá faciuntqui ideas cparatas ponunt, quoniam Mathematici ranone tan tum , & non fecundum cflcabftra- L hantformas mathematicas:hoc.n. proptiü eft ipfis formis mathemati €is.qp f.ratione duntaxat,& non rea. liter fccundum cfle abftrahant(cd naturalcsformz neq; rationeneq; fecundum efle abftrahuntur : quaropter q formas feparatas ponunt E Tear jam abftrzhunt quod ratione abílrahi non poteílonge mi nus fecundum cflc,
Caput Tertium.
Trum autem fcientiz Natura.
lis profeffor formam expérté materiz contemplari tencatur, aut. fcorfüm materiam, vel vtrunqueid. dubium habet, cum bzcdupler fic natura . de qua igitur harum inuefligare debeat Phyficus ambiguitas eft: vuum (fcilicet alterum horum. tantum fcrutan debeas, an cogatur. virunq; inucftigare, poftquam tene tur perquirere compofit ex ipfis. &fi vtrung;, vum eadem vtriufq; habeatur (cientia,vel duz fint nou tix. Siquisigitur Antiquorá ver ba perfpexent, putabit profecto de. materia fpeculandum efle: quonis
Liber Secundus
AÀ deforma confyderationem admodum imbecillem habuerunt. Sed, «um ars imitetur naturam:& in arte ad eundem fpectet fcire formá, & materiam, vt gratia cxempli ad Medicam fcenuam fcire fanitaté, & eius fübicctum, quod eft pituita, & bilis:& ad Acdificatoriam artem. formam zdium. re, carundemq, materiam, quz eft trabes & tabulz : oportet igitur vtad Phyfiam fcientiam hoc magis artincat, fcire videlicet vtrafq; has naturas,
23 Addectiam qforma eft finis& ma teria eft (ubiectum finis & przpara.
B tio ad cum : oportetautem finem, &idad: od et finis, eru(dem efle fcientiz.linisetenim,& id, quod pptet finem,eft correlatiuum:relati- Wa autem ad candem (peclant fcié- Gá,corumq; fcientia eadem exiftit. Quódaui forma fit finis indici €ít, quia cft finis motus in iions 1 quáuis non fit nece omne vlamum eflc finem, nifi optimum fuerit.iccitco mors vlnmum eft,nó. 24 tamen finis. Oftenditur iterum notitiam materiz, & forma in eadem. exifleic fcientia , qfi Effedtrices artes quzdam matcriam & faciunr,
C &adinueniuntquzdá veto eá fimpliciter adinuentunt,vt Acdificatotia arsqua clauos& lateresex quibus edes conficiuntur,adinuenit.ddamaliz materiam praparant, vt arsextiuendarum nauium i quidem nauem. froducin & quo pacto ligna incidi debeant ipfa edocet. Si artes igitur factiua: materiá de nouo efüciuntopus erit profecto natu. ralis fcientiz profeflorem eam cognoftere:nam, ficut fe hét arsad ar tfficialia, ita fcientia i rebus natura. lib*:cóicant.n.in cognofcendo.
dif 1olvero remorü.
444 ferunttii naturales res ab arificiali D
busqfü hz* efficiuntur, naturales *2.effit
vero non... Neq; inconuenit dicere ? artesinferiores, quz fcilicet Archi- , , tectonicis inferuidt, mareriá pcrearey ppterea quia Architectonicz ar tesquarü finis eft forma,& artes fibiinferioresad fuum dirigunt finé, folent easartes inferiores ad fcédá materiá Ifituere.qfn ghatim. Architectonicz artes duc funt.Alia. quidé,d artem fibi fübiedhá edocer, aitem forme. materiamq; ppriam. illi forro duntaxat notificat,vt Na. uiculanaquz li im particularem fibi (üppofitam docct figuráq, meom »qua nauis nauigare vatinfhtuitg; quo pacto. li; da fint. ligna enedad Miei E husfigurc opificium, Alia vero & aque lormam efficinaliam tamé flatuxt ad prparandá materi llli. formz,vtars nanigia,quz formam. nauis conficit& arté incidédi ligna gp naui, formá incidédi docet: n& nó ex quauis ícólione ligna erütap ta vter cis fiat nauis ,opoitetergo fetuiles artes,f quidé fub fe nullam. aliá cótinétarté , materiá Ínouare. Et hzcola cogfit Phyficá de materia diflerere:elt.n, materia ad aliqd dicta:& i6 quaten*refertad formá, el cótéplamur,& formá,quaten*ét marriaquo fit,vt i nia confydera. tio vfq, ad formas fe extédat, nó t fequcítrata formis materialib*, im. mo definiti ímatenaalioré earí , vt € ala:verü cà cófyderat put ad materiá (cfe refert. Q uod aüt naturales formz fint materiales róne oüdif, c oésa materialib'gignátformis. hominem.n.homo ghat,& fol:homio aurem propinquuntcít agens, Hed uachare deor KkK duj
unt.i.finus t facerc.
Exp. Med. Phyfi.
G mis feparatisad prim£ fpe&at Philofophiam.Ex hrigius habes pir ficum confyderare vtrunq;,& quali
terea conte mpletur.
Tertia Summalababet quatwor. capita, Jn Primo cspite habetur quot Gne caufe, Ja Secundo de cau, &cforinna radtatur Ja Tertio foluunrur dubia,quz ia cauáa f Yrqusnolabetrad ecefinas uarto haberur [T i Teburnatualibus referre.
diciannuimus. Prima. eftea caufa, ex qua res fit&eftipfa materia: vtes fc habetad ftaruam.& aurum ad annulum. hec autem multiplex exifti.nam vel eft materia per mo dum cópofitionis,vt funt litere ma teria yllabarum, & dictionum: vel tranfmutationis, vt panis, qui (anguiniseft materia : vel eft materia. vtroq; modo infimul, videlicet com. pofitionis, $ tranfmutationis vr a-
qua,& eerta que animalium,& plá- doq;
tarum cxiftuns materia, Dicimus b le (ubiectum ipfius 1ibw fed non eo modo quo pra
Identidem propónes fyllogifini (üb. ie&tum appellamus htonis fed alio a predictis omnibus. Se
cunda eft forma, & ratio figuificis quid e£ eflentiam rei. & hec quoq; €aufa vripliciter df. Vno modo, f. de. toto,quod refültat ex partib*, S eft id, quo aliquid dicirur effe totum, & completum.Alio modo de cópofitione,que refültatin ipfis cópofi- &is. Alio vero de forma naturaliin 239 materia. Teria eft de efficiente,a quo principium actionis orif, vt fe
habet medicusad (anicuem,& zdi K ficator ad «des. Quarta eftid,cuna | n resefl que quidem finisexiit, vt fanitas exempli grazia, & ex« ercitium:eft enim exercitium anie ratis gratia: & fummatim quecüiq; fantine finem, propter file unt & horum alterum alterius eft tia iuxta rationem, qua ad finé ma gisaccedit, vt medicaminis potio exempli caufa eft gratia exiractionis humoris, qui morbum facit, & humoris extractio eft fanitatis ora tia:horum autem omnium fium eftipfa fanitas:diffident ch in ter fe cum alia artesalia vero inftru L. menta exiftant. Q uod autem genc ra harum caufarum hisquatuor c5 tineantur fans eft manil cum tantum his qoatuor refpondeatur interroganti Magne! uid aliquid. fiquibus habitis defyderium fiftit. neq; uritur propter quid fit & fi tabdens refponomes, que ad interrogationem ropes quid |uiranrur, non.nifi in vna hará im inuenientur.nam quanper formam refpondemus, vt fi queratnur in Gcometria proptet qudifclinee funt quales, & rcpódemus quia a centro circuli ad eircüferentiam cxeunt.Scd nonnübud perprimum mouens refpon. mus, vt fi interrogemur, propter. quid illi bomines,qui Camcloseqtant,currun t contra nos, refpondcmus ad interficiendum Platonem. dotktes cnini vt quum us caufam, vt, fi queratur. cur bellum gerimus pn huiufmodi populurn , refpondebimus ve fid&quá obferuare renen6cos fubire cogamus, Nónung vero per mae ialé,vt queratur, quare fiot
Liber Secundus
& eft! I itur quia quefitum, vel ad plura poteft oIbus his caufis refp 'ni quidem, t fi Trerrogetur, quam ob caufam. hb interijt, poterimusin huius refp6fionc quatuor afferre caufas , vt.
dicatur quia eft animal rationa- I ve quiscruscanfa efücens, aut cuftodiés remotior, vel pppinquior €i exiftit hoc eft ipfe fol, vel quia ex eitrarijs cóflat, vel quia meli *um mori. pluribus a(it, atq; varijs
interroganonibus iidem fiet, vt, fi queracur homo moriatur, & affc- Bj ratur caufa materialis ad id, & dica. tur quia eft compofitus ex contrarijs vel aliquis qua-rat cur hó rema net viuus poft mortem , & refpondeatur per caufam formalem, & di catur quia eft rationalis .
70 Tres aut caufz ingeneratione. multarum rerum generabili contingit qfiq; vt eedem fint fübiecto, & fpecie tres iin refpectu,& comparatióe, a; videlicet, & forma , & finis. qd patet in rebusque à fibi fimilibus in fpecie generantur. vt. caufa efficiens hominis exempli cá eft ipfa forma hominis, & eft vna. fpecie : eius autem finalis caufa in
€ gencratióc eft forma ipfius quoq; : nam ca perfecta ab agente;ceffat amouere . cft igitur finis in cóparatione ad morum , fed in comparatióe ad rem generatam eft for. ma, &in refpetti ad generans eft efliciés. Tresigif hc caufeT ghatione füntvna fabtecto cres! refpcétu,
$41 Hoctüaccidit in rebus, 4 moué
turà motore propinquo efteiufdé fpeciei ipfius mobilis fuerit. €t mobile. Sed de motoreremoto 1-
mobili non confjderat huius fcíz forma eít caufa
feffor.fuffici Gies M À, D ro! icit.n.1 i fum e£.& pp hoc tres funt. commdtarij, qui de rebus habent; Pnmus. eítderebus mobilibus corruptibilibus. Secüdus de mobilibus incorruptibilibus.Tertius vero de immo ilibus.atq; incorruptibilibus: &is primz Philofophiz fcfam habet. qu bnneipia igitur mouentia. duo genere, num naturale, qd qui dem mouct,& mouctur, ali E^
eft. naturale,qd mouet,& n5 mouetur.
Cüigitex di&is pateant 4, & quot gno pi pinea dap li modo eft quo pacto ad ca, quo- 16 funt principia, quauc rne ad fc E inuicem referantur. Dicamuser- 73. E juatuor ad candérem fc re
'mmet: r modis, qbusei fant auf, Vnum videlicc efie. ud mareri&aliud vero
quardí deniq; finé dicimus.
vofi dixerimus aliquid ex quo fucrit&à Jor quid fit ei* quiditas, &gpid» icioradi phare qa rel ius, vt paulo ante dixi ) d
quid de eadem re, & forte
vel ria refp b nounung fortaffe. quid,& ad eius cótrarium,vario, ac P vario t. vtnauta gratia exé Tlgurf navi pret, ee canta eius liberationis, fi vero abeft, eius perdiuióis caufa erit.Sunt & hará caufarum aliz alijs inuicem caufz, vt exempli caufa exercitium eft caufa. fanitatisatq; roboriscorporis , huiufq; robur eft cá exercitij : hoc t vtefficiés caufa, illud vero vt finis. Eademá; eft ratio materiz , & fornz, videlicet q» materia eftcá formz, co quod eft eius materia, & materia: , co. qd
Expo. Med Phyfi. Gh 5 peiogpcdd
€ eftciusperfe&tio, itio pp quid . Scire quoq; oportet K
32 Et poílquá declarata eft r DG genera eli gencium captio, quá habent caufz rei am fasindiuiduorá vero, & fingulari rem, & ad fcinuicem , nunc » Yt ars Medica (cxempli
mero (pecierü inuentarum in vnoquoq; quatuor m confydezand eft: videntur.n.in his fpecies generibus fimiles effe.de generibus. autem fermo iá pretenjt, reflat igitur de fpeciebus verbum facere Dicam? ergo fpecies caufará fammatim efe quatuor, propinquá.f.partialem, vel remotam vlem,vel p.
Part 105
vel per acadens,vel fimplicem , vel
H compofi&, X hará qualibet eft vel. jn potentia, vel in actu. inquz aulem ciemplum el melicosgg eft caufa (anitatis propinqua:remo
33 tà vero eft ipfa arsmedica. per fe
quoq;, cum dicimus medicum efle.
caufam fanitatis,fed per accidés, vt. cum dicimus qgrotü effe cám famtatis fi accidet medico efle zgroto. Himói üt caufz per accides pii vel fimplices, vel compofite e£: fim. plices quidé , vr qua nunc dila eft.
«auía, cópofita vero , vt fi dicamus.
medicum egrotum. Itidem & fum-
plices.atq; cópofite poflunt aliquo
modo efle per (e, vtfertum cópoli-
] tum eít cá mucronis , & zs deauratum cft caufa candclabri ,
37. At, quz füntin actu caue, fant illz,que cum rebus,quarü fünt cau feriam qd incidit cum re incifa,& (ccans cum re (ecata. Que
vero in potentia funt ille, quz cum paffo non inueniütur, neq; priuantur ad cius priuationé, nam ediftca. tor inuenitur priuata adhuc domo, non tá corrumpitur ad euscorru-
38 ptionem. Vniufcuiufq; ri rei (em. per propinquiorem cám inueftigarc pos zin cá, n.fillit interzo-
fingulares ia) cft cá fanitaris,& fingulari.
peri eftcaufa [Nei rei cauíz quoq; in Lisa ear rerumque in potétia cauíc, & quae in jn dum que ina&u. Habes igiturex his quc, & quot fantcau-
exquo pa£o ad rem,cuius funt auf; ad feinuicem referant Nec te. latetcognitionem numeri caufarí efle neceflariam illi, qui bancfien tiá contéplari cupit: qffi habitis. neribus "lbs omnit manrracen- L ftantium inuefti itur deinceps huiufcemodi liben Tepár ticulari , Hzc igitur eft vna prenotio, quam debet, qui hanc arvem contemplatur.
Caput Secundum .
Oft Arifl.tradauit decaufis,C. P uz, Sc quot finr, incorpit deineps fcrutan de rebus, quarü cuentusad cafüm refertur,& ad id,quod. fponte fit,vtrum videlicet cafus , c wr fponte fit, ( feu fm quod ij füm ) fintaliqua predictarü caufaruni vel aliquid aliud : &fi aliud , quid nam fit illud: & fi aliud,quid M interfit inter fortuna, & id,qd tpon. 1e fit. Et dicit primo duas cfle An- 40. tiquorum opiniones deipía fortunaj&co, qd (ponte fit. Vna eft, que tenctca eíle vnam ex przcedétibus caufis, efficientem videlicet cm, &
fortuna,K cafus, id, qd fponte.
t, nihil propnum fignifict in vocelua, quod duabus probant rónibus. rina eli non poflunt reetri ad caufas T tei- n2minatas, Secunda cilc, fi fortuna. fignificaret aliud genus caufarum
ca Q1 à cafu fiüt, fa.Lfora
Liber Secundus
A dereditarum, Antiqui non fübti- 4 Aint ipfum: Alia cpinio cft d [ 47 net foruná eflealiam cám przter
sllas quatuor przdictas, diuinam ta.
men, cnius esca et iguoer .hz
41 igitur duc fuerunt Antiquorü opiniones dc foruna,X co, quod fp
43 te. Quód ac ipfa fortuna, &id, qd
fponte/fintaliud,q quatuor
caníc,cít de £ notii.dicimus.n.Soc.
interfecifle Platon£cx clectionc.nó.
dicimus tái cum interfécifle à fortu.
n2: dicimus tfi imerfccifie fibi ob-
uium à forma: & ideo dicimus
perfecutum fuifle quempiá , quem
| P offendifle Dcus vol lie Mig od
«afu fi& id, qd perelectioné, ma-
hifcfle funt duz res diflinctz. Iden
tidem gd à fortuna, & id qd à natu.
sa prouenit. nam fexms digitus di-
itur à fortuna productus,non tí; à
natura. (unt igirur,& hec duo inter
fe difhncta, videlicet,& na
, tura cum jd,gd ex eis prodijt fit di-
ueríum,Rauo ait, quam afferunt,
Z Antiqui nihil de fortuna locui t, nulla eft : qíà tempus. teft veritatem oftendere.qui.n.
1unt illis recenüiores locuti funt de
fortuna,ad eamq;aliquid rer afcri
€ pfcrunt: & ióci id adlaibuntquia.
! hibilaliud cognofcunt,cui poffunt.
id attribuere, & ppea dicunt multa
P hois membra efie à fortuna, quia ignoranrcorum caufas, &
44 hioc nonnulli corum cclumeufq, motum , & ordincm ad fortuná referunt: latent.n.cos hmói rerá cau. fz,& hinc apparet qp nomen fortu- Az nihil przdictarum caufarü po-
A5 icít fignificare apud cos. Qui auté
46 putat multas harum rerum inferio 1um ad fortunam referri, magis ex cufatione dignus efl, q qui ordiné,
ac rectitudinem apparentem à cor- D potibus cocleftibus ci attribuit. n& nihil à fortuna f hoc genere rerum videtur innouarifficut in generabilium genere videtur, que fübiiciun.
tur .ecleftibus corporibus.& ppc. Arift.potius arguit cótra Democritum, &qui codeftia adfor
tunam refer contra cíi,qui multa inferiora illis ad fortuná referat. Habito igif q fortuna eft aliquid f re, inueigaedum eft quid fit. Ticamus ergo ncminé latere 4£
eorü;qus fiunt, quzdam femper,vt folisortus atq; occa(is,quedá vero
vt freguenterfiunt, vt calor in efta- E. te fngus f hyeme;alia th vt raro , ficut frigus in cftatr,& calor in hye me. ca alít,que à fortuna fiunt, ncc inrebus jsneq, in his, quc vtin pluribus funt, fieri manrfefti eft, fcd in his, quz vc1 paucioribus funt,quz à natura, & electióc fiüt. Sed,cum eaque raro fiuntdupliciteríe habeant: nam quedam qu preraliquam cám, atq; finem fiüt, vtres,jà natura, & electione funt. qf ca à natura, & clectionc oriítitppaliquá cám certe fiunt, cum. matita nibil (raflza agat: quodam
vero alia à rebus , quc nullam cau- F. fam intendunt,oino fiunt, vc cum temere pilos à méto euellimus, nul loq; propofito ad id habito. Cóftat. autem ca, quz à fortuna fiunt,non cÉhuius generis.ad raro fir, cd ei*, uod proptcraliquam fit caufam, fi raro & fiat: M exempli, fiquis domum egredirur, id quidé pp aliquá agit caufam , fiuc vt balucum, vel plateam, aliquodué oraculum petat, autaliqua alia caufa propofita . $i autem in icnzre con- Ungaticaurcum inucnire, tunc dicimus
Expo.Mcd. Phyfi.
G cimus aurei inventionem fuifcà fortuna, ipfum, fuiffe inuentum
ftà foi Tia irato ed lirerepi
fu domus,qui fui propter aliquam. €aufam . Conftat 1gitur in Lee ciusquod raro euenit, fierial quid aliquam caufam . Habius duanibus notis,quarum vna ei forma itin bo qur funr in paucioribusalia vero,gp fortuna. fitex hisque füntalicuius các gratia, cócluditur in tertia figura qpali quid eorum,que raro fiunt, prouenitex rebus, quz funt pp aliquam. H caufam . Duo igitur habemushic, ffortuná Sid, quodà fortuna prodiit tipfaauem rtuna eft. ea proucnit,caufatum. fi autem id, quod à fortuna oritur,raro quidem €x his, que alicuius caugratia fit. habemus igitur forcunam efle caufam rei, quz per accidenseuenit. ni ideo Socratesé domo egreflus fuit, vt balneum,vel fo um ad mercaturam :& hoc fit vin pluribus & pfe: fed qp aureum inueneritin itinere , cá quid£ ger accidés fuitipfe exitus é domo . Conftat igitur fortunam effe cám y cficientem peraccidens rei, quera. rofit;co, qd hmói resotiturexrebus, que füntalicuiustaufe gratia: quequidem res ( vt diximus) à nafura, S arte prouenit, cfi at dicimus fortunam cfle cám per accfis , intelligi debet qp id, quod ex ca pro uenit, efEraro: non Qfitquid acidens caufz perfe, hoc, q agat aliquid in id, P peraccidens, &à fortuna.ná in hoc differtà cete riscaufis per accidens, dicimus.n. Gcomerram effe caufam fanitatis er accidens, & raro , curb accidit
Geometram cffe Medicft: fed nihil K penitus agit Ccomerria in rem afiuam tam vt raro, quàm vt frequé ter, fed hoc eft quid accidens caufe per fe, queeftipla medicina, fortunaautem refertur ad res, quz fiunt. & natura, & intellectu i caufam,cü hmói res non aflequun. turíüum finé, propter qué funt, & 'ex eis res n6 ini Qs €x caufis eflicientibus,per accidens. tf. Cum igifnec idgd proponitur, neq; aliud prodijt, tunc dicimus id efícinane,& fruftra. (ed.fi id, quod n6 eft propofitüi proueniat abeis , tuncà fortuna id puenrre dicimus: L fed quia fortuna eft caufa per accidens,idco eft im "m »&interminata&iit ícibilis.& quemadmodum i cauís per (6 dataralid propinquum, & remorum,ira in c . vt fi quis iarur domü alicuius ei cam- Sceum ventus offenderit,vel ca» Purabraritob iquam cám, & in. fanatus fuerit.ná ventuseft propinquior cá famtaris, q abrafio capitis: qffi ventus ideo valitudincma efficit, quia cgroto temperaturam xontrariá eius zgrotatiuc tempera- M ture preftat,cuius cá fanitatem ade tus eft: fed capitis rafío ideo fuit niraís cf, quia induxit fango tem capitis, qua vapores tranfpi rant: pr» ex Taporüm crhalatione pronenitfanitas. Bona autene $6 fortmna eft, cüm quis offenditaliquem fin£, qué defiderabat prztee hoc q cum (uerit : mala verociüm eius rei fini quisobuius fue rità qua fe precauebat.Sed cafus fperus eft inuenire à fortuna mi us ms dederaus: quemadmod& infelix cff malas reperite res for- Tuna
Liber Secundus
À tuna quadim.hinc fit p Tfortuna, cafuls fcelici firma. fpe haberi nó desecneg quis feipfum, ijfdem c&-
$7 folan. Id vero, quod fpoate (feu ex f) fitinuenitur quoq; in rebus, que raro fidt, & ex his, ob aliqu cauíam.Intereft adt intet hec, qf
fponse fit, communius eft co, fortuna, & cafu . Quod.n.ex fe.
in rebusque à natura, & electio nereperimz id vero, àfortuna, inhisdunazan que electione : jue quidem funt tes, q itur,
5s Aus rciindiium cl fs commu
ns a-
Jlamaliam przter hanc üt fadlicitatcm, hoc eft, vt cüm h6 am. bulstad (ua negotia agenda, accidant ci cafus peroptimi , & res laudabiles, preter. eas decreuc-
f$ ri. Quamobt£, nullifelicitas,& puteum.
Cilasoprimus frei bomunaGi bitur,nifi forte fimilitudine quadá, translatione ( feu tranfumptio
ac vecum lapides, ex quibus dolum conficitur, beatos vocamus. €0 Idvero, quod (ponte, &in animantibus. & in multisinanimatis
C reperitur, vtcàm dicimus equum. tura, &:
currentem fponte venifle ad nos, (i conngetit cum arn n na » & nos acceperimus ipfum : vel, ci dicimus lapidem cecidifie, & fuifle fedes ex fe, fuper qué aliqui fedeát:: vfscüm in ecrrá ruit contingated fibi contrahere fitum , qui, vt fuper ipfum fedeatur,idoncus fit. Identiquod fponte fitin humana ar
$3 te,quod bonz,& malz fortunz ;p- 64 priü nomen fibi Murpauis capud felicitas, & info:licitas, (fcu nuncupatur. boc aüt nomé,
e« $i
447 f.quod ex fe, vel fr (o Graia D originem affumpfit ab co vi- Vier edd ias emen qi, cüm alique res |uem reduntur fine (vr dimus ) & hu iufcemodi earum fiis nó eueniat, dicimus tc eas wemerc euenife: fiin eisinuenerimus aliquid, qu non folet euenireex iplis , tuncid fponte ficri aflerimus . In idiomate noftro,
nz eflc commune adid, quod à na tura &clectione pronenit, vel dicitar] m8 de eo, qd à natura ori tur.(ed,vtcung, fit, hec non eft fenis condplationis s quiaid qd B cx f finnon prouenit ex fuis pris caufis fed ex co,quod per: , 3dco cx rebus, que numero vacant, prodire pót..nam ex multis rebus thefaurus reperiri Vt fodiendo terrá ad arbores plantandas, vel fiendá;aut ftruendas edes, ebria i e a rusà Ina. ire poteft. 645 i frin aa qug id, quod ntequid deniqy inter ipfa interitiam habes: diximus.n.ea ad gcnusefficienns caufarü per accidens. referri hoc eft caufarum, que à na- .eledtione proucniunt., F Et, quia i& expofitum cft fortu- namiplum, amqueid fponte in. hisquzab intelle&tu,& natura p- Geniunt, fueniri intellectus igitur, &narua priora fanc formunad coy exe: qi ea quz. "funchis que peraccilens Hac &y quoque ri licet crimécorum, qui caufam vniuerfi fortunz aícn« bunt. quoniam, fi darentur caufe, € quibus vniuerfüm fortuna ret, tunc non darentur res, prowenirent ab illis cau(is per inni
Expo. Med. Phyfi.
G id, quod pet accidens, effet
rti, quz per fe, & priusca, quod eft flum. Capt Tertium .
jVoniam afit. ex quatuor caufis Antiqui tantum Materialé confyderaucrunt : ná de Formali,Finali,arq; Efficiemi minim quid attigerunt: ideo id, qd forma vocatur,& finis, infequi natutá ma terie putarunt,ex eaq; de neceffitate prouenire, & tá prmurttum vl- 76 nmum negauerunt finetri. Viderur -n.inquiunt, loui non vt fruges germinent deícendere, fed quia ac- H odit ap vapori afcendéti infngida xi in fuperiori aeriset quo fit uma, que. it& femnirta pul lulare facit, Itdé in membror ani
malisgeneratiofejita, vtdétes gra-. i
tiaexempli quidam lari, quidá vero acuti reperiunt, non vt a4 terendumlati, &ad incidedum acuti exiftát, cd quia ipfos molares , qui ex materia terrena, craffaq; oriuntur,contingit effe latos, & ex matexic tenuitate acutorá detritium acutosorin de neceffitate, Dieuntatt. tionÉanimalis tunc parfici idoneam reddi, cüm limói con- T tingentia ( feu fortuna ) accidit in
fa. dck- orifibuscis membris, ed t defeturgéado &us ( (eu deftruchio ) acciditin ge-
neratione cius, cüm hmói continnon Caeniin olbus iem mé- ([exipfo animali genita fünt 'uare naturá pofle procreare indi dua animaliü,cx pluribus fp£bus rmant: vt forte.
animilis alteri alterius,vt Empe docles aflerit poffe oriri animal, cu jus füperiores pattes fint humane,
inferiores vero bouine ,hisigif r6 K. mibus priores tollebant finale cám. hac quoq; rón res gigni cxiftimabant P Nos tf dicinrus quicqnid à natura generatur , id eel vt. gigri,vtaninral, gd ex mare, & bina procreatum eft, vel vin plu- Hras m quisdigirus in homine, T vtm paucioris , *t fexrus. in ius autem. a itea, te Taro funt póre de foirana fi" LJ 1giturex animali gignit, atq; planta,oportet à fortuna, vel à naturz prodire : fed non à fortunas qff runc animal, & plantararo inuenitentor: & oporsesetidgd eft p L accidens,effe.
denudatmab eo, perfe, & vcnon. ei.lam. tfi eft probatum i| foruná, &
re vera nà alicuius rei gratizagit. Poteft adhucidem onte maturam ard comparemus.efLe.ip fa caufa finalis apertiflima in arte, idéddem quicquid eftante finem, eflc propter finem, nemo ambigir. fi rer igiturammaducrias ,non te latebit naturasn in hoc. lance cum arte procedere, nam, íi domus gratia exempli à natura producere- M tur,non nifi vtab are prodirez.hoctamen prirho naturz , q arti afcribendum 5 mn namid imn, Icarco fuis figuris (feu defcripeionà bus) inuenimuseam perficereid , jn quo natura deficit, vel illi* opus. reddit,vt ars Medica, & Agricultufa.conftat igitur eandem effe proporrioné priorum ad poftetiorain arte, quceftin natura. priora videlicet in his pp pofteriora exifte re : fed,fi in naruralibus priora ftcriorü giaua fiunt, & itaq; ze
Liber Secundus
À betnanita, qui df de materia cum ea,quz de forma. patet erpo matepam pp formá exiftere, Qi
le. in gencratione. Ni cafü in rebus naturalibus purs
folet, prohibet naturam M epe i
in arte aliod committatur crimé, non ppea: eam non aliquid i.narm, fi mati
tingit. pectata itidem , que in ani- » malia rocas e euenire (olent t um huíus penetis,videlieet duod rato d ex neceflita te matericcortuptonet principij, quod eft prompti fin£ aflequi el em itperfcctum adipifcitur: non 1 corruptio ci adueniat ad recipi£lum alium finem. & ideo nos non afientimus aliquod animal: genis cui füperior pars media fit humai semulg Ansquer id propi
vemuld Antiquort id pro. biliineonfeflo habea Ná quodlibetnon fit, neq; quodlibet principium eft cuiuslibet finis principii:
c immo jones finis in
tione ad ua principia funt profe- Bo ie minazt Impofübileipé eft dari illa portenta, quz Antiqui arbitrati (ünt. Si tamen accidat aliq snonftrum in procreationibus, id quidem in vna duntaxat fpecie reperitur: vt, fi agnus cum duobus ca. pitibus nafci videatur . quod etiam $6 rarocucnit. Antiquorum adhuc g-
dam arbitrad funt caufam fi inueniri in artibus tíà, quz intelle- &u,& confültatione vtuntur . nihil tamen dicunt. quoniam id, cujus gratia pezfpicuum eftin actibus ,
448 noh exercent intellbdhum, quem- D admodum & in his,quz co vtütur, vt Lignaria, Fabnhs,& Sutoria.ncriném.n. latet has proptet aliquid. operari t & fi Sutor non coi tum finis illius, neque eti
'aber lignarius, vt confyderat Medeside Nauta In hisigitur ebus nihil intereft inter cun&tasattesinuicem,neq, inter atwem, & na. turam, ni(i p atsertra, natura vero intra rem etiftit. Adeft & Tertia ra $0 tio, quz oftendit naruram pp ali -
id aj luirendo . videli Tieren tum in fal pir animalibus, rum in ftirpibus, &! qgeona fertim in animalibus di! ln bus, quz operationes agunt terminatás, non abarte ordinatas , neqy intelle&u , vt arancá texere, & apes. eellulas fexagonas ftruete, reliquaque animalia ;ex quorum operati6ibus abunde apparet ea proptet
juam agere caufam , quod & ex ade membre arlmalid fatisaperte conftat.In plantis quoque idem cuum eft , & fi minus pateat,vt folia emittere profru Guscufltodia,corticem vero rum pto eorunderh tutela . 3l de pluuia 1n argumétum af- It nos non affentimus: neque diximus pluuiamà caíü euenire, fed dicimus hoc, vt femiperex momif. folis in circulo obliquo. id au« té quod eft vt femper,& neceflaridi, nó fità cafa immo propter dfiqué finem . quod quidem ob duo eucnit, quorum alterum neeeflarium, alterum vero melius exiftit, Necef^ fariumn quid£ eft, vt (cllicet elemen ta remaneant in fpecie feruara : & ideo cz fefe inuicé quibufdam ter« nam
- tap pr
Expo. Med.Phyfi.
G nam generatio, corruptio scidit. quoqdo
eis propter contrarietates, quas habelt: ordo amen e reditudo ariocus ccelefles.Id pádis feu melioris noz gratia exi(tit, eít
za, vt plátz,ccteraq; corpora ex elemenus genita oriantur, Ex hisigitur habesnaturam Roper aliquid open ri eficipformam. Caps Quertum.
$7 Voniam Antiqui preponebát Qoia 1pfi matericin gencratione : putabanr.n. ma- H teriam cé. lonem, ac fi quis diceret murum, ideo effc. P necefíi
tate murum,quia natura ipfius uis cit deoríum i, leuis veo fürfum eleuari: & ideo lapis infcrius, lignum vero fuperius exiftüt: ntane(i igitur eft perquirere vorum neceffitas rebus naturalibus tribos raone ii »qui ipfarum ratione ma- $8 teriz. Conftatautem neceflitaem. inuentam in atione panes contra id, quod ipfi arbiurabantur, fefe habere-non n adinuétis lignis, & lapidibus, clauisá; paries inucnilur acelicat i ilamo econtra.
dato pariete, oportet lapides!ate— eft
esq, dari. Hoc aüt patet p feerroga.
tionem, propter quid . zamf quis nost t exli,
&clapdibis lie! refpódebimus
protectionis gratia,& non dimus,
Part 106
quia cx ligno, & lapidibus eft;ileo
protegit. Identidem in naturalibus
Tebus neceffitas debet refer ad id,
quod in arüificislibus refertur. qc-
id adt eft ante fin£ , debet nece(-
jo inueniri cum finis inuenitur,
$9 Exmt & in decrinis ncccffiuas
frmilisei, quein naturs- K. libus. intelligo illud neceffarium, qd inter duo fe confequétia exiit ex fuppofitione. n&.fi Pmuiffe funt, oportet dari conclufioné de necefli tal hoc conuerutur ita, data conclufione dent premifli per fe exiftentes. Verumtái in inis oppofito m6 coníecutióis res fe ha betcum hisquz ex natura.quoniá in hisex pofterioribus tpe inferuntur pr.ora tempore , veluti £ habet. in illis vero.
clufioj prioribus tempore inferun tur, quz fünt ipfe fmiflc. (ed, quia L. prinapium cogitationis in rebus Toit fuis dctonis ideo pmiff re vera funt finis que quidem in actione fuerunt principium, & ipía conclufio ponitur pennde,ac fi ante finem. qdquidem ió euenit quia accidit rebus pofterioribus in genc ratione, vt fint pnores cognitione, & econtra poftenioribus cognitióe, Ytfnt priores generationc. & propter hoc confecutio ratione coguignitioniseftoppofita ci, quz ratione
generationis . Ex hisergo habemus qfi forma 9o
adeft o materi : rem cidrneceitae deli. y ne ceffitasi rebus naturalibus T
mam. & ppca in hac fcTa nulla po- 999*-
teft dari delinitio, quin in ea appa-
reat materia : cum impoflibile fit.
1nueniri ipfam formam denudatí
à materia . Sed reliqua neceflaria,
qua res infequuntur naturales , vt.
citiplà corruptio, € dcfoctus, raone
" ye- t aL exiluti proporio eft materiz ad for- ftit ppot
Liber Tertius
A tione quidem materia, eius; motuum ensinfequütur : ea vero,que prafidu gratia res fectantur, idqui dcm ratione formz fit, Interefttamen hzc ncceffitas ab eaque inter Ómer vltima. qi hzceftex ip-
imet natura materiz , illa vero ex proportione caufarum ad fee inui cem. Antqui tamen has duas nc- «cílitates dominas oenfebant, for mamq; eflc quid exiiteus ex neccffitate materiz, quemadmodum & rnulta accidétia ex eis neceffitate re. penuntur., & hic definit.ij. Liber.
BSAVERROIS EXPOSITIO MEDIA
IN TERTIVM LISRVM PHYSICORY M.
Hie lber Tertius tres continet femmes, Jo primssummelapriar ad profert
ius fcientig neceflarioaninereraàa Qua
re de acadentibus , feu confequétibus, conimuuibus rerum naruralium: & hu. ius rei caufam asfignabic, & efl velud ptzfatio ad ea, quz poltea dicentur. 1n Sccüda nouficat quid fit motus, & eius. s deninonems tradit, vt ex natura füi ura. poscit. In Tera ittefligat de inhniro, & declatàt quo pacto reperian
Prima Summla.
RW] Icamus q,cum in de-
finitione Naturz ac- V cipiatur motus: cum. E ^. dictum iam fit Natu.
: B ram cflc principium motus, & quietis: cogaturds iur acre de oibus pari hüius definitionis, & de eius confequenti-
bus,ergo cogitur tractare de definifione motus.
449 Porró, cum in definitióe motus D ipfüm continuum appareat : in ip-
(o autem continuo appareat infini. tum : érgo qui de motu cófyderat,, cogitur quoq; de infinito confyderaroatq; de continuo, Preterea, cia
tempus& locus fint de his, que mo ti confequuntur, idco cogitur eti huius fcientiz profeffor dc cifdem.
confyderare. Et quoniam vacuum fimilatur loco,& plures Antiquorá putabant ipfam fuifle neceflarium. pro multis rebus naturalibus, iccit- €0 cogitur & de eo inquirere Hzc inquá funt vmueríilia có-
fequentia, qux cun£tis entibus na- E. turalibus funt cómunia, de quibus cogitur primo tractare huius fcías profeflor i bound antequam de
roprijs conjderet, atq; cótemple- P quemadmodum hocidem ea gitur agere de caufis vfibus,vtiam. 1n huiuslibri prefatione dická fuit, uaproprer huxus libri propofitü nibil aud eft q de caufis vtil de vlibus cófequétibus cófyderare.
Secunda Summae, fcx continet capita,
1n Primo capite agitur de his que przponi ,ac| T nain (mx tanquam recepta, M parata proprie effe debent »qui monum dh Foro MN
1n Secundo tradicur dehnitio moeus ex ij-
la rebus propri.
In Teruo uadit adhuc alia definitio motus cx rebus communibus, nó proprijs » quas Logicales vocant -
InQuarto, quo nam pacto vna, K eadem. medicam mi cdcin vani insdu.
1n Quinro deflruitur opinio Antiquorum. dedefitione mo caa detrco, erit ratio ad id, quod diximus de mous, Tem araditar in. cocauf , ob quam ét. diffici'e venari definitionem, ear non quantum affequatur mouens, maobils de potentia ' dead.
Phy.cücó.Aper. LLL, In
Expo. Med. Phyfi.
G 1n exco foluitar dubium de modu, videlicec in quo nam magis fuperat mos , an in mouente, vel in mobili . Capa Primum . S al A autéque przfeire dei pisi verá morus definitionem inuenire, funr videlicet tres propo fitiones. quarum Prima eft, q entia naturalia quandoque in potentia, qiquein a&u reperiuntur,& qp hoccit commune omnibus decem przdicamentis. Secunda propofitio eft, qp motus H habetrationem relarionis, ( feu ad aliquid) quamuis in aliquo alio fdicamento reperiri poffit : quoniá s,& patiens, & mouens, & mobile quadlibe horum dicitur in re latione, & refpectu ad aliud : licec. mouens dicatur effein prydicam iéto,quod cítagere,& mobilein predicamento quod eft pati . cuius rei ratio eft, quia aliqua eff relatio fecxiftens, ficut quantitas, & fübftantia, veluti duplum, & dimidid, pater, S filius: aliqua vero infequirur reliqua predicamenta, hoc eft, qp fc habet veluti quoddam confequensillius przdicamen. Relatio vero , quz rcliqua infequitur przdicamenta, exempli cau(a eít pan rum quinq; ium, ( feu habi tuum, fcu proportionum ) hoc eft [zdiamennm qfi, & vbi, & ha- » atq; agere, & pati 4 — Tesia prüpoliio ct, q hoc no- $ men motus df quodá genere analogiz, & q noncít ex nominibus vniuocs, neq; cx mere zquiuocis . Ex vniuocis autem ideo n6 eft, quia motus non reperitur primo, Ai in mobili. ,
Mobile vero aliud eft in fubftan K: tia,ahud in quátitare, aliud in quahate , aliud in przdicamento vbi infünt$j; vnicuiq; hotum przdicamentorurr. duo momscone | traria, alterum quidem * gnobi - ^ai fu Eos, dherum verd" nobilius vto Pro tus generationis , & corruptionisn exefa;, fübitantia, motusincrement, & de crementi in qu&titate, & albedinis, & nigredinisT qualitate, & furfum, ac dcorfum in przdicamento vbi hzcatt quatuor fdicaméta null habent genus cóccis: neccflum igi tureft, nomen motus dici de cisco L, modo,quo di de eis nomen entis,& principij. Manifefta quoq;eft ao" men motus non dici decis co modoquo diir de cis nomina mere eq uoca. nam,fi ita eflet, tunc nullum. reperiretur ptdicamentum, qd ca. amplecteretur : veram illud dex nominibusque dür fm prius, &c flerius ( vt ita dixerim ) veluti reliqua nomina, quz de reliquis om-
nibus dicuntur aut de plunbus vno.
Isigsur fic expofinis dicam? , H neminé pofle ambigere motum rion pofle ingredi fub genus M eor, que füntin actu : qfi hec ge-
fcuntneq;& füb genus eorumque füntin potentia pura : qfi dum p« fcuerante(le in potétia, funt priuata. Si motusergo non pót efle fub. aliquo horum gencrum , relinquit igitur vt ófletex aliqua re, qua fit. in porentiag& a&tu : vt folent cé ip« fame, quz inter duo estrema oppofita, contrariaq, reperiuntur , Hi auté ita fe habere neceflarii 2 cum ipm motus ducas wi lus procedés ab i; tentia ? P adum.
jJ t j :
Liber Tertius
A acum. inneltimoipfum fefe 'quen-
dam tranfit ipfius mobilis, eiufq; exitum de potentia ad act. Manifeftum igitur eibipfüm Motum ef- £ a&um ( fcu joné) n que
in potétia,ea tne, qua eft in po tétia, üddimus aura hec verba, fica róne, qua ctia potentia , quonis hoc eíl pro i ciusdria, (cius eflc cuftodit . Qf ipfe actus(feu pfc£tio ) vel eft. as quiet, Tquo f. nihil porédc reli efequaemus eft talis actus : & hoc quidem eft fi nis ipfius motus, vel ct actusimpfectusqui nondum eft q quidem feruat. quod eft in potétia. hoc autem eft illud, quod corre. fpondet ipfi motui, eiq, conuenit . exempli cau à figura a-risque quidem habet tria tempora: Aliud autem,fübquo eft figura in potentia : Aliud vero, fub quo eft figurain actu : Aliud adhuc, fub quo effci-
tur figura :nempecü moueturde &
tentia ad aci, & propterea eius Doors eft adusrcique eft in poren. tia fizura,ad id, gdeft in actu fi ra. ManifeftumQ; eft hanc poréti cuftodire id quod eft in potétia, in ipfis contrarijs, habent medium. C náin contrarijs, in quibus non daf medium, n6 reperitur hmói actus, hinc fit, non reperitur motus,nifiin contrarijs habentibus medii , vti Quinto libro huius operis exa- € probabitur . Hinc aitapparere. pótq continuü ( (eu continuatio ) eft de natura motus. qf, cü ipfum. mobilequiefcit, deftruitur eius mo tus, neq; vlla porentia in eo relicta. eft, quatenusiam quicfcit. verum, fiin eo fucritaliqua potentia,id q-
*al&le. dem eritca ranóc qua *
moueri alio motu : & ideo corrupta
4$0 potentia corrumpitur & motus. fi D ergo motus deber reperiri, oportet fübijcere qp reperiatur potentia coniuncta a&ui eius: &ob id ipía. porenua cíteius propria diia.Conflatautem hanc definitionem,cun is generibus motus inhzrere. ná motusin fübftantia eftactus rei E! in potentia fübftátia , quatenus. in potentia. Identidem de motuin quias in quolibet. quamor flicamentorum. Hzc inqui eft. finitio morus, fumpta ex rebus pro prijs , (feu proportionalibus.. ) Tertium. ]cit adhuc Arift. qj motuseft la&us ipfius mobilis , quaten* E mobile.hec autem definitio patetinductiucá fimilibus, & icu laribus. nam /Edificatio cít aus zdificabilis, quatenus eft zdificabi le: & Reuolutio eft a&us reuolubi lis, quatenus eft reuolubilc: itidem. Calefactio eft a&* calefadibilis, inquantü eft calcfa&tibile, /Edifica tio.n.non eftcum perfechone domus,neq; dum domuseft in tia: immo ipfa zdificatio eft via. priuatióe domus ad cfle ipfius domusin acu,& perfecte . ex hac ergo indu&ione probatur motfi effe actum mobilis, in quantum é mo- F bile. Sumitur autem ipfum mobile in defininone motus pp id, qd iam. prediximus: nempe;quia ineft mo tui vt fitad. ligu. [5 accipimus ipfum mobilen dcfinitióe motus, ia cft notius motu. Hecavtem. uc in hac definitione fümit, licet non fit illa dfia füropta in pri. ma definitione,cái hzc fit dfia fum. pta róne fübicdti tf adhucipl ma fepfegill, 4 in pría definitióe it fumpta: cái nó habeatcá cqui-. LLL 5j, ucca-
Expo.Med Phyfr.
G wocationem , quam habet nomen
tente . qi potenta reperitur ja
deccm predicamenüs: fed illa po-
muiaum ind definitione motus ac
eipitur, eftilla, quz in quatuor f- Caput Quartum
$ Vm autem potentia, & actus isnt vni & cidé ros, fiue duabus diuerfis ranonibus,& in relatio nead duas res: vraqua calida quz eft a&u calida & frigida por£da: five refpectu eruídem rei, (ed duobus vasijs temporibus: ideo necefle eft, vtquicquid eft hurus generis,vide-
H licesquicquid habet in fe actum, & poentiá, & eft (ipfim cópofiti ex snateria,& forma , vt mouens moueatüra mobili, ita vtfit vaumqdquecorum mouens,X mobile: qr orü alterum mouct alterum, quatenus eft in actu,& mouetur ab eo, quatenus eít in potentia. Vtrum. autem o£ mobile ita fe habeat poft hoc inucfligabitur : cum probar fitdari mouens, in quo nulla. fe tentia ; & tale mouens non pót.
9 mobile. Mouctaüt aliquid ratione fuz formz fed mouetur ratione fuz: materic, fed, quia id, qd eft in
I potentia,non. mouct, quatenus eft 1n potentia, cum fit hac ratióc priuatio,& i$ materia nung mouctur, i6 eft necefle vt mobile íit aliquid in actu. verá non moucturjin quátum cít in actuqíà hac rne quicfcit fed mouetur quarenus cíti potentia. Si ergo aliqua rcs fueric aliquidin a&u,& aliquid aliud in po- 1entia,unc cius actio, quatenus cít án potentia,ritiple motus, vt gratiacxemplizs dia potétia flamma, fedin z5:í£d non mouctur, quatenus eftin actu zs, (cd aouct
quatenus eft in poténia flstua. Hoc X aütita fc habet, quia hzcduocffe fünt diuerfa, videlicet potentia , & actus. nam , fi eflent idem,nó poffetimaginan aliquid tale,q«mouca. tur. Quod aüt hec duo fint druerfa, & pint vnum fübiedto, X duo ratione, rano eft , quia nos inuenimuseum, &idem corpus cfle difum p potétias contrarias , quas. habet, icis homo teft fanis, ,& - Quód f hé, & poffibilitas quam obrnct,efict ide, tüc wtre que potenuz contrari eflent idé, quod citimpole. Igitur mobile eít 1n aftu vna res, & in porentia alia L e5,& cius adtio,quá habet, inquan tum eft in potenua, eft ipí« motus, & fic debet itelligi potétia , & actus in ipfo mobili Caput Quintum . x mrbasone corü quz Anti ES licebant de definiuone mo tusprobarum eft defininonem mo tusefle, vt diximus. Nam corum quidam dicebant motum cfle alictatem ( feu nonens, feu nihil, fcu. aliud ) &exitum ab Ssiam alij dicebant ipfum non ellc. Etfi motuscffe alictas. v: dicunt, fequerctur gquicquid effctaliud,mouerc- M tur. omnia auté cnt füntalia ad feinuicem, n6 Ui omnia mouéur, Etfi dicant qp pcr aliud intelligant alteraionem ,( fcu trantmutationem ) tunc dicemus is; permuta. runttantum uomcn fynonymum, vcenfiscft gladius. Antiqui autem. ideo motum denominabant his de. nomunationibus, quia putabát ipfum non definitionem , cá non babeataliquam partem parti» cularem,(cu determinatam, vcl indiuiduam in actu,ncc in fübflátia, ne
Liber A neque inquántitate, neq; in qualium, aequ 1n vbi, velin reliquis fdicamenns. entia aurem indiuidua T4 in acu quicfcunt quidem. putabát igitur gc non fitens in actu , erit. priuano : quia non datur medium. eosinter sin actu& pim gionem. Si. iuatio,nó bec definitionem: Video dicebant qp eítalictas, X quid non exiftens, & nó ens. erat autem apud cos diffille dareci dcfiitionem, cum nó pollinteum ponere ipfo actu, ne que in priuatione, quia videbant. , ipfum ede aliquid, & q differatà 5 priuztione,& idco dicendum licet fit manifeftum ex (e iptum. feactum imperfe&um nibilominuseft difficilis apprchenfionis , & ionis : & ideo erat res difficilisapud Anuquos.
Caput. Sextum . 18. Vm autem ditum fità nobis, motum cfle actum ipfius mobilis: ex hoc aft videatur fequi dubium quoddam , videlicet fi ponamus motum efle in ipfo mobili , &
Tertius 451
ta diuifio fuper has tres diuifiones: D ih dicere q motio fit in patiente,
S mobihtas in agente eflet abfurdum. fed,(i dicamus mobilitatem. eflein paflo,& motionem in agente,ca rationequa funt due resideft duo motus,tuncalrerum duorü fe-
que£, videlieet vel q o£ moués T eft fa..mo-
mobile, vel 9» motus reperietur. re immobili i ve femel dicam , fequeretur ex hoc vt res moueret feipfam. Quód,fi & morio& mobili taseflentfimul vtraq; in agéte, aut jn patiente,tunc fequeretur. hocinconueniens, «p actio propria alicu jus rei nó effet in ca ret & crit atio E. ipfius mobilis in ipfo mouente , & ato mouentisin ipfo mobili : & fic mobile erit moués,& moués erit mobile refpectu ciufdem . quod eft. abfürdum . Ad hzc fequeretur , vt. in re irentur duo mo tus vari] fimul . Quid sgiturobfe- €ro eruntij duo motus? Tandem, fi ius vtrunq; motum fimul ein mouente, tunc fequeretur, €» T mobile non mouerctur. &, fi
fílmouis fi mo
nonin motore : quod quidem dubium dignum eft coi tione. Dubium igitur talc eft. Si mouens
ponantur in ipfo mobili , tunc fe- ter." jure mouens non mouebit. f2.1obi c igitur funt difficultates, & am- le n5mo-
C cftalud à mobili, & eorü adtiofimul eft motus, vtrum eor actio fit vna, vel duz . Qfn , fi atio mos eft eademmer actio ipfius mo
ilis, runc fequeref qp a; &paffim cene dS dote di
39 quodeít abfuxdum. At, fieorum. actiones fint diuerít,vt re vera vidé tureflecum altera motio, altera ve To mobiliras nücupetur, vtrum igiturip(a motio enítat in agente, & mobihitas m patiente, vel vtrao; fimul reperiantur fiue in agente/fiue
in paticntc.ná non cft danda quar.
biguitates, qux infürgunt,fi imüshas dussaAionts efl (impli F vnam,aut duas fimplt, & abfolute.
Nos autem dicimus q corü actio eft partim vna, perum duz.
'n2 quidé rauonc fübiecti eorfi, 1 t quod vocatur motus, Due vero in refpectu. feu in relatione. qftfi ca 3a pratur id quod vocatur motus p fe, erit quidem in ipfo mobili fed,fi re feratur ad mouens , vocabitur Motio Sfi ad mobile referatur, vocabirur Mobilias snam eadem eft ra tio huius, quz eft reiquorü.
LL uS Quim
Expo. Med. Phyfi.
G Quam relationis. Sicut.n.fcientia , que prouenit ex docente in difcentem cft vna, & cadem : & prouenit inipfüm difcipulum ab ipfo docto re. Bas capiatur in relatióe ad docentem , vocabitur Doctrina. (.i.fi referamuscam ad doctorem). fi ve. ro capiatur in relatione ad difcipulum, vocabitur Difciplina. ita etiá illaactio, quz vocatur Motus, agit.
uidem eam 1pfüm mouens in ip- 2 mobili , & reperitur in ipfo mobili : fed, fi referamus cá ad agens, vocatur Motio ; fed,fi ad patiens re. Ü pw vocatur Mobilis, Ex diis igitur patetquid fit motus, & quàdeftinipfo mobili ezror An &quorum de motu,
Summa Tertia, in qua agitur deinfinito vtrum fcilicet detur,vel ne: & fi datur, quo pacto datur, & quid fit : & p finitum, infinitum funt affectus ipfius quantitatis:idétidem & motus, & tempus, de quibus cófyderac. rofefior bujus (cien tiz. & diuiditur bac fumma in O€bocapita.
Y js Primo cite spirit deopinione Ani-
quorum de infinito .
1n Secundo, de rationibus famofis,(eu ap parendbus de ipfoinhnno ab(olate.
InTerio, quot modis dicatur infin cum.
InQuarto probanornon dari infinitum.
Jn Quinto; rri imfinitil in potétia..
1n: re dekonit nfioiti vii datur, & refelliar definiuo abitaab Anu
s de ipfo.
Infepimoledlirar auf, ob quam non. poteft repeririinfaid in a&tu , & pofit repenti in potentia.
1n O&auo defruenmur rationes quz vidétur probarc dari infiniuum in adtu
Capst Primum, E
pump] Radare aüt deinfinito,
VS 2e ivt dit eftad Naturalé ICM MP inet: 4c 16 quicunq;
[ua bj] de hac fcía fecit ininum. tractauit de eo. Qui vero de co tra- &arunt, bifariam diuifi funt: nam. alij Naturales, alij Diuini fuerunt. Diuini adt, (eu Metaphyfici magni feceruntipfum, dixerunt; illud e£ fMinspum per feexiftens: non.
(it corpus, aut in corpore, fed o: fübítátia, cuius quiditas eft feparat2,non habens finem, & q cft prin- L cipium omnium endum. 1j autem. cbuenitit fimul in hoc,de hoc prncipio , fed dij intin care, qua ita fe habet, quid nam fit.
Se&ta auté iagore putabat. infinitum, ring nd meri, putabát.n.numcros cfle. prin. cipia rerum fenfibilium : & cü hoc credebant ipfos non effc feparatos ab omnibus fenfibilibus.
Plato vero ponebat hoc prinar-
i e& duplex, naturam Magni, 8:
'arui , quz funt vIia intelligibilia feparata . qfà ipfe ponebat formas feparatas, quas dicebatefle Numc- M ros, principium numeri e£ Duali taté & principi dualitatisMagnü, & Paruum,& Paucitaté,& Multitu. diné & Exceflum,& Defectum , & eft ipfa materia,que eft infinita.
Quidam vero Antiquorá , inter quos eft Anaxagoras putabát principium effe ipfum Deum.hi aurem. fnt quicung; nó credüt dari cám efficienté rerum gencrabilium: nó Intelicctum qud, quem ponebat Araxagoras: neq; Ámicitiam, X Litem ,quas ponebat Empedocles.
Phyfici vero fünz opinati epInf-
Liber Tertius
A niti accidit illi rei, quá putanteé principii mareriale, olbus entibus naturalibus: Sc Srieungiillort putabat hoc principium efle Aquam, aut Terrá, aut AcréautIgnem,aut aliquid mediíi inter illo: duo, dicebat Infiniti effe ex affcchbus il-lius rei, quam putabat effc principium ij igitur ponebaneIn&initum. snagnitudine, .
Sedilli Phyfici, qui dicebát prin cipia rerá fenfibilid effe partesindi uifibiles, (Atomos vocant ) infinitas vt Democritus, vel pares fimilares, ( s appellant)in-
B fnitas,vt Anaxagoras putabantgd£ Infinitum efle princrpiü ratione mulatudinis , & quantitatis difcret5, nb ratione magnitudinis, & quá titatis continue: vt dicebát priores. coguntur auté concedere priuauoncm finis, ratione magnitudinis : quia illz partes, quz numero non «onfumuntur, neceflario funt infi-. nitz,magnitudineetiam, & hoc fi- Ue tactu, (iue continuitate ,
Part 107
go lnquit Arift. rccte quidé conucniunt oés dicerc ipfum cile prinapium, Soo eft ingcuità, & incorru-
C pubiic. & ideo putarunt aliqui eo- 1á qp eflet ipfe Deus glono(us. Qr quzlibet rcs vel eft principium, vel
Aiprincipio (ed qd infintum eft,
non debet habcre prinapiü fi ipi-
tur non habet principium, ergo ipfum ent príciprum ceteris rebus, $c eltingenirum,X incorruptibile . $c
i it Anaximander ipfum
efle Deum gloriofum , qui omnia.
amplcctituratq; gubernat& regit. Caput Secundum.
Vinq; adt funt, quc inducunt
'ercderc infiniti dan. Piimü
'cft, Ts. nà ex (ui natura vi-
452 detur effe infinitum, cum né poffit D imaginari ipfum cé gencrabile,neque corrupubile. quoniam, fi quie pofüeritipfüm efle generabile, aut corruptibile,ponat quidem tempus jn tempore, cum quodlibet genera. bile, ac eorrupribile fit in tempore. & hanc propofitionem concedunt ipfi Anuqui.
Secundá eft, Diuifio, que in ma-
itudinibus fit, quz quidem eft infinita, hocenim eft vnum ex fup. pofitis , quz à Mathematicis fupponuntur.
Tertium autem eft fumptum ex. ipfa generatione, & corruptione. E. quoniam cum Antiqui viderintip
nullo tempore deficere, iudicaruntoportere principium generabi lium ,& cormiptbili cflc finir
Quarrum,ex natura ipfius finiti.
id perfüaderi poteft, cum res finita definat in aliam rem,& illa in ali, & ficoportebit dari infinitum,
Quintum ex ipía cogitatione, & 53. episone, (ivitlietbons eum ^ nemo poffit cogitare, vel imaginari finem alicuius corporis quin finiat( feu attingat ) aliam rem.Sed €x ipfa cogitanone , feu ratiocinio F habetur, vel quód totum vaiuerfum non finiatur, vcl, fi definat,
|uód definatin iplum vacuum : & ob hoc füntopinati multi quód ex tra calum datur vacuum infiniti : & qp poffint dari in co infiniti mun di. qf fi detur locus infinirus pote. ritquidem dari infinitum corpus, vel corpora infinita, Preoerea nó vi detur p magis cóucniat, vt fit mun dusin vno .oco ipfius vacui, quàm. in alio.&/fi cflet de natura vacui,vt 1n eo eflet is mundus, oporteret vt incocílcat mundi infiniti, LLL uj. At
Expo. Med.Phyfi.
G —Atquiarationes, quz circa hoc. 34 fiunt, non diflinguunt quot modis dicatur infinitum , idco qui hoc drit exacte (cire, cogitur quidé pro diftinguere quot modis dicatur infinitü,& ttc incipiat inueftigare de hoc, qià maximá hé: difficultaté, Caput Tertium . Nfinitum autem quinqy modis I dí.Frimo deco, dc cuius natura non eft recipere finé : vt dr de punis p fntinfimta: & vocé cfle inuifibilem , quia non eft de cius natura vt fit vifibilis. Secundo dc co, cuius tranfitus, Sc H magnitudo non babet finem in fe: & hoceft infinitum in actu. Tertio de infinito , metaphorice dito. & hoc bifariam quidem, n&vel pp ei* magnitudiné, licet fit For ihum, vel ppea quod cd dificukate tranfitur : vt cum dicimus marc effc infinitc profunditatis,qa non poteft ipfam tranfiri Quinto, quod di infinitum diuifionem : & hoc vel pp additionem,vel pp diminutionem : & hoc eft infinitum in porentia Illud vero, de quo debet ficri inveftigatio huc,cft de infinitoT a£tu, 1 &deinfinito im potentia. qín illud, quod dicirur metaphorice, & illud quod di per abncgationem vlem , non tractatur in (aentijs Caput Quartum. Oc capitulum diuidit Y duas rtes, In prima arguitcótra ponedes infinitum effe. qud perfe exiftens ita, vt fit quedam fübftantia,n6 accidens oíno alicuius rei.& 1n hoc Dialectic: procedit, & vniueríali quadam fpeculatione: non
qp hocattincat ad profeflorem hu»
jusfcienz: qíà fermo,qui cum K his haben debet, eft ille, qui Diuino debetur, Mctaphyficou£, non. ipfi Phyfico.
In fccunda parte arguit contra il los, qui dicunt eft accidens corpo ris fenfibilis: ij autem fünt Naturales, cum quibus loqui debet ipfe. Naturalis pl iofophus. as
In prima licendum 3$ iain c Pu dium feeriflens, feorfum feparatü à fenfibilibus. qfà necefle eft vel » 6t di uifibile,vel indiuifibile : fi indiuifibile,ergo nó dicerurin&nitum, nifi o mó, quo dicitur punctum infini L. t, & color inaudibilis. hoc at nemocorum,qui ipfum ponunt, dice ret, nex debetin confyderationem. venire. Adde &,quia impole eft ceperiri aliquid, qd fit quanrá iefinitá , $ nihilominus fit indiuifibile.
Si vero fit diuifibile,tunc neccfla rio recipiet diuifionem,vel quia eft quantitas feparara , vel quantitas exiftens in fübiedto,, vel vt fitaliqua fubftantia feparara: fed non poteft eflc quantitas fe ta, cum momcrus cma niru p fintfe
ta à fe i |uitur:
Rr nia tudini, nó fit T feparabilcét, quod tiw eft prinatio finis. nam habere & non habere fincm fünt duo accidentia, qua: infunt numero,& magnimdini : quoniam quiditas numeri, & magnitudinis non eft quiditasinfiniti figitur non el quan titas fcparabilis , relinquivur ergo quód ent quantiras inieyarabilis : ergoeritez his, quz füntan fubic- Go: ergo hoc (ubiectum erit prinpium; non ipfum infinitum, ipfiautem hoc non conccdunt.,
ne, farai.
Liber Tertius 453
A Etpefi] pbauim? i n6 eftquá 9 tas eite epa o nihil aliud dicédum relinquit nifi vcfit fubítátia fepata, vtnos di cimus deaja.& intellettu , ita vt fit id quod füpponitcéinfinitum.i.qd denomina infiniti , & c€ infiniti fitidé definitione, & quiditate,non diuerfumn róne. Verü,(iita dicam", & fucrit eius eéntia fm fuá defimtionérüc quidé, vt eft infinitd,opor tet dicere vel qj € diuifibile, v'indiuifibile:fi diuifibile, tunc definitio gris & toti'ipfi*eriteadé T hoc,vcfit. in reb*implicibus, fimilarib*:& fic 9 eritquidé ps ipfius infiniti infinita, qfi neccfle € vt partes differát a to- 'to infinito definitione, vel nó diffexát.fi diffciát tc infinitü erit comfitü,& non fimplex,& fepatá:&, fi nó diffcrátric definitio r1 toti userit oino cadem defini: : ji hoc eft neccflaniüi f oibus rcb* fmilzcibus-icuto- parsacns &acr, & ps carnis caro fic ctiá pars infiniti erit infinita,cum fuent pars, & to t(i in eisidé defininóe,& quiditate. diia vcroyatq; diuerfitas parium in eorpibus fimilarib*é pp fübiectü re €ipiés partes.nó pp formam . qi, fi € imagínemur formá coris fimilaris fine lubiccto,tüc c& ps, & totü i eis ádéoifariam.& non diucrfüni fcd, fi dicaf qp fit idiuifibile vt cft de na. tura fcparati,vt fcparatü €, tunc nó dicet infiniri nili co mà, quo dr pd infinirü.deniq; tractare de re. feparata infinita nó ainerad hác Íciennam. In Secunda vero pte dicédá €. id quod trit jpfeffor huius fits, cl wird detcorpus fenfibilc infinitum
au v?'non poffit dari, Ariftot. aüt. fi
incipit primo ;pbarc ióne vl q nó
pótreyiri magnicudofinitaTactu D t naturalis, tü mathematicazmox. probabit rationibus quibufdam jppriis q non poteft reperiri aliquod. Corpus fenfibile infinitum.
Prima ait ró ha:c cll. OC corpus Girculare vna continetur fuyficio, plurib*vcro nó circulare : fed quic-
uid continetur vna fuperficie, vcl ibus finit: 1o o£ corpus c of. ho finitü:& fi o£ corp*é finitü:ergo ofs füpficis € finita, ofs linea fini ta.quia füpficics nó fepaf a corpe, & linca nó fepatura fupficie : ergo ois magnivudo in actu eft finita,
Jdentidé pbabifocm numerü in 4t au c£ finitü: quia ois numerusin E.
a£tu* cft numcratus actu:& oc nu- nte
T vieni . ral
meratü € v par, v'impar:ergoom-
ne numcratü cit finitum, " Demrationes aüt naturales, qui- *
e: busArill.vutur funt Qvatvor.
Prima demzatio &, uia oc corpustangibilc infiniti € vi fimplex, vel cópofitizSe fi cópofitü , creo, f clemétaex qu funthir ita
nücro,vtiá pbatíi eft nó pofle nriclemé ina nico npo t pofito ex ipfisin primo libro huius opistergo neceffe crit vt vnum illo- 1G firiafinrtü magnitudine, vPplu- r Ta vno:alias.n nó diccfim compo fiti c£ infinitü.fcd, fi vnum corum. c£tinfinirá , mznifft € q rciiqua. fimpliciaex quib*cólftat 1pm copo fitücorrüpanfin ipm:cum clcmen ta fintcontraria, remanebüt aüt ii ea zquitatc,& mediocritate,qua: ter eorü vires feu potétias extat. &, fi potétia, v] vis. inet i vna portid cula cleméti infiniti fuerit imbecillior ila, ineftin pticula eleméti ic, zquali illi particule: illrus ele du vt à dicat qp potétia, S vis,
Exp. Med. Phyfi.
€ vis.quz eft in vno tracta aeris,é de-
biliorq illa, 4 eftin vno tractu ad,
&terz mhil quidé hoc phibet qn
ipfum infinitum totum corrumpat
ipm finitum.qi , fi duplicauenm*
hanc portionem,que habet vim im.
becillem in infinitum , a abit
|utdem ex eo id, quod en validius, gilla pars finita omnino. uód fi infinitá fuerit ex plib* fimplicib*, ergo vnü corü implebit locum,& non relinquet reliquis lo-
€us.qi,cum corp? fequatur o& di-
méliones,.ipfas fex pofinones (fcu.
angulos,) ergo corpus infinitü,qua
H tenuseft corpus infiniti, eritf oib* angulis.(feu pofitonib*) & hoc idé
juctfi ponam" vná trà infinitá I ofbus angulisita, vt non remaneat Jocus reliquis.fiue fint finita (iue in finita. &,ft ocs hz diuifióes funt im. polesergo nó poteft reperiri corpus compofitum infinitum,
44 Adhzcdicédü eft nó poffe re riri corpus fimplex infinitá tangi le (iue fit vnum ex quatuor elemétisaut mediu intet ipfa,vta(ferunt. aliqui naturalid,vt euitent id, quod fequitfm ipfos vtreliquá corrum pataut vt fit elemétü addit füper
1 quatuor eleméus, licet videat qp nó at cintum aliud preter Ignem, Aeré Aquam,& Terram. qii , fi daret efhtim quintum, tunc ipfa com, nentia viderent diflolui | ifm.qii, fi daretur efntum, vt eft efhtuminfinitum effe,tunc oporteret reliqua. efhta corrumpi, huncq; mundum. uáfmutari m naturam illius clhri: quia efhtum cftefntum per qualitates contrarias in co repertas.& ob hocopoitet vullud efntum medi, quod aliqui ponit habere in (ecó Harictatem, inquátum eft elntum,
fitfinitum.& fieffetinfinitum,cor K rumpcrétur reliqua.$i igitur pona- mus cfhta finita,uon timebim*mü dum tranfmutari in futurum 1 naturam vnius corum , vt Heraclitus putabat mundum mutatuum in gem Ex his patet non poffe dari efhtum infinitum, neq; compofiri ex cfhro infinito, vt dicunt naturales de cfhtis. quod ideo puranrefie neceflarum;quia vident gencrano nem continuari. Secunda demfatio taliseft. Dico
2dbuc Wn im fübijciaturomne cor.
us fenlbile,(tangibile ve,)genera-
ile& corrupubile habere pprium L vbi;ac lociiad qué mouet, & in co quias: quicquid mouetur, &ge
(cit f motu re&to,eius quidem locus totius,& partis eft id£ fpecie :ná locus vnius muliaris eft iden locus to tius terrz,qui eft locus infimus: & locus vnus fcintille eft idem locus totiusignis qui eft fupremus: & ad. hunclocum, qui eft proprius toti , mouebitur pars, & in coquiefcer. His igitur duabus propofitionibus exüubus veris, reuettemur, & diccmus corpus infinitum, neceflaio velerit file, &idé fpé,vel diffimile,& plura fpecic.&, (mplex fimi M le,vel moucbitur naturalt motu re- €to,vcl circulari fed,fi rectotunclo cus totius & partiseius erit idé. Sft. locus totius, & partis cflet idé, & fic infinitum,ergo nó moucbit vllo pa &o natural, ergo non ent corpna. turzle,quia omne corpus naturale elt mobile. autem non inoucatur vllo pacto , deo fit, quia quicquid
eft infinitum ciuslocus cítintini- * aL& p-
tus.li girurlocus * tonus fitinfin tus.crgo non dabitur locus, quo qe Ícat pazs,qui fit prior quam ci* mo-
Liber Tertius
A tus, & locus, & in quo moucbitur, prior q eius quieris.quia nó dabun tur hic duo loca , alerf. in quo res moucatur,& alter in quo quiefcat, vtin corporibus fimplicibus tes (e habet.Atfi ponamusomnesei*! tes naturalt quiefcere , ergo nullus dabitur motus re&us naturaliter: quia oportebit vel totum quiefcere, vel o moueatur circult , Senfus ramen affirmatdari motum rectum: & quia motus reds reperitur:ergo
.Ldiuer corpus mobile erit finitiquia cau-
,5c non Ele.
1 ! ! i ! ! i li ! ! ! i
' D ! ! ! ' i D ' ' ' ) ' 1 !
a fà motusredi e(t* diuifio ipfius vbi ad corpus mobilc* naturalis,& non. naturalis. Diuidi autem iplum vbi
B idco contingit:quia eft finitü: ipm. t edente
vero efíz finit
fitate extremitatem coi capitur in eo,cflc locum.Eodé modo quoq; fequitur vt auferarur motus. 1zectus.fi deturinfinitum, quod mo ueatur circuli. Hisigi rs habitis refpondebimus& diozmus q»fi dat motus rectus, non dabitur corpus fumplexinfinitum.Q uoni&,fi ct Tfinitum,tunc cétinfinitá p o&s fuos diametros& fic ifm totum vl quie fcetvel mouebif p füas partes circu Ir:fcd dat motus re*:ergo non da
C turcorpus (implex infinitum.
49 Avfiipfum infinitum fit diffimi lare,& compofitá,cunc oportebit vt ille partes diffimilares, ex qub*c6ftatfint vlin&nitz fpévl qp fit vna.
earum, vel plures infinite iru
dinis, fi int finie fpecie.fed, f nt. infinite forma, & fpecie,'uncoportebitloca cé infinira:quia loca fimplicium vanantur ad varietat£ formarum eorum:vt diuerfus eft loc* terrz a loco ignis. fed,fi fuerit vna. earüinfinita magnitudine, vi!plures tunc coirüperet totü. fiue fuerit
ieri 454 infinitü namero, v! magnitudine il D
lud, gd * refaltar, vni; quia ex ifíai "a. fequt
t0 * ptib'fit p cótactü,& ctinuita tt
tÉ vná infinitá magnitudine (ed i&. ER
pbatü éantea q nó pót repiricorpus imilarei dn a, repre tur,nó darefmotus :fed,cum. loca fint finita qualitate;i.forma, & quantitate:ergo efhta funt neceflario finita Qritate, & qualitate: Sci fimplicia funt finita, ergo totíi agatum cx ciserit necefario fini tü.quia corp*nó pót cé mai*fuo lo papi And siriimhin pd Caufaaüt,ob quí Anax. o dicitrifm ambiésinfiniti nó mo E. Ucatin fe toro, fed per fuas ptes mo ucatcit quidé cá per acciis: quia, fi eét cá per fe, tuncidé (equcretur de. partibus quod de toto. Nam dicit. Ipfe qpeft immobile, quia eft infini tü,& non hét loci, ad qué moucatt &ió eft velutfeifm fuftentans, Sc
habet * flabiltaté naturalt , & eius «1164.
paries mouentur, id aüt, quod facit. ipm quie(zef,eft caufa violéta. qf, efictinfinitá, iberetur ab co motus,cá nó tlocfí ,ad qué moueretur:ergojft. im moueri, (i moueret haberet loci. Q uiesigitur ineft ci ppter priuationem quia cius natura determinetei quictem. Sfi quiefceret natu. raliter oporeret vt quelibetei? quicícerec maturalitr ;cum Kus quictis totius fit loc* quietis partis: & fic nullus dabitur motus:ergo in. finitum non poteft quieleere natu-
raliter, & moucti idum fuas
tes. Pera demfatio taliseft.O£€ cor
Tosangibie hét grauitatem , vel *1.&n&
itarem.fed,fi eflet corp? tágibile bile. Tünicá neceflario habebit grauitaté vel
Expo. Med Phyfi.
G velleuitaté.fi grauitatem , ergoerit inloco infimo effet feyarstus ab €o locus /üpior.quod eft fal(um.&, fi fucrit leuc,tüc cétin loco furfum, & c£ (epatusab co loc*dcorfüm.&, fieffetin vtroq;tüccflet fimul grauc & leuc.quod eft abfurdum. Quarta demratio hmói eft.Si o£ corp'fenfibile ét loco: &loca funt finita fp&atq; magnimdine,hoceft qualitate,& gtitate: ergo o€ corpus erit finit. nà nemo ambigit pent inaliquo loco naturali:& huiufcemodi locus eft finut*: ergo &ipfum.
*aLene- entfiniti:quia corp"nó*diflinguit
;j aloco.Q uod autem loca fint finita. fpé patet:quia eorum dfic funt fini tequz (ünt Sutfüm Deorum, Ante Retro,Dexerum,& Siniftrum.
Idétidé pbafquélibet eorü c&fi-
a1 diià nitü Qtitate. qi ha: druz n6 pite "iP EE
iméfionibus finitis: quia nó ccntcognita hzc loca naturalt, cá nó haberét terminos naturales.fed in refpeQtu (feu relatióe)erüt: pbatü aüc& ipla cé naturalt terminata. ex motu ipforü mobiliü,quz ad ipfa moucn£, & quia in cisquielcunt. hoc aüt clari* pbabif,cü declarabit qrlocuseft vlmá ambiens: Ex his Y ergo hé co nó pót rcpiti corpus actu. Ininitü,fiue fimplex, fiue cápofitü. Verü hará demiationü (dam híc vfiiores cóclufiones, dam vero nó. fed ego conat"fum tà pbare p n6 repitur corp^fimplex infinitum.ná dá cari pbant nó poffe repiti corpusfimplex infiniti, quaten*eft ele menti dá vero alis pbant nó pof fe rcpin infiniti corp" (implerqua tenus mouetmotu rcto,nonnullze vero aliz pbant nó polle repiri cor pus fimplzs infiniti , quouis motu moucatur in infinitü; hoc aüt parri
cult,& ppric pbabitin libro de Cat Klo,& mundo,poflá fueritibi ptoba. tusnumerus generum corporü fim. plium fimilarium partium, Caput Quintum, Icamusinfüper gp» i noncon $6 us repiri inuitü, tunc
fequef tjs habebit principrum,& finem:quod quidem nó pót cócipi ex natura tpis . Adde & q adhuc p-. babitur tfsinfequi aliqué motum. tera Scquetadhuc f tollatur ab fo'ute ffinitum,g tollet diuifio ma gnitudinü in infinirü:quod eft vná ex fuppofitisipfius Geometrz.hoc L. tá in Sexto libro huius opisexacte
babi6poftg ibi pbatü oím z dd Prop femp diuifi biliz.Cum hac igitur, d dicta funt, affizmétinfinitü repiti, fed demrationes fupius diétz tollát c£er*,relinquitur igitur vtalias reperiarur, alias non reperiatur.
Manifeftü aüteft, q» ratio, qua $7 tollifcius c£ demratiónibus iam f-
dictist quidé ró ipfius actus hoc eft non reperiri infinitf in adu, & pea, affimát infinitum repi
spe. magnitudine, illud quid fe- M quitur róne potéiz , nó rónc ad^, Neq; intelligo hic per potétiam,ei tentis, quz deducitur ad atum, [^ femamomeum diomuszs cé in porétia ftatuam,qí hzc potentia deduccf atii s irira retur in potentia hoc pacto, Bi ada eic reperiief infinitum. in actu. At qinfinitá tepiatur in po tentia intelligitur potétia eft (em per in eo feruata.& Quisegrediatde. Coaliqua parsad achfi, adhuc erit f co alia potentia ad aliam partem,Se hocin 1afinitü,ita,vt actus ipfrin-
A finiti, vtinfinidi eftcuflodiat femp tentia: quéadmod(i ad* iplo Ditis quatenus eft mobile.cft cuftodire potétiá:actusauté ipfi?infiniti femp adheret potentiz..ft igitur ponamuthanc porencam,tcllct |uidem ip (um infinitum:S i6, cfi dici mus hác potétiá repiri , non di telligi cp deducatur ad actum p os eus pres fcd dét cócipi ci* c&, vt efl Spfius tpis,& motus:quorá quidcm pars/fi qua reperiatin ca certe rcpie Tur politasadalid pant. quoties corrumpirur cx eis aliqua pars, Íno vafalia ps : quia ptes ipfiusinfiniti B aon reperiuntur fimul.
$5 Cumdicimusquoq, magnitudi nesáiidi potentia 1 infinitü ftelligim"'incfle eis porétiá, d cuftodit in eis cónnuà diuifion£in infinitum. nó qfitin cis potétia:qua diuidant aftu in presffinitas. nà maltü inter elt dicere incflc alicui rei potétiá ad divifioné infinitá, & dicere ineflc ei Étiá ad res diuifibiles actu in 1finitfi, videlicet ià diuifas, quarü diui fio defijtad infinitü . In hoc tà differüt magnitudfes & tfs circa hoc. uia illa ps, é potéua in tpe,nó de diicarad actü, nifi fueritram pri- C uaa alia pars/fi in tpc repiafaliqua. gs n aétu:fed in magnimdinib're-
giuntpies diuifibilcs iPa£tu,& ametdiuifibilitast infiniti, 1 ipfifq megnitudinib*, vt dixim?, repitur. divifibilitasf infinitü, & additio in iofinitum:ipGaátdiuifibilitas que eis ineft porétia,polita(q; ad ipm ifinit cófyderatquidem,fi dunferius aliquá inagnitudiné idiuiduá pieellectum, primo in duas medictatcsmox vnam medictaté in alias duas medietatcs, S iterum medieta t£in duas mncdictaics,& fic 1iliniui
Tertius fter qd definatdiuifio.qis,fi define D. fet diuifio,tüc repiretur aliqua magnitudo,q nó druiderefin duas me dtetates: natura afít magnitudinis hocrefpuitzhumeemodi ri diuilio ponifa Mathematico , Additio aüt in magaicudine quatenus magnitu doeftin materia,nó jpcedet quidé Tinfinitíi eo m5,quo jpcedebar t di wfione magnirudinis,ridelicet acci piédo füp quis magnitodiné aliam. zaagnitudiné maiorc illa. ná fi hoc. cé pole quaten*magnitudo éi ma tera, tüc poflct repiri corp*infinitd inadlu:(cd nó pót repri magnitudo maror mundo:long: ergo min? E. poterit reperiri infinita. Atappofitioquam putat Arif. $9 poflc ficri magnitudine,qatenus
cft* finis corpis naturalis,cft illa ap "a Leruemem.
prfno y ficcóuario miii diu tonis videlicet vt addas fup cádem
magnitudinzeá parté, quá minus
ab cz & fic femp.ná hoc €illd incre », 1 cse.
métü,gd pór fieri quaten*cft" finis nium. corp haturalis&hie modusincre méu magnitudinis 1 infinitii;é ille, qué purat Arift.e£ polem ui, Etfi quifpiá dixerit lincá diuidi f nfinitü,ca róncquaé linea tib,fcd ca ró nequa linca ignis, vel aquznó di E uidet'in [finiti ícd diuidcfi magni tudin£fdiui(bilé, & cft il. ripa magnitudo, que non pót rcci| mamignisqu hec magitudo terminata natura,fic é nó appofitio in infit quaten igais vcl aque & vt verbo dicá,qua tenus eft corpus fenfibile, vcr quatenusé linea tà, pót ficri appolitio in ca T infimitá, vt pót fieri duuifio f a Geomctra.n. pót ponere lineam. maioré müdo,quarccrgo Arif.dicit. qp pót fienifinita diuitto 1 magnitu dinc
€ dinc,n6 afitffinita appofitio, cuin. infiniti? Dicendü ki pheflor hu jus fcie confyderat magnitudines, put funt fines feu extrema, vcl tet-. nini, corpox naturali materialid, diuifio vcro in infiniti accidit ma- Enim ratione materie,nó róne. rm, finisautem n diuifione acclditei róne forma: & ió nó pót diuidi magnitudo ignis in infinitum quatenus eft magnitudo ignis:vcrü acciditipfi magnitudini diuifio in infinitu,nó quaten* cft magnitudo Jo fed quatenuseft tín magnitu o, nó quatenus eft magnitudo cor ris naturalis,od cófyderat pfeffor uus (cic de magnitudine:fhocatt nihilaliud eftQ effcin matctia. Incrementum igitur in finitum. haciatione, videlicet quatenus maitudo eft in materia,eft impofet 3pfa magnitudine. quia materia có uUneturin majrindinc mundi, $& extra ifm nulla exiftit materia,nejue pót regiri aliqd corpus vllo pa- 2o, Tm libro de Cela, & mundo probatá eft. & fi n6 datur ibi mare. Tia ofno,neq;cetiá dabitur ibi locus, & fic ponere magnitudinem maioré mundo eft fallam.Gcometra au. T tem manifeftá € q,licet ponat qu&titaté,& con(jderet eam , non th ef confjdcrat,prout eft extremü feu fi nis corporis naturalis, vt Naturalis c6fyderat.ipfe ctenim abftrahit róne id, gd pót abftrahi róne tin , qd tii non eítabftradtum fm efie, da eftin materia hoc eft, qp quicquid abfirahit(fer denudat)ipfe, non eft denudatü fm efle. Ergo, fi Mathematicus ponat lineam maiort m do/fic ponet rem fictam mendac£. quia id, qd ponit e£ róne abftractá, n6cítita fm eflcofno : longeeizo
min? eritabítractum fm effe. neq; K
if Gcomezrs ponere talélineá , quia demfatio de linca magna , & pa efteadem: X ió, licet ponat:
im hoc pacto, n fequetex hocin fua demrationc incbuenicus: quis fitalfum,& fidtü:cüi aGt déGeome tram trahere lincam in infiniti, intelíigitur ipfum ponerc lineá in quacunque magnitudine velis.
In numero vero fito mó res fc habetquá in magnitudinc circa. hoc numerus n5 poteft diuidi in infinitü:quia forma vnitatisinterdicit, atq; interfccatipfam.eft.n. indiui dditio veto in eo eft L potis in Tfiniri.Cui*rei cá quia in trementí in infinitum in ipo numcro é res neceflaria ex natura ma terie:cli cá pluralitatis fit ipfa mate ria quéadmodum forma eft cá vni tatis.&ció definit diuifio Y ipfo nüero,cum fucrit ipfa fortha càyob qu definit diuifio . Ex hisergo patetqp datur infinitum potétia,& quo pao repenatur.
Part 108
Caput Sextum. Xhisigitur que probas fnt [2 de natura mfiniti in potétia,vf gpcius definitio fibi congrua eff, f qp Eid. quofi capiat aliquid adu, M poterit capi adhuc femp, & iugiter aliquid extra ifm fecundm quan titatem. Diximus autem fecundum. |juantitatem,quia jppter ipfam pri dar ifm eas enftble fne in dii fione.diuifio.n.4 fit róne quafitatis. eft quidem finita:& idco,cum diui ditur res róne Qtitanis remanet eius jualitas,& forma, vt fünt.quia linez eft linca : fed diuifio linez in. fuas fpecies per füas qualitates eft iuidem finita, videlicet diuifiot re. Xx curuam,& arcuatam.
Liber Terttus
A Wlavero definitio dataab Anti-
€4. 65 quisqua cft infinitu eft idextra 66 qd impolt eft vt re amr quie.
Tdemig porusdet t e£ de nito ipfius cotius. i(feu ftegri) fm. dicin actuquam fit deinido f infinitiin potentia. Nos.n. definimus totü,perfe&q; ofbus: iei ticularib".gp eft id,extra quod nibil reperitur,neq; aliquid eft feparati ab co,qd poffit ipm pficere:vt, cum. dicimus phialá totam,& arcá totá, cii nihil,quod fic pars quiditaris ci*s "defit ci.eadé audit rà de ipfo toto qonáncnolaquienus totum * üqua toto particu- Pe boceli y veumqrend Eod, quarenuseít torum.Torá frerea, Sc píeA6 vel fignificit vná ré.vel duas
*& gata res*fimles(feu cbuertibiles,)qr to
rum diatur in relatione ad partes quibus nihil deeft. pfcct vero dr, ui nihildeeft róne qditatis,& formz,vt, cum dicimus Medicum per fe&tü,& Grámaticü pes Toum autera eft peti in fuis puib? . &ió melius dicebat Parmenides Melif fus:qa Parmenides dicit q toti é fi nit, Meliflus vero dicit, roti nó e£ finitiita, vtei didt plicet cótra- € ria fil Croci x infiniti, fed quia pu tabát finitü nihil habere extra fe, & qr perfe & roti, i6 magnifaluntipm,& ponunt ifm chtinere ola,& &ple&h om r&- hoc &tepithe t&,(feu denofati iré adu,
mon enti f p Y feip(o. Ex hisigitpatet d it defini tio finiti poréta : pbátüq; fuit de finiuoné Antiquorü effe corrupti.
Caput Septimum.
Vàd aüt cob quá reprafinfr € Init fit matena,ficut cá finiti eft forma.ex his, quz nüc di
46 cam, perfpicuum eft.Qfti.ci infini D tá fit priuatio. prruatio finis:priua. tio aliteftaficdus quidam iphus maten:ergo & infinitum erit affe Ctusipfi'materiz. Adhzc nemo ambigit druifionem magnirudinis fierim materia, nó in forma, c for. ma per (c remancat, finis autem, & pesas votíi ipfius ei eft, rmá.& ió conueniétius eft dicere infinitum contineri,quá continere, quia materia includit, & cbunefin ipfa forma toti*: tob hác cám pót.
i diuifio magnitudinis im infini tá. fed appofitioin infinitd cftimpofisquia mcá,& pfe&ü obuiabüt €i:nihil auté eft extra rotüi, fed ma- E t.raiucludifineo. Etob hancmet cám in numcris res fe hét cótra id, qd in magnitudinibus, videlicet p
fier d eisin infinitum:
uia hoc eft pole pp mareriá, & n6 dii formz qua buie ei: fed n6 poteft fieri diuifio in cis in infiniti, quia forma vnitatis itercipietifm, Patet igitur ex hoc q infinirum reperitut propter matená , & qp finis, & perfectio mpeimr formam.
Scire auté debes qp hoc , quod di» 7e cimus de effe ipfius tufiniti , dicirur quidem. fecundum prius, & pofle- F rius.dicitué enim Primo de magni" tudine,Secundo de motu, Teruo de tempore, & qp reperiturin tempore, propterea o reperitur in motu, rc. periur in motu, quia reperitur in magnitudine.
D foloné aát illi*imaginatio 7$ isob quam putabat qp infinitui actu irur, dicendum eft quód huiufmodi imaginatio, feu confyderatio eft triplex , vt diximus, Prima eft confyderano
Exp.Med. Phyfi.
G fumpta a pfeucratione güanonis: qih Gato porelt e£. necex hoc feque£ vt def infici m
juiacü grat vna ps, corrüpif'alia: P fotmim opt (feu raiuerfi fuat füo ftatujfinc addiaone, v? diminug4 tone. Scda vcro chfydcratio, fca Ymaginatio € ilia, dicit qp finitá de. finitin aliquid & illd in aliud, & fic. poditi infinizd. ha:c at imagina. tx foluitur,eo quod aliud € dicere qpresdefinatin feipfa d qp definati aliá ré & abícindat, & nó (equit v: quicquid É finitá i fe, definatt Ang ré:hoc afit accidit cuilibet rei, d el
H pstodi(feu vniueriyvt € toti'ignis, & totus aer,&, vt verbo dicá , oia, fünt ps mádi:fed ill tot, cxtra qi nihilé, hoc nó ucaiditzergo hoc ac- €idit tori, non inquantum eft totái, fed inquátá € ps. Sc i6 nó fequit vt.
uicquid n6 € ps rei vt definat f r& deae. Adde ét,» ex hoc, qd df, go definit inaliqui mk illa 3alis , fequitg femp repiataliqua dn kiere aütelt infini tü T pot£ua,nó ifinirum in actu, qd €id, qd putabát ffetre ex illo dicto: fed dicimus p» id,gd fequitex hoc é €p toti nó infiniti qs cd did-
mus qp Hfinitá Eilld, exa qd (emp K reprrur aliquid,& drxim*q extra vo epitut,fequit ex hoc, totíí nó € infinitd. & Vna hari ppofi tionfi (equifex dido corii: dicüt.n, qp qualibet res definiti aliquá rcm. exmaipíam. Secüdajppó cíLpex tra totü nihil eft, notü i co ex toto. Teriaimagmaie, eftfcmpra ex cogitanone,([-u imaginatione.) ná nó poflum' imaginari q» definat. aliqd corp", nifi in refpe£tu vel ad corpus, vcl ad vacuti. & d:,quia hoc accidit cogitationi (zu imaginauoni , quia corpa imaginata,vcl fenfata i3 fe habét.Neq. pterea quic K. qui nó pót hó imaginari cft men iü.nam,fi ita cffez, runc o€ verü, «qd hó nó cócperet, feu imaginare. tur ifr eft mendacii:ci tà litiam. declaratü qp dan res verz,que non. phtab hoic imaginar, vtelt ma-teria prima, & resabflradiz . pbatumq, cítin libro de Cclo,& Mun. dog exua corpora cadeftia nó eft. locus, neq; vacuá, nzq; corpus. Ex disco pbammeliquocmodis repiatur infiniti in r-b'naturalib*, " modis nó.& hic finit liber ,
Arrium pracedentium librorum hanc Mediam .Ptuerrsi expofitiencm, WP Laceb Mantinus Hebreus, Philoophweyac M. excellentifimm fideliftme fiu[fet interpretatu, fuper reliquos. quina, marte £n er eptu eam intaclum.
MARCI ANTONII ZIM A R AE Quaftio de Primo Cognito,
nafio Patauino publice examinata,
Ex emE] Vercbatur in ledionibus Fas | :oitas tuper pralogo phy- AN l| icr aut uanonis tum maga vaiuertha clent in Qo] lledui noftro nora in c fua pruma natural cognluoa quaui co amünner confulam appellare folemus.Et videbatur gy non. Ni aeqy hoc eftin prima operatione iatellcd* qua eftformauo: necia fecunda, qux eit feu di(curfüs: igicur hallo modo vlc magis Fees oc qua ida tern tia noua, quia ifti tha tec vident dndere otm atum imelf cut pater. y. do aniraa, tex. cóm. 16. Antecedens. quanrum ad primam fui partem probatur, tione incomplexa, qua eit ia. prima ineels operatione. nomina definuofum funt nociora noha in cognitione coofüacalia adt Fm Auer.ibiin cómento faac in
Biens ad defioiri dupliciter comparari, tef. Vno modo ab(olure.& ifto modo tnapi vlla fant nociora in cognitione confu. PBioas rhbus qus tcabolaeconfyderanf. Alio modo vla magis poflunt comparan minos vlibus, vt (ant definenna ea. & ifto
UA mmonfradunmeergo, Bahabia per diarfum meta n Boxiora magi vlbus igitur abfolate eoace dendum d minas vid in prima cogmuohe nofira nasurli ile nocorascum pi nofira nazuralis cognuno, aut cóplera ut ia ie riva proba fus im noftrum. Adoppofum dicit
Sie Anft & commenza-t y tex. cb 4.& ininfinsakjslons.
1aiftaquzibone diffcllima ita proeedam.Primo exponam ütulum. nis, Sedo ponas opinione aol nat materia. Er poftremo ponam opinionem, quam credo vcrani elc
Debes req vfe dupliciter uml vel formater vel fndamentalite. Tue dici vhaem ipiam, qua eft íecunda intenuo, eceftaeadbià rac boe cautum, fundzmenaler üt el pruna intento ,& Prima rei bona lta dillinio colitur de mn die d Mdds vbi. be viia habent aliqui dilpufidonem oam ftatua Rc qualem ed denen c eade proprina imencone fumptum adbuc duph eBüeuit fum Vo modo provh in caulando: & c confucais mus Deum & inceligentiasvfia nncupare. ilto modo famplis Philofophus vitia. somos capris dam dura lunc difflima ad cognoicendum , e
W firi fenfibus remotilunz. Abo modo fu.
micat vfein pozdicando, Sc eft illad, quod m ndn éftde iau, products E fürplit vts Philofophus n. .peniherme Diarkcu. f menac. eh ag dc (7 Inbae iprar urine non bxuumurdeii pro intendone fed de vli pro prima in !ennone.Et adhuc deifto non loquimur vr füpponit pro viia canfan-o , quia de hog. conuenerunt omnes Peripateuci, q» ell poflerius cognitum à nob. Loquimur itur devhiproprima ntengone gant pra. ^j cut eft animal,er bomo, et ra picndei t
gto inaoba dapler ei qurdac eir
p juzdam.
3 'ocodità nobi 'nods, qualia funt à Fav t plaribos E paces dci
al» Auez. Mr M EmacpE (maribus.
Burd, Noni Nam,
lem femosftadote nie matoradbucüt po : ici matur adhuci icio antboritare Auer. Mercantil phyfico.commen 1 vbi habec, esi erp eere T [e d imi homo: onfirai ponam zu lum qui ad quid nomina. Alia vero et »quod ei pi iptum d
"Ria proci cau, &kà rebus narurz prioribus, & saber pelaciidonemquiarebi D incomplerafueicrel per demonittarioné
Apoc fuerit complexa. complexa dicem?
Spes licer exiam y [,quod nobis apparet. Hac de primo. uanemm ad fecundum priniulemwe non io im & Gregoclum Ariminenfem, quem Nominale: praxipuum hahent , qui
inrimomeniaed dfindione arii. reset lare eft primo cognimin cognidone conful fisecompltza. muelle fiuc incompleza fuetit: mocus varijs argu- -gnentis & radionibus . Supponit adt in primim vnum de intenuone mentauotis, non eft aliquid ertra animameziftés,
XR concepes fi&us , feu formaas
animam communik pluribus, de qui radicscur.quo fuppofico flite;probar proicum fuum fic. Antequamvie formetur,
fingarur ab intellectu, aliquod fingula- Teeft cognitum: igitur ngulareeftprimo ad cognitum ab inrelletu . cónfequentia eft mramfefta: & antecedens probarur ab ipfo. quia impofibile di vdici sbhere, & fingere aliquem conceprum ab ali rebusnifiillz res,vel aliqua earum. geom fn de rebos omicoí tis » ns cóceprus oíno forma: ec valet, fi dicat ad hoc. ule, Aqnofabürado, fi prius nord, quà ad fení sd intelfrm,ni hoc directe contradicit Arif. & fuo Commentatori in. i1 meta.cfs 4.vbl. Babesvfia apud Atift fant colletta ez par- Weularibus incelle, quí accipit inter ex onfimulitudinem,, & &cit ea vnam intzn- Wionem.Necelt imaginabile vt dicit qp vna. virus comprehendat ingularia conue- 'hiendam eorum, alia former ipfum vfe. mam hocefíe imde axi vas homo ap. dre inguina ier. hóa sftabiardum. Ecpro pronus fententia Philofophi in. 1.de nima in tex. commen. 146. vbi confimili onedio arguit de fenfa communl. habet.n. pprehendens conuenientiam, &
ifferenci: Bienal inter dam compre Mie dia Gb amcnlus prope qur ad-
lexa.przcipuz autem nitione confufa in.
lüm,nonadrquà &
Pria ceeirdd pole. Prrwrca ad prin.
arguitur fic. Primo cognitum ab in-
te'le&tu noo elt aliquid ab intellecta fabei-
rums ct biulmodi per faproliuns ye vienon et primo
to,vt diximus, & eft euam rpfius Aucrr.in. primo de anima commmen.$.vbi haber cy incllebas fe qui fc vnam i rebar «mio d argumenmam. Sirm didtnr yc. Si
irgesm abi
eie aei 1mielle&ionem fin-
a maus edant abilradum fità mediante
illonoa. Mienntonem dime Gate er cognitionem. epi period desmcimesed coms donem oma
ionem nalliss quorem: abfurdum eft. Amplius nullus im,
oen rei, quam igotat noa pe n um, 'r Aue. ua
4-Imeia.tcz.cómen.1o. eccommen (4 ed intdle&asim
nomina pruno fiofalanbus eril Gane. fibi primo nota. Nec valet. (i datur gy (iagulare non cognofitur ab elledus quia,
pisse Lapnic iam iucoe, pn nofcere Hec de alia [45v ipi denied dichncin mapa filiae agire cie poc mo cognimm. án; rina cogni. edi "Qudquid (ex pane ooi BEMSMNNJUJUOÓ mone Acte fa Camera. Abe Na, ires sema nenpecs qudm fais tia Anenpace quidiain Corporalenr aem
dea non labe cntm
$eludo ra
dePrimo Rhin enl folent inem itum eft, non fitindiuidud. Vndc.
tuc niea ferc opinio, fentenria Peripateticofü fol inesledio fingulari matenalis
it intelle&ui, vt intel eft,nó. prm eique miele bmabfra "Vnde: 'in có. fuper libro de dininatio-
merquicg dearum dia pris philo,
hia. intel ie non. iore ni ctun nem: prn i fimile us. abet fo podiale ci mt &ntentionem: omnino, cüm
monhabeantnaturem comprehendentem
garcularem intentionem , & ille forme
on indiuiduantur bi per materiam. &, mdr abítrsem
fodiuloum une pecellans ciem nerd
ir cognofcere. 'ton fl in- [ses quencu dive quia vec ve habec o-
fcere.fic.n.ponicur dria inter RITE fcut pact cervo de anima có j.&.18.nam materia T c caua receptionis fignauz, intel Ve&us aüteft caufa eed ergo loc alicui imelledul c hoe m marerialis.i. iL ioquasum
Snseia opcrando aliquo modo des tt cell de telle d collro pofi qui.cim fitinfimos in genere ab(lra&ord.
4-deanma.cóm.19.accidit fibi ínquanrurn oecleduseiiplum talem habere habizu dinem sd hominem qr fic fine phantafmate non yoffi »authomo per en ues A pofer conn
cft phanraíüz & cóxinno & tépori,nu)
a poet ngulate cognofcere, Et ideo
ic maxima dhícorda inter Antiquos qua Mer eso icelledus ie ingulaec fexcnallusadcer Antiquis itis fogubre «fic primo cognitum, cd dubium fic apud ipfos an. queatab inrelle&u. & de. 3hodo cognidonis eus. Et ideo opino ifla. e videtur Ariftocelica,nec rationes iftius.
VP primae dicoadenisendo f
Gre 8d iftum intellectum, videlicer. Son AT. Sidera animam diftindum à ngu-
iri (ed cft a'iquid caufatum ab inte!lecta. Mpscerd am phantafrrare.Er cunc dico Qucm inrellefn agens ls, qui faciat vni- Gerühraté in reb*. .de anima.có. 5. vidt q» intelleStus efl, cu facit vivcráalitarem fn rebus. ifte auté m elles, faciens apud. dpfurs.agens intellectus eil. naci licet no o Aucr.crpooere per Auc.inuzn em? hox
Cognito. nt
rU SA
Eraiedcho aetas
Mietwdumeid feline b
'ularia qui-
[price n A a 6m. y.de ani
macóm.is & ancipfam Themiftiasa da. ima ima (uper 'expofitione tez.có. 3 s.
non cognofcit aliquid. presi autem. vieabftradtum ab. ind Vetnelletom pofiblienmis cus hla esequi mace 'Í immaseciale,
immediare agere nó poeeft i Vnde Cómen. s de anima.cóm. j.&.15.ha-
beg uencaner iu non mE p on Run tau in» telle mif per intelleftum agentem, Spero ficat agen nidi be flrahir.n. vieà lingn'ari, & non cogno£it. fingularenanerle. à quo abirai cut dgpiscomburiignum dc neíitfecombur rere illud | Et , auia: fe lcri ab inelfa. uiter decipitur,ai Momentum dio acinelledum fim pimocagidse ri quod Ld b incelle&u agence, abftzaheni fingolaritate fine cognidooe, (ed mere na. curiiner Ecdeo, argumenum aliquid probare: maxime probaret figulare iram ab intellectu agente: Tire qerabidhs malls ade dicic z am iudicium eft1n capitulo iudicis Fm Auec.,. deanima cóm.15. talis Autem iudex cogno(tens & difcernens eft intelle&us poffibilis,& non intelle&tus. in cognition ifta, qi commpniter. folet contingere. A. deem (a intus cbmb a. répondeur gibilo, tr de vfipro formal] quod et sentio: & ideo non et id le duo im.
Proquodiber ere " n Foqdiet i) miselie da eflein. maltis fornialeaucé eft dici de. mul ns.& quó ad iftud, ficuc mihi vider, caufacurab inrellcctu poibili raliter coniparante vnum obiedtum cognitum ad aliud. obiectum cogitanum.vnde ex fimilitudine, in acapit piel imer. fingularia,canfae. ell fecunda intend2,& eft quó ad Socnod ef dide Modena qeidqu lohan. deGandano,& alij Moderni, inde emit EET diet nace cogo e MMAM. ij
1, bine ef inc nh m
qui fencbie fe Ch medo vero fun intentione caufacur ex fingularium coideo non poreft ab rmrelfa genae. Cognofa,& per aufari. No tatá qy licet inel grise fngularia , ex quorii üimnlliradine exu(ac Vic pro fccunda. tica poten mediante fenfu,& vr elt phá SE dloqucade dev 1ntendio- EY de ima! Seiene pono lad ab weld ege cus faci, illud prs innoxefcit intellectui pof iili Grgolare Leo diocbuta p umpol ile eft qp ingulare cognofcatab vna. técia Kv i eofarumab aa ficor quod. vnus acia antecedens, & alius cMequens:
Reipondetar q» filoquamor de v pro feia icmidte, Sir s alien ili cognofcenre lingularia, ex. odor comparan Canfartae ie, & fingulari ill ranoteícunt übi mediante fenia. in cognitione antem vis pro pnma. intenponedilosamur de i iocompe
xo, tale: iur ab inrel ite, qui cc quicamdertr de onde in ota nem,M tacit de potentia intelleAit actu intellecta : & ille in caufando non cognoécit fingularia à quibos abllrahut.talis n. adio procedit ab ipfo per modum nature. Devfi üt complezo viderut Themiftius,& quld magn aurhorirati mie noo inconuenit, guitindu&ione premifle fint cognita à vis . uua, & conclutio fiat ab intelleli propter eflenualen, ordinem itafeha ala
1Dtez illas virtures,
teminifcenta dixit y, qá intelfs inrelligir quantum in vfi pocenta fenfidiua,aliquod dorum in paraculari contemplatur Vn hac funt verba Themifbj fuper. .pofte, cf. 6. Porro huius induchona, in qua fenfas vicem obüinet fumptorum, vfe coaclufionis non fta im à fuod fequitur cóclu. fio.nec patno tempore ab(oluituryfed incer. fümpua,& conclutionem aiquanta vis inci. dit temporis. nam fumpta illico incipit afformare fen(üsfed, càm proceffiadmodil, &c diu exercitus elt , «à ea vis animi intelleftus nominatur, cóclu(ionem pin fübiinpt. In hoc aüc opu. eft ztate & fü. multo, quia quod effufüm fparfümá; efl, Bili fpacio rempons cogi, & 10 vnum cone ferri noa, Hoc cuam videtur fencire Auex.in cómenzo (uo fuper libro de Diui-
j.deamíma.có. alia.
induAtione, neque per inde fine eníEx ppeerbocdirinpitin x pine tex. cóm. 6. coloribus: difpurans, de nominibus ls racionem habebis ibil 1f incclliget Et ideo cancant qui tenent de. intencione Philobphi czxcom à natiurae
adim magno ando ia quo vlone in magno. , inquo: gexomnibus corporibus codeltibas ic ex Omnibus fuis moconbus fic vnum animal agnam itaq exis hr vus actus icuc e bic Coramen x adi cómen 4» 8c Le de fübftanria orbis. Mii. meta. «.cóm. & in. libro deftruto deftru&tionum in difputatione. infoluuone. i$. dubij, (c dicimus. in hominequi eft paruus mundus, continfre pofi qproprerefienialem n ordinem, ligationem intelledus cum cogitatia vire fuit hoc, 9; ad vaam operationé. concurrant amb fm diuedas rationes. & tunc illad quod adducitur à Gregorio Arimi iam impoffibie, iderur effe necefliriam. Ex, qfi dicebat a» hoc effet, ac rH vnus hor fice anecedés rale ci luens: Refpondezur.
memguia nca eft ordo ellenali
tute & concluí irute, dicerevur iobde.ni
eat eftde infia interiori refpe&tn intelle&i, E licec ifta opinio videatur noua , th videture Aerrua ais cordes n lr poet ognitione complexa:
ue) indhdiontm habetar cadem vis dus.£ intellectus poffibilis eft, qui formar
Tris & conclufiones. qula fm Phílo- non
rum. 1.de anima.tex.cómen.146.videtar velleeandem vircutem efle,quz cognofeicexrema & medium in quo conuersi. Irrunc dicerc ila vam non efe conueniens in complexa cognitione gularia prias incellectni innctefcere quàm vniuerállia . tamen ifta fingularia c fcütor ab intelle&u po&tibili v: reflectitur, FM ET: vircuci, non vt íntelle- &us praxife, ip fe confydetacus. Efi ifta. via cenerexur;poflentglofari omnes autho- Titates,& Themifüij, & Auer. & Arift. qua fonare videnrur premiffas ín Idn&tione cau. fanà virrate fenücioa interiori, & cclufioem ab íntelle&tn ifto modo.nam pro quá to viisconclufío non poreft (equi ex vna n. gulari pracipue in materia probabili, & in. materna, qux eftin his , quz vrín pluribus. ontingunz.neceffarium eft virtutem expe. Timentatiuam,quz eft cogiatiua, maxime. vetatam effe in cognizione fingulanum,ex quibus raadem ineelle&tus vfem coaclufioer deducit Iflud ipuar experimentü fenfitiuz partis eft, quo Pabito inteiledus ipfe fingulares illas premiílas iam diu per cogi tauuam virtutem noraz adinuicemi compo ninquibu: fic cornpoliris ipfe concluf&on£ enam infert Difcurfus iffeiirurà premi(fisad conclufionem vfem per inductioné fenis tusletu pois fitam quà ad przmiffas,quàm quó ad c&clufion& fed. Pod difcorrendum iftó modo intelle- Gespotibis mox füita cogiuatiua vita qua illa cogníuo fingulanam przexiftebatpro: ianua viruss occafio fuit íntelle&ui ad di sorendumi albos uecogniris diu anre ab ipfa àj ab. elita pro anro disir Thehnlilas Commenutor induchoais antecedens formarià virnxce fenficiua interiori,concia. fionem autem ab intelle&u, Etiftavia eft nagis vera,vt mihi videtur: ficat etiam infra dicam. Quidquid d fit de hoc,dico q» nos loquimur de: cogniione incomplexa, gf quatinus quid ix pnmocognizi inta cognitione confofa. Ad reruum argumé pmGregoni re fonder ddintuenio i ^ sb arabilis qua d
lai wor ab inrelfo,non.
ffe bilem,ni&.
to. hocreferatad vnd, & eund dried poffbilem tantam, vera eft quia q ps rerepriua pczfipponit obletum. À mouctuz primo. & fic c ego pro prima intentione ieri n ab ftelfu poffibili dico. fe caufaram,vt fic ab intella o(fibi- M, fed ab intelfo agente.intendioner.n.imas ficatfenbit CC m. j.de anima,có. c. .£5.13.non poffant mouere intelfin pofi ini fuerint atu intelle &z.non fanc at neq; funt a&u intelle&z, fm ipfum, nifi perintelfm agentem cransfe. rentem eas de ordine in ordinem,pro quá vo de effe materiali & fignzro transfert eas adordinem immareriaium & vhium.Alio modo hoc pét referri ad diuerfos invells.f. lad quod primo cognofcirur ab intella. Ron caufacurab inrelfo,fiue ille fit Tofibl lis iue ille htagens. & fic negarur. immo dico.g ifla duo ftant fimul,cy intells potfibilis cognofear,& iudice illud, quod abi. telfo agente produ&um eft.iudicium.n.fcat (enbit Auer. deanima cá. rs.eft in capirule perfeSionis iudiciractio autem noa. eit fm illum modum in cartulo perfe&tio. nisagenus. Er hoc non dinilet Commenta. tor;nifirenuiffecalium effe intellm diflin- [xi cognofcentem, & alium intel. im vie producentem Illud igitur, quodi feciciftum hominem errare , (ita licetloqui detanro viroffüit, quía credidit quodi Becvfe caufari bin ell poffibili. Sed noa eft verum licet.n.Vfe,vt elt fecunda incétio caufemr ex aéhu collaciuo intellc&tus pofi biliscomparantis vnum obiecti cognic& adaliud obic&um cognitum , non th vfe, teft prima intendo,ab íntellu. licaufarur,fed ab intellü agente vn cum te. Ad terdum prinapale,quod
eft Barlei.refponderur q, cognolare
primo feicar, & dire&e ab intelfu : fed fi non cognofcirur , nifi refexe & m. fenfu ficut fcribit Cómmentator. j.de ani» ma.cbm.9.vbi dicit goi vfe & lingulate ita fehabeant virique er fe&foliarie con fyderetur , tunc vfe per feab intelle&u cofgofamr: gulam antem fenfu. (d adinuicem comparéur, cogno(cuntur. ab vna & eadem virtnte fm diuerfas habi tudincs fe habente, pura quando comparan. tur quà ad conuenientiam & differenik, vnde elleius eile quicognofcterme venienuiam & diffcrentíam inier fingula- Feet b rodont e ata. pefe t fab ratione, (ci in MMM ij leds
m, teneam mo
poen das compreaut virtutes, aac vnam fed diabus di inei
Cüm duabus autem viruxibus erit, quádo. pere f imditidad
Somprhentiaus fed quarents fenfai colizub cft edam Gagolaris comprehenfiu*, pro quanto igimur inielled9 conuerut (ead.
phantaimara fingulare. tapattiiqe p amr qdo intellectus deuenit ad cognitio- Beza talis Gngularis per cale phátafina, aut tanquam per aliquid netum,aut tanquam Perinoem G primum, cim phanaíma.
Part 109
funcergo non
deueniet in cogrudonem vnius (i alterins.aut igitur omnia. [snis |cognofcer, aut nullum:quod detur ion Qd & inconueniens. Adhoc rer 9» & á intelleQtus ccynofcit fin- Enos itn Don eft nephantafma illud intelle&ui pri*
E rr dpufenasa.
" taleK illud mags. Lpof. Aca.
nexa cr o6. e cdm igirur iagalaze Exzribicdieta lun afa-
i meh icm ioo ELTE c limamr ànoiin lmitanonibas nofiris, qh eft aliqua. düpolinio quz denominar canam & caa-
en- rius, Mihi c Nri
verum in omni genere. canc Lacni oper boc modo adora tnü debet valere, deberes fic argumnencari,
rs edi nes Reip
man intdlliicar. di illa.
SR pt o dtantdeo tta vile delen mre cteum vr mein fp vil fpeciem.
ed vide e dica i acte Ad aliad
foraus moucf*
Apaibas de
liori bodie lle imum
Araciee eR ogalare dip ales
Mphamatmate har
E DEED
eoru pela
Linee FE mitecendr fividifle o. cum vide letusnon
dePrimo Ren kabet ad ipfum vie (ab, i ende ter uE induuduum fignificatum loco & tempote: BEN cogofcimr, Erideo di xit Cóm.;.de anima có. 9. qj tingul fei folate deve ili (enfu cognoltitur. fed, qfi confyderacur in ordine ,&im habitudine ad víe,quà ad alietaté & conue nrienuá, fic ab intells viderunt Moderni,ficut potens videre. Subulis doctor primo fentenuarum diflin&ionc. j.quxfl 1. habet q»,loquendo de priozitare onginis , primo eftin Dognitione actuali uid lit primo cognind ab intelledu noftro. prenurtit adraliqua. fuppofira. Pnmum pied conceptus fámpliciter ámplex , & alus eft conceptus fimplex nó fimpliciter plex .Simplicter fmplicem concepuum dicicilluniyqui non elt refolubilis n quid , & in quale, licut eft €oocepus ens & paflionum fuarü,& coneytus vlimard dilferentiarum. Concept? fimplex non. fimplt implex eft conceptus, Sui au fimplici inrehhgenuz. cognofti. poslceteelabiiin quidscin Se- Sando ferporjt eft coafufan: intel ligere,i aliud efl confufe nrelhgrre. Confufum.n.idem eft quod indiftin&tum:& ficacdaplex eftinditinguibilias (tor? vix in fuas partes, & coxi* ellentialis in fuas par. ees,ita eit duplex tocum confufüm:igicur in.
mra copia eET indio toti cacale ut perfeiora
saxum ee Confafeaitaliquid concipi, cur qf concipiat aliquid, pe nomen (ed dihndealqud coacipra À co ncipicur, ficut exprimitur. - Mooem-Hisitandibus ponit daacconclatio nes. Prima conclufio talis eftin. rione. a&tali via originis & generation eorum, que coocipinntar confüfe,pnmum a&ua- Mer cognitum. eft (pecie fpecialiffima,cui* ngulare fortius mouet fenfurmy due i ande, uev fioe aliquid aliud. E: hoc füppofito, ingularenó pofabintelle£tu iute'ugi ita condlafio probaur ibastationibus. Et primo fic. naturalis ai ad elfefum aum Em vldimuni porentiz fuz , qfi non elt impedita: dguar ad esedtum perii mumyquépti- So poreft pducere,pimo apr. fed omnia. eoocurrenaa ad iftum prim a&um intel le&us,(ant caue mere naturales quia pragionem a&um volantaos, & non. iropedise,vt pacetzergo producunt pera fe iüoaum efisctum , quem poffunr : ille
$9 Iv
ficutexprimif | inrelligunt'e coeipmr Aclomigenrad
ito. 462 aüt non eft nifi coticeptus fpeciei (peciali fmz. enint aliqui abus efer codcepiu, pua. us communioris alicuius , vl eff i cum coi
dimusin quem ifla poflünt,& erp illius communione fic ime perfedlior conceptu fpeciei fpecialiffimz, ut pars eft imperfedtior coco (equeretur: illa non poffent ín concepm illius fpeciei, im im caufarent conceped illum, quod eit abíurdam. Secundo principalt-Se- Cundum Auic. Metaphyüca eit vltima via do&inz:ergo principia omnium aliarum. fkienuarum pollunr concip,& cuá termini illarum ante principia metaphyiicg-fed hoc.
liter cc communiotes , q conc peierum fedalifimamm modnm opone concinens c hu (mods, Kim ieraphylica via dodrinz, quod. eMablurdam Terbo pracipafr sr viemaz gis cognitione actuali primo cognoiceref, quàm munus vfe confufe (equeref y miel magnum tempus apponeretantequam de dacereir in. cognitionem fpece , caius. fingulare ctit primo (enfatum: quia peius. oporteret. omnia pradicata quidizatiua ad ipam,antequam pam cogno. feerezquod eft conrra. Secunda.
óejj:ens adt includic'in róne eflentali culi; jet inferions ad entis concept quiditacig rp, ergo nullus conceptus iafefior i pós.non. enteEns aüt on póc concipi , nift difti |uia non habet conceptum.nuti fimpli fim. icbergo ens elt prim? concepe*,qui diitin. &ccóap póx cognitione a&ali , quia alij couceprus non poffunt diftin&e concipi ne eoupíum aátbene (inealijs coacipi pt. Eier hoc infert num pulchri priacipia nouae
Caufa aliard (erentiard funt per fe.
fa róne teminori , & x Mephyfica funt. feita. Poanunfaper duas alias eonctulionezs quarü vna peruner ad cognitian£ habinua- V, feu e(fentialé, & de pntno cognuto priock tam 'quib* nihil ad pieris Sed. in duab* ponus conclultonib* i Potius de. bes (aeg, in (exunda cooc'uffone, d eft de cogni oc dilins ots nami clu werütg nagu vnafupt primoycognia:ta MMM uj. quide
quidam , qui de nono incip philofobari, fitine difpofitum, fila foem, pere non Gc no Ertancpinornepumrin fenfu licet.n. poems, intro mntelle&*pofibilis pauatrue difpolicus fic piena. Contraria pro recepcone coni fpccihci, non »dequobbeíolid- poliuuedifpoficus iam v£ores Oud Sedmprimaconclnone cepmarecipüt, sic ueram abeis vnde principes noftre miliuz, irpoc ud e e
do&ot, & Scoras vidérar effe dif-ordes. N
fiio. enepapavia io-
r.artic. j. tener. in.
Beconiuf rcr fie bine vibas ries
Polteriores buic opinioni fauenery confüe-
pessbprus argumenta Scoti,quz.
ooeclufone córra ipfum.
Nia re Cdi onem
iürelhs prius habebi:
p de ipfa req. vise:
Es mera epis culit dor S nte
tionen: confafam fpeciei pecullifima,
iet iplam priadifpenlperconfotm cá
meets Scaborum vhium.Et (c fol
/& magis pro Thoma , di«
Er «lie pofitum adrerpdr oim
uet ipii: liquid
difpoficam qfi non.
phanum dt ei fumme dif Cice luminis Sc fic ion difpofigasad omni iate W'ila, cà. fomnia heri deanima vel ict &c17.Alio modo aliquid dr elfe diipofil "1 Pro idaeione alicuius E
in o vna forma noa. in-
dac suo f Tiboo aif prts dn da
menie rdc pesanti
lumen , ficat pater. . de rm 673r e materia prima ames mpi iesam minas vfemogor-
vem. eb. et desde che ancequt dpi
puppet naturale debite a als o hen Impetitam producit fimum, quem poreft ved paffam fuerit pruauue& po
Mode pos
oráine enfin iae toe eoorepuss qut habent, poflerior non pot 'tibducinoo indudto frio cv lor Sreundum ar-
gumentum Scod refic&tunt quia a pari «go. eam Gb», ibrd decalo presedert a do-
a Bnnrlbrum pbyicorum: ipie remeare
Ii e ieteciitudeelequnendsn magis fia effent primo cogal
in cogudone confu sca mnc Men.
phyíica via. Previa docs precederer aas m Vna fins Po Er uad & quel de irachs & vanc dicunt. int Pres parerm que de fenfibilib? rra. Sacprzecderc omnes alias foentias ade &nnz,& quà ad illam partem, in qua. tra£at de abflrachs (ul fianojs dicuneil viz do&inz vli mam efle. & c con(aeues runt glore auchontarem Auic.& Auct. meta. có.;. dicentium diuinam fcientiam. efle viimam via do£trinz.. Hfta refponio non eit vera, nec eft de intentione (andi fiar atuperabundanti,cüm pats Meuaplyy. 1i.de fcnfibdibus. pli in minima auté icula. desbitasis ni lum inriz metaphy.u tt.ch, 23 in fin fed otum procedens, & oar. nesal precedentes libri éc (cnlibilibus, & tranfcendenabw per inditfereniam fe habentibus mara lia & immareraliae peruadant. iur. lute once rentre putes ii
bus gt, fit eia de&rinz prior.
nam Anftin. .met in tez.có. 6.vbi non efie.
lum in infinitum ín caufis.
Tatonem,quz mocuier fepponicGon febri Cio mies 7. mea vhi rure amni qi d
hat nó onc ponende propr
tionis dicit
LIUM rA
ficper conra&um. talis autem fit ratione. quani»
. dePrimoCognito. nimm. pe
cient có. 15.8 jt illus fepanu qe tales rationes prefupponunt fnennam Naturalem. Similiter illud an cft deintcnione. Sandi Thomz. Nam v. promo nieta in. Jecone.1 fuper illo paflu Phulofophi , vfi fanc dithcilma ad cognofecndum, dubie tatconrra Philofophum.tQrta,vt inquitviderur contradscere fibi Philofophus in. 1. phy.tex.cá y &. 4.vbl oppoficum videtur te Retcvidelizetq) vfia funt nobis primo noti. foluendo dicito» vla ia cognitione in omplexa (ant notiora nobis minus vlbus. vnde, cüm vfiffimum oium fit ens , & res, ideo ifla prima cognidone cócipiunzuxta. illud Auicen.Ens & res prima iopreffione. dmprimoncur in anima noftra. V nde,ticut le dienuure inel simal homo, c aatura de im] perfettum procedac c euam cftay adinidfos nimm eo gnitione prima prius concipifaniniald ho mo.fed log one completa i in inuefligatione naturalium propriecatd, & cauferor pina anc noa minusconmuni, qp pet caufas particulares, quz funt vni*
'& fpeciei peruenim? in caufas vfes. [rn Arte ifm argui Scoti ls mein ee
iunos vfibas.ch hoc non tenecÍn cognitio meperditurfam habira qual cogno Meapiv/&aliarom faennamm. Lr boc pa
et indu&tiorte, ín qua à ud quai il
€Óm. y. vbi verbum illud in vez. Sunc aüc. nobis prius nota confufa magis, dupliciter erponic.& in fecunda. expollcae dicit. per confufa m agis.erponi poteft ipfam lare: quod licer non fit prinapnem (cien iz;elt tà prinapium inquilitionis vs, qi eft principium artis & (hence Em pnmam expolitionem per confufa magis exponit fpecies . & quomodocüique fic parer. ribi loquitur devia do&trinz , que e'tcojnitio habita per demone ügni, ficut ipfe Ene n crpohiione tex.cóme. E i vam iuert.videt p ín cogniione. feurfam non eft neceflarium à. magi vhbe femper íncipere,quo ad viam doé&rinx. Sic dgiur ad Ém Scoti dtd t Ad renium ap-
requá deneniret in cogniuoné Tp pecahifie dicant rerorquendoarfamcucum conma Auchorem quai par fequeret,q fi peces (peciatittima effet primono tune ecl magum tempua ponere, antequam deucniret in cognitioni esens generahlime iplis nos, paret nam ab Áche-
eadem ell via isad Thebas,K à Tbebisad Athenas. Et ddeo foluentes dicunt q» iellyaliquando
magnum tempus apponit, antequam deue niat in cognitionem fpecie: (p:riahffimz. & hoc ín cafu,quo non eft informarus per. faperiores, & vfiotes conccpme fed quàmprimom rales conceptus hábuerit, tlaum. deduaxur in cognitionem (pe.iel. Hc cómunitet & dicuntur conura 5 ócil, ead faa hee fofones func (mof. Alia opinio fmo(a fatis eft opinio , coi fuficntarar intus Thomas ín prima paroe. fümmz quzit.&j.arc., vbi habet qp11 co- 'hoftri intells dno oporier conde
mare Vnum,p nofira. aliquo modo à fenfiuva primordiü fumia & quía fenuset vitium, neceffe eft. quà ad not prior: cundo oportet confyderare gy intelli noter depotenda ad a&um procedi. omne adt, quod procedit de porenna ad actum, prius
nodora ad actum. um ,quieft peruenit. incompletum , qi
iam Ka&um , quim
poseen intelfs, e pl quem i tit fcientia complet per quam diftin&e & determinate co» gnoicimur res. & ideo antequam inccils ad talem cognitionem deueniar ex para negae tionis ignoranca, necefle eft ipfum d.:uenireprius in cognitionem aliquam ,in qua. Tes fab confufione. in vficogno funt. Ex ideo concludit qs cognitio alicule vhs confüfa mediar inccr puram potenzi, &a&um purum & diftindtd.&: vult gy peimum copaicum cognitione confufa lit ma gis vie, loquendo d: actuali cormiione. Et, quia fenfus eriam exit de pox-ntia ad a3td, «oi milem ordinem etiam ín feni: ponit. vnde Pm fenfum prius iudicamus, & Fan e fm locum aliquid magis conimune. aliquid minus commune. Pm tépus qui- : nam puen , vt imquit Pluiofophus .1 ply.tex.cóm. s. priusappellant os viros patres, & ois feminas mares, pofterius aud derminaac raumquodg Fr locam ail,
aliquem vemientem à remous efle corpus quàm animal, & prius gy ficanimal homo,& prius [45 homo] d lnchomo, , puta Callias , vel. lato.Conura iftam opi: com. quuni venei foler eam ab Auerroe ia tur ic primo quantum ad primam ra- Sioocm, i qua diary telledus prias deacnit ad dum medinm, quivfha dt, & Amperfetus, quàm ad adum completum, ro aut ifte araficw ipe onmia me. ^ per aliqua fic,& per al iua non, pede imum:quia hoc. pie nm telle Philofopho. 7.meta.ter. com. 25.plura genera rerum func innominata, & incognita nobis.nec poteft dici fecundi: qa non eft maior ratio de vno quàm de lo, cm vnumquodque florum zque benehaheat ratioacm mcdij inter extrema, cur aliud. raoo igimur ifta innixa ratione medij inter extrema non videtur efficax. Ecconhrmatur.quia ifle ordo.aut etl eflen. tialisaut accidentalis.(i accidentalis , cüm. grape aeciaenusle vemouitde isle neci tradictione fepatari quzat , inelh pofi abere indilindum per concepribnon habi alis alijs conceptibus fü-
iod ipfc haber pro inconuenié Ectetelenals tic
itt 9 intells omnia ifta media tranfit , antequam eniin enremum:quiaia efínnaler ordinatis quidquid per (e competit vni, Eoerstddi dies ir Im fienializs compe p inl priar dene, Bard illud q sdertomá metis efíenale eft GquimrQ ia dein oranibus rdiq ef & có
ra Phil A duorlcs Adr A&us eit ratio ipods rk go uecen au fpecie fpecialifms pl depen meique im fpecific efle primo notum. maior. Tete $ pen vgrímo & minor j in capioaa ipeo dbundari gene Rcpet , qua fpecies abu iere: Soi uisa suia? lcd peies quàm genux. Ampfius,fi incelle& pri* vmutdaquim m vai uelut hoc cft merito imrelleltus , aut. hoceft merito obicdt, aut hoceft merito ordinis exillenus inter. cba lesipfius incelle&tus.non poteit dici qp
Eeeroieeleds qurauchocelffeje. em & iocelle&us pof iau hocel merito druelle&tus agens.nó poteit dan primnm,
o quia intelle&as pofitis ffr omn£a Ber, ft pora potentia incclbeibilium omniam, E nihil et difnctum. nou cítenam. x tom pirsspener arai G0 parcx tertio de anima tex.commen 17. necelt merito obieh in (e, quia obiefum fimmuae mreleSum hor età actus, vel ai rticipás, modo mie muscómune plus aaualiads habere ma. giscommun- ficuti fequentibus otlende tur non cuam eft hoc menco orditus, quia. ordo ifte auc effec effenrial:s anc accidcnta. lis.&c auodcüq; danim fuerit deducator, ve. fupra. Amphius,& eit argumentum , quod. eliciur ex didis Scod m quzitione propria. dehac marena fuper primo fentenüarum diftinctione, quaft. 1. Si mapu vniuerale. eflct primo cogairum cogniaoae confufa. & accuali fequeret qj conceptus cns cflet primo cognitus cognitione confüfa, confequens ft blfum, qua concepuseniaaon. fort confu fe acia Ron hube diu aliqui pre qud po opa ir Ei fim pae ineet cma onícqennacra et de fc:nam inter oés concepes, cislffimus eft. Amplius & eft argamnenci eiufdem iud quod £t dificibons abf ionis et diffclioris cogninonas (ed coa. Gps genericusetddhclonrabfiacio: frcofenero Tuncvira que "ancien cuo i potlerus codene poofenonuncocrprs pub genenic fant iier cognitionis fpes pofterius. cagnofcuntur .. prae probar suona: Boe ctn q fpe desc tenuis limitado indiuiduod,A ge. magis tendis fpecier,& per con(equés aicilor dtabltracio generis geciei- Atmplius quoc haber ragonem cocus ef puus notum eo, quod habet rationem par- Tb ienc cogat er inséione Philofophi in rimo phi ser commen e. fd pecie fpecalifina refpeón generis di lobe nonem mmi, alm (pecies fit. juod.iam rorum. itum. a gorii] Pune enc dicit Commenta. pr .cómenro. iO. fp [ox quinco.ergo. me dieat
fune, quz eonira lane vum objc folent. Dico g,ifta quzio ft mulum difid-
Vaqua visuels domoe dieran Ed
difficile eft'viderc veritacem.co Ribor tf olenderevciusfon lac mare,
quanam mihi pofbüe. fuit. Fa propos
dePrimo Cognito. 461
boc debes ftire aliqua, quz funt tanquam. silices, K fup pofiuones i diffolutione ifti Prima radix efl itia, qy intele- "nofira ,que comimunirer contingit bisoccem haber Mena hoc ell de Intendonc Pbilo£cphi. de anima «ex. com. 10. & 59. vbi babetur 4p Gne intellectu paffuo, qui, vtezponit ibi Commcn.cogitauua vir as efl nihil inzelligit anima. & idco dixit, poema Primi quidem inrledu qui dif vt non phanuafmara Gnd & foluendorefpbdiz Aut neq, hi phanta(mata funt, fed noa (ine phantaita libus. Secunda radà eft iftag, cim intelleA* duplez fit pro nunc, agens /. & podibilisalter eft omnia. cale dtompia bere tde animae Sli laberamram ali banc, potfibilaic anims tnlit ind£ tex.com. j.inde fequimur qr,ci ens ia potentia non dedacarar ad actum,nifi ab aliquo. ente in acia. s-metaphy.res.commen.ii.g» ion f d itt adu Aci ei am eit in adu. Ta (enemuia Acilor 9 (tex. ch.ao- Y ode debes Gite gy as fecandd do&inam Ariftptls, & Auerrois eft paffio primo,& per fc conupetens essi in adu, uacenus,
im ens eft. Ec
ensa&o,non autem eíl paio pri end
nedum quant ad aum, Et commen. ibl in commen dict &ifa narura Gbieta non poreit inte » raliquid in. pipes eri d qo Commentator nedum negat ail, verum etiam. 'poenri&ad hoc,g maiería intelligibilis ft per fe & fobuarie conlyderaaliam caufam, ni& quia nóbaber: tn achu,crgo actua. litas eft prima ratio intelligibilitans,eà ra. aSum,j Fm porentiam. Amplius, Cómmen., Ti ncn póc mecligi ie ema M Zen póc oder armo icr, commento, 14 . dacit. endo: i asserit nárara quia on haber formis ideo non habet inzendonem ab ex ecce gitur o» r.moxa a Sualitate ab. juo remanente in illo remouet. ánwllagbilitas, nedum ad, veram eriam Ern dicm diu " deimensone Phbcght iro etna, & vigilia. per hoc.n. probat ibi qp», cum ade 1enoendi ác fic edam &;
Qd f jafte volor euefiépri- S i gbitadr bled imyuthoritare" hilofophi. 4-met.tex.có. 4.vbi habet ger ini bbs deli n habet ad weriaem dicemus fibi boc verum ell: Sed. gdserasciioy ena dickos de erecinaéta &deentein analogice.& unc.
fas € ifle p e enebet dde dua pumoinzeligioiefi adraliquid eltens in. Foren il poena cll incellipbie ra
Free. in poxentia eribuicur, nifi
Proud ia aBaitanqoam riions ie imo 'confequitur
Mia Vade Chen. 3. meta. có.10.feri
bic meelligerequod eft in pocentia,non
wonit ad sd adum. ipe lud telliere
fnoran n faper hc ef fperfuum. Diane Scons & Modern quidquid veanciudiio meo fts fi indabitaa Auero fena, imelligibiliras cf prima paffioencisin. Sas dcnon d eni iie medo ri
wá dicere jniedemd veris. m diam. fuum
in cogni weritans. Picos volumus vere quod. & im cogn.num in coguitione con-
fat opere rumen d entum Neid,
e dere ae am n "erühora fant nooora fibl,& Ém tempos, & fm locum accidéibus minus vtibuafm. quidem.nam,vrait Themiftius fü- TEmineened eo ginta €elerias corum cot] mand, EE E medo prone ct diede quod acer Bquerom a mae T via isquerom rane, communia manifeftiora func: c nob
sima & pariculara fo vemporverosqia haber Philofopbus in vexsa paeri prius
mobi pro- actidécia vis
PR IET
accommunia. àqueiam ac fed vbi.
fint. Redestrorást uet ex bos, 9 indmiim eflapud (enfum , j luz partes, elt cau(a in hoc, 9j illa. duo tora funt nodora apud intelledum.Ez. confirmat boc, qp accidétia vliora. rin pluribus notiora funt nobis . nam, vt. fibi Có. 8. phy. &.s.celi virobiq, có. 11. experimenaim (ermongm verorum eft, ve. concordent(cnfans. videmus q , i a planta,vel abquis lapis 5 lind danirmo id ictlud e pin lapidem efle in aüc xiva quads tanum i fpeoe digne non fot hoc noa eft proper alik caufam » ibi videzur, nifi quia accidentia neris,nociora funt (enfui accidentibas. f denim andiefusecic nile gendo imirerur enfum , à pari videtur. genericns iu lapidi, ve pla tx prius percipiatur ab intellectu, q| concei eft.
bominem. luicin. noxa M:
eottimune Son agere, ni pri* obicit ma- Pucommaneaqie mam fbicdum rendi
dePrimoCognito. 463 aea
Part 110
3n phádhafimatenamuraliteragicininellm, apud
&sprun batum eft ad immutationem iniod ad cogniconem füi,& non altesius; ficut quilibe: (asi capitis (cire poceft Quit ex philofophantibus Antiquis ncgaet mihi,eqci & a(ini concepuim priusintellehn] innoueícere conceptu generis inmovsnadiun quo ifa cbueniunt Rai p tar, sp priusaliquid i i on cfl quia illud alio fit magis commune abíolue fed esuiimur Q lc maie Si: qoia ntellecdus nofte ia, irdligendo denied no, iagrar qi congerit «omnune efle magis (enarum magi communi.ooa vien quo ad salem ognition£ quidquid fit de babimali, quin. minus cóniune in hoc cafa prius incelligaf ab intelledu à m. decsenia Plofophi ne dubi Vade in. jico, ca. 4.dicit is notuin quo dd sos quit fuper e aper dicis image inca quia magi ab fniu ca dunt fecus adcelt quoad nacuri. Eni Sub. "alu doGor habuenx ilà fenfuny cat pratendunt verba eius, credo opinionem illá veram effe. Nec Sando dori repugnabit. quanmm ad hoc. Nam ipfe dicit y conce- Jrsfpecici cuius npalam roue mone
eorrotens v lcerty mind a anc istcoguack hos lla age
magis vibus. Sed propter quid eft, ge commutiter dicror pe vla nonora. Mie minas VlbusiDico 9, quia ín plaribas
" fngalirium
Sfium efie magi enata accident borlipiaiam miu rum, uade nominado firà fapeabundant, condat t illud noo el ir verum, fico andare peoerrai (afünere volunt. lili P nanacale noa femper verá Ta Vi uffcia qfi em venficcirvei, bored n qi arra fum gus s
quadam frequenter Radixigiror
Moves Side ioc ex ry dicem eid deb grado yuoptes quam vie, quod eít quoddam.
j ergoquzren sem virum magisvfe norios ft miner Vl cognitione coniu & actuali, non eft fim-
Bliceerrepondendam. qua quefio mal tiplex eff fed debemus diflinguere . Quia, ftcociptuar sagt earns evt ettq woxum, & minosyle eft pars vinaut comparatio alium eft conmodorita (q. magis vle confylerezaz. viera minas rh iod scidit vt minus v vt die quot ie confülame Bero ratones has bens& minus vfe;rt cft dcfiniés,& efl pars defininonis xus. Si primo modo fiat come atio diftinguendam eft adhuc. ná aut magisvfis eft magis Gnfatum, $ ngulare munus aur eronzr f pim magis ví: eft nocius prius inrelledui minus lef decurantbm of . tanc gp minus vfe eft nocias magis vfL Si aa rem comparatio fuitimier maga vl, & mk naive rteoom et deme alind dir nitum.dico q in prima cognitione a£uall
coo poscit minus [e quod et quoddam torum, mags puero er d oeeatong Dapacevade duin tena fi fuii as panes vnde, fi qui
Eitesaconpaiio Ten deti od
volunt mina fpecicrum de&rarumyque.
dunt in fe libus. d nci (e partesez quibus eorponamgur,
mooora tium. Et hoc voluit Arifl.1.phy.tez. có, .&c ciuili commedo Be hoc ot
eriam Sané&hus do&lor in prima parte fume quac g y. ari. j. &cin. tione if
II EX. |. EX vna | i
Pere mE.
tur ín conim 4] ín partes.& prius in confüfam coguiosem din didam , fic m naroralis noftri intell ordo cll vprius n nomen definici fe risfe
& prius innorefcunt tod, meet ia adn d nos ilie
Ietecs 3r fio di ferenuará fenfibilium à fenfu cau(a eft có-
.eard abinzelle&u. Ec ideo dmxit — funt]
lofophus ibidem , y non eft mandíeft quale quid fiodoc, Et reddens caufam hudasibquit,caufa adt huius efLqoia fenfum. bunc ron habemus cercá, fed peioré multisaninialibus, Sed, fi quis arguac cra feeundum di&um, vila.
do in cognitione confufa, que eft per dch-- Bruoo£ qud nomunis Tcr ad def iionem quid rei diflinam.. &ifto snodo babetur per verum gemus & verá dif frentam Ft primo quidem modo dico, mags víc efl miuus notum, quia habet ratioocm paruis:& munus viecil magis notá, quia haber rationem toxius & confufi. fed dn cognicione diftin&a dico eft contra. E auf noxiore funt, priores natute,
fint eficctus diftincia. ad rogiao prodz ex norionbur.& prioribus quo ad nataram,non quà ad no«. periftum.modü paf. fed. foluendi volluntur omnes difficultates, & 6craduifs iones nde ratio fan&i Thomzin prima parte famma:queft.8 y artic. yin. diat gy tr de exwremno ad extremum , & de potenta puia in adi, prius. dre besmadrepermellum: medium, &c. Dico vem ef " neceilarius ifte tranfirus. quo 'cognition£ a&tualé, ita qy hat p oia. nedia non eft neceflari. nam; miulame. do ia nó fuerint (enfata,aut male (en(ata,nó eft neceflarium inrelledtum prius in cognionem iftorum deuenire, d in coginoné fpecierum. V nde, icut. dicic Cómea. 1de anima có 1e. All jb transferur ad ni frráinem qfi rant eda "ehiano, inshquo tranfit mediante charoppofic. incelleBus nofter quo ad a&alem cogniionem vant magis viiad minosvitvbi feni ale faerit magis feniatum.& tifaerinc aliqua minus vlia,que medient,que non fuemint fenfara , non opus eft intellectum per tasAualter ranfire, quia tanc magnum tempus apponeret,antequam ad actualem ogiionem pecie fenlur deuenire pof-. eft contra ex riam, Licer ij eds quà ad habraalé el virualem Sogniionem priusape nau (i proede te á magis vibus, & à communiotibus ibus coro munia , cut bene dit in boc.
Subdis doBet in a]
forma, qug aper fanx perficere.
aliquid; ibile , quodam naue
ius, & min? mediate,
ita f eadé forma virmaliter plures formas cendneaz illarum formarui
ordine iliud perfe.
cue, fi forma. &forma
dam acrunr ex taníclone et fed vaa fera pis nam Pere mace bierakee fe-
ido grado mont ibtadid Ex choc efl quod in intellectu
noliro quanrá ad ha. brislem cogurionem poflumes venere: tam ad cognitiotré actual? ineujtabiner credo i intelligi ab intel le&u,cuis fugutare fortius mouet (enfam. & boc frueiliid viixle fne andibile (i. "ue aliquo alio fenfa. bile. Erideo opinio illa Herne m acri mi tenentis accidens concretiue famptui efeprimá cogueum b "atlletu voli sione confi copine wea accdentibas mag s (entàtis. Vi arodenoa m fequenua na:uras vhores fuerint magis fenfata,talia conctetiue fios [mies Sogniione confua nocora no a£tuahi. Si vero accidentia. iaféqueduananeras minas communes foe tint magis fenfa accidenubus. bos nacura magisvfes,ralia nociora fant, ka ia boc femper recurmedam eitad ed quias in plunbus. : sentintie vium nociora elle tbe mious viuueríalium , inde accidit qp magis vnincríalia dicuntur communiter
nonora effe minus vniuer(alibus in cogni-
tione confu . tá hoc eft vr in pluribus ve.
rum, fed qq, i
Tligar opo odi ier doa opiiar. "
peii dinllsomne inb
ad gunaiesA difficulaues,
Va Eeper chítquens. livida rs
fexerentia, oy fit oplnio vera. expetimentl nim fermonnm verorum ell,v: concordét fenfatis,S. phyficorum,&.t.coeli
cÉm. 11. per hoc pare: eni ad rationes Scosiarum probantium femper concrprom fpeciei nouorem efle,quia fpes eft magis. wnacui, & actus eft rauo cogno(cendi. Refponderur.n.g- hoc eft verum: tfi tunc obie. etum diciror efle magis in accu ad inultan dum intellecmm, qf cft magis fen(aium, Vnde Philofophus in promio mea
ficz didt qp vniuer(alia funt difficillima ad cognofcendum, eb quia funt à fenfibus remoriffima: & loquitur de vniuerfalibus in. aufando Pm communem expofitionem. fic dico fingulare fpeciei magis fcufarum. fuerit fiognlare generis, cüc fpecies erit pri*
acuialiter cognita cognidone confüfa, five ori oprtlro mods oppolid tondinget Etfi nde hoc eff,dico
non. la ratio ift propter mod natufalem intelligendi intelledas noflri: qui in Intetligendo dependet fenfu , & precipue. in prima nfa narurali cognitione m Phihi fententiam. j.deanima ter.có. js. &c.1c. Adaliud Scoti,dicenus magis vfia ef fedifichorisabfiadtionis & pe iens ius cogno(cicR cfpondexur, sp abftra-
io primi obie&i motiui intelle&us poffibilis Rab intelletu agente , qui non cognofcirea ,à quibus ablirabit.j. de anima. 6619.8,fiilla vfiora fint magis fenfara pnt docelligenenr ab intelle&tu,] minus vfia. fi verooppofirum, oppofium etiam continfresomprehenfio n. differentiarum à fenfü elt caufa comprehenfionis ezram ab in-. tellectu. 1.de anima e&.91. Ad aliud,qfi dicitur fpecics habet ranonem totus K gen* tationem pards,ergo notior erit fpecies ge- Sere efpoodetar oum concedendo. N&
nito, 464 taliter confyderata fpecle,ry habeat rationf oo dcin ccconfüf fic notior erit genere,vt babet rationem partis.& hoc eft. quia ficut tenfas prius fertur in tocum d in panes fic intells dus imitans fenfum prius. deuenitin cognitione: iain c: fpeciei definicz, qui habet rationem tonus, Sine is aut differtis. fed
ies ópararur generi in rarione inc dla Gt iguodor Proper ea
PbY- caufam.Etomnia ifta veritarem.
currente ancltanone fenfus ; quía fme fenfà nihil feri poteft in tali cafu:quia ipfe eft radix vniueré cognidonis humana. Ad ar gumeneim pnnopale refpondecur,negando aflumpum , q vidclicer in nulla cognktione magis vnincrüale poffit effe nocins mi tus vniuerfali. V nde dico ja cognitione incomplexa,vbi fingulare eus fueric magis. fénfarum,d lingulare ninos vniuerfalis;tale magis vniuerfale prius cognofcitar ab in. sellefa d minus vpiuerüleK percpueqi comparator fibi, frtrm ed pre . vero contingat oppofirum,oppolio modo pepe po3 inconaenir idem refpeétu eiufd notius & ignocus efle fm oppofitas caufas & rationes . 1fta pauca funt, que mihi vifa funt dicenda in. Pim perardua materia, & antiqua qulio nein qua rogo, vi veritatem ipfam affocucus fam,vt eredojllud Deo attribuazut, fiveroillam non (im affccurus, afcribarur. hoc ruditad intelle&us mei: (alié dedi modum perftrurandi veritaté fratribus meis, Deo laus fempierna,& hooor
Queflionis de Primo Copie fi
Ta proce. v*ylco.
MARCI ANTONII ZIMA R AE. Sanc Petrinatis,& Hydrütini, Solutiones Contradictionum
in di&is Ariftotelis, & Auertois. Super Primo Pbyficorwm. Verroi in fuo procemio fuper Primo Phyficorum in fecundo capitulo: vbi qois niliunem fienda [peculariuz, dicit g» hor em efle perfedim Lam viti net hominem habere foam vltimam ionem, & ralis difpo. fiuo eft Gbi Rzlicitas vitima,& fempiterna wita-Nos ait innerumus oppofitum ab ipfo. tertio de Anima, có. 6. &. 9. meta.có. Eni vbi haber ifta verba. Et declarauimus fuper. 3.deanima. commento allegato, q faticitas maxima quz eftin fpicere intelfin fe ratum eff per potenti am,quz ft ín int &u fpeculariuo apud fuam vitintam perfe&ionem fimilem pocétiz,qux fuit in vifu. apud afpe&tum ad colores, non per potentiam de modo potentiarum ianua uiruntur iinon&qrh n6 ef eus etllimaui Aucpice, 9 hoc acquinif Sogilrionem.Et ia hocetiam ipfeacca [si 'abiuro. j.deanima,vbi fupra, ficut. patet incuend, Contraditlio igitur con(iftie in hocquaa hic n proarmio dicit faliciacé. honi in acquifitione (cientiarum fpeculatiusrum:in alijs vero locis alle. tis dicit felicitatem hominis non con(irein huiufmodi faengjs, que per difcurfem acquíruntfed in intuiciua. itione T'eiauchabetur per íntellcdtum. im. echoc eriam videmur velle Themiftias, cuc.
»olu jo, ipfeallegat. j. de anima. Ad hoc (o'uentes.
diamus qj. de anima,vbi erat locus ptoe. T
prius ditcutiendii(tam difficultatem locutus efl ex propria fentennazhic vero locutus.
Solutio, eftfm mentem aliorum, Aut aliter,& füb-
ccundz, tilius poteft prima controueríia conciliari, E
dicamus firlicitarem hominis confittere in acqui(inone faentiarum (peculatiuard dupli poffe intelligi ve! difpoliciue, vel c&pletiue Et cunc dicimus oy primo modo eft Veram Pm viam Auer. fecundo vero modo eft&l(um.primo modo loquinur hic,fecua. do mó loqui de anima, Sg. meta. vbi ne.
felicitat£ confiftere in &iendjs fpecu'a. Mis cóplctue tnam cogniao fctated pe chlariuarum ncn eft fodicita, fed eft via. ad illam.Et, quia quand; via ad ter min con(ucui famere dcnomnauanem à rerminosiuxta fud Failofopai zpiy cex. có, 14-genetanio c'! natura quia ed via a nanz ram,ua etiam (cienria fpscvlanua clt liia eft vía ad flicwatem, qu fdiciras elt primum pricipium, à quo cadum t, & natura , ricur patet ez, 11 meta & tex X commen. ; 8.
Secünda conrradi. ibidem eftifla. Qcia Tn Poe.
dcclarans qdo ad faenriarum fpeculanua- Tum acquifirionem confequantur omnex Virautes morales,oftendit quo coníequarur. magnanimitas,& inquit 9) fapiens,càm co gaouerit paruitarem vitz fuz,& perperuita. tem fempusemam, ie nouum continue & p proportio fuz vitz ad tempus fempitertura E lcut punáti ad hneaimovel cae minimi Binitocugi ad innatum, non proca. fabis propriam viam. & parum ufra fab-
it» elngit mortem pez via Sed hui oppolitum hosinoenirius b niin zduorumcaj. tt. vbi habet f quanto aliquis. magis omgi virtute pollet, quanrod, fach €xor eit, ranco magis illi mors moletta eft.
nam hwufmodi vir maxime dignus eft vitaj& maximis muat'i iplum. facns. Soluria,.
Sed ad hoc (olaétes dicimus o» Philofoph* Jalio cafa loquitet i alio cafu loqui Aue. hic. Ná,i cóparent kcelix & mifer, nó his iencam, cunc (ine dubio fclix magis àmebit morté.quàm mi(er.& tatio ell quia. flesperdtoh monur míer, Aucrmé ic loquirat in cafa, quo (apiens dubitar ne Rliciaem amitar.cunc.n. in illo ca(u de- »czeligere mortem prz vita-Et hoc ezz peli olera cis iequica & pepra Cum babet perfectionem humanam, & dubitanerit à perfedtione expolicrur, runc non eft miruni,í aliquando eligit morrem prz viu. K fic fedamr coorradii
du*.Tum, quia malum non habet rationé
appeubilisíicut patet ex primo ath cap. i. Booum ipfum Omnia appetdt, & sathi. malum à nullo appetirur : mors adt
malum:ergo,&c. Amplius eft contradi&tio in diis eit, Quia pfe dicit op fapiens debet eligere morcéne expolietr felicitate. Sed hoc nibil eft fm famam opinionem cius de. Trac n reieus Ec ndm eff edam e tra Philofophum. jzxhi.caj.9.vbi reddens. auam , quare mors oium vacribilifümi,
Sed hic Dubiade t locus dubitationis coatra Auerr.perar- maxima.
20s (oluimus prolixe in fuperiori anno in expofitione. )perquamuox primos. uícaltanone . Pro unc tá bre
uites dicendam puto, mta Auer Antloxeles.
To. non conmadicit &um datum: immo ij ooo zdiconam capitu nono erpreletemetquod fapiens appeutu coaforti ratiomu rede debet vitam propriam mori ex nere. jnens.n.ois eligit optimd übi Vero menti obeempetat V erum adteit depeorrodi eim mirum ai : lam moors Ericoppeuadz nim & pecunus,&c hono j ed tamen apud homines veniunt: dum quod Mech bip véianc Best elg Miete ueehenehe mania, q ales ic vinerebonclie vod anna, d cultis F i amem bone hone multas & parua, hocaüc isforafit cuenit.qu p alismortem obire confüenerunt Egan n verbis clare patet folutio ad obiecta . mors enim non ellillud, quod primo appetitur, bonas bones ied erect in tali cafu. Nam, ficut paruit in ver. derbi ata beum pit fbi tribuicin exercendo illum actum virus. tis. & hocbo&o| fe,immo vitofe vi. wercci illoadu canc prazeimiflo,aluarer. ira elc per quantücunq, cz vnde meli
ponere etam deltrucbone imp bacca booi cti Sapiens igi alio agis it
manarale, quod primo intendi iaudionem form generinde fed qui
€&ionem in Tio M per accidens incendit corruprionem, fc ia non porelt in calü ,in quo
Joqui Auc coníeqai frlciuné, & earare
intentione gr, debida auem exdéti pusctum iio.
TTerda contradi.eíl (aper. t. cóm.1.phy, *Phyfico. ÍbLa erponi per principium or eom...
Ves & mouentesper cau(as adt erponit finex. per elementa caulas, quz funr partes Te, Cmaecsam &c formar amus tá Dppofitum inneumus in dictis erus. 12. mesa. 24.vb habet 9» canfa dí de oib?, principiidalit dt de exeinfecs,elemésd vero de intrifes, & (übdir. Etideo dixutin Phyficis difpoliuo (ciends in oibus artibus.
bus principia,cautas & clementa , quia in« tendebat per principia cau(as mouentes, Sc Reanjs ilo quod elicómaneilluquror per elemenza,ea qus lunc in re.Cóead ipuur eíl (oper capolióooe ilias verblcaui quia hic exponiz canam pro ficubi vero caufam pro cói ad ola ga cau-
farum.Sed (oli hoc omen cau(a fumi Soluta,
tit dupft,cóiter & proptic. Et primo quidé mod icoibus c at Pdmaq & Cócn.caufam i phy. tex. có. 18. 8d 19. & etiam. 11. meu. 13 K lic eft ol incipio: ficat etiam ipiemet Cóm. dicic, 1,phy-c5.Linquit.n.g»ci hoc nomea prinipium, & caula vüran£citer (unt nomina lof
Let fic fampfit eriam caufam Phí us. j meta.ad principium. Alio modo fümiturcaufa proprie . & fic diftingui£ conma principium,K canam contra eleniétum,cau(a.n,propne 'ampta verificaf (old define Ethuius ratio eft. quia canálitas f nis eft fimplr in caufara, uaa illud Philophi. phy.fnis eft caufa cau(arum: pnndpiumaütproprie fampri df de caufa agi 1e & monente Echujus rauo efl. quia, sme tate có. 1.de r&oe principi eft primi effe, ia cau agen Pr ele pracedit alas licer cau(a finalis pracedat quanul ad caulalitarem;ideo hoc nomen principid appropriatur caufz cHlicienn alia.n. eft ra» tio caufarum quanrum ad cfle,&c alia que tum ad caufalitatem , ücut late di! imus fuperior) aano.1-phy.Elementum veintrinfb-
To proprie famprom di de caufis
is Cde mareria & forma, & rato cit. quia. vrdl.g.mec.ter. cà. 4. elementum eft ex, quo fit aiquid prinum in exiftente indiuj tibili fr fpecicm. Eccomparando adhuc. materiam ad formam, mayis propneelementum di de materia q defotma , finr. fbit Commen. có e mga. iuo ifla, quia magis propne: leme ui
VUUMyio NNNO e
x. phyfico.
M. A.Zim. mauri enim hc deieribirar £ phyico n8.
.phyüco. Snareria efl.cx quo ft aliquid ciim infc.for. ma veroibi décnbimu pr boc qubd d ra Sio ipiasquiderarefe: Er fc lio ia
quantum ad rem. it ficut cu vides.ra. men; ad verba non videur aris ere Aucr.quia eandem propofitionem hic
dicimus , q fotu peccauit. obligionem., dum dic Pic i pero prio oibus. 'at aliter i pby. erpofüit per cau. fe tnectund fuic Fn fencmdam? Aler. ficuc dicit iplemet hic-Inquit.n.K fic expofuic ipfe Alexs. vr mihi jn.11.meta. 24.c5.licet exponat iftam eandem. tionem, quz ponitur in ter. 1 phyfi.dd exponix caufam pro cói ad omnes caufas, di- 09, locuraseft m. m fentennam. i s iuxta realem foluuioné rius datam infiffédo,idco Aucr.idem verim aliter hic, & aliterin metalicis, ve. et nobis difinéhionem. ius, verbi caufa, q» videlicet quandoque. potefl fumi cóiter, & qf; proprie.&,dum biter acciprtor: pót fumi pro omni cau&y qf vero famitar propne, diarur fold de fime Ettunc dico g» caufam hic fümplit propticcám vero. meta.13.famplit cóiter. Quarta contradi füper. fl Quia. dicit, Meophríica onfyderat tria geneta caufarum, mouenrem, formalem & finalé Huius rf oppofitd inuenimusab ifto. 3. meta.có. 6 vbi dicit Metaphyficum confáctareomnia genera caufarü. Similiter. 3,mera.cóm. j..11. mera.có. 6. dicit Meta. hyficd duo genera caufará confyderare,( mam & finem. Sed ad hoc foluentes diimus gyrefervapud me plurimum dicere aliquéarificem confyderare quatuor gha. eau(arü,&ipfum confyderare quatuor primua genera caufará . Sinuiliter refert aliqué arilicé confyderare o6 caus fab rónibus vibus, & eundem confderare eafdem (ub. sationibus proprijs.Et tunc dico cj, cum in. omni gencre caute fit deuenire ad vni pri mom millo genere , ficut probat Philofophus. iz. meta. dico p duo prima genera. taufarum confyderat Metaphyficus,& duo PR peor eap fico conde ma. 'imus finis: eta) lI famtariicutJenbit Cómer.j meta. có 12. mca.có. 6.Ethuins rano eft . quia ratio grimz formz quatenus prim. forma efl & auo primi finisquacenus pnmus finis eft,
abftrabic 4 moc, & eranfirurarione, ficat. colgivur ex incentione Auer. feptimo metaphyíi.5men.qumro, & nono. prima adz. mareria, X primum mouen: confrderanwarà Nacrali, quia racio prim materi, & primi mouenos eft rao coacernens , ve. ficmowm , & rran(mutadonem . Diuiferuntigicur (ibi hzreditatezn ifr daz fcien tiz, Naruraliscilicer,& Diuina, & ex quatuor primis caufis duas pnmas can&ss vendicsait Gbi Naturalis , & duas primas apiauit fibi Diumna.V lterius dico qnàd Diuina omnes cau&as coafyderat fub ranonibüs vniuerálibos , & cran(cendentibus. Nam materia prima,de qua minus videtms. fab ratione qua fübftanna , & (ub rarione, ens; feu iaà Diuino confydezat t patet. 7. meraphy.cómé. 9.&. 1 phyfi. 1c &C ti mera. c5m.14. & alibi frequenter. materia tamié fub ratione propria confy ramrà Naturali, vuf.eft priacipil criftnutationis,ex quo aliquid fit v inexiflente: &cuc patet. 7. meta.có. 9.lta etis dicas dz pri-. mo mouente,qp fub róne,qua ens & ta feu actus, Meraphvfico con'yder. mouens à Naturali. Ec breuiter quodlibe: gen* cane füb rónibus vfib* à Diuino confydcra£. Et hoc fonat auchori tas Auer. meta. có. 6. vbi fcribit. & con yderario Vfis;n eo q» funt caute,eft huis ac tiz. ( dioinz, recte dixit,vi« quia (ub ravo nibus vfibus, vide'icez ficat elt ratio caufis, ratio atus & potent, ratio entis,ratio fübflanuz,& humiímods, fub itlis rationibus. 3mnescau&e à Duiino confyderan:ur.omhes etiam cau£e coafrderanum à Naturali, vtauzlibet dar effc per motum, non vt dac. eflc abfolute.ticut eriam (ubuits Scotus delaxat i. tfaz meta quzftio.:. & Albers Magnus füper.i. phy.fuper tex. 17.Sed qdo Diuinus cria genera caufarum confideiat? Ad hoc dia Barle* in prafentiloco qp hoc eltquatum ad illi parcain,quz confyderat. deabfizactis (übitandijs , in quibus non eft materia. Sed ifta fulutio cófüeuirà Modernis moleftari, quia à pari Naruralis in. $. phy.vbi agit de primo motorequi eft à ma. teria fepatirus,dicererur. reà mare tia.Et propter hoc alitez ipfi refpód£t, 8: dicunt) Meraphylicus fold tres caufas confyderatvt cantz (unc ff. forroá, fin&,& effi- Ciens.nk hg cóss (anc abflra&tis,& marerialibus fub róne,qua caufe. fcd quia materia. yrmarer n5 elt cfssabfiradtis& materia libus, ideo fold ili confyderat (ub róoc pa teutiz que eft vna de dijs ens Duinaen (y-
füpet L. Phyficorum
abfirataà mareria Kimon, wel per cffentiam,vel faltern per indiiam,! cutelt (ententia Auic in,t.füz Me. caja.
veria. K ideo in prima parte,in
qua Driinus agit de abítracbs. fublianejs, recte poteit dici qp in illa parve abítrabicà snateria. Naturalis adc in illa parce, in qua. acit de abftradtis , non dé agere de eis nif quand ad efl;non quanrà ad quid ctLvà id ad ea qur quiditame à Naruralicó
lerant dico gy in ei reperif ratio materie Wiltabteudo elenrals 4d materiam. fumo autem materiam hic analogicé,, &cnt nofti ex via Auer. Ex propter hoc dixit Cómen in. 2 hy.e5. 7 o. oportet Naruralé dare in re fponfione o&s caufas qr in fcientia Nata- Sli sppanes arra laquo et naterie fanc oés caute. arufex ergo aliquis df proi63 materia abflrahere quanrum ad con rata quidraiine ab eo nó quanul ad ea. qus fold quand ad 6 eft card Selpesalauuaid diftinéto eff penes quiditativà cód-rationé,& non penes timplicé inuenrioné confyderatotd : fcut patet ex fnia Philofophi. .met.te.cÓ.1. Bc 1. phy,te. «5.1&.vbi pohi£ terminus, j
466 meet ts io fübfancasmma ntnjudé en ilirudin: inCcaufg Gur caufis peneralnbos &c corrupcibrlibet & candem fementiam baber ibidé cb. 4 4.
v BeonlL chi. Ks degenerione
boc dico 9» materia à Diuino eti rur, canfa. V nde propofiio ifta. materia eft caufacft diuinz confyderatioanicticriftamari dtensio pormti i €ur.n. potenua. actu" fun: de dij; ends, ita cauía- pyeicinipiosedui der nd femme ruinis it: irum , di rbcanfaadi Fri nauncb r6 minem c tlf mutationis & ideo in illo priori ad Diuintl fjedas Abietue itur aliocá folutionibus, [cos Diutmas debet ea genera caerd coufyderare proptie;pro quáro forma & & perite cerdo gsdesqer ponis ratione diflit 11.meta. có. 6.i julia mecemetsiedireime fr mmi ià Diuinus nó. nifi fub rauonibus. i el dero iter concordia in oranibus di&tis Aucrr.. on(iftirin hoc pun&o,, vt dicamus Diuinum fub ratioub? cóebux oés caufas cf derare.füb rónibus cranfcédentibus «res ca. pro quanto in vnd fabiecto coincidunz. ve
óparaf Nacurah Diui MevePondipi ücdekhlioneRarenh veorseteo pena cune a eptlue COgit Naturalis duo prima. materi
fico ilta Modemoti non. «6a illam. Peccar iterd reponio Modcra morum in eoquod dicunt, Diuinus coafyderat folum tres cauas,vi canfi func n adt materiam Diuious confjderat. ve caufà ef fcd foli vt potentia. Scd ifla ráfio purus error. Ná Cóm. 1. meta có. 6.dicitq, onfjderatio vfisin omnibus caufis, n eo qp caute funt, eft huius (cienuz ff. Diuin, exce p dicitin ompib? culis, & non in tri be Necobitat did ipford.qpquia materia. i abilradtis.ideo
non efl cis 00 confyderafà Diuino (ub ratione, qua
aufa.quia urnc,cá ratio lapidis noa fira. ri&,
t0 c6is abfiraehs & materialibus, fequeret €) lapsnó poffet à Diuino confjderari (ab. fanone qua ens, vcl (üb ratione qua cau&um eft abfoluce. quod eft contra Himlofoqédinprohemiomea ce meat et
6.meta.ad principiü,gui vult q; Diuinus. eonfyderat ens mquantü ens & o/a inquáed enda & vcconungiz, Licet igif rario ma. eene: lera non fit cóis abitratis &
materialib? ga cfi ró caut, qua eft ró,füb. qua materia at.elt iir differés ad. gharenalia &. iux illud Auer.ii
primà & primd mouens, ficut pare. 13.me ta có. 6.cit fencentia Aler.primuus autem &
nis. prima forma appropriate snefyderamuoc Erhoe us xi Auer in. 7. meua.ch ^
*huifio,Fm quá diniditens, eft tiam & accidens. Ecidtaq
illa,que etín ittia Naruraliqih (ila. füioinducitad fiendum ram forni omnium enciun,&vidmam finem. & ma quztlio , quam inccrpitin ferentia. oral jnduciad (ciendur primam mateib A formas nacarales, S pnmum motomanendi fenssatam fíribn Ch t.pby in fao procemio, vbi dicit g, Naturalis habet cognoere caufas primas , fm gy poffibile cft (iri in hac £iéua, ficut mate- Sá primb A mourte primi: Krma ade pt mua & primus finis à Merapbyfico cont rara n. iacet vera litera in antiquiffima. codice manu feripto,& fic caftigaui. Er cócordathoc Auer. men ch rbi dcl tia Nacuralis confyderar dc duabus primis. quii more meii sic dus us vidimis,Cfocraa & fine. Nora igi bene. NNN ij itam
M. A. Zim. Solut.Cont.
dftam (olation£, quis nulfas ante nos vidit. Fulacium nmn oppor leghur apu non iem Iegh weriat£ in] ore pares Arifl.in.1. pofler.in | x no af Depéia
Quin drin sem abi LI loópiaerJont imam agó petedpeeite rcr cs á E umah eror rewaetque Clowumatdemradomem addeckgrtde videtar cy vicimus fnisomniwm rerum à animain tex.cá 6;.quast enfus eflcaliconfyderemr. cuins anquam olue&t aquai: med lesbédiiew aiu vci ipea mcm dhqui cnr à zi ie priderenallum slum colorem He ni turalis confjderar vltimum finem omnid biem àwáa pezcer illum demonflrici, gd terum nanirsliam. Diniaaütconfjderar eftablurdi. Erproperxhoc Atitvbi ipia viumum finem omninm Aoimadaemenetd boc quod:
de pocésia intellectis aliquod genus telles.) deaninia cá.18. fed obiectü dizerdt tuc enliiue ct aora coniunéa gula el repeis fm tirad, & appendirijs maceria. Ec idco dixi qui fandsrarin fcibilibosfciéis.Acdeifto Có.ri.meta.có 14.9 cómunitas que incellocwusdtPhilofophoribiicCó, lipfin formis corumnndbus era aimi dodrne iin
minus quia bilia debecordo ícienri Nenuralsamendi, primo intelligit vfe.& (abinde intelli: in. Sed in poflerioribus locurus fuit de defini- anima te,có.9. (ed (enfus primo. pemr lare & (abinde (entic vle-nam, vides boc rbicundum, dicirur eti ru eut dicic Linconienf, im llo loco Et dicit,g, videte, & qui videt hunc homis facilius cit definire! qu&üngular- nem,dicitar eium bomi .
baseftcommunis&proxima, qgenusqd — Ocaua contradi eft in c5. 17. vbi habéx ?« plsyco.
Part 111
tft commuhe fpeciebus propter fum oii alind c, quim fea parc, cotmiz- L 7.mea.
cut eciam pate. isla alb requete. 18a contza- A: LJ edam phy.tex.có 1. tex.có.vl l. OOntz&- Anroom onadi el eciam tape diio cit Gris dificil omnes tá Aurod- fic abudi
Commen exponit indiui.
, Sed videuircontradi- füaspares mul fümpras. Er pro boc facit io, quia licet eriam An, bocararhic anthorias Aucr. 7.mena. comen. 20. vbl 1a xum dum dicit cotum enim notius efl. haber gy Socrares ibil aliud ef quàm anisgriinfun i demnimawr cómEéo. maliarkcriealias lnfaibdtch ec
iacfi vniuerfaliam, &fenfarellán — dicit in indiuidao nó-ft nifi marezia
focma.ex: e5mponi£. ,. tcrtiodopi etai fusi ocul* efi,c anima & corpus animal. Ticücinfuper tocum eftaliud à uis partibus diuifim fümptis. Er prímo modo di-
tunt Auer. locutum fuiflehicfecddo vero. bobus.
modo locucus eft. 7. men chi in alin Jocis,ebi videtur oppo(itum fentire. Et fententiam etiam impofult Auer. fübrilis Do&or in. j.fentenuarum diftiodtiore.1. ueitione X Nobisanrem wdemor nt fie verum de intennooc Auer hoc.manife-
$7,367 3&2 cb.£o dicit curo non dt terrai (et quibus componitary
Sud fudsólium. Scesndem tementiam habct.r.de anima.cf, 7 7.8 1.degfiatione. 8 4.&.1.meta.có.12. Nec valet diccre. ad hoc.ficut quid dicunt q; elementa non fans partes mixti,quia quzlibex pars mixti. mixta efl.nam elementa m Auer.formalr. funt in mixto,K fanc partes mater.ales ei*. Amplus Cómen. . de anima cám. vin (o-
fecundz. is pri
lutione ueitoni princsladi Git per inrellc&u & intelligibili fi
vná jj ex materia & forma. & reddens caufam fui didi fubdit quod n componirur ex. is.non eit aliquod cerium aliud ab eis fi ut eft de alijs compofitis ex materia & for. ma.ecceg vult ezptefle e tertiam entitatem difti à parub* etiam (imul fümpris-nam,fi fic non intelli geret die füd,non eflez ad ptopofic.Am.
Dict in compotcseft natura addiranaitg, in. itiseft natuta. lita na-fucz componenrió (illud quod fit ex cbpofitione.quid clarius Amplis Commen. 7.mea cb.17.habet
icurex materia & ex.eccequod dicite eft almd & hoc ndi etiem am radar ce ad.
liquam naturam parcibus coi
tibas. Amplius ibidcm cómen. 17. dicit m natura bacf fangulari font cría mareria,for. maK aliquid quali medid,i.mixmum inter. mauri lormamesceqdo aicumiam entitatem. Amplius Phil 1. de2nima,& Commentaror. mt fubftaniis, tex.commen. 1. &. 8. mera.tes.cóm. y. &. ii.
mdi &
füper I. Phyficorntn. 467
meta. te.cft Lin eres fín materli form, &ccompoficam.& dicunt q fübftandiarurd quien di mansi quindi pere hoe
quedam eft forma, per quam res eft hoc. eftdatem conia Rc ft ilud, quod iteram ecce g volunt fübftantiam compofiram efle vnam teris fübilandiam , aliam ab ambobus.fi aucem fubftantia compofi ta hot eflec nid mareria & forma (imul, tunc bon diceretur fubftantia cer--
illam. fid efl in a&u.& caurepe E: caufim & conn endis reali dit fm pnncipia o'um Philofophorum & Theolopror salta inel póxpaliquid. cir fam caufe icut colligi ex taréoont Philofophi. 1.de aia re.có. 47.& ex inr&tionediui Augu.in..decrinitate. Vndei fub. flantia comp.fta nil aliud eflet q mareria. & forma fimnl fümptz,accideret formam. efle (uimct caufam, & ira eti de materia. Ecconfirmatur.certd eft gy materia, & foe-
vel nibil fi nihil pró nihilo habeacur.& ali- Sui ilsd vel effaliquod abfoluri vel ali
od refpeStiuum.& (i abfolurum, vel eric. ibftanc vel accidens.non poreft dici , qd accidens quia tunc gencratio fübílantia-
lis non di ab accidenuali.fi igif forme.
fencialis intrinfeca forma. vel eft mareria. &hocnon, eandem radonem. er- Spifía fubftantia (ir quedá fub-. ia rerua,alia à (übflanda formz & ma veris Necvaletreponfiochimerica, que
cÉoeuit dari cp caufalitas materia, & mz terminat nb ad formá abfolute,nec ad materià abfolute, fed ad materiam & fot. mam fimul. Sed conita.(imulras itla ef telatio modo relatio non poteft efle prius, &perfeterminos generationi (ubinam b. iei ic rd n Am-
ius fequevur. feipfum ,
Roma ci muneris crit caufa ormg cd mjtena. fi n.cópolitd no dicic nifi formi cum NNN. dij. materia;
M. A. Zim. materia cürh fit verd dicere form cá matería can(are cópofiti, inemutabift (equit, fi eut vides idem cauáre feipfum. Amplis nis mor*,& ois mutatio p fe vna debct hie fe vnd remind. fi gatio igi eft p fe vna, mutario ergo habet per fe vnd termini. St
ait chpoliti, quod eft terminus per fe gfiati P mea. 16.8.17.&. j1.c5.ml. E] effec nifi fuz fimul furptz,tunc ibi neffetaliqd p (e vni,fed duo:materia n. &forma üámul (ürupta nó (funt vna (ubftsenis drrbaureltüne chu perci. e Sa Der teghacun (el tam mareria ij focma pet accidens dicunt gfiari. 7.mcu. có.allegatiss Sd mereiam. k formam F4 ate meripiegeetemt Ro P eft niti übilaha chpolia "Nec valet Eier rsrpre re e e RE dU Rid tunc cütingeret reí !d aliqué effe prim. perfe Boss ioni í pied qd nullus (ni. i pitis concedi Nec valer aequam Pip amen ir non funt fuum conipartes vero colle£ue non cauíant füum roci , & hz fant faum. Ene eni mur quand TJ fore effec ipfum improbare. ArilL.3.meta.in. berba denim ex b & aea fieti: mum per fesquia il- Pre merui. petiturab Arift.necab aliquo Peripatetico 2 makeria fit caufa cópofiti fine forma,vel forma fine mareria;fed femy matetià & formá fimul ti.vfi A lbercus
inuenimus. iscle to Magous 57421 1. phy dicicesprelle materiam cile €aufam compofid vi ell formas fübiedta:ient eriam efteognitionis principid , vc ftaz. fubforma tz Aue phych a erpiellha etg, impoleeft aliquid generari à mate- Tias incrligit nuda forma faci itur ar umened (uperias f cópofisum. Sil iraind d seme ae acum nareria & forma (imul fintcanfie compodicun cita ren eende mo xquod eft merum impoffibile. Amplius. Cóm.erprefle cbtradiccte (ibi, & Ari. mcta.ter. 6.1 ,vbi ponür c'ipolinum per (e.
maloté vnstacé d. compofitum per.
ionem.quod non eflet reri, (i có- Poliim fübflandale nihi stad eflc fue parus fimul (umptz.quia ita esi eft
ito. nonem. vnde CCmé.có. L'opie, ica poolt dülerendam inscr
cÓ prrdicamentum e
Solut. Cont.
compofita per (e , & compofita per cones- ADhum.quia in cópofitis pet contactum non. ficvnum mifi per fed in compofius perfe ex partibus componcnubus &mul coogregacis fit vnum additum alind à componennbus. Et ideo non poflum noà. murari quo iti (aperficierenus confyderantes imponant iftam poti erroris ipli Auet.cám tamen ipfi (e emeritos iD via elusopinentur. Ad authontates omnes Aucr. in oppoliuam , qux videnmr fonare corum ninil aliud effe quim fuc terlimul fumpos refpoodezut q, boc eive. Tum conflitatue & inveyratiue, quia nibil. aliud intrinfece per (e coocarrít ad cocus. confliruionem,q fice parves & fimul (um- Fez cim hoc amen arg endeas ruins i alia ab entitate pardum criam (imul fumpraram.Auraliter.non eft coc aliud à
bus fimul erum eft aliud diin&tum loco & fubccto: bene tamen eft aliud mi rem ipm.
Nona contradi eft in cóm£. 15.ibi enim 1-phyce. ex fentenna Auer.videtur colligi.quod nul com. 1&
lum indiuifilxle fit in pcedicameato.& ita. habitus inxellettuales, cüim in indauifibili confíftas. non videntur ef ín predicaméto. Cuius tamen oppofirum inuenimus in. Tredicamendisb Anftocap de Qualiaze ibi Nen pria neret
ipfo aper Forphytio , capiculo de Boecie c cali commen 49 qubd folum macerialia & corrupubilia (utin pradica-
mento.Er ideo i| uit:
pero mi trie Eum tiam fed. ps conipolitum ex materia, & forma: Deus & inrelligétiz nó (unc.
1n przdicamento., A iuxta hoc dint bic in. cbni.iB.primi phy. omnequod eft in aliquo decem prdicamenronileit druiübile, Aut pet feant per accidens.de babicibus au. tem inrelledualibus exiftendbus in noftro intelle&u dicendum puto in via eius qp fi confyderentur ratione, m ci quib? fünc; iti, ficut pater. j.deanima. c6. 50.8 3.fic tales habit (pc&ant ad predicamentum qualitatis . quia vt c condnuo & tempori iübduncut;iuxta illud Philo(ophi 2.&.3.de anima.noftrum intellige re fit cum continuo & rempore, Si aüt habirus intellectuales confyderentur , vt fant in imtelle&u poffibili vc lic contiftunc in indiuilibili. & vc fic non fpectant ad aliqucdi lum viam ers.Eli- €ioifiam dilipZhonem ex cómien. s. rertij dcanima, in folu:ione prim quxílionis.
ficut Solurio,
Roper I. Phyficorum,
Yt, fitu Babés fübrlliorem. modam , dicas fllum:quia facile eft inuentis addere.
Decima contradi.eft in tex.cb. 14. Quia. ibi dicicat aliquid moueri pofle fm partex, t0co remanente immobili. Huius th oppoficum inuenimus. 4.phy.cómen. 44.conrra. TThemifhum,6 vorelligatur didum iftud de Omnibus partibus:quia fecundü ipfam votum nihil aliud elbq (uz. partes mazime loquendo de toro. Si autenimtel- Jigacur dictum fuum de vna parv, irerum " hoc nideur falfum cfle. quia. . meta. tex. 66. mora vna pam continui orum moeur. Ad boc cci poteit q, dictum Philofo. phi & Commentaroris verificari poteft bie, Yt dicamus qp parubus touus motis fecundum mateuam flactorum immobile effe, fecundi matcriam:ficat declarat Cómen. €. phy.có. s s.led quando, 4.phy.có. 4. negathocdicoq non habe: illud proinconenienti de mocu fecundam materiam ian tum,(ed de aioxa tam (ecandura foxmá, £z materiam. Aut aliter, & magis ux lieram fedari poteft ifta controaerfia,vt dieamus Auer,coutra Themi. 4. phy. 43-locu tomfuilfe de omaibus partibus , hic vero de vna parse tantd . Et hoc confonar lites dicendi, ficut. n.pars vna, &c. Alij autem dieranc.
2. phyfico.
domino eoncedenue. Vndociuna contradi. ef in eodéc$. Quia ib dicit opmio dicrns omnis ell vBim ia fobftlanus non poteft , ni fm lud, ex quo generat, f. materia. Ms enda ax vnaca ih forma impotübile
-Aocclocatumfuilledemo- uus
468 elLopinari videt velle oia entla marerialfá cfacare pofle in eadé materia. Hulus tf op polirum inuenimus in. 8. phy.c& 46.vbi ex diuerfitare materierum infert diuerttarem. fotmar conca Ame, Ni efler Qr marería Solutlo, duplex, remota marería. Sniod dlvaz omni pe indicis t 11.met.có.14. fed matcriz pro« puxquz fant plures,& funtdiftinéhs Fm for. nar namerá & ditlinftone. & hoc cener exprefle Phil .5 meu.te cóm.iL.de maceria igit remota didi Auer. hic habet. locum:de materia aüt vropinqua venficafdi$d aum in & hy Ercr ilo conmenuo colli i is prima ra« cita rm dara died [xs i7. met. 49. actus feparar & diltingulr. & idee. diftin£ho in formis enti ett manifeftior d in eord materijs.Etideo dici. Auer.in fin iin cómenti, dig tt eara Got vmuza 'ma, im] le. inari . homo.n. CET piden ETE Duodecima co nttadi.eft in có.1 8.Quia 1-Phyfico. ibi dica parus definitionis efle reales.Huj* com.18. tamen oppolitum inuenimus. t. phy.com. f. vbi paries definitionis pares imaginationem. &. 7. meta.cóm. y 4j. & 46idt fentire videtur, Nifi effet y de pat« definitionis duplici imus loqui,rel fundamenzaliter,rel ier. Bt primo quidem modo funt reales. nam. 7.
meta. 4j.genus famicur à mareria rentia rà focma: ficut etis babet i
pere] fec omen elio 4». icis hoc
.1de anima. có.7. veros: i i anearà diner tanum conden(cur , vltima faperficie ro nanente immobili , quatum prizna rarefit, canc comis aer noo musar locum , & camé foonerur. nec in ali mo-
partes definitionis. bod funt in. diana quod epsrbomiie animal " i esed iere partes rei, qua. rein eflc. iz
Tum tenoo fanc (abfandz earum. Erie ier sip p lcd Des videt diccre qp mc ratione, non reales. Deitueris conmadi etin 19 vbi psv icit partes defininionus rios ada dcorum prre defnitidbem . Huius tamen oppofium NNN lj aue
eom. 4i.
M. A. Zim. Solut.Cont.
cdi à pariib* Pm dili L
ad partrs,et prioritas forma ad mareriam: ioritas adr parcium ad corum eft priodt-
prioritas aüt parcium teriz ad formá.Ita in propofiro pat- eft in textu.nam. tas ma má] in [ropoliro par- in
tes definitionis prxcedunz
plorecieognlonedifinda:deinimum teal
is paries definitionis quo ad.
in có. 1.vbi Tediuns opinionem Anaxa.de di itipfum po(ui(fe mundum fa&um à prin. elpio:fed à parte poft voluiz ipfum in infiimum permanere.Huius tà oppofitum inmenitut.Lcetli.có.1 01. vbi recitás quamor. Opiniones de mundo, nio Anaxa, fuit mundum effe. ilem.& hanc fententiam babet. Aliqui voluerunt conciliare. cont » dicentes literam cómenu effe deprauatam:& volunt 9p vbi eft. Anaxa.debet flare Anaximander.Sed iftud.
Anaza. K Emped.qdo differcbic. mundi. Propter hoc aliter dicendam puco com Albero Magno a
1,ccltirac. 4. caj-t.vbi habet qp medic Anaxa ditierebant circa generationem, & gormpionem müdi fic.quia Anaxa. pofuit mundum incpiffe pct gencrationem, & dixit ipfum cortumpi , nunquamcf idem "murncro riterabitur. Empedocles aür dixit
mundum generari &corrumpi,&cühoc fuj
eundem numero relterari ia magno anno, quiücameno Deum exicmandl, lui annus magnus erat fpatium,quo fupe- Sloreorbes A tale reucmmmromna mul aÀ principium primum fut motus,qd on accidit Ém Prolemcum, atii in. €.mil Velelnpáceonradidio tue qua qi ri pót contradi uer. quia. dicit ndum à parte poíl in dita inere, verum eft fm. vnirarem fpeciicam,non fm vnitarem numeralem: qfi vero.r.cali.& f. phy. dicic mundum apud Anara. & infinities generari, & laitiers. corrumpi, illud veritatem habet m vnitatem numeralem,
Decimaquinta conrra eft in te.có. 4r. Ibi nim dicit Parmenidem pofui(le ignem & terram prinapia rerum naurralium , Hui? th oppofitum inuenimus primo de Anima. tex.có. j1.vbi dr oía elementa iudicem ac- €cpcruntprater terram. Et eandem (enten
radones. Auer. fant. enim. .meta.ch j,haberqp priorartod? nides
flare,quia etiam textu Aríftlo.— effe
tiam innenimus.1.mera. ter. c. LR «4 Híe lida fedare conael
1,met.Solum ait ponentes leges pofaerdt.
terram folam effe principium,ficut Hefio-
dus,qui fuit ex Ai is
qui banc opinionem merrice fignrauit.NÓ
tá negauit Philofophus,vel Cómenra.quim.
aliqui Pbyfci pofücrinc eram wnà cd ali« omnibus reliquis
Pod dem Empedocles n. irquatuor elemenca effe principia ma terialia omnium, & litem & amiciriam ef fepncipaefinenns iniedam Parmen
terram cum igne pofüit principium.n mam itum Sdudbift chin Aue 1. hy.co,9.ad oem, vbi haber. Et cam dixit.& quidam verram fnrendebat cum alijs. elementis,vt dixit Parmenides terrá & igne nullus. dixit lam terram eflz principi,
de nacuralier loquentibus. fesra contradi. eft 1n eodem c&
41vbi baber q figara diuidicar per conira, 9992441
ría.Huiusth oppofitam repentur. cadi.
ex.c6.7 c Refpondef qr aliquid contraria- Soladio,
1i igurz duplicirer conungit,vel vere, rel ap. parenter. Et primo quidé mó figurz mhil ilcongariom &c fie veria dh Pul lofophi. j. carli 7 j. Secundo modo poteft appareaes: &c Pra motiauem aliquid 6-
contrariati. Et iden dicit Cóm. hic qp
diuiditur in contrarias differentias. fm famam. &in ine commenti ponit documencum dicens. Et norandum eft q hoe. nomen concrarium víitarar. fuclege: pro conmario &; '& habirus fiue fit us ra veritate, finem famam , quod contratium fecundam gy ego credo, nas appellamus difperarum,
Decim: Arifi.n.ibt ponir qy conditiones principi tum ianc p nó unt ex alijs ex hoc c»
iafeptima conttad, eft fupet te. 4 1, 1. phyfica. van
Y. hyfico. 0m. 45.
fuper T. Phyficorum.
&q non flant et alterurris , ex hoc. fint conira sop omnis nr ex s Sed oburabam,, quia forma fit ex materia, & priuatio edam. Solurtur. lirera tranflatonis Arabice, qui feré omnes Launi imitárur habet q, Arift.ibi probar prima prin. cipia funt cócraria fed reiveriras eft q pbat. qpauerfam x prima cbrariaadi prcipt & lta legani Greci expofitores. & vune' flantia nulla efí,quia niateria nulli ef con. traria,cüm firensin porentía fed bene elt fübie&tum contrariorum; fed vnum. tium non poteft effe fübiectum alterius. SI fepliceur gy ille etiam funt. condirlones principiorum, & cüm marcria (it principid adhuc argumencum ftat in fao vigore:Dic negando a (lümprum,q forma fit ex mare- 1ia, fed formatum. 7. mieta.ter.có 14. & ibi dem tex.có.1 7. necefle eft omne, quod fir, diuifibile effe, & hoc effe hoc, & hoc hoc,di «o atit hoc mareríam,illud vero formi.vndeitta forma fit, & prinatio fitex materia, fant vere per accidens , de quibus fcienda: non confyderat,&c. vnde Cóm.ti. met. có.
35 fcribit. fh faper creationes focari indaxic p^ c. dre formas 4 deas efle,et datorf, efe formari;qd dimit Auic. primum afit fuit di& propter Platonem. aoctaua contradi. eft in cóm. 45.
In quo didt Cóm.;y rarum & denfum funt. misura ji um & paruum, quia ra- Tum & denfüm folum funt in corporibus. fen(ibilibus naturalibus, magnum adt, & paruum comprehenduatur ia. corporibus Baruralibus& madhermatci Sed hofus op. pofirum fequitur ex c6. 8.4. 4. phy.vbihabe. tut *y raritas & denfitas Infequunrur quantitatem.cdm igifin mathematicis ft ratio. quanti,erit etiam ratio illins, quod infepafabiliter & immediate confequirar quant tatem. Soluit.rarü & denfum in via Auct. qfiq famuntur pro qualitatibus fenfibilibus confequentibus calidum & fngidum. & fic folum reperiuntur in. corporibus naturalibus generabi'ibus,& corruvabilibus, quod addo propter ranratem , & denfitaté xiftentem in ibus ccelzftibus, qu juinoce dicitur, vr inquit Cm. 1.caj. de fübflanzia orbis, cam raritate & deniirare. iftorum marerialium. & ic locut"s efticó. hic Bc. phy.rt.&.t eA. de gfasione có. 15.Àlio modo fumuntar pro diftanua, & imatione pardlum quanuitatis adin-
V& lic nfequuhtur quantitatem , &
t fic reperiumur In mathemancis corpo- Tibus,& naruralibos indifferenter. & fic jo-
469 €utus eft de raro & denfo Cóeseo. 4. phyft. com.84.& 71. Decimauona contradi. eft füper tex. o Arift n.& Cóm.1.phy.tex có. o. volentes. numerum
fogareaddncuni ni genere eft vna cócrarietas,(al aüc efl vaum genus.vbi Cmn. dicit o» Arift probars principi noa funtinfinita,qula cüna. in omni genete fit mna contrarieuis,K fub-
flancia ft nom genus cai la une posiperr ars tera rd ie
Tum generum : neceffe eft vt contrarierae. exiftens in principijs fit vn & eft contrarie. tas eriftens in übftanda. nedum vc int Innita. Sed. pet authoritarem. Phlokrbis, uma rox e$ E vbLCÉE licit inc& quod impoffibxle eft fubftanciá entum efle alioi mz prin:
3. nó fabfisciz (ane nó fübfitcie,
Amplius peccat edam di&um C6. in alio,
quia dicic fubftantiz elementa inquiti.hoc.
ftl Sia fr ro c3 llo " ife imm prin.
Friuli generancnts rop, videlieet
fas, d
tionis qoa eft in (ubí Plon eL in accenrbas. Et
ritatem decem przdicamentorum inuefhgare, & non illam quz erat folum in. mene tofubftantiz.Ad hanc aát fecundam dubi tationem dicit Ammonius, & enam Alex, t spnmatics in fübftanda primirus az eusprincipaliter principia queruntur ,
lieet üfecundario" vnde ens prima. faluarut in fü^flantia , $ ideo prima coatraneuas faluamur in primo ente.in alijs ade.
u *1j0.
fecundo loco, tanquam in hisqnz funrab Solutio cB.
vno, & 2d vnum ..
id contradictionem aüt tradi&tio
refponderar , qp principia fübflantiz fant nis, prindrla edam.
ir czvrorum. Tum,in genere cau(z fübiedliuz, fiue mate. rialis,vt dicit Có.hic,&. 4.meta, có. . (abs flanua eft caufa alioná przdicamentord , non fm agens,neq; finé, fed quia e(t tubie- &um & materia eoram , Et ad authoritacé. Cbm.r. dcanima.có. 73. vbi habet qj fübflantia impoffibile eft vc fit elementi alio. Tum rradicamenrorum,foluttut,q b«ne ve. rum eft loquendo de elemenro proximo, fed fallit de elemenco remoro.ifta n.eft determinatio Philofophi. rz-primz philofo phiz,rhi inueftigauit vtrd eadem fint ptin. Spatiam [icamentorum . & folatio.
p loquendo de principijs propinquis
M. A. Zim. Solut. Cont.
Part 112
fantdioerfi fed loqoend o de remoris funt. adem.quia principia fübllantie illo modo funt principia ceterorum, vt eriam.
iibi Cóm.in cóm. i.
Vi conradi.ett in cómen. «1, vbi.
phyfico. — Vigema fOm.ji didtg tario coegit Antiquosad ponendi
pia efle contraria. Huius tamen oppo
teradonc aquia p vane ione abi
pore e
Solutio, ta prinzipia effe contraria . Soluitur per di-
a Auer có. 45.quia dici Anuquos üne.
gione modo pofuifle npa lecoachine fatione
Semonihanus ham ve dicit Comaten ibl indudtio induxiteoe ad hoc,n qua aon i&ducuntar ombia particularia. qh autem di xit Commenuror. cómen. 1. q» ratio coegiegead dicendd pria eie conrais
intelligendum eft de ratione imperfeda
Taftanta, Sed uic cft dubitatio.nam indutio,in qua.
on inducuntur omnia (i eftindu &io demonftratiua, qux ceflaria, in qua idem dt iudicium de vno fadiuiduo,& de oibus.1.cei.cóm. s.l adt indu io eft; ratio:quia non peti cataliz indu&ionexicut patet .prio
elato, Tum.caj.1 in Aucrro. Re(pondetur q» re-
1 pho, OOm.$1. có ji vbividetur dicere.
fert dicereindudionem in. mon inducunmr omaia » ell indutboné. , & dicere illà elfe ranonem perttam Brpimum quidem etre pra ipie loquendo de induáione , quz lt in fuiteria hecelstia ,&c fecundum quidem diae lum. icut reb deer Miqud peredtiimd animal, lepef&ilimum inam. inte fpecies eninrargumentarionis (olas fjllogitnus elt ratio Rerfedcalie vero fuz ratones imperf, quibue neo gem pnma contradi. lem e fubftancas habete contrarietatem fre formas, non autem feeundum fübiedtum.Hoius tamen oppofird itorín di&is eius. . phyfico. cóm.1^.
Solutio, &.3. mcaphy.commen. y. Soluiur. hic lo-
irr fecundum mentem Alczan.vt often. it fe ries verborum fuorum: fed. s. phyfico. &. 8. meuphylicz loquisur fecundum in-
ten Popriam. vphyfeo, — Vigefima (ecunda coatradieft fuper te.
g4-Arift.n i meta.rex.1;. vider dicere qp ponentesipnem eflc principium, conucnié ius videntur diniíla quim ponentes vrum. x requis. $:d huius oppofirum habctur
hic.vbi didqp ponentes acrem mehusd. Heíi
xerunt. Solwiut fécundum Diurfm Tho- Soladia
m & verba eius. Autaliter,
dare Arifto. hic loquicer fecundum veritatem ,
& mentem proriam nam vc (ibit Comment41n prríent cómen. fübiettum ia rel veritate efl maceria,cuias efle et in pocenria. & quia illud et venus, quod cft prio. vero proproquius, ciim veram fübicdtura. donis fecundum effentiam fit denuabomni contrarictate,!liqui pofuerunt minorem. onaatead rediens inqui veritaré videre, ponentes maio RSL sequia minor ellcodbarieras in mes dijs, jin extremis, ponentes vnum medid pro fübie&o rectius dixerunt, Q ponentes Yol ex exzremis óc eadé ratione cz ponenul bus vd ex quacuor elementis reus dize« runt,poo&tesillud cuiu; cifferenri,& quae litates fant magis occulce,q qui pofuerunt. pro elemenro illod, quod haber qualirazes
lias polacrunz i qui ignem potuerunt. Sed ins pofüeranz,d qui ignem pofüerunt. opimo mes Att loquimur fm moni Atiquorum, afferendam lem ieri pet cógregationem, quia. tio, ipte Pini E ubia meist lici* ic vt pacecin hne pnmi tone & comiprione rer cha. 39. hanc racion£ afferenter generadont per minima & abulifmà, feq vider iti ofuerunt ignem connenientius. Meere dicdemeneriain primo meta.rex.có.1s inqui seen viquemasimeclrachane ea Omnium, ex quo f primo congregatione, taleveoetquod minusifimarum partie fübolifimumdue fit corporum Vndequis canque flatuunt rgn£ principium mazime Condeniene: hui rabat dun fan i modum allerenem gene aionem ier per ionem parium Mitt ronem icfundamettuu dicere ponentes ipnem effé elemérum, ex quo per. ationem partium omnia generanml pnenra iler ii quaqua dab im
tiliffímum partium inter omnia. nó igitur Arifto.laudat eos abfolute, fed dicit boc faqui ad rauonem corum errones, & ifla eft
aiclor lose prima que eft bei Tho 1.1. pbyfi in loco ir, cm perd ingeni Alexakdrum ilo m dicerc. inquit n. Htc pz fatus quxrit, cut nell acoeumcadeb t alioram demea efle;vt vulgo mortales parant, atqy iodus. » qui hanc prim$ pott
fphyfüco. Vi, €Mj4. enim dicit
er I: Phyficorum.
genhá eff- a D ditam vd- Freies confirmans . fed foraffe ierra diorniá priore d modam mari. tionis fpe&tantes illa elementa effe. teat
er] red ibus dicis redit ad. dixerat. reser videt dmi aen de
fmhanc(enrendam,quipre- plures
Ed mero, fiue medium. aee diee. inter
fli aflenaac Ariftore.ex mente propria, multum fuit gauifas animos mcus . inquit. quim Arica vx i fm apmrhane ve onem , nec ft quis borum aliquid prater. Ense etum Ioa vero tenuius,
iet Vade a utonem lam rho
"Ario videcur fiere li dido g vidceec generarioéia: fm fübulitarem partium. $e ^á alium eiisuia Arie. non afcnit Antiquis generauonem fieri praferim. Td congregauonem,irmo príaadone Domin t Ac so.» de getusuione vex dir mastionem non el per.
its parom, liesiliud eoagat ad illud,
oce eflet ad fenfüm.Ex hoc te Cunt me. comme. i.
ánquit enim. mixrio litatem. Pelium ed mixto vera efi vinta ake- Duc donm eri faire meli red forma osymellssque it ex mizone.
Elis & aces contradi eft in e$. ibi contrarietas eft minus £enfibil in iiem imis erhen fe videf gp.cüm terza üt extremum, aqua. omitto i edam luc dicinrr, fefiigidiorem efie aqua Ethoc. iioemani poet radone. uim quanio aliquid diftat mocu ccrli , anto illad eit jus. qua v ferbitCommentanr. t l.cóm. 9 4. Remorio à mon dac graulecl, & i
lirarem, ficut vici
Minsurslcmouo, vipasecengo tesa cl
id frigidorá. Huios tamen. Rud imi i de fnseanta in di&tis Anfto,& Cómenta. de. irnerarione ter cu t. vbi habet rerram ef-magis igidi, aquam vero magis fipad humidi. (la materia ctt multum icilis folutionis. & fignum difRcultatis. ioseft diuerfitas opmantium, Aliqui pto» prer ptimam rationem, moti,& alias quam tenuerunt terram aqua fgpdsrem fe ficut lberesAlero. & mulu fequaces. Alijveroenuericaqui efíe cera rpdo- Téprbpter authoritarem Philofophi allegatà in. 1 de generatione. & propcer duplicem. Taicn£ ri à proci ctt poflenonzqua fe mniritur. medio ideecim Bela tnem i Rear Alij vero conat: (ant viranque. viam tenere,vnica. dillinChione conciliàtes. Eucydoe ra. dicancamen iem el arero. ficut, n. dai eft caliditas, eleraentalis & ccrlefis , vc eft videre 1. dej ratione animalium. cap. j. "i icd lubítanua orbis. memi 18.ic duplicem aiunc frigiditatem elemenialem:& iati. Dices Quiencefic err, aliam vero caletlem :- &
tali terram aionc effe frigidiorem aqua . A hacva proceffit Egidius Roma. Effetiam materia ifa difficlls. quia multas ecd tra-
hitdificultams.quarum vna eft vtri abet qualitas in elementis exiltens fit in. fammo,vel vna tancum.& fi foerit vna tan. tum,nunquid alia fi remiffa Jrsininto nem fai contrani, sene L3 Topottcciec nil poti eie caidem [pei caen chil tepera ín alio demento.& tertia efl.vuram. duabus qualuanbus in fammo crifl-ncbus in demens, adhuc míatio poffe fieri, vel non:v. videxur velle Auer. 4. meteo.có. to. Exvidere meo Thomas deGarbo infümma fua tra&tama primo in fünuma de elemnenris quai. fecunda,mulram füboliter profecutus ef iflas difficultares , & decla- Taujt «y opinioacs narrat non habent aliquasasonem demonfiraiuam ad adr poss ai pri ar uia qua ff fecad hoc ratio demonflranua , probabile diri cum addere tder medi rénà innbisq videtur fequi vnum, quie doque viderur (exui oppoti uim. Ec disit gy illod, fuper quo debemus innici in hoc qug fito, eft via (enfas , quia re£hilimus iudex dequalitanbus tangibilibus eft fenfus ra- &us: &, qua per tactum diceitumus aquí frigidionm elle verra , ideo nendum
Digrefio dequalica tibus de-
M, A. Zim. Solut. Cont.
eft hochac fola viz: & non propter aliquas. eno Rr
lidius altero contingit. Eun EE Ez fe. thc Mim prend edos rand dins altero,non tamen fecus "medo. fieut flamma ftuppz eft calidioc inrenfiue.
ignito: ferrum tamen plus calefacit. depone Bcitipà lama ione fenfus oftendic. Dico tunc terram, quanti ad gradum effe gidiffim$, cut & aqua. Ec hoc fentit Philoibph* primo znereo, vbi dicierpefiéo io medio cha medium
duod gauilimum kíipididiqum. &
dea argumentum primum ex remocioneà uoxu credo ipfum demonllrare ad iftum. fenfomn. Nec obftat qo vna, & eadem qualitarum fümmo reperiatur in duobus elemen tisrbifüericdiaerfisaflociata qualitaib?, & vbi vna minus principalr competat vni q alteri. Vnde teneo ftigidirarétam in aqua « in erra cfle m fummo-fed in aqua. miditau niu rrt v ficcuad. s im principaloecfpest i ezeer
fundamtomo qula fat Pulabphiabvacin pantum vnd immedin s0n proucnic ndi mi Er ideo proba icc ambzquijamsinfmmore bus tur in vao elemento, tamen prius na tura vna illarum coníequif formam elemé tij altera. vnde cüm ignis (i fotmaliffiemenctrom ,eonenlentimam ius
ad (enfum. & qui de hoc ridige-& fic poffanc dida ita eóeocdaxiEclicet poáido ifta contradicat Auer. 4. 10ete0.có.10. vbi videtur. dione duasqua Massa fne non pol: eger inno, eodéclemenzo,quia cunc non poffec ex elefeas nero adinim ma necpoffent adinuicem mifceri & séperari, iftud tá non mulcá mouet: t quia authocitas ejus in illo libro,nó mul tum cóiter tenesuniquía ibidem primo me Veorori pofuit dari epiciclas,& exentricos,
hu xandriloban.
quos tá deftroir infinines in. 1 emdize esti, quia 6 rado lla liquid cogi eque
Md, dimadib memo clamank tut ipit
ergo pet caliditarem ager in fugiditaem
SaozL c comambe fie int in fummo, t-
queo gy non en adio. Nec valet dio sca fige iem qualia
DU wequarüc
si non polen alid edanc cene
ped irr ab aere per humiditatem , uid RECTE litace«, e ul non
idam dicunz quia iftud cft contra Philageueratione
in infini rdi habentia communicant iri
ligar axnbas qualitates irr:
primis salem pieeleni grada, ed voa cla fummo, &alia fit re- Dila, nod fum cam ipfo. nam in habenti- Bus contrarium remiffio fi per admirdonem contrani itxu illud Phrlofophi, lud dbiess do niro imperii Erkieo fequeret ap eleméni
mplez.Échoc. ECT
€ccli.cómen. 67.i anum authoritas Com-
ad Fiera ram descimmmaldit an [Xr fum cum ipio quia, rd
1.de genera
sex.chmnen. 43 mixtio non fit, quando alte. rum docmioarur fuper. Ga dcerinefueri upio erit dominari
tis Ec, equales fuerint poenas, c alerato, ücutdechuratum dto te. min commen. to fuperius al-
medium, fed dominiis. hae aret; Auer. quac i finemon quantum ad pa- 1 ciemena non abeam
dnm q» vna ficin (ümmo , & alia fit revaa contrari ficut cómumiter
iocus expofaerudi fed hoc ipsel-
ur ignem per pnus.
tarem d iccitacé,&c aerem per prius bumniacd cldisen ciiós diari dgnis d acris calidiarem fummam efle.ngl laenim in boceft contradictio g eadé. lias in ammo pots reperit in.
toc 9 conczarietas cft magi meds q m medii illafinbet veria de medispercompolionem exemremisnd autem habec locum de maedijs per compa- Tationem, aqua autem eft medium inter. ium ignem cunda modo, lubd à am je rodi [spreliinn : r4 ur s "lcs qui potum het ies Gum,vel aquam, potius illos, qui polueruncignem vel eerram. Phi
itmafenübilis q frigiditas cerza-Si vero intel- Commen ciam iniflr
: guis ter,aqua autem eft grauis in '&u. edis eit
E 'quo adt. : ropuitont ele mi.
frigidiorti iil ad gradá terra quan , terram antem ad formar: frigidiorem: ad formas matenz. th primá diéld eond non cre. do verd effesquia non video qüo pollez teneri implicxas in elementis cd rem; latius qualitatis per admudonécii füocó rario.Et ta maguifice dfe Marceáron:,(uperhocconfydeabis fici mibi erctare
M. A. Zim. Solut. Cont. Vocelloftum tuum in tis. cu autem boni- ft a&n fab fas forma der tate ingenij mí, & folertia pocerisfacile ve-. di fbieSd, à materia . Accedit ad hoc, tkatem intueri. quia materia etam eit ex quo fitaliquid,ve. 1.phyfico, Viprómaquara coord etin edem Tneziftente. x phyít.17.Sed quia forma corti €5.56.Quiaibi 'edacitur de | ia ei
com.46. didtg fabieSumeftinpo- non. potentia eius,ci fit abilzatents pura vrráqueeruemü.Huiusth op- &a,hinc eti dium eft,& bene,colnm re- Polisi dicere vider lafraincóiriphyí. dinfubiedumj materam dici.
Solutio, Ad oct dicendd ditingoeodo dedupli- vi a contradiét.eft in cfi «6. "- Pret ain fubie&orprimo, &fecido: cutipfe- Quiaibr ponens differenti inter rabie, C991
meditagariacb lo Fririggetdode imeliumdict medid efi ves, erre primo füble&to, quod verius. Prima murm,non para porenga. Huiustiroppolimaxera d fubi v ftatim. pet, calce tum té p in dicus cius 1 mete 7.vbi in potennia pura vtrunq; extremum. & col medijsanquit non. fuliechi Cea. diüinziccónra medidinhoc deberaliquisdicere qp gj colores cógo cir Sed loquendo de ecundo fübie&o, turexalbo & nigro: dfh nigri eft priuano d vere (übiedil dicit, alenoneftinpura albi ücutobícutitas eR priuatio lucis. Ad. porenta vronq, extrenumquia uleeflin hoccon(üevimus dicere mitan 'o propo- Bétu, aut modo medio ineratd porem. fimonem illà Auer. qu dicic: qp mesa códar. Distauem nonibilerprimàíüble. ponunerensmiediingnendo dede &il,quod eft in pura potentia verüqiexme- ci medio : icut ipfemet diltinguit 4. cal má teBius dicimareram q fübedum & «516. uoddam a.cfi meduim per. ger oppofitü fecundum fubiectumn redius tion ficuc dicimns qy aer eft medidl percós rifubiedur jare. Eriafok partiontierprane mph diners iennaPhiofbphiád princjumpnmo limplicter. nar refpedtu gni grauis cft. mneteo.vtibi deducit Alex fuperilloverbo, epe aque & ert eft leuis propter hoc quirsaedáemiom decaipfumipaemaur: non dicimusaerrficom a m & terrà, & cognata his vein niateriz. graui & leui. & ideo decalibus med'jsloputrecorü.que Runtfübie- quendo,exirema n^ finta a£tu permisto lum. n. pariens. im* boc modo.Et | pofitione in efienua mediorum, fed folum. 1fla ens eft fententia lucidifimi Themify quantd ad denomination£ fant in eoquia ln paraphraA füper.t.phyfi. in diprefione, talia media in comparanonevnius etemi qui faci de potentia arena, Sespriua fumit denominacion£ aterius. Aliud eft tione. Nomémareriz cüpotenia&priua medium pertcalé cópofidonem exexuedone eft,dicir.n. materia earl rerum,quz. mis. & detalibus veuficantur dida Auer. mondum orte aut faz funt. Vnde,fi con- hic,& ;.chy c6. 6.19. &. (1.8610. meta.os. ius materiam, vt eft priuataforma, — 2j. vhi adducit rationem demoaftratiuam. maeeria rete dicit fed cdm accipizpto fuperhoc.p media inter contraria funr có fübledojm iceum pnoationenon cl, vn. pota exerci aue nono mort demareria, erqua gencrarurhomo,ante. &flicin coloribus medn lant colores extre. hominis formam recipiat mateziare-. miformaliter,in efle tfi refra&o, & ifta eft mücupator fed vbi forma hominis effaf indubitata fententia CÓm.in boc quicquid. fe&a.nod ampliasve fic maeria dicture dicar Brleusin hoc &c quida tuniores qui. fubic&um:Vnde authoritate Boeti mate-.— nouas. imponunt Auer. Ec tunc. maqualaribesinformam nóamplusme. adaecboriitem Aute in oppofitom dico, teria remanet.nam fm fe informiseft, & | » noluit dicere qp colore. medij noncomfpeciebus omnibus carecfedadhibiusqua- ponaururer albo & nigro abfolute, ficit itatib» materia abitinfübiedhis.Erpropter maleintellezit Bacle*,& fequacer Sed noa. hoc dixic eris Auermitando ili fentenuà cóponunf tanqui ex duob* principijs eque. in. z.ca.de fübíLorbis& in. 8 meta.c&1i.g— perfectis men(urantibus fuum eile. Ec hoc. calum re&tius dicitur fübie&d q matería. volult dicereibi Philofophus. & Cóm.quia quaviddariaccloncaelemasbsug ibiiluncollndees iAomal gne di inpotenta purawwüqueexremum.* deueniread vnum pnmum » quod eft mecutfonatrario materi.necefibipiuadio tum & menfura ormniur,quz (uet in illo formz fubftancialis, ad quam itin poten- vere. & ita in genere colorum eft coloc al tia:quz príuatio imporatur per nomen bus quiet merum omninm aliorum comatis cr feienia Themifi),(edquia lorum.Pequiaaliqui pollerdicere ucim.
fuper I. Phyficorum.
oloxes medi) fint eBpofiti ex ambobus ez». Valeant igitur qui dieantq matena noa. senis.albo lnigro pofíauisopina pbcdici modo generari. dicunt.n.gy tiq tam albedo j nigredo eft méfura alio- diftin&io pofita nunquá inuenta eft ín. Tum , & ita nó eflec vnum primum merrd.— Arifto. nec in Auer. Sed videantifti quaa Treita clum. ts Plilotophus& CommÉ | przíenscb. 6c. 1.phy. & inucolent q omne identes iftam obieconem excludunt ek, fosa indiget aliquo fübietto, dicentes q; hoc non poreltdici ,quianigrd &efti in rei verftate dicitur. eft priuado albi, ticuc tenebra eft priuato. nerari Cintempore,in quo genera£in. lucs.modorao menfurandicompettha generani.n.complerum fart generarum, & bicui non privarioni,iuzraillud Philofophi nonéftinadu. oir. fm Lo 1.deanima By. Re&o &ipfüm,Sobliqud motus, haber fobie&ti , & eftilfcimus . Etpitafaeritmenc Auer. lud,quod d gfiari in acln.hec illeformalt. lüc verba fua fequéria. quia vbi dizit Erineodem cómen param infra dicit reciy nó debet aliquis dicere g, alij €Ó- piensform& hominis eft illud, qd in rei veponunfex albo & nigro, qà mgrum eitpri. ritacedicifgenerari,f.Illud in quo inmenif. auo albi, ficuc obfcuriras Épriuadolucis, ifte mous. & reddens caufam fubdirmoflanm fübditergoin coloribusnóeftprin | tus.n.debeteffein fübie&o, ficut diximus, ipium & menfata, nifi vanm. Beneiginur Rede igi diximus nosqy primus mode eft diximus glotando cotores niedios non có- verior, Ac fecundus. eft famofior.& boc| poni ex ezrremis; mexduabus men uenit pter larenti materiz,quz eft fübis faris.nen tamen abfolure funt incompofi- &i generationis. Et ideo prouenit qp fübieti quantum ad effe. &um generanonis modo denominatur ge x.phyfico, , Vigiimafexta contradi.eftinc&.6o.rbl nerarifecundum famofitarem, licet vere ge eam.éo. dictqillud, qi veregenerat, eft materia. nererur modo expofito. Hei*th oppofitá diciripfe infrac&74.& —— Vigefimafeprima contradi eft in eodem 1. phyfico, 7-meu.1;.&.16.&. 1. vbrhabetgpverege | cóm.in paucis verbis. Prímo.n.dicitquod à com.6o. etat clict pofi & materia & brma fe veritate nunquam eft impedimentum , fed Solutio. nerant ner accid&.Nifi effer oy aliquid vere impedimentum femper eft à falístate . Sed ghari dapft (amit; fübie&tiue, & terminat 1nfra dicit, qoi pi* andiuiz leges, Beabieiti n. ghadonis vere diit parl, i poftea Philofophiam, haber ve prout videlicet eft fondamentum détrens ridrem. quis qui babet confi fangenerationem. nam,cum motus fitverein. diendi falíum,apros eft vtimpediarur à vemobili non in motore, nec informa, quz — ritate. Soluic fermo ei* ficintelligi,» im- Solana. acquiritur, vtaccidensin fubiecto,deo mo | pedrmentum,& malum femper eftà biledeberdenominarià motu. vnde Có.s nunquam vero,quia bonura intells eft ve phvfi.có.j. Cüm morum eftaliudabeoad ruas, & falfitas eft malum eius, &imperfequod cft motus & eft forma , manifelum | &io.vade boc declarar exemplum eius. n& efiqinons cft in moto;non inillo adqd. ille,qui confueut comedere panem.qui eff eft motus,& éftforma ficutigif palio vere. cibus téperatus,& conueniens, femper nudenominat paffum,fic motus veredenomi | tritureo, & nunquam impedicur, quin eo nat mobile. &ideo, càm maateria fivere. nurriacur,fic veritas femper perficit ineellefübie&um generationis,ideo venffimedidi Cum. per oppofitum, qui nutritur cibo nó tur generari. Alio modoaliquiddiciurge- conueniente naturz ii ab nerari terminatiue.quia videlicerraleacci- vrnon nurriatur. fic eft de affuetis fermond iit efle per generationem. S modus ifleeit bus fal ifti non perficiuntur. Aut. molior. & deifto locums fuit Philo(o-. aliter. duplex etimpedimenram squodd$, phusin. 7,meta. tzx. c 17.8.1. vbidiit! quodatreftaxur mato, & c veritas non im. 9p il'ud;gd Rroportet sp fit diuifibile fem- peii quoddam vero. guod di mali depis& quod non ficazsnec fphtrafed nea Rru&o, & fic veritas eft impedimenrum ps Et Cóm.in có.16.ibidédiatg agés | mendacij , quia deftruic illud. & fic paicitex alio alud,nonaliudinalio.facit.n. — cet concordia. exmarcriaforma:d,nàin materlaformá, — Vigefimaostaua conrradi.eft in cóm.eo- 1. phyfico. Etfm ilum modum verilia ditü fuum | dem. Aucr.dicit jin legibus non eft verá, com. 6o. € compo'iti vere & »erfegeneramrmate neque fülfum.. Sed boc videtur impoflibifair &forma peraccicm primuigif lenam omnisorado &opiato qu£ mds &mo-us cfl venor,& fecundus eft famofor, — ficar, aut opinacar aliter e f
M. A. Zim. Solut.Cont.
iunc sphpiauemar ad i. & ra IDE PICET T
'nollra , quia tradiia eftab bilis veras. Sic eriam in-
eT EDL E, c spumam,
P giianona cond eltincarur 61.
Anftditiogui duplicem fnenelonent S ird qid orationum
vene Selbuuoppeftumlsgeurin, mearum
funt nili [T LDETUM Soluur.Arit
motus. Debes fcire ex (enrenría Aner. go-
neratio i lici une neraio(pminrdupleier. pnmo prag.
leratione preuid Been xmazalio nodo pro (übiro Deu focm tantum
có. e. TTC Turcx 9.6. ius! uer. temai i meiden eren
consen formam efie ad fübie&i crrenfiones , cus Side ibno pi ade [d Vincrius nocare debes Auer. prerireimitiniin Rramelnsan Eh it des. Dubium cá arduum.
miffibilibus (icut funr forma:
fFanipfora dare summum uteri ds anie
bum ef reum in qualianbus babenub»
contrarium (ir dare mirumum ex parve foc. &eaní
ma uinhoccít magna dícordia apud i
T0: magnos. Aliqui voluerunt dari rininul. [rera B itum , ita. Edd Ms odo inam Sene
oi induorur minimum igniin mans ebrios irri E RU Eus asini
cu ep elemétorum elt. 2, dare minimam quan- Pi
eftandeintn- Difüew. tione Aer. in formis intenfibilibus , & re- end demenrord, minimi
füper T. Phyficorum.
leeters, cui refpondeans minimá alteraal fia minimum, de forma elemendi Meta Ponta genet, E d ud dene sem ante, » & fit, ua dicant. deforma cement poft muniaum
fuifit per partéante paret in inhnitü . Alij ero magnz authoxitatis visi enent de inventione Auer.formas elementori,cim il Je stie in cremifübies fm ipium
acd dentium intendi & reritzi,& fans probabi liec videre meo tenent non dari minimi ex parteformz in calibus . & coufequenter. venent gy in qualitadbus ipforum elemensorum bon dt dare muinima immo rales ir per partem ante,
S inintum. Bereto cb ifla quia les qualicates habent conuarivbi adt contra. Tietasibi cefiftenia : vbi adi refiltenda ibi de neceffate facceffio ficut patet n. 4. phy fac.cóm. 71.& ia, fi deberinduci minimus.
caloris cm ral.s contrarii habeat, quo in inflanti inducezur non video, & un veritate iftud. imeem me eft fatis efficax pro illa via. & malti qui oppoiam tenuerunt, non pocuerunt. Edere b hoc arpuancam ficlacuríu ia
inconuenientia. Et ideo probabiius videcur bobis tenere viá iftam, ad quà
Part 113
dfequanzur ,iuxu.
Fd Cons el có nex (centia Alex.
fuflentati fumus (uper fermonibus iftius innenimus coe. refnous.
nae pa partae pan in iaiielacqurantur, per minima, prius
tis, & c:
& c intelligit dicti Auer. hic dicens, »
mci imi perm ima,
i vnd pod ad ducant eost
tum.quia eft fallacia coofequemus.quia vl»
tra diuiübilicaié forms requiritur oy fabie.
&um motus fit ens in a&u, ad boc ey fit ve-
re moms. Vndectiam Linconienfis.1.
Fin feels capis summed
fyllogiflica interrogatio.
Philcfophi dictis fgné grocrar la mei
plara analogia dice in fmnpliibusfor. Indait panem poi
voluerunt |do generario at faccefina, d qdo faece caret Sed iudicio meo iffad non. ftare ad ola Nam fm Auern pe sini enero Rem in fecu. qua ipldvengt y forma elementos Tunt inucaduttur ,& remieunmur. & deb adbuc remanet difaltas qualier So frmz dendi b usine ln "Wt, virobiq, fucceffio, maximera fecundatn viam Pt peopter boc dicimus gy diferencia ft cx parte ubica, & E gfacionis in Phyfico. 000, c
M. A. Zim. periere len emit vale eft; modo.
E veo weninus ciquillp igear generatio fumare peo Spe ex alteratione pezuia , & loblto Ex EIC IE
de came in imple
quum rima commence S fece ve miidamreenem | er d "Trigefimaprima contradi. ter. 69. Arifto.n.& Cóm.affecunt cem
comparat Cci.al tici nord dig per e Sed ene: plsyy end Pme phi. feienta, g maeda nepuione reum efc maporem turin com|
pee pre fe eig lise eh apio aie quod
locsns ipfam in. radicem
, vt patet in. 1. de anima. tex.
Meihnde. Sine rici aio en fabfanzia BE
dado iral Cónexin 7 meti ciné o. i Aniemin
Diastereetppofüeentemis madii musmonp pte
Bop acorlvt rat C Clas py cl deinde ipfe. fas
'eontra Aoie£. per negationem, & cognotr Hinguansum ene &inqua
peitds funr de di ends. lacidifüimi Themiftij in.
Solut. Cont.
itar diffufe Cóm.in. EIU MAM Trigeümafecunda.
debes denionfirare primum peincipid. ET m um fic eim in enda. rris
ergo ELCECET firiin Ataic tii
&.€.&.) meta có. Sed iftud eft li&tum er roceum, & nullo modo quod dictt Etratio eft itla quia fm Auer.i.phy, cvi. &c 1 phy cóm.11. 8226. nulla.
tia ne voiuer(alis fuerit, (foe.
perrdemonftaronis, Ex rado quia ipiediócobedid ia qualis Cinca up " m eet E Mrd tia tanquam nocum.tunc c, prima forma, viptima forma,eftfübiedtum in Meraphyfic modo loquendi Auer de (ibiestrie t rock prem Er idel demoafeare. rideo ner eft dicere, repetentes ea, d di- 9 de duabus EXTA ranis (de primo mos n maria, de prima mti, primo fine Diniues,
[e feribit Cóm. 7.meta. có. 9.in Nam.
7. yin digrefüone de poca Scpriusuo- quia
cteradi etin có e». LHÉn
fed orm rerum rata ele Ri m
fünr,& non habent vnam.
munem , ideo non. pocuit Nanarila ex n laturali
fabfanse (quracm ve aac di tora & (ub ifisrauonibas noa demoattrantur. efi un fcientia Nararalifcut exprefie fcribic Ccoi n có.allegaris videlicet cóm. 9. 7. men tcs en mea i7 mech pir euis q prima quaftio in (cien educi in cogniionem primz matererer formarum. masstlsnm, K peii mooris. fed prima quzfio in otia Dinína pducit auem.
torem. poseti
mam Trmd finem. perra
Kiel Yi t.11.meta. có. 6. flae.
proe mi Dr ius motor, & prima
exprimus pmberredéep md
tfi rónibos formalib* ead& Et ideo ftaz vnd & id£ obie&tü (ub vna radone confyderari 3b voa (ciéia, f Em aliam rarioné confy rariabalia (cléna, ficuc cetla£ Cóm.
cb Ecperboc lalar ipemeni iab
, meu inquit enim.$i. Sancili demanflrar
So Mancdwcde pleri Sedis
Re ebradberdidmumorg oz capice d
Ee x aene
ptior.niícadt Na« E is onn demdaftar nifi fübiect mate. demonftrat
Jefübiestum fcieniz Dxuinse efle demon- Euro it peior autem fimpliciter . quia
Toemale eios, nec prior ur
Micron Nacatya demoniire poni»
ad hzc non aderunt Moderoi , icut. oftis. Ec canc dabitabis. Cüm füble&um
ria Naturali formale Metapbyficx non videatur omni-
no nom efe rides quid ina
qui fcencademmntts n OO E] pd
M. A.Zim. ilii Me y ércmuc
Eee cook . tex. |. 9. miftio, & Auer. 1 pofte. alia
monpof nuscrconfrderatione:
fined Maiden ffllogifmum categoricun. Vf Si fubet dl surca verbe, qui vo- BRETT itr verba. At. antec in lio in. fane his ede racio obieruar.
P4 llo, aliqua indnébone, EIE dur m aledemonttrarenon poi Vn. 1z.men dick primus Phi-
i pro conccílo huiufinodi cle ubftanimicesa ne. ien denocftae ia fm Act
xerch salis opone
[mer defin inci i
p E-
ot TS cele Vnde qutt uie cseuplum quo modo pot declarare Du (abftani vcens.pri mam formam efle, dico per fjllopfimum ricum per narurá, fic arguendo. t fui fant entia per E inemeedi E mimsrm eftíed partcipazionem en-
cuc duE
i i i e * B : fiu (ubftantialé manriz Ali
domus poumdars lot
in materia, qua refpicit porentiam a&iuam agentis , per qu& potentia deducicur de povendia in adum, vra&tu imprimacur fibi forma. &c illa pocé-
Alij dizerunc in materia du- &
Pplicem effe pocentiam,remoram Tl fententia Có rca cóm.
110.8 4. pbyfi.cóm. 110. & tunc dixerunt
Jossiian remoum eli de enia mane vero dixerunt efle relationé
irae neon Có. AX
es i vna
btc hanc diente prop
teris paffonem. & dicunt eam cle sbfoa-
tam,non quía per calem rasecia ulla t
tione reláciua fit ad operationem, fed e) q» refpiox generatim , & indifferenter omne fpecie, ac omne ipdiuidad
forma. & diamthane]
priam materi C Akam velo di
efiérepediuam,quenon du rncrich genec
mii iP dua índiuidualis primo igitar modo pocen. gacitdia Gbiamalis,rdloco drz po
opinantium y ipfi non habenz mentem. "Auct nec rete ET tres refponiones concordant fuper! tog in mareria eft duplex ma. ital sodio confequens illa eit ab(bluta.omne.n. en dilindum conrra relaiont cfensabfolurum.Sed ifiud eft parus error, & cotra.
E v. Nam quaro de povera itla. quid verd fe potencia adiwa,an potencia pafiuzzan, ve alij dicunz, fit. aliqua porentia obie&ma.&,fi fingendi da. reir licentia , non poflzx ín cafü verificari, fifi lcerum illorum. Non eft dicendum q; fi pocétia a&tinasquia omnes dicunt gy per
iam materia recipitformam.
Necobie&tua.quis fi obie&iua,iftaeflres tio.
relaciua ad acum entitatiuum, & per confequens nó cft sbiclucs S pai re dicere RID D Nee ta non lorum: quia. faum efie cil ad aliu] (e habere. nampo- » d : terum. patet andé, 9 hocimporatrefpedum ad actum rere ptum ab agente vt ab agente (icur potentia. aBiua imporat refpe&tum ad a Sum,vrim itur in paflum vr ín peffum . qualibet. Potenti efpediua et crgo va difün ione, vbi non opus eft, eft diflinguere de lana caprina. Prreerea fpecal tiam viam , falíum eft 9 potentia refpedtiua fit corruptibilis omnino. Nam porentia refpedtiua (pecifhca, generica (unt eter. a ümpliceer , &à pareante, &à parte polt primi cermuni , ad qué primo
füper 1. Phyficorum.
rdeuné ce da rame t [rjr fophos bene verd eto pocenciz Hfbz refpe
: 'realirer cid. Va marcis Sceft dria Gbfancalie mate riz eo modo, Auer. loquitur. diijs, dam dixic Als & potencia fan differen tiz valde. enis, & dircuunt omne. is. Decl deintendone Có. Sip ce gra tedopins ee dien- Ei ieet reped sia Pueri ETE les differentias nuncupanerc. ens ipiur per. potendam conflicuit materiam , licut ens per actum conftituit formam. V nde Philofophus.rx. mera.tex cóm. S.volens declara» 1e quod fit efle materi , diuidit prius effe per porentiam & actum, & concludit mare. tiam efle ens in poxentia.
phi. »-meraphy.xex.cóm.t.in plus fl poten. am Liam. Dio gia lera
dixit maceia vt eít (abic&tum, confyderatarà Namzali . & hocdicit, quancum
eumis Vh Tic duborine Bio mas dia ücin fubie&um. Ecil
mi.Et paret 9p hic loquit de posentia paffiua matericquia quispiam
füper I. Phyficotum. fuper hyficota m,
Memformamiprimomeroreincuspo cudere tenta a&iua funt omnes forma. Ec hoc tefatPhilo(ophus & Cóm. s.meta. ez.cb.1. vbi habent ipfi 9 in definitione omnis potentiz paffiuz accipit definitio primz ma- Verie: leuc in definitione omis potendis s&ius (umitur definitio a£kionis prime for. mz.& fequirar poftea CA.in eodem primo eap.& dicit Erideo nullá habet formá Tritenamri cilleuemin ada, d us Sida ddr poffe. & ex hoc
entium, Cabfolutorum . Pee bonsDem pri qiio Commenia. de vna & cadem porentia. pests apri Yo modo.quia de uo fupra dixerat, y erat differenta Ss aisi me isse io ponis difendiam ip rosea y le police read mac dra cfteasab(olucum. EET fauerunt ita grauiter :
Eos ure qestedie o mar aliam Sunc dii re ELT
maoeris Mc alam
fi reado, 5 non ide iur eienia cm adormier de vna
Eencluce ccs Sean: x nha cm Ei
inxerunt à ie emabilotum cim piede e fe relation£. Etvbi inuenerunt in. Arift.vnvideccni
oclicutenscl genus ma cóm.jo.&. j.meta cá. 4. & 4. meta cá. zictdenima ch & y denim die Er non oporit dicere gy it
cilocusuam dicum oresqui meld de trahüt intelle&ui noftro.feri. n. dicunt ofs terd differentias efle circülocudluas, & mi-
fum eft qüo inrelle&tus nofter ic discum tá nihil fit naturaliter nofiro
porum intelle&ui.s. phy. 4.7.& calis, a non et de elcoch matris at cel
da i confidezatione Et quia aliqui polle.
adeo ru-
vedbilneb ion prre udi pos edi d mo ügoo non iocludit in fecundo.Et ic eciam locurt eft C de po
bh unis rcl. sb dicit in poradect
Part 114
mmareriz, rua po elei iin bie, uenisaci mareriam in fao effe.
peinofm r5 uod infe coafideratan iy tia t de eius quiditate: quia tunc iic sequi fr reípe&iuum , fimiliter fubftantia materi
[PECES A uali Puma xem
Ai dien um in (ecunda.
aede e e P de udi oisfulécaefincopize dri
de Gindano. de podia mcis roi sd
M, A. Zim. Solut.Cont. prid enda lucent ydemdene acide Era
neaphy.cnomen. t4. vbi didit
frdeciio macer in f, &c abfolute perd. besficuri Em ji
in mere
im.fcd de. iua. Vnde Nararalls conj
eire ediiiomde. tama aliii qui ated mam, "ondi
teca i (ecudo ee refpicit A " com; - i» qua: ici le. mu leur pomo puer tdfcram per can(mezauioneny fic perd teria qualitaribus (enfibi
mexsd Namralem , Et ác ipcelbgimr. ia cranlir Cboentzin. 1. i.q marris fenuoriam voluit dicere Cóm.1 cap.de fü» dn reípetin forma eft con! iüna. flnta orbi .ibi cnim confderat mauriá xrali. vndelicermareria fmm rem poo ft maturalire,N vx et rocepous omnium for
nii per traníimota- iacionem. Er i
füper I. Phyficomm. - NA
hem formam à primo morore,in cuius, tentia aBiua funt omnes forma. Ethoewe-
omnispotentiz paffiuz accipit definitio prima ma- Vetiz icut in definitione omnis pocende aBiuz famicur definitio a£tionis prime for. mz.& fequitur poftea Có.in eodem primo cap-& dicit. Etideo nullá haber formá grikienarark exilleasemin adu. Gd fue (abitantia eft eius pofle. & ex hoc
fed polle, quó fübftanriarur hoc (ul i diftsteci natura fübied quod üblbanvarar per hoc pofle,in hoc, c pofle dicitur zefp forma. hocadt fübisdum eft vnd entium,Cabíolutorum. Ecce, bone Deus. qüo Commenta. de vna & eadem porenia Suxteriz loquitr femper vaiforaiter , & wao modo.quia de illo polle, de quo fupta ette fio posit des lend ik diicrendam poflea c
iare poli rela ode mae teria eft ens abfolucüm. Quomodo wf erfucrunt ita grauiter. iroces Auer.exi-flimaness iplum in conmadiione elc? Et
ldo i tur aliam efle pocentiam Siam cia dicke dierendam fub ih
tíalem is, & aliam effe fi relario, dc non it de eus ellentia cim rado
occ dario alendane vba cu r4 d
io finxerunt potenti receprius mareri dieat cim ipic disce at fe relation£. Et vbi inuenerunt in Arift vnpotentis abfolurs non videoxnifi velint
ieloqui,& mexaphorice. quod n&
gens ma chm. jo Ac jet c a. Lit deanima có. 7.8) de anima. cl 4. Ecnon oponct dicere g, t differencia cirellocuitas dicunt omne» qui mall detrahütinelleda noftro fer t dicant os teri dificrendas efle circdlocutaas 8 ai fum eft qdoiamlledus noffer t adeo rudiscum i mil fe ami intelle&ui.1.phy. 47.& tal anon efi de eint eatem i fae dai ione Fs,quia aliqui pole
credere. eai Menuism metet
B noo inc tdi pedea quiam,
non inci nii iAUUA, ue abfoluta (ont propier hoc flatim docu denram appo dedarando diro cer marsram, Ac alem potenud, dictse mascra e eosabfolaram, Bali entia eftens iuum. &, quia. mecum codici peine ignond nz
opo non Rchdi poecacam fed d
. infecundo.Et fic etiam Jocuc? eft C6.de po
tentia. phy.có. 7.vbi dicit quf porende cf eni pay à
reris, tunc Bbfltia ma. veris lle ad aliquid.ibi n babet pro incóener quodin i ied n P T cde ics quiditas: quia cunc fat dabio materia noa e(fet ens abíoluci fed ens. refpe&iuum , fimiliter fubftantia materiae corrumperetur abladone potentiz & pr fentia forma.nam ralis pocenría paffiuà refpei dicis ad form - ij e pred ipic ei al alis pocétía, unis pem
prias di a matetia , p qua« maceria. primo refpicitformasindiuduales.numes fui. formarü coegit ponere nameri por tarii mec.có.1r Etille potentiz indiul pibe aol ode ode qui m fe masicec ite tune imi ccebue. non in a&u. icut peflime opinat* eft obl deGandeuoin quzfinc gpràde podia matcr iz fapcr.. phyfic. non vi n OO di" Come
M. A. Zim. Cle. tcoll c1: 0.nec recordatus eft cb. 116. 4. phy Ifa eft igitur fentenca noflra. vrvides om conttadiAion£ crdludit omdifücaloesm aboluicer leur nona.
dori.autg neutri in ratione alterins pomatar, & cunc erunt noo fold duo in rationemo duo in effe & fubie£to, aat verdque ponitur vicifim it ranioce alcerlas, fi ut imum cum nafo fimo. nam in definitionc mi ponitur nas Mceconrra in def icione ror imum. & mnc
'acck do. Dicit ait talis io in materia, Dii E E d
in endbus ic fant duo in ratione, materia, & cius priuatio. Ad authoritarem adc Arif.
fuper. L Phyficorum
oci K Cf perbonzin diclus, &erpebue exponunt primam formam ,
imt cuit td diras ferit prinio it contraría primz
Pac fine duodecimi primz phil maid caurari dero il
am ola coorrria manecim he
materia conrrarioni. pei ma caufa adt feu pnma forma eft abflra- Gai materia Themiftius dicit, binc igirur focmz pimz. qus ibomni abiand et
ki iens into sabiadt de his. Ee p^ illa, in materia conllitutz, contraria eft & ad erfa pri fententia
ibile eft (aluate. noo.n, Aut] io diit ef feencana fedbono
mrs tamé [D fit cicraria prime forma difmmo
quod ctbanum fm pre sidasl
11.ptimz philofophiz cóm£ 18.06 forma: fantin Pi poema apris mue, Aun
Slam pia d (it abiznda fc
manquanmum iua tionis eft primo diuerfusab.
ma forme. Formis inmamtis T pnuado cbcrariaf,
me forma iode rini Goga funr
mra crifieneem corumpi per (e, non ad:
Boos EIS
fantin materia corrumpuntur. &. acto. dir mulnplicun ad mil plicaionem focmard , Amplíus non valemarniodarks io ad robadi
Quia tunc accidere mareriam corrumpi in.
fic kilipta qeanzum ad denamats
rie iam nope
mera nominat illa forma.
z- m e jon rtq chuma erede
Muros m emer
terius , fcili-
poa per Lord denominan
477 ani eiusmo praemio m Eins
1. phyic,
. M. A.Zim. SOLVTIONES Contradi&ionum 1a didis Arift. & Auerrois.
Super Secundo Phyficorum,
[21 cl Ariftoccenim in principio Li b] E32 Ibritaueft naturz de- ER Raitoneri, ic incepità rebus. nauralibus , quia res naturales (ant manifeliores apud hos quàm nami rdi C men.in cBm.primo. Sed .quia tonccüm innaua fit nobls via vr à manifefiioribosnobisad nodoca ie reci mnus,vt patet.1.pby.te.cf.1.& 7.primx
iore cro tinc pé Natali pot fix ex rebus naturalibus demtare demtone quis narari effe-cuius. exibit Phi Joiphe. hr re ch i. C6in cb. ibidé. Nid cese adhoc aliqnid dembltemr in aliqua (ciencia, non fufficit y (c aliquid
jus eb,vel quó ad nos . vel qub ad namuhd requicilcd hoc de neces q illod
Y X] coram.et fuper rex primo.
fac in illa fcientis,& per coníequés. irlmano ignoni quas perienba, Em
vel ad ea quz fumunt pto per (e nodis ex (a periori faentia ientia non pc erigere aliquod gcnus demlonis. quia non demfarar nifi illud, quod eft dubiam, & ignocil.alioquin fequeref 9, Naturalis poffet demtare phum. Merabes Nobis |. phy.tez. cbm.11 vbi. Nobis utem fübijciarur quzdam eoumque naemra conftant moneri. & CÁ.1. phy.com.£.dicit tatem entium
(o moru,v eeftaf PI usn. 4. phy. Moo i ier am eft, motus proprer id quod mouef, & loci mutatio propter id quod ferrur . & teddit caufam. hoc aliquid enim eft quod. fertur, morus autem non.vbi.Cóm. inquit, p motum eft nodus mounquia eft demiaum,& motus non eft demtatus, fed mens. facitipfum.& idem dicit 7.phyf. cóm. 1. vbidicit cy mocrm apud norit nodi mo dicimus cdm naruram effe t per cnolle Kicec namurataquó ad nos (int notiora,nó fe.
juuur g ex ills natora poffit demoattrari.
'nde eiiam Cónt in. 2. phyfico.loquens de.
Rima cogrradi&tioin.iPhy- i
irs MM ! Sens aite die fe figoi & poflint etiam demonfta
moni! quid in faenracte
lagu poncpa il aea in
Appolhis guia ad hoc, q alique denar
nnon fufficit gy fcientia habeac efsias.
iium deren reque P
ire inque
Secunda concradi.& manifefa di ae :!
dem tex. & có.Quia Ariftinter * am eese Qo Anl
cum alicuius mons, hsc: m hrcadc Fen augmennd, & dimisi aücfm alterationem. viet
do exponit videtur; m invegrabiibur casimalib i usan tifciSed hnius oppofirum habet mía do de anima.in vex commen. j3.vbicwe.
Desfcd mocus angmenti fit, noa (aas femrerymn edam deocfomigu unm natura, fed ab anima.Et. * anima ell aus corporis inftialis, namo
ia vità habentis. pater autem q (mitur p operarionil mm
gere elits moueri fm locam kae
- Nifieffet gj non inquit q ex&can'
tarima nra duerme tara proprie eft principum i
assu pafiuum quod eíl mareria at uum quod eft forma. natura enim dif efl,materia videlicet & forma . Omsit! cepe py dicaoeor deos fucrint harurata, (eu naturalia , qase farra er mats iet in yficorum agitur de princi elementistam corpori iciom i a pofitorum,vt fcribit Cóm. y. cadi d pt corpora perfedta etiam v fant. t planzz,vt habent iflá compofitiont arse teria & forma dicuntar naturalia corpor nam vr diciurin 2 deanima femper feRiori conuneCin virtute minus ficurin fen(itino is
faper IL Phyficorum.
continet Anima 'gi
Sidon haben aquancd non artis opera, ucab arte . fed pro quanto anima eft ex fai ratione: i
non eftde ratione narurz : & firiliver pro. quanto anima ef principium monens ad Oppofias dtias pofitionis,qd noa eftde e6-ne namzz, ic anima diftinguit à narura,&c. diat effe in altiori gradu enud , t nammu igitur cbcefirvinentia effe. &narra fm modi, & nun m. quodaninia à narra fm róné diftinguif.
enim dict y 'en: naturale kabet prin cpiam cranfmutationis & nomeanido ca jus habent principium moe n dtceqees cria dem ipu - B coca c mit le momm carli cfle nacuralé. Et pro hoc fait eiufdem. i. cali. $1, vbi.
€0.16.Dico igifq) Cóm.tenet momm corii ede eit
iia eft i; calü prece E eer arura agente moci , & natura recipiente ficus pacer. t.cap. de fubftan.orbis,& tamen non eft namrahras mous.
min egli ciu(dem rationis cum naturalucate ito füa rum inferiorum. Ecin tantum proceflerác
op uium cum hoe amne quodens dicere inscligenuam eíl formam &x-
Tera contradi. eftin eodem cóm.LIbi per
^ 478 malirer dantem e(fe ipfi ocbl.non .n. aliter catlom eficr mori ex fe. Nec valet, (i dica.
ie- tex. ch.10. Omnis mocus localis antex e » habere autabalio.Mor* att ab alio,auteft puliio,
ant eraAnt.ur velot vercigo. & fi pulfio.ans impulüo,sutexpulfio ergo 6 intelligenda non Gt forma inrrinfeca cerlo per formalem inherent.am,fequit gié colum.
Pi motus de omaibas.
Anima de rebus viuis: tfi quanrum (pe&tar ad prafens dicimns moram cali non effe. naturalem à fba forma, clim foa forma n6. fic nanura, fed fit fup naeuri nacura. n.cf inferior adanimam , & anima eft inferior.
feguinatQ incdliensa fc quia ftacaliquem. motum effe naru- Pies fencpio pafioo wminfeco ramen mous r ab aliquo principio effc&iuo extrinfeco:ficur eft refpedu limplicium. motus alteradonis in via Cómen. V nde for. mo contra iftos rationem, cuius folution& adhuc habere noa pora: , y impoffibile 'c i clie mam ful órbis vila aleruat Quis boc eflct sur hoc elles pro piet appetitum , aut propuex moti in. Fama ribi Cóm cip defübflantia oc bis;non fuit di&um calum habere anim& hifi propter appetitum, & motum in loco,
fed neq; ppter appetitü,neq; propter mori necciie dt. ellgenianr maliter animare ipfum ocbem:eigo nuo modo infor. mat,vrilti dicunt. Maior elt Auer.vt dixi; & mino y Primo quód non propter.
M. A. Zim. Solut. Cont.
ed smtelligentia, ve it forma.
EE eigen (uam eflenziam,vt
Memiote Che mene MM A93 c
in abílradlisà mareria idem
dá efle caníátá à fuo orhequod eft impole, Meca Có Lphyli cb 6j Siverodi cas propter fecundum, propter mouiman.
tiam efle formam . Contra, inrelli-
adcaufandum momm habet oém ad
Part 115
aBiuirarem abíque hoc. vuiatur ibi forgluer , ergo prope ilum canam non oportet ipfam dare efleorbi , affumprum. Trobstur quia eligenda non mou or-
manu, aut pede, aut aliquo corporeo infirum&o,fed folo intelligere S: velle;iuxta. illud Auer.1i-meta.cás, 6.corpora carlefüa. fanc animata. & declarar qdo fint anima. ta, dicit & non habent de virtutibus animenifi intellectum, & wrnmtem defyderatiuam , quc mouet in loco fi igicur intel gentia mouex orbémouer p inrelligere, & vell. (ed füum intelligere & velleabílra&tü. ell& non fi mediante cotpoce,nec mediá
tealiquo etiftente in corpore, fequitur ergo propter neutrum iftoram iiam doreeficfrmaliter orb, Erhoc velar à 6m. 5.meta.có.11. vbi dicit, co fla füncaaumaut ex corpore & forma in telligibili Et declarans q i, non ita.
sg ttima cre animai, neg iq ibi ir liquid, quod animerur per animam , auc.
viuatper viram, fed funt animata per le,&
viua.omne n.quod viuit per vam, & animatur per aniram,eft generabile,& corru. pribile. Illa adc verba pro tanto dicit, quia. in rebus an.ma iformante animar: res animata elt anima fua : quia toxa quiditas talium eflà fua focma. 7. meta.) 4. &. a. quidias hoi. el homo vno modo. Sed corpora eceletlia funt aiata p (e, viua.hoc eft. di&, habé formá, quz appellat vita & ani ma ocbis per (exquia non. fin orbeni formale viuere, & animatum efle. Si enim (ic effet vique verum eflez dicerc orbé viuere per intelligenti, ficut eft in iftis inferioribus. & ideo & fm ipfum non.
turibi afa im aginatiua, ficut pofuit Auic. SontigiCanmata eorpora ealefta viua per fe. folitarie,quia habent (ibi appropria. ti puncipri, quod pót dici anima & vita, usta illud fupra allegatd principid,motus.
deoibus mobilibus eft ficut anima de r9 vinis. vn dein quinto cap. de fubflantia orbis declaratis qiio incelligentia eft (eparaca ab orbe, dicit) hoc et inquanm iftod corpus non ipfo,quia ipfam.
manens per fe. musmorum codi fft a forma naxurali
mea inclinationem ad. i d mo cum. inceligencia intrü e bendo ceium am exin tel'igenta &c ocbe. & eft iniriníeca: mon quantum ad effe.& fic dico celá effe modi ex fe. Orbis aürnatura. Ern litaiue à Nz Srderarar etu non in poxentia, fed in adu. natura.n.analogice dicitde illa & ifta materia. Natnralias aucs accidentium habet arendi penes. fübie&á fuum,& non | penes. efficiens. fübftantia n.vt dicit Cóme. 4. meta.có.:.nom. cleuta accidens Pm icem Me eidem materiam.moxus.n. lapidis. proie. deorfum ab aliquo non eft namurali rario ne proqcientis led manc Li de pariaggregaum ex plaufiro 3t bobs Sie moam rt Bia boues fun: eroe Suli negando ensi: confequendam. quia son ell alisbabitado inter plauftrum,& boaes, md lis eft inter orbem & intelligentiam. nl. Auer.1.carli có. j.ex intel ligentia et orbe fic verius vnum d ex materia & forma . nam. incelligentia non vnitur ocbi diuifibiliter, nec mediante quititate icut vtitur forma. fnateriz-limihter plauftrum non habet na. muralem inclinationem ad mocum , ficut. orbisad morum. & ideo bene mocus plau- Rricftab alio de illo beneconcedimeqe fit de aliquo illorum generd , videlicet: lio, vel ve&io, vel vel ratio. Va. Beilla dnufio peniner ad moens violenzos violentü at, vt dicit Philofophus in.) ach. ef cuius principi excrinfecil eft nihil con- Propolio debole hocleveni deae [ito de orbe, licec it: fro ceipedtu bod sgapurritiune, formarm igiur cnniradidonis prindpalé dicimwa onm cei se maurden Ad appolitum aticrepondexur 9. Cá. non need nepauicip Sind icu fec [ monere men arde natiilis vip er prefíe habe: . Pro quo aduerteqy elementa. Rouentà principio ipttinfeco adtino. cut. [o
natora, quz eft materia.
cueramorigmr, &dea- Qu Pe le i, Qo mo*
Slesacieneon qus X
principio paffiuo habenteex fun rarionein Ur cllena
2. phyrfic.
x. phyfic.
fuper II. Phy:
patet pet ipfam c&.1.&. ;.in. s. ph. &in c6. ges eric ewe
einer eod m achat qd l wi inci meuelt, quia ilhudeens in atta tenen. aum uon ha bentniü prima maxeri, &cform&prima au. tem mauzria elt ens in pura poténa.& ideo maturalitas in motu elementorü eltà prinipio intrinfeco actiuo.quod eft naturazta-
leaüt eít ipa forma elemenn. monusauté ma
cli ct naeurtlu oppolto modo uia fus maculis er pare princi adii quia «clum habet mareríá in adu, non habet. Rarraliratem fuà à furi itnatura: immo fua forma eft aliqusdo natura . Ec hoc coafyderaui Magnus Albers in 1. phy adrincipum-dam dant morum e fon effe moum naturz, fed intelligenux: comparádo videlicet iplum motü ad prinpium auum , quia ale non elt natura: fed inielligencia Recte igitur dixit Cómen. corporis cetlclhs morum non efle naturalenyfcut eft motus elementorum.ná naru. ralitas in motu clemend cftà forma non à máatena, fed naturalitas n motu cer eftà matería,non à forma. Cuius th oppofirum. fentiunt Moderni ad refpicientes.
Quara etiá conmradi. efl in có.i. Dicit q» non iuuenumur corpus iniplezs quod alteret ridicu menie arp mtien quod
tum videzus (entire. 7.meta.cóm.19.vbi vniuerfalitec loqui videxur de mobilibus mom lo eli & de moru generations, & alzerarionis. inquit cnim. gquemadnoda orum,quz moucntur jn loco,quadá moenzur ex fe, quedà ex alio ic et de gene. tabibbus.& ita 'quód mor alicraionis & generationis aliquid moueatur ex fe-Ad boc dicimus, aliud elt loqui in (im ibuscorporibus, aliud jn mixtis . v YMplemer Cómenda. in hoc cómen.diat gin compoíris potefi: principi derat 'nis in ipfo alterato ab ers quz aducnitit cor porifao,vjn animalibus & plantis. In. 7. Mpitur mecs. loquitut de. iisfed híc. fumplicib?.vide,& glo(a fic Auer. inl ph.ch 1.Ac us có 60. 4.cari.có. 14, c. de anima.có. jo.&. 9. met.có. 1. Et pro iffa (olugone vide exam cmenti j4. ptimi de generatione.
Quinta coocradi. eft in tex. 4. Ariftotelesenim dedarís quz funt naturata , dicit, quód func naturam habenu& hacomnia fant fübítanuz. reddens autem. «uan huius affenc, quia (übiectum eft
ficorum. 479 quoddi, & in fubie&o eft. narura femper. quaíi dicat natura non eft ni(i fubictum, & forma, quz eft in (übie:to, & udlia (unt. fübltaniz , & ideo compotita naturata cx naturis,quz fanc fübltSaz, func fubftitiz. ita eft vera illiusloci erpofitio.non..n. poteft legi,t hzcomnia Ariftove. a(lerac efle fubftátias,delicet fubiectü, quod eft materia. & id quod eft in fübietto, qd eft forjuia ex primo cceli & mun.tex. có feeu ambos di j& ambos duos, omnes vero non dicimus. Pro illo tá dicto. in expofitione te.& funt hzc omnia fübftá. tia,Cóm. refert ly hzc omnia ad naturam, & ad habens naturá. Efi dicirur quod y Oiune,non dicitur de duobus, (ed de trib*, modo natura & habens naturá funt duo : Soluicur q» natura includit duo, mareriá & formá,& naruram eft certum. ifta. 'enim denominatio ad numerum ternariif. fy Sed cunc fecundum ift$ Philofophi fententiam forma dicitur cfle in fübic&bo. Huuus adt oppofinum legi in przdicamentissbi dicit Propri eic ublibu in fütse- &bo non efle. Nifi eflet vr inquit Alerid. qe fermo Philofophi in przdicamentis intelli iur de fubftttia compofita ex. materia & ma,& non de forma , qua cft fübftàua. fimplex. Aut aliter. non intellexit Arif.in. hoc loco effe in fübiecto proprie dictum, ficut fampfit in przdicamenus fed large, videliceuid, quod ad hoc vi f indiget aliquo
fubie&o.Ethoc etiá adnouac Cómen.in.
fentiloxo, q,formaeftin fübie&to , qui fübltentaur per ill& non quia eft in fübie- &o,per quod fübfientamur, ficut accidéua. Vbi Commentatoc dat pulchram differentià,cx qua intelligi poteft q» efle in fubiecto. ztquiuoce dicitur: d formi fubftátialibus, & deacidenzibus.ná forma fubftsrialis eft. in fübie&to ji. in prima materia , quz (ubfleniatur , ideft quz eft in atu per ipfam, quia materia non eft in a&tu (eu in effectu, nifi per fotmá&,nec fine forma poteft cxiftere, vt deducit Cómen. in fecundo phvfico. cóm.11.fed accidentia funt in (ubiedbo exi-
goma doe dici enim Philofophus in przdicamentis, p detiru&tis primis übftanijs ii ibule eft aliquid aliorum remanere. Aliam etiá differenuà innuit CÓm. in. 1. de anima có. 4-qux eft caufa iftius nam fübie&um formz fubftantialis Ém quod eft fübieüum. elcensin potentia, & fübiedtum forma accidenualis eft ens in atu. Ex hoc.n.fequicur. vtfübiettum forma fub/tantialis (.b'renvar
1. exe. ,
M. A. Zim. Solut. Cont.
fau fübieBum , quod eft caua It mareria. 4. meuaphy.cómen. 1. , Suaulecilcnrad.
Seu: eit in ter. €, Dicit Arifto. € cens de: dit nomi Ribusrationem habebit.nihul tf intelhgex. & confimilem fentendam habet in primo
im analydcorum in illo cap. Plahid aücqih deficentealiquo fenfu, necefle eft fcienaam illius fenübilis deficere. Sed. buius oppoficam habet Themifli* in. 1. de anima in expolitione ter.cóm. 155. vbl Arif. Tonicdifierenram in inter imaginationem,
fenfam.. nam Mire
licec non fentiant illos. & fi habent imaginationem decolonbus , poffunr igitur haiere faeniamqua inreletio immediate.
ab imaginatiqne, (unt enim intel-
vniuerfalia colligat cum intentioni-
bos imaginaos,vt dicit Cómen.j.de anima.
€6.,o.ibt enim dicitur in texto 9 23 pant o, Eataspud inlledur anc
. apud fenfun. Propterea vifum eft quibuf-
«cum, licet non poffit habere fcien-
' tram decoloribus pec inuenionem.vt qui.
à natiuirare czcus enit, poffe tá habere.
fcent.£ per do&trinam & p audituni. & in.
hac fententia eft Paulus Venetus, & aliqui
Moderniores. Sed ifta. Qrinio dit cicraA n
mor*fa&us à fenfu
quia imaginatio eft a&umcám aiit Tenis eor vifus;& non au: auditus non iudi cat de colore,nec vifus de (ono, nifi iens.» de anima tex. cb 1 e. & [beni ftius ibidé Gnfbile per accidens nó mouer fenfim nec imprimit fam (peciem in fen fumy& ita per audiam non poteft
ies colorisin ers e
iem vol Amplor ifta Eriiodant dudicium Arifto. in in pacenelocn, qui ti zit ezcum de coloribus diputantem de nu disnominibus habere radonem fed non ecpacqel rei que apa er figifi cari ideo dict ipfum tui imei Ez ideo affero ex mente Arift. cecum à auitae non flam pon acie, nec fentire immo neq imaginari colorem, ita. 9 habeat coloris ép iicet, colotem poxelt intelligere per fpeciem, licet pof fic habere quandae cognironem neginuam, vr videlicet gy eft rex quzdam,quz nequesudim perfe percipimus y neque due nec gnita,necolfactu fed poliduam nequa. quam nec decli creo inrelbricor didum heviftij (d de illo qui ex tempore obcg-
poffe noe parabant frr efe, ed.
o aree e in commen vo s Hi
icm dicctoemam efc
lem intelle&u. Ac hoc idem ipf (endirin mt
mo celi commen, 91.vbi haber formam ef
fe fiium eain Rcge coni iiem sab x desir ce
1.vbt viderar velle formam (enfu corupre-
hendi. Adhoc dicendum parocum Auer. Skala. duodecimo, commen te for. prie ma non comi
eua, fed fecundam (eam aftioaema. 8c
Hon rendi direi niiab inel r dixit hoc,&c primo cae Mab def ompechend l formam, boc
Siodieriun i pi meat d fed
lama ad fusm aient Sed ac foluamus,unc reflar maius dubium quia fra due im a t sis de prrcipoc vires cogearaa cognofcie
inendooesindiuiduales omaia €:
im, qui eft cien. arenis c italeda fu Vide foloto confiftit in boc. fenfibilia ifta parucularitereonccpu, icfrmz ipfortm vr ici en fa concipiuntur,& prz&pue à fenfa hominis,qui. M reesg a ed fenfihilia ifta & fux forma vfr concepti (olo intelle&m. coacipiantur. hoc intellerit cá to. dam. rationé imellexit "ichoiiont.
x Hemaque mie sedile focmam sppelis, &inecliprre fore mare per: Ocfiua contradi. etin tex rz Arfto.il 1. pic. In eex videt dicere teu.
fm radooem . Huinstamen. imsibe rera deg marería & forma dicunrur relaiue, &!
equens poreinlligi fne Sie opliadr Có yir ais tionis có. r6. fcribit vid-
ptinclpiord & cire mein bi kemaaseoemim ine maig rii eft . Quàd;$ dicatur , v
definiri fi--
ia. Hoc iterum ftare ton poceft. quia pri- Soo deantma cám ré qu defi ioni 'Baturalibus demirrit materiam, videmur de muterealiquod noo neceflarium. £d non. ft itaquia forma debet fumi in difpoficio
ibus, in. exiftic . Amplius videmus. AHiRS n dione aim o
& ia de alis formis naturslibus dicendd
ft.Solnivar.dicit Alez.y modas.
i ih Ser in mulis deferutt Des lacut it it exempli .in principio:
bri Priorum in cafa noftro,
falis per inelledum formam à
in materia enfibili abitrahità ma. ter fenbili fimiliter quldo abftrabit prae dicamentum fübftantiz ab alis pordicamends,& in multis alis cafibus. Vnde fc- Tedebes y lices Arift diftinxerit ln. . pri mz philo(ophiz (dendas fpeculaUiuas nes tiplicem modam endi ra rationem iri plunbus inue aicur communis n his duabos fcientis ve dici przfarus doctor, & eft ditum aured, magni momenii-olaicn.multas arduas difficalaem in philofophía Et iftum roodd dicendi lancer ianuit Acifto.in primo de anima etim aperit anima mon hal i 'adorem. im, fm quam pofl eile fara (icd corpore.tunc eri de illa, cut eft deredio.cui multa coningunt inquantum fe&um eft,que non conringere ibi poflunt. veeftin eorpore fenfibiln& cut efde (phe Tu fm rationem d: cam k imaginadiam contangit planam in
pundto.cdm dh namuralrhocerinequea, eftfon
omnis conta us naruralis eft duitbl a corpora coniunguntur in fu elita Adiote voluit tare intelligere anima in illo caía folum fm rónem p. abfizahi à corpore, non fm effe . (icut (ant entia mathemarica. Et ideo rhdecor ad foe. má contradictionis. Fro quo aduerteq, vt fenbit Coin. prim phlofophie. 6615. dntelle&us eft maior iran q fisnarura. T.aliqua diuiderc, quz natura non. poteft. ficu diuidit mareriam à forma, qd on póx fieri pet naturá, materia. n. per in-
telle'tum poreftapprehendiin ferundano per:
tione poitillam, quam habuit Naruralis, fio quam cognita eft per analogiam ad for
fu er IT. Phyficorum.
mam per prinadonem omniam tocmariL &ifla ad Diuinum, we feribit CÓ. 12. mera có 14. materia. n. ne- Let:
VL patto meu tu Sei d forma , mol Tomi
» multo: it.
na» mulio sagi oneri fos iT grms Pbit in tex. cbm. .focma ci maga . Etratioefi, quia. vtdidit commenta. 1. phyfi.có.s é.mareria. eft propter formá,& forma noo eft materiam. & eft (encéuia etiam Phil
In.1. Phyfi.tez.ch $1.vbi babet o forma eft. e me ed non erourri Er quoddi
eit funr ad. lui; si nir ci iet by declonmcada
de| & a&u fcribic. n. Có. in. 11. ipee tica Ci üt add, aon. ad potentiam,
Pe Boifnenda Phlofophlin s prins Ph. ic
lofophie in rex. có.x;. potentia a tiani fon cribit. 11-meta.cóm.16. Dic igicur 9 licet. quádo Nanralis defi ormim mi
ma.c&16.pocell rf ablirahcrein prima in tells operatione formá à materia, pro quan to pót intelligere formis, non inielli mnatetis. boc.n. eit abflrahere hoc ab hoc, Tofieio cr edel puc da icut. in. D. ftrabere d t pates. Secundum adt feparabilisà
Cóm.dicereformam feparari definiuoneà mareria , quia fine materia definiri poffit, fed modo quo dnimi
ins. "Noua contradi.eft in cócm£.15. vbi dicit. 2- Phyfic. Afttologiam abítrahere à mou. Huius & com.18.
ficum videtur dicere. i. meta.cóm.19.
Nil fer Mirologus abftrahit à motu, Solutio.
demonilrar Na. turalis immo formale medium in confe deraone Aftrologica eft marhematicam.
quanto non coní Pmedrom,
M. A. Zim.
bene tfi confyderat mocum in rationc materiz,noo in rauone forma.
mons. cedium Fi amem, vec fm d iabencedinnict TIT fiac machematici, formale logiacd mathema- ma emo macccle ces enale cde ec e dixit C 1. mera. cf 19 8c 1.cerht. cb. 7. innen "
fobc fübftácia e*, pondicnfricn or fn gm mo. & fic fedatur contradi&tio, icut vides.
2». plyfc. E aex.19. Ta ponente ideas inqui inquit. funt feparata fm. ? dero
Meat aen Ker
Soncelie fune eden materia . [1 vtdicit Cóm.in có.qux (unt feparata fm ef* fe, poffunt feparari & ratione , & non conmertirur. Theffsetiam. 1. pby. 16.dicit qj fot mz materiales poffunt qfiq, à materia cokacioneatqueanimo ehm fed non ain, aut fubíiftentia Sed obuiabam per didum.
aüteft impo&ibile, quia Naturalis definit endis ii s.ply.vli. tiones namralesv namuales oic
Solut.Cont. bennbus. Soluitur fm Perlpatericos cogno Soles. Merced apa prm ee eit ij
Clrmsodiqda adalind Scnon füi gracia i cognitio. cuius. poses vtnbxat Alex.in principio] pop
aus maxime ezpexil les & prazesà nobis funt, anri uuribun tá tales non proper fe, (ed ad
ad paffiones. pressione to eff, aes morale non iadipnc ci c ircutes morales.non. ienpaibles,vt teflamr eriam Arifto.in.1o. esie ed nossui nara fumus affe &Aibus, & paffionibus obnorij, indigemus illizvode eam in Bini cognitio peser, turoperationi.n! viomeecidd
i piloophis Eieqtes chai boc oc didionem iere debeat TRE. E CEP e elk inter artes & viruntes. Nam proceduntin fe laudem, Fila a exiere ed que à virue ta proficicunrun.non fads elt (iipá infte quodá modo fe babent, & modefte agantur, fed (i
ita egerit, pnmo f (dens fecundo ( eurm ron iro
iudico agazad cxzeras vero ar.
5 formas teshabendas nihil horum requiritur pez ab. vrqui ius M ipia etri diner
ficut vides Amplius atit (cire debes y diffe renna cft inter vile & honorabile rt re emen dede enia
artes cognofcentes. effe principaliores fm dignitatem & hono remylicet em valitatem forte oppofiud con. tingat.vnde Philofophus etiam de fcientia. Diuina (cubitg neceíliriorcs quidem hac.
2. phyfic. Borse pe repr omnes dignior vero nulla. dex. erae dim anii, Duda eerie d 2 piri ee, ffunt dt lationem quidiratiuam. ini inn bu. vndeCA. ad bominis vltimam,que eft mé- ^^ c dida Coo ioperaionum noo dia interformas mareriales & mund t quo paret darisliqua namuram mediam ipter naruram. &
iara Hug dc per confe um Pe eus occ
Haius th oppofi Terbi igcumeuet.
ius imm feribit i
Part 116
im jsvbidicire norum eft per ie rullaza-
tura elt media inrer abflzaftum &
fale Ad hocdidmus medium duplerefle Solade.
videlicet per. gniremorum,
ricas am mca. mlam li sam-
am in eficcta , quz nec fit materialis.nec. abigda,
fuper IL
ficat idet fequi cócra. Ferrer m Aliod adc ét edid Fm cáparuzonem we
corum. Mess
481 hnis.n& ifta vericant rete. a dioec repeti conclafonis Nie,
extremicani, 4 (unt difperée in Ere et
eft cópofiionis refpe&ta. medij, mrmte cuius infert cÓclufio, (sc fie.
quodimodo óat cauíe efficit me id eftcan(a in inferédo,& eris in demtael
"uis in effendo cóclufionis, faltem anlttalis, Prsnufis veo in dodrinsin gpriaforma. dufionis (e bt ficut hnis cá his, ante fint n$ cut ex finc fequunt ea,
fant ante finé, & non ecóera,üc in do&ri- Ris venzas| infert necefano ve-
T eie to confiBix concra id,qd Ariftibi posdxemes db oes elkà fena func caníz infinizz. Scd manc cft dubitatio quia. ci formna Gt caufa per accidens, in dali id &c remocd, nó videt
Themiftiv adt & foluit Ferascidens ain fumant d rciim ci parené pécdiícetui, re-
Phyfico. iTi xat
M. A. Zim. nox, (ed abfolute noa, ila füacinfinie vt c. Sod anc eft -qí6 anf per accfis infinizz
sec en dom fex iliam abibit diac reque aita Satad caufam perfe, que ct adificatus, dic mafica ít caufa pertccdena meg pro pioqua albedo , & Polyclecus eft
.contzad eft in tex. 64.Di
SEGA aki i id, quod eft e meri ped queda
eri, fiera nam magis cafu. & fübdit diffeát.quia huius caufa efterzra illins vero inquia g ridet cerid, qodetà caia ba bere caufam inca, fed hie esum extra . & ifio modo exponit diaus "Thoniss locii illd.Sed buius oppo(itii inae nimus in eodé. -phy.in tex.có. 6t.vbi Anf.
efti cata q id quod età fortu.
ü Solutio. na dicit hte cau(am exaa . A dboc dicim*
hoc conueninar, q» non babent caufam in. tra vnde dicunt in. 6o.tez. licer tripesca. dens.quarens (uum locd, cadar (üb uli tuffüb quo póx efle aptus feffioni , & hoc à afü efle dicacur:li adt corpus cabum cade. fev d (efioni,hocà ca(u nó eil.
talia nullo, uia fortuna eft in bis;in: T feu electio, fed rà cafa fleri.n& puis a icry ipee lixir
magis poffunt dicià cafu q.à forcuna , [5 ia fortuna alum vi et eedio er Td d caus pc 'eflc in rebus carentib* lc3iooc. Net aliquis füfpicare( talia ve-
iL cóm. qi. vbi bene efiedefinic.
ra efíe con (olut ca dár,qu; m debicam naturz ordin£& naruralem inftirsuioné
ra ldem Bgalficent apod V Dir PCT dictata Ar i umb Tam ljus notaui in. mea de Deimafexta. li.eft m c& 70. vbi dic Cóm. q Diuina (cienda. m exiflencer m q, exiflute. Huius th oppofitum (iniit ipfe,& Phslofophus, 7. met.te. rerum
19.8.4. mec recht c 6. meta tei. Scientia e ends ci
x price com 72.
1L IL Phyficoium,
&ionó ia difbo.11.in foludone. cà aicámrde Philotphing id quod à Deo glo.prouenit na Eérurs fecrno cormupcus de eis. & qui temerita 'émanatio endd tab i modo j naruralt, eroe aman Sola Mali Aa. tiq » Vt Algazel & Rabl Moyfes, & ex Latinis Scocas ci fequacib* fuis cenae. Tunt hoc, videlicet Dei fm Peripatericos Ze neceffirate nature. V nde fuper hoc imenio Scocus in. ». dift. 1.quzibo. z. eftenditin via. iiolaex ne- EOMeLero rt Petipatetid oppotiram tenent. Et vltra authontané Aner.confueui formare aduerías iftos alé Tónens quz vt in via Arift. maximam fid fere Ni anima spi aliori modo na tura, & incells agit altion modo q anima, im Deus fitaloor intelfu, aret altiori mo
doi intelfcergoà foriori altiori modo:
anima,& multo altius i natura diui oflendirat.nam anima agit aluori modo, S nau quis nacura n agit, ni fm vnd norum determinatum mouendo,íed ani- Tuam qetiberdram mde morusanimg i ef perfeior motu reo. easi ara tons tech. 41 &C infa, ic 8 accufat
mugmeoti flea nacara ipis. & Ariftd. eftah aia quia ignis concurrit vt infttm. imo C6. & ArilLin. 1. de genera. & curru. tex.cb. (motio ignis eft deterior in gene- Tanone, d motio oryani aut infi, & ibi Tedóirar caufa intells zr agit alciori modod anima,qua intell; eft altioc anima, Tere de imma vr. chuc vidt vi genas anime choc folum co (eparari cut. à corruptibil Dear adrefalior melfu.vt d. Phlofoph in ibrode bona fortuna, rhimquit. quá ne melius (cia lc inet nii Den 'nde C/.in. 4.phy aufcultanionis i c. 138.
15 mes dópefeefinil. ipai ncn cati ups que dtanranims tac ra ucintellsi& ego addo. De*. osi adt fpetarad perfi aic Sidtiont ire debco q nacura muleglt di &natarz nomen vt panet ex. 4. prima philoGophiz tex c. p &c vt notauit ecd luci dimus Thef.in. 1. phy.1n te. cá 7. ficeft ik densi apreqia fomir pprie iar conim age fm zh is um nl arra ager qd crüoanarura ET manam, eder Eabndz En qr fant forma abitractz,innacz (unt,vr illud, qd moocfab &snon fit
leueec stmonlabei tromundi vá ei ddalp
prodr innamm exiftere. intentionem . Sed huius. itum.
mt piti ercó £y vbi iE dio ete Rien pn ]
present idum có. e de fp r cur. luirur. ligi ee Solstie.
Buspeeterimaus funt in
ap(am in.i E phrinch a nalla gecas Lorem id, quod eft à cafu, fempet eftoppolitum ei quod eftà natara. vndei nacura fant nce cnllan fpecies eft Alafu/fedi cafu funt moaftra non naturalix.idé. 6 meta.te.có. 4.K. 7.mera.cá a 1.&c
ia Antiqui, contra quos arguit Phüofo-
Bieten anl aMierebane. eflc à cafu ideo Cóm.fm Phil oppofita. vnde in có. 1.ter. nde ex quz funt à caía, proueniunt ab i mento natuty: fed e, qua funtà natura & m cur(am naturalem , nó ex m imenro narurz, ficut funt monftra.
m adt Philofophi phy non ci depecebas ied de aSione fcu accidente. quia percu(fio viroq, mó px pucaite,et fü Ae jarentione, eum intendoneam parer
patet pli.
imona có:padi. eft in cá. o.Ibin. col gc.
d Pop i Ci dpa e formicas agere.
fipecogiione, Huius oppoll eri Ed c. 1. deanima cb.re6. Niift inboclcoinclira icq rid animalia agunt Lione fs ra ie cur Hirundo, que quando nidificauie
non tamen agit rion£ hnis ndi baton "
M. A. Zim. Sólut.Cont.
sudaAe motz bene tamen. cog que ciFm. imaginsdonk, ionem reietru. i ad bem ordi Ts '9 infnicudo,& alis hmós accidétia, Reurreiadopuni n cognatum e ca arti tcctanio dicem, er pane, Jessiclari rcg nidd ctitroerenó [zi TIE z SOLVTIONES erred
contradi&tionu: Yers ep uy serit. ud
pom infinid rado. perci. pea Tice Alerte The ideo tar infinimm, m nce afta deaiionedlicre
tinam conzinad.
»|danidif in infini tum:bon fie aucena.
dediirero, Autqa con-
Geomecria,& pradupponere: illá flor e Net videt dbi miri boc, erem eder vie i rq re LOppoGra func vera Fm conà dicit Có.
percer. d mocui circulari nibil eft
ETT TES
Sri mean cde
iem e el
aera icd mdadi en licer condinnatio effe Ferien .& ideo vide mih,
Peopricama accidentia, E NTC tradici
t.c. j.conrra Alez.&ideo dicimus nor cadit in defeciptione moe,
s-phyfico. "Tertia comedi eftin ter. Arift dmidit Dico;
Fsisdesr e per ser e potentia fiarul. poftea diuiditensadu! ma dett perdicsmenta Ex hae tedivifone vi deurg ein posi nct did Inde, lena, (ed ens aóu Colum. Ex Sdactio eir videror ele fententia Phloiofeierte eb v vbi raleg poda aBus fant principia ofum dec prdicamenrorii.& cim hoc eff auchoritas Có. in Ldeanima. c& 6.vbi fcribit. S euentia te Mansfield rp c
elato. cunnt omne genus,
piveckan Sm uniri pm epe phr. term
it. & iftius eci& opt ionic Cin ib deban orbi e lin in (amma. 6. ruxua principit Porhyriusiam erpoftdoné non adr
eercaflumic *o1te.cf 6.vbidicit DiuiSo ade
bile redcis Chin 7 mea. in promos qp fcienua Diuina diuiditur in tres parts. Tops ni dcdciioss enin Rf tiam & accidens.in fecilda de dinifoneen.
etie ire ac desde |. vbi Ari. volens decla. t r- RN eid Mer dre hori dela
M diimpola condagend negantes pork efse.
E eia eb Moin aatraliadcuen ciii inr pad peser eA Serin io M ra z
principia ofom dec£ p^ An. n. meta in te a cea. PP ficus
ES assecheiatn di mier cime gl
M, A. Zim. Solut.Cont.
" Freien end c5. 9. Lupi o reped rry Mer nni bem itaddiriomem.
caloris aggnesin caloré tum ede acquicionem parci pos partem. E aif anen eiat EL CIL
eios hcdisimo Sokmin.
/.X.cÓ. 4 0.& cÓtra Com. .de anima.
gradus numezo, Homo dmm ritas habet.
-—- 7707077777
Ma folo,
.... füper III. Phyficorum. 484 Ero p remp oue abeoqund mous er punt que tatem reagit i cabditaté fequi ge
publie eii Ad co m6 contradidtion! aol dierum aliqut uno inconseniridem fit monis k mo. icc agens & pariens refpe&a einídé non fm idea íed fm diuer(a.vnde dico gy rea&io non fit per esídem qualizaecs fed pex dinerías. vnde, 6 igais. agicinsq per itin ignem Ss deep ta aS pega Ad in.x.degene.& corrapin tech. 14. diat p ola d'ora poffunt adinaicem cran(inuran, Kinks do differunt in cicius Rad quia in habentibus (ymbold cinot & faci- Mec cteaniuuco M econquenrcd talia efhra habentia (ymbolum;habent manila imita raria perconnAtd,
&ccalisalerado fia vc
lando eric eadein
Cnocedimas Et ideo aliter dicendd puto ad. contradittion£ vc locus ifle re-
4uirit.ná materia ifta | bri pid dene Ken gomaeaps cooreum
i 9 o£ rale, lec cric fuperan e fuper dum. nam,ó ignis agit Wercslort iod qui,
quidem lice
füigditas haber. i£ maioris int- EIE E prine euge Kpaitsant lacadequa poda El
ET maions poté-
EL moucbit, & nó mouetur.aut eft minocs c tüe moueat aon mone Am
- quia agis,
CE ed
arr memi moamicsel fimo. EELGILUTIDUE primo motore,nec o£ mouens corporeum. Biouemar à moo ab eo, ve corpus cadeft, fado corpus cticans in eadé marera cum moco,dummodo materia. qerepiua far:
Ding aperiat PTT & emos E leaiema pes eb alit ecfat per conradd,
"lliborainus Ira
mó, formi cádé wt eft in atu per ll Re mouet; quá tl per eandé tin posentia, vila et pui a. vf ignis per caloré agit, per calocé pa. SÉ eer clrtvietsdua, '& pati£
calorévr eft paffiaa . & il eft de. Eictu ipd vale moror oec vt
vna lin ado K mouct ve onda mobil
lcecigitur mouens moueatur a moxo,non. monsf abeo ioquannd mori edv mo tiud:& mori mouet mobile;nó vt eft m obile mouens,(cd vt eft porena mox. vnde. min? agat in maius,.tfi agit $ ppocione maioris ingqualitatis, ex quo maior eft. poxentia a&iua minons, d potétia pafiua.
M:A.Zim. Rid icio tn ài posts perdtát eu(d punc .n. rueret tocus. €&aus phy. & demo Philofophi in. $. giiy.tex.có. 4o.vbi haber q; tocum non póc. get fe mouere cord quia uinc idem effecin. s&u K in, « 'eíá rario Có... ali cb 18.vbx b& g elemenrá non pé ef-fe per fa mouens, & per fe moed fo. dac moncat far efta&u,& fabis cim nó fitin acu. '&i6 p formi, tác idé fm idéeffennalY eflet. 3noueus & morá, & in a&a & in porentia. nde licet fm Peripateticos id£fit in posen. Meta culi fra direc eios accidene oe inar
ll óne prinadionls annezz, auaceria.qus non ern tocum für aqua vt efl adu:
itüc- "€
Ve imanéecaidt pocredper gii
25 fed eft róne mareriz, d flacfübforma — dibas.
pis alidL zc ideo deghanionete ch)
dssDiogné,dictg, Rn ener ef
vnoola, nó effe facere & pari adinuicem.
icit eft iffa neceflaria con. ditio in hoc, fic ifta mutua a Sio, & paffio, fcis materia. quia per marerii có- Smuné varüq; eft in pocenua,fedper formas. diuers virüq: eltinadu , & virüq; agit p.
, 18s modo concilia Felica£ cda ici ereimitode qi merito contratietatis. ipfe dicit cám 0c videre debuiffent, parté ram. bo.vnde er. có. jo. determinat g, mesi Grilsdaieqe que ptundie onuenure in eodégfis fübiecto feu. ir iptape i ope perfe parit aid Forbes Uri per mri d Eie-euchis a ieget mido prquum agio per quá patied agit per caliditaré Erie dire ede Sac maieris abiecta cllor, end ein.
mate alterü dfat igi quod
pet qi peril, p 9 qh conrreria iraí in (nis po 'tentijt.g vnd canzaen póc agere in reliquit, qatcd deri reüfiert nos prooenft efie in boc cafa. Vade Cóm. m boc fenfa negat ambas elle aque; inum moin, ia non, aov pa.
Part 117
16 Bcideo dicis Aciftin.
Tet. 4. meteo. Vega unctio drin cardi 9:
meldete eia edt d Cop t degin
erpolias d congre. hftequali
4-metea.in cóm.1o 6.14. & in x colliget cap.vlu.& hic femper eodem modo loquimr.Quidá n.ex illa asthoritare in. 4. meteo. colligunt fm Auer, noa pofle rea tionem ficri Fm eandé com trarieurf-fed falion(.Sed opinio fta eft ift nta alterantur adinucé fi debet fie- «p alteri fit dofians, St fed pp hoc non fequit illad, ipfi ibl imponunt, fed fold gy n5 ple. hie potentias zquales nam vnum datar reliquis iden nurum tous foro d&anre & licer int in gradibus zqua. refiflenciam.
ri mistum,
quia lia potentia dá vnius fupera
fe E Ed
nca calidis operar el fj m maie dran dicic
Melogeiur diari erbocloo noma betur, i monet; verde mach accidit qp pal fed ex hoc non haberor anam abillo, Aic fed hoc haber er libro degene
TÉ Alerk qiz efi de eo qd mouef,non plas dici d ine eund e mar.mooecur ibquantd efftn porenria m bile cof ule ci immobilis efl vera qe, cim monear aftu, aceldt et conradha, vr ras in mooendo moueacar Sed ex non hábeur, nito o£ corpus in moa do moeet. & cft dc culo monerità S moocus lcernon monerirà Anosrciepuae Voranimaduentg c mnulaplex (t moxus.non eodem modo ver fatur itta itio in oi motu. nam in motu locallabloluteefivera, 9, omnecorlocaliter moutr aliud loser mouet, icol cilindros enim probatum eft in. 7. phy. in principi anon imelligrur moucacarab llo.gd IaOuetur ab eo: fer 9» mogeecar ab.
Trdia mduendo mooeaf;nca tamen opor
mele ter9 mouctmsr abillo qd monec aec vfr P
dédfam sdqui moscur mod quie phry-tex.ch.o-artzadtio póx ele ad le & ad lero m,vbi CA. dicit y in natzralibos atvaa Amplis Anil crece dememtet reclamo i pf i tex.có. rbi pro bar qo nó i neceflariom mouet, moueri.quia boc eflet aliero duorá modo. tired
M. A. Zim. tegin akerando,
répatitur vel realteramr. n LC rs s &intanrd excedere potentia paffaá alseribiissy ufi milsbi bi m da curare à quo tá non real veia
usa vid e maridaret i mari, pact. zw
Norcronge i ii a: mento Errarieade quia a peri
errata rà non
rene ertet
Erg ralem ir tdeodenle non pó nra
cu sica nteraitrennr &rub nonempaliui mà
Vds or raesdees mixzionem,q licer
am, qp ab illo moaeatue. MEE UO Philofophi. in mor. Sapneni &cdalinucontz licere iio nem qux eit ex contrario moru.non eft ne.
y intuenti quis oo di peucur axocacontzari, gx
Parken diccre tein feipfum olno fife actione. ri dá decora Cb y eaa c e vbi
recipiens eile denudazü à na.
veri in aie fpiali & ma. i incongenáenn,.
i exnb parità pner. [en
plis le cg. ail edic ien En bu
ZeccrRDdw tzin téperaturis Gmplicib? dezerior efl.ic. caer cipolasfipiaec fo Log ali au cina retimua d fipdias colli Philofophi it 1 nereo. fam. t que Bend eium omg tionis aqui efle. funt,ad piftiü vga intercidentes gla. iéaquá calida circifundan arundinibus, pputtea o citi. laf. Caufa adt, ppter. dUbnó poxuecunciliconfela confeíla videre,inexperi&ia fuit vt dicit Philofoph?.1.de Gene. tex.cb. 7. ; Dicamuzigi idem in genibus corpons pai agere modo pczdio zia 2a et di iol ranendiainab i0 potentia, " s. aera có eine. Quia sbi decla. 9. 1s qüo formabé rónem agendi, & 9990.1 movendi decirchoc doc deqeldure qua lace ac videt ponere quiim icd ijs a&tiuis. Hui* th oppofiti i [ove meta.có. j1-vbi aber qp nó eft necef-.
lv gilsatud atq
fuper III Payfcmum 496
eur .ebia fendizi,
1.7. met ji non vt ef
ibd. 8c có. 17. buius pe £
dpt. eti adt qe dbriladad ES D YT TEM
ixicionks spiri quuridei en: eon.yu 9 per enocá continui diuidi,
td.Sexco adt phy.colligif oppofit
x » demiado adc non et hen de; Soli Mo- nou. Refponderur iM. ddesnoct.
odernis : 9 non incopnenis vná & edem. efie quünodiv ie iailedented, dies Fa beememrtihensipri is, qui luin adifis conc! à citca-
FIUTICDE T DES E
i deut ia Impp
opinio, eft boc Fer aieng mue fai libus. Med beads miter principia nanus in 6h»
Dans i da daln To d lits non eft remoram.g| Prndplam itper concinud ele diuifibile iniafaimim, Ach rigo nacaralier
marriali- qr dnitibed
tenengd Nasa» conrinui ede diuiübile
Come ia Nam-
M. A. Zim. Picea reponere: al-
fi non reakerabitur. m prat dui
rond iier IE ut
md rallamurabeo quid poffet dici y patissor: Aio d memo
riecncis. & qui; fibi contrari uariis a
Meedt pei: p uio
mem deuticen ln intr z aed meidimus non Cte ci mde püceidn. in-
Vera ralam fradeodebde p nom pór uda. umido feagere-filr | ca dteecamy a canti in tessera alterenmug dc tionem
EXP UEUeea mentis venientibus ad miztionem,] licet
principio pptercontrariexarem inuencam. alterentur viciffim,randem ceflantecóma- a&ione
mom moncrini( in. acque demento peimard qualia
in mocilocali, licet omne mouens.
[r tencó. 7. Dicamus i£ idem.
Solut. Cont
fein feipiam olno ife ia&tone Sidera Cos deni aD ré
ernó patct uod ait aliqui in qualiracib?
fen.1« .calefacere m d nei ciod d bu
EN ESUT celeritatem coagula.
fle pcaletachi vh q inxta Pol
ped usa Gi aquá calidà circüfundunt:
Caufa atit, pprer.
videre inez--
ppitta gy citis. iinó pocacrunt dii confela peritia fuit vc dicit Philofoph*.1.de Gene. spot put Bcagett modo ps
s Y. eren pr puerile ed
indeclarat hoc de qu&titare & qua. laic vider oe qeu diede
ijs adtiuis. Hui? cfi oppofiril [on Pica eh p vbilabe pad cflct
ad ve anc quabuiighade auc quanriapo
iia ibi decla- 3-Phr&cuegio npe orti oim apad comu.
de rincpuj adus hone pali i maxi mei ficu venet Co. 1. deala c&. 1): alia tenfilia cba femi per pprid fpei.
1.7.met.j1-non vf.
eiie, ela tend ifb. 8c có. 1 7. bolus terüj. quía. CÁnonnegitqualizaé i
it idifslriqunddildad cpmedum hoci
it E EXE necibt à obla
Mathematic. ifia citvaa maxia in icis, qud menfurarum 1n in&nicl, &
EUUTTCEE T DE
conipons ex ibus, v: Plato, non conceden« hác
200 dft remoram. gj boc, sper fe nocam,videlicer consid in infinitum, & cf fic ignocum naturaliter.
t qom mapundo (icone
faerit declara.
magnizadines indiaí fama fbibesócíca dehoe| E71 aua, equis
di in iofinizi eft pfe noci, &in nulla (ciz. ipiaCied caufa ci tignoss equo adi rhocpam
sd iftud predi poche
Peta resorte do
Tire idit it oneh ie
inrisg lego ci iodemiablel vua pater t faper. €.phy.vard
demiario,qua demfafconrinud effe dioi (i
ile in mfiied, fe demizionemnilis ve
mathematica. & facinnt.
tis diffufos ape bos part aa Ha ut fine propoficb.ga in. 6. phy.non fait demó fed cau(a, qui lida fl deni caul it tou igitur mi Mecenas folbat if, quada Democicqeia vii maet &illulico id mE ipie MK-— O8 conrra finc eo. pede "aolatio. pro DTE ok effe figurani,:
Salo. Eit onec cin phy. Erdenteis Hedre e gira m eodd p roxo vninerío: & de hoc eft
Tree pint bin, la parces eias.
cra Phces func
flot dig mini ncn aee p ph sm diua Thee di fmpórmandd plor. Ar
& fic. dnifildha infeitem- Foleed m wteftin mare« vt ficconfyderaenr à
Reit den duis ioi
efieminado c
Me ee idc ED Pmoa
narurali,vc eft in materia pnma abíolgre. pede fabtien Tireikcar ia ui denen n mande
vurali vt eft in maceria. fcrca de Verd diim aliquo cul ei dazriemaie quii ibis 1 in. finici perunex ad minimis. quia in via. is nó incooncnir in mulis cafibus negari minima fem malto
folennes. fed de his alias,
SOLVTIONES Contradi&ionum in didis Arilt.& Auerrois,
Saper Quarto Phyficorum. te NLeM ce Si clari liodie Were erarcdts one d fido.
fuper. ITIT. Phrficorart 487,
^ ipiis d irri P^ dk t€ €0m.17. in té.có. 45. vbi oidene *T pot Dette dein pm dace mot erp solus, P9 rini pue er DR alyper ond mouet "gt moarsugnend 4 1dé feno Có. r2. mex.có. qi. Nifi 4. per primo mauctad quud pr en "S
uit de corporali & E prece odi erase Eemue Tk obi med pe end
1 i ' i ' , 1 ; fi mouens & morü,recipiés & recepti: i-. ld per accid "a :- ens com emo H curb CA 3 py cb eo, iincela anc iPierminafad alid Riso aliquid Sahie. 1 ntovenfcaC per accidésinalijs vero intel- peracadens refpedu motu. dud tie H rco E em neo lige aida pi oibus modis. iras: inquanrü eittalemobdei confjda. ; Becctop css Dclacda prenne x ize. ridic propo i eri mici ro ; dipaiaqoeedemouskeK mod. — visde |o Pe. Tea conacfrerirArioinhos büegdlcatate scq auper chm cor pO aenceülucdiimur Thoi vde(dess putei débetper loni non fli vcr H morlcalsniagsaelean ides lio mumiedarringet ipe Hi duminauonéSedhuius ferumperíeprimo debet übilocus Du vbls H CERTES vrsogecper pnmo adus Gddásu: in ribus pradicamentis, videli imosioca ; Pormodb pdidio. Sed. rd dica D, Infianca. i , , ; i ' H 1 '
ir efinpimonsio quiarancmomsasngneno Kein rge calis (old in duobus gherib* mots nam- Pope mima dri equiti Sola, rélsanNilidlerqinenco Arinpád fanuconma Auccin nin i Mis balrpe qefacmu reae gracpio auget vis modu per quéacqui- MEE siad zimmesuer:
ne Memor in: fit, & perle pnmo sd quist ermmat, icadloct per fend
oatdtip efiam. "Erin ima. in degene cox in ch jv alibi die
di quia Ari-hic enomería (ila, fe
fe func. edid mt mes o Kup id EET ST C. (abe ebnciong cadem riae auge corp? cfL.non. aheratione
4. phyfie.
Part 118
com. 1.
M. A. Zim. Solut. Cont.
moneri fm loci, Polfex alserari ve dein. phy. dn tex com. 14. & in. 4.phy. in vet.com, 61.
'nonopus eft locus. contradi.efl in c6. j1. Dict Cá. Srpoéd doch erae gis D quibu(ds locis accidiz. deleribere hdbind
ef. .vbidtq redo & ium , & obliqui eognofeimus , Sed tá per acadens contin-
cognofcere hitum onem, & Foe veiad vaá formi, nori deveniee
non fiat, quid. Com.in. phy.qa ibi reddit caufam quare rient lad quod ftper (ep hepaonem acadéris.& inquit quód hoc fecit, illud, quod eft per accidens,eft notins i perfe: & ideo accidez in quilocis defcribere habitum per nega. siones prizaiond Bene iginr dirim nor 9» priuatio,& negatio quatenus prinatio e fiegationó (ant nodoreshibizibts,& affirmationibus/ed rone alterius hfrus.& affir mationis.ad quas reduci babenr,conungere pótpriuationem notiorem efle habiu. Quinz conrradi.et in co. 64. 16.&.42. Dxcit vacuum effe nacurc confimilis Oppo-
fitum vero eenerin com. 45. vbi babetur, quód vacuum noa cft nacre confimilis, neq; diuerfe.Ni(i cff quód fnia Philofophiell,& Com.quód ex parte rei vacuum
com.rr fed fes Atiiquo-
pra rumposemdum vactum, gorhaf ratsdl
effe narmre confimilis per comm . & fic ad olera pror ib Philrophus quod fopgoísoricno nó poll ibl mons iens cim nacuce confimilis per roc. vnde fm r& veg non dinanits conii es di- Merée,ramen fm imaginationé, Tes faris ampla, nature coofimilis effe videcur. Sera coecradi, eft in có.71. Dicit Comi. in moca efüci formam. marec moucri a. 4.de corlo dici focmaá efici effe
monens, & mormm.Solutio.illnd.
inti efferà materia feparam,, nullo méefíet noxa neq; per ft,neq, pet accidés. quia foemz feparaur, icut dicit Có. 9. mot.
€6.1. fanc ch acetes et nullo:
vae lina neg accidat Mif eli nta t deGene.& Cormp.sr. d EE
bus competit paffibiltas ratione mareriz.. idco per accidens fant mobiles, non per fequi o dri ome dle per (emobies gon eft dignas và Naracli Philotopho impugnenur. s pby.con. s. "
coris dicite quód ema denen forma moucc(ed,vtin materia, mouerur,
Thuc quam prindeinm formale feincipiendi mocum , atio i rema. Sed contra obijcies.ex hac tolutione fe quizor idem moués efle & momum:quia ca.
füper ITIT- Phyficortm. 488
denen ee vd: :Dfad intelfni,videli
eer quod nó incbuenit idem effe per fe mo sens icd per teciden mock mari meinbi |non mouent , neq)
vrquod. gr ttfe tic rioui demos
sulco fct Peipsenct sep.
S Cecci oi datu dan
ur dips ima m hoe
re an cians conc ium elg cium miri did. 16D
Hesriepcepeep M
Solauo, 47:8 1 de Gharionec e Se
Incnimos. ,calí.có. 5. Nifi die.
* mathematici non abftrahit à | Poquusems ndiror Bs
deserminao.N& radio pprer quam abquid.
itia loco lndereminum, cip t dinienflonsrom.
Roms. irerpualereeum dome
«0 cfle. ed y aliquid fiin loco determina-
pur seed cipe
& fola naruralia.
abes pasas rel iam
vd liquid hm6intlloeo. Autali cor
non abfizshicà loco,
Sidi qubd cout phyfi.có. 4 7.in; hematicd n6eft
ELI SQ m "contraria in.
fanr ver ad. Ae ag
4. pftrfic.. fert I TET dici n €om.54. quódrarum &
phy.e&ag. dice qun quies In at mera cb.is, de praditemo sii c6. 7 7 dieit, quàd denfasi & raceferi funt niorus locales.qua. liserergo et anta diuerfitasin ditis elust
Soludo, Soluitur Rarits & denfitas (anc de pradi-
camentoficas,veni eflfeeundd opinionem
Cóm.Lmeta.có.r s. [2 ret alan thoritas Philofa pm um distant denfitaté non. fed. p Ioh amentis.cin pluribus, anofitaté cur colligit de incendione CÓ. j.
5.1. Beifta etii efi glos C Fur Mearetirt dr rerum. iconféquentes calidum fipdt i lids. Anda vero diócbaangg p erem iim quiet eidiarie cami lus pividesieer arde Dinieo hi rhont rid kimiorum d
nalla cfi &initanrias hé moltas raras Bcáencas formaliter funt quales , & qnsmgeienblibur coru,
& frigidi quod dica
infequunrarcal ppuet raria: denüratem m errem Pr mu etos alterius rónis ab.
deti aca oid ulna igfdisum Có-7. Ph t Vndemoas tionis fant in peg. Toii Ana irem Pbülofopbus a.a, departibus atalium cap.1. inter qualitates isorum enumerat eft raniaen,& den fitaté,quantiücung, non enumeranerit cas knsdsgearmio vd qui relooud ad
Se leniacem ve
Find icdusien: vedi Aera vidct Chibiin ck
En dao ms UE
cic Con có. 4. quód raras & déQuusde quantitate, hoc intelligitur nó formalt fed ctíecuriue. vnde ipfemet fep fam declarat ibi.inquit n. raritax & défias fant coovraria in quantitare.& fubdit canfam dicens cd tá laio corporis de raritas tein denfiar£ eit uanfatio de maiori qu&titin minor hoc idthécipfe S. Tr m cà. jt Et gpoet hoc ipfe in có. 85.4 eearad Redeafent non elc decla aquam deber quod non te quabdate fordalt ed coníecudue Qe. fo dixit.$ phy.cà 7 7.quód denfati & rare. feci unt iocus Locales dr quódibiloquiturad hoiem, quia ibi dicit quàd Antiqui dicebát gáationé & cortuptioncm fieri per congregationem & nem, &füe- Tunlbqui duerunc re grnerari errat dent ili ponebant quod rareheri&ccó-
Bacracincécdentiarem in gheeüge donis cogrpuionk acionislicut,
ibi C&.exptele hét. Póc & dici fm ventaté *
M. A. Zim. Solut.Cont, morfiocales eonfequunfad moci rarefa gaimudinem,in qua altecactr,nsoérur ame. pautinméd. angemr,crponitfubiccium moms. oun.
c cuprum nie T1 abd Hoi amen idemr dic Tinpbes acis eds Cf,
^ .
^ 4 mos ji pe Huimstá caua prima consingiraris & duxiübilitaris,
md - o vC indul Bor üendeptmehEd
EE Lee m d eter
4. pire. j WAL99 videtdicere moni effecontinná, quia ma-. concladit nofza.qui diua
viderat . cóxinnktatis Eademos.vrafleri Simpliciusin..pby.au- in rboe (übiech & caute & boc non incom. fala domam momefis uenitQuódíoloniavera vidc priacpid 'ex fpacio, fuper quo fit motus Srrasoa adt có.9.vbi fopplet defe&til Arift dicit n. Oh. , oníolam er (psdo,veni ed ez(apfomo monaeft conninims,quia.
Solutio, tum hteconünuitatem affeucrar.Dicimus quam fit morus, eft conanna,& moni. 0,9 contionitas morus ex luribusciu- effrale,quia requirigur alia ana inumo ilfevraripsctcdocimodequia apro ladtpinz Nam nio Lorlinz at Hi&kipoheiod.ipiodqudem er pane demrarg (llis cdm in pares adis nom metro ipie em press priee pmi
.phyter.chyo. moenscchtcootinsus, Medii etaeodt ioger lefrvudBecmmdmad aor permeius in mágnirudine, moni, & tpe ed vipuseft. eflent diuite, morus ille noa eder. coner. defun ppmori,iemons ppiapai- men moras poeefi de tudin£,vbilucidilim* Themifüusper ma- Gnarrei , faci) parumper, fuper quo
faper. III. Phyficorum -twx.commen.i, initanseft quodimodo: tn nant etin chos Videt malt eje. presen eftvr tie anlrd es parobur diuiübilibus & conti» ia paris pa fan je Rc ideo Ari
Ait mocas.st patet. v.
p como. iind a ridus ipei duit
' ' ' i i í ' ] 1 D , i ' í 1 ' 1 i ' 1 1 ' ' i
18.& ce. Burleus & Modernidi- in. genns deaiphcrconjderanoae mot ei dicuscs mori poléfami pomo aba fen à termino a "1
imperfed: ra True ege mmt
deemársdiak ioné, & lic ett de pdicamento, Terco medo pccapi gilla vel duratione tranf
Eia conning; lc ác ctia predicamento quantitatis per fe.& lic dicit Pbilofophum moti in. ; meta.qh dint mo. EET Miri efi qo ile viria
medi indicndodelauone Ph
Voopbs otl ele fequanitrtImmo » j mec cap dequio, Mex chri. enumerat mom, M rjs unter.
quanta per accidens, dicit aba,rt motus, Treinta teda
fünti .C&.In cá dicit q» tps & EIE
.efentialirer illa, qua fu End Su funr
PE Tempus salles d tamea edt & mathematicum:
dini&bile c eodé P ret, eium ralune er itioDe inth diuifibile eft.
toc egerit dis Them in péloro e nomends
coc pi admona inligeodá
effe numerá iunii pro numero numerat el cootinuus & nb dicemus licer Cbfentiat cra Them. & male,vr alias dedlaraui,vbi dicit Them.1 pfi loco gj dria (. ter momenta refpe&tu vnitatis in hoc cernl. tur, quia momé vo conunenuá paridt,is vnum coanaud efciunt, ed vanas difcretionem molit, i. faciunt voà difcrerionem, dc hocm mathematics imaginarioné , vt disi, ynde momenta continár tpe & diulduncted vnirates fold diuidunr,on condnuanz. óc eni illud nararafr incelgi, ve. quon m quod quia penertpa onda «onunuantur noa. fancinftada [ed vardrs nallo modo fant.
€ontinnantia numerum.
Dedi cóccadi.eftin te.10. Ari. 4. phyfla spi ez.
imaquaru. ESL ee md (petu.
famed mud et Dat qd femur, vertes tlla. cr acer mra ad ecu.
At fumpácoc male nunc ei reped furidod [8A ger adonie &
[pe&m numeri, nunc quodimode eit vais rpg & non vul in his verbis Phi diceeg nunc c pumeraren d ferr enr
las, velic EET IRELIE non. in numeri, EE
.eft diuus Tho-
nevnitaris,v in p masilldlocl ion conceflerar i numerum larionus, & numeri eius qd [M
fifefie & hoc.od eil numerus la patex qd noa fidi nube fed enfos Arie, cae i Jucidifimus Them M Simp, i C6 in
Sp ipfam nane, quod eft numenus ace e hécad je ehaberad namerdbrequ ld vnitas etfi eiraione ant licer val.
iile Vade rom ell femer comitan & vicit m gr &cmomencd ja v Lealtero ea. trum pali conüdre Hin cempur ed de
M. A. Zim.
immodo vnicas eft presion eser mie in meri cinia momentd reciprocationc & iceratíone tjs. & quéadmodd vnitas,quanqui infe&ilis.conilimuit eh numeri edt, da momenri. quod indiuifbile eft inuehit tjrlquod diuifibile eft cererd dfia nofcitur.
mornéta vaá continentis pariunt, vnitas lifcretionà molit Ita etis fcribit Có. in cd. inquic.n.c&.tos.iaftans, quod eft numerus tran(lariita fe hé de tpejficut vnitas de na meco.deinde dedit modi fm quem affimi latvnixti,& modd in. quo differt, & dixic tjs.n.eft continud,i fed rbs cóxinuatut per. inflans,& diuidit per ipfum: per vnlta em. vero diuiditur numerus (ed non contingator.& inftás continuat tjs cum accipit pro. termino cói duobus pibus, icut püctofac iclludqe accipit pro eincipo na, dc
ici incipio fütari, fine pira, videclatabit poft bene. ted
tun/fm iftá cxpofi con£ Themi.Simpl. & Có.infurgit magna courradiého apud Ari. N&f infans fui repetitione canfa rps, (i-
eucvnias numeri equ tó« cóponi ex infiviuscuiar id demnm et in «.phy.! irmat iem.dicenté tépus. named confide turam; Ampltu: Themi in prefend loco fabdir. Plane conunuant mornenta tjs, vc. dixi, (ed & diuidum quoq; co modo, quo morá fud mobile, & delatile delationem, Sed ad hoc paret (ofo ex his que declarat. Philofophus infra in tex.có.1e 6.vbx vult. jc nomerus nó icuceridt tend itima lincz ma (icut partes, Bein pundto vedtobr viet quale quic fcere continget. te.c5. 107.contit dicit g nunc non elt pars tpis, nes; diuifio motos,ficat neq; punSa linez-ed (unt ter.
, mini qui funt femper in erminaro,
Deximaquinza cótradi&eftin eodé.tex. Ari.in hoctex.volens affignarecanfam vnl misi conicit m iaqui mim motus tio vna eft ipfo quod; i vni &n6: eni, cnim deficures fed & rónc.vbi v dicere Philofophus. ad Boobic send von quali fm
il vnd non. Séat qd Arprropylus lura fenfom trande- Tensapertius dírit.inquit.n.ná morus ac la. tio vna eft.fane ipfo qdfert, pprerea op vni ft & nó fübie&o.fi.n. intercapedines efle. plis fed róne.In tex.adc imediate te (164.0ppofitd vi dicere (cribitur.n.ibi,
hocadt quodciq, ens ft;idécf puncti. n,
Solut. Cont.
Esse id hmi eff, cine ate ala ficatSophifle dicic. & parer. de mobili,qd lícecin roro mom pe fübie&td cócinue rf eft alteri & alterd fm. tónem.vbi eftapertifima contradictio. Pre. Vgl diuus Thomae Larinlo&slegic ftd locü negatiue. Volüc.0.q» df ftare (fed non rónc)& fic nulla erit córradiétio . Nos. aütinuemmus loci iftd in Grecis codicibe. affirmatiud,& Argyroprlus ira en uráítalic& lucidiffimns Them.&c Simpl. qui verho tenus espofition£ Them. feguicln pue fend loco etis affimaciue legüt. Pro quo debes fee mobile dupli confydruipo teft, vno modo. qub ad fübftantià, feu. füble£ti,& (ic mobile non eft neceflarium. gp ic fimul cd moto necilla róne dat voira. t£ & continuiraré morui.quiaffi lapis moeat, pó interea quie(cere. & licet vere mo ueaf, & fit vnus & idélapis fim fubftanciá motus, tfi ille non erit vnus & continums. et igit 1d, qd fert, iemper efz vnd m. fnt fes qui cón jvt eft cauía moc*, & hoc eftin eo.qi fert. fic.n.eft motuscau. fa.v& fi non interlaxat, fed retincac iflá rán£formal£in toto mous,(ic moeas erit vat & continuus Vf ifla faut verba Themi.eft :n.ideo iugis & vna delacio,quia mam eft qd ferí mni inquà non mplt (n& hoc qdé m6 vna res faerit, d monfiraf, corpas eft qui ligniquà lapisifed q defert, L.Leoqd Imoa,delationeá; ell quo; &u vnd efle nó póc(i moci diftrahaz fterrüpatne.runc.n. neq cótinus,neq, vis. rit quáuis üt id qd monerc£ vnd.fed nic & vnus & cócmues eft, cá qd defert'in eo qd désareit rmi hoc ef ci non inler, nec interquiefeic. alioquín irerpollando prior nonu deflruit, cà pofteriori abfcim. diCatg. dirimit & fic eriam ad verbd dicie. Simpli. Sed quid cuncad contradi&tionem. dicens, cà ipectsdireri mobile mor e£ alterd fm ro BR ide q illa alieuas fm. tón£ eflalia abita ibi.n.loquebaf de alie. verónisconringend mobili róne fpacij fj quo ferf.Nà Arift declarat ur ed Inquit n- hoc cet seri eh ent o phiftz accipiunt alterü. Corifcum in lvceo. fle, & Confcd in foro.fed io hoc tex. dum. afleticg mobilein mod vno & conrinuo. di manere idé fr rón£,,intellerit de cóe formali, fm qià eit cau&à mocus, & conainuitatis eius: & eft inquátái mouet & defer turfic.n.talérónem retinet in caofando mocum,videlicer ipquanti elt in fla. 32 & delaiooc.quía non cft caufa moeus
D D 1 D i i ' D D ' ' ' '
4 we. 108.
* [M
Taper ITIL. Phyficorum
Decimafexta L.eflin ceo Ari. & Cb dicütin iflo te.cb1oB.g in tpenoa. ft accipere minimi fm fold fa mulcirudiné. Sed opponcbá ez ta. 45 19.1-decxlo.vbidt gy
hé minimd vépusad non exceder dédafezei fl dare aunimd cnonó cii minod moneri qd
itharizare,neq; ire quocüq, « Politic Amplius non. inar ide uoredj de motu. fed in motu eft dare mini mi mori fm magnitudiné-£cribiCn. 1c Vi ver.có.18. mitimus morus eft, quiet velocidimus.talis ads eft motus cer , qui. ef menfuraaliorü motuá.. in vnoqu^ue. üt menfura quod minimum,vt dr ibi, &
titio me.tez.cá y. &. 4. Soluitur Conde ípore & motu duobus modis
-capi póx. Vno modo (implt. & fm chem. ioquanri videlicet (unt cootinua, &
Tnquanrd motus aut tépas abíolure.& ila geli deme lepore Arai "bris phylcz auf inquanrd videdicecmonisiaueniur ín corpore ab(olnte, & in có g motur. Alio móconfjderancvr. fen aicna Teh* fenfibilibus determua- Viper formas (en(ibiles & naturales, Tunc. ico y tépus fm li abfiradt confjdeu-
Part 119
diui(ibile in infiniti , fub illa ióne non eft dare mintmü upus.Si adc tépus fuent confyderatü fm contracti confyderaion£,vr hé: menfürare mod , & actus determina -tos pacnientes ab agkibusnaruralibus de. terminacisoium.n. natura conitantid determinatus eff numerus magnitudinis & angmenti:üc bene in nueniit minimü.& fic eid inuenif mimus mctus , wt bene probatur ex obíe&is, Confimilerm folutioné fequitur Cóm in. &.phyfi.in cóm. 15-ficut poteris videre,
Decimafeptima contradi.eftín tez. i1. Ari.& Có.dicüt qp tpi per le cüpetit menfü sare moni. Sed hui* oppofid colligit à Phi.
tiLeft iif; fed decia
a&* modo.slio módo,vt difti
90 (ópho ioferius in re.cf.iri.vbi p bás PkE licet eépus fit menfara quietis, on fequitur ex hoc v quieícens fic in moiter quo quiefcens eft tpesquia tp? non. eft moc,fed eft numerus moc.vbi Ther. & Ales.dicunt: kir accidens motus, &n6, feit iquid &terir in accidéte. alicul,q, pp hoc eritin illo, cui illud accidens accidit non.n i quid fuerit in die, erit intadone Solis & exprefle Alexi. vt recitat. ibi Simpl dixitg tpi accidit méfurare moima conrradi Sio, ficuc vi vno modo,vt if cóxra per fe primo it contra Tieni übandzirs quid tipo i (eu quidiuas c conáitlit. H cfe p &
1 namerazo effe prioris iocis ipfras motus, Ém quod hoc eft prius & illud pofterius. & fic tps quiditatiue eft numeros mom: tanti & non quietis. quie. aalqeodpotiarandin erg ali adaliqu tranfiru,vterq; &ideo numerus in definitione téporis famitur pro numero numerato. fed répus be ne eft menfara , non (olum morus,verume. eri quietis.quia menfarare e(l de accidenbui téporis,& non eft de quiditate. eft. dpa paio cie fm qui primorfpiciumo A p fe (ecüdariovero & p acc refpicit quisa cf moe yrioadio dé n c méfa. Ta priuationis & hitus,licet n codé méficut eft eadé poxéria difcrenma lucis & rene. brari i Qnl A lei eed regula bl ui & reb Sie py per acci opponi imo E n ped rpi pez fe ed pec ach vh in tell póc quiditacue felligere cpis (abiam, ab(g hoc qf frelligac menfüranioné tu mod pócn.incells diuidere 4 funt «bl a1 efle. vcd. C&./n.ii prim plz in cái. 39. (iy percchsdifüingaitcócra per fecüdo mó, ic dico, tpi nó accidit menfa. rare motd, fed cópedr fibiper fe.&c fic incel eif dii Ari.in te.có.ri. Sed rác eft dif
culrasquia C6. 4. phy.có.rr1. córra Them, "94
vult numerus ponacin definitione P héineonumeine qui tipo perf tbe Petit men(utare mocil morui adc menfura. Te tépus competir per accidens, & ideo, vc. inquit Ariftot. non politi numeratum mo tusin téporis definitione, fed pofüit nume rü.& Themi.nó animaduerdit ad hoc.rune fgit;h menfuiare moti ponit in definirione rpisma'e igitur ditum eft hoc cópetere fibiperfein modo, & 9 in:lleàe QR p
em furit bi&ri&. Soludle.
M. A.Zim. Inzelligere quiditac£ cpisabitrabendo a EAE
[4 rho beni de eis he cerdeies Adi. rif.
nim vidis maliphciad ilius nola nome vfi rpisdefiione ftam admonnic
mrspctdumer aieütpamesmealer dio t mumrransis non etie quo numer püzgs |quod numerarur ex quo fequitg
rp epe
iiem pni eret
faq ideni: qj. NODI juandcas di ear eipala eq epar aa ESSE me n"
jvodammodo numerus nu.
Ei meses mucro rico tác erint edendi gina. s dereidmied nod uod bfesuirtrilar
i£ tépus qui-
eur us] im ende ga named
Errem diacine lud vers nep diricAla cp quiditurpu cháfliin name" tato efle prions & poftenoris mocus,méfütato adt confequítur ficat accidens. V nde quíuocano decipit Aucr.& (equaces Lai Sie quiin hac reotshallacinat ancel eo, nódifliuxeruntinternumerd &mé- ibi i ddenuca Vaeqs cut. tinquit Alerí.) crediderunr illi, qui opinari LT ie diistimnd er im. addi rós effe namerd mocus, & guesscie MED Iz. »quia disameres sona d eda voti
modnm pa juietem peiew burn m Alex & Thent io definitione equ
tius, (lat pro namero nomerazo, quia illa et juiditas & ifta eft via eorum. er eft via. .vt mihi vf fine dubio . Si quis. aiit vellec numerum pofitá in dehnitione geh bievág, ránemwidelices ic numera pomi mo-
Pr: numerátis | ic .czterorum,quia. eft natura ein(dem, icut natura entis ambi. gui & res defimunt, ficuti func ef.n.v di- Cis C6. qual cópoüui ez duabus quandita-
quidiaié, ficntac- ipfüni
.Etideobá tius
te illa: eter Latini (equunt, dico: addito ne d eliscs d etre en elder dn ation qu dide ia emlons Vade g numera sina cipes pfe rine ererori mon api cus onerare eil Urbi Ppereied ris ptimi moaus.& á CÀ.iutellexix illo má, bene intellexit, & Latini ci eo.fed fi intelle. Ete vrac rb ct de pi quidiuce, redo melius intel-
male nire, lexile mena, & verba Arift. ifta.n.difngountur,rado numeri, ratio menfarz., Dezimaoctaua conuradi. eft n eo.te.vbi. Arift dicit qp ps & morus (e nrutuo merid tarquia adinuicé definiunf. Sed buins oppolitd fenbit per Aucr.n. 4. phy.in c 97. Tél cius ton plcimatitaric mos tu,& monis Ki ertra temp*, gas coofrmaóquiam ia mots nit ia defiironet x mre C tn e Nit dide, dicere morum,
oz den Comes. minc Est Mec qui v vam
Seded iid anie yu tas temporis, & quantitas dus guae nas. »&q, vna c ta in lia fed fant vna quanti realiter & fandamentaliter,& non. tur ni(i formaly, vnde tépus vltra moti, vc. motus iuctadic propriam fucceffioo£ nibil. aliud addit nifi rauonemn menfurz formaliter: ficut bene anre nos norauic tubailis. Scorus in, 4.fencen.diftin.48.quz[L1. Deimatona cbcadi ein ter 4 Ark dicit qp tépus menfürat de modi verda, f. quandrart & efc & hoc accidit mou qa non haberoósfoas parer in idu vbi qe per accidés motus menfare£ à rpe, qui quanam leclio Sedi edades oppolud,q» cép*| menfurat moni iic meh futacdpis per accidenr Ni tlegrabiolare loquendo veram ef, ups pet fe menfürare moriquafablantia ei»
4- pbrüc. nui
4 phrfic.
B TIII- Phyficorum.
erremntienrie cmd fopra fopra declarato fed fermo| ieomparari Seine pa ped. fubepem tat -temporilesnen A tpesnifi m effc,.quantum ad duradoné poete) 100 (t menfai quantitacé.v.g.lapis, pris ner ein m oid Demi cuf rh itas menfüraf non à tpe , Pibis ve aliquo codd (od mocuscá fac res fucceffina , & non habeat 06s partes fimul,meafuracur à pes quà ad faiquirác CA inelryelm remp fueric im ede menfuram exi fam rientoncm motos, fic menforsc perfe. ei vt dici Cóm.in Pls "menta motu illo modo per. as eris menfarar mocum. qiedtets Quoad duradonem eius. rum fierent Ki momimé ced rari quà ad virique, quantiunt dceliaccidit ex parce quae ets, non bain adu, feutet paci, Te permanentes. Vigeüima coatrads.eft in tex.n v. Arifto. dic 9; cüm tépus (it numerus quidi, efle. n tpe di duplt, vel quod aliquid fit canc, gam tempi vel aqui in pomeroclle Jn numero autem efle contingit du, pin v ficuc pareem,vel ficut pafionem vivas Spickimpir quor vnitas elt pars numeu impar aóc & (aperfluum funt numegraficos liic quuin tpenunc dc &potier icu aia mumerialquid ita hzc fant
iquid cpis. ade ty rer tex. «6. plein i voli pina
inflan: ad pus ficut numerus iut 'ex reieraione vaicxzis 6c efpus eft na. merus uid$ colleéus,& conflatus ex inftá tibus, dici etis Themiibi pat adc & impar & faperfluum (unt de paffionibus nu- ELT dem pr d palris fonda ade Them erpreffe dicit e illa Maie a«cidenna numeri, lic hzc. Inc accidentia tpis.patet adt qy nox nin telligic de voitate,, quia vaitas eft pars aumeris (ed de part & impari & fuperttuo.igi tur pr* & poflerius funt paffiones tpis. Sed. ex aduerio vi o» ini dri fübllantiales tps, quia prm in definitione eius . Soli
$rink ponunt in defi prendere Trac Prius. & pollerius fed funt prius & po(tenus morus pumivt dicit Them Ad argumznzum Ga-
tes quicoor Ado. fonce Met 12. Sos modus bis Lie ra al tarfen dps, ca por eiichat pert pus.Them.ait,& diuus Thomas, & Cóm. dicunt q, prius & polleclus ibl ant prius &£ Doro Pour de pofi on ade qunon potecirin funtaccidéia motus , vt dicit Arfft.& C&.in, 4. phy. enim ead! fm (ubiectl. quia qfi confydefitar, dioc CO.vcfünt ih fubiedto,, lünr. motus, fed qf fin deitionem & quiditarem, funt aliud à mo c. ia roonas ftia quandiare A prec s funt in numero. Tc fic tus eftin quantirite ve méfüraeur à tpe, ei menta macello aud tareificut dicit Cóm in /^.i;.vbi declarar. quio mocas menfirat tempus per acc Seer rose pet fein -n, hocac lcd foeritimazinacum effe menfur& in
ls qu a deenfion deed am errertorlarom arid que nt ucc non merito partium mous, [oM ices partes. 4.phy.có.101. nÀ partes moc* [ops rir UU INC adora fob eser lar sempur noo dt més qnosus d (old qub ad pares fuccefüiuan Kira cfpus non eft menfüra morus nif fm. longradinédacationis aqu? linea fcre fjonis eei cu prias &pofterias m. diaddiferunri mono, ic prius & fm quidicaté differuncà tpe.fünc.n.ac. Sla rationi icut par ctr funt paffiones & accidentia numeri & eft vns (oo: Mpeg prius & poftenus pofita " fis poffe recipi, prout fant dfiz téporis.in Qd
opone: dicere g vene Be fübfianaler pott dile funt nobis occuz crcdloquimur e peras tare Vade din Aug
re pert qidiasl Vedi hoc d endi drias occultas pone fecontequenpà & propria (car dicit Cóm-
in fimili de qualitabus elementorum ctra Aler.in. d meta có. j.& alibi freguéter. & Auic.in. s. (cz merapby.& c
Vgefimaprima contradi. ett n céx.ir Atifto.& Có volunt tépus ffe caufam coc. R, iij
- te rupi
jo per fe. Huius. Popes que mus in. Ee T teneo. zin den tanüm Coins E amr taris gfariocis uit. df in oi) oacimas trt deca, quo efEmelius eft adc effe non. icum gei Den clccoodnei dens gladond. Solo: & cupid per ans is inepalcic cuts ne dli incpale& runc (ine dubio in nazum fiiplr& abfolute ees di per fout peracciainordinead agere pinci Misa in one ad inftím. inftim ed pf eb derari pb, vel marerialiter,velin. 1atonc inflii.q& ir marenalt, nou haber rationem inllruméi. fed ag&is. principalis.& cunc dico q» poflunt oppoátz proprietates cóperere vai & cidem rei, dum eftagens,A: dum cit inftfm, & huius t accormodaum exemplum de igne. né rcdiciur s deanima rer cb at aug mi to combuftibili procedit. per [er Arifto.repreheaditibi An. tiquos allerentes augmentum & nutritioaem ferab ignbagenre principali, f fed fm fencentam Arift ignis concurricve
more & viu.tà ignis.vi ef animz inflm modetad certum terminum. manrz cogni. (cenam
tet g moras harura. rick i ita cl exuta perat tionis rei à fua fubftantia, vt inc Pol Ca. ef moumefti iram regulard à Deo feinten.
bis genanonó per aeddentconmupdo minaci Áicur. dirimmimpolt topo diners difpolitiones cóperere rei, mieftagens.& eidem, vreft inftrumentum, 4.Pbyfc. — Vigelimafecunda contradi.eftin có.rt 902.117. acrem dire í .. 4. 05.118. Er. 8.] Solutio. 5olait dicum fuamallitiamonilica renum M eveücramen et accidens. coomadi tim ter 117.
4. phy, AY de eor
opponcbà , quia ex lbrode euo ifenbhbasot emis in Solutio. fibie eftGrapre nauta. Niti fler p impus.
Solut. Cont.
iudicaf effe (enfbile. aut non,
e wakeuspaio atn os cmt É3 ducnon eibi Mc quia cambr alieni p m M cmpocis Menlant incu. teria lare nosila rine tempes repe: illius paffiocus infenfübie rudicac , fed refpefiu alterius paffionis illud tj fentire. tur. omne igitar tempus enfe fenfibwle efl. Sici lirode Gníaonuumascil- t ;
refpedu paffionss in eo fa (en. Sire clie Arie Gampis ic Aucalrdi D dpi bacfümirur
icit iplum usc indiübi Fin venpoccexitusin quo func teraiak mutadionum, & o&inflantanez mutaones cÁueuit náq; Philoophus laro vocaba. lospasspellarceoninii pe niam. infünequod idt
Yigrimensar concadi ein vexat nd ill hic.A Có a([crunt tempus potias can 4-44 fam eflz obliuionis & ignorantiz, i fapien deco iini. vade ludas Kp
pur d aua dpobaumr fel huius oppofitd legi £n Them pip ae TTE téaptifimam veritacis
arde iei dict Chim
indt lo Then. folam? Aures e Solari. mo At cóparatiuus, magis. n. Operat SBlisonég [oi i dea "Ari. increpar Antiquos,cur. prier ire íuE fiae ictum po ec eri luinid tpa im oc perficit anima vbl cóc enquzsmdim im v minima Parques : EU TISSUE loophidar. queliberin funis i dai immania fed matutat px &deinde paulatim decorat & T idem. dxcex Arif. im cmec Port balbu. uendo incepifíe vade Atift cosi 12. in. i ie emi Aie tcl modum eiie Plein [553
pscecie Madirsous n n
Vi lint contrac in: ter. Disdenpetei per ciat moepue. d; da suia ipu ei per 6 tumersmorirois
sur mous fcu mutatio à tatura remociua. eit.& candé fententiam haber Phi in eodem. phy.in ce ch.7.5ed etin boc
fpe Iri IHL ; Phyficorttm, 491
dapes dubio Primo qui T] pow pod
prtmi motus, qt anc sicca noniine iq. speac sez. có. 5. eft limita nio euá. in €6.3.vis didt qp olstranfmurario narura. rae fübftanuis cranftmutau in. mque fpecie fuerit tranfmutario, mn leche cado Kol san vr eai pep fcd. Amplius adtfalfum vt vip monent feu tranfmutatio pet (e fit caufa. Bis, quia. 1.de gcue.& cor.te.có. 53. femper. atari in oibut dei defyderare quod meli* et dicimus. melius eft ait efle q noa efle, & perconíequé gato quz duciraaefle el faagis de mentione naruce d coruptos d ad non clc, Etcólirma? quis leat tex.có 4 motus femper cx dimimutione pficifcit, & intentio. zs eft perfedio. tic.n. ibi probat magnitudo perfecta, unco pleiert tan jnalam viera c per confequens motus pociuselt caua lionis, bonitatis, (apientiz, d obhuio- .corm| iis, & infipientia: cuius t i fcribic Philofo rae vranfnusetiong & má tam ia e, Son(pierare ipium vectpart ad inzention£ agenos nauxalis, caius. inftim (ub ratione,qua eft inft£m. pres
confyderarur rranfimuu£tio & morus, vr ializiie ci e tare em
p eo dec ipiscoli miri t oppolta vein da vna & eadére füb diuerfis refpe&ibus coa-
0. C5.ln. j.codi in có.9 cf paratio eft accidens feparabile à re, res ad
Lon (emper feparamr à fe. Fr.n. quod rem haber dfpoliioner coturanas, iafiaitas & faa quod ell, eleauam noa
habet niii vnum , & eil quati iua eflentia, Etui cum melius potfis capere hoc, manu ducam intel'm. qum paquodim imi le.Certum elt qim mora. concurrit i feneniam. gem 1 & menifellum ell q» ugmecionam cibis aq he deiidh Qi dicitPhilo
tre dimae. jtm iafak-
compulibili, £d ignis, ve
phoprdi. ducitad cermm emid morum in nata Perporitnei
im primd eit qj quili- hoc ení pulchte no- Se creed ans die c s meque mini fi dd quod eft vt dicit Philofophus in vex. «6. a6io caiufcunque, af i ipiam f 117.íeu à natura remonet. juanto ra. imentum , variatur | tioneeius (abie&td remouet à forma, füb. Mscpeepalr agens ua crat. immediate.a. quà aqua incipit obiccla,g, licer
erar übrnararalis & quía fübiedtil pótespoliatd effe ab ol forma,deo ac Erben fübieS virtute motus leu mutationis remouet ab vna forma, manímus(ad i formi oppolid fed operatio de intentione morus & muta.
Ete Criacqudqu Si matado per fe el
Biegencratonis Nro eft caufa peucodts efie. quod eft erminu: generationi , eft effcdu? per fe & eflentialiter agentis , aut Ex illad Gc natura ine aa, ae dicit Cbin c6 pra endi vLi pes jene nacarale quod et infmitam: Four medi& iaielfrn ad elt fupre. mi Focdine agentid.diia.n. eft inceralam. & intelfm, vt eft videre in. 1. deanima, vbi Anis ic Antiquos,qui non ditin. xerunt ínter aiam & intelni.& ir anima. sib pra naturam tbi declaraaisi ad
tempus tá eftmenfura noa folum mocus localis, verum etiam aliorum mxouum,qui à fübfarra abijciunt.& quia motus localis elt im motuum, ratione hac poteit Plotpbeahiber intellectum fum. Ad. 2nd 9p cócludit g, in ordine ad agé, magis inusatam quàm non efle: Se ücnammto, ue anima fiuetnelletus re. ideo dicitC8, in c& Ad alud.r. .de callo. dico q& mou ille eft imaginarius, & mathematicus & ille eftvi res feriat ica dicte d d Bueos caufare
fu iE fed mocus nauuralis esi utiepimo rentre tion&& diflare fiat. & fi i gfiationt,
&c elit p ach nquscl abun tima aar nb pócremcuci ab vna forma qn ré
«ipiat ali&.aliogn ftaf ipie ioqn fla pollet ne.
rim rien duabus propoitis n tex joinqua vcrum tépus eila circi als quxrcb&nur Qoa" s T
fox paxad Sofbadar fit numerus morus, gumenia.
eint i. pt 4- phi.
Alec rci Them. Hanc
Sed hui "1 : per iim m e : non exiftente fenfa. dins
ntle;v non esent và non. Tem. quis colorc vitii vide di seiriuead ipfam. fasnon crtence adr alteri exifferec. Arifto,
vno cocrelatino, nec. i mserd ind drea Ti porn erre ttam fente dile dis im n s&ü &fm t licet di&id eorü fic rdum ont Fs vdd onis snm Tis ia san oco cii riamin ado: E
efie color qui eft ifibilis im por£ria. & hoc
eriam expreffe dicit Cóm.in c&.i
isis que ncio povzcenon fequirar
eorti, & effe fic femper IL Am.
Plaseft lata Ari in predicameheis bi bé fenfas & fenfibile non fanc &'na:
iile sblari ofernfom EC
pp i! epinlo S rauiorare Alt ia phi loco feit
anchocitas ét Them. in fua parapbrafi,vo- ftru&io! Jus fülam Arfoon efleverd in ac (of, nihit Mem aemerüefédam ü
numeret, femipáe fibi pics, py nodo odo dou ds m iflom luunt. dicant.n. xd referunt E funt.cim adtaliqua ad [44h duplt fumi frac vide cere pde reariondi dt ieri Pm ean. 6nem , vt d referunt a&tambo (ümant, vut páre ambo fumant pre. vnde fenfus ará in adu, eon iG Calor opera ade | & ecbrra. Sic. | propofie, ü mon eft numeransin a&tu,non erit numer* numerauusin a&u:& fi non fit uumeraril, quod dicic aparinem me eid pied mded docks polite e udinf dicit licer n poi e ein ui accidit ifte. momentan fion remancbit (ub róne, qua numetabilis, itadmodi, (i non fit fen(us ín a&u, non. fenfaci in a&u:& fi non fuerit fenfas in
impirdi- pidannem
dé. manere füb róne,qua (il
Solut. Cont.
leeli fen 6 noo fuer Me la pond non erit bie in poxenria, licet remanef
poft: coloc,cal acodis vill efle £ed nom. fenzanere in róoe vibilis, fed füb róne, [et qua color ab(olate ita licer Gneeo qd na Therat , remanere poecít ile, umen namerabile remanere nó poreft tui fe remanere nomerdiod. cám autem t moxaseffe póx.fi nolla res rem
Rer folis paler ee non icm on
dicit Them.tifi namerent;
fiigitci irato polterio-
Permet tei ai ctpus confler.fmo,vr affecit i bene per« motus aio. remaneret,
toram non. adest on cl veri bi dictus menm quia licernosfit vias ina&a, poflerramé rónem
Andquorum, q» lice fenfasin aclu nc GP enlarom ia n, f hí adc qux fantpeáte loci noa héz Gear & Có. dicitin ch modo prar eiii bisque fmc pesa €i hét,quia fenfibilein posétia etin orent. Ambas canc vt did Arf non efle verum, hl non oia reaciua font 6 narura, "educ anriul e rd
[ip fenfus. ETT E
a cta um Bret pa ad bile ad lam rekraf in aétu on i & in aponudine,edá fil fanc & non func.ficns fünt areearinap fifamant vnd in apuicudine,& aliod in adtu,tunc non eft bona com paracio. vnde licex deftr a (cta m actu páx Temauereid,quod effe pót faibxle,nó th re- Eibde,ii cia oino de fineer ica A aprimdine v pare eli én. Vf Porphy. comp D lbidé wc fecvat Boer iuit naf: ver ffc in oibus relacini effe Gf nacura. de neq fen&bileeft pri* fenfi, neq (cibile eft feta. nam lice enfa gulas sb mel remanere remaneret ré "c ice cia übaez obf
fca fciilceft Mihi f vide£ pro defenfione.
Opinie. Anftdicendi efle q di&um fou in. 1-de propria. loquifcsra.
ala fic veuum ad hoiem. nam Anriquosquiaferebantols enia confit fein apparenua & exiftimatione,& ad. lI rum opinionem (equebarur
fuper TII.
tam conhflere T aai relatione, & 9 ola. rant a&tu ad aliquid, ficut eft videre in.4. rima philo fophiz,vbi in te.có. 16.inquic. dicit ofa, d apparent, effe vera,oía que (ant facit ad aliquid. & ibidé in rex.cà. 1. Juit 9» fi fenfas & fenhbile fant reladina, fen cz, Gencdiccbant Antiqui tmc non poflent eífe enfibilia (ine tenfibus. Et fímpli. fenübile foli effetnihil effer pfe&o, €dm ataca non effenc.(cnfus nique non effenes enfibllia tum nes enfionesefle forafíis veri effer (entlendis .n. hzc. 'ell-Ip(a vero fübie&ta,4 fenfum faciunt,nó ffe eris ab(q; fenfa,hoc impole eft.Senfus náque non ipfe eft (ai ipfius, (ed ett aliquid aliud etiam prxter fenfum , qd necefle eft prius fenfu eífe.monens.n.natura prius. oro. & fi ad (cinnicem dhr hc ipà nihil minos. vbi fm Aritkin his, d funt relatina,
fm didmá p& efnaturapri?allo.cutd| | eftcépusefle,
cit de mouente & moro, dd licer invicem icio md dt nacura prissreliguo fed fm fnIam Antiquorá fenlibile & fenfus erant elatiua fm efle, & fua (ubítanda erat vnd. hiefeadaliud. hoc.n eftiqd facit his rpib* difficalatem. quia opiniones Anti
foo funcfamofrt patet per Auct. 1 deala c1. Vnde Alec Ih erpotione ilius. 3.4. mezexpreffe dicitila efle dida cócra. Protagori qui dà fenübilia effe putarem mE D BEEMMM feni
gfiari tadebac:quare qualecüq; vit sale efi cnfele &ciblde Alerk dici fi mouens & momum iuuicé inter fe
anf, & agens & patiens, & quatenus talia Encimsdersani i mouena ei excu; prus eL not e patens fenfi da igi fenfumprgceune & pollen el *etfi non fentiren£. (ed fm (niam. jo- 22, K fequaciü fequeref tp ablatis f
Part 120
auferenrfenfibiliz. Beatus doctor tfinillo quidí.
loco dicit coaformiter.dicit.n.f old fic et slim tenere diede Anaqub eque "ibi effes i enfus non effent , & eooltquts fincm efícntanimata vel aal oc adt eft impofe ná hoc péceffe verd, d fentibilia,vefunc fenfibilia í a&tu, vr fc ni fant fine fenfibus. quia c funt , ve fant in. fenfa , & fub hac tónc o£ fenfibite in actu. paffio fentienris,d non, e fe fenfus non fant.fed d» fen(ibilia, dfahune it pafionzin (ends ni (inc hoc et dmpole-quo«tic patet.remoro.n,pofferiori non remouet prius. (ed res faciens paffioné in fenfu non eft ipfemet fenfus quía fenfus aon eft (alipfius (ed alterius quod oportet
eft afam,velin ala.vi determinare:
fed.colo« rem.Et fi contra hoc obijciatur q» enfas & fenfibile funt relariaa , & ita funt snam ra & int vno interimit alud,nihilo-
mine (equi fenfiblle in. ora sta dirae fend quada ipfic referat, (ed quia fenfus refert ad ij
in»vt df in. 4, meta. vex.có. 10 Et fta, Jutio concordatcd dics Phil ini. deata in tez.cómé.141.& didis. Auer.vbi dicit licet (enfas in ada & fenfibile in a&u func (imul, non ramen eft verum quando dicuncur fm pocenuant,
Vigefimafeptima contradi. e faper ea. tex. Arif quatic viri js habea.
tum num. ala, & akr intells, is
afa fit. Ex aduerfo adt eft fot Áuer in. .phy.In cer.e$. 97. vbi dieit Ariftin tex. id inflansolno, n& ferertépus Ls reputarenus ipfam ee
id&non us ti fieri.vbl Có.no rper ife verb demfarus d üpilicat
Tur ficnamsers mors hil did eap
d gtipushéefeextra alam. Ia hac
tía qui vult diftin&e videre veritatem,opor tezínfpicere natura numeri.nam in hoc ol fiis coca difficultas. quia có Philofophi cf cludentistépus non ee,ala dempra,confifücfoper hoc répurenumeris dc cum Dumeruaur ie numerarasaur namen id aüt depédet ab aía i6aía dépta,n& rendi ép Prinoipéwiendum e
fim paso mené Có quod elt quafi forrta in tpe, eft diferenio, cft quii ma
quia eft numerus, id, teria,eft conunuatio,quía morus eft, cuius.
cft numerus, oportet igitur videre quid (it formale in numero. Ad hoc autem
formale in numero eft E
Foas M hocvidet probariauthoritate Phi namero
loghi phin ver c. n) rbldiote primaopi nio.
exera menfuram nihil aliud 24 meni ran, & tocd menfurarum nihil alind eft f multa metra.vbi CÓ.dicit in «6.qp numer* nihil aliud eft vnitates mulu, & vnd n& eft aliud à numero.Et confirmarur. quia il lodeft formale in numero,quo addito, vel fubtracto variat fpecies , & forma numeris sed addita aut fübtracta vnitate , variatue. fpecies nameri.quare, &c.ant parec €1.5. met.te.có.to. vbi df gy fpecies entm. funt ficut numeri.vbi dt q; addito. aux ablaro aliquo à numero, variaf fpecies ed iffa opinio non póc flare, quis! materia
Oeschonis. EIUS
M. A.Zim. naterla & forma non coincidunr. x. phyfi. X&x.có. 7o.fed vnitazes (unt partes matena- Jerieegranes omeriigicnó func parts formales . vnde ficuc duo femiarculi fant. partes materiales circuh & n& formales,ita. vnizaiesi numero.Cófirmat, 7.met.te.cà. iiremaes funtdifliz&z à forma. LET formales fuat natura proces & funr. 4 aflumun£ in róne & definurione. cá ipi vaitates fint matena & partes íntegralesicó) ataio.n.pandsad cocd efl cóparano mare. Tix ad forms. 1. phy.te.có. 1,7. meta.có. 3s.idco vnius non póx efle formale in numero, Ali dixerüt qp determinata diftiuia. ab vuitate,d cít prícipid numeiieft forma Je nuriero v .diflána determinata, qua, diflattnunasab vnitate,c&dinut ccrnanid, &cdiftsta. qua binariuseiftar ab eadé,cótti tuít binarid.Sed ifta pofitio (lare non póx. sg alie flea per magia munus di
ze.K iila faicdéam fm multitudinem. & pauciari.qua d minus dillanc funt pau. €». & d p? lant multa, fed muled & füntaceidéua numen, ficut magni, parud in cbkinuo funt accidenna, non facidt dramin coninvofm fen Amphusdiferre per diftancis ét diikexre per 4& fifi fpecies numerori. funr abíoluuz, qio ipf diferunt per refpe&us: c£.
.pnuation£ formafi igi &c. Io. Bachonis. 1..fent.dub i. dit.1.dicit quc ex mére Pf $.meti.có.i1.vod dicar formalt f diuifioné &qa ols negatio reducit'ad (uà affirma. uon£ois numerus vnus,qa eft indiuifus in. fuo eff.scalisiudicio reduacad fuá afirma. tioné&. c gaquiibernumerus in feeft fe. nel tantus.& ifla eft ratio formalis quz eft. de füb(lantia numeri.vhde.s. meta.tex cá. 19.fex eft femel (ex,non eft is ver Ino. V nde vnitas duj tenalt,& iilo modo fummGdum dicimus bi marium e(le cópofitd ex duabus vn.taubus & vernanum ex vribus:x illo mó vniras n^ eftforma numeri fed muria (eu pars inte. gs Alio mà. fümi£vasea peo illa róoe. 'mali, per quá aliquid eft femel cale, puta. femel fex, demain &fic "ale ei for- Sidcper hocpatxadugumena operum Ti. per hoc patet ad argumenia füperius, 4 probant vniraténon. Ti formale in nunero,g; procedüt (ümendo vnitaté primo : noa mola Et ad auchori.
at CÓ. foluiturqy numerus non eftaliud. b vnicate, verum eit inzegrariue loquen- «o de talibus nutibus, quz (uns materia.
pofinuusdéhrecimpoüuuixals dita did,
Solut. Cont.
numer ed vitra illás vnitares qu fant £cur marena.oportet imagitari vaitacé fcorforma Erabdi pretiu dodi gy vii as quz eft principum numeriquo videitet quil bec numerus eft femel tanrus, fercab vno,quod conueruccum ente, hoet virüq; dac indicilioné qua vod, quod có weralcd ente dt de oibus modis vnius po inso. meta tez.cb. 7 víquad.1t fed val, quod elt pricipiam numeri dr ipecalt, n00.n.dr de vno continuo, mmo eft modus oppotrusilli Secunda dria quia vorum, quod coouerüic cam ente,non dicit difpoft Sonem additam ellenaz, vr diat Có.chra. Auc. 4 euch j co meta ob i. fed vod quod cft princapium numeri , cft acadens. addirü.cinibern.rei accidit numerari. Ter tus dha eft vod, quod coouertitur cum, caret /& conueaic cuilibex. rei & nulli eff men(üra. fed vnum , quod elt ptincipium numer, eft méfura cuniliberto.sed ifta opmio iltius doctoris flare noa pócquia vni quod efl ptincipium na. meni Fm CÓ.eitvnitas materialis quz pertibex ad pczdicamentd quantitatis. tale... vnd clt cadens & d. difpoliuoné addi diei cd via oma ur cnfii mpmerüin pecie per qukqui liber numer* eft lemel ranuus,aon dicit dipolition£ ad.
ur inferi* fub vno faperiori,qd eft aeadol analogie Vade Snpiuocitio E: icvirt Lina Cóvaltg vods pod fynomini enn,cona: ene, diea dipelionem acodentallin nibus fica Auic.p ens & vni eflent acd denria addis eflent reri fol vnd, quod ipid nameri imáalis,, piros indeed verialibus iouenit,talc vnd cft qd eft accu &ita enam vaius illa numeri difcrera fra. mathematici abítrachooé cft accásaddird. efientiz,& tales vpitates (ant pres itegrales numer, nulla talis formalis fed vniras formalis efl in, diam effentialé, ve. diximus & ralis contine fub vnitate rai fcendente,M ifla eit via Auer.Cne dubio.Se an di qaod oportet videre.eft, an nume, Tus habetefle extra animam,velin aia. Pro quo animadaeree, A effe numazi non elt in anima oibus:
füper IIII. Phyficornm. 454.
quiatác efíet Ri Gcut chimera & hircotruus fcd efle cius extra menté eft in potétia pp fabiechü priu & efle eius in anüna. eftin actu,(.qh anima; ill a&bonem. in (übie&to przparato ad recipiendum ill a&iontquz dt numerus. vbi per fubic&tü intelligatis obiedti cut plerüq, famis Phi lofophus,v: patet. 1. de gene. & cor. tex.có. 7.al.n.ell apul recipere adioné als terninadiue non recepriuc.quia bumeratio il la aualis eft a&o immanens,& eft in aia.
Numerus adu numeranre. Et,vt pofís bene intelli duplexma re debescire peo ponis ficut thematic* themadcus: .
licec, c Formalis , wt elici
ione x fententia Có.1. meta. có. js. & eft dria in.
ter bosnümeros, Quia numerus mathema. tkchell forma: À rebrnameratis.A fia aa (old m eücabliénonis, non. ltipicatur ad muluplicaion£ rer numeratarü.de boc namero loquif Arill. in. 4 pby.in te.cóij1. vbi dicit gy numerus fecanii,& nomerus fepct equori elt vn*, zqoalis.icet res int diner&e. Eres hoc Mit repesrin vimo cexm illias ataras 11 4-vbi dict, q bene di q» numerus. hoium & naaxruscannm eft idé, cà fuc- Tis equalis. Numeros formalis ef nameras deserminazz rei, v oumerus dec? hofom: ref bolum decem,& numeros lineard vc eft linesram. & iftinamer: focmiales (ant icai et duerbcati cut forme sir.
abaia.& ideo daz0 q» aía non e(let in róne. 2Ó amer, dico Je ume snalisqui eit (ubieAtiue in ipüs rebus,vel
urnerus eft fubie&td. fari outerad ger alam,remane & hé: efle in effe nume Tabili.& hoc eft, quod dicit CÓ. numeras. bis cfle extra mentéin ppfübietaptd ecipereilldadhictd ab anl ef apri nard numerari per alam.
- qui ide funt fübiediue in ipfa pA
delüneret in a-tu,poffetremanere gni in potentixfed (i defineret guftus in adu, Apnd, delneret gultabile omnibus. licet oene poflet in illo cafü perma nare mclíed non remanerer fub róne gua ftabilis.fic de vifü,deftructo a&u & apu dine deftruexur vilibile ad, & apumdine, fed bene illo cala poflet remanet coloc.ia. defiru 8a afa ad imapnanooé in rbte na» merhis,non (ali in actu, verde.id in aprina dine,nó remanere pot nec pofle itelgi remanere aliquid in róne namerabilus.qa. numerus numerat* di relatiue ad na, meranté c oumer$ numerabiis d£ relati. Mead numerauud, vtdicüt, & lc foluif. i$ Boechi córra An-qui dixit dao y ala demat, pollet remanet na. merab.le icu: dempto fenfa póc remanere. ntibileverd £t deltroo enía (ache temanere en(ibile in potenna,g nom. dr relatiue ad fenfum in actu quia, inaón refer; ad fenfum in a&0.ed nfl lein refs im in pocési rien UE manere enfibie in posnda fob fioe lua fen(ibile,quia troplicar cótradj&tioni eec bá poc remanzre lad ad c enhbile puta color,aut fiporíed illud nó rema. neret vi vfibile deftrodto vif in aptitudiia
tans, eftíbla e Có. in. j.mer.ca.de qui to,de magno & paruo,cp vno mó füntacct. diia quàn,M alio modo funt in ca. redo tutt vnd d£ in refpe&tu alteriuc.&c in hoc, mold fant decepci credenses numeri ám phxeffe réabfolut (ed illud nó eft verd ex
6l parce, but diximus. His de. Aatje & Sos eonradidho- Ero lua quzrebaf an tpe fic in ala velerua €itra Slam ciim hinc lade deant authoticams, aam.
'uenio ad quafitd
&rónesad cá cem put pieles nime tpa de tépore,(icut de numero. Pro quo atimad- Segre pem erdeurroinaiein oce &am. tp? dicit duo, videlicet ng. merat el priori & poferione imi mo tus paffiue-vel fm a&tid, 6: cunc E nürmere Dameratus; vel fca apcicodinem , & rune.
M. A. Zim. Solut.Cont.
di nomer? rumenibilis, xa, Philofophi in u.c. tj. dicit ediá rbnem ius m Garcos rón£ oi. faxandi a3iue& boc vel atu vel aprivudi- Brfuo modo timen cempardi uer qnos, mentüra,quia non ett fara oxus,verüeiam quitis,vt dicont ex golitores Gezci.fed non efl numer? nume- Tirisaunumeabilisém pss erpoftei
ne conliftere. i cen eS lon Bey inet a. liraé t| ima Ein per poer cn vt iihlipfe helligere in redatgatione Thef. Etvtfcereproopioione ci cc crt vbi Arifto. polit téporis definiionEin qua dieustépuse(le numerü mours,a figno: bat numeri eflecépus.quia o pet quolde terminat plus & min? de aliquo,ef nume- Tus eius fed per tépus determinat pl? & minus de moc:iigit épus eft numer? elus.Sed. i vellet tenere oppofitd. habet etiá textil illum in fecunda part (ui pro Grzcis.quia. Ariilibi flacim ponit diuitionem numeri, videlicet, quó numeramus,& quod nume tati efL& ita vult gy tépus fitnumerus numeratus primo & per e. Dico igifquicqd fi dehoc qu aos fra dehor di ch tfpusvi efle quoddi ens medium:quia. dimodo efl easnarurale, & quodimodo ens imaginabile feu mathematicil. & hoc. eflquod multi non poterunt videre in illouadara antenfa tpa &,nifi fc dicat,nd Sui pervit mem p roc&c ani contra.
tolli Dicoigit,cüm quiditatem efl
poris,vel prima ró eius. quz ad eius qui Jita Sfpetuc ficinumeaionc paa, vel fm vel fm aptitudinem fic t£p*,fi fuma vteft numerus numerabilisefl exa aiam. &illo mócftensnatvrale& morus fumi" in definitione cius licut fübiedtd in definitione propriz paffionis , quia motus exrra. animá hét aputudiné naturalem , vt poffit numerari fm prius & pofteriusdato qp a'a. noneffctaJtu numerás. etin hoc cafü dic, licut dixi de fenfibii Si tà poncrer'catus.q, ala defincrez quà ad rónem numeris, no fold atu fed aptimdine, tunc dico q» nullomodo remanere: ró tpis.quia tépus formalt eft numerusá üumerusvcnnmerus. eftaut eft numeratus, aut numcrabilis ,& oi modo j roporuonafr refezad aim tá
in illocafu remaneret motut, quia moms, vemons, nó referfad alam numerantem, necnumemà Eohoc ola dere Cán 4-Phy.in c6. 105. vbi dicitad qÓnem quz reufcur,cim efpos fi contis nuü& difcreul podus fair de finitd per di&rerd cdm (it dictd répos efe. numer morus. foluendodicit,diczmas ad hoc extra mentem nó eft nifi mori, Smons ipu noo fictili fala dis dic moti per pei in MOT Arp tiL&ideo fü temporisquz eft qua fi focma, et numerus, 89, ct ineo quat materi ct moris cotrintos.Si ac fimaf*
ius prin morus fub lla Tóne nb efinifiin al2.quia numeratio lla. a&ualis eft adio immanens.& non eft nit inala. &illo modo v mih répus effe ens. enne init dipoddo cad
4. phy.eb ni iio exrid name Aum habra cieli ad sonam prehendaná& in. 7. meta, Lj fabBanciz enfübiles non diuerfiicante dcfiniané;& qf non definiunt, ficut et di fpoficio in viübih non fent magis yilibiliz,qf vident, qh non vident. & habe£ ibidéin rex.cà (5. qp eflentiz rerum 1ocelligibili (anc exiftences licer non intel ligan£-Erex hoc fire finitiones rerd danti
fm atti, fenfus eilet típus elt nameras
numeratus i a& prioris & pofierioris mo £m adii.
tus.fed per Auer. numerus, vreft atu anmerarus,cft in anima. eff. ios ima pimabi le& noa naurale: sprur definirio illa noo. ler naturahs. & ideo orortec dicere qr intelligatur fm aptiradin£, quia illo modo héceffe extra aiam. (ubie&ti pprid, quodaprü nar eft repere illi actionem, ude CÓ. 4. phy.có.1,1-dicitres,qux (unt f mente, non accipere mous in dehnirone flará.Sed dices.fi. deine, illafm. mE eit quid quod confderari pócquet Coalydeid! non à aarurali per re,quia. illo modo non eft naturale . necà Mathe matico quia inil la definitione fümif. motus& in definiione entium imaginabilid non fumitur motus.nec à Diuino,vr patet, ia ille non definit per momm.& eft pul- 3 difficulcas ficut vides. R hide£ q» fi ills definitio illo modo intelligat fpe&tat vel ad. Mathematioi, vel ad Naturalé veenté maflrahone & confjderatione, ham,
thematica abí
fu, 9 de Definitio dierum Lnd se des fm ai. quia i definiciorpis intelligeret Fm aptims
füper IIT. Páeordicie Alecin libri, locis
mise mall norr den dr do neenid imaginabilid n6 poni£ morus-Re in cafa illa proprie non elt de- ETC nodal e
tunc licoqeoodones mubemadcz, ice oo fümant mori in entibus marhemadeis quieft itf (amere mocum
i matbemariqui vt dicit Có. i met.có. 8. n5 muleipli ea£sd nuulciplication£ rerd nomeraard. Ré tale cde numerus bétefic abilradid Jo ala ifto.n. mó docuit Aríft.nosimagina. sitépusin ve.cÓ.1)1.8.15 4. Écuteflanquir, numerus iones em fuit idem at decem ouid,& decem.
vnd tempus, licet res;
Prec sisinh ade. ita non ve Tiicanesr nid de nücmero mathematica Me ideo iurells tpis, in róne: qua eft numerus. Fecit Mitra dre pes m peskcer di ie own. [XTEDCIDST |t i le timed pei mk IT Muse tus mrssdda mors mendi qe ipium fificadiné dimen-. fiocis linealis, fupra diximus . Et m ift confyderaioné verificat diti Alex.qui di- Sicverder Simply numeras c ia da a telligi( de numero ín. efl méra, €ui competit; dario i
firumen S Eius pit ciie Dh m
Phyficorum. rüit,referente Themifilo ir dij nulla meafara fit à natura,fc pere & numerare nrm eft opus, &aiz nux eit functo.loquit-n.de menfura & numero, vr. eftinfiem, aia menfurat & nume rat. Ec ifto] verificatur dit. Auer.in. cÓm. iji. effe nameri non eftin aia oibus iia runc effec ens fi&til & fal (um, €ut chimera & hircoceruus: fed efle eius in. zia cfrinaGu cfle sis erra alam tin porenua gpizr fü quod aprum recipere illá action£. Et ez his fraret SU patere póc ubi aacelli adus difiguleàtis non folutz per Them. qdo pcefle id£
ab- numerusin diuerfis numeratis. nume-
Tar accdenslo idéaccidens auteadd aBeétio. AnfLn.tjs atfedioné habitumáa lac. Dicunt adtaliqui ad hoc, dipliidna quedé ace Meg eonivl
lici dina, mta fe. taeonilhti quadam desermieariotm vt determinata albedo eit in determinato fa bie&o:& ulia non hár nifi fübie&ü vnd. fontis alis quoc vuas inquadam colletice icut exercit, ve ordo. & ibi non ténet quin idé accidens poffit e£fe in pluribus fubiectis & ita vnus fenarius,. jui eft (emel fex, con(iftit in vnitate colle- Biss &cia pix etlcin lunbus.QuAd fi di- Rede i pMebeiiimu Tusidi un mulie icu
s feuinurg non E
lod quod efl vnd in mulda per pridicauo isti mae ri ? sumen cilecnk dire nimia domus dire iin colle&ione & conlu confithr.& fic exam dicit Herueu? in quo* libeto.. quafl.ir.g vnum accidens dileretum póx effein pluribus fubie£tu. fi dica. tur y tunc idem accidens eflet in duobus ML
eft deed dic hacen fpapemlte inducere:
benehoc vt: men Coganc alii ad ias (olones quia videntes Arift collocare numerü in Prnditxoghe eft ens. Soros reddent tomenam be mt olbas modis abfoluram. & cüm fit accidés Sc omne accidens fit in (übie&o,ideo dixe- Tan pareri ei in ducrs (abiedi: ira non hÁit pro inconuenienti vnu cidenstumtro potícetc in diuería füble Bis fm rem erxra alam. Sed illa opinio pro cdit ex illa imaginatione. quia, fi numeru. diceret lormam oibus modis abíoluts, ncjerinsidicid Arii. e piyin er, uu
MA Zim.
fit namerus.
dai tie
S 4A Auer. "Rer ciel om eiecumer
Sura dam nonem af felinposnda. la
Amplius non maioris virtutis eft cóicano forme decidenalicR fubftaniialis: fed im-tepore matris fara quin beris eft pars. Turdiste nd mdi facit. vnd, ficac paret ex proxeffu Pi dn.1.& in. 7.meca.conrra PlaronÉsgit multominus vnum accidés numero in a&u po tefl eflein diuerfis fübiediis fepazaris. Amlius, cid numerus (it accidens in. diuer(s fa bidtis exiftés (epararis, cunc fequerec
vii accidés p&x dcfiniri per plura. & tuac iterd fequic y cm eps fit numerus. morus,& numerus numeratus per vos fit ibus fübic£hsirur tjs hé Pia fübie confequens eftcontra Có.in. 4.phyfi.m. €33:.qui vult o, halicodiné forms cum fatiedo tjs non hí , nifi cü primo mot, fed habirodiné numeri cd re numerata hé. €i cmeris modbos.& quia numerus nó eft
án rebos numerari, ficnt accidens in. to, ideo numerus non muliiplicaad roul feum numeratard:& per confe.
dames fon ein pharibus(ob| da erai ilont alm el vid numerus fit mft forma abiolata mp us didi picem micis idet dins qunsachiindgur in podicanréro relationis. qui perosielecue] &idteflein dius Predicam tris m diuerías ebfyderaciones. igifq. numerus extra aiam héreflein [ppisiu rini ipai numerabili quia feclufa oi operatione intelli ma-
norme rquinqoedigiros Kiieoume. n TES i
Triqurariuenri sam inquam qr gomme
inre quod qai
minata, beneeft numerus numerabiis ia potentia, fed. fradtdebecersbi deporéia ad set boc ficperoposaizadu numeranus, &fcille: cópleri.
muneris efi alain adu, &in rebuseit RA
ebiechive non fübie&tine. ( ad aía defineret in róne pumeráti adu & pouitis, quim,
»& termi incellexifti qo
fübie- Jedncienris
Solut.Cont. "]
digiti remanerenr.fcd not temsneretr! 16a camersbili fed in róne qua digi & f numerus ezrra ani
refer lo odo feclufus,níhil aliud eft nifi
tcsiliz ad. ad e
meon Rb ics cellae im acta ni- numerare,exua alam c(iet numeros numera. biliehenil aliod nid reso, quz noma rari fancapoe fed ifta. ip arte m ondincad aiam Scri rn
vum fa efti eru dans beider rre ry ifa lba BA nó ctii Bic Petén xerifere faparsc dera ce labat acm e GR dico ge nomeras hinarins qui eftin duobus hib, nó diaiqud ensi ram ati lideo ne & vnlras nios non eft ics aloerjus, & -
rÓnévc rr
poxtria exiflencé, & fic eft binari*in adus, iced reedeerer
t sbiarelf agenre iden animaduerte: accidenda,quae
confequuntur rey abíhlate, non per al EC RE EUM pens hhcefle ficaceft quand
tas sc qualis K id genus quá vero quae
Arb, confequemoerrer per comparationé,quam. hf: VEU lle, efle numerabile, effe. Berri petam Coloris riii non infeqeluur colorem,nifi vché babimdi Tm i destina prr CIE fitione cex. 66. inquit q» vifile vifu abito. noo manet,nif in. itiscat color exiama.
füper IIIT. Phyficorttn. 496 Mim gine oquict aumentan forma in fübiedo, quia tte [^ numerarusau porcia.&. demtarec terminarioe, Pros jn desonianiont eine. nido -Dumerjsexta iam noubérvniu- merídi,quaaía numerat] pofterius tin a&u, fed in porétía feclufa operatione. iege Mice mom etate mantle pli atz,, quiro erga alam fanx mitcein di denominan numerata eflc vel numerati neci abietis d namerari phe, &elliere ila riora &polleriora. &cquia oés roses vnünumerdina&uurinpotenuanume cooneniunt fubifta róne qua (ant apti nurabiléab aia, numerus dec hoium, fe- merari,quia non méuranf nifi quanri ad. €lufo opereaíz numeranusinaSu, eftou- quantis corü,ideo olum mocud zquamerus tamerabilis in porentia &cfianima. Jes quácirates habeotii eft vnus numerus, mon efle numeratiua, adhucillenumerus | &zqualis, benet volunt iuxta fentend nócflecnumerabilifed (olü eflec vnia- — Philofophi,gy boc prius verificef de primo, tes illz abfolute, quard quzlibereec vao decan(a,K regula omnium, exillis dece, fed non extra aiam numerus Vigrmsodaus condi ct inserti 4. pir. Ramerabils etaliqd acce (bieipeesk ArbSolaenqueflonf qua uerebat rl ug 1j. flens in rebusnumeratis fed jcifenilaliud | mocus cuilibet vel cuiufdá rps (it numekei vnkarenlie reri, d omeracipf rar, dicgy culafibrz Sed opponcbut per ic igif decepti funt ifti viri, quia. "Temifi.ex te.cb 99.& t.vbi Aci(L deter Tuntnumerd formaléede accfis abfolutd minat prias &c in tempore elle ec ditic&idà reburnorserai A fubistiue prion Spo inmouxin motu exiftensin rcbuspameratis, licerdiuerás, | ex priori & polleriociín facio. cü autem &inquacáq; dillátiaeriftfübusfednóeft tempusnon Gt numerus motus, nii &a» ita p viii mesmo eff- numeri errra alam. rion epos motus; mocus non ha» eft in porenria mópdi&o, &neftaliud, bepnus& à fpacio-fequimur, "hifi res;d numerari phtvodeaumerusqui 9, tempus old t numerus motusbabendicitacchis dift &abílraàdàreb*nu us prius &. «a fpacio.fed ralis non i jCtépus fold elt numerus.
i at cül motus loca. reb? numeraiis(icut accfis in fubie&to,fed — lisalter fit circalaris,& alter retus: morus. old dt efle in eis p denominadonéextrin- | adrcirculatis noo fit in. » ficut dicic. feckejaex cuo aa ptalénamerdabftra& Có.in.1.corli & mun.in c&. 46.(paciü in i in ipa exillenténomerarillasresex hocil culari eft magnitodo corporis, motus aun Hietronoweie Trier d ares mtenflocida redi la pand it tpserit fold numerus m is
gringercad hac Aduerreth i hoccrattau aut (alc erit numerus eius primo &
im efle dizordià inrer Grecoserpot» paliter,& non circularis. cuius op] ores & Aner.ga Graci volütlicet Ari.dixe K fcribit Pbilofophus,& CÓ... jte. ut vit rjselle paffion£quádi&chitd morusp & C&in cóij1-&1)), in coo: vbl vul patio! nb intel (i paio aicultms *qyly prius & polleius pofita in defuntiona Biveloium monid perinformadioné.icot fpisltent proprion & polteriori primi ma. alt Cóm . gy cit paffio vi forma refpe&u mas.Confurmarur,quia morus augmendi ác primi monsammo voluntq,quiditastps — mocus alterauonís rton funt in. E fi numerus numerotus prioris & pofterio | cec aliquis, vt dicit Them. poflet boc defenris oium morum,licet hoe principal ver| derein moru augmenti aliquo mod
'de primo. Vnde Themi.ücerponitte. illud quod angerut.rideaz ooueri à mino tb-tivbi Ariftquentvmrü rosficnamer? rilocoadamplioré, in motu :fi aluctadoeuiafdà mocus an cuiuflibet, A fob ocin- nis&generauonis & corruptionis hoc díck. elfa proccdic digreflio, qdo non funrplu- non poceit . quaa (lac conem imul alcerarf tiipé fed volont gj mesure in codem locoquicéendn Kia ieri mo
morurm,& hoc eft paffio ei*.Sed dices vaü tps noo erit numerus Fm prius & pofl fi fmGrzcos numerus numeracus cuiulli-. rius fhemifiins ade viderur. ucis innutfbet motus rfsigitur quocfunr mocis, toc. fe folutiont.inquit .n. Quó fit vc tépus au. funrtpa. R&derur c» ille numer? nurnera- ld moxm localem principsller eene us non dicit aliquod accidens exiflens per — ret, aur, fi ciereros moxus. aprincipa-
n rebus Dumerau, Gus. Mn oo peor polla a uon qe
M. A.Zim.
Fami mors iaces crim mobi .quod noo mouet füper (pacio, neq mo tur cios m dir Alc üre loco, qdo igicar pnus & poftrnus in cofanria ah móai rio té pollerorin qaco Amplus adr
morusaugmend & alterationu noa habenc hmói prius qdo igitor tépusent numerus aid motudPSuÓx (ficat Wdes)grarides & cirabiles difcultates, à quibus vix
ih localis, qui verc fuper fpacio &in loco sc dr ctehuc ex hoc ad vroonorimail prins, mou, d n& fant,immo vno exi lente aliud abolef-vnde mous bét prior erm claudit,& unt mui
jualé punéaa in. Incquidogiariud Imaginaf quanti-
coertenfam quiritatizqua. aidrbo quiitucie mia g ia, &c aequa quantitati
menfüram? morá, iftà coaprationé moros refpectu cis. codé juído fumimus quanutaté maginidii lc coaptamus eá mocui,vel ecá- Sepe pmo qmenforamas magnirudi Di m iru morum. temp? ij qu moti localécircularem putei [s ioa eit Philofophus in rex. có. s méfürando aliquá partem mocus, f replicas pocalà meafarare. moni ce to- (upra dixi,& per illud eri& oés re fecundario quia gibus mon-
E ti
Solut.Cont. er soreposde rud ipae er. "i fens feu ndc Philofophus agi? plari loquens venficat dicla fus de mom locali-quia tépas apparet in eorum etam ier aura re profequitilli, aliosvero ecundario. & c vecihcanf di&a Phulofophivnde non eft nece&arium vr o£ prias in. Si rhotu inuenrd oria à pnori habente (tih fed hoc de locali locum háx,vc disimat. Sed et alia infantia iurrodada per Them. nm ioqunpusell cs numeri rom mss Ytabipío mor pendeat iia pie ne Mb hos med ab din mo pile eq mpl à noe pé debit. Sin mili arpuit Philofophus ia is. inguir.n. coloc in corpore. efl.ergoin aliquo corpore eft. nà 6 non in. aliquo fiegulor,nec oíno in corporeerit. Olizndu adc Themiteonfequenciam. quia abfurdam eit fingere idé cfc prs & pode. rias in ol mors. hoc.n.eft ín gone, qdo dé moti podit ee in oi tpe. Nb li vnd üt, aut ume paesi mero qtio in rebus di
füerit: in rebusdif.
muero in oi motu, rni accidens erit f tibus fübiedis, &cita vnum ia A per. (és definerex vnd efie.
fic vt p io diuerlis motibus fant dioería: momenta. Ex aduerío adt nó fic vnd me, menuim in ol mom, uic tépos nihil etit ip. dll menfara moblle qd dicanfa motus cft vnum in touo igicur, & nuncericvonm in toco tpe. Ad hanc anté.
qoem dici
Part 121
Mindest de & poflerius fpe&lari pe pts uotss DI Deranmat not mom. quod(alíum ci quia non idera prius & idem poften? ex ol moa colligit ili forte hoc referasad nfam cognirioné, vtquibafliber diuers rex codem namero numerare. & cunc fequi vt tempus nallam brofolidiad£in nacura, quod AritL vf conccdere,qui dempta anima afserit adimi cái pur-nani vocare tempus menfür, ant nameri patate.hoc ipfi ingim*,nEm eft hoa. var pidas padri EE natura, (od méarare & numerare. nolirum
Alia infanda.
Selatio, os nosín hac ardua quztftion
Nd JIIL Phyficorum Ron curn ed pene le
di armi Pndefeacaon te. re eit recedendum ab. Ariftore.fic. tiam non eff leuiter affentiendum.. Dicieq cum répusfit numerus motus, effe numeri, vc di- £i Cóm.non eft omnibus. in anima €6m.13. quoniam. fi efle exus in anima ef-
fex omnibus modis. runceflec ens fitum , Irrueele piper onednke ra mentem eft in povnzis, fcilicet propter. fübie&um proprium, & efle eius in anima gin soni qb nima erri ilam adio quz dicitur numerus. Ito flanc,
[ere quitan e disse habet imul , & qub ad iftam ps mem parium mous non meníanimr à tempore, nec ic rempus etin mor, vt mo titscfLin mobili & vx ant czvera accidentía in (üis abiectis quia fic cempus multipiensead Tanliplicasonem monem, it & reliqua accidentia illo modo inbe- Tendia multiplicantur ad mrelspleniont
fucefionisquz oon faf naked illa ac
Soto mode peni senes
Sealis.c io mod car c fe linealis quantitads,infequens linealem
pape mpm. morus in ratione men-
riorum imaginar: docuit Ariftore.
ficat idem mobile caufat per fai Ba- Eum morum, in menfura mobiliscaut cocum tempus. füb boc autem inftznii qood ct idem fecundum fab
flantamintororemporeontinenrom pus
reliqui motus, habentes iflan-
Miami Philofopho ih eru 13) quia
matione, 2 amer ada numeras motum. primi mocos Severe itane demam [it poreanima numerat reliquum cempus &c Omnemalium morum , fic depender ada. ab operatione anime, & illo modo habet eflcabitza&um in anima, & feparamm à rebusad fimilitudinem numeri mathema, tici, quo anima a&iue numerat diuerías. esas rerum nomersarum perilam fx mam numeri cut cum dicit, quàd eodem nurmero namerantor
canes & decem. qud hocnon eftnifi de forma numeri.
Ga in anima cxiftence, & eft illa forma nu. met in anima cem cbiettios &ctaa e, licec refpiciat diuerfa fübiedta , extrinfece denomunantar vH
dem modo te imaginari omnem, Ei TIE em fübiacere ín ratione tel numeracz vel no» merabilis ipfi empocl, vc eft in anima im mirone numeri Oomeunds quia om
Des motus veniunt fab vna & eadem radio nein ordine ad tempus, ficut omnes paniln rauone, qua (nc menfürabiles , veniunt in vnani rationem vt habent menfa- Tari per vlnam,, Ex hoceft, quod dini Philofophusin tex. commen. r1. quàd ome iom monium fimul, n idem. fitempuslicer mus c velar alter vero. non falte fic loci matacioaltr voro ale tatio. tempus autem idem eft, quia tem Tarcim fr namerus ifioram monum
Viidem & equiis;& Gmul eft idem motus localis & alteratiotis, non enim tene menfürat monum fob rauone, qua lo« Calis.autalterationis.ant
vt pannus eft. poses reet] albiíed uione qua quani Eicontet
Taronesmenfurznon inueniunmurintem pannivt
gore v haber menfürare nifi vr compaincirad primam moramqua llena tara prior, & notior. & regularis & velociffimusinter omnes morus, & üc habet rasionem minimi ic induiüblsiniloge noo fere, videlicet menfurg,cempus igitur,quà sd fübie/tumfaum, em inam a
Tes numerata que eft prius ius e eral breed era al mam, tamen accipitur cempus ia
[oris ede Fir viná, x el comrmatis menfora orninra. V
4 phyfico.rez.commen.11.diersdidegedim citer mouent, liciter erit menfürabile à tempo» trundum quod quannum Mi quod ed fecundum quod motus ipfius elt quau
Gm Omna par mena te ita fg quan titatis fluenps veniunc in vnam rationem. inordine, qna habent menfurari per terh-. co RRR pua
mos mes habet. Tic crca animam. D
imdlgimrádum Auro ioquanophy, me
66,1 ubd cffe numeri non. oenibos tuncefia ens 6mm, ficut chimera & bircoceruus.íed babex efle
modo fr demimftnsit er vmporeide arauit hoc pez ümilisudinem , per quam.
in rarone numerantis in actu, ermpes noo cct in aha (ed folum efícr in poscn- 2m :
ani ta propor
vidpreilm aint sed quid neret anima , Mrsionto aceite mado in pd
potentia, wt tetín ter.cóm.1ji.Sic enim foluicar: m mencüm Boerhi contra Auifi-w dicic Alex. llo loco. Et fc foluiar obiedubitantis quomodo pott in| acciderex enim vnum & sdem accidens efle in. fabie&is. & ita vaum & idem dein plura, & per coníequens non revnum . patet enum quàd tem c pafio quedum mocusfes
tamen pamerus. E i icem ci funt recnumeraar, M ideo anjmnaduere bene.
er TIIL
p BamurerBameranenon elt forma abíolo-
"aliam els didam Philofophi, 9 snima dempa, qux eft apca numetare, euferererar terpus;quod eft nomerus mo-
funr, » ip topical relaaonie, v vnam réertur ad aliud.Ex quo equirur, Comin via fos habet mirabdem dicil" eem.i 'enim Qy tempus compa. Tararadpimum moarn ia ranone mene
aliquam confe. i licer cam antefant. lia vutenecin cafu. 4. pby.có. 9j. Amplius aucé. «um tm Philo'ophum cempas ümpliciet* fcnamerus cuifüber morus Anon mis
morus primus menfütatur à tempore (icuta lonia, aij moms mundo, tc aqniuoce eit ifta menfüratio. Et corfirmoatur. quia Commentator vult in dehntione tempori, in qua. dicimr vempus eft numerus mous , ly morus flex pro quolibec mocu, & vult quód numerus fte adiuz.quia tempori pet fe competit menfurare motum conna Themifbum,momi utem competit per accidens menfutare tempus.& ita illa defimuo eflet laborans sn zquiuoco. Amplius fequeretur q;primus morus propn« non. diceret eit in tempate,nec (ccundum cotum, neque fm. partem.quua morum e[le n cempore eft àut meníüraum eflc in numcro,elt m&
farasi per tempus,vt dicit Philofophus in. enisi tex.commen.ria &.ng.& 117.4 gitur tempus ad primum monum on comparatur vc numerus fed vt paífio,
in via eius tenet. Secuiam dle nena,
Phyficorum 498
& forma.non igitur poteft diel, mjedo llemoeos n tempore efíe.quod efL eon. tra Philofophum quía Phifofophos vult in. excom n4 S tempus penfuri mo qui mcnfarabit eoram Jhcutlonglendinena prece "hoc de primeme ime
Com- prknimoxus,per illam menfüram*roci &
e& rocam rpe & alios mxxus, &c ecd n
Auerro-cy ideo dixit cempus effe paffionem imi morus, & efle menfaram eius, cuz.
Ermareque haber defit per fuum f luedum. nam prima ratio. isconfiit in nemerano efle prioris , & poilerioris primi motus , & fecunda eius racio eff, sil aumsere:numecans pex íeemmnes mo
propria paffio habet definuri per.
fuum fübiedum. ralem habitudinem,qug it non
habet, nifi cum primo mox . & quia ille. Miseor, ciam sapor divus pofl eft fua quiditas, cunc ati. menfarz menfü-
dinem numeri numerantis primo & prin- Cipalier iam dc rondario an, Eug iffam habicadinem habearci primo motu, pater ex his,quzr fcribit Commentator in commento. 151. vbi dicit & debes (cire, 9p licec tempus t aumerus cuinflibet mo» ts.non tamen eodem modo, (ed fecunddi
pnus & pofteri i tus à monu , quia numera vran(lationem.& fi de modis ranflarionis non effet nii drcalaris, eflet tempus, && de circularibus lle, qui efl velocior cireularionis.Cdiurni motus. ecce igirur qcam moxu diurno, qui eft primus morus, habereriam iftam habitudinem namezi numerand Kideodfirenia ila dielli genda cum przcifione.quia videlicet cum. imo motu habet inem paffionis, Kiboc bi prias natura comperit &c habez etim habitudinem menfürz: menfuranuie (RRR ijo iplum
do modo poreit faluazi via Cóm.
luari via Cóm.quomo-
do: menfurat partem primi morus. menfarat comm, & tocum eé-
miameraso, quod
Vonennmeri fed cum primo mou habet. pentatin dein icue plant Sed
unccoatradicit fib in commen. rox. vbi
um per (uum correlacioum ex parte, qua Seopidcirte polar omied primus tem i« Gaelcar. Sera diced pe te uli nos qui $ dum viam Conmentt vialias ecaraul,
fent Commé fmli
fa igitar veritate cogerur dicere, cur.
numerus pofitos ín defihiricte temporis ftat pro namero name- Taco principaliter, & non pro numero na. meranes ni (ecundario. quia Phüofoph*
$ed ns
Solut.Cont. dei dadocmit Bbirico ment d nata: i-
notus comparatur.
mer. Ec fic datur controneríis, igeima conrradi eftin cex tjj. Philofophus dicit q; mocus alzerationis & aug. mcnci S pencradonk«non poffanz él re- Sed uis oppoüiram habemr, . 1£x.cóm£. 4 s. vbi dicicur quilibec vous & continuus indifferenter poxeft efle non.
Tnocs (unt, y poffinr
ed vu de ato ant la rebus.
Xibns fecus eft c dicit Commen. in. dubio in. 6.pbyíL.cóm. ig.
SOLVTIONES Contradidionum in diis. Arift. & Aucrrois,
fuper Quéseo Pinfcerum, ] Ontradi&io eft in s. phyfica. ret vs. 7. Acilio nim feribit quàd cranfitio de non. NR] (ubic&o in fobie&um (ecundcm concradithonem genc-
4- pires uma.
f pirüc.
lutenon eft. MEM
soa concradiéhionis &c generationis fed. esca efe implens refici adi tando, quod eit m, meliar a&us primus. efie qat Foe dudum fecun
m m. qui cando imd c, icu omms & fea adus ficat eon
Laferene quód manfio denon ad efe per ferie qenek cnm div i pim sil
& neque.
pueris Nis fua natura:
mon viuendi interlimininm roles esami ne tm dt wi ifa
'eivar enim um proper taam. fed f Tabee toos nece cis & tonc primum md olm primum zoning iens primamillam dipole. de
m, fedfmiemfotmopu e dom dtr Bibi mil adum pimum mediare inter non cfle & effe in actu (ecundo
ergeben in loco
quia locatur ad locationem.
Sieber locus Ei umen zit pias
dobitation is in via Commenta. an mate-
ta fitín loco non ratione tous, fed ratio-
De fri re ratione alicuius confequentis ad Ec widerur quód fic nam flanubos
quantitatibus interminaris cozternis ip. com videns qubd n deber lonas
aret, Nam vidernr quod ratio locandi peres [-— À quipciau iura illod Plo |quarro pbyfco. texis commen. 7 6. forge cube parem à qualibus
fenfibilibus ponatur in agua, canrem cedit.
3 phyficis corporibus, Aue eH f
fenfibill,r fic non. vizm Ane. 1-mea. diescur dii orn prov: prheri. sio i: iux quantis:
ria ram fecundum fabiedum , quim fm. formam.Er qua deratione contrtriorum, eftdiftantia: & plus diflanc illa , que faae duo in forma,& dao in fobiedto, quàm illaua font duo in forma & vnum füble- &octdco contrarietas ex nanura rei primo perit conrarijs in loco quàm alijs com: vrarips Accedixad hoc, didt erlam Cóen. 15:mcacbnry diana in loco ef mas ma Cceaen ad circamferendam: & francia eft cau(a in. contrarietate propiorem
Solutio. docatlicommenro.
roin Selcommedeersiada- wn nm liam dubitauit fübeiliur magnificen En ent contraria (ant, quz ha-
i drca idem (abie&tum non imul, ielteece modo Gcondiaria in loco faatduo in (abito, duo in forma,nunquoc teo mod ira idt fibi Bibi fer nec mal eccefiue
maeror: cj verificari de concrarijsin quali
Soon dc conari oem Bede Anerroi commen. jg. quarui de caro eoa-
coarradi. eft in com. «9. Com-
comas. meltarr dicic qoid non fi minusalf per
irum.fecunrar. in habentibuscontrariam fm viam Cómé.remiffio admuxuonem conrra fit.& per oppoim intenfio per remotoné à conrtabo, iuxra illud uallud eftalbi* quod.
tionem contrari
Solut.Cont. x C , 2i icut. la hajolmo-
oacario cut eft dion eii Erden Cb ia cm 11d iam allegaso iaquir. & non. Gquicr. ex mixtone contra-
P 64 [oeste plerem Cus qud fübiectum Gc in a&u . quinto
tex.commento. Et propeer bocin formir d ors
corre mitendar dde is maxime vesiócamur didam Commentam-
"aliam non cf mocas quia "als lonciadiaiidesjdet mon fücceflae
tus quia fübíe&um non eft ens in ai. Vide quz fcripfi primo no piyficorum comme, Ser conuradidio eftia commen, 11. Dicit Commentaroc y vltima non fant in loco,nifi per accidens,non effenrialiter.Sed haius oppofirum ieri primo deg
neratione comment. 19.vbi habet 9». [usrsipiie ale died icem fe; neque fecundd accidens, id moueri. peraccdens cna
duy chen puce ccu pate. A
load moueri accidenspure, motum alrenus , & Red fe moueri. & ifto modo intelligitur. Conr.huc in comnmien, 11. quando dicit, tg viüma moneam per accidens, ne »quia fue mouenrur ad mom illius cuis lant vltima. Alio. modo aliquid dicrair non pute per accidés mouere eft illut quod nronenar ad mo
tum alters.quod tamen f fepararü fuerit. abeo
fuper V. Phyficorum.
Part 122
db eo.ad eaiusmomm diciur moueri posri per e mou icut mom ad moram eoxius.quia pars. toto po tcil pez (e moaeci ficuc peter. 4. phyticord. eommenro. j1-K quinto phylico.commen. to primoyK primo de anima cómento. 7. E hoc dixit Cómenzatot (exco pr ineo to non eft mouis , Formalicum ima quód quaro purüco chen. ve oquicrde scidenee
s inooe. 19. loquitur. Laine not puo. Auc aie folu
lium. &quia ipfe -
Dios tecundum iter vum exiam fecondum effe fepataraà (enfibili bus, viderur fequi ergo talia nullo modo in.
loco fe,neque pet accidens, fealirer "a quiso bacem pbi corum loquitur fecundum fententià Ári-
foule, dici quàd ulia funt in loco per. quia locantur ad locationem fai
ied quod cft per fe in loco.. Etifta (odatio non eft remoxa à ventace (eundum. remij tamen,ficut dicit Cómenta. primo de anima cónx 1. nlnerfaliter hodie So polius anter opone Ant-
'um,quia non (unt nocz apud not.
SUSePriund concadiftio etin cómen. 4.
bus cau(is exitentibus in eo non excrinfe-
z en ear bi Sed confjderaro v "
dox, qub ad fuiroleem aamcrdem,
tons & c confyderatur
cab Arifiorcles quiato phylcorum. 14-
quando dizix quod ad vaisaucm sumeta-
momsabAuero i
$oo M moxus requintur vhltas temporia. & (ic euam eonfjdersum moram in Gdhano ph
te.commen. 61. vbi dirir notum orum non ele continuam, fed videri có tinuum Etreddenscau(am dizit.n.n. vnd f mouens vbi exprefle patet mororis vnitatem requiri ad continoitacem, & vamat moxus quz tamen non funt de quiditate
morus, acus pater confjderanti. Odana conrradi&tio eft ín j. cámen: Jj. eómen'Q «.phyfico,
Ad mirarem nas morus requiric& hzc fant vnutas fubiccti , vnitas mobilis.& vnitas termini ad quem. Sed ha. ius im videtur. &. phyfic.tex.có. $1. vbi babetur quàd vitra hac requiritur vndtas mocoris. Ad hoc dicirur quàd Ari mon pofu bie vuicarem motors vnácacem | 'is.quia nondum Tamam eíivrwes orar tocum ab 2o fir Fred manens iquoch. .pby. vrum antem in aliquo cae fodit ei vus monis piatibur mos
ribus peninex ad ocauum phyíco-ed pro nunc dimictatur,
Nona contzadidto etin eodem cmn: .Pyica. ipeum
to. jj. & cómento fequenti. conimenro dicic tria ila requiri tem morus, fcilicet tempus, fübsdum & termunur. Sed commen . fequenti folum.
fubieum & terminum requiri dicit. Niái Selutie,
efletquód vnitas mocus magis intime dependet ab vnicare fubiecti , &lm fabie&d
riflot, Solurio. iri
a M. A. Zim. Solut. Cont. E i no SOLVTIONES$
€— coatradiclionum in dictis. noni timo tl Coriemdiqe Arift. & Auerroi
mirer Dc ab drua- aper Sesto Pificormm. Oeradidtio eft ia ferto piy.. 6- ppc.
Weeris ad Solin.
Auerroim. i. fecunda fequit prima, rris y yen dut. [x meer rhe earl er calo inquancum.
kien cp fares cmmen p isqui enim d cuit m, 7 iit enim & cum. Didhen neminem i qee som ei ds dimmi. v denonicgro frarmdt . NA rio 90. 45. faena morJed cicacciden moni. ior Primo sotem modo ms Sei nos lesenimusia dió? quia dici qood Ariftore. eum- Selulo. fepcs ln ci rhaiesquisciscbabencenmi- flam inler, vr ormo d i manife. Lrirkoglee mv siters) me Rudo enn cae posi in iermisi, red. sri Vno modo sbüicicc s de quii dis aquecirior t$ moras, ciim ponster ia eias dehnicio- conzadi&io eft la cóm. 41 ha- f- Pf, de afirmado ia affirmaui. ber Cómen. e rran(imaratio ia fabílancia CO8-94- E
& peincipaliser.
à. is adi eft Gém- Ig rà eoim etur we quia tecreinsmur did quod i" LE LI mieosdqui, pier arii ert Led fabftanciz c d traa(-
«o ds camerae » fd ci qua anl
.füper VI. Phyficoram, sevo, & quedar culafdam. tamen in.
tatione mocat formaliter fampt ania. tatio in fübfanda noà dicitur principali primo ter tranfmutario , fed eft finis cranfmutatonis.neceft morus, fed fequitur morum
Jr c amboritues conran procedunt
ijs als, f phyfic. renis contradiaio eio eodem 1. 9001.41. picicinter n&ens & ensnihil mediat. Hui tamen oppofitd haberi. phy. 6h.2 8.11. &lo.vnde Anterminaca, licet peg» Selano, roca s phych demas Soli colin formam in mama ecandi Aue hoc tamen non dictmus ea conue-
€. pic." Quara connadi. 40m.53. Commen.
ecimaginai & (olum iftnd vnde illud quod non habet. (fe nec imaginatione illud;quod im. plicat contradiction£, & tale eft vere nihil. Pam rale non poteft facere vnum pet fe có &epram,nec ficut obiectum cum obiecto,
nec ficut tnodus cum obie&o, ficut dicit materiam. Re
Sabcilis do&nr in fecunda quzfilo.Quoli- Vormers senem did iquod ordi 'tommento nono qui. Eilvdesponit hoc Rndamentuin quodopita on intor infimul.Alio mo fümicar pro pritatione exiftence in pri ma materia . Tertio rhodo (ümitor pro illo,quod non eft in adu. Tunc dicirg, inter nonens ptimo modo, & ens nihilcadit medium:quia talia contradidtocie op- Inturquorum noa eft mediam fecunfeinuenire primo poft.& to. metaph.
tex.ch a Rc tCommenuiinhoc firusdefübie&o in fabie&tum,quia maner. t5. Lbuiusfexti-Sed ínter nonensprimo fubiedum radicale talium: min dnodof.inter non ens fimpliciter &ensin aduentu formz,quie induciur,ficut mane &&u,eftbene dare medium. X iftud eftens barín corruptione dí Qo phy n. inpotenria,alia antem non opponuprur — Quinta cont incomen, $6. &có. 86, ontradi&torie.vnde ensin potentia noneft Dicit Philofophus & Cóm£. qp in. e werenihil neque eftens, ficut Philofophus mouetur per accidens. Inflanta eft de po-
dicit fed redux inter vtrinque, & fic loquitur Commen.i alijs locis allegatis.
in com. 3. Scribit ida camis inducf in materia atie formam (übftandalem carnis. Huius ramen mou habet primo cap. de fübftanda. vbi dickur 9; accidentia confequentia formam fequuntur formam Accedit ad hoc9, fubiettum accidéom eft ens in a4u.1.deanma.cóm. 4. & alibi frequenter . Soluitar.accidenria funt. in duplici differen: Jia ab Auerroiflis interminata dicit confüeuerunt.& quazdsm fant in fao effe, & talia di&a font terminata . Tunc dicimus. acldenita In fieri przcedereformá in maetia, fed cerminata funt poft formam po-
fer&ta fndiui
Bist ia raiooe fobied fed (unt dilpodiioes fübieSi,quod eft mareria Et hoc aduer. tens Commeara dixit. 1. de anima com. 4.
t gus eizncas compo, non eim "inquit Commenta. primo. pere ed muranonis fübftanrialis fit aliud à (abieis aliarum tranfmutationur: alioquin füblaco tali fible&o, remanere poflent fübie&a ahard tranfmutationum :: ed merum impoffiblle. & f non eft ibi ran-
lis ipfius orbis. qui omnibas modisfunt im iles icut pater. -cerlí có. 14. Solnltur. ibidem dicitur gy quies es E» ca, Sc non eff vera quies. Scd ifla. [rrtoício. aqua cóemaniwer dici ele rbls immbbileele omnibus modis, verifiearur ad imaginationem Mathema- Sexumabiizahentid i mora propofio nen péorom f ot fami d imagi deippollce acaliqui due Dua iue inc ali ifibile, (iua. e moneam jer accidens ad mo tam orbisin quo fant formaliter. Et ez hoe qerroriléquicenene inel viam efle i$ cceli, non recte ncad argue. menrum, per quod probatur y tunc ipfa Rouererar per accidens.quia emne, quod:
M. A.Zim. Solut.Cont.
formaliter eftin re mors, cus forma infor gnans,vel ficut pars in voco, vel ficut cermius in terminato, mouerur ad monum rel
P. imm
ter tamen ton fanc mo-
bilesalquo padto,nemy pet (neq per acci «o per
aclo,K in. .phy.c& rrirbi habet y quies
oin e phy.eher
alor eft chfmpdns, & Fra icudi-
né. Ec faa replica neis amplius loqui.
SOLVTIONES. conuadiionum in dictis Auerrois,
Super Septimo Phyficorum. DER Ici e
docent ; Frsde precio
Iber imo de anima commento 37. vbi dicit, prs sis n Mi
io Ac nona won
1. 1.de paniafro ia bes dena habet coc omnis motns exi patet in tex. cá cs.
totins. concur
bosanimalium. & fen Kin de aroma erpcefle elis ium
flencisin animali,
fin ibro de moribusatimaliam. Ex i it (enrenua omnium Antiquorum Periicquid dicant Moderni mi.
executioni demanderur. & fic teneo cum. Arillorce & penufimis Periparericis efle de qualibe fafaiong iue i fenfuuem ex
teciorum (iuc fit fenfum intenorum ,
qualibet talu (ic corde tanquam a radi- &ah principoo.& ifta eit indubuata fenentia Anltoxelis, licet Auerto.pro parte, non. €x toto acugent veritatem , cat alij anti» quiocc. Moderni auvv, in hoc abetranc.
& menn .j.Seddicunr
& fenfu & (enfi bomo comy ir difea. prehendis
&x, commento.108, vbi haber graue & leweefle fubflancam. Sedifta opi
fabftantiz ? ta arguit Commentaror cot tra Alexandrum quinzn phylcorum comodano. com-
radones Com-
mentacoris, i de alijs qualita-
autem de grani & leui. Contra, fecundo à
tibasanimaliam capiculo primo, & ibi po hic grauicatem & leaitacem.Amplius.quo moto folaemu raso fata) zque cim ma- E: redi de grasiare lena, cur jjrqualitaubus & quamodoctique. nere volueris,ita foluam pro Alexandro ra ionem Auerroi fabian-
tionem Auetrois.Ai tialis non eft (enfibils fenfu exzeriori: (cd
cundam Auer. in commen. fuper libro de
rentias rerum, & eard proprias.
quz fancin re fen(ara qua (i medullam.
fru&uxanimalia antem bru
dunteaque fant extra, corüices tru-
&uum.Sed contra. quia fenfus brucoum n e
nam anus magno lecquod non eflet-nif grauitatem fenfí ta. Gus fenurcsigiur grauitas eft.
; pre
7. phyfic.
e6m. 1o.
fuper VIL&VIII. Phyficorum.
eccidens fed qualibes grauics eft walos & eluídem rationis efíenciali.f igicur quod
accideanbus,, fic. grauius & lcuicas noo immutant (enfüm ta&us,nifi mediante moax& (ic afimilan. tur fabftanriz,& non funtilla, (ed ficut il-
de. ln.g. 18. dicit eas efle queden ecuadaria estin car » gicat ib.oam diuidunf eade diuione, qua magnitudo dmiditar, iuxza illad Phipec ieledeiriers t to eft Tur virtat.tamen ipfe in fe fant qualitaerac Er amas condi Qnaria concradidio eft in comas. Dicicrarüm & denfam efle qualitates, (ed quarco pbyí. 8 4.d zit quód (unt quantitaten Contradi£ho ifla ín quarto fuir folura, in commento. fi 4. ideo recurre illuc. Quinra eft in commenro
$02 wigemo. Dicit quàd fcientia. dignius eft vt átad abquid. Oppoüicum dicit decimo menaphyfico.vigefimufecundo &inprzdieamenus,vbi habet quód fit qualitas.Solui Solutio. tur.formaliter qualitaseít, & maxime in nofiro iutelledu. ad eam tamen confequiwit relatio ad (cibüe. y. metaphyücorum. dono rien er som pe
im tex. commen, vigeiimo, & fei Commentaro, habeat locum fecundum mentes eorum, vel fecundd men. fpeculatio-
tern Plaronis,non eft pczfentis. nis. Alio tamen modo poreft declarari
emen, Wbica fcentam efle incapitulo relationis, tana
fecundam mentem Platonis ponentis nofirum irc efleteminifei quàm fecundum mentem Auertois ponent vuitatem in» telledtu. cam intentionibus ima-
SOLVTIONES contraditionum in didis AniL.& Auerrois,
Super Ocho Phofesrum.
ii. mie «om, 31. Sed quia in prumo phyüüc. à doramed. p. fn foluta deo aon oport«c eam hic:
Secunda contradi&tio efl in commen. 4. $ phyficr, Dici: Auerro. (i matena (les denudats com 4. Sbomnifmanon poleraim formam 1ecipere. Huius oppolitum videtur quint
corum vex commen: odauo vbi dii tur quód materia, fecundum quàd ef ens. ja pura potentia, eft fabietum receptiud. form. quz per generationem inducius Aliquiez Anmquis,quos mula Mod: imitantur , tenent formam cotporeii de intenuone Auerro.& fic tenendo. iftam dicerecuc quod Commenda. dixi od, (i materia eflct denudaua ab omni Ez Ac pezipue forma ifla corpore tis depraxicamenro fubílantiz, tunc vtijue non pofi slm recere quia ls ma e(t neceffaria, tum. dhcunt, Omnes formx zducuntur d: potentia ejus, tum qua et fgolioo manet adhoc, ve p?
Pitror quód cli de cde fsndeur in materia mediante forma corporis d przdiaméro fübfiiciz bi cozrerna. Aflrude hanc opinionem efle Auctro, indubitanter.quia tercio coli commen. ét.vbi Ariit, n litera haber. oportezaurem fortafle fenfeium bom eníbia fempitemorum vero
corrupabiliam autem corru
lenon depénderei eff conem
Auer iimeaphyi cón. imm Nos autem & --
confirm idle (p
fupportatione taler opinaamuihividecg ls oai feris re acl im pae i
ELSE. Commenta glofans pois
verba. ibquit quód hoc haber vetitaté inquis, X non remos re. pe lans qui rdi non fant fenfbli iu fesgeima mer prima ke prmamanemformam,vidicsn: fandi
non port inre mififorma corporis.nó neque! nini dimentio c principtam fübftanriz, ia illa ft accidens, item calis eft fenfibifeconimane Amplius Commen 1 ply commen. rs.erponens quomodo forma di itur priuatio,dici gy erifiens in.
Eee meme SEES dian fmpler pre tes
ode nauralis [in areis talia Por RIA cr mene
Tim prompreodiaem in maize ducantur. & hzc non porcft effe. melasisliconers Amplio probatur (ic dimenfioncs fecundum Auer. remanent eden in genito & in corrupto,
tunc quxro vel fecundum rem eft ifa remanentia,vel fecundum rationem . SL Fm. finonem tunc nb er nifi m feci. quod dames ne epis quia poit éacemane. recaídé numero.Si adt
tuncoporter ponere formi fob fobflancalens
cozierná materi per quam illa mancicwdopors mim imelora. carm
Part 123
forma enim generis, & enim pencrie, Res fpecies eiceidem bpadipl
quia ales de vna & cadem re pez fe predi- €antur.]ta enim piti ad
ens & mam.
iicedemre ped n. iden zs operis tione 1,.dixit gy EU
t fübieto.quod noa. noodinifer, &opinz tus fuiffce materiam ede corpus. immo. qax Ancquos hocopinance N' Ne die locuseftín Auer.vbi pooar ralem. immo: yon x phy 61. k.1.caj.de fubülanria ocbis,vbi dt elt ey Auicfuit opinatus gy eadem eft difpo ficio dimtionum interminararum,& eer-
a quani meli Auc dlciitam ficta feti erroris fed illod drrit, quia fm Aul. fandabantor in
quantitates inar "npofro er runera corna corporis iss
Ala boc d'repas Córaen. abipfo, quia.
fmipfamt in prima maseria á-
ud in. 1 caf. vbi i dore nir mulam cias mentionem de tali forma
fuper VIIL
im conclafic materiam effe ens men itia ad omaes formas, (ixtim fübdit
quod 'enf jrur przermi, amar abili recien, suullam de ea mentionem facenstAuthoritates autem addu&z non fonant hoc.quidoenim.;. cerli có 61. dixit principia rerd Jue deg spavri pia ginquis & non. Leopieidu iie di ua P rucn-fed per primam formam non inrellexitfrmam fübflanriz, quia vq, fila fenfibilis im fit dimenfionata. py mirum eft. nd pcs piene dicia óm.non
piss ligere dim £Gones, quia ill funt. 'cómune, cim. €: idem re. Sea diam cicli ragone dem
foonm, in ea fundantur fm ij & idend Tür fandi
dictated anri fir quo p 1p
negant.accedit. eu
tn ford nés bra pec Kcd uesiacfentlta titofio-
sc mvrique & forma illa en-
Opinio fbilis Dicamus. ima: gros mas materi inen seaES cul monem lam onam habes per pofíz
iiri illnd quod facit, ef in adu. ria Dac maed non e ín adu pet aliquam formam ,aon eft fenfibiis quanticas cuam inea quanti minatac es i iti non poxeít. E'iodci ere eim al delods abomni adu , eft ens rarionis: quia. fols jntclle&tus fic poteft intelligere cam in. fecundo,g, non fit forma, nec formam ha- Erg iismssem bua Cómen. it Deum glotiofum qui eram fenium remotum fenbilinm , & prima. Lope duzza illod Auer.11. meta. cóm.18. omnes. frifa vasis, font n adii pr uaria & fant in. io LUE IDE. secufdcm 11 meta cb. vbi loans did Alexandridicentis Naturalem fumere à Di ino principi übfanriz qurftin mon, dicebac. illud habetveritatem de cau. fa formali & finali,non de caufa materia- Euer Vnde dicimus nos quód pr principia remota rcrum fenlibilium fuas prid forma & prima materia, ta-
Phyficorum. $03 material Pilofopho: Ticociyderamt fed prima orn confjde-
Taturà Diuino. & hoc etiam eft de intentione ipfios Auerro.t.phyf.cmen. 69.vbi glolans didum enumeráds ibl tria principia rerum naturalium, f. materiam formam, & priuationem,ponens differeotiam inter matenam & focmam, in quizenta babeacalid prindpid bie Qd pritium principum ia hoc genere in proere cani, formal non poniit fciri in hac fciensia, icut E fubie&um. Et hoc idem dixit Philofetus Er I5 fico. ad &nem, am egit de prima materia dicit, De principio aüt Ém formam,verum vnd, auc plarsaus quoc apt qus fanc cum dili genna Pbilofophiz prim elt. feStipitur enta naturalia haberent focmam corporeiatisaaquam primam illa vii à Naurali coofyderaref. Noo adnertunt Moderni «p ahud eft Nacuralem confdersre quanaor genera cauri aliud Stiplam quanuor pri prima genera caufarum tenlyderare prima enim vera ct ecunda falia.nam duo prima caufarum genera. confyderat Diunus.£ Primam formam & Trim fem Ae duo prima ralis, c primam niatená & primum. autem prima forma,qux à Di urnoconfyderacur, non cft forma taris.nam frn Aucr.prima forma eftidem. fubie&o cd primo fine & primo mouente. E ined disi Có. nofler.7. meup pnma quzflio qui. incepit in feent Diuita perducit adeogauonem prime formz &vitmi iis fed [2 urlho, quam incepit in fienda Narorali perdocitad cendum, primà maformas narurales, & primum maororem. idem confirmat in edem. meta.cóm.9.vbi expre(le habet Natura. lis poteit deuenire ad cognitionem prime materiz,non autem ad cogniuonen jrimz formz.Éc ibi dat rationem iftius ficuc.
in máere.dem habet ipfe. metes. gus ip!
mera.cóm.t.vbi habet qp hzc fcienia confdetat de nobiliffima cauarum, . de pnma forma & de puimo fine. gitur primam formam appel
Diuino confjdetar,& dcr illam efleean-
dem fübiedto cü primo fine & ptimo mo-
uente: quz de forma corporis mihigne vod: C5n..
, *
M.A.Zim. Solut.Cont.
Clement hr com. ie deo qubd per prinstionera ibi nóInrellexit formam corporeitasis enim illa darerur, non dixiffes. C6men q et íkat forma maseriz , fed diifle y elt forma roareriz.fed per prinado Erie pane mt
teriz,quz connotar apti tudo eft fuamet potentia, per quam omniom formarum eit capaxk merito illius apátudinis, quz eft ali ie mra rd pnuatio matenu: non
Tagrícporum nihit & p geli
quahi forma mareris.quia , vc dicit Com-
Rer p mener etm (mer ponens im PI Vloophi wMlerends oque fieri quzftiones
e, quarentesde materia,fta. eoa mane cl iascuturqui dicasK forma ell recipere omnem form! juid darius poruiinuenin, bone Deus, ü H uerper quod, polices iplsmumes perpe fümrrezerponcrelfta igirur eft forma ma gna pani nullam formam, & rp- [e recepriuá omnturn . Et hoc-voluit. Gam dere primo cap. de fubftan. orbis, dum dixitq narura mateiiz fub per pofle,& c- potentia eft differentia fubilantialis materiz. ecce quomodo verum veroconfona cx omni parte.Ad aliam an. thoritatem Cómmen. 7.meta.có. 10. dico q- ibi ponit differentiam inter res artficia- Jes & nacuralesin hoc,quia forma arficia. re! les non fuut iü potentia marcriz m Auct. on.n. materia haber inclinationénareralé ad tales formas, fed tales inducüab exin. feco morore, vt teftatur ipfe. . deanima
om.1 Erilla efl radio, itin x merecoo. p Dort rai €ulibus elt pofibie itd flantevaitate. materie qoe effe diuerfitas formarum. Proper ream Paten fedin Tebos naturalibus non. SAbocgofibleqa dantur materiz propri.
leonis quita flat outiras ruris mili arii porlontiaduc d na tura & ab arte Gmol. licat efl de Medico, qui ef minifter natucz,vcreflarrr Calenus j-techais.tex,cómen. 13.vbi dicit. Omaid Aurem cocum natura operatriz, medicus ve To minifter. & Auic prima fen. quarti tra- 1 cap. Cuans ficat fcuifiefi viram, non medicuquoniam "eire imftrumenta ad virotem.Dicamus ne.
igicur 9 ad hoc g ali formaindecanr a A natura,vel à natura. Abene mee di neccflarid aptimdinem na-
mr etin
Pio popurquil inuli Sara ico
Tuae virtus &. inclinabazur ad Gnitadt, quam Plug Cócb ir rechnis, &quia indem aniadis neceflario requirit talem naturz prompritudinem , lunc eft q» ad eam: sollum val st arcisingenium . Focmnz vero mere artiicales noo tequirunz in abiecto: ind oppotenm, cu vi rim inclinat. » cum vio. il tales forma rodacamur cum. ic i fübieSi-
dicit ne 1h quaft voici lc bocin cafo qua cala fürmz hon eren idbudenem Principi pafiui. Ad ratiooh esiinipi mil Spem denis im quamiur an.
fareriiae remanedhn tem vel fe ratio nem, dico gy remanet voa nasnero, eo mode quo materia fediuQà omai forma dicifvua numero: vt fic elt ens rationis,11.meta. ch 14. illa auem vnicas nameralis eit ptiuacua, ficut elt vnitas mareri- mam i- Qutmarera drciurvoa namero quis non
vnam formi numero, pee
fed cin porendasd omn mentoneh interminadi dem aue Toproquanro noo habet em termi quem lit cet minata, (ed. indicar ad. ad omnes.
Taper. VIII. Phyficorum
forma fandarentur. & ideo pofit in materia ante dimenfiones Ínrermiatis formam corporeitatis fübftantiz.Et, fi hoc effet,ve CÓmen.cunc forma illaeflecindini! non baberet diui fio. nem per füum fübicttum , & ipfam efle. stram. ipfam non habere libi fuccedensin eodem fübieto, Er, fi ita. eflec. cunc aulam alam fonvam fbi redpere parer i ptímam. Et nequis €relac me (omniare ifla, decreni adducere verba eius formaliter,in primo cap.de füb- Man orbis.inquit.n.fi.. Vnde patat Alc. €» difpofitio trium dimenfionum exiftentiom in mareria fimpliciter non termina tari eft difpofitio dimenfionum termihatarum in ea, & declarans hoc fübdit. quapropeer disi necefi eit primam formam iere in prima. dimenfiones axi! in ea.ecce 9; noa dicit,vt dieunt Moderni qp Aui. pofüerit illam form& fece, & ideo rcpuzauit q, cadem eft. ifpofitio vrordque fed qma purauít gy di. men(io interminaca fandaru: in compofitoex mater & forma c tefie conuenientiam . Vndeeuam. ee Auic.in. 1-fuxz met.cap. 4.de prioritate formzad merramddi it materiam. n degendereà formz.inquantum eft forma fpe. Fedelgnata in uo cl fed blum à forma inquantum eft focma.ci igirur forma corpons fic illa, à qua di dn uote deut iplum cap. xilhus. ' quisa lla fr gencrra. Ethoc d£ habe ipfe in illo loco,fi ponderentur bene verba. ens. to mirum, Aul.qui foit. E Logicusedte foo adueário dé anima cóm. o.-ignorauerit corpus. Ferdamene famis fle i & fion fpeciem fpecialif&mam , climb omfesSordculi hoc fiant. & videanz Auic.1.. fuficiemis fus cap. 1. & videbunt error. (aum. Auer. poltea in illo loco impugnat Eel int ifta. Iquotedáie e multa impoffibilia. quorum vnum formam non diuidi per diuifionem matenon recipiet diuifionem:&c dpam effe zxernam non diuiGibilem per di fionem fui fübie&ti.&cipfam non habere enrratium fibi füccedens in eodem fübie- &o.9 fiia eflec.cone mareria nallam reciformam peter iftam fibi primam. |o Tarn i ifta incongemenua conrra Auer. f 'ponar alé formam,vd fub ied d fob ratione fpecie idcb. Moderni
inhocdi- &ui
1n fuo efle, fi--
jo4 Imponere iffum errorem tito Philoforhoy eilipeoppofium eariatvbique ad: i phyfi.c&. 6s. & r.cap.de (abflartia orbis, 11.meca.cóm.14.oppofitum tenet. Renertamor igitur eb vnde diuertimus, & dicamus Auet. non fibi contradicere.vnde di- &afaa vera funt in hac marcria.am quan. do didt qfi matena eflit denudata ab om ni forma,non poffet aliam recipere.hoc vo» rum eflnam m ipfum & Arift. alteratio. elt neceflario ad generationem. Ac quia fübic&tum a'terarionis prozimum ell ens in adtu,tunc materia nnda nó poflit alterari, modo/fi alteratio eflet impos vriq, & im. eft ghatio,& econrra 1.de gfa.tex.có. 1,in. adt phy. dicit materiá non recipere. n rationc übic&tiformam,v eft enr a&tu, fedvt eft ensin potenda bene tá matcna al terabilis ellvc ens »&u.& fi non effecalte m |t efus a tu, neq; eriam fufaipere "ne fex formam vc ens in pocenria , propter cffentialem ordinem & ocomitamiam, exi ftent£ mter ifta. & fic (edawr concradictio. Ráfio adt Modemori nulla eft.quia.vt di eere A forma (ubftá dli, ium in ipfaprout. lis eminac ümrtcemimus a ele fec
ma,fed non dependet à forma in efle accidentium interminarorum;
ma proinhgtentia accidenrum intermina. torum,inquantum interminata funt , ni(i peraccidens,inquantd idenulicantur terminatis,non autem vt ranone diftinguunt abillis.& hoc non viderunt Moderni.
» Tertia contrads e(t in vex.10. Dicit Pbilo
Tile ed vemp*agad Platonem nihil aliud elt nifi, morus, renolutio totius, completa vt dicit in. 4. phy.in iex c5. 1. patet adt. 9. pofuit modi effe sxmum, rp pofaerit iam tempusefle xternum. Propter quod endrerit db Ario. de dicunt
M. A. Zim. de.tecrli c5.to s. 106.856 ira effet Arif. rondiffennrerà Plarone in hoc. A antemyv recita Si alo & mundo, eft. Sim Comcast quad ft ieboc jose Peer iA sifieeem x getationes Arftoge procedunt conira too£ in hoc fenfu, Plaso:
gehe dem, & eriam mund.
mee Solutio, Vnde ad propotit conrradi&tion£ fecun-
dum viam iftorum ifto modo eft reípondendum.nam Plato bene pofuit moxüitnordinacum fuifle ab zterno.elernena.n.fe.
eundum Plarqnem ante DE nem mouebantur mou in ordinato , fed E deduxit ilum focum ad ordinem
in generatione mondi ex elementis, Eodem euntale, & ipfum
teupos rs diciut ia perm er: Acid Platoni, dedacit bene Philofoph*
RcCemen rs. go vt moeus violenens fit priox naturaliter mora.
potai efle! ptiuatio ordinationis. & ex hoc fequitur in. Ta Platonis motum & mundum vere fis
llo modo predi Teide amnis compruoioriapimociquodPan m Aii Jefecitin ponendo prier velligirur de generadone , & ineligirar de generatione , marime aum diit quàd clhiarar ex noa Ordine in ordinem . ideo ibidem commen.06 dict quid lud quod imaram et in tempore, non inuenitur tine tempore quod noa etnamm inner tempore , non paflerius, Ml ertndum lt ade delet cum dgase imagi derebus abris, quoi aliqua generatio fuerit ex noo temporalibiis unc ilz rer non erunt. rores aii smell nmm, üigrur inn tcàm dicelianr mundnm effe gene- Tatum quia eite caufis priotibus in efle, &ritverum.fed verba eorum bon. compatuntur hoc.aut ergo peccant , aut hoc detlacà veritate, aut male doxent Et cupis dz ndere unpogaationem ifhns opinio-
ema irt ful
is,vide Auerro.in certio celi in commes,
lexander vigefimo: uino contra Fhenfium, Mas nodo" qui
PlaropA B e sai focis oieedere ubi loc qum; cupio enum quà ad cius feri po breuis ee.
Quarza contradi.eft in c& 1o. Dicit CÁ, go non inuenicur aliquid moueri ex in mota locali. Huius tamen oppotitum di citt de nma. cómo deanmalbus: Bé plantis.quó ad nacionis smomum . Solastur.in fimpliabus habet loci didum fud, cucipfeglofat feipfum. phríico.cóm. 1c fli soscm i muxás, prexipue perci asso & animalia. tála eni epollonalecri. tex. 34.Seribit g.
Eimer a redi prnrüopeum in lapide
Es alio uhpore veille pare acia riae diezem illius in medir tem. porisaut parus
fiant partem iliar.
inda opesioni, Huiutumeacgpolmum ia-
uenimus in feprimo tez.comme1.36. vbi clenditur quod (aliqua poteni mouecaliqood dbi pe diquad
biedum per formam namralé, quz cit ratio forocudinis & terminasionis Ita in mili fenbik Cóment. in. .jphyfic&1 5.8. re phatico.cómen. « j.& hoc concordat diio Comenta. ibidem in cóm.;6.cüm diciu&c ci dün(crimus mor in doas medietares, &óminer moror. runc propamo mo: toris qua (E medietas, ad moci , quod eft medieras.erit ficat proportio couus moro» rísad totum moxurm, vc vniuer(aliter dearauerunt Geometrz, & conlimilem dicendi modum de ills proportionibus dicit. in cóm. 5. Soludio iptur in ho« contillis p fermo eius in. 7. phylic, venarum vineralen conideriuoe nem nous, fm imagioanonem.vt. discere mobibaboue cdi air ficoxü loquicar de mom augmenti, & aoro alastancois,& de cauauone.
fuper. VIII VIIL Phyficorum $o$ PI ere Dern
alibuseftdeuenireadvnum ina, moueturab alioj.à principio extrini
lacquirimryndecdam, wrfantinanimama &c alia, vr unquit Philo- Rérpica mota irnaniontu fophus, que mouentur abalio , dupliciter foevrünrineemporeshlurequaula moseripofinr, narra videor, ena
dini&o cft naci Rücdchochremfjdemumine yi catürfamdÉigatrdeorlum nma vero THfutdnm o in mon vani pi acim ea dete »! patet
tionenon eft dare primum.fedin.&phyf intentione Arift.& Commen.foifíe, grauia. dnlocoallegstoloquimordemom&tanf. &lenia moneriab extrín(exo. Cuiustamé muraone, vrfunt inquanto &quali,& oppofitum £nbit Copumen in infinitis lovbL& ifta diuio eftin adu, sce nit, & — ci vt 1-phy.conimé 1 & 8 7. py. có. ficeR dare prium in acu. militer ibl &.y.colicommen.13.&alibi in&t«es. Di
-confydecantar les motus, ve proueniunr cimus novam fuzdle Arift. indubitaram Solsrle,
3 mosorenamuralisquiefthuize virmrisym fenrentiam,quiin quaftionibus arduis , &
motore Miodicqumme poenabalersmmcad mene &cialibiliercmcurencad alm aheransagit per formam &virmaem nam. -moeum. hoc aaté eft animalibus poprid, talemyquE flat temumaze necellario, Yt Rim E Patet 1 deanimaconrra Empedoclemde principio uuriníero moueri, noa a
nona aogmentitex.commen. 4. omnium -saliquocstrinfeo mosore feni Commenda ben p primapum que apuddzmoedichermomum eri
aroenrator Dbidem armorum er ficex aleradone, ci desninars neo Iuuen pon ridens scd io uet
tione,non. inara,K agchs tranf ERES .concurrit. fnuransipnm non eflet determimarzvir- remouens prohibens.&,i mouenmur de po Tads;canc omma, ücutilh Rmgunreflenr reda ] às. Erideo. incondnus cranfmutatione, &ccontinge- cum hocfundamenro, fer vt inter dnas tran imutaziones fe luft grauia & leuia in, phy. & eriam in. non eflet quies media. 4-cali & mun efle de numero eorum,que. Sextaconrradi&io efLin commen, 4. mogenrurab ertrinfeco moxore.Vnde Có Dicipharesqualiarsmanümadbisnon menaine Lr E Ei. Phys commen 19 & inquit. Picul lr icerc fer«babe. pyüccommenisAcm. monemdemodo monu enienonun
Solutio. i P iem Nili eflec g, oflendere Domontut dc desrminaE qe
phy.commen, fgkfico. , Spina andi cti xa Ait di
itlad. fecundum adum.sutR- non monciferíein rei veriane frd exes trloquiurdequaliaburmanfmsnbil infem. pet accidens. qualitates.
mon! per e jn jd , quod mouetur.
M. A. Zim. Solut.Cont.
fum per (squat moscnror ab alio, ideft ab. excrinfeco. Ex cauís (vt bene notar Auerro.. faci. 17 sti vidi hois(nodl dilicals,
'& cootradi&tionem)fnit,quia rali n6. Sncottur cx fili rias mogcinaretalija. vnde dicit & pofuit ifla moueri ex alijs,
ifta noa mouencur ex fe , donec mo- Sn eris Prol decur
eicere pio eti monens &
pucr epa locis, & ipfemer
Phüo(oghus,íed caufa, propter quam pla-
qux bicolore im uae eorum, que
fenenu oem abii E pig a ine.
dn cex.chm. 17. quam tepetiedam in tex.
bm. 17 ficut videre pores refolute, Coohr.
Er IPDII eI
Erinditek edente pofíent ipfa cundum ipta . ldé
elarifüme legitur. 8. tex.có. 7 7. vbi. Mirndere bris dt uino local aneum,
S. phyfico. Ocaus eot icri elis obm. 37. Ha- GNI. b«Gómenmonam cali ele namen ex parto animar, ex parte corporis Husas.
amen dicere. 1,corli.có. gom cesi non e nara
mourn ed» natoralem abíolure,
eng: Soho. i rnen. brnoo ell no
fed dixic qo pen cit natutalis, ficus eft motu clemsuorem Sed diria daufh (ape fer
tiusin. x. phy.in conutadictione ocn; cxli non. eft nararális ex. paree fuz L— que eftanima eius, fed folum ex Comren. bic dicitop. Foie Deo uncia. di&io.quia ibi I mocem orlicflena. Sonccis edm m e meto diat dixi, vt c moxus. Tlodaod, dipuratione. ni. ia. folanone pid * AJ. Kg contra Algusclem itquit. cipe.
inquis Petipanent. in. theici fecundum: di- - ET Wed fithumana vo
bemana. ih cri eias cde p^ De
ram. fed venenzes illam animam dare elis, feqsicur llam ele we nazaram, quod c
esa rcouadidio din cbm. 40. Dick f. piyfico. qiasoiieat iocum cdi ene com.joformam eodem.
propter boe. facandum iplum s merat rior abflraétz à maseria (unc cancum. m M
nullo modo panentes, neque cflenaalaer, neque accidenraliier.& hoc eft conueniens nam ratio
ma cllensialiter cado, (ecundo, EET dcs
TA E
Phyficorum. 406
Part 124
menez narura fcibiliam elt conclnfio rne- fit condia. saphyca i ef mediam, cum ad fíodraina grobundum clem nomerom, fed non chva Me
ano MET, VII MI
quanto mooecarvraheratam,& informa Segal impe Gbipà à
Solntie . dus,
om. 48.
gaesecum in motu mouens,er moti itam efc amo & ic debemus
ide vaporibus eleusts virare Solis ium regonem aecs cde mora anaebotis tattimenrl ad membra Sed runc et dif quia forma erifiensim fübiedo nb gita Dum Gave Nils hoch Mabel prepotan fion pour dero ficus " limixariomibus noftris. Deodorant exem dm. Dicicealorem nauralem ede primum mo oci peincpinm Ane 17 nicis dm y dicit, nonet minflramennanm M rer có fiquata non ci primas moeor, fd el mepbeissisdebee elec eremplorum noo. wei e ed manfio deinimaché?. me Vedecibrmaomis compatinnad ani mitia menm mencio fee grecia compran: ipi M, eem ree eT AMEN d ind mororit.quia ' "mum motum talo cremplofaeuarell p tnedias mororel manus. lc calor námura- Tibi opponi pro primo moror hertab ad animarh ft motot. prosa
etflacomnis contradictio. Decirarertia contradi eft in có. 4 5. Scri be mE orem c ps mace M hacker
propria meta, &hocidem — lud efle;
dichupemeis m echociden det tencione PhilofophL1 phy ad finem, vb babec De; surem fm formam dt d quocanrd un
Philofopis opt el pale ig ed ogrolmm wt eror ide anima ch x vbi delicate
tem £clentzz de anima, prour
ligencia, & intel
anima có. *.in faltiooe.;.. ITALIE Sect nacre qut elicit dibils.ncu effec muludo in abftradi & ideo fciétia dc anima efl neceflaria in (tié-.
do primam Tbil Dieunral Digefio áorrimam Tiliotrbam. xerit
de tme. q, numerus fübftandara
abiur dcin
Tii Mesirica per mom 'Tediam sflrologicum c m
nux zs
demonfiretur, dicuttr q, hoc cft merito de- deraos. ioo; facis obfcura.
ere tale mediuni. abfttadtas.
tamus uale mediam. & 6c dicont numer im concludi pofle à diaino ,
m Scc ndenrg a poto Tirotco poti are cio eta qui Pea bre ee dbfindemuus eft concitfio diuina,tamen medid efti nm.Soluunt dicentes effe ratiomem fi qui a om rinciplom i enia [orm finc fübie&um eíus:fed nat DEM Sinai inciplum. Sed contra iffud argue. fien c mim esndem nk- Auct cin amé numeras ite bs fandarom fcparatarum eaufaras firmó ez continui, fed ex
Perm Duden.
firarec numerum, Mire
dé Sed dicum exi mam eandem
tore qui & fidem árerm primo fine e PSP ET
ita difndio fofi ve deeo dia feni con!
argumentum. nam voum , vt ta-
irar ab enec nil aliad dicit, fm nen. 34-mea.ail indiniionerm ineffefondsama importar aliqui eH
M, A.Zim. Solut.Cont.
priocipio cb. Cim voluit incipere loqui de
Wnaquaque virnirum anime, iàcepit primo
Babes meam a iml
arum ani
fa ponirabotum s dris Anifer ne-
ell vr ponar fabic&tum de quo loquitute dioidat genera cius quafi mani
3n cie Anifezenim non pori re fubie&tum faz; neque fpecies eius.et. de Ve coniler emod diei quia
gpossehienamemiiramwruml Bi
fra qr ardfez ponic fübledta foc arur,er Toeieiar al, qu fami iubietd fae amievora Qeapertertame fum Vnde Auic£prima fen primi ybi de abieit Medline, dict q Medica non haber declarsre,qua ant. inert aeque eui f tes qua fant, quid funt, aur. Pencils Ptrico edere dm, exciginsr nnmerus abfzactorum (it ín ica renamed neraphyficalis conclut, (ed et prin deadicseaeieres e imsigeses fant principia,et non cóclufiones.1.de animach ecti meta ch 6 M. 1 ondlch icone lain rbi Vide mimm ef de ifs cicencfous tales ppofitonesefle divinas conchafiones cum tamen Cám. di
at. g fan principia dialna M concio nesnacurales. donec igitur ifli nó innenias media diuina , per qux: conclufiones concedam illas di
torem gseream car im ibi in tex. .. im iliter.. dolor " qua
byficas al bl demonftradionems Ac ic fibiillam coofyderatonem approprianit preferdm cum. fübftantie abítracy linc fabftanca cius ibl &M indi numeri.
faper VIII.
poremeiplem femen numerum mom Alirologo. fed sd quam vuliatem? n& ad villitarem propriam. quid.n. Naturalis vult facere de numero, aut in quo fibl defrisiala numeras abiiudorumá iur boc hcec Namur bne ce ad vilia Meuiphyfcz, quz farait fobiedum füum sei Naripalohia Erquia fciétia. cere nume'à fai (übiei, no- E oops d [old el qui elcabz 5 uia denm fucine pe mei im proprid aurilio alicnms alerius aric poe demonficart. Nemerum ait zon poxeft efficaciter humeri oluledemtécie Meaphycajm numer quss hub reru que (otiam debet adiumare fpecialem (cientiam in
MEE emere Mino
qualibus ft rdere S phyct 6 fed vl jeMabemaricam riirenarulinb pro-
rfe! Diainum,ffet multo te aic p Erde dia mibi vide wrifta fan. Arift. voluit iftam de.
ser fibielit olo Naanliponiraed -20n potaitaurem amerum.
abiiraGorüquia in eis eft matura intetledius potübilis. (ed. medium iftud non eft fen(arum , fed (adis. fcc
obícarum,ficut vider. Erideo primus ma-
ieri faeta geiler i tas mundi poteít demonllrari ex duabus fendi Nararali & Dima. & Arifloin. illo sex volt boc dec'arare. Eribx Có. dicit il
Mie ou rom diemein &
eft mic qy morus circularis eft
o Kn cic db veo mower ad. le
efleà Diuino non pode. mos coafequgnter dicere tali namero et demon!
Philofophus i Anriquot. Nec hocconcradicit Art. am Mal dreao cilm Ip ci amqui v mul E vna lum natura con(lanrium. . phy.ux.cl.1.
Decimsquinza. ciis d AE Spbyfico.
$eietio, feque
€0m.7. 7)didr Auer. difianua.
M. A.Zim.
Ee poer
tes calidum &/ Soluuur.jo
quam intendit ibi fecondum virároneiceen bee valent am op 3x0 Arift. fait 9| tran(marationis.
principia c Erdiccunrg
pauanímuuationis, wnde fecundum iftos.
itum. f. phyfico. 24.8
ma. Solutio. primo cali cóm. 18. Soluitur.cft breulfi-
duo exrremain
quano tcndit ad finem na.uralizer inten» tam , &c qua(itum per natusar. naturam.
ir propter finem. & ideo vempus ftans perfedios quàm tempus anpren Vade ic iocapderabosvilrg ila
tem,vt dud ineelti cocum. exvempore,in quo res vere agetur, ex tf 2 recie in E,
| inter Incun sondaear molina in Ais amine Vnde
fuper VIII Phyficorum. $08
fe&tioacterminzdo. Vnde CómentS.phy Guserrant. Nam , fi quz effer, maxime fico.commé $,. dicitquód anf proper effctadio vitalis, que eft motus cordis, qua mox mod i, cftquia &manifeftam eft quàdiilia non efl conti-. fue .fniaspmur adioniseft nuaquia inter oppofitos motus neceflario materia, Erideoquitenent in animali caditquies media, cut demoaftrauit Ari principio viz v(que ad vitimum inefleali- ftoxelesin o&dano phyficorum. Deolans, uam vnam actionem numero continuí,
REGISTR VM.
*& AXCDEFGHIKLMNOPQRSTVXY Z,AA BBCC DD RE FF GG HH IL EX LL MM NN OO PPQQ RR 55 TT VV XX YY Zz, AAA BBB CCC DDD EEE FF? GGG HHH HI KXK LLL MMM NNN O00 PPPQQQ, RRR $55.
Omnes Quaterniones, prater 4s & $55, Duerniones,
Venetiis apud hzredes Lucz Antonij Iun&e. AnnoDá. M D LXII.
Digiized » Google
oue» Google a
Digitized by Google
sss Google a
De anima, De caelo, De generatione, De somno, Meteororum, with Averroes' commentaries
Contents — 104 sections
- Part 1 — — — —— —
- Part 2 — es: ; Md —— "Hi 39. jo. si^ tmap:cicípiáfic.oiaco:pozandlía:cmagni…
- Part 3 — — — — —
- Part 4 — Y. ibcr
- Part 5 — bile:vult mõ ꝑſcrutari oc accũtibꝰq̃ſitis eorvtꝝ fit ppyũ cõ.as.…
- Part 6 — 40 ¶ Hec eft oemóftratio gnta:ꝙ copus infinituz irm
- Part 7 — ¶ Uult oemonftrare quot impoſſibilia exiſtentia in 4.8
- Part 8 — by courtesy of The Wellcome Trust, London.
- Part 9 — rituale:neceſſe cft ei dicere gp tllud coꝛpus ẽ in loco. Extra enim ⁊…
- Part 10 — | Liber - fit:ittipoleeft ꝙ mũdi (int plures vno. Cult in ifto capio…
- Part 11 — | | |
- Part 12 — ¶ Cum igit celũtribꝰmodis dicat. Dicamꝰ ꝙtotũ coͤtinens ex vltimo…
- Part 13 — Erpo bma
- Part 14 — I j
- Part 15 — "i é —* aiuus,
- Part 16 — aüt un eteraü cc.i.nó fit niſi:qꝛ ſuba ⁊ eéntia ei? oat:
- Part 17 — ãterius ad que pofterí^:ds dextrũ ⁊ finíftrü
- Part 18 — ¶ Adhuc autem non rationabile effe aliqð mobile ſempiternuz: cuius…
- Part 19 — £üferentia cozpozís rotundi:ergo complebit. reuolu .
- Part 20 — mus ꝙ oĩs motus erit oc loco ad locũ:⁊ ꝙ eſt termi natus finitus.i. t…
- Part 21 — De celo 41mnndo
- Part 22 — ¶ Et volumus mópfcrutarioe duabus qó
- Part 23 — fe £5 tactü:neq: expulſiõe:neq; attractióe:fs $5 deſi í2
- Part 24 — Y. iber
- Part 25 — "at ꝙ reuolutio écá
- Part 26 — nent ad mediũterre:⁊ manifeſtũ € & gp tet ra eft pofita ít medio:⁊ gp…
- Part 27 — e KL D· d· qm̃ mfi cét «&« fignü cíns g eft
- Part 28 — j C Multa aũt (ant q̃ ex indínífibilib?nópof
- Part 29 — P cotpora fint cõpoſita ex pma mà ⁊ fuperficiebue: Contingét ei etíá…
- Part 30 — tüc «.i.otigit igit ex bacpóne vt res füt mó fft
- Part 31 — ¶ Dicit:⁊ cũ declaratũ ſit ꝙ gnãtio nó exiſtit in oĩbꝰ coꝛpoꝛibꝰ:⁊…
- Part 32 — giiattomietogpo7 fimpliciti abiuicem pp partes idu
- Part 33 — pU TERRI — —
- Part 34 — qua erat claufue.Concludit d cx D in (cóa figura:
- Part 35 — Cm que iplent locu:qm efnta funt Qtuos.« i25 0€/ Tea pe eft in líbzo…
- Part 36 — vt fígara diuidat᷑ in figuras fibt ofimíles. £t cus ita
- Part 37 — tantum graue leuc ín comparatione. Et
- Part 38 — UN De celo 4 mundo
- Part 39 — citur: pót alige dicere qp ifti motus nó intédüt lo i .cafm q fint…
- Part 40 — | 7 ef nili fuc fanitatis. Siẽ igi vat vtri s.
- Part 41 — EE ———— ta
- Part 42 — eft vt oiuidat in ouo loca:q̃ nó numerant: nifi pp -
- Part 43 — Ii dat « expellatur:z isto magis fuerit facilioris otn —…
- Part 44 — — nm mmm e
- Part 45 — (C Scd fiin aliquo eríftít ſi qð ſeꝑatũ:ita M nullius ſᷣm ſe:aut ſᷣm…
- Part 46 — CMouens aũt exiſtimat᷑ iddẽ eẽ cii agente:⁊ motũ
- Part 47 — aliquid íta cé: ſi nõ pozos hñs fcd ipᷣm có
- Part 48 — De géneratíone 4 coaruptione
- Part 49 — ptionem haꝝ ouaz differentiarum. UV.g.qꝛ ignis nó fit aquanifi per…
- Part 50 — AFP notuned oc et! » 22 4 Aat icr cr dis tà € cni fufficit i…
- Part 51 — ¶ Continuus autẽ motus vtrũqʒ qꝛqð mo/ uet continuũ eſt:aut in quo…
- Part 52 — multe:&fim ptes;vty Pr totu5: aucoc ptib? fficilead diſtiguendũ:…
- Part 53 — i- 025. ZIniarf icit [a : hne
- Part 54 — aut aerẽ. Plura vᷣo dicentes pꝛincipia. Et aias plura…
- Part 55 — ⁊ nõ fit in fua vltia pfectióe.i.ín actu. Eſſe ^ eni mo tus eft cé…
- Part 56 — * Ca ze totcut eni op aia eft alíqó armonicü zalíd có pofítío ex…
- Part 57 — WM T apud fenectuté pot attríbuivtiti fenfitiuc tali mó.f:
- Part 58 — * Ch isa cle:tiecp erit per figmẽtuʒ. (qp cft aliud nó € illic…
- Part 59 — Nõ ſolone «C
- Part 60 — 21ial é p fen fum pꝛimuʒ.
- Part 61 — ^ ee
- Part 62 — tco, €tig4 met. pby.25,
- Part 63 — . 49 ia a fine ds $. pb 47.«p ([ unt igitur tría:mutribíle:z per qo…
- Part 64 — 44 4 ?. » [5 A ue ^ 4 ^ — [^ p* À 4 Á
- Part 65 — Tlon.n.poffümus attribuere cópzebenflones eei €* tactuíz« viſui
- Part 66 — ^, — cid a trie aliq coloxtüfupips ^ «noeftita;tió…
- Part 67 — lemus quéadmodü qfi cutí d eftíup vifum accí / admodi igit tus rez…
- Part 68 — beſſe in coꝛpore odorabili ceffe ín medio:⁊ D eft eé Co»porale «…
- Part 69 — in ea.Cuuemadmodis albedo non tranffertur ad. ni. R8 ẽ neciu
- Part 70 — re ꝙ iſtud nó eft mediũ £m ꝙ eft neceffariü oi fen,
- Part 71 — ret ín aia. extra aiam:⁊ iõ in aĩa ſunt ĩtẽtiones ⁊ có idé cé biet i…
- Part 72 — loꝛẽ « ititaté « figurã e&dé eé D acadereteiieo qp coloꝛ x dstítae…
- Part 73 — : X iber dicamꝰ i
- Part 74 — ¶ Nõ g vnũ alígd bozeft:;neqscr bfepban
- Part 75 — dz eſſe ónuda
- Part 76 — Dj.tbes. poftoecarabit. (T Et iõ opinataeeft Z bemift? g^ — tísaiam…
- Part 77 — maticie eft file ad cé (imitate in niafo.tectü.n.ertus (Lt Ct vtrü…
- Part 78 — (2,26, miſtius aüt itellígit p ĩtellin q eft ín po^itellm má, — te…
- Part 79 — | 7 ertitie btts diuiſibilibus potétia:idiuifibilibtte actu:ſicut lõ…
- Part 80 — trít pfentádo modos imagini imagiationit poffibi: ANT liũ eẽ in illa…
- Part 81 — aut in etroqs fi fuerit vtriuſqz. CI. mon venit ad fi
- Part 82 — Wa s, magíncs funt oc gite rex fenfibilii:znó funt itells
- Part 83 — ¶ 3deft.« pᷣncipiuʒ bui? motus q eft cx rc ocfídcra
- Part 84 — / lectá indicit it fine fenfuicit no fit rd nẽs:ſiue fuerit…
- Part 85 — nomítus vᷣo vnũquodq; ſymbolũ eſt:q̃re
- Part 86 — (tene ſenſus. Que vero nórefpirant ꝙ qae
- Part 87 — q iftud iftrm valde necius € in cõpꝛehẽſiõe iftarus
- Part 88 — Et reminiſcentia
- Part 89 — boib accidit file moti-(.pp oebilítaté vtutü extrife
- Part 90 — — —
- Part 91 — * | ud:in alteratióib?át pueníre pt in alteráe(p alids oif : pónéineo…
- Part 92 — 9* a E
- Part 93 — "teaapparét:« refractõe ãt facíet cá ſpeculũ
- Part 94 — Z pio rift,
- Part 95 — tis terre nõſolũ:ſed incõueniens fiquíe not putet ꝓpter eandẽ cám…
- Part 96 — naturam ípfioaccídit faccre aut pati:dictuz
- Part 97 — Zepbyrue occides cquínoctíalig
- Part 98 — uitur pp I5 ſuba exbalatioís fumofe.fn alys aüt t£ oꝛibꝰpᷣter becouo…
- Part 99 — l | | tur.tunc ením fít pluuia ⁊ aque multitudo:
- Part 100 — ſtãs fup illá ſupficiẽ.nã refractio nó fit nifí p angu los equales…
- Part 101 — Quomõ fit * tio a Slditate: t t modis.
- Part 102 — nãlis fed opue frígoríe q9 ꝓbibet olgoties
- Part 103 — ¶ mNõ pp vifcofitaté:qbufdá.n.cá nó (ubftà díaligd vífcofitae ſicut…
- Part 104 — ^ "ffSctbeo207
Part 1
— — —— —
MI - LU "- " "E E x ⁊ T r Kt uu " La . " " eK zr B LT *&
Name -—
"UE I
— — ——
— —
— D — pu — —€—O^———— — — — — * LI — — ——— s GRE — ai m m ! — — — Rm - Cha 7 j al ^ ) LI | di DN » iv] 9" r , * 3» * E ?b d i2 P2 do 'f M | ^ À e - AI * F * 1 * Y. — * » s nd Mole. alarm E 2 —
orpus Mà ita lta coa pletü.« oc có. j oc cd
: Doctri
: f ntoib? pymie., * Yby.có, , M | * . pb. i leti lin | lone bi
« Vp
| | | ; " A * cãis.
——— — — -
t cãis.
noiĩbꝰ fy
ph.c. 45.
pas "I1 pilo tractatu iſtius libꝛi otinent deceʒ
fo:pue nile E fad, fime magne. p? eft oc fuba ifti"artís. z* lacozpaeit [jugis [ipd 0€ Oiffóne cozpisnálte:eo qp íps folü iter pleti.v'àp via alia cozpa eft coplemétü. 3*w Ómra Dc có. 6? tcr 'tione ꝙ müdas eft pfect?^.. 4? in demr̃a⸗ loeo. — tione etg eſt coꝛpus eẽ fimplex.rotüdü oiffilis nãe
cuiuflibet cozpoz fimplicui motog motu recto. 5*
in oemratione g» boc coꝛpꝰnõ é graue neq; leuc. &*
in oemfatione ꝙ nó accipitgnõnẽ:neq; cozrupcione
E neq; aliquá fpez motui nifi locales t̃:⁊ q» nüerus
) ſimpliciũ eftqnqs, 7? g toti eft finite jsntatís. 8* tp mudus eft vnusnuó tifi«. 9" qp nó eft e£ müdum
ne45 vacuu'heqs plenü. ioꝰ in oemratione ꝙ mun:
dus:neqs gnábilís eft neqs coꝛruptibilis:neqʒ bs po
tenttà cozruptionie:z ꝙ ipole eft alíqó gnãbile effe icozruptibile:neqs alíqó nó gnábile eé cozruptibile.
¶ Ziríftotelíe €3tragyríte perípatbetícoous pꝛincipis de elo z Mũdo liber pꝛimus:
cuʒ Auerroys Coꝛdubenſis eppofitionc. ¶ Tractatus pꝛimus. Caplm. I. 334 : s icictía na fe replima videt᷑ círcaco2zpo?a ⁊ magnitudines t boy exiſtens ^ || paffiocg mo^ exire. Zidbuc át J| « círca pzicípía
fubftátíc funt. — TRarura eni cõ/ ftantíü:bec quídé funt cozpo:a t magnitu/ dines:hec atit habent cozprie 7 magnitudi/ nem:bec atit pꝛincipia habentium ſunt. Axima cognitio nãe:⁊ ſciaðmõ/ ^| ftráeipías cft incorhibꝰ: ⁊ ĩalijs magnitudibus:⁊ ín paffióib? : c a. Jin motib? coz: ín principijs cu iuſlibet qð aſſilat iſtinãe.Entiũ.n.nãliũ q^
ia iftc € liber pᷣmꝰ in q logt᷑ oc reb?
Doctrina f̃atiua nó
ymto. )by.có. p. k pb. i:9. leti limi. lone huiꝰ tob g nomé cognitionis 1 ſcie nó oicebant fynony» n3. * cũ doctrina demr̃atiua nó ytat talibꝰ noĩbus.
quecumnqs talía
CCõtinuũ gdéigité qo ẽ diuiſibile in femp diuiſibilia:coꝛpũs att qootquaqs eft oíuí fibile. Magnitudinis aũtqð qdẽ ad vnũ li^ nea:qð aũt ad duo planũ:qð aũt ad tria coꝛ pue. fet pter has nõ eſt alia magnitudo pp tria cé oia:⁊ ter oiquaq;: quẽadmodũ eniʒ aiũt pythagoꝛicitotũ ⁊ oĩa tribꝰ ðterminata ſũt.Cõſũmatio.n.⁊ mediũ:⁊ pꝛicipiũ nte rũ hñt eũ q oĩs.Hic aũt eũ q trinitatis. Pꝛo pter qð a nã accipiẽtestãqᷓ; lege illius:⁊ ad ſcĩficatiões deoꝝ vtimur nũero B. Amgna⸗ mus aũt ⁊ appellatões 5 modũ hũc.Que eni duo ãbo dicimꝰ:⁊ onosábos. €) ce dt nó dicimꝰ:ſʒ octrib? bác Bdicationé dicimꝰ pꝛimũ.Hoc autc ita oícrumeft : qz naturas ipfam vti diximus:ſic pfiícifcenté fcqmur,
¶ £tcórínn(i qdé ẽ qð C diuiſibile ĩ recipiẽ/ tía diuiſionẽ fücceffine. Coꝛpus ãt eſt diui⸗
ſibile ßʒ oco menfurge. zif»agnitudinie Xo Com̃.ſuꝑ £e. mii.
130 qiio bi^ ucrfimoo có fidcrat v.àlue t matbema^ tice de ma» guitudunub?, Aide ide ;* pby.t.c.18, € 3^ pby. 60.t a4 pby.72. t puo ce. 52. t 3. cC. coii. 6, d 1*pbr.t.c, LIIS
bexpõ auer. c ia entia aut füt ſube aut accntias aut via ad cé iffo:um.
o Expoſitio Themiſtij.
Sciĩa modo rũ coꝛpoꝛuʒ nàlui t ↄñtiũ c: zuóoplcé ni p fciam cárü. 3dé p pb.t. c. prm
Quid Conmuum Coꝛpus Linea Supficice;
Zifi trco (dt menſurc.
^ 3c cclo 4 mundo
qð eft vniꝰmẽſure eft linea:qꝛ ꝙ duaꝝ fup^ ficies.triũ aũt coꝛpꝰ.Et poft iſtã nlla mẽſu ra eſt.Oĩa.n.ſunt tria ⁊ diuiſa in tree mẽſu ras.Et ſilr inquut pythagoꝛiciꝙ cãe ⁊ rco terminãt trib? mẽſ —— ipi cípío. £t hoc eſt nũerus caiuflibs:z eft oc^ moftráetrinítaté rey. £t nó ĩuenimꝰiſtũ nu merũ nifi ena: füftinem? ips qfi lege no^ bie. Et ſim iſtũ nũeꝝ tenemur magnificare deũ creatoꝛẽ remotũa modis creaturaruʒ. Et ẽt appellamꝰiſtũ nũeꝝ ſᷣ; hũc modũ.Di co ꝙ nũeramꝰduos nũeros duo:⁊ duos ví ros:duos viros:⁊ nõ dicimus oẽs.ſᷣm boc oénóot niſi octribue. fct ꝑipᷣm noiant tria pꝛio.Et Dfuitoíctus qm̃ nã nãta ítà fecít: t "oe fcqmur íta ſuũ op?:fic pzi?narranim?.
z (| Cũ itedebat oecfcribere magnitudiné d eft coꝛpꝰcũ
Coꝛpꝰẽ (6m vle ifti?artte JAdẽ. 2⸗ met, co.$, Idẽ b tfra coii 5^.
a Artiſex of pue ðſcribẽ genꝰ in quo conſiderat.
3415 ẽmẽeẽſu⸗ ra q̃rta ĩ quã diuidit ma^ gnitudo. Jð ifra com̃· 4.
&c mẽſura.
Dimfoe «i ductione vti mur i óclará do latẽtioꝛa pᷣmis cogn tioibꝰ⁊ aptio ra ppmis qõ/ nibꝰ.vide có file». pb.c.3» «i.6.ph có. 41.⁊ ĩ p po. cap. oe fyllo bypotbetico
a Cõſuctu⸗ do fuit Ariſ. p?ronce cer tae adduccf roͤnes famo^
eft ſubz vle iſtiꝰ artíe; * qrit ops quélibs arttficé pue deſcribere gen?in à »fíderat. 3n diffone át coꝛpis ac cipitotinuü cũ fít qfi gen^ípfi?. 3nceptt oíffinire oti nui dicẽdo.¶ Cótinuti eft qð eft diuiſibile in rect piétia diuiſionẽ ſucceſſiue.i.q ↄtinuũ ẽ illð qó diui/ dif ín res diuiſibiles fp:t nüdf terminabit diuiſio fi fíc oectatü eft in 6^ oe auditunali.£t D. eft oría iter
-" wo -
ꝑtes:in lógitudiné latitudine: ſpiſſitudinẽ.ſ.ꝙ coz, pus illó qð pole ẽ pont ín cotres diametros fecá/ tee ſe. dixit aut ſʒ oẽs méfuras i loco triũ mefuraz: qii nó ẽ méfura 4? in quá diuidit magnitudo:t cũ otffinit cop? oiffinit ſuꝑficiẽ ⁊ lineã:vt oemraret ap dtíta tes funt tres: dixitꝙ linea nó diuidit᷑ niſi vna ꝑte.ſin logitudinẽᷣ:⁊ g» nó éin ea niſi mẽſura d é Lo gitudo«[ Did.Qð é duax mẽſuraꝝ € fupficies.f. P5 lógitudiné « latitudíné.D.o.Z riü át mẽſuraꝝ ẽ co? pus.ſ.ꝙ coꝛpꝰ diuidit᷑ i tres mẽſuras.magnitudo.n. qut lógitudis tri erit.Aut lõgitudĩs ⁊ latitudĩis: aut lõ gitudis ⁊ latitudis t ſpiſſitudĩs.¶ Et qꝛ manife" € p fe ex hac diſiõe ꝙ nila mẽſura ẽ 4 dixit:⁊ poft iſtas nlla qᷓtitas ẽ ¶ D». reddidit cá; illi? dõo Oia eni füt tria:coitiifibilia in tree qᷓtitates⁊ ẽ itellige ficinece vtnó fit magnitudo q̃rta:qm̃ dẽs oiméfíócs ſũt tres:qm̃ diuidunt᷑ in tria.ſ.in logítudine « latitu dine ⁊ ſpiſitudinẽ:⁊ ñ i pla-(T Etifta ró € accepta p loai a diuiſioe q vtit ad occlandü ea q ſũt latétioza pmis cognitiõibꝰ:⁊ aptioꝛa pris qõnibꝰ:⁊ fir indd ctiõe fi vtit niſi ad declandũ talia occlta.? ¶ £t cũ dedit i D rõnẽ iducété ad certítudiné dedit róné fa moſaz $5 ſuã ofuetudine i oido ró nce famoſas poft rónes certificãtes. ¶ £t oiz. Et filt dixerũt oytba, go?ici ꝙ cae t reo terminat tribꝰmẽſuris:fine:pᷣn*⁊ medio:⁊ b ẽ nüer? cuíuflibs reis € fic itelligere:tte ftat bPmo prtbagozic? g» tría termínát nüer? toti? t ois Totũ.n.⁊ oía brit pn" medii: finẽ:⁊ tria tm̃ hñt iſtos tres modos.Et iõ oix. "Docé nũerꝰ cuiuſſi
bet.ſ.tria. ¶ O· d. Et eſt binfane trinitatẽ rez» f.» B;
ſigñat ep nã oius rcz ẽ trina..ddit ẽt aliã rõnẽ famoſaz qp D fuit cá vt lex apó eospᷣcipet vtoroncs
eoꝝ cént tree:aut ſacrificia:⁊ oix: c nó ĩuenit legiſla/ fae við tñ to2 boib? iſtũ nũeꝝ:niſi vt fedret nm vt iſta lex ſit P902,44 q̃ſi fequés nãz. ¶ 2».0.£t $5 iſtũ nũeꝝ tenemur ma mco na gnifícare creatoꝛẽ remotü a modiecreaturayz;i 0207 oaia co.t mb? « ſacrificijs.nã oiatftano fiũt niſi ad. magnifi, de fati cádii creatoꝛẽ. ¶ 2-0. £tét narrauimꝰnũeꝝ $5 hũc Pe b i modü:oíco q» duos numeros narrauimꝰduo:⁊ duos & i" " víros;otios viros nó dicimꝰ oẽs.nomẽ.n.oĩs nó nfí à trib*:z p ipsnoiant puetría:c ifta ró cft famo fa grãmatice. Videmꝰ.n.idiomata ponc fínguli vnf nomé.f.&So1yE Ploni:⁊ ouob? noiné ppziti:z plíb? nomé ppziü:« paucio2 nũreꝰ qué potenim?nücrare nuo plali € tres.D igit qp otC ꝙ noiant ouo nui:nto: ett ĩtelligẽ g» due reo nó oür nüer^:f5 tri ouo:z ouo viri:⁊ ouo viri nõ nüer? fimp" € O. d. Et 5 fuit ita: qm nà nãta íta fec:⁊ nos fegmur ſuũ op?.f.ap i reb? volütarys iuenit trinitas:qm nà tta fec i reb?nálib? quapp volũtas fe" ipfasi lege 1i gráma*".f.cp nos fe Qqmur op? et i eie q ponimꝰꝑ lcge ⁊ ĩſtitutionẽ.Lex ni ziftuntio pofite(üt yolütatietres volũtarie vouutane ve port affimitant nálibus:« efequüt opus cíus. "d (L Itaqʒ qm̃ oẽ:⁊ totũ:⁊ perfectü fm ſpẽm pont no oífferütabiuícé:6 figdé vtíqs inm : « í his oc Qb?orir. Jc ozp?vtías erít magnitudi nũ pfecta. Solũ.n.ðterminatũ € trib? bíe. IDocát eftoc;atqs cũ fittrib? ex prib? oínífi bile:oiquaq; eft diuiſibile.Alloꝝ aũt 5gdé adono:boc qdé vnũ. At.n.nũeruʒ adepta ſunt:ſic ottifióc: ⁊ cõtinuitatẽ. Poc qdes ad vnũ ↄtinuũ:hᷣ ãt ad duo:hãt oĩq̃qʒ talc. ¶ Dicimꝰ ét ꝙ totũ ⁊ oẽ:⁊ cóplemétus : nó differũt Pm formã:ſʒ Pm más. Et cá íta eft manifeſtũ eſt igit ꝙ ſolũ cozp? eft ꝑfectũ:⁊ ꝑfectiꝰoibꝰ magnitudinibꝰ Coꝛpn.termi nat ꝑtres mẽſuras:quapꝑ didit in oce mẽ/ ſuras Alia ãt ſũt ꝗdã duaꝝ qᷓtitatũ:⁊ qdã vri? qᷓ;titatis. ft ſic de eis or qstítae : ita dr cõtinuatio de eis:aut diſcretio:hñs.n.vnaʒ menſurã dr̃cötinuũ. Hñtia atr ouae:oicfif diſcretũ:⁊ coꝛpus recipit duo nomina. ¶ Ulult dicẽ qp mag! gnãlia noia pfectionti plalíusd 3, .. to füt:totü:t oc; pfectü:fígriant idẽ:⁊ nó diuerſant᷑ f5 o£ c pícd foimá:5 £5 más.Subs.n.ift? rei fí fuerít qᷓtitas di oiffcrumt fcreta o: oẽ:⁊ fí qᷓtitas ↄtinua.dꝛ totũ:⁊ fi ĩ fo2? « dj litatibꝰ oz ꝑfectũ.¶ Do: Dani" ẽ g folii coap?eft pfectü «c.c itelligit ꝙ cũ declatũ ẽ q» nüer? pfect? € trina mani" € ꝙ ſolũ cop? € pfect. conp^-n-folü diuidit i tres mẽeſuras:alie at magnitudics nó füt p/ fectc cü nõ otiidát in tria:fs q̃dã diuidunt ín duas mẽſuras.ſ.ſupficies:⁊ q̃dã in vná menfurá vt linea, ¶ £t.o.£tf5 qoc cíooi méfura.fíc oi ócis otintia tio:aut oifcretio. T Põt h̊ itelligi gp illud qð ex eis bs vnd mẽſurã o2 cé otinuü £5 vnã ꝑtẽ:⁊ oifcretü fs aliã:vt linea.linea.n.ↄtinua é $5 lõgitudinẽ:⁊ diſcre ta P5 oiuifibi" 5:96 ãt hʒ duas mẽſuras dã cé ↄtinuũ £5 duas ꝑtes:⁊ diſcretũ ſʒ duas vt ſuꝑficies d € oti nua i lógi"5 « latitudiné:coifibil i eãs:q̃pp ófcribit ín bis duabꝰdeſcriptõibꝰ.Coꝛpꝰ át otfcretü € i trib? ptib^;z otínuü ĩ tribꝰ.¶ £t pt itelligi potfcre"^pdi ctà diſcretio yni?coz i diuerſas m̃ſuras:⁊ $5 h̊ ertt li nea otintia
Lex ift tto poſite volutaric
Auer an ꝓlogo fuf pilo port
UDel oil nibus· Sc
bue..p b fécfcet
Y. iber
nea ↄtinua tm̃ nó bifcreta:cü nó oluidat in alid ma
cát 0^ gnítudiné erít « fupftcies oifcreta fm ouo.f.logu « iti, 4d , , latü:co»p? át erit oiícretü i tres magnitudics. (|. £t cop "c" "7 Beftaptius.Dicn.poft hoc. hũs vnã méfurd o oti: ja co. t nuu: qà hʒ duas o2 diſcretũ:coꝛpꝰ át recipit duo no lé fcntil mina.ſ.ꝙ línea ínquátü nó diuidit᷑ in aliá magnitu tit bic.f diné:oi tm̃ otínua:« ſupficies ĩquãtũ diuidit᷑ ín alid Hp dimẽſionẽ oi tm̃ oifcreta:cü bec diuiſio fit oppofita
ↄtinuationi línee índstü nó otuidit in alid ouméfio
né.Co? át recipit ouo noĩa.i.qꝛ coꝛpꝰ diuidit᷑ i fup;
fiae ⁊ ſpiſſitudinẽ.ſpiſſitudo ãt € linea:otĩgit qp totü
copus pducet ex ſuꝑficie ⁊ linea-3nquátu igit oti
netin fe lineã 02 ↄtinuũ non diſcretũ:ſᷣm ꝙ in linea
I Q3 ↄtinuũ Et ĩquãtũ otínct ín fe ſuꝑficiẽ dꝛ diſcretũ nó ↄtinuũ fin g» oe ipfa fupficie dicitur diſcretum · C¶ Auccũq; igit diuiſibilia magnitudinũ ⁊ «etinua hec.Si dr ↄtiua oia diuiſibilia nódá mãſfeſtũ cx bied ntc. $54(l5 qdé palã:qm̃
"ud Q nééialiogen'tráfitioquéadmodüer logi ware tudine in ſuꝑficiẽ.in coꝛpus ater fupficie, quw. — — Tüóatadbuctalíe pfccta erit magnitudo. eee; Nece.n.ferri exuũ frm ofectione. 1Hó € aft ».pbiedium, pole ꝑfectũ deficẽ. Oiq̃q; .n.eſt. Partialiũ d adẽ igf coꝛpoꝝ 65 róné vntiqSqs tale ẽ.oẽs o pbi! cni b5 olméfitonce:fs terminatũ ad primus
tactu. Pꝛopt qo móquod3 mlta coꝛpoꝛũ
vnũqðqʒ.Totũ afit cni? b ptee ꝑfectũ necio
eft cé. Et quéadmodü nom ſigñat oiq̃q;:
^Wuonbaecgdes:bacaütnon. — cap. II.
Etotius quidem (gitur natnra fv
quídes infiniti (it Pm magnitudé
nem:fiue finitũ &mtrotam moleʒ.
f |pofteríueintendendum.
¶ Et oicímueét ꝙ oie magnitudo oífcreta
nccío été ↄtinua. trũ atit ↄtinuũ fit diſcre
tũ:aut nõ adhuc nõ ẽ manifeſtuʒ. Qð vᷣoẽ
notũ ⁊ manifeſtũ ẽ h.ſ.ꝙ ĩpole ẽ ferri ĩalið
gen?:fic linea fert i planiciẽ:deide plãicies ĩ
€o)yp?. Sí át polcé ferrí it alið genꝰ:tũc nó
erít co»p? magnitudo pfecta:(s ipfecta. 27a
4 lie igit latio nó exiſtit necio nifi in imꝑfecto:
334 ꝑfectũ igit ĩpole eft cé ĩꝑfectũ:diſcretũ.n.ẽ
ferum ín oib? mẽſuris 95 oce qstítates. Clnüqoqs
etítalioz coꝛpoꝝ d funt ſic ꝑtes in ſuis foꝛ/
mis ꝑfectũ eſt:ſic dicimꝰ de diffõne ꝑfecti.
Qðlibʒ.n.illoꝝ bs tres mẽſuras:tñ bs tet"
minũ quo tãgit illð qð eft poftíps ex coꝛpo
ribus.Quapꝑ vnũqðq;ʒ coꝛpoꝝ eft plura.
4L otus aũt cuius coꝛpoꝛa bec ſunt ꝑtes ne»
siad ceſſario eft ꝑpfectũ. Qðeſt ſicut nomẽ eius
fignificãs totũ ſignificatiõe perpetua: ⁊ nó
eft qbuídá rebus totũ:⁊ qbufdas rebus nó
totus. £tnoe oícemue poft nãm totius: ⁊ vtrü babeat finẽ:aut nonín magnitudine.
us ^ (Lisicam?ét:z cũ vicit ꝙ manifeſtũ ẽ p fe ꝙ ois ma,
(fimus —— gnitudo recipiẽs diſionẽ € ↄtinua:ſʒ fi o£ ↄtinuũ re cipiat diſcretionẽ nó eft adbuc mãifeſtũ.ſ.ↄuerſiue. £uapp nó ve oiffínit coꝛpus bac diffone.ſ.ꝙ fit di⸗ uiſibile $5 oẽs dimẽſiões:donec occlaret ꝙ nullum cop? fit ĩdiuiſibile:quaꝑpꝑ vifus eft ꝙ qsuís geome/ tra ponat hãc diffonẽ:tñ ndligerpit pbare:qm aut nulla ps eft idiutfibilis.oeclatü ẽ ín 6^ oe audiru nã lt vfi ↄᷣtinuũ otffíniebat ſuꝑius ꝙ eft otinuü ilo qð eft diuiſibile ín recipiétía diuiſionẽ..diffiniuit coz pus «alías mẽſuras.¶ Et cü narrauit qd (it manife ftü oe nà cótinui ⁊ ꝗd nó icepit dicẽ gp voluit itede Oc diffõne coꝛpis:⁊ € qð € ꝑfectũ:cũ fit manífeftü q»
Nãlis expif pbart oé otí nug cé oiniá bilc:ls geo» meter ſuppo nat.hoc idc$ 3phr · co · zi. ⁊ que ibi.
ipole ẽ ferri in aliã nãʒ:ſic Fert ſuꝑficies in coꝛpus:⁊
linea ín fupficié.([ £t dixit:qð aut ẽ notũ ẽ b ⁊c.ſʒ ipoleeft vt coꝛpꝰ ferat in drtà magnitudine addita qrta méfura:cu nulla q̃rta méfura fít p quà cozpus fcrat:ficut linea fert ín ſuꝑficiẽ p méturas additã:⁊ fupficies ín coꝛpus p alid méfurd addita. Et voluit demrare D p boc ꝙ folii coꝛpus é pfectü:pfectü.n.é ð nõ recipit additioné:nec fert wn aliud cc. 25.0. taüt pole e ferri in alió «c.f.fi pole eft.f.vt cozpus
fcrat ín alid magnitudiné:fic ẽ pole in linca « fupfi,
cie tũc nó erit coꝛpꝰ pfectü:f5 ouninutü (T O.d.Ta lis át latio nó exiſtit nifi in ipfecto necío.f.qp neciü eft vt coꝛpus fit diminutũ:ſi pole eft ips ferri, é.n. latibile ẽ oíminutü:qrf polis eft i eo additío. (125. o. 3mpole eft igit vt pfectü fit diminutũ:diſcretũ ẽ eni fm oẽs qᷓtitates:⁊ bec eft dfi cozroboratío caufe Jppter quà pfectüi nó éouninutü.(| 2.0. UInüqóqs ait alio cozpoz d funt fic parein ſuis formis ꝑfem̃ eft ficoixim?inoifpóne pfecti:⁊ cü óclatü eft otffó» ne coꝛpis qð eft pfectü:cqdà coꝛpoꝝ nó »tínent in alije:t eft coꝛpꝰ toti?müdi:t qdà otinent füt cozpa q (üt ptes cozpis tot? mũdi füt fic cin fuío foꝛmis ptes cius:mantfeftü € ob ín cozpib? à füt ꝑtes mũdi
| pfectio d videt ein cozpe iquátu eft coꝛpus: cé q ipole eft ín aliud tpm ferri.ei dixit. Qlibs.n.eo rübs tres méfuras.(| 2».0.27fi bs termínü otigétes illud q eft poft.í.f5 tfi ifte ptesq funt ptes toti? brit vltĩas fupficies tágétes fupficies coꝛpoꝝ cótinétui: 4 eft itellige:qi £m büc modü fic funt oíminuta: prit recipe additioneʒ.¶ Do. Quapp vnüqóq coy poz p fe multii cft4.pp qð cozpa d funt ptes tot?nó funt multa nifi qꝛ ptes funt ↄtinẽtes: « ꝙ ĩuenit᷑ eg eis plea d vnü eftoiminutü:qz fi et pfectü fuffice ret e& vnu:fié eft in mũdo. Et bec eft cá cé multozus ĩdiuiduoꝝ vni? fpei.f.qp pp diminutionẽ nó fuit nã cõtẽta eé vniꝰ.¶ O.d.Totũ aut cutus cozpa I5 funt ptes é pfectü necíonó oíminttu.i.g torus müdus eft pfectus oibus modis pfectióis:eft eni pfectꝰ $m Qq ptes eiꝰ füt pfecte.¶ £ft €t pfecrue qm̃ nibil cóti
net ipm: nó eft ples vno idiuíduo fiue illud totus *
ponat finitũ fiue ĩfinitũ necio ↄtingit vt nibil cótu neat ipʒ· Si eni ponat ĩfinitũ manifeftü eft Q» nibil cótínet ipm: fi ponat ꝙ alígd ↄtinet ipm : tc erit pe nó toiũ:ſed poſitũ € totu.f.qp boc nomé totus qð 01 oe toto müdo fignificat bác itétioné ve:cus nü d »tingat ei diminutio q ↄtigit toti in ptib? iquátü có tínent inalid ⁊ coꝛrũpunt᷑. Vñ dixit.ſignificatiõe p petua.ſ.q nó alíqfi totũ ⁊ aliqii nó totü.ſic eft totat in reb? gnábilib? « coꝛruptibilibꝰ. ¶ £t q2nó mani feftü ẽadhuc oc toto qð é müdus:vtz: fit finit? aut ifinit? pmífit Oc'are p finit? é zoiit:t nos oicem* poſt nãz toti^:t vtz bs finé aut nó ín. magnitudicd. ꝙ ipe plcrutabit vtrü mũdus ſit fínit? aut ifinitus, Com̃.ſuꝑ Ze mii tz
Perfrectũ é qo norccdpit additóec3 ncc fcr£ alio cffe
(s.t 2" ce.ic.
lalítae i. iuidnoꝝ ín cadé fpé oi^ mínutoec3 ar : guit. vide 2? bc ania.3 4.. 3d bicifra orf. 99,
Totus mun due é pfcc* oĩbꝰmodio ꝑ fectionis.
p profe i ? :
$c cclo 4 mundo
¶ De his aüt G fim ſpẽʒ ipſiꝰ príb?utic oíca^
mus:pꝛicipiũ faciétee D.oig.n.pbyfica coz poꝛa 7 magnitudies Pm fcípa mobilía eẽ di cítu? 65 locũ:nãʒ.n.pꝛicipiũ mot? cé oícím?
ce ¶ Aut dicemꝰꝙ foxfabftracte £5 ꝙ ft foxfabftra cte inate füt vt ꝙ ũlð qð ab eis mouet fit coꝛpꝰ:neq; graue:n5 Leue:fic inate ft vt motü ab eie fit rotüdü: 4 fic inata € fo? (gnis vt béat más ꝓpꝛiã.Oꝛ igit᷑ Db nomé nà £5 D ð foz":ficCo1ó fo2is alioꝝ coꝛpoꝝ (um:
Ébortoct iípie.oie Qt tmot?f5 locũ quẽ vocamꝰ latio/ pliciũ. Et —— plꝰð m decies mó fit nó ectus · K ^ - - * - -— - , $ * " LP wd eo 3 D
4 9, ; : yu . oéem^itelligeó nã q̃ ñ ẽ guis:nʒ leuis:niſi nãʒ cozpis poe * ne:aut rect :qut circuliozaut er bíe mirtues fimplícis;nó nãz cópofitá ex má« fo1*: forte b eft
Part 2
es: ; Md —— "Hi 39. jo. si^ tmap:cicípiáfic.oiaco:pozandlía:cmagni —fütedleesutcircles c recti. (Loc iltiouo mo 5 5 tue füt ti fünpliceg.f.aut rect^iaut circlis. ¶ O.red ʒ 7.55.38 tudince moueni Pp fe (mota locali. 1H3.n.eft dit cá5 pp bm en mot? ſimplices oiuídüt in ifta c. 1621 pꝛicipiũ mot? ipie. Et oieqdétnot?local:? — ouo.coiz:g cá illi? € p coꝛpa fimplicia fütifta.f.167. 4« ce.cõ.⸗ aut eq̃lis é:aut circulis:aut ↄpoſitꝰẽ ex iſtis gà ⁊ rotũdũ..ꝙ necio otuidut ĩ iſta duo macni⸗ Ebo Et iſti duo mot? füt tiii ſimplices.Et cá il emp etie " ene imdd étiula sabes li?é v co:pafimplicíaftíftazlogücrorüdid. Ul recu tro e TE etta Duo DP, D bo q'coip p 9:108 7* oifioné maguitudis fup quá € motꝰ iſta ouo diui⸗ rcc? ppipd Motꝰãt circulis circa mediũ. M otꝰ aũt dif motꝰi ifta duo.ſ.ſz pp diuiſionẽ ipſiꝰ magnitudis magnitud cqtzaatr ẽ ſuꝑiꝰ:aut ĩferiꝰ.Et ẽ dicẽ ad ſuꝑiꝰ ^ motefs fi ouo. f.p e motũ — * recta né E z "dío: iferi?motü ad medi, — "" ounefionu:aut rotudaꝝ:cu nlla ouo ſit «713. percer ed ; c — —— ed g é vliꝰ ies sie óclatü éin oPhy · ꝙ oẽ motu € co2p^.[ £t cũ oñdit viae o? pbr uitips cé pfectü:cg» muüdueg éto"épfectü ouob? — IOS motui fimplictu:t reddídit caʒ pp quá füt tot« s». vbi Pn modis.f-5cpécóp^tfs pnibilotieripsicepit log — JA cett fcribe moti arcules ^ rectü P5 cp frt mo/ —ãe— oc fnis fimplicib:cp pe nobiilon eoz::vécon? qo — "i$. nãles fenfibiles;z icozpib^nálib^uotis ndi VIO. 5 ouniroe m mouet circl:a icepit poné ea ex qb? appet nã ifti? letta. (E. Et oi ZDDo? at circulisé cuca medi £C. bilis. f£ffc cowpío coꝛpis.Eſſe.n.eiꝰ fenfit" € p*.[ Et oix:ola cozpa nà/ mat" ẽ ſenſui ꝙ mot circulis uale €07: q circa me; 2 cdetis dt p lia dci qpmani"ép fexpolacopanalia mouét m — 9! rmouent-Dic.q B:q: mor circulise termiat nd. "Pe por fcfmble. deu pon" epüeicisqóoinicconaonrnalaper PP trmiatione medy-Zi»or átnáles orircé termi⸗ ticftab -ozpee dpscb füdatü ẽ ſup ep nüscéireb^ndlib:ema — "'4ti-ly át mot? circutes g fentit s ſũt nales citri Brian —— — pfe^( Szʒibᷣẽ qõ — n. vt oi ín fud beant cetru termiatu.( [ E£tió videm? qp epicícli qs E máife" pfe. piffóne é pnLalíq:p qð mouet᷑ ⁊ geſcit res ipa ey fe- —— — fli * Ae ó ecétricl n * pst 3dé br. «vigib'poicat ófortcz B mádndseztoib? 2199 dt édlis éfüpi^anrifert fot oos eíntog ES Ga-cM Ee Maponotü ép fere mouéat iftiscarpib^atió 6g ' 13 CgrattiiiDDor^.n. leui Érect^cad pi^ aer c.c.9.ppr, alib? notü € p fe: ꝙ mouet tftiscozpto :aito f ⁊ ignis:⁊ grauiũ ad ĩferiꝰ.ſ.aq̃ ⁊terre.¶ Et qꝛ fupe có:3.t fcóo. moto vt exiſtiat: ꝙ D clatii ẽ ĩ pn? s" nãli auditu fupPnaleciferi? filrDicripit eavz oisc Dice ad f cdicó9$. — cũ óclauitqpoé motũ p ſe hʒ mouẽs ín fe. Züc cop? Hp ik neni * — dicẽ ad fu gmpo celeftecü mouet pfcautpuenitadmotuspíenece — Phe motamedio. o modio msdkqó e cetgzad rud E a Grrü cà. e(twrfiti co pn" q mouet peo illà fitalió a mo circüferétii. Et ad Aferi? é mot ad mediíti.f.a circi boni « ftcoop?mile | 0.55 ci B ponit:otiget Q» coxp" cclefte fit »po" ex ferétía mũdi ad eme" qó € cétz terre.ocide aque. boc vic má c fo»dpp »tiger vtfitgnabile:ccomup" (Et. C Itaq; nece o ſimplicẽ eẽ latíoné:bácgdée —* wong bee cce TMVEED Af RTT a imedío:bác ãt ad medíus:bácótcírca me iii v · phy · nõ z.· Qũo igit otigit c fT v; Sné D bía Ga pi , 55i pinerfirate — nã —— " did: t vi»feq 65r onẽ b * qa pꝛicipio. Et t, collig viuerfat nif p otüerfitaté fue for:zB nó inuenit eni CO?pIle pfectá ẽ in tribꝰ motue pſius. p nifi in fo? errite p nàás-^g.qtignisnó ostaterrain. (L Zffoáifeftü eftígit ꝙ oĩs mot?fimpler:aut rie ni(i Pp Es. m E CL piera eſt gra a medioꝛ:aut ad tnedi&zaur círca mediũ cft. uis:c ignis leuis. T16 € G itelln" D qo oi ꝙ nã ĩ coꝛ/ en (rí 9 0 cA poꝛe celefti eft cá mot? e formã:foꝛꝰ.n.abſtracta nõ Et — —— ſupt A coop cópóit figiiat nàs coꝛpis:neq; ín coꝛpe celefti € fo? nális q ex tribꝰ mel uris:qpꝑ t mot coipieft tres. ſit cã mot? ipii d Ax.dix:neq; eẽ graue:nʒ eẽ leue. ([ Hoc qð dix mãrẽ ex poſitis:cũ.n.poſuerimꝰmotꝰ q̃ret igit aliqs qp ft íta eétnecio coꝛrũpet᷑ coꝛpꝰ cele; ſimplices eẽ duos.ſ.rectũ ⁊ circuleʒ.Et má irẽ ſenſui fte:aut i eo € po*cozruptióis;(s nos p^ ðcłlabimꝰ B e£ ꝙ motꝰ rectꝰnãlr oiuidit i duos mot^3rios:b át nó Solutio, ipole· ¶ Et cii ita fít:fsfoxteitellndi €i B locoBnà — viicirctiscirculis.n.nó oríat circuli mát" eft ex bis
à écá motꝰ:ſubʒ ſimp fox'abftracte coꝛꝑis celeſtl:⁊
ips coꝛpꝰ fi hʒ i fe fo25 coꝛpaiẽ.⁊ iſte locus eẽt foꝛ tioꝛ locoz faciẽtiũ errare opinátes qp cop? celefte có ponif ex mà «fo:;d 01 i eé grauen leue:ſiẽ ex fo2* ígnís o: ignis leuis: terra ex fua fo2* Guío:f'5 D igit pofíumPitellígz b nomé nã:q̃ dꝛ ð cope celeſti:⁊ oe alye coꝛpibꝰũmplib:guibꝰ.ſ.⁊ leuib?;z eric B equo:
máifefti^:c ifte oue explanatócsfüt ꝓpinq̃ · ¶ Et cũ pofuit bác póné dicẽtẽ q» nà é pn"mot? « qetl i oib? reb?mobiV? £5 locii ad pbádü q» cá oic"? motui $5 gen?:aut fpés é outer nãꝝ agétiü :« qp ipole eft vná « eádé nãʒ bic diuerſos motus £5 fpés. Incepit narrare ofuerfos motꝰ:ad ðmr̃andũ ꝙ nderꝰnãꝝ "5 eẽ 5 nũeꝝ motuũ f510".c,0.« oẽs mot? locales:aut
q motꝰ ſimplices ft tres:⁊ poft óclabit certc ócla uerimꝰꝙ mot? circulis nó 9ríat circuli 2».teftifí cat fup B:t oic B fegt D qooix ſuꝑiꝰꝙ cop? ↄpõitĩ er trib? mẽſurl:⁊ ofidit mot? ſimplices ecttot;D. qð pᷣdiximꝰ.ſ.coꝛpꝰopõi ex trib? mẽᷣſuris.ſ.q trinarius eſt nũerꝰ pfeciꝰ. Igit᷑ dicet g ifti mot^ft tres:qꝛ tría ri" ẽ nũerꝰ ꝑfeciꝰ coꝛpꝰↄpðit ey trib? mefuris.f.qp ci coz
Thái of $ celo 4 alije coꝛꝑi/ bue cquocei víde 2? pbi cóomcm,3,
Ir á oíucrfiti tie motuũ fj genꝰ: aut fpi ciẽ cft otucr! fitae naturd rum agẽtiũ
- $39 LS
Yb5o. atx^ It eft ab elnto
métábominante. 9
n cftabcInto briantc. Sdé 2 · de ala. 4.. j9.1.2. ð gc neratiõc. 49 *
m (cquentí,
gnónc p. 4.9. F. 4..ictbatte roii. io. 4. i0, meta.c, 25, t,collig,cap, Atimo.
cã eoꝝ cadé ẽ:⁊ ẽ ꝙ triarnüer?pfect^énó qꝛ mẽſu re füt tres ĩqᷓtũ mẽſure ſũt motꝰtres:⁊ ſic itelln^ [2 ¶ Qm̃ãt coꝛpoꝝ badé ft fimplícia:b ãt có pofita ex his.dico át fimplícía q̃cũq; motue pꝛĩcipiũ bfit 65 nãʒ:puta ignẽ: 4 terrã: ⁊ bo ruʒ ſpẽs:⁊ cogtiata his.Neceẽ ⁊ mot? eẽ: bos qdé ſimplices:hos aũt mixtos alidtr. Simpliciũ qd ſimplices:⁊mixtos ãt opo ſitoꝝ:moueri aũt ſñᷣ̃ pᷣdñans in eis ſimpix. ¶ Etcũ coꝛpoꝝ b ꝗdẽ ſimplx ẽ:h̊ ꝗdẽ copo fit ex ſimplici. Et eft dicẽ coꝛpꝰſimplex oẽ coꝛpꝰ ĩquo ẽ pꝛicipiũ mot? nãlis.v.g.ignis ⁊ tra:⁊ filia foꝛmis coy ⁊ gñi.Etẽt necio motuũ:hic ꝗdẽ ẽ fmplr.baüt cõpoſitꝰ.Et motꝰ coꝛpoꝝ ſimpliciũ fimplicce: motus coꝛpoꝝ cópofitoy erũt diuerſi:ſʒ tfi mouet fmtotti coꝛpoꝛis ſimplicis in eis dñantis. ¶ Cũ pofaít mot? nãles ſimplices ſenſui manifeſtos €é tres:voluit demr̃are qp cà eẽ motuũ ſimpliciũ eft ſimplicitas coꝛpoꝝ mouẽtiũ. Et.d.Cũ coꝛpoꝝ ⁊c̃. tci qdá coꝛpoꝝ adã mot^fínt ſimplices « qdá opo" «oic e fimply oe corpꝰ ⁊c̃.i.oẽ hñs pn" aliq ín fe pn^" nãlr mouétiü fm locu:t fi ẽ qõ g» deſeriptio coꝛꝑis ↄpoliẽ itellecta ex b etg ẽ in febs pn" pla vno.¶ Etcü mani"ég copa füt alid i qb^nó é nifi pn" vnũ tri pn^" moué tiii vt « ignio:c terra: fibi filía.f.q» € fic diximꝰ fm foꝛrmas eoz:máife"é g» alid cozpa funt fimpli?:« cũ fint copa fimplicía füt motꝰſimplices. Motꝰ.n.ſim plices fut fimpli" coꝛpoꝝ:⁊ ↄpoſiti cópofitoz: ¶ Et
üt ſimplicia:⁊ dá opo'*neceé vt
cii q̃dã opofíta ri mouet nàlr nifi a fimplici orante.
fi ípo fint oiuerfa:dsuis cxiftiet p fenfus i plib? eo; rũ ee eq̃lẽ motü ⁊ ynü:« pot aliꝗs dicẽ fingendo ꝙ ita ẽ ĩ motibꝰeltoꝝ · Dixit · Et mot? coꝛpoꝝ ↄpoſitoꝝ erũt diuerſi:ſz tñ mouent fm motũ coꝛpis ſimplicis dñantis.i.ꝙ mot? eoꝝ erũt ſᷣʒ nãm copie ſimplicis
dñantl. ¶ Impole ẽ.n.ĩ coꝛpibꝰↄpoſit alid cópont
eq̃lr:⁊ nos poft ðclabimꝰ. ¶ £t fi eẽt aliqð cõpoſitũ eált ↄtingẽt ꝙ aliqó coꝛpꝰ nó moueret oio:fs ſtaret ín q̃cũq; loco ponet:fs ftaret aut ſupiꝰaut iferi? aut ĩ
me? ouoz —— et ín ceter qð nó ĩuenit:⁊ dixit totu D:nealiqs im ꝙ iftaelnta 47 nó funt
fimplicía.(T £t cũ mot^eoz fit Pm pte orantes erit rect? $m dñiũ abüdátis:aut erit ĩcuruatꝰ:aut ad ife ri^:vt turbines deſcẽdẽtes ex aere ad terrá:aut ad fu peri?vt turbines afcedétes:aut circa me" vt motꝰvẽ to: ét ſũt feptetrionales ⁊ ðxtri ⁊ ſiniſtri:⁊ ad ari ad retro.oc9n-t ifti pter ad füpi?cad iferi^füt epo";
. ' *- C liqẽãẽ igit eſt imply mot? « q écircnit
co»píie motꝰſimplłx erit:atqʒ cozpte fimplid fimpley mot? 7 fimpler motuefimplíd coz po:íe. Eteni fi cópofiti fnerit 6s ſimplex o dominãs:erit neciũeẽ aliq coꝛpꝰ ſimplex: qð natũẽ ferricirclarimotu 65 ſuiipſiꝰnãʒ. ¶ Et cũ motus rectus ſit ſimplex:⁊ motus circlaris fit ſimplx.Coꝛꝑis ſimplicis ẽ mo^ tue ſimplx:⁊ motꝰſimplx hʒ coꝛpꝰſimpłx. Si gcoꝛpꝰcõpoſitũ bücrit motũ ſimpũceʒ
Pꝛimus erit ille motꝰ coꝛꝑis ſimplicis ofíant ín illo. APóifc" € igr:ex bie q̃ diximꝰꝙ nec̃ioẽ coꝛ p^fimp':q9 p nãʒ ci? mouet᷑ motu circlari. (| £t q? cade nà é pn" mot? vmꝰ:nec̃e eft yt eadé nà hẽat eüdẽ motü 1 e9.d ⁊ qꝛ cop? ſimplex é bris ean dẽ nãʒ 05 vt cop? fimplex béat eũdẽ motü.(T Et q? nãe ples vna nece é vtbéant plus vno Tnotu:cozpa i qb"füt ples vna nà o5 vt béant ples vno motu: fo? tc fi babuerit vnũ motü ent £5 co:p^orians fimplex nó f5 ꝙ €opo". Or fi eẽt ita ↄtigẽt vt opo" fit fim: plex. ZDot^n.vn? nó puéit nifi ab vna nã:⁊ babés vnã nàm necio eft ſimplex · ¶ £t cii D pofitü eft fic: Xét qp mot? fint ſimplices:oʒ vt cozpa fimplicia fint f5nücz modoz motuü fimplicii. ([- £t cü pofitus eft ꝙ mot"circlarís circa medii é fimply:nece eft gp Co1p^q5 mouet illo motu fit fimplex necio.(T Zírif. igit cu poſutt ꝙ nà é pn" motuũ coꝛpoꝝ.ſ.motuũ lo caliũ:⁊ pofutt q» cozpa fimplicía brit 9n" vni? mot": opofitaát brit plus vna nã:ex qb? óclatü fuít q» coz poza fimplicia nó brit nífi mot?fimplices:pofuít etiá Qq ci motuũ fimplici € eẽ coꝛpoꝝ fimpücii. £t cus D oíctà fit ⁊ ðſcripti füt mót motuus fimpli":pofuit ét qð fegt c bis: € qp fL iuc emot? fimplex:os vt béat coxp? fimplex. í.manife" € ex bís q̃ diximꝰ cuui mot? fimplicee fínt « vn" eoꝝ € mot? circularis:⁊ oẽ
Ex D te.c.q. fumi foletep idé mot? ar^ guít candem nãz:⁊ ouucrfi tàe motus ot ucrfitatc5 n3 türarume
co1p? fímplex bs motü fimplicé: ois mot" ſimplex
b5 coxp? fímpley:nece € vt mot? circularis béat cop? fimplex ¶ Sz tñ tacuit ↄñs ifti ꝓbõnis:qm̃ fegt a olitt ꝑte:ẽt fegt ab B. it pcedés « pofuit ois D:ep cop? fímplx beat motu fimplice:z mot? fimp* bscoifimplex.([ £t D qð ſegt ab D qð pofuit pce
idit otaccípi pe pc cedétis;fié nos fecimus:qrii
accepti futt cũ pcedeti.q.pcedée ?cluderet ne i, sr Et qꝛ ppoi plicis q € ps pᷣcedẽtis:põt 5dicí ab alid dicẽ | tus fimplex C coipis »pofitío.ridéde: Sid in cope opofíto ĩueniat mot? fímpley ille motus erit coꝛpis
. fimplicis dñantis ĩ eo.i.⁊ qͥcũq; mó fit nece é gr ois mot"fimplex béat coꝛpſimplx:aut fíngulare per fe; aut po opofiti.£t voluit dicẽ gp cũ Iuentat ps cõpo/ fit nece ẽ g» iueníat p fe;t ců ita ẽ nece € vt nũerus co»poz fimpliciü fit f5 nũeꝝ motuu fimpli", (| £t qt ? fic diximꝰ collocat in fylfopo" ppind:narrauit illó qó fegt ex D.q.d.ipas actu.⁊ ſi nó dixit o6o.ma; nifeftü ẽ igit cx bis q diximꝰ ꝙ necio ẽ coꝛpꝰſimplx qð ꝑ nãm ei? mouct circulari motu.Et (d appuit ex fmóenfo qũo D ſegẽ necio ex ppónib?pofitl.(T £t laboxàuit 30.gráma.f5 ꝙ narrauit Alpha.ĩ ↄÛdicẽdo ppónioicéti p ois mor? fimply (dé f5 fpes ẽ corpis limplicis eiufdé £5 fpés:ex D Gp cũ icozpib? oigerfis f5 fpés inuenit vnꝰmotꝰſpẽ. U.g. qꝛ ĩ aere 4 (gne iuéi£ vn?mot^i ſpẽ. ſilr fíngitó terra « ad. · Quapp ñ fegt
Dicés ꝙ mot?fimplex é co:pis fim».
4e A "tr. e 2L C- 3284
a 23 Qr n cp Jy C* n
Atrũ oie mo tue fimplex idéf5 (pes é Copie fimpli Cte cuifdé fs fpiciem, Joã.grama tici ſolutio.
vtois vn?mot"i ſpẽ hẽat vnũ copi ſpẽ ꝓpꝛiũ.¶ Et Impꝛobatio B qdé qó dixit nõ ẽ ita.Motꝰ.n.ignis eẽt idẽ cü mo
tuaerisfi moueret ad eũdẽ locii ſpẽ:qꝛ iã dem̃ eftgp mot? vn? pé é q ad locii vnũ fpé ẽ. Locus aũt ígnis necie oit a loco aeris:⁊ iõ fi aer poneret i loco ignis oefcéderet ad inferius.Silr oe
motuterre t aque.ſ. Zfqua aſcea/
ꝙ ſpẽ differũt in fe pp oiuerfitatem fnozum locoꝛũ. d!t'nteri2
EAiolẽtia qdc.n.»tigiteo ad motu moue ri galteriꝰ:ſʒ nãʒ atipole. €siqdé vn? ent uſcuiuſq; motus g Pm nám ſimplicium.
¶ MEt ẽt qm̃ polcé vt aliq coꝛpus moueat
Com̃.ſuꝑ Cc mũ. 1^3
aer deſcendu
in igne,
£215 icft alt cui. acciital'r icft alteri nã⸗ liter. I8. ph. ñ.s7 9 Vel (cdbat,
De celo 4 mundo
motuaccidẽtali.Manifeſtũ eft igitur qp in
alio cope fit motꝰnãlis. Ita ꝙ ipolceft vt illius coꝛꝑis ſit natura:etiam alius motue.
¶ Cũ pofuit ꝙ motꝰcirculis ſenſibil ín. coꝛpe celeſti
circa mediũ ẽ ſimplx nãlis.Uñ ſeq̃ret᷑ ꝙ cet cozpis ſimplicxyoluit affirmare bác ðmr̃ationẽ: qiii aliꝗs pót dicẽ foꝛie € ifte mot? i D cópe accritalr;tii ẽ vnu elntox.iiij. ¶ Quare oi£ rüidédo.mái" € ꝙ fi alias motue iuentat in alíquo cozpe accñtalr:nece cft qp ĩ alíquo cozpe fit nãlis:ita g» illð cozpue nó béat alíü
| moti nàlé:z cu.iij.coꝛpa béant moti nãlẽ prer cir
Impole Cin fiuplici cope duos norme nàlce cé. vio «ds có. piece denti 2€,
Unus vni cõ rartam ·
culare⸗:nece eft vt fit nalis alij coꝛpi.¶ £t D oñdit ꝑ ſuũ Fmoné dicẽtẽ:⁊ ét poleé vt aliqó cop? «C. f.q ifte mot^circulís (i exiſtiet᷑ ce i D cozpe acciitalr.ita Q fit ignis:aut aer.mái" é gp necius € vt iu£(at nàlt ín alio cozpe caréte alío motu nálicü fit ipole i ſim/ plici cozpe ouos motus eẽ náles.£t q? vnũqðq; ifto rü cIntog bs motü nãlẽ:mãiꝰ ég» fi motus circulis fit i alij iſtoꝝ accũtalr ꝙ nccius € vt nálrfiti $^ cov po:e[. £t ifte modis ómratióis poft affirmabit £5 g exiſtimo.Et.q.voluit pbare fic.qp t(te motus:aut eriti B cope nalizaut accitalir.pofito vnũ eẽ cltoz. igit cii ſit: aut nãlr:aut accũtalx:ſi nãlr nece eſt vtin cope ſimplici fint ouo mot? nãles.g accñtal.⁊ fi ac/ cidétalnece ẽ vt ĩ alio cozpe ſit nãlis.ita gp i illo coz poze nó fit ali^mot?nal:qpp nece € vt ſit alio co2^$".
¶ Zidbuc fi q pternás ori? cí o P5 nãʒ ⁊ vnü
vni5ríü neẽe:qꝛ ꝗ círculo ſimplex:ſi nó erit f5 nãʒ latí co»píe pᷣter nãʒ ipſius cé, Si fgit fígnteautalíqo aliud talium eft círcto latus Aría q̃ ſʒ nãʒ ip̃iꝰlatio erit cí a ĩ circuitu.Sʒ vnũ vntoriti:q at ſurſũ ⁊ deoꝛſuʒ ĩuicẽ ʒrie. ¶ Et ẽt mot? nãlis ↄrius ẽ motui accfiralr. Et regula eft maxia vt vnũ nó hẽat Zrium nifi vnũ. Et ꝙ motuecírculie eft ſimplex.
€i iſte motꝰ nõnãlis ẽ ĩcoꝛꝑe moto:nece.
eft iʒ eẽ accũtalẽ. CHoc qdẽ cozp?q$ mo uet Bmotu circli:aut eſt ignis:aut eft aliud corpus alioꝝ coꝛpoꝝ filius igni.motus n^ lis Zrius ẽ motuicircli.Et iã diximꝰ ſuꝑius q vnũ é5ri vni motꝰ & ad ſuꝑius ẽ Zrius motui ad ĩferius:nõ ↄrius motui circulari.
io ¶ Hec ẽ éalia ðmr̃atio prer omr̃ationẽ pdictá;oemra
tio ãt p fundata ẽ fup duas ppónes.Quaz vna ẽ ꝙ mot circulisé ſimpł.Scða át ẽ qp ois motꝰſimplx eft corpis fimplicis:z ex eis 2cludit e» mot? circulis ficcio € cozpie fünplic] pter co?pa mota recto motu. (|. Dec át ómfatio fundabat fup D ꝙ ífte mot" cir⸗ culís necio é nalis alicui coꝛꝑi:aut alicui elntoz. iiy. qut coꝛpi $2 iL alicui copo. li. U· gigni vt dñt an tíq erítaccütal igni:qi fino ect accũtal otigeret vt
iet duos mot?3rios.f.moti ad iferi?« ad ſuꝑiꝰꝛ:⁊ iã oci ẽ:g vnũ riat vni.Et cũ acciitat é vnicuiqʒ iii. necio ẽ nãlis cezpi $?« D mái"é ex vbis magr̃i:qᷓ;uis ſint difficilia.¶ Et. q. iſta pbatio ẽ ad affirmádii p; póné mioré ſũptã i ſyllo pᷣſ.o ín coꝛpe celeſti iueit mot? nál circulis:⁊ ꝓpõ maíoz ẽ cõis ouob? ſyllis.ſ. cy glibz motꝰnãl ſimptx os bie coꝛpꝰ ſimplx ꝓpꝛiũ. ¶ $55 i bac pbóne cft ambiguitas nó pauca:qꝛ ipᷣe pofuit ꝙ mot? qd mouet coip^fi nó € ei nál'é ex nãm
P». pofait ꝙ illð Q6 € e£ nãz € i vItio egreſſiõis. Sed pótalíqsoícé qp motꝰ circulis é ifti coꝛꝑi accũtalis: ficutí é igni ⁊aeri:⁊ cop? illð ẽ ignis vl aer:⁊ f5 iſtaʒ 5rietaté qð € me" ii fe' poni ſue ĩ coꝛꝑe moto motu recto:vt vnü beat oríü plufgs vnũ:niſi ſit pofítus in vitio remotõis vL oiftátie:t pp D vi ꝙ mot?círculís co»píb? motis motu recto € med iter motü nãleʒ ⁊ 5 nàs:q: lapis molédini:fic dcm̃ € i z^ ó auditu nãli hz oos mot?ct nàm ad ſurſuʒ:⁊ ẽ ↄVacẽ ⁊ circules: 7 é.q.medíug iter ouos motꝰ. ¶ £t nos dicimꝰ q ex iſto Pmóeappet ꝙ ifte mot? coꝛpibꝰ motis motui rc ctonó é n5 náins ex nãz. Nã fífuiffs ex nãʒ fedre£ q vni eétoriü plufs vnũ:qꝛ llo qð € ek nãʒ vniui q; coz é riii nálí.Q cii pofuit qp oes mot? ſimpli/ ceo i iſtis coꝛpibꝰ.iiij.ſũt ↄr:qꝛ ifta cozpa fant 5ria:
05 ꝙ fi alíge ifto motui fímplícii ĩuẽiat᷑ ĩ alio coz
poꝛe:cui fi € nãlr vt fit 2 nãʒ:qꝛ qñ fi € nãle 2rio fuó eft 3nü fuo motui náli. £t qfi vifícauit D oc motib? ſimplibꝰ ptíne^^iftis q füt fimp**:« vn? vniũ abierit qn ppoztto vl'ppó neget ei $5 nà5.t 2 nd5«fi át 2 nds 05vt vniꝰſint pla 5ria.4 fi € £5 nãʒ neciũ € coꝛpi ſim plici ieffe duos mot^:qó € ĩpole.Motꝰ át circulisae rie ignis «ad 01 equoce:q: € circulis cozpib?rect] nó copi rotũdo:⁊ pp D nó ẽ ꝓpᷣetas alicui.iiij.coꝛpoꝛũ hñs ʒriũ nãli:nec ipa € nãlis fíc feqbat ex fmóebar bito ó motu fimplici ꝓpoꝛtiõato.iiij.coꝛpibꝰ:⁊ pp D pofuit 217;.i ppóuib" ds pofuit ad máífeftatione b^ fcie ꝙ mot? circulie ẽ ſimpłx.i.ꝙ mot? elntoꝝ cire laríter nó e(t ſimplx n5 circulis:⁊ h € ifta qõ graue. ¶ Uf Ptolo.ↄcedit vl aſſerit op i celo füt ſpeꝛqrũ poli f£ pfozati:qó é ĩpole:qꝛ ipole ẽ ꝙ aliqd moueat circuit £5 nãʒ nifi ſpa:⁊ fpa bs cétrü ⁊ duos polos:cé trũ q2 í loco vno mouet náli:polos qz mouet £5yná diſpoͤnẽ:⁊ ex D mái" é ꝙ planeteft ptescozpis rotü di:nec mouet motu locali p ſe.ſ.variãdo locũ ſic᷑ oʒ dicẽ eẽ g epiciclũ opinant⁊ bye phóne víug € fic ps
iaffertóe mior| ppónis p ómratois.n3 ꝓpõ maioꝛ
i illa figura oícebat ꝙ ꝗlʒ mot?nális biet ppꝛiũ cov pue nàle:c pt alíqe dicẽ ꝙ nó ẽ remotũ gn (fte mot? ꝑ nãz ifít vni elntoꝝ . Maifeſtũ i illo &móe qð feqt Qq vni coꝛpꝰ nãle béat ouos mot? ndles. (T £t vtus b^ loci bs ví5 p fyll5 ad ipole:cut? catbegozíca cópo fita ẽ ex ouob" ſyllis:⁊ pp D pofuit ppõnes:⁊ ĩcepit a ꝓpõne maioꝛi d € i vno duoꝝ ſylloꝝ cathegoꝛicoꝝ ↄcludẽtiũ ĩpole dicẽs.Dico ãt €t ꝙ motus nãlis ẽ motũ acciitalé:ciftefylle ſic ↄ—põit.Coꝛpꝰ motü mo tu recto mouet motu circuli accũtali.ſ.exc̃ nãm.⁊ oi motui accũtali 2ri? € mot? nàlis.Cócludit ex hoc o» circulis é ri nali i co:pe moto.£t qñ aditigetad D ꝙ coip^motii motu rectohʒ moti rectü acciitale ac cidétal é 5ri?nàli q € i ipo-f.vn^fe'ey D o» vnü béat Zriũ pluſqᷓ; vnũ:qꝛ mot? nó nàlis alicuius iſtoꝝ coz poꝝ € nãlis 5rio illiꝰcoꝛpis:⁊ qñ reco2dat? fuit ppó nis matozís vni? oua7 figuraxꝝ cathegoricaꝝ.aſſum pfit ppóné cu? ↄdictoria ẽ ad quà foꝛmã ducit ſylłʒ ad ipolc.(T £t dix:ꝙ i canone maioꝛi ẽꝙ vnu vni ẽ Zriũ:⁊ canó maio appellat p? pbia.(L Et ꝙ oit (op mot'circlis é fimplx )nó € ppo d fit ps fylli ad ipo'* pofiti:fs pofita fuit illa ppo vt cognofcerem? p eã q motꝰ de à oí D é ſimplx:⁊ ꝙ mot? fenfibil elnto/ ri circulis ñ € ſimplx:⁊ qp circulis oe eis 02 equoce. ¶ Et cii pofuit ppónes qb? vult vt Lifto fylload i/ pole:t dix. Si ifte mot" nó ẽ nãlis ĩ coꝛpe moto erit acciital:« b ébypotbetica ſylli ad ipole.T £t poftea pofuit ppónce q üicte ifti Sdictozie —— acndii 1 po Q0.
Ael major,
3n cimnont maioꝛi eft vni vni 2r eft. 8idc.io meta.tex. CÓ | i4. c7. V de limitatio néab Aue ⸗
$.pby.2.6* j
T. rc
MPerfectum pꝛius natura
eitimpficio, fectũ.n.pꝛiꝰnã ĩꝑfecto. Circłus ãt pfectũẽ.
nó béat ʒriũ ẽ pole i iſtis cozpib^o» moueant mo tu cuctí accũtalrg qð mouebít co € motü nàli:« eft Co2pus VALE hᷣẽ aliꝰ frlle qué adiunxit ſyllo ad dole:⁊ vĩ ſy
e fo qp fit terra.O. tacuit fud intentionẽ qó eft ofequés añtis qð manifeftanit dicens:ꝙ circulis nó eft igni: neq; alícuí motoz motu recto:negs nãlis:neq; ^ nds
¶ Siat alteg eft coꝛpꝰaliqð lattis circularit prer nãm erit aligs ipſius alius motus fm nãʒ: bat ĩpole. Siqdẽ.n.ꝗ furfus ignis erit aut aer:ſi aũt a deoꝛſum aqua autterra.
¶ Sig aliud corpus pter (fta copa pᷣdicta
, mioue£circult 6m accñs:neclo bs aliũ to
tũnãlẽ:qð eft ipolc.f£rít.n.autimotue ad
| ſuperius:⁊ tũcerit aut igníeantacrie. Aut
motus ad ĩferius:⁊ tunc aut aq̃ aut terre. ¶ Cà declauit cp ĩpole ẽ vt ifte motꝰcirciaris fit alic? co:poz fimplici recti mot^:neqs nà nsacciite:c pot diis dicẽ q» € acciitalisaly cópi fter ifta cozpa mo £3 totu recto: oio ñ erit nãl cozpi moto f círculi. -pole é poni ĩ loco ppónie mior! oicét] i p^ ómfa tíóc q ifte motꝰ.i.circlaris é nalis copi nãli.Qm̃ pr
gliiasdicẽ ꝙ ẽ ei acciital fiue fit vnũ eltoꝝ fiue alió.
Aut nàlis ita cp fít vnũ elntoꝝ.. .Et cü pmá pofuit oemíationé icepit oeftruere iftos tres mos ↄlirmã / do fui ðmrationẽ:⁊ dedit tres demratiões Idicẽtes iftis móis:t qdã coy fic oiim? auferũt oubitatóes otigéte i miori ꝓpõne:⁊ q̃dã i maiorí pte ómratóia p quá pbauit 5" coip^ec.z"D g itelth!" € p loc: g» dlibs ita» ómrationü fit fuffíciésp fe.D*.n.ómfatio oat ꝙ iſte mot"circlar] 05 e cozpis nális nd:« oiaq diximꝰ p^ ex trib? fmoib? füt ofirmátia p" fmoné. ¶ Cũ g.o-fí 6 corpꝰ alió pter ifta «C. [t dicẽ fi aligs dixit op ifte mot pt eẽ aceũtal ali coꝛpi pter iſta que recte mouet necto otiget vt [5 cox? béat motü nálé pter moti iſtoꝝ 4 co1po3:fs I5 ẽ ipole. T1ó.n.é mo tus rect? nãlis:ſi ñ ofitet a nob q» motus círctar! fit nátnifi autad ſupiꝰaut ad iferó. Si ad iferi^:necio erit autaq:aut terra Si ad ſuꝑius ent motus necio aut ignis aut aeris.Si d iſte mot? erit acciitalis ali; cui cozpt ipoleeft vt fit aliud ab vno iſtoꝛ eintoꝛũ. ¶ Sʒ adhuc ⁊pꝛimã nec̃iũ eé talé lationẽ. ꝑ/
"Recta ãt lieanʒvna.Nʒ.n.q̃ ĩfinita:hꝛet.n. vtíqs finẽ ⁊ twinũ. Neq; finitaꝝ vna:oĩuʒ eni erítalíad ez:augerí.ti.otigit dscíqs. fta Q5 (i ꝗdẽ pꝛioꝛ motꝰpꝛioꝛis nà cozpíe:g ar i circuitu pꝛioꝛ recto. £2 uf át i recta fimplíciá Co:por €. Et.n.ignis ad rectá furfum fert. It terracoopoxea deoꝛſum ad medíns:ne
Pꝛimus T ceſſe circularẽ motũ alicuius ſimpliciũ effe coꝛpoꝛũ.Mixtoꝝ.n.lationẽ dicebamus fs pꝛedominans in mixtura ſimplicium. ¶ Et ẽt motꝰcircłan cft ꝑimꝰ mor? motn nccío. Perfem̃.n.⁊ↄpletũ éafi dimiutũ:⁊ ẽ pꝛiꝰco pꝛioꝛitate nãe.Et ꝙ circle € pfe Circuluoen ctioꝛ fíguray. ſʒ lieaꝝ eq̃liũ nllaẽ ꝑfeã fite bio: figa finita ſiue ĩfinita. Si ãt ifínita erit diminu- rum. taii ꝑfcã:nõ.n.hʒ ↄplemẽtũ ns fíné. Perfe ctũ.n.hʒ ↄplemẽtu finc. 3i finita ét erit oí miuta cfi hẽat ↄtinẽs. €) uapp pole écá at gerii 065 ꝑtẽ:⁊ creſcẽ.Et ét reucrtamur « dicamꝰꝙ fi peím?mor? é nál pꝛio copí. Et not? círclaríe ẽ pꝛin mot?cqt fimplicibug cópib?:vt € ignis vadéead füpi? cal: c cra oícédCeadifert?.f.ad mediá. Et nccío crit mot? circlaris quoꝛũdã coꝛpoꝝ fimpliciuz. Et iã diximꝰ ſuꝑiꝰ c» coꝛpa cõpoñta (ant £s coꝛpus ſimplex exiſtẽs z dominans ín eis.
¶ Hec eſt alia ðmr̃atio a pdicta:t vult clare g» mo, tuscirculis ẽ nãlis cópí moto D motu:⁊ icepit dicẽ: 1 ctid motue circłaris ⁊c.i.qꝙ motus cítclarís € poz fm nám oib? motib? nálíb?.([ 2.0.cis p quà occla rabat P ppó vóo.pfecti.n.z cópleti «c.i.» motus circulis eft pus oium motuũ.nã é pfect? cali? mo tus diminutꝰ⁊ qð eft pfcin eft pus oimínuto:g mor — tus circlaris eft poz recto.(T £t cum D ppó oicés p. "ferai ct motus círclarie é pfect^:z rect? oíiminut? nó é mani —— feſta p ſe:ĩcepit cure eã.⁊d.ꝙ circularis ẽ pfectioꝛ c erant figuraz-.i-qp mot"círculis é pfectio: motui. ppzi?^n. ccrcózg. eft coꝛꝑi circuli:⁊ qà e círclare € pfecti? figurarü:e : qbus otigítg» mot? circlarís €i eo q8 & pfectioris fí gure:⁊ qo ẽ ꝑfectioris pfecti^.6 mot" circularis eft pfciffim"motuü «c. ¶ Et ci fit ppó oicés qp círcla re eft pfectius fm figurá:recte icepitóctare e3 o5o, Lineaꝝ át edlius nlla ẽ pfecta 2C1-Q cop? circlare oifferta recto qð € finitü.« ipolis € i eo additio:coz, pus át rectaꝝ otméfionü ẽ diminutũ fiue finiti fitie nõ · ¶ O. ĩcepit occlare B oöo · qm̃ fi Ifi" eẽt diminu⸗ Coꝛpꝰ finitã ti nó pfcifi zc. opo ifti? fmóise ĩ ſcðᷣa fig ita. Oẽ "63 opto 3 E s 265 ufi iy^ ó a infine, cop" ifi^ nó bs oplemétii nʒ finẽ.Et oẽ cos? pfo. e 3? Dby.te, bs cõplemẽtũ « finé.g.Cop'ifi" nó ẽ pfer. (T. £o. Coffi.ó 4. Si finitü cet erít dim̃ inutũ «Ci. fi pofuerim? coz; pus rectaxꝝ dimẽſionũ fínitü nó ent fi" nifi pp coz, pue otínés (P5 extenuis.ó polis e additio ĩ eo tquátü corpꝰ⁊ oé i q polis éadditio € dimĩutũ:⁊ qo é oimi " nutü ñ ẽ pfe. Cop^igr rectü e ipfe. (T Er oe [5 qó 4éindpot , ;itelln" anéie fibilie cft ad^ affirmauit i cozpe recto:ite ., CPnegoneicircula; qoe ced ri^ coꝛpꝰ.n.circiare vi nullo" pofft reape additionẽ niri. sae à
t marie ex fua ↄcauitate:q̊re € ꝑpfectũ.Et difficle € c.4.«4 ibt. imaginari coop" circlare ĩfinitũ nifi ex pte füpficiei à £o? cir €xtrifece:cipfe poftóclübit * o» coi? circlare ipole AT cft vt fit ifi" ex pte füpficiei evtri*z vlr qo Bappet saaitioné:c pn' eft ꝙ coxp?rectü eft diminutũ ex his oibꝰ modis maxiĩeex ſua tg rotũdũ e ꝑfem ex pte ↄcaua.⁊ ẽ oubii (n gibbo: ——ſitate. ¶ Et cũ Oclauit qp motus círclaris é pn? mo uere tuii inná:icepit clare ex B i8 Q8 itédebatóclare:z eft p motus circularis eriftít fm nds icozpe qó mo uet eo. ¶ £t-o.&t reuertamur « oicam?. 3ftc mo é qfi frlls bypotbe*^.fs tii pofuit i ei?pce" malorẽ ppó né pot eẽ p*i ſyllo catbe':z ab co ocludit qó alr:« Loit.fup £c.z mi. | s
Coꝛpus cec flc é pzímum co?poz 1 ſim pliciũ ⁊ cópo fito cũ ſit in generabile ⁊ icoꝛruptibile ⁊ ſzam partem Aßm totum. X25 alicui i^ eft pter nàm alteri icft fim naturam,
De celo 4 mundo my.
é ppó malo: q̃ ppõ maio: ẽ. Motꝰ pᷣmꝰẽ nãł p cópi: qiii qñ buic ppont fuerit adiücta D alía.f.qp motꝰcir culis é pm? gp mot? circle € nãlis.Alia ãt acce: ptai pcedéte factüt ꝑpfem̃ pcedété p fe i ſyllo hypo fcó ⁊ »fírmato p locu a dignioꝛi.i.Si mot" circulis eft poꝛ nálr motu recto · Et mot" rectí exiſtũt nãlr ut coipib? fimplicib?.Z-üc mlto foꝛtiꝰmotꝰcirculis ext ftít i coꝛpe fimplici: D ri otigít poſterioꝛi motut.fcs recto:xnifí qꝛ iuenif i eo ex pᷣcedẽte:⁊ iõ loc" iſte ene ceffari? in pcedéte « pofteriozi náli.([ Er cü-o.t3 ot yim? (upi^g cozpa copofíta ⁊c̃.dixit muniédo fe ab aliquo oícente ꝙ motus fimplíces ineniunt tn coz pozib? cõpoſitis:⁊ boc iã oicebaft fupius : fícut dixit. ¶ Ex cis quidẽ vríqs manifeftus ꝙ nata cft quedã ſubſtãtia coꝛꝑis pᷣter eas q̃ hic ↄſiſtẽ tias diuinioꝛ ⁊ pꝛioꝛ barum omnium. (Lii gf hᷣcoꝛpꝰ alið € ialía ſuha pter ífta co:pa q̃ nob vicinãt «€ (nba co:p? volu bílezgliofá:cé pmũ iſtoꝝ cozpoy màí" C. ([xDái" é ex oemtatióib^ pdictis ꝙ D cop" celefte: n5€ vnũ eltoꝝ iiij.nʒ fem̃ ens opo" ex eie :f5 € alta nà pter iſtas nãs:⁊ ẽ coꝛpꝰ diuinũ:nõ .n.gnãt:nʒ cov rüpit vt ðclatũ € ín phᷣicis:⁊ vcóctabtt b. Quapp e p" coꝛpoꝝ ſimpliciũ « compoſitoꝝ cü fit ingnãbi le: ⁊ icozruptibile:c £m parté t fm totũ.Alia ãt q funt fub eo fant gnábílía:aut £m toturaut Pm partem. ¶ Et vtíqs fige adbucaccípíat oẽʒ eẽ ſimpli cé motũ autᷣʒʒ nãʒ:aut pe nãm.Et eũ q alij pter nãz:altißʒ nás:dle q ſurſũ ⁊ q doꝛſum paffi f£. hn. igni:h át tre pᷣer nãʒ ⁊ſbʒ nam: quare neceſſariũ eft circulationẽ motũ:qm̃ bui? pter nãm alterius cuiuſdã effePm nàs. ¶ Et fi aliqe dixerit qp oie mot?:ant ẽ nãlis: gut accũtal.Motꝰ gt nãl ꝗbuſdã coꝛꝑibus erit accñũtal alicui alij coꝛꝑi.v.g.aſcenſus ⁊ vᷣſcẽſus. Motꝰãt ad ſuꝑꝰẽ nãł:alicui coꝛꝑi Zaccñtalł alicui. Sani vo nál:trc vᷣoaccñta lis. ilr mor? ad ĩferiꝰ tre nãl igni accñtal. Nec̃iũ € dicẽ:⁊ cá motꝰcirculis € accñtalis his coꝛꝑpibꝰñ ẽ dubiũ qu fit nãl alicui coꝛꝑl.
i4 ¶ vVec ẽ omr̃atio 4*ad vificãdũ motũ circuleʒ nãlẽ
cé coꝛpi uoto p ipᷣ:⁊ ẽ ꝓpõ maioꝛ p' ómratóis fup quá faftétat i D loco ⁊appʒ cx ea ꝙ € ómfatio £5 có feffioné aduerfary:ii qz ẽ ómra"i ſe:⁊ f e ita:qm̃ n v du£ íps nifi cali mó ꝙ fí fuerit ↄfeſſus otiget 2:qiii mái" é gp aduerfari? oio ↄfitebit. ¶ agit. ſi aligs dixerit «c.i.fi aligs dixerit a» ois mot^aut é nãl:aut acciitati ofeffi fuerim?feqret qp 1 qlibs modoz mo tuũ erít mot?nal:cali? c£ nds. U-g.q2 in motuad fü pie nãle ⁊ accũtale:⁊ file é i motu ad ĩferiꝰ. (T 2.0. Et mot?q € nális qbuſdã é acciital ali) cozpi-i.cü po fueritifte dñs aliã ppóné ec ↄceſſaʒ a nob:⁊ égyn? mot^ípé nálalícui cópi erítaccital ali:⁊ e⸗. V.g.ꝙ mot^ad füpi^éacctal terre; nal igni.Silx mot^ad iferi? terre nál:c igni accũtal. ¶ S. d. Tlecius € nob dicẽ ꝙ cii mot"circulis ⁊c̃.i.⁊ cü dicẽs ↄfeſſus fuerit iſtas ppõnes otiget ei ĩqᷓ;tũ mot? cirtulie € vn? mov tus frinplíci ꝙ fi alicui cozpí fuerit accũtal. U.g. igni-autaertaut ali cozpi : nece erit g alij coꝛꝑi fít nãl. Jã.n.po ſuimꝰꝙ ois vn?mot?fpé fi fueit accũta lis alícui cozpi ẽ nal alij:qᷓ;uis magr nó poſuerit nífi
ouerfü:fs tii itédebat dicẽ Btterfus. Lũ. n. hoſitũ fue»
rít pois mot? nal alicui copi nectü ẽ vcialtocope.—
fit acciital.í.i codé mó motuü otiget nccio p locũ q
digniori g» fí mot?^acciital fueiti aliq cape op fít nã⸗
Us ín alio: fi ñ:ↄtinget vt fpés motuũ eet fm accris
tm̃.nõ nálr oino:qó é ipolemále.n.eft pue accũtali.
( £t Ziui.renuit bác ꝓpõnẽ:⁊.d.ꝙ noluit ipᷣaz cõce Atrũ qð icft
dere:ſʒ cé motꝰcirculis i cõꝑibꝰ motl recte $5 acciie, alcu pꝛeter E rest 7 - ze "gk iy gaplt nãz alicui ifit
qii itelliget ex accũte mot? 2r motui nãli: ꝑtinget 6 nsnira "d
vt idébéat pla 5ria vno vt.d.Ari.⁊ iõ videm? ꝙ có« Ziui no.
feffeiducità ómtrationé.f.g» ft ↄceſſũ & aduerfario
ꝙ ĩ cozpib? mot] recte é mot? circulis accütalt. Pꝛo
pó át oícés ꝙ mot? acciital qbuídá cozpib?necíus €
vt ſit nãl alĩ cozpi credet vlizcü cofeſſum fuerit ep
ígniein circuítu mouet £m accfs:filr aer:⁊ iõ ofeffa
bac ppónequá renuit 2luf.otiget q̃ſitũ. ¶ Et foate gtucr.riifio,
itédebat Ari.ꝑ motü acciitalé. vl? pᷣdcõ.i.oppoſituʒ
eéntiali:fi 3n nãli. Motꝰ.n.ↄriꝰ nãli fi iuentt nifi i
aliq.(íy.co2poz fimpliciü:oppofit^át céntiali ĩuenit
ín plib?coz vno. Ignis.n.⁊ aer mouent i circuitu.ſ.
mot?coz é cópofit^ey recto ⁊ circuli:⁊ cü fuerit pofi
tü b^ añs:ſeꝗt᷑ vt vifus é moti círcles eẽ nãlẽ coꝛꝑi
circuli.([ Pꝛopõ át oicés q» mot? accital cozpt ali
cuí nec̃io ert nal alicut cozpi:e va. ¶ Nãle.nã aliq
"hole inaliqq
fpénecius é vt fit puo accũte:⁊ ipole é vt. pofteri? fic. 'P^ "ccs €. |
vt fit pue ac^
fine poztzz qp aliqð fit accũtalr t nüqs eéntializf5 tũ ciaérc.viácó. |
nó vídem?g círcule fit i aliq accũtalrx.Quapp nó € ij có. 62. vez qois mot? nãlis fít accũtalis aliy coꝛꝑi:⁊ ↄuer/ ofilc- 4r Pb. fus € vez nifi itelligat ex acciiteoppofitii eẽntiali. 5727 ¶ Zidbucát figdéécírculie alícaí?latío Pim «s.c. aia nm. Palã ꝙ erit vtiqʒ alíqó coop? fimpli^ «cat ciũ ⁊pꝛioꝝ coꝛpoꝝ qð natũ é quéadmodüs '4- 3457, ignis ſurſũ: ⁊ tra doꝛſũ:⁊ illð círcüferri Pty tué. « voe n35. i át pter nãʒ fcrunt lata círcá f pife^ 277537 riã.Mirabile oto irrónabilc ſolũ € ↄtinuuʒ . ce có bác motũ:⁊ ſempiternũ exñtẽ pᷣter nãʒ. C eu putt dent eni i alijs citiſimecoꝛrupia d pter nds. moe comm Itaq; figdé ẽ pe qð círcüfertquéadmo^ puniur. dá aiunt ꝗdã.Nihil minꝰipſi pter nãm mo tus eſt iſte qᷓ quí deoꝛſum. Ignis.n.motuʒ videmus eſſe a medío fim rectam, ¶ Et ét fi mot? círculiefituólío. ziPanifeftü ẽ ꝙ aliqð co»? pꝛioꝝ ſimpliciũ mouct mo ta circuli nãli:ſic ignis mot?ad ſuꝑiꝰ:⁊ tre motꝰad iferiꝰ. S16 cozpa mota motu circu larinõ mouent niſi accũtalr.Hoc ẽ mirabile cec ronẽ oĩo.ſ. vt mot? accũtal trii fit có tinuꝰ:⁊ eternꝰ: ⁊ ifinit?. 655 viſus teftat 5^ riũ.videmꝰ.n.res accfitalee coꝛrũpi ⁊ fínírí cito. Et etiã fi illóqócírctr mouet᷑ € ignis: vt ꝗdã dicũt:accñtalis eſt ei. Aidemꝰ.n.qꝛ motus ignis eſt aſcẽdere equalr ad ſuꝑpius. ¶ "Dec ẽ oemratío $* oñdẽs motũ circularẽ ee nãleʒ. ¶ Et.o.£t ét fi mot^círculis ⁊c̃.i.⁊ D mái" &qii ois mot? ſimplx é ꝓpꝛiꝰ cozpi ſimplici.eẽ át motü circu larénalé ipe ðclat i h loco dicẽdo.Si git coꝛpa mo ta moti circuli zc.i.« ipole eft vt ifte motꝰſit acciita lis coꝛpi rotundo.?»eclatii eft eni in libꝛo dicto ꝙ ifte mot? eft cõtinuus ⁊ ppetuus:z ipole eft otínuus ꝑpetuũ ee acciitale O.oſtẽdit ipſuʒ e& continuus ! per fenfus.
d ſile· ⁊ 0c au
Part 3
— — — —
&llique (unt
bucüt ad p:i me certitudi nis o2dinc3: tii eis nullas ſenſus cótra^
fpofit i mo^ fponit i fitu. Mã lune é fi 4-8 mil nãe terre
fcoo celi. 32, 42,142,
X. iber
per fenfus Et. d· ⁊ vifus teftat zc.i.celü nó vi coy ruptibile n5 ↄumptibile p fenfus. "Dec aüt € oc ppó nib ð ꝗbꝰ.d.Albumaſer q» nó iducüt ad p* certitu/ die ozdiné:fs ti nlle ſenſus 5dícit ets n5 ro. ¶ 2.0. £ etfi illud qð mouet motu circti ⁊c̃.i.ex D apps gj ipole ẽ vt boc coꝛpꝰ qð mouet circulr fit ignis:q̃m̃ fi cet ignis eẽt mot? círculis eí accũtal. Motꝰ.n.ignis nalis eft afcédere ſuꝑius:⁊ in code cope nó füt ouo diargeq5!5 "D OtUS náles cũ nó beant nifi vnã eandem uaturas. v. (c. C'Roptq9 ccoib? vtiq; bíealíge fyllane * credet:ꝙ ẽ aliqð pᷣt coꝛꝑa qb: circa nos: alterüfegregatti.táto honoꝛabilioꝛẽ habẽs vam:qᷓ;o dé plueclógatti eſt abhis q b. ¶ £t hñs roné pter oib? pdíctie rõcinari:ꝙ al(ó cozp? é:prer illa cozpa ĩmutãtia ⁊ cõti/ * nctíanoefepatus abeis:cuius nã nobilioꝛ € naturis coy Pm fug remotíoné ab cío: cló gationem eius fuper ipſam. io ¶ Ideſt bii pit illi qb^ inatü € ĩtelligẽ:rõnes ↄgrega re t oib^iftis vnã róné ex q̃ otigit necio:g € altó co? pus pter copa 4." cui^nà ẽ nobilioꝛ «C.i.qp € pus cis nãlr oterminás ea fm lógitudiné.i.qz nà ci^ € glio/ biltatefcoí 026195 remotióes i loco:qp remotio duaꝝ nárus.
abiuicé in ſuba é fítremotio eaz.i loco.dpp videmꝰ Q vil? coz ẽ terra: nobili? € ignis. £t ri trit elta fuc cedit fibi i b:fs ét ín coapib"celeftib? vii 21:.in [i20 aĩalibꝰ.d.ꝙ nà lune filis eftndeterre. Capᷣ. III. va eoniabgdes ſupponũt:h̊ aũtex S o yx oic ofifa ITE So M esged A téns guitatẽ hʒ cop?tot(i. £2 psót | € upon? d dicimꝰgue z p Aog .. mueleuc. Nũc ãt (ufficict vt ad pñtẽ necita
? tẽ. diligẽtiꝰ ãt (teg cfi ↄſiderabimꝰð ſuba (p^ Myx · Gꝛaue qdẽ gf ſit qð ferri natũ ẽ ad me diũ.Leue ãtqð a medio.Gꝛauiſſimũ ãt qo oib? ſubſtat doꝛſũ lac. J enítfimG3t qð oi b? fupfert fuplag. Nece ãt oẽ qð ferf oco ſum:aut ſurſũ:aut leuitatẽ hꝛe:aut grauita/ tẽ:aut ãbo. Nõ ad ídé ãt.Adiĩuicẽ.n.ſt gra uía ⁊ leuia:puta aer ad aquã:⁊ ad terrã aq̃. ¶ Manifeſtũ ẽ gex ꝓpõnibꝰ pdict: « er bie ðᷣmr̃atiõibꝰ.ꝙ pꝛimũ coꝛꝰvolubile:vł nobi lc.qocírclr mouet᷑:nʒ bs grauitatẽ:nʒ leui/ taté:qpp v?rectá éclaregraue ⁊ leueq̃ ſũt. Et diſſerẽ ĩ cíaPm necitatẽ in Dlocoab eis. Demfantia aũt ſufficiẽs c ꝑſcrutatio abi dãs erit in futuro cá note fuerint ſube eoꝛũ. Põat g ꝙ graue fit ðſcẽdẽs ad mediũ:⁊ le ue aſcẽdẽs a medio.Et peam"graníffimus deſcẽdẽs fub oibueoefcédétib? ad iferiue. t leuiffimü qð ſuꝑ oia aſcẽdẽtia cleuat. sc igit ita eſt:oẽ coꝛpꝰ pcedée ad ſuperius:aut inferius necío bs grauitatẽ feu leuitatẽ:aut ambo ĩſimul:nõ eodẽ moö:ſʒ ín reſpectu:ſiẽ in reſpectu aeris ad aquã:⁊ aque ad terraʒ. ii7 CCEusoeclauit ꝙ nã coꝛꝑis qð circtr mouet oit a nã
ꝓpones d n
£o: cde ftia ita füt oi
dé.2? ca. o uba ozbíe.«
— — — -— —
Quid grauc Quid leuc,
produced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
[use E
4 3 — s
. y Pꝛimus coꝛpoꝝ d recte mouent:vult mõ declare d nà € ei^: Oeclando eá eẽ nãʒ n5 gué n5 leuẽ:⁊ ꝙ copa nó diui⸗ düi tm̃ i illa ouo oppo*vt exiſtĩat:ſʒ ĩ tres alias nãs Gué:leué: n5 guẽ n5 leuẽ.Vt é i ſubijs q ñ ſũt ĩnate dici cé i altero ↄrioꝝ.v.g.lapis n5 o2 ee loq̃ns:nʒ mu tus:⁊ puer n5 02 fapice;ns ifipics:c cü D nó bri apps quíqs óclatii fít qd ſit gue « qd fit leue. Incepit pus deſcribẽ ea poſtqᷓ; ómrauit ꝙ ex fróib?pdcis appet H.i.ex eis q̃ declata füt ep ipole é:o i? qð circulr mo uet moueat r̃te:⁊ ex illo qo p? dicet:ꝙ leuia ⁊ gtuia mouét recte.¶ Et.o.mái"é g «c.i mái" é coꝛꝰcircla ren5€ gue n5 leue:qm qfi adiüctü fuerit et qo óclar tii €: ñ mouetns ad ſupiꝰnʒ ad ĩferiꝝ⁊ ꝙ i? qó bs grauitaté aut leui"? mouet his ouob? móis:2cludit i Z^fig^gp coz*circle n5 é quens leue. (C Et 10.045: yiſũ € nob cé rectü:graue ⁊ leue óclar q ft i.q D nó
- - — E *
ðclabit᷑ añqᷓ; notũ fit qd ſt graue ⁊ leue:⁊ dicemꝰĩ eis
ßz necið ec̃ i. ꝙ ĩ B locofi logmuró diffobꝰ coz niff q9 mó luffic. Perſcrutari ãt ð eis ⁊ dicẽ opiones ãti⸗ Qz ð ſuis ſubijs erít i 4*tra"'ifti?lib'.(T- 2».0.poam? mo q»graue e ófcedés ad me" leue afcédéea me? bófcriptio vlís vi graui « leui fimp'".f.igni c terre: ⁊ graui leui i re^ f.atrí ⁊aq̃. ¶ 21d n · guis € ire" aer 4 leuis i re" terre:⁊ iõ fi eet i cétro müdi.f.i loco terr nàli mouet ad ↄcauitatẽ acrl.SSífr aer é grauis i re" ignis leuís i re" aq. 24d a collocat fub ófcrip" grauis vnoꝰ.⁊ fub ófcríptióe leuis alío^ qsu(s magi abüdat 1 ea grauitas.£ft.n.grauís i duobꝰlocis.ſ.ignis ⁊ aer! 4 leuis i loco terre.filr ⁊ aer collocat fub ófcriptióe grauis « leuis:ſʒ ocfcriptio leuis dñat᷑ ĩ eo.ẽ.n.leuisĩ ouob? locis terre tad: grauis t loco ignis. (| Et itel ligẽdũ € ex ðſcriptõe grauís «leuis nãʒ d inata & ad mouẽdũ ad me":yLa me? f.bitü ⁊ foꝛꝰex d pcedit D opó:t fi D norit gra'** ⁊ leuitas ñ dicãt vulgariter nifi ð accũte. ¶ 25.ófcrip' graue 4 leue alia ófcrip"*. 1.0.2 poam? gue «c.i.ófcribim? ét gue g é (? qó guí tate pcedit oia guía « refidetfub oib?^ óícédétib? ad Iferi^.í-qefcit fub eis."Decqdé Ófcriptio é accepta ex gete ĩ loco ppo.p* át ex motu: cü.o.rfidet fub oib? ẽðſcrip grauis ſimp.ſ.terre.Aq.n.n refidet f6 oib?. SSilt cii.o. Jlló qð pᷣcedit oia graui ^:é ófcriptio ara» uis fimp':cét ví gp bófcriptio ↄtiet ĩ fe et duas fcri ptíóes.d altera ẽ i? d pcedít taltera refidet. (T £5. €t oedít ouas ó(criptióce leuis ſimp ⁊.d. id Q5 Bcedit leuítate.i.oia leuia. Z».o.oh cletiat fupoia afcédétia fupi?:t fo:te itédebat oponé vl opone vnã cx ouab? yt eet mãifeſtioꝛ ex vtraq; Ppetas ↄiũtta graui «le ui:ita ꝙ facet vnã ófcriptióes. (T 2o.fi igr íta éoé cop? vadésad fupi? 4&4 D q5.o.mái" € qfi B5 8fcrí ptio ouertí£ fup fe fíc ĩnatũ € ðſcriptiõibꝰqm̃ Ti ara uc ẽ t? qo ad ĩftriꝰ ófcéditinecio o£ ófcédésad iferi? eft graue: fi" fi leue é iꝰqð afcédit ad fupi*necto oé afcédésad fupi? e leue:⁊ fí fimp':fimp'z fii r^i e fit oc gràui.pp.o.ri codé mó:fs ĩ re^ Cl. cii dixerimꝰ ꝙ oéoefcedéscft graue no e itelligédü eodé mó.fcs graue fímp":fs itelligédu ex eo illó qð itelligedü eft oc deſcẽſu.Si igit ocfcenfus fímplr araue fímptr:e oefcéfus i rc*;c étgraue tn re": oe afcéfu « leui fili.
C26 átcírcfífert cop? ipole bie grauitaté aut lenítaté €. IHeqs.ti.&m nãʒ nʒ pternám
/ etigit ipi moneríad mediũ vła medio. $3c
cũdũnãm qdé.n.fi ẽ ipfi di rect latio. vna enierat vniuſcuiuſq; ſimpliciũ:q̃re erit (dé alicui ſic latorũ. Qð fi pter nám ferat. t
Aqua fi effet ui centro mii dí mouct ad circunfcren^ ttam acrío,
Gꝛauitaſma gis abundat in aqua dile uitae; ccotra in acre.
De cco 4 mundo
MNA quidéque deorſum pter nám:d furfus erít alex idte! emnãm. Siaũt que ſurſum rer nãm:que —53* aueri deorſum Pm nam. Poſuimus cni ↄriaruʒ cuialtera pꝛeter nãm:alterã eſſeſᷣm naturã.
¶ Maoifeſtũ d mõct ꝙcoꝛpus rotũdũ íi bs grauitatẽ necqs leuitatẽ. Impole ẽ.n.moue
ri ad mediũnʒ a medio motu nãli:nʒ motu accñtali.Motꝰ.n.eq̃lis ñẽ einãlis:qm̃ noé
ꝓpꝛiꝰniſi coꝛꝑibus ſimplicibꝰ €i moue/
ret eo motuerit cũ illo cozpe ídé. ££t fi coz puerotundá moucref motu accíítalí. Zlpt
eſſet motus eius ad iferíue mot? accñtalis:
⁊ motus eius ad ſuꝑius motus nãlis. Aut
moueret᷑ ad ſuꝑius motu accũtali:⁊ ad ĩfe/
rius motu nãli.Et iã diximꝰcũ alter motuũ
Zrioꝝ fuerit nãlis:⁊ alter erit accũtal nec̃io.
Et coꝛpus rotũdũ nõhʒ aliqð ↄriũ oino.
is ¶ Cũ oeclauít ꝙ oẽ leue aut graue mouct:aut a me aut ad me": declatũ erat op cozp? rotũdũ nó mo' ucf n5ex me?nʒ ad mc":ns náli:ns accritatrocludt tur ex D ꝙ cox? rotüdi n5 € graue n5 leue. ([ £t.o. Danífe" é mó 4C.2». ppalauit mĩoꝛẽ ppóné cü ma ioꝛ effet id decłata. D-icepit oeterminare cá ⁊.d. XDDot^.n.edlís ⁊c.i.cã in D eft ꝙ mot? rect? nó eft ei nãlis:qm̃ (lle mot^nó é nãlis nifí alicuí cozpi ſimpli ciũ.ſ.eltoꝝ.i.qm̃ ifte mot nó € nifi náe coꝛpoꝝ elta riũ necnàe coꝛꝑis rotüdi-«T 2».o.róné oicendo.fi q moueret D motu eét idé cü illo co:pe-i.g» fi h̊ coy? rotüdü mouercf motu recto nà:eét coi? rotüdum idé cü illo co:pe qð nãlr mouct illo motu:eét à coz pus rotũdũ vnü eltoz 4." qó éipole. CIn?.n.motus ín ſpẽ nõ eft nifi vni? cozpíetn fpé-(L Etcũ oeclaut ꝙ ipole eft coꝛpꝰeq̃le rotũdũ moueri motunáli « re cto. Jnceptt oeftruerez^5 pté ⁊ ẽ ꝙ étipole € moue/ ri motu recto e£ nám.f.violéter.([- Ét oí-fi & cozpus rotüdü mouet motu accfitalí C.L.fi D coꝛpꝰrotũdũ mouet recte e nãz:⁊ fíimplt ex nás:aut erit iſte mo; tus ad ífer? e nám:dpp nec̃io otiget vt « mot"cíts nális et ad ſuꝑpiꝰ:⁊ tũc effet necio ant ignis:aut aer: qð € ipo ¶ .ét.o.aut mouct ad ſupius ⁊c̃.i.ſi mo tus ci^ ad fupi? eét accũtal:nec̃io eétmot" ead infe rius nális:dpp tücentad «terra. (C Et cũ poſuit ꝙ c poerct qp biet vnü motuũ iftoz motuũ accritalr otinget vt oppofit? mor? ect nal;fec rememozatóes illi"ex d apps D ⁊.d.⁊ iã pdiximꝰꝙ alter motuũ «c.f. tid pdixim? z apps ex po? nfi ſᷣmõis:ꝙ qñ poſueri/ mtuealtez ouog motuü 5rioz fimpli"in aliq coꝛpe nãlr ?tigit palter fit accfital'i eo: fí nó tiget duos mot" eẽ ín eodé coꝛpe nãlr:⁊ (4 pofuit in ᷣmõe pᷣdcõ € ipole ẽ ouos mor? eẽ náles in cope fimplici. £t itétio ci^ cy ifta ppóne ri é nifi e ouerfa dicẽs:ꝙ cũ [aliq cozpe pofuerim? altez; ouo Drioz c€ accũta/ lé nece eft vt alter fit ei nàt:« B ouerfio mag! éoccul
tad p^ Põt.n.aliꝗs dicẽ nõ é remotii vt ĩ coꝛpe ro:
tiido fint ouo mot"recti ĩſił acciitalr.(.mot^ad ſuꝑiꝰ « mot? ad ĩferiꝰ:⁊ nãlis fit ei circtarís. ([. Et cii fübU tellexit D 212.0. coꝛpꝰ rotũdũ nullü 5ríü bs oino.i. ſi aligs duoꝝ motuũ rector eét in eo accũtalr opoz/ tcret vt coꝛpus in quo eft nãliter effet ʒrium:⁊ 108 occlarabumtts ꝙ cozpus rotundü nó bs contrarítis
¶ £n ãti idẽ ferunt totũ pe &mn3s:purg
tota tra ⁊ pu? bolus. Accidit ãt pꝛimũ ꝗdẽ nʒ leuitatẽ hꝛe ips n5 grauitatẽ:nʒ vnã. Aut vtiqʒ ad mediũ aut a medio poffet ferri Pr ſuipſiꝰnãʒ.Zeide qꝛ ipole mouerieo q £5 locũ motu:aut ſurſuʒ: ant deoꝛſum detra/ ctũ.Neqʒ.n.ſᷣʒ nãʒ ↄtigit ipᷣi moueri motu alio:neqʒ ptern35:neqs ipfi : eqs particu/ larũ nulli.Eadẽ cni róoctoto ptíbus.
¶ Et ẽt locꝰ tre totiꝰidẽ cá loco mot? ptíá «az tono ciue. C.g.tota tra ⁊ vtia gleba monent ad tear eũdẽ locü. Etcũ fint 65 quá diximꝰnoõ ẽ do ceaá viae biü:q coꝛpꝰrotũdũ n5 b5 leuitatẽ nʒ graui POT. pao boc tatẽ oino. Nã fi hꝛet grauitatẽ aut leuitateʒ vieudé itra
tex, cõ. 73. €
polccctípstmoucria medio vlad mediuʒ I s. Moifeſtũ C c£ qp coꝛpꝰ rotũdũ pꝛimũ ipole £t' «55. eſt mouerimotu locali:neqʒ ad ſuꝑiꝰneqʒ 0:60: i£: ad ĩferiꝰ. Neq; alio motu accñtali:neqʒ 6n) «7» totum:neqʒ ſᷣm partes.Sermo cni detoto ⁊ partc idẽ eſt:ſicut iam diximus ſuꝑius. ¶ Q2 fundam̃tũ ómfaríóie qp cop? rotũdũ fi bs ara. (9 uitatẽ n5 leuitatẽ é fup ouas ppónce. Quay altera é t cop? rotüdii fi mouet nsa me?n5ad me". 2lltera aüt eft cp illud qð ita mouct eft aut graueaut leue. Et ifte funt ià declate róne:vult oeclare mínoré fen fu ⁊ rone:⁊ fundamétü é fup ouas ppónes.([- Qua ru alterae itelligibilí.i.q» locus toti? cozpis grauis ac leuts idẽ € « ꝑtis:ad qó.n.mouet gratie cus fuerit €t cetru.tlluc mouerct terra tota fi eét e íuü locus. Nã át ptis —* ſiliuʒ eadẽ ẽ cũ nã totiꝰdiffone:⁊ ci ſit cadé oiffone eadẽ € foꝛ⁊ cũ eadé foꝛ cadem actiõe pueníéte ab illa foꝛꝰ.Si igit actiões pueniẽ Ab exdéfoz tee agraui « leui (üt iſti otio mot^neceé vt dc Du niant apre ſiẽ a toto. ¶ z^aiit ppó ẽ accepta a fenfü. num rou z€q» nec appsi ꝑtibꝰcoꝛꝑis rotüdi mot^ns a me?n5 ad me": n5 leuítas:ns Guitas: € fii ptib^c n5 i to» to ⁊cũ fint $3 gp diximꝰ ũ € dubiũ «C-t.c cũ fít cozp? celefte $m D.f.g» ptes ci? ñ vñr moueri a me?ns ad me":mái" ẽ ꝙ nzẽ grauens éleue (T 25.0.13 fi bs grauitate aut leuitaté pole eét ⁊c̃.i.pole cét in ifto go tpe vt ptes ei? víderét moueri vl a me?vlad me diu:qpp ii bs grauitaté n5 leuitatẽ.Et felle cadẽtes Stelle cadẽ nó füt celi vt exiſtimãt ꝗdã.Stelle.n.celi note funt. tce non (ant ri tráfmutabíles:« fi ftelle caderét a celo oimiteret clo ifto lógo tꝑe:⁊ p? oícef oe cã calefactóis (ol': q ñ fe" vt o calefacice fit ignis. (| £t Alexã.ſ p Themi. narrat co oic g» Ari. dix $5 büc fmoné opponédo« 3dicédo dicẽtibꝰcelũ delatũ fup totü: gv fi B feet: caderet. Riidédo ꝙ fi eét íta opoꝛteret gi ifto l6go tpe caderét ei?ptes.Quii igf cozpa cele? ft vnũ 4. clo bii mái" ẽ ex iſto &móe. to át fi ſũt opofíta ex ets vt plesantiqz putabát máife"é cy p̊ qm fi eént: cet mot? coz; aut ad fupi? f.ignis:aut ad iferi^f.ter; — re.Dé.n.opo" tẽdit ad locii ptis oriantl.£t ét fi céti escono
loco necío biet otinésips extrifecü:cii D fít nà loci. pris onus.
¶ Silrát rónabilecriftiareoc iporc qpige^ 3dnico» nitũ: ⁊ ĩcoꝛruptibile:⁊ iaugrütabile: z ialte ^^^ rabile. Pꝛopt᷑ fíeríqdes oé gnãbile ex río ⁊ ſubo quodã:⁊ cõrũpi ſilr füppofito quo dà ⁊ a5ríoi ↄriũ: quẽadmodũ i pꝛimis di/ Connatio ctũ ẽ ſᷣmonibꝰ.ↄrioꝝ ãt ⁊ latões Zrie. Si ãt huic nihil
— ——
Eee qe
Oo" & mU
buc nibil orifiotiget cé:eo grcírcnlatiói alt cui nócftoríne motus. Recte videt nã fu turũ ĩgenitũ ⁊ ĩcoꝛruptibile exemiſſe a ↄtra/
ame za TUS. Inter ↄria enim gnãtio ⁊coꝛruptio. rurio¶ Etoz nos dicẽ ꝙcoꝛpꝰglioſũ ñ ẽ frm̃:nʒ gnãtũ ab aliquo:nʒ cadit ſub coꝛruptõe:nʒ recipit augm̃tũ:nʒ dimiutiõeʒ:nʒ alteratio nẽr:nʒ aliq; trãmutationẽ.Oẽ.n.gnãbile:ñ » niſi ab aliquo ẽte et 5río:ts coꝛrũpit ĩ ſuo ↄrio.Et (d diximꝰ qp mot? 5ríox copo rü (üt 5rij.fetcó ita ſit nullũ Sri hʒ corpus pꝛimſ vãullũ.n.ↄʒriũ mot hʒ moiꝰcircula ris.Cõſulta igr bñ fuit nã cũ feẽ hcoꝛpꝰglo rioſuʒ ñ gnãbile:⁊ remouit ipʒ ario. rc e neratio.n.⁊ coꝛruptio necio fiftüt in 5ríje. zo ¶ Cũ ðclauit gp coz^qó circtir mouet᷑ ẽ nãe 5.am nã Hdimot dir moués círcult ẽ alia and.f.mot?edlio:2 deciauit ips: car ¶ niGucns leue:vult ét oride o» né gnábile:ns cozrtv ptibrle:n5 augmé":ns otmínuibilemns tráfmuta'«ns glterábile alteratíóe paffitia. (|^ Et.o.ns anábile ab IDic vf vl aliq:ci.oms gnábile mylt:am̃ Bé ofiaiter opinan * - A. teg p coip^écreati a p'cá:t opinátes ipm ee pmá mpiacig5 CAm.f.qpofiteseé pmácám opinst ips ii cé gnàbile 2'"c.ociba fimp'icontesg € citu a p* cáà:opinat qp fi e gnál «ab eibío, alio.T £t ꝙ fi oiceret eẽ gnábilea nllo «inllo t bii poft D iftítuisf5vocé « fs tráfüptóes:gnabile vo £ teraiati tpe: gnábile ab alid:t B nomé gnónísé ulgariter q 2177 vult remouerea celo.([ £t itellit ptráfmutatóes qo é tráfmutabile trib? mois. £t itellit palteratóes:alterationé quà feqt gnó « cozrá ptio. Alteratio.n.q̃ € illuminatio ñ ẽ ipolis-(I- £t cü oi. icepit pont ppónes cx qb? I5 apꝑʒ .Oẽ.n.gnãi⸗ i gnat nifi ab aliq̃ ente'ei 5rto;t D ppó € va tgnone fimplici « »po'*.f.i gnóne 4? fimpliau CO2poz: abín nicẽ:⁊ ĩ gnõne opofítoz ab eis. Sʒ opo"eft eis3rius cx qb? cóponit:fié me" 02 nii extrei$ 2rys ey qb? epoit:z D erit qri id T cópóit apmís 2rys « fuerit " opo ri mediate aliq opo":vt.opé mieraliũ:⁊ plá/
ríant fe abĩuicẽ:cũ iter extréa füeritpla vno me*fic Zrietas coloz q füt iteralbü « nigri aditiice. 13i" . . '. WBriocB affirmat p iductióes. (T Et rone. Snáns
Generatio. Simpliciũ. Copoſitoꝛũ.
¶ At vo« augm̃tabile oẽ auget a ↄnãli ad:
dz eẽ ſile:⁊ aliq mó5rii.
Pꝛimus | nũãe.Cõſiliũ át z" € gp cü voluerit fac£ co? nʒ gnãlt ££ómaríctis n3 cozrup'ens fec ei 5ríii n5 gnãuit ipʒ ex Srio:qri fj Éxtremi ad
hꝛet 5riii coꝛrũpet ips olo.dpp nece é vtoé gn coup". * ¶ Et ex D appsbri pcóp?cele* ii éopo? medum. ex mà fo2*fíc füt 4:9 cozpá fimpli? «cp é fimpley. Meau j ad ford ft i má ríe füt:ft ect fo? i máfini orioxt "mediam. nã ociofe aget cii ífta mà nó fit alij pó oino.3n má C iplicie ce eni ñ ẽ pó ntfi apó fepónéei?a foꝛꝰ.Si igr fuba mae fmplici. — € ipo: fuẽit aliq̃ mac pó nũqᷓ; cxit ad actü:ifta põ £opofitt ex ẽocioſa ⁊ ſuꝑflua.Et ſi nó eẽt gnó « coꝛrupꝰ ri. ftaret Mmi opo iſtiꝰ vᷣtut.ſ. pot. Opõn. iſtiꝰ po: q̃ ẽ ex ca ſills ci eio porte: q̃ e abfciffío ex acumie gladu:ẽ gnó « coꝛruptio.Si a àco:pue cc 6 iſta po" eét fine gnóne ⁊ coꝛruptiõe:otĩgeret vt alí Ice 20m .q5 ens eét fine áctióe pp quá fuit ens;qó eft ipole... céPofs ex 3dé.s. met.
Deutéte zrefolnto i más.lbnícátii er quo &os us
cm €. €3;
ce, Cctramum, fit Extremi ad
lc:cítfde itellsẽ fufcipe: « inalterabile effe. cmi oca
Eſt qdé.n.alteratío mot? Pm dlc. £2 ual ár 9o habitꝰ qdé ⁊ diſpõnes nó fine bie q P5 paf7 rote fionee fiũt traſmutatisibꝰ pura fanitae; lá i; 335: guoꝛ.Scðʒ paſſionẽ ãt Qcüqs tráfmurátur «725. pbyficoy coꝛpoꝝ:hñtia oia t augifitt zoe ^^ crementá.puta anĩalium coꝛpoꝛã 7 partea
pſoꝛũ:⁊ plantarü fimílr elementosum.
p C Etiã oẽ qð auget:⁊ o£ qo coꝛrũpit nõ au
get niſi ex aliquo bógeneó qð fert tips. b minuit & patü adcoꝛruptiõeʒ i (ua mã.Coꝛ us at glioſũñ ẽ ex aliquo oio.Et finóreci^ pit augrüitatócs:ns latíoes. Trãſmutatio ^ motꝰ glítaríe. Et q̃litates brir diſpõnes ⁊
fo:maed (tt finiealteratióe acting. v.g.fa«
nitas « egritudo.Et vifus q» oécopozus nálíáalteratócalterat p quárecipitadditío^ né ⁊ oímínutioné:fic coꝛꝑa aialiũ:⁊ partea eoꝝ:⁊ coꝛpoꝛa plátay: ptce coy. €3íümílr alteratío elntoz mutatoꝛũ adinuicem.
¶ Cũ declauit ꝙ coz? cele if recipit anóné ns coꝛru zi
ptionẽ:qꝛ if bs más:ns bs 2riü:vult &clare ꝙ n3 aug:
mẽtũ n5 oimiutóes:ns iuuẽtutẽ:nʒ fenectuté. ([- £t
oL.o€ qo auget «c.f. oẽ qo atiget ⁊ diminuit ñ auget
n3 oimiui£ nifi pp nutrimẽtũ. Nutrimẽtũ aüt o5 eé
bógeneti cii nutriédo cii ĩ tpo alterat. Quapp nutri, UNutrimẽtuʒ métü vltimũ rei os eẽ edle t fpe cũ má eiꝰex qj fir p, o5b9gecus pind.v.g.q (águis ẽ má aĩal otigit vt fitnutrunétü: do. dé. ꝓpiquũ.dimĩuit sqð atuse coꝛruptiõi.iꝙ ſi nõ gnõñe t.c.5o fuerit ppatas coꝛruptioi augmẽtabit pp nutrimtus ꝛ ð anima. adueniés.fi àt fuerit ppatii cowruptói oimiuir p ipa "4 elnta dõec oíffoluit in mas ex d opGit antin más;
¶ Doᷣclauit qp cozp? celefte I bs bógeneii:t.o.£o27
pus át p" gliofus nó eft ct alid oio.f.t o€ bágenens
alicui iquátii &alteratio 4 trá(rnutatio i fuba alteri?
nó eft bógeneii nifi pp màs ría cóc; illis:(s cozpuis
cclefte ñ bs mãʒ.¶ £t ptitelli gpnutritü alíd mó
e Hi | 25 cui? celefte nó bs 5ríiü.
¶ Et cit declauit ꝙ i l'ecipit augm̃tatõeʒ Sut miu
tione qð itédebat p latione nift fit erroz fcriptur.3n.
cepit narrare ꝙ fi recipit tr&finutatoes z.0. fi fi fci
pi angintatoes zoimi" Spp D $i fcipit tráfmutatio
iat ẽ iaugimitabíle ⁊ ĩcoꝛruptibi/ piiepbr.es
a Illumina tío « filia cx dliatib? q̃ ñ füit p altera tioné pñt cffe i cclo. 39.5. fccdéti. « 2^ coc 1 orb.
&c fic. funt oifpónce quc non (unt ſine altcratóc: (üt tñ in co c,
* a Aud ra E eR
—— — LL
' 35e cclo 4 mundo
nẽ neq; latiõeʒ:⁊ itellit p cráfmutationé alteratione q̃litatũ exñtiũ ĩ eo«dpp.o5 latione ⁊ ñ:qꝛ n recipit augm̃tationẽ nó recipit tráfinatatione:f5 pp cãʒ pp quá ri recipit aug"ii recipit cráfmutatióes wt q̃litate q-O-pp iſtã cás fi recipit cráfmutatóes.D»icepit ofté dere modü ex d apps ꝙ ri recipit tráfmutatóes«c o» tráímutatio € mot? dlitat! «C441 recipit cráfmutatio nẽ:qꝛ tráfmutatio é mot? i pdi^ jlitatis.gnà át p^ q/ litatü füt ſine alteratíóe vt gen? qo eaiatü i eo qp e aiatũ:⁊ gen? qð of pó nãl:⁊ gen? qð ẽ i dici" ingscu ĩ diti ñ trãſmutaĩ n5 alteratíóe.Zllteratio.n.fi € niſi i bite ſubʒ.Coꝛpꝰãt celefte ñ cráfmutat oio i q̃liꝰ q fiüt p alteratióes.* Illumiĩatio át « filia fibt ex qui? q̃ ñ fiũt palteratóes fi € ipole.« íó.o.E QUU? tñ fü t fU
ne alteratõe.ſ.q̊rũdã:ſ.ꝓð genez notoy.dpp nó eft.
iteIln" p trãſmutationẽ i D loco tráímutatioes d fít ſine tꝑe d itrati ca" relatõis vl illumĩatõis.¶ 2.0. Et viſũ ẽ ꝙ oẽ co?? cõpoꝝ nãliũ ⁊c.iteſtat ꝙ altera tio € ex oditoib^aug'! « dimĩutõis:qð nos videmꝰꝙ o€ qfi auget ex coꝛpibꝰaĩaliũ 7 ptib" coz; « coꝛꝑibꝰ plátaz ⁊ ptíb" eaꝝ ũ auget ns diminiũt nift paltera
- tíoné:c D é tm̃ i opo'*:fs ét i fimplicib?:qo apps ex
116 ſeml nec bío:f5 infini/ tice ops puta rccaídé opio nca aducuif. fcad nos.
eis:qꝛ fi tráfmutaf adiuícé nífi palteratiócs. Cóclu dif ex íftis ꝙ oé gnãtũ ⁊ oé augmẽtatũ alterat al teratõe paffiua.f.a dlíta'^actiuis;q ſũt calo2 ⁊ frigꝰ⁊ büidii 4 ſiccũ:⁊ ſũt vᷣnũ 4 geneꝝ qlitati:c D ipole ẽ eẽ i cópe celeſti:⁊ fitr ep fe" D vt ſanitas:ĩfirm itas:iu tt^: ſenectꝰ⁊ oíaaccfítia aĩaliũ ꝓueniẽtia ab iftis
dlitatíb^.c « ét ipoleé ĩ eo eé mutatóes dlítatü d fit:
p alterationem:« ipole vt in eo fp fit vt fig*.dlitates aũt dz alteratio nó eft 5díctio nifi &m fati eé nó eft impoffibile vt fínt ín co $m mutatíone « fm effe. ¶ Itaq; ſiꝗdẽ circlare coꝛpꝰnʒ augm̃tũ bie otigit n5 decrem̃tũ ronabile ⁊ ĩalterabile ec. Qb 69d€ (gr ſempitnũ enʒ augmẽtũ hñs ns ðᷣcrem̃tũ:ſʒ ĩſeneſcibile:⁊ ĩalterabile: ⁊ ĩpaſ ſibile ẽ pzítmus coꝛpoꝝ fiqefuppofi? credit ex diei mãifeſtũẽ. ¶ Ar at ro appẽtibus teſtilicari ⁊ appétía ronií. £2 Ce.n.boice oe dijs hñt exiſtianonẽ Et oẽs eũ q ſurſũ oco
locáattribuütz barbari ⁊ greci qcfiqs putãt deos. Palã vt ĩmoꝛtale imoꝛtali coaptatũ
fit. Impole.n.alr.Siqꝗdẽ igĩ eft aliqd dinũ quẽadmodũẽ:⁊ nũc dcã ð pꝛia ſuba coꝛpo rt dcã ft bfi. Accidit ãt bc ꝑſenſũ ſufficiẽt vtad hũanaʒ dicẽ fidc. In oĩ.n.pᷣterito tpe f5tradítà ĩuicẽ mẽoriã:nihil v? trãſmutatũ neq 65 totũ extremũ celũ:nʒ Pru pré (pfi? p pꝛiã nullá. Vr̃ aũt ⁊ nomẽ datũ cc ab ãtiꝗs vſq; adtpᷣs pũs Bim exiſtiantibꝰ:quo ꝗdẽ ⁊ noe dicimꝰ. Nõ.n.ſeml nʒ bíe:(5 ĩfinities oʒ putare eaſdẽ opĩones adueniſſe ad noe. Pꝛopt qð tãqᷓ; alto quodã exñte prio co poꝛe pter terrà: ⁊ ignẽ:⁊ aerẽ:⁊ ads. · Ethe ra appellauer̃t ſupᷣnũ locũ a currẽ (p fépit^ no tpe ponẽtes octioiatióes ipſi. Anaxago. ãt vtit hᷣnoĩe ñ bhñ. Roĩat.n.ethera ꝓigne. ¶ £t ét ſi coꝛpꝰ rotũdũñ recípitadditócs nʒ
oímiutócs.oígnü € vt ñ recipiat rec trãſmu tationẽ n5 alteratiõeʒ.Cũ ígt coꝛpꝰ glioſũ € ꝑmanẽs ſꝑ.ꝑꝑh ét fi recipit additiõeʒ nʒ oí^ mínutíócs:n3 ips itrat ſenectꝰ:nʒ recipit paf (ioco. € c bbfi mãifeſtũ Cer cie q diximꝰ: cie q voluerunt credẽ füfcipe ⁊ ↄſiderare ꝓpoͤnibꝰ ⁊ ſyllisꝓᷣdictis. CEt fup earó te ftaf viſui c viſus roni.Oẽs.n.hoies ↄuene rũt ĩ hꝙ bcoꝛꝰglioſũ pꝛimũ:ẽ locꝰſup̃mi.ſ. grecí:4 alij pꝛiaꝝ gẽtiũg coGucft deũ ⁊ bi níná ci^. Et dixer h:qm̃ illð fp qfi cadit coruptío:ns latío o5 eẽ locotq fi coꝛrũpit᷑:
05 oímíngit:ns tráfmutat:ns alterat. Et oʒ
eé fic ẽ ĩiloco fioíüminit:ns cozr(ptt : neqs trãſmutat:neq; alterat᷑:nʒ fer£:creare addi tionẽ:dimiutionẽ:alteratõeʒ:coꝛruptõeʒ:⁊ trãſmutatõeʒ ⁊ lationẽ:⁊ creare ꝙ vnq; re cipit: « patit additõeʒ ⁊ coꝛruptoeʒ:⁊ tráf^ mutatõeʒ:lationẽ:⁊alteratõeʒ. Et ĩpole
é:vt ſit ʒ*riũ eiꝰqð diximꝰ:⁊ recte oipert (Dr.
qtii beorpꝰglioſuʒ ppetuũ C. 3a g declaui nue c demr̃auimꝰ ſufficiẽt ⁊ pfecteipzia ſuba coꝛpoꝝ.Et ĩducemꝰteſtioniũ ð viſu: ⁊ ſufficiemꝰ boib?p (pm ſufficiẽtia pfecta. Nõ.n.ceſſauit b co1p?. f.celefte p (ecla pte ríra Pm ꝙ bereditabüt x manédo ín fuo eẽ:nʒ trãſmutat:nʒ altat sis ßʒ totũ:nʒ ſᷣʒ ptt oio. ZIntiq at b videbãt ⁊ i Bouciebat 5 opionctifa5 ofpeítico qo noe diximꝰ:ñ ſemel:nʒ bie: pluríce z pue nerũt ad noe. Aidebãt (ait ⁊ dicebãt ꝙ pot mf cop? eft alið a tra ⁊ abigne cabacrc ⁊ abaq̃.Et appellabãt iſtũ locũ octauũ ethe/ reũnoie deriuatũĩ ſua actõe.Eſt.n.ĩmotu eterno velociſſimũ ꝑmanẽs finc diminutõe ꝑ ſeꝛnʒ cũ trãſmutatioenʒ cũ alteratiõe in fe nʒ coꝛruptiõe ms latfócaccfite ei i ſe. Anaximãdros ãt ñ vtebat D noicfs ſuã vitatẽ: qꝛ vocauit ignẽ etbereũ ⁊ peccauit ĩſᷣmõe ſuo. ¶ UVult oñdẽ i 5 caꝰↄuẽiẽtiã iter ſẽſũ ⁊ rõnẽ oc iſto cope ⁊ oueniétiá teftionioz ãtiqͥꝝ ⁊ vba coz obſcu raiátiq tꝑe dcã.¶ Et icepit dicẽ:⁊ ét fi cop? rotur/ di ⁊c̃.i.oẽ qo fi recipit augꝰ:neq; dimĩutiõeʒ:nec̃e € vt fi recípíattráfmutatóes:n5 alteratõeʒ.Oẽ.n.aug/ métabile ẽ alterabile tfi ouertí£:c ẽ itellige cp fi nó recipitadditócs «oímiutóes pp cãʒ quã diximꝰ.ſ.ꝙ⸗ caret ſubto:nece € vt ppillá cá5 fi recipíat trãſmuta/ tioné n5 alteratóes.(| Niſi large itelligt additio ⁊ oimínutio.f.additío i dst: diminutio i ea:qó e tri bue modis.Aut $5 aug" veꝝ ⁊ dimĩutionẽ verã:⁊ D tm̃ € i plát] caialib^.2lutfsalteratíóes vt accidit aq «aeri qp cii ifpiffant fiũt miorl dti ^c D mltü iue nit i coꝛpibꝰ ↄſilisnãe vraccidit i muſto.Tertiꝰ aüt eft addítto f5 accumulatóes « D iuit i cópib^ofiliü pti opo'? ti mĩerl:t iuit ẽt ĩ elntl:⁊ eſt ev füp res addant
boice vn? p?altez p^
4é attamé^ tabile € alte^ rabilc 4 non conuertitur ·
Augmẽtatio tripliciter ſu mi por. Aide 4^ pby.c. 65e 1p9 gnónc
t.c.55. 1 idc
t ſcðo oc and
ma com̃.ʒ.
— "Pwpt ad
malti boice nó píüttzcipe re pᷣmas ꝓpõ nes. Aide ẽt fcóo meta. t, €0.15,.4 l5 có mento.9o,
Balenꝰ exi⸗
ftiauit ꝙ nul lue pót fcire müdum eſſe etermum nifi Dppponce ozí giné ſumen⸗ tes a ſenſu⸗
Sẽs gentes ↄueniũt ín. D.
ꝙ cclá eftlo^ cue dei. 3 dé
Deũ cẽĩ lo^ co ⁊ aquã in vaſe nõ é fm vnũ modus. Við.gꝰ phr · Corfi.S4.,
2 Ligam̃tũ iter cclũ « i
Part 4
Y. ibcr
addant᷑ aliq̃ alía cxtrifeca « otínnent cü p^:t £5 D oz ꝙ ignie auget apdict]. Dé g̊ qð nó recipit ignis aug: mẽtũ:neq; oíminutióes ri recipit alteratóes:ns trãſ⸗ mutatiõeʒ.Oẽ.n.tranſmutabile «alterabile recipit additióes oíminutóes D mó:f5 oucrfione g p 5pó né ↄtingẽt vtoé qà nó recipit additióes D mó:neqs ounínutóes ñ recipiat alteratóes.([ £t cii oeclauit D ocdit ouerfü ei? «o.fi gt D cozp^ gliofus fp pma: net «c.t D maní" € fine oubío:qrii fí recipiet additio né toiminutóesnó fp pmanét. qð fp pmáet nüd; fecípitadditióes n5 diminutões.¶ S.d. Neq; itrat ips ſenectꝰ «C.i.cp illó cuí nó otigit addítio ns oimi nutio:ns otigit ei ſenectꝰnz tráfmutatto n5 recipit d; litates actiuas.Et cá i D é:q2 caret ma-([ £t yi gri pofüerít puatóes additõis:niſi ad fígiiandü ꝙ nõ re cípit fenectuté:z vIr ms alteratóes. ZIDái" ẽ.n.ſenſui Q nó recipit addítíóes n5 obminutióes:qri ofiderá; *tes ftellae i tpe átíq fp iuenett cozpa eoꝝ i eadẽ qᷓ;ti tate:z D mái"é fenfu (T O.d.⁊ D mái"é fenfui «c.c 0. h:qm̃ mltíboics nó prit recipe pᷣꝰ ppónes:aut pp oimínutione inatá in nà : aut pp paucitaté exercita tíóisaut pp peffimá ofuetudine d radícata ẽ ín eis: vt videm"accídé eís q p accipiüt ooctrias appentes: ftii falfas:qris ifti negát neciũ eẽ pole 4 ipole niſi in deo tm̃. 3n oib? ãt aljs nó ocedütus neciũ eé ns pole n5 vᷣtutes agétes i cozpib?ns paſiuas ⁊ oé I5 eft erro? atcp petm̃. ¶ £5.0. Et ro teftat viſui vifusró ntccu tales ppónesi eis.d.Albumaſar qs fides é p» pinaffíma virati certe.⁊ cii als eríftiautt q» nils pt (cire mũdũ cé eternü:nifi pp bas ppónceQz oꝛigo eft afenfu zteftimófo vetuftat! oic i fuo li*qué opo: fuit i eis d credit:qpnlls cétü bébat ð müdo:vtz eét
nouꝰaut átiqu*.£t mái" é q ipe ii vtít Látigtatemiü '
dinifí talib? ppónib? ey ébis ſuis:⁊ i li? fuo qué ap pellauitómratíone ¶ Et cũ.d.ꝙ fenfüs ceftat róni: in bac róne icepit oare fígiiatióes ex ppónib^famo ſis apó ples gẽtes o6o oẽs hoĩes ou£itit «C. Etteftat buic gp oirim? q» oẽs gẽtes d »cedüt oe eẽ ↄueniũt ĩ b ꝙ celü ẽ locꝰ dei:⁊ alíoz ſpũuʒ:ꝗ vulganter ofr ãgeli.Silr iuéit i oibꝰlegibꝰ q̃ ſũt ĩ D tpe:leges át i oint a legib? grecoꝝ nifi qp ifte leges orit ágelos eẽ coꝛpeos.¶ Et cii.o.cp oẽs gétesd ocedüt deũ e£ co ueniüt i Do pe t alu ſpũs füt i celo.O.qũo ſe a fer monib? coz; o» celii eft ĩgnãbile « icozrup". ¶ 2.0. t oixert:qm illó fip qð nó cadit «C.i.« ↄeſſi fuerũt eternítatéceli $m q» appet ex fuís vbis:q? credebat deũ ⁊ alia fpttalía eẽ fíne gnone «cozrup"ctó vide rütq necio fuit ꝙ loc? eoꝝ fit bó: 205 (círi qp oíce deũ í celo e&t co»p? i loco:⁊ aquá i vaſe:nõ ẽ P5 vnü modii ⁊ iã óclatü € D i fine.g.pbi.mod?fs qué oi eẽ i celo: p'óclabit mag! i (cia dĩnali.¶ Od Et o5 fic ẽ ĩ loco C ptite? D pp"bn":« ptitelligi p celü:qrir ábo piit e£ Va:citédebat dicẽ op (Ll cꝰ nà nó recipit additóes n5 otminutóes:zalía 05 age tráfmutatiocs 4ceterae alias mutatióes:« fi tii agit bae tráfmuta: tióce:(5 recipiétta bas trãſmutatões.¶ 25.0.ipole ẽ vt fit 2riü cinutt^ p D ligam̃ta iter gnãbilia ⁊ coꝛru ptibilia:⁊ ẽ cꝰ ĩgnãbile ⁊ icozrup!* « ligaristü ifti? coz pts cii ente eterno ũ cozpeo. ^ "T lecíü ẽ.n.vt fit cop? igná'* « icozru' qÓ nüdg i fua fba tráfmatat. nifi tr i loco ita ꝙ ipfo tráfmutato fp ín locofmanéte ſuba
. nó ceffet age alias mutatões pᷣdictas ico:pib? à füt
fub ípo:1 ét fi ceffat gnáre recipiétia ifta." Neciũ é.n. vt iter pn? eterna ⁊ ree gnãbiles fit ene ta mõi:⁊ fi nó eet ita ipo" eẽt g a pᷣncipys eternis puiret alia
Pꝛimus actio tꝑal. Actio.n.eterna ẽ necio: D intiebat cii.o. Impole ẽ vt fít e5rio D € g qð dixer̃t átiq ⁊ ẽ mát" i fe.€| Et iõ via loq̃ntiũ ð lege nfa ad pbádii oeti cé nó iduc coe nifi ad cozp"eternü necio:qrh cũ poſue/ rit mũdũ eẽ nouũ ↄtiget necio vt ĩqᷓtũ ẽ nouũ fít ge neratũ.Et qꝛ oẽ gnãtũ hʒ gnãns:⁊ oẽ gnãtũ in gnat nifi poſtq;ᷓ p alterati dli ab agẽte neciti ẽ q» alterás ips fit cop". dpp nece vt ari mu"cét coz"alteráe (ps 1 ſi poat i? coꝛpꝰgnãtũ otiget vt p? e&t alió cop?:c* i ifi". Tlecio & o5 vt fít coꝛpꝰ alteráe nó alterabile ns gná' oio xpícrutabít oe I5 coꝛꝑe.Appꝑet át ꝙ ipole Qv fit fp mobile p ſe niſi p pn"extri^?i cozpeu:ns vt fit vt? i coꝛpe.¶ Reuertamur g ad fmoné nrʒʒ:iã & oeclauim? i p? fuba illi? cozpis.t.óclatü € cx D g» p" coꝛpꝰoʒ cé bof. vt fi recipiat pmutatiócs n5 alía qp ſi nó eét ita nó eét p" alterãs. 2».0.« iducem? tefti monía ad illó «c.t.ad D qð appet rónc ex D ꝙ appet fenfut zo, fufficiem? p ips:qris fuffice p ill ẽ face p illð qð fenfui vꝛ:⁊ ñ appet i aliq̃ hoꝛa aliqà 5riü ifti fufficiétie:fs fp pmáet i codé loco ifufficiétía pfectifz fima:ctal fufficiétia qii ñ fuerit fuftétata p aligd eft oc modis ppigs vitati certe. Cü ãt fueit fuftérata p oemratoes certas erit cóplemétiü illoꝝ fmonü:qm €x 2ditóc ſᷣmonũ ómrabilíü é ou&i?fen(us.(T- Cui aũt qñ ointes (üt oemratócs:Qq2 alteri teftat fenfus 1 alterí nó:aut q2 nó eft inata ſentiri:aut q? nó polís
Cõtra lodn tce fuc legis de quo diffu ſius.5ꝰ ph · com̃ · iʒ.
Nota efíim demfa nonũ us certuudie i reſpeciu ad fcniume
3dé.8. pbr. €0.12.7.3.0€ àia coi, z,
vt fentíat fides p^ oemratóiserit mag! pfecta:c apo»
pellauit bác fufficiétia:qm D.mod? credédi opofíc^é. ex fenfus teſtionio. Quapp € ſufficiẽtioꝛ fmoib? p^»
babiltb^:z ijsti itrat ips teftimo"ófcédít a Pmóib? oemrabi? ¶ Cuapp.o.c iducem? i D teftuno"p ví fus «c.t D qO.0.€ veꝝ:⁊ ouéüit i D'oés gẽtes:qm̃ ni Qj fuit relatir ab hoĩbꝰalicꝰſcli ꝙ ipividerét tráfmu tationé i celo:n5 f5 to":n5 f5 pté.Et qz ipe fuit p oU ces ex pbyfícis grecia ꝙ celü eét igndbile:ódit tefti moniti ex caldeis.o£.n.c» pbia pfectacerat tpe co2us fic tpe 212.1 Et.o.c B itédebát antiq « in co ouene rut «C i.⁊ illð qð relatü ẽ abátiqsin nà ift? corpis: buit eí qo i co oiyum? f.p € nà $*icebácn.g alio eft a 4^ eltíe ⁊ ðriuauer̃t eL noméa velocitate mo? eipmanétia/f.etbereüi pp credim ꝙ illi oixert ips cénàs $5.06 cii fit ná $* nób5 3riii-fin.b:et 5rius eẽt nã o Srian.dñr cé paria fic i coꝛpibꝰ ſimpiicibꝰ q̃ttuoꝛ eltox.Et qꝛ nó bs 5ruí i bs mãʒinʒ é gnabi/ le:nʒ cozrup' et qꝛ qdá átiqz peccauert Lite" buius nois.f.etbertoridit 277. pctm̃ futt o60.4[ 2Ínayiman, dros nó vtebaf «c.i.» nó vtebat D noie f5 verá in, terp:etationé:cii exiſtimabat ꝙ b nomé fímp'nó dẽ nifi oc igne:⁊ credidit pp D » cclü eét ignís.p. eft erro2 i idíomate.f.cp boc tomé erit oe igne. &5 ilics oc velociter motis:c cum ignis eft leuis eft velocig motts:exiftí mauit gp boc ome oíceretur oe eo,
¶ AManifeſtũ aũt ex dictis nõ numeꝝ ec pla leʒ dictoꝝ coꝛpoꝝ ſimpliciũ. Simplicis cni corꝑis nece ſimplicẽ motũ eſſe.Solos aũt hos eſſe ſimplices dicimus quicircũ zenm quí in rectũ:⁊ huius duas partes: bác qdé a medio:alterum autem ad medium.
¶ Aanifeſtũ ẽ igit ex bað dirimus qb coz poꝛa ſimplicia C ipole vt eént pta. Ei⸗ dixi mue ꝙ motus coꝛpoꝝ ſimplicium eft fim plex necio.Dicimus etiaʒ q motus ſimpli⸗
Ar iſt. fuit p m?cx areccie 9 pofuit celũ igenerabile.
Contraria ſunt paria,
Siplicis coz poꝛis:nec̃e fimplicé cffe moti. 39.j. tcx. cõ 32.4 (üup3.7, t. de
— — mm
De cclo 7 mundo
ccefuntouo.f.tmotáe circularíe 7 mot? re ctus.Et ꝙ motuecqualíe fto ouo mo^ tuum:aut eſt ad medium:auta medio. z3 ¶ Ideſt oeclatü eft iã ey oibus iſtis fmmóibpdict] q» co2pa fimplicia funt qnas. 4? mobilia motu recto:c vnũ mobile circlariter.⁊ cũ.d.oᷣnẽ.d.ꝓpõnes radica les ex ꝗqbꝰↄcludebat. ¶ Et.d.iã diximꝰẽt gp» motꝰcõ poz ſimpliciũ ⁊c̃.i.⁊ D qà diximꝰ declatũ € ex ppo/ nib? ꝓpoſitis.ſ.q mot? coꝛpoꝝ ſimpliciũ ops cp fit fumpler 4 eoᷣ. ſ.ꝙ mot? ſimplices ops gp» fint co1po2u5 fimpliciü:z pofuim? cũ D ꝙ mot?oiuídit piouo.f.i circularé ⁊ rectũ:⁊ ꝙ rect^oiuídi£ ĩ duo:aut medio aut ad mediũ:⁊ vterq; ifto aut ſimplr aut in reſpe ctu.Quapꝑ mot? ſimplices oebét e& ꝗnq; .ꝓ recti ⁊ vn? circularis.Coꝛpa g ſimplicia funt ꝗnq; cus nu merus coz fit fm numerũ motuum ſimplicium. (L2 (tendit g motui circulari níbil eft con/
4traríum. —— Cap. ILI.
s Aod atit nóeft círculatíoni có
za M3 lItraría alía latío : ex multíe vtíqs Xx (c vex lige accipíet fide. "sim fides: e Iqzcírcularirectnm opponi po^
nimus maxime. (£t motꝰ circulares nó hñt ↄriũ oio: pt ofiderás ín D ſufficere ep mltio. £0 n0 vnũ eft:qmi fi poſuerimꝰmotũ circularé brc imo
tá Srifi:erítmotuerectue dignioꝛ fit Zriũ.
Cu p" pofuit ſine demr̃atise c» c? rotũdũ nó bs 24 35 zriũ:ex d oeclat ꝙ nó bs fub5 ⁊ w nõ ẽ gna: bile:neq; cozrup': qp nullũ cui? € 6":vult mõ illad declare qð poſuit. ¶ Et ptboc ↄſiderãti ſufficere ex — mltis:⁊ ĩtelligit fs ſufficiẽtiã fidẽ pfectã:nõ abüdá: tia exiftimatióis.( £t b demratio ẽaccepta a loco émfpém:cu a mãioꝛi.Si mot" círcularis b5 ↄriũ erít oígníus vt lud qà oftf5: motus rect? fit ʒriũ ei? ds círcularis:tcü mot? rect? (pésoigni?é. nó eft ci oriü.£rgo p loci a matozinec círctar] erit Wudaens eiSriü.([ £t D fuit neciüi:qm mot"rect^ost a motu pítfmípém, Circular fm (pés:circlarisauta circulari nó ot Pm eidecásio. fpes:c9riü oit a 2rio« illð qo det P5 fpes oígni? eft mento erfit3rü dpill&qono oit £5 fpes. · ¶ Et manife" e & ꝙ mot? rec?nó e5r? motui circlari:qm̃ ouo 5ria dũr eẽ ieodé oidie fim genꝰqð oiuidit p ipſa:⁊ vt ſit remotio iter ea vitiai fime remotióis:c remotio iter mot?nó ẽ niſi £5 loci: qz nó € rietae iter locii mo tus circalar] ⁊ recti.g̊ nec € iter motꝰ.Iſtud.n.qð re; uoluí£ circa me" nó 5ríaf ei q9 mouet a meꝰvl ad — me" Gic ẽ ʒriũ illð qð mouet̃a me ei qð € ad me^: zbnorüépfe.(CEtétfiiter cop" celefte zelta edt clta « otínét. rietas opozteret cp coꝛrũpent abiuice fícei elntis: ípía: «viter. f; appet Zriũ.Coꝛpa.n.celeſtia ↄſeruãt elta « otinét funti ci Qf. (pa: vlt ſũt in eis qfi fozma. (|. £t ex D oinofcitg fom» 36. iterea ⁊ eadfüt fub eísnó eft ↄrietas oino:z cus íta —* fit digniꝰeſt vt ĩter coꝛpa celeſtia nó fit cotrarietas.
— ¶ Cõcauũ.n.⁊ gibboſuʒ ñ ſolũ adiuicẽ op" poni vñr:ſʒ ⁊ recto cõbinata ⁊ iuxta ſe poſi ta. Itaqʒ ſiꝗdẽ alid 5ría e(t eã q̃ in recto ma ric neciũ ↄriũ eẽ:ad cá q in circuitu motuʒ.
¶ Motus aũt ocanueg cft in ventre arcus: ⁊ motus gibboſus q eft fup doꝛſum arcus ſunt Zrij: z ſunt Zrij motui equali:ĩ ſuis foꝛ
mis:⁊ ſuis cõpõnibus.Sig̊motus rius inueniat᷑ motuiequali pter iſta:neceſſario habebit motus circularis contrarium.
¶ Cü pofuitát a» ſi mot? circular] hẽat ↄriũ digniꝰ €
vt fit mot? rect^:vultóclare modũ f5 qué ẽ digniꝰ: 4 eft ꝙ arclarís oir arecio ouob?modiís oppofitie-f. gibbofítate ⁊ ocauítate arc^:círcular! atit a circulari nó oiti alid mó modoz oppo? | D.mot? aüt ↄca uus cc.itelligit p 2ría oppo" £5 relatióes.D.n.oifpó eft gibbofi cũ ocauo. (|. £t cti di.ꝙ iſti duo mói ſũt oppo" .icepit oeclare ꝙ ointa motu edli in diffone for" ([ Et D itelligit cũ dix 3n formis fuis ⁊ cópó nib^t.cp cü circlare ñ € 2ríus recto:qᷓ;uis dꝛat ab £9 bis ouab? oppónib^:oigni? eft vt nó fitei 5ríü. circu lare. ¶ 2*-o/fi ígt iuenmiat alige mot^or?motui «c.i. ⁊cũ mot^rect? fit dignioꝛ vt fit ori circlari qs alius
máife" é qfi iueniat alige mot? 2rf? motui circlari
pter recti.q.o.ali?círclar! oigni?é vt rect^fit ei pᷣri ¶ £t voluit dicẽ cii oi -necio € et motut circlari ʒriũ.i.nec̃io erit mot?rec ↄriꝰ circlari.¶ D-icepit
declare ꝙ mot? rect?nó ẽ ↄriꝰ ad ocludegdü oppo"...
pzecedentie.f.gp motus cwcularie nó b5 2ríus oĩno.
¶ Que aũt in recto adinuicem opponuntur
ꝓpter loca.Qð enim ſurſuʒ eiqð deoꝛſum ⁊ locieſt differentia c contrarietas.
¶ Et iã diximus multotiẽs qp motus equa/
lis eſt 5ríue ſibi adinuicẽ pp loca. Supius afit ⁊ inferius fant nomina cadentia fup ot uerſitatem locoꝛũ ⁊cõtrarietatem eoꝛum.
¶ Ideſt ⁊ ſigñatio ꝙ mot?edlísnó ẽ ↄriꝰmotui circa
lari éqii otxim? mltotiẽs a» mot? recti ſũt 2ry ſibi adiuicé:qi loca eoꝝ.ſ.ſupiꝰ ⁊ iferi? (üt ↄria.Et cum motus recti fint org fibi adiuicéiipole € vt fint 5ry circularí:qii tüc effent ouo 2ria vni. ([. £t b € qð oí xit:eſt máifeftü fenfui:qri fí cozpa celeftia eẽnt ʒria eltís:cozrüpet mũdus ftatis pp augmétu co2po ; ce lefti:étin magnítudie ad elnta:qim fic oic Ariſ.in p metbeo*.fí celi eét ignis oeftrueret oia in tpe bꝛeui.
¶ Deinde ſi qe exiſtimat eãdẽ effe róné quà
⁊ in recto ⁊ tti circulari.Eam eni q̃ ab a.ad b.latíonc^ría ei que a.b.ad a.ca5 que in re^ cto dicit.He eniʒ finite ſunt.Circulares aũt infinite vtíqs erunt circa eadem figna.
¶ Qui gᷣ dixit ꝙ ſmo de motu eq̃li ⁊ motu
circulari eſt idẽ peccauit.Motus eniʒ aba. adb.5rinecftmotuía.b.ad a.Et voluit dicere ꝑſᷣmonẽ ſuũ D:nífi pp ↄiunctionẽ que eft linee recte círcularie ſuꝑ eadé pücta: nõ dixit niſi Prmoné ſuũ:ꝙ motꝰeq̃lis hʒ vl timũ.Circulsãt nõ bsfiné (up pũcta:⁊ nó itédebat cos p Prnoné eiꝰ:⁊ fit bfígurab.g.
Si cotpa CE Icftta cént
ríacttte cot/.— —
rüpercEftatí tot? mudus⸗
3dé,8, 14«
4d. amm m SUR LEER Reo —— —— —
Y. ibcr
27 hec eft alia vemóftratío iterata poft pdictá ad oc
] ce
Inter uo : püctanó po t teft cadé nifi vna lincarecta:f5 ifinite linc€ circula res ſeu cutue
P2 Farina [ remotio noe Wiéfürata nj fi 65 lined rz (ta. vii of in deſcriptiõe | y ncc recte ꝙ e b:cuiffima i. Kr duo extre nia. 3 des. e, pb. 25. Glide S. pby.
ftruédü exíftimatióes dicẽtis:ꝙ mot? cucularío ín P cit eq̃lis recto.f.qii ſiẽ mot? rectus é ʒrius motuí recto:⁊ ẽ q icepít a loco ad qué al? ĩtẽdit.ſ.q fic fit i circlari.f.qp mot^ad aliquá pté eét ʒriꝰmotui ab illa ꝑte.¶ £toirit:q g dixit qp pᷣmoi. idẽ otigit eís.f. ꝙ 5rietas itiemt i eis ſic peccauit.¶ Et cu narrauit ꝙ dicẽs D peccat:ĩcepit oeclare modii ex d appet ꝙ mot? rectus oíffert a circulari in D oícédo.ZIDot?^.n. ab a.ad b. U. g.ſi aligs ponat ꝙ mot? ex a. víqs ad b. fup arci a.b.ẽ 3ri? motui cx bad a-fic aliqs pot exi ſtimare. ¶ 2».0.« voluit oicé ⁊c.i.dicẽs h nó exiſti⸗ mauit 5 "7 mot?q € ex a. ad b.fup arcu g.b.3ri?é mo tue ey b.ad a.fap (lá arcü ⁊c̃niſi q2 mot? g eft exa. ad b.fup choꝛdã arcus Vc 2ri? eft motus motui q eft fup illã eádé choꝛdã ex bad a. £c pp D exiſtimauit ꝙ fic iuenit h̊ in línea íta iuenit D inarcu pp oiun ctioné linee recte cũ circulari. ([ 7».0.róne ef d ap/ paret g» imot" ey a-ad b.füp lineã rectas ⁊ ex b.ad a. fit 5r mot? tíft:z qp mot? q funt iter ifta fup lineas circularé nó füt5rg.(T £t fundauitipfas fup ouas radicee:Q: vna € ꝙ 5riti nó bs nifi vnü 3riü.([ £t fcóae ꝙ vna 5ríetae nó iuenít nifi fup luneas recta. Et cá illi? é gp iter ouo pücta nó pit cade niſi vna li nca recta.Cótraríetas a nó ĩuent mifi i lógitudie recta:lógitudo át recta é mot?recti.Srietas à nó iueni tur nifi in motu recto. Lõgitudĩes aütnó recte iter ouo picta füt ifinitesquapp in motu fup illas nó in^
uenit 5rietas:qr fi ita cét bzet vnũ ifi 5ria. ([- £t
, 06b itédebatcü dixit:ꝙ mot? eálís bs finé.t.g o[v
pofita eax füt fup vná lógitudiné tiiv. Circuliat füt Ifiniti fup pücta..circuli cadétee iter ouo pücta püt effe infiniti. Poſſibile eft eni vt ab altero puncto ad alterii excát linee circulares ifiníte « vna tri recta. ¶ SSilraüt cq in femícirenlo vno pntaa.g. ado. a.o.ad g.eadé.n.eft q̃ ĩ diametro eft femp vnfiqóqs oíftarc fm rectum poním?. ¶ Stlréterit inmedío círculíín motu q eft exc. ad d.ẽt ex o.ad c. 7 ifte motꝰexiſtitĩ dia metro ſuꝑpũcta diũſa:⁊ hẽ for̃a vl figura. Cuz poſſet ali.
ge dicẽ ꝙ non eft
pole vt ínter ouo
pucta cadant cír
/ culares linee ifi'*
' | hifi qri lica circu/ Lutabga cic ios larís nó fit femv
3n 280 2» circularie:cü aüt erit ſemicircularis nó pót cade iter ea nifi vntisar; cus trft:q eftarcus femicirculi. ¶ fa üdendo oi.fily aüt erit in medio circuli ⁊c̃i.⁊ fic ↄtingit in duobus motibus oppofitis:q funt ex ouob? püctis oppofitis q funt fup ſemicirculũ:⁊ nõ funt 5ry:dsuis nó cadat iter illa ouo püncta nifi lla medietas tris. ¶ 25.0. ifte mot" exiſtit ĩ diametro fup picta diuerſa:⁊ non exiſtimauit di. o iſti ouo mot? q füt ftp eüdé arcus eft femicirculue füt 5ry:nifi q? füt (np oiametz:.i. Q2 füt iter extrema linee recte.füt g oppofíti iquátü füt cxtrema linee recte:nõ itquátü füt ouo pücta in circüferétia círculí:qtit nó opponüt iquãtũ füt icir cüferétía circti:fs iquátü füt extréa otametniz D g dixit iuenit Loib? pũctis:q füt in circüferétia circuũ. Ch cü 2ría füt ea iter d eft magia remotio ínloco.?
C. £r mayia remotío nó € méfurata nifi m lined re
Ctá.vii oz in deſcriptiõe Linee recte ꝙ € linea bꝛeuiſ⸗ fíma iter ouo extréa copulata. £ü & remotioin fue nó iuenit nifi i recto iquátü recti J£t 3ria funt ea d füt i fine remotióis.G ritas nó ĩuenit᷑ nifi in linea recta. £t ci adbuc fuerit aggregatü gp ea d mouent fup extrema oiametri funt 3na:otinget necio qp 3/ rietas coz fit ppter oíametrü nó pp circüferentia. ¶ S5ilrát ⁊ vtíqs fialiqecírcultü facíce eã q̃ in alterutro ſemicirculo latõeʒ ↄriã ponit cí q̃ẽ in altero:puta ĩ totocirculo.Eaʒ q̃ abc. ad 5.ci? ꝗ.i.ſemicirculi:ei q̃ a.ʒ.ad e.in t.fe micirculo.Siaũt ⁊ iſte ↄrie.Sʒ nũqᷓ:⁊ q̃ in toto círculo latiões ĩuicẽ pp bec otraric. ¶ Et ſilr q deſcripſit círculü ⁊ pofuit motá
femicircnli 5rii motui medietatis refiduez-
⁊ hec eſt. Ponamus ácirculüitegrü ⁊ fit ſemicirculus.i.⁊ moueat ex e. ad ʒ.cõtrario motu motui ſemicirculi t.ꝗ mouet᷑ er e.ad 5.915 iftitmotue fuerint rj. No erüt oce motus totius circuli ↄrij per illos motus. 3
(C Cü illó qð mouet vliralt nãlr ſuꝑ lined circularẽ neciũ ẽ vt fit circulare:opʒ itellige ex ſuo Pmóeg il lud qð mouet᷑ circulariter nó eft ʒriũ illiqð mong circulariter.Qꝛ coꝛpus.ſ.rotũdaꝝ dimẽſionũ nó eft coꝛpꝰ rectaꝝ.Sʒ qz ipe pofuit Q ouo mota oppofita a ouob?pictis fup arci nó ſũt 5ría $m cyíftunatio: nénifiiquátü mota fuplineá rect fant 2ría:appet ex Pmóe fto cp illa ouo mota füt rectaz oiméftonü nó rotũdax.Rotũdas .n.g dimẽſiões ipole é mone ri fup lineã rectá:quapp mo pofuit motü pté-rotun di:qiii poffs ef aliqsoiceqm nó ẽ exiſtimãdũ i ouo; bus mobilib? ex ouob? pictis diuerſis eẽ 5rietare i)
quátü motꝰeoꝝ fup choꝛdã arc eft 5ri? nifi qi ono .
mota fuerit rectaz dimẽſionũ.Si aüt fuerit arcug; lianó erit5ríetas in eis pp 2rictaté mor? fup lineaz rectá cü fit ipole i motuarcuat oiméfiois moueri p rectã.¶ Quapp dix:⁊ filr q ófcripfit círculii ac.i.fp mili tigit eq ófcripfit circulũ 4 pofuit fupips mo uert ad ptes oppofítas ouos femicirculos: qut ouos arc^ circuli-q-D-0.P qp mota i onas oppotse ptee fup arci circliipole eft vt fint 5ía 2jut.n.erüt oiméfio nis recte:aut arcuales.Si recte no erüt 3riamifi pp motu fup diametrũ:aut choꝛdã.Si arcuales. U.g.ſe micirculus ita o» vtrũq; moto? moueat 5 reliquuʒ oóec cópleat circule:nó otiget cx oceffioe 5rierat! i motu ſemicircloꝝ yt circli (int org. Semícircti.n.c
Glídc.te.me» tapby.t 4C t3,
QAuelibʒ pa Frc.tirecta € fcd no quclibct pe circu⸗ M é circulus,
$Decdoomundo — ^.
vlr fectióes circuloy n8 füt circuli:fic ptes linee re cte.Quapp mot? eppofiti fup Línea rectá füt ↄri f5 ptcs ⁊ totti:t fí fnerint 9rj f5 pte otiget vt fínt 5r fm totũ:⁊ nó «ta é in circulis ⁊ ptib? eoꝝ. ¶ £t b in tédebat cũ dixit.ſi G iftí motus ſũt Irij adinuicẽ nó erunt motus oẽs circuli 5ry.i.fí alíqs pofuit motus femicirculi 2ríos nó erüt circuli factia motib^illag medieratü.3ry nó eni ſemicirculus eft círculus.
¶ At vo neqʒ dab a.ad b.circulatio 2ría ei q̃ ab a.adc.Ex codé.n.i idẽ motꝰ.Cotraria eni determinata e(t latio ex ↄZrio ín ↄriũ eẽ.
¶ Et ẽt mor? tori?circulíq eſt ex a.ad b.non eft Zrius motui geſt ex a.ad.c. £m mot?g eft in círculo cft fup vnũ pũctũ:qð non mu tat illũ locũ.Et bec eft figura circuli.Et iaʒ diximus ſuperius:ꝙ motus ↄtrarij (nut fu per puncta diuerſa:in locis diuerſis.
B ¶ Hec eſt oemratio 3^ fundata fup duas ppónes. Quar alte ra eſt ꝙ motus oppo fiti fup vnu circulus füt:quog glibs faat
cC vná rcuolutioné có pletá:z mouetur ab vno loco locoꝝ ex q̃ mouet quilibs eoꝛũ ad eundé pictus nó funt 5ry. ZDot^aüt 5ry funt q mouent fup puncta diuerſa.Ergo motus fup circulus nó eft 2rius motui fup circuli. (T £t icepit oicere:ét mot? totíus circuli 2C. f motus oiuerfí q funt ín toto circu lonó ſũt ↄri.U.g.ſit circulus fup qué mouct aligd a puncto a.in cpe b.oonec reuertat ad a.c aligd mo: uet a pücto a.ín pté c.oppofito b.oonec reuertat ét ad a.Sico qj motus ey a.p b.ad c.ad a.nó eft otran? motui ey a.p c.ad b.ad a.2»uo eni motus funt ab eo dé pücto a.ít5 t ad (dé ſcʒ a. Et boc itédebat cum birit. motus eni q cft ir circulo eft fup picti vnum qð ac̃.i.qm̃ motus q eft fup circulü icepita puncto ⁊ puenít ad ipm ⁊ nuqᷓ; mutat illii locü:f5 femp a quo mouctad íps reuertit. ¶ ·d.⁊ iã oixim^fupíus «c. ideft ícs ꝙ exquo eft motꝰ:⁊ ad qó füt ría. £t cum pofuerun? bas duas ppónes ↄcludet᷑ in fcóa figura Q» motus circulares nó funt 9rü.f. ppóné dicentẽ qp motus círculares fup rotüdi nó funt ex loco ad futi oppoſitũ:⁊ oícenté qp notus rectue q eft fup dimen/ fíonem rectam eft ex locoad fuum oppofitum, ¶ Siaũt ⁊ cét ea q̃ circũ ci d circũ Srfazfrtr/ ftra vtiqs eẽt altera. Ad idẽ enĩ fit ꝓfectio p vtraſq;:qꝛ neceffe qð circũfert vñcũq; inci piẽs in oĩa filr aduenire ría loca.Sunt aũt locicõtrarietates ſurſum ⁊ deoꝛſum: ante ⁊ retro:dextrũ 4 (iniftrá.7 atióíe att ↄrieta tes fm locoꝛum funt contraríctatee. j (L Etiã fi mot? círcularíe eét 5n? motní cir⸗ cularí:cét alter coz ociofue. f£t ẽt coꝛpꝰqð circularíter mouet᷑ eq̃liter mouet ín oib?lo
cis diuerſis 5rje a quocũq; loco ĩcepit.Et
iã oipimne ꝙ diuerſitas locoꝝẽ fupi? 7 ife/ ri? ⁊ añriꝰ⁊ poſteriꝰ:⁊ dextiũ ⁊ ſiniſtrũ.Et g diuerſitas motuũ ẽ ſᷣʒ diuerſitatẽ locoꝝ. ¶ hHoc qð p vixit poft declauit ipm:« cũ ĩcipit dicere bác pponé trãſtulit fe ad aliã demoſtrationẽ dicẽdo.£t ctias coꝛpus qð ctrculariter mouet «Ci. qii coꝛpus rotüdü mouet p ſuas ꝑtes ĩ locío diuerſis.i. furfus ⁊ deoꝛſuz:⁊ ari ⁊ retro:⁊ dextroꝛſuʒ ⁊ ſiniſtroꝛ fum:nó cõtingit a motu fuaz partiũ in iſtis locis vt motus eius fit ríus cü nó moueat n illis totali: fg ꝑtialr. ¶ Sed oixit hoc:qꝛ ipfe vidit ples anti
Q celü bs ðxtrũ ⁊ ſiniſtrũ:⁊ ari t retro: urſuʒ ⁊ d/ 2 ceto.
o1fu5:vt poft occlabít:« cà pp quá nó diuerſat᷑ mot?
ptiũ celt pp otuerfitaté eé coz, in iftis locis eft:q2 ce. Celũ nõ mu
li nó mutat totalt fuü loc nuó:qsuts inutet eü fm formã:⁊ D appuit in phyſicis.Si & ꝑtes cÜeéntSrie
tat locá fuus cro: dsuie mutet cü fim
pp 5ríctaté loci:tũc nã fecíffet ociofum qðdã.Et res (omi. 3c cét5ría fibi.(T. Et reputo g nó ĩtẽdat vt D fitómó^ 4.pby-45.* ftratío p ſe:ſʒ itédit oeclare p bác ppóné p quá ice; 45: t. Por
pit ſuũ fmoné.i.oeclare qũo otingit illiid ipole:fi po nimtuscircularce motus eẽ 5ríos p ppóné: fic erit itelligendus fmo cius ita: ꝙ diuerſitas motuü eft fm ouierfi tate locoꝝ.i.⁊ iã oirim^g mot? 5ry funt qui 2ríanf p fex loca.motꝰaũt q nó pp loca ʒriãtur fcs circulares nó funt 5ry:qui ft bérent 5rietaté pp loca otigeret vt aligd cét riii fibi: ptcé demr̃atio p fe.&55 máifefti? eft erít ĩtelligere ꝙ coꝛpꝰrotũdũ nó bs5rietaté pp curfus in locíe rye: cg» 2ria funt ead bit »ríctaté ppter curfus ín locis contrarius.
¶ Si ꝗdẽ.n.eq̃les cént nócffet vtiq; motus ipſarũ.Si aũt alter tmot?ofiarct:alter vtiq; nõ cct. Sʒ fi abo cént fruftra vtiqʒ ect alteꝝ coꝛpꝰ nõ motũ eodẽ motu.Fruſtra eni cal ciamẽtũ boc dicimꝰ:cuius nócft calciatio. DSeus autem ⁊ naturanihil fruſtra faciũt.
¶ Et ẽt ſi motuũcirculi diuerſitas eẽt equa/ líterzoitio nó moueret᷑ circulus. ft fi qdas
motu cét foꝛtioꝛ quod3:oino nó cét mor?
victus.Et fiia eẽt:eẽt aliq pe circuli ocio ſa:vel motus eiꝰ nó eft per fe. Vt dicimus ꝙ ſotular ẽ ocioſuscuʒ nõ fuerit eo aliquis calciatus. Natura autẽ nibil facit ocioſum.
¶ Quia motus circularis nó oíffert a moru circulari fm fpém:nece eft fi bs 7 ríctaté vt ſit in codé induu/ duo.ſ.ꝙ nece eft ꝙ in eodé cozpe rotüdo fint oue p tes 2rie.(T £t dixit:⁊ cfi eét diuerſitas motui «c.f. Qq cii fit ↄtingit ex iftís locis vt ín codes círculo fint oue ꝑtes ʒrie:ↄtingit ex D altez duoꝝ. Aut d» poten tia vtriuſq; pru circuli 2ríozü fit edlie:« tũc pbibe bit altera alteri:quapp nó mouebit᷑ circulis cũ op» pofíte moueant ei^ ptes. Et h̊ itendebat cũ dixit: Q fi diuerſitas motuũ circuli eẽt eq̃lr oiorió moue ret círculs.?lut altera ouaz ꝑtiũ cét debilioꝛ:⁊ alte rà duaꝝ ꝑtiũ erit foꝛtioꝛ altcra: tũc pbibebit pars debilioꝛ a motu ſemꝑ. Nã igit feciffet aliqð ociofus ci fecit ens finc actiõe oino.([- £t D itédebat cũ oi; xit:ꝙ fi ect qdà motuũ foztio2 quodã oio nó cét mo tus victus.i.gq altera duax ꝑtiũ 9ríaz que füt in cir culo cét foꝛtioꝛ altera nó poff5 moueri ps vícta oio. € D.d.⁊ fi ita céttüccétalid ps circuli ocioſa.i.vi⸗ cta.motus eni eius femp cft violẽtus nó nãlis:⁊ boc intédebat
95. É£t.9. pl»
Fruſtra cft calciamétus aui?noécal clatio. Deus t nati ran bil agát fruftra. 9d ?? ec, $0.59» Et ʒꝰ oc aid tix, có. 4.5.1 2? meta. Có P 1 N". otc ptí bue aialíus» caplo p:umé
XU gi
pere qͥ mo
cẽtris nõ nt 22tantco y:1 etiaʒ fi ouerent (u ' dé cétrü ⁊ lis oiüfie,
máagiabile buoe mot? "cularce cé ios. 8, pb.
ꝑa ſuppoñ plano ↄtan F 165 ſuper icto ccome
tſupdiuer [5
Y. iber
íntédebat cii dixit:ꝙ motꝰeius nó eft per fe.i.n6 eft nalís:t eét coꝛpꝰrotũdũ octoíus ci nó bfet actioné fic fotular cũ nó calciat.£t f5 bác explanationé ité; debat occulte in bac oemfratióe ppóné otcété: fi i co:»pe rotudo eét3atetas opoateret vt in eodẽ ĩdiui/ duo eént oue ptes 52ie.ODia.n.rotüda ſũt 2ueniétia Fʒ ſpẽʒ. ¶ Et potét apó me itelligi g» fundamétus oemratíóis eftiP5 alia intétioné ppingozé iſta:⁊ é:g fi coꝛpꝰrotũaũ eẽt ↄꝛiuʒ coꝛpi rotudo- ¶ CI.g.illud qð mouet ab oꝛiẽte ad occidẽtẽ € iũ illi qð moue tur ab occidete ín oziété:nece € vt eént füp ouos po los:t vni cẽtx.Et fi ita eét 2ziarét fibi uice i motu: ⁊ pbiberét ſe adĩuicẽ:aut vnũ illoz eét fp victi: tc €et ocioſũ.Et jsuis h̊ itétio appcat móftrauit ípam 050: cii ét coꝛpꝰqð mouet circlaríter edtr mouet i locis 529sa dcüiqs loco icepír.i.q copa celeftia mo (lent i locís 5295 eodé motu: ſi cét i eis Zrietas cet ín ꝑtibꝰdiuerſis:⁊ tũc pbiberét fe adiuicé:fs nos vi; dem^ea moueri i locis 5295 motib? nó 21ys:quapp nece eft vt nó fint22y adiuícéxqri ſi eént 229 opoz; tctet vt ꝑtes diuerſe ĩ ab?mouet mouerent fup cof, dé polos « ide c&tz:« eént fe pbibétes adiciice fi cet foztítudo i illis edlis:aut ſi eét víncés i altera: ps vi cta nugi fuo motu moueret £r fi ita eét turic nà fe citfet alíad ociofe:5 6 € qó mibi vt oe explanatione ffti"locit vex € pfe valde mani". (T Z bemiftius auteeplanauitbüc locii «nó addidit fup intétioes qs dixit Ari.aligd:neq; oridebat modit cx d vificar bat oematio Ari.⁊ inqt:qꝛ Alex.explanauit ips alia cxplanatíóc:fs nó oiyit ula:c 2ceffit qp ẽ loc? valde difficilis. Et fundamérii ei?oemrationis é fup odas JPpones.Quay altera € q» fí mot?circulares cént 5; TJ »tigeret Q» eent (up idé cétz ⁊ cofdé polos. ¶ £t ?ppo é máífefta.&opa.n.d mouet fup oiuerfus cen trũ ab eo fup q9 mouet alia fpa nó ẽ 22ía illi. eit c Q mouent ſuꝑ idé cẽtrũ:⁊ fup polos diuerſos:qm̃ ta les nó pbibét ſe:⁊ 3:ia füt d fe pbibét:c ex D decla/ tur ꝙ illó qo Zlrif-itedebat p bac oemrationé ẽ val» de maniꝰ. £go aũt lógo tpe feci mozà ín d nó in tellexi explanatione ili^loci vltimá:fs oe"iduxit me ad vitaté.£t P5 bác explanationé erit itétio f monis Ari.ꝙ motꝰcircularis nó bs 22iü;nó in co p € mot? abítract? a coꝛpoꝛibꝰ nálib^:f5 indstü eſt in coꝛpoꝛe moto £5 nãʒ.Qm̃ fi eẽt accept?mot? ín imagiatoib? abítract^a moto nó otigit ipole ponédo eos 32ios « cofde £5 ſpẽʒ.CU.g.cũ imaginauerim? ouos mot? fup eũdẽ polii ⁊ idé cétrü ad ouas ptes diuerſas: có» tingit necio vt pbibeát fe «3t fe-£t Pm bunc mo dii pole eft exiſtimare ꝙ in motu circulari fit 5:ie tas. Et cii iftt ouo mot? fuerit pofití i cozpib? nálib? reuertet pole ad ünpole.f.c3 Zietatẽ ín cadé ſpẽ:qꝛ tũc otigerct Yt vna res deſtrueret ſe:⁊ fic nã faceret ociofus-(- V. g ꝙ £5 »fiderationé geometre in fup; ficie « fpa piit fe otíngere fup püctu:ccü fuerint in coꝛpe nãli nó pñt fc tágere nifi fup pte diuiſibilẽ. (LZ ractatue ſecundus. Kap. I. Edqm̃ manifeftum oc bío: oc relíge intédédus. £t pio vtrũ Q3 eſt coꝛpꝰ aliqð ĩfinitum quéad Mmodũ antiquo phoꝝ plurimi UA putaterfit:ant bcft vni aliq
-———Á"'ipoffibilitis. SiC. n.aut (llo mó
bĩe nõ aliqð modicũ:ſʒ totuʒ differre facit:
, Copyright O 2011 ProQuest LLC.
Pꝛimus t oẽ adeã q̃ oc witate fpecnlationé.S erre eni boc oius pꝛicipiuʒ 5díctíonts enũciãti/ buealígd detotanã:⁊ fuít ⁊ erit vtíqs. €31 gdég modícus tráfgretTue fuerit a vᷣitate: diſcedẽs fit lóge plus decies millies. Puta fige minimã cé dicat aliqᷓ; magnitudinẽ:ſic eni minimus ĩtroducẽs:maximavtiqʒ amo ucbit mathematicoꝝ.IPuiꝰautẽcã:qꝛ pꝛici piũ vᷣtute maius ds magnitudine.Quapꝑ qð in pꝛicipio modicũ in fíne fit multuʒ ma gnuz. Infinituʒ atit pꝛicipij bs vᷣtutẽ ⁊ qᷓ;ti marím3. Itaqʒ nibiliconeníée neqs irrõna bilemírabilé cé orías ex coqo ſumt qo cft aliq co»p?ifinítus.^f»:opter qð ocípfo di cendus a paicipío refumétibue.
(Lt cu5 occlata funt iſta:⁊ bfi octermiataz volut? perſcrutari oe hᷣqð remácr. Pꝛio (git ĩcipiamꝰvtꝝ aliqð coꝛpꝰ poffit cé finc fí ne: vcplie autíg orit. Deide pfcrntabimur oc mundo vt fit vnꝰaut ples.Qm̃ fi b fne rit:aut Zꝛiuʒ:nõ eft pua oría immo valde ma gna.Dr̃ia.n.cadẽs in pzicípije mundi:⁊ ít toto mutido:facít cadere oíiuerfitaté ín có p:ebédédo veritatẽ.Hoc cft $ pꝛicipiũ ois diuerſitatis.ſ.ꝑpꝑ de oínerfificati funt ít oi
Paruus ct
ro: in pu^ in -
fincfit maxi, m
virtute mai?
d magnitu/ dinc.
narratíóc totiꝰnãe in pᷣterito.Et illíg diuer/
ſificabunt᷑ ín futuro:⁊ nó bfit tant diuerſi tate: niñ q? qui paz ptrãſit de veritate mille millies pfaltabit veritaté poft. €3ijc ille oí Lit coꝛpꝰminimum eẽ:qm̃ qf in (uo &mone pofuit minimuʒ:mouebit 7 ercitabit mart m3 oifputationé iter boice.fetca illi? eft qp pꝛicipiũ cft magnũ:aut ĩ potétíazant iactu: ant magnitudine. zf»anífeftus cft icr qp mí nimus erroꝛ in pꝛicipijs rci multiplicat ín ff ne, Snfinitus.n. valde magnũ e(t: ⁊ habẽs magnã potẽtia:⁊ magnã quãtitatẽ:maxiaʒ in magnitudine.Eſt enim pꝛicipiuʒ reruʒ. Nõ eſt ergo mirũ neq; extraroneʒ fi diuer/
ſitas in hoc ſit valde mirabilis.
declauit ꝙ coꝛpꝰrotũduʒ € nd ꝗqnta:⁊ ꝙ ẽ ne;
Q5 gue neq; leue:nec gnãbile:neq; coꝛrupti / &is pboc.s,
Part 5
bile:vult mõ ꝑſcrutari oc accũtibꝰq̃ſitis eorvtꝝ fit ppyũ cõ.as. finitũ:aut ifi":aur vnus:aut pla.Et ẽ ꝑſcrutatio ᷣs
oc cé ifíniti in actu firmioꝛ € b às ín ppyñcoꝝ:in 5 loco eni fic vertebat pſcrutationẽ ſuã i coipib?tris ^ nó viuifit ípsin po" tn actu:ficut fecit (bi: Is pofuit pícrutationé tris ín cozptb^qóciqs cosp?fit. (T Et oi xit: ⁊ p icipiem^pfcrutart z& Et pfcrutatio oe B é p/ píngoz:qrii qii oeclabit Qt funt cozpa fimplicia:fiet pícrutatio oe D ín ſingul eoꝝ.¶ P».píorutabit poft D oc opofito:qrii poft oeclarationé quot füt fpés coz poz ſimpliciũ erit oemratio pfectíoz « pmioz fit, mío: Lũ at nüerus fpé coꝛpoꝝ ſimpuciũ € igno 2
Cõmẽ.ſup ce mun.
acl ppío:,
De celo 4 mundo
tus:pſcrutatio eft diminuta:quapp reuertebat per" fcrutart b oe eo.([ 20. pfcrutabimur b demr̃ando vtrũ fit vnü aut plara.Gcü pfcrutati fuerimꝰ oc mũ do vtz fuerit finu?aut ifinttin magnitudine pfcru tabímur oc eovcz ^it vnus aut plures.([ O . d.qm̃ ſi fit aut c2zío «&i-o» oiuerfitas cadés ín iftis qonib? puenit ad magná diuerſitatẽ.Eſt.n.aut in pꝛicipus mũdi:aut in eiꝰtoto:⁊ diuerſitas in pncípys midi. in elemétis:aut vlr ín totalítate eiꝰ.ſ.vtꝝ ſit vn? aut pluree:aut finitꝰ:aut ifinit^:eft cá diuerſitatis bà. bo minũ ín opbéfíóe vitatis q eft p"pn"« in opbefione vitatis in oib?rebus:t D qó oit eft manifeftü p fe. Cii q dixit müdi e ifinitü in qstitatenó videt ips hr̃e neq: pn"meqs eternü:ncqs nó eternũ.Et q dixit cq» müdi funt plures otingeret ei credere multa pᷣnꝰ.
2i" 3poné ([ Gilréruó eſt pua otia iter credétes ipseé noui
tco mũdũ gc neratũ oc no uo· de d lati? e.pbyr. cö.s ⸗ €,15
££ etra pone tco leges.
Vide idẽ.ʒ.ð 91d €0,4,
Sermo ð pᷣn cipijs € ᷣmo oc oĩbus.ſ. in potentiae
⁊ ãtiquũ.Sicẽtes.n.ipᷣʒ cé nouü nó prit ponẽ gnãns niſi coꝛpꝰ.Senerãs aüt eft alterás:alteráe atit € coz pus:⁊ fíc ↄtingit qrere oe ipfo coꝛpe:vtꝝ fit gnárcum aut eternũ.Si gnáti:g a coꝛpe gnante:cfic in ĩfini/ tü. Si eternü eft qo qrc gnáuit ips in hac hoꝛa «nó ín alía.Quapp cogct oíce ips motü effe ↄtinẽte mo tu 520 eterno:qó eft ĩpole:niſi in cozpe qo círcutari ter mouet:ita ꝙ cü fueric ꝓpinquũ iftí mundo erit caufa gnönis.Et cli fic remotum in alid bo22 erit cá coꝛruptiõis.Cõtingit ã ex D q» mũdus ſit ps mundi extis extrifec:otinctie ipᷣ; eternũ:⁊ oẽ D eft ĩpole. (5.0.5 igit pn"eft oium diuerſitatũ.i.q diuerſi/ tas cadéeiter boice nãlr in pncipys mundi « in nar ratiõe fue nãe eft cá diuerſitatis in vitate in pteríto tpe in futuro-([. £t bii pot fciri D non tri oe ph̃ia: ß ex legib". Leges.n.nõ ponunt nifi £5 exiftimatio né ponétís lege in ÿᷣncipijs müdi.2lut £&5 illud qð vi det melf^cé boib?in fide:fs dʒ tũ poné fídé ꝓpalatã vulgo ín pncipys files fidei eiꝰ:ſi videt ꝙ ill qðᷣ ꝓ/ paládii eft boib?eft alíud a vo.Si aũt videt ꝙ no ẽ palãdũ vulgo:nifi vitas:tũc illð qo ponet in lege ẽ ides ci. Et pp D dixit gp ille q pfaltat veritate pay ín pꝛincipus:erit c^remotio míllefíes.í.qp q pfaltat Vitate5 paz in pncípys poft remoucbit a vitate ma remotóc:fic dixit poft:gp minim? erro? cadés in pn'vie itinerío iducit errante poft ín erro2€ maioꝛẽ: fitr minim?erro: cadéei pncípys € cà maioꝛis erro: ris in eis d (üt poft pn^. (|. D-o«cr"otcedo:fic dicen / tee cozp?eé minimũ 4C-L.fiC dicẽtes gp copa ↄponũ/ tur ex ptib"idíaifibilib":qri ponédo pté mínimá cé mouct magná diſputationẽ:⁊ excutit maximã diuer ſitatẽ in reddédo cãs diſpõnũ entiũ.⁊ pt ĩtelligi fic: q B mouet magnã oííputatióes:oice.n.pté ĩdiuiſibi lé valde eft ſufficiẽs:⁊ difſicile deſtruit Sũt. n. ples rónes ex qb?criftimat c&alic ex gbus nõ eẽ. Dec igf qó duis fit in radice ur d diuerſitas é cá diuerſi tatíe iptib?reb?:eft ín fe tfi otfputabil nãlr.Quapp puob"modis eft cá diuerſitatis.ſ.ꝑꝑ ſuã nds: qꝛ eft pn^: pp D iduxit ex" exco: cũ ps mima faciat tas magn oíterfítaté:ad à € i eis oc diuerſitate e£ ma; gnitudis ifínite.(T f.o.manifeftus eft g q» minim? erro? ti pncipye etin pn^rei é magn? in vltio:⁊ non
Potẽtia.n.ĩfinita maria eft potétiaz oium coꝛpoꝝ: ci fít maiozis qᷓtitatis oiu5 co:poz. "»otentie.n.co2
poꝝ fequunt magnitudies eoꝝ. ¶ $.0.eft.n.pn"re a pootétieeh poz fequi
rü «c.Lfi enis ẽ nece vt fit pa vez: fi ita ſit:non eft ipole:neq; ex rõnẽ:vt in ips cadat diuerſitas:qm̃ p:
hoĩuz in co nõ fít mirabilis fed nãlis.
¶ MNeẽe itaqs oẽ cozp?:aut ſimpliciũ cé; aut oppofitoy.£2.uare « ĩfinitum aut ſimplex erit:aut ↄpoſitũ.Sʒ adbuc ⁊ ꝙ finitis fim plicibꝰ neẽe finitũ eſſe ↄpoſitũ palã.Ex fini tis.n.⁊ multitudine ⁊ magnitudie ↄpoſitũ finitũ ẽ ⁊ multitudie ⁊ magnitudie. Tqãtũ
FE P TRECE
díne z magnitudie.£21fi o5 cC ín mltitudie ⁊ magnitudicP5 multitudinẽ coꝛpoꝝ ex bue ↄponit᷑: magnitudiné cor.
([ £t cü dixit C15 foꝛmãdi ꝑſcrutationẽ oc infinito:⁊ cii ꝗdã ãtiq̊ꝝ credebãt (ps eẽ:ĩmo magnificabãt ips 4 faciebát ips pn":fic narrauit à eis i pBycis. (25. ét:t cũ ꝗdã átiqz ⁊c̃-.i.⁊ cii oc caufís cogetib^nos ad pſcrutãdũ oc ifinitoé ꝙ qdà ãtiq̊ꝝ oüt ips cé: dpp 05 nos pfcrutari oe fmóe ſuo.i.de mó f5 qué orit ift nítü eé.2Íntig.n.oicétes ips eé ofnt iterfe:bi qdem fubas »fiftéte orit ipm eẽ:hi aüt coꝛpꝰ.Et q? pícruta tío oe Pmócgntiquozg un co eft alia a pfcrutatóe oe ifinito in fec eft vtz coꝛpꝰĩfinitũ cft ipole:aut non. (| Dixit:ſʒ p reuertamur ⁊c̃.i.ſʒ añqᷓ; pfcrutemur ð Pmóib'antige:t rónib^eoz in B:reaertamur ad nf5 qo eft qrere vtz coxp^ifinitü ſit pole aut nó.2». per» fcrutabímur oe D qð orit átiq in B:« recti eft £5 fer» moné antíq poft termiari.£ótrad íctio.n.5 antis in D erit oplemétü ſᷣmõis:ſʒ nó necio.Quapp pmit tendi eft neciuz:q;uis in D libzo nó videm? ipm p; fcrutari oe fermonib"antiquog in D:fed in 3^ pby. xi^meta.« ín illo colo pbyfíce eft ppaui pn": mayie ponétib^tpm eé ſubaʒ p fe.([ 25.0.0icam? mó q» oé coꝛpꝰ⁊c̃.i.dicamꝰmõ in ifta qóne fermoné otinuü: t nó curem?mó oe 3díctione otra antíquoe: « D ppó a qua icepit in ofíderatióe eft manifefta p fe. CLífus eft eni ꝙ oia coꝛpoꝛa que funt iter nos:aut funt opo: fita ab vno coꝛpe:aut a pluríbus co:potíb"aut funt vni.f.nó opofiti ex co:pe.Quii qdé bL ouo modi exi ftüt ín boc müdo:manifeftü eft p fe: aut bec diuiſio manifefta eft p ſenſuz:⁊ non põt aligs oicere ap nal lut coꝛpꝰeſt fimpley:plura.n.co2pa oíffoluunt in alia fed no pcedít bec oxffolutio in (nfínitiiquapp ncce vt fínt cospoza ſimplicia:⁊ ét lam oeclarauit pꝛiꝰcoꝛ
- pozafimplicía eẽ pp. mot? fímplices ⁊ ꝙ funt ange.
bec aüt
— * coz. Conſil ſcrutatio dignioꝛ eft vt ſit in reb? ho:⁊ vt diuerſitas ifra. t.c.
€ CO 4$»
etlía jah intel d
Y. ibcr
bec aüt ppofitio aüt eft nota p ſe:aut iam declarata eſt · ¶ 25.0.co)p^o£ ifínitii aut eft fímpley aut opofi tü:t b cft máifeftü p ſe:qm̃ fi oẽ coꝛpaut € fimplex aut ↄpoſitũ:⁊ pofuit aliqs coꝛpꝰeẽ ifinitus:necio erit aut fimplex aut ↄpoſitum.¶ O. d. ſi coꝛpoꝛa ſimpli/ cia ⁊c̃.i.⁊ manifeſtũ cft p fe ⁊c̃.ſi oia coꝛꝑa ſimplicia ſint finita.ꝗ g declarat nobis ꝙ oia coꝛpa ſimplicia funt finita in magnitudie:⁊ nũero:⁊ qð nec̃iuʒ eft ꝙ fili opofíta ex eis ſũt ét finita in magnítudie ⁊ nie: 10: ꝙ oeclauít nobis oia fimplícía fiit finita.(] 2». iducit nos ad modi ex à viíficat D ppó-o.Q ↄpoſitũ a fjnito ẽ finitũ:⁊.d.coꝛpꝰ.n.opoſituʒ ex cozpib? fini tis ^C. D eft manifeftü p fezopofitü.n.nó itellr effe ifinitü:nífi qz aut vnü fimplici ex qb?cóponit:aut pla vnoé ifinítü:aut qꝛ eft opofitü ex fimplicib? ifi eitis nũero:qᷓ;uis fintfínita magnítudie.([ £t boc intédebat cũ dixit:qm̃ erit in multitudie « magnitu díne «c.i.g» nó fuitnecius vt ↄpoſitũ ſit ĩfinitũ nifi ^ ppfimplicia cx qb^oponíit cii fuerit ifinita:aut ma: gnitudine:aut nũero:aut vtroq; niſi q? mulatudo et magnitudo ↄpoſiti ↄſequunt᷑ multitudinẽ magnu tudinẽ corpoꝝ ſimpliciũ.Et hec ꝓpõ manifeſta eft in opofíto ex elemétie i actu:vt opo oictióis ex lr̃is: . ^filrvreffcin copofito fm mixtionẽ. Magnitudo eniz admixti nó eft nifi pp magnitudines rez mir tay. Si g mixtũ fuerit infinitü.g aut vnü ex qb? có ponit eft ifinitü magnitudine:autplura vno:aut oia
finita in magmtudine:fed ifinita numero. ¶ Keſtat ít videre vtzotíngit alid ſimpli ciũ ifinít eẽ magnitudie:aut Dipole . Pꝛe argumẽtãtes afit oc pꝛio coꝛpoꝝ fic ĩtẽdã ⁊ n de religs.Qð ades (gt nece qo circüfertur £; «5pm. co?finit( eẽ occr bie pala. (L Si eni ifini Supvõ fca tũ qð circũfert coꝛpꝰ. Sjnfinite erũt q a tc^ dioegrediẽtes. —— aũt diſtãtia ifí Suppo tua. nita. (T infinita aũt diſtãtiã linca dico:cu ine nullã eſt exẽ ſumere ſuã magnitudine tã⸗ gentẽ lineas. Hãc igf nece C ĩfinitãeẽ. Fini⸗ tay.n.femp erit finita. Adhuc aũt ſpeſt da/ ta maioꝛẽ acciꝑe. Itaq; qucadimod( nũeꝝ oícim?ifínitfi:q: marím?eft eadẽ ró ⁊ oc oí ftátía. Si iar ĩfinitũ nó cft ptrfire: infinito afit ente neceſſe diſtãtiã ifínità effe nó vtiq; cótínget circũmoueri:celũ atit videmus cír cũuolui:⁊ rõne determinauimus:q eftali
cuius circularis motus.
¶ Oyʒ 06$ qrere vtz ſit pole qaliqs co: pue ſimplex fit ifínítá magnitudie:aut fiti pole. 65505 poriere pferntationé nfas paio oc pꝛio coꝛpoꝝ ſimpliciũ:deide 9 alíje. f£t bicam?g neciiuʒ € vt tot rotũdũ cop? fi nitũ p bác demr̃ationẽ. Qm̃ fi coꝛpꝰrotun/ dá ſit ĩfinitũ.g liec exeũtes a medio erunt ifinite ẽt. Ergo ⁊ diuerſitas lineaꝝ ifinitay ifinita C. teft itelligere p diuerſitatẽ diſtã tía lineaꝝ abĩuicẽ.ergo nó ĩueniet magnitu do extriſeca iter lineas ĩfinitas.Hec ergo oí
otẽtie cot t fequi gnitudid -. £onfil 1 t.C. 0, 49«
fuot mo, dis aliqd oi ci pot ifünihi,
Pꝛimus uerfitasnóbs finẽ necio:coꝛpꝰ.n.hñs fines eft finita. Et ẽt fi oi(tatía lincaꝝ fit diſtantia quiaíozalía non poffitrepirí; vt dr̃ ꝑnũerꝰ ifinitꝰ eſt illeq caret termioinmultitndine. €xilrergo ifiniti diſtãtia eft care termio in diſtãtia:⁊ ét fi ipole eft vt cozp? ĩfinitũ ab^ fcindat p tráfit& ⁊ coꝛpꝰinfinitũ fuerit eng. "IReceffarío erit diuerſitas 7 oiftátia ĩfinita Et cũ ita fit manifeſtuʒ eſt qp ipoleeft ꝙ fit motꝰcircularis:viſus aũt teſtat ↄꝛiũ. Vide mus eniʒ celũ moueri motu circulari:⁊ iaʒ declarauimꝰhoc rõne:cũ diximꝰꝙ mor? cir cularis cft quoꝛũdã coꝛpoꝛũ fimplícius.
¶ Cũ declarauit ꝙ fi co»p^ifínitü eft:autigropofitü 3$ aut ſimplex. Incepit pai?pícrutari B5 in fímplicib?: ⁊ pmo oc nobilioꝛi eo qó ẽ co:p?gntü.(T. Et oixit:qp coꝛpꝰrotũdũ eft finitũ necio «c.a co:p?^qó circula riter mouct cuiꝰeẽ eft oetermiatü:nece clt vt fit fi niti magnitudie.¶ O· d · ꝑ bácoemratióes «c.c boc máifeftu eſt:qm̃ fi ponít rotũdũ ĩfinitũ ↄtinget vt linee exeũtes a cétro ſint ifinite cii ifinitu careat cur cũferẽtia:⁊ linee exeüteo a cẽtro nó termínant niff ꝑcircũferẽtiã.¶ O.d.diuerſitas aut lincaz ⁊c̃.i.q fi linee exeũtes a cétro ſũt ĩfinite:neciũ eft vt diſtã⸗ tic q funt iterilla fint ĩfinite.¶ £t D neciuʒ eſt:qm̃ qiia cetro exierunt oue Linee nece eft vt dito magis exierũt oue linee táto magis magnificet oíftátía im ter eoꝝ extrẽa:ſi aut ille linee ouc fint ifinitc exeun do nece e vt oiftátia iter ca fit ifinita.Cum igr diſtã tta termiat aut ponit oíftátia finita iter cxtrea ifta MN —— eſt vt due linee terminentur.
eide explanauit EDdem iai piuerfítaté t oixit:cé px P tn m! itelligere p diuerſita · ;rinire o5 piftantia inter iU - (65 tC: CILDUEIEQPOU — 18 eft infinita. ſtãtia d eft iter lineas ifinítas nece eft vt fit ifinita. (| Dixit. Nõ iuenit ergo magnitu do ex eytrinfeco iter lineas ifinitas «C. i.c fi diſtãtia iter lineas ifínitas eft finita »ti/ geret vt. nó inueniat magnítudo fínita ex extrifeco coꝛpis rotũ/ NN díiter lineas ifinitas £5 q» fünt ifinite: quoniã fi ĩter cae cét magnitudo finita opoateret vt qð eft iter eag fit finiti: fí qo eft itcr eas finitü eẽt:eẽnt Lince fint te. ¶ Dreuerſus fuit ad oeclarádü o» (fta oifestia à eft iter líneas infínitas eft infinita: dixit. erit ergo becoiftátía «C.í-qp necium eft o» bec oift itia fit infi nita:quapp « magnitudo d eft illic fit ifimta.magni tudo eni biis finé cft finita.iterminata £r ingit per boc qó of oc diffone ce ifiniti. f. eg mayima olus qirtatii.q igit-o«Q nó eft ne£e ep ifta oiftátia fitifi Sr mma nita nifi qz ifta oíftátia € maio: oi oiftantía pofíta:z 3dé.3. pby. q ita é necio ẽ ĩfinitũ.¶ Quapp dixit poft: ét fioi tico ftátía lineaꝝ eft diſtãtia «Zi. máifeftii eft qp fi dina. tía iſtax lineaz ifinitay eft talis:g» nulla alia dina tia iueniat maioꝛ:qꝛ eft ifinita:« fi eft ifinitaxq: nul Cõmẽ fup Lecmun. ), z :
»»iftó ifiniti écé maximũ
€ cxto pb» tex.co
MC QoS
De cdo4 mundo
la alia diſtantia inueniatur maioꝛ:qꝛ eft infinita:⁊ fi eft ĩfinita:qꝛ nulla alía diſtãtia iuentat maío2: fícut
numerus finitus eft in quo nullus fínís iaenítur in -
multítudine:z ecõuerſo:⁊ nó voluit oſtẽdere cóuerz füm nifí vt oftéderet nobis oiffónem cóuerti cũ oif finito.i.qii fícut numerus eft ifinitus q caret fine:c ecouerío:ita ét oiftátía eft ifuiita (lla que caret fine: ⁊ ecõuerſo.¶ Et nó inducit boc exemplü niſi ad oe monftrádü cóuerfioné effe in oiffóne diſtantie ifínt te:fícut namero ĩfinito:⁊ ita format futi ſyllogiſmũ. ſcilz diſtãtia que eft iter lineas infinitas eft tanta qp nulla alta iueniat maioꝛ.Et qà eft bà eft ifínitum.g
diſtãtia d eft iter líncasifinitas eft ifinita. ¶ £t cü
declarauit ꝙ neceffaríü eft ꝙ vltima oiftátia que € iter líneas eft ifinita:z p ppter boc cótínget vt ma: gnícudines que funtiter cae funt ifínitexcotungit ad. basaliam ꝓpõnem ex qbus otíngit ipole oícédo: ét fí ipole eft ꝙ cozpus ifimtü abfcindat tráfítu «c-i-fi manífeftü eft ꝙ ipoleeft ꝙ coꝛpus ifinitii abfcinda tur.i.ꝑtranſeat oplete:t qmi pofaímus cozpus roti dü ifinítü eſſe:ex cuius pone cótingit vt diuerſitas iter líneas exetitesa centro fit ifinita.-ZIDanifeftum eft vt fít ipole g» ſit motus circularis.Cõtingeret.n. qii coꝛpꝰrotũduʒ moueret ab aliquo pucto quoufqs rcuerteret ad (dé qp linee ptráfirent oíftátiae infini tas:qm̃ vnaqueqs eaz reuerteret ad fuum loci: ét otingeret vt pmutarent.f.vt vnaqueq; caz moueat quouſq; veniat ad locii fuí cóparis.£t qꝛ oiftátia i ter caseft ifiníta:otinget necio vt ptráfeat magnitu díné ĩfinitã in tpe finito:cuíus oppoſitũ oemóftrat ín &* pby.Cus & coꝛpꝰrotũdũ ĩfinitũ fuerit pofítum ipole eft vt moueat motu circulari cópleto. (T 7». fed vifus teftat 2zius:videm^.n.g celus mouet mo
¶ Sit crgo inter quaflibet ouas líneas aliquia diſtã · tia. ſi ergo linec fínt infinítein numero cótinget vt bec fpatia fint ifínita in numero: qz omnes oue li/
nec iftarum linearum funt infinite contíngit vt ofs oiftantía que eft inter ea fit ínfinita quantitate: qð eít valde impoffibile 7 inopínabile.
¶ Adhuc aũt a finito tépoze fi auferae fit^ eupospmi
tumtépue neceſſe eft reliquũ cfTe fínitus ⁊
babere pꝛincipiũ. C Si aũt tempus ĩceſſus Suppo icit
bab; pꝛincipiũ:eſt ⁊ pꝛincipiũ motus: qua re ⁊ magnitudinis que mota eſt:ſimilr aũt
boc ⁊ in alijs. C Sit raqs línea ĩfinita in à etus.
c.h.ad alteram partẽ que h.e.que autẽ t.h. ad vtrãqʒ partes infinita:ſi itaqʒ ſcribat cír^ culũ que a.c.h.e.centro incidens:qñq; fert circũ per eaʒ quet.b.a.c.b.ín tẽpoꝛe finito. £)mncenimtépueínquato circulo latum eft celũ finitum eſt:⁊ ablatũ.igitur quo inci dens ferebat. Erit (ait aliqð pꝛincipiũ quo pꝛimũ que a.c.h.eam que t.b.icidit.fed im pole. Nõ coõtingit igitur circũuolui ifinitus. Quare neqs mũdũ:ſi erat ĩfinitus.
¶ £t tfi ex tẽpoꝛe finito accipiatur tépue ft
nitum remanet cépue fínítum ⁊ babct pꝛin cipíum.ergo 7 motus babet &t pzíncípins. f&tpiopterboc magnitudo babct ét pꝛinci pium:⁊ ctíg in quo eft res:⁊ Pr boc erit ín alijs oĩbusẽt.ſit igitur linca ĩfinita a.c.b, fs crtremus b.folnm fit ĩfinitũ:⁊ ſit alía línea t.b.ifitritg ín ouobue extremis ⁊ fint oue li necín circulo quafi cbozde ficut ín ífta figu ra. Dicamus crgo qva.c.b.abfcindétee cir/ culum exc.abſcindet líneas b.c.oonec mo^ ucatar motu circulari. Tempus auté abfcí fioníe a.c.h.iam fuít finitus. Motus eni ce lí t oinmquefuntín eo cft motus círcula^ ris finitus.Quapꝛopter z tempus acceptũ ex eo ínquo eſt motus circularis abſcĩdẽtis circulũ 7 lineam infinitam in vtriſq; extre⸗ míeeft finitum. Etcuʒ (ta eſt:eſt ergo pꝛin cipium abſeiſionis linee a.c.h.per líneas t. b. qð eft impole, zif»anifeft6i eft (git qp coz pueifínitum impole eſt vt moneatur mo^ tu circulari.Etcum ita eft manifeftum cft ꝙ impoffibile
Diſpõ cuiut^ libet finiti eft bfepincipii
-. 4finem,
, tum eit: ⁊ tps
Y. iber
q'impoffibilecft vt mũdus fit infinitus. ¶ Heceſt alia demonſtratio pter paedictá: ipfe pᷣpo nit buic oemóftrationi ppónes:quarus vna eft qp ſi accipiat ex répoze finito tépte fínitus remanet tép? Füriítü « babs pzinicipíii.i.dp boc tempus remanés bs hꝛincipiũ « finé.'Dec enim eſt diſpõ caiuflibs finiti. ¶ Et boc intédebatcü dixit.Et et fí ex tẽpoꝛe fini⸗ to accipiatur ⁊c· ¶ £»-pofuit altam pponem « dixit. fi tepus ret b5 pzicipiü «c.t-maritfefti eft exphy⸗ fício cp (i tépus inquo eft motue fit finiti babes pn: cipi 4 finéc motusqui eft un eo erít finitis; babe bit pꝛincipiũ ⁊ finẽ.Silr etid res motd Debet éé fi; nta: vt oeclaratü eft ín phyſicis:⁊ boc intedebat cü dixit:⁊ magnitudo ppter boc babet paincipius: « ét locus ⁊ ſpatiũ.¶ £t boc intédebat cum oixit: etiã boc in quo eft res.i.ſilr cótinget vt fpatii in quo eft motus finitus « babes pꝛincipiuʒ ⁊ finẽ:⁊ ppter boc crplanamus magnitudines 4.rem motam.([. 2.0.4 Pm boc eft in oibus alys.i.q ifte ppónes funt in oi, bus mobílib".f.cp fí moueant᷑ in tépoze finito funt finita in magntudíne finita:⁊ in motu. ¶ £t cii po ſuit maiores ppónes iftius fyllogifmi:oedít ppónes Qbiis cótunctis cocludatur impole:t vtebatur in D exemplo.iarguméto exéplari loco fermonis vniuer falis vt oiceret bzeuius:quaft igt oiccret.£t cum be &pones fint manifefte:cü poſuimꝰcoꝛpꝰrotundũ ec finiti pole eft vt ín circulo cadéte in cius cócauo ponamus cbozdas ⁊ extrabam? extrema eius in tnfí nitum: unaginemur bác choꝛdã effe extra centrü: diuidet ergo círeulü in ouo equalia.Cum ergo ima nati fuerimus líned eycunté a centro in ifinitü. in parte circuli ín qua nó eft línea ifínita mota ad par tem cbozde.f.per.motü circuli. Illa auté linea fít ge fceneatit mota ad contrarii illiua parfíe:neccffário pertráfibit lined infinitas ín ———— in tepoꝛe finits Tempus enis ois reuolutionis fini⸗ ii et: tpe ín quo pertráfibit línea ifinita itt alter ra duarũ extremitatu fuarü partes circulicui parti. nó occurrit Línea ĩfinita in ouob? extremis eft finir: tuz neceflario.ergo illud qó remanct eft finitus. ne ceſſario:⁊ eſt tps in quo ptráfiit Línea finita in alte ra duarũ extremitatũ línea ifinità in duabꝰextremi tatibus.ergo linea pertrãſita in ifto tẽpoꝛe eft finita Oẽ aũt finiti bspn" ⁊ finẽ. ínea ergo pofita ifini
ta ft finita.Sed pofita eratifinita.Zyeductii eft er^. go ad ipole:* boc ipole accidit expꝛedicto falfo pofi to. £rgo falfum eft ponere cozpus rotüdam efte infi nitum· ¶ €55 Alrif.idurit oemóftrationes in exepio
⁊ dixit:ſit ergo linea a.c.p. «c.i CL.g.fi cozpus rotüdü ſit ĩfinitũ pole eft ponere in (ao ocauo. cuculum in.
quo fit linea ifiníta fic exiẽs a cétro:fit ergo cétz bà circuli a. fit linea exiẽs a.c.b.c fit infinita in tpe b.
2» fit alia linea t.b.ifinitain ouob? extremis ex tra centri ⁊ in pte oppofita parti in qua eft Linea ifi nita exiẽs a cétro:fít & Linea c.b.2».0.0icamus &q li nea a.c.h.i.dicamus q» linea exiens a centro in ifinü tum:ſcz a.c-b.cus miouebit quoufqs vena reuolu⸗ tionẽ:neceſſariũ eft vt ptráfeat lineã ifinitá in ouo, bus extremis:íc t-b«cà extremũ ei? fuerit geícés.f. cetrũ:⁊ fuerimꝰimaginati ipfas motà fup círcüferé: tí25 circuli « illã lineã fuerim?imaginati qefcétes,f. ifinítá in duobꝰextremis. ¶ 29.0.«1á fuit tpᷣus línee ach · finitũ. i. ⁊ tps in quo mouet línea ac.b. quouf G5 perficiat fuá reuolutionẽ necio eft finitum.([ 2s. dedit cãm ĩeſſe boc tpe finitũ oícédo:tps enis mot?
| Pꝛimus celí-i-boc tpᷣs.ſ.tpᷣs ín quo reuoluitur linca a.c.h.ſuꝑ linea t.b.que eft ĩfinita altera duaꝝ ertremitatü nó cõtingit vt fit finitü nifi q2 pofüim^ipfam motá cír culariter:lineã.ſ.ꝑ motũ celi:ſʒ q2 celi « oé rotüdus Co?pus contingit vt tps fue reuolationis perfecte fit finituz:ſilr cotíngit m oibus mobilib^im ipſo vt ifta linea quá poſuimꝰmobilẽ in co. (( 5.0. Quapp tps acceptũ ex co ⁊c̃.i.⁊ q2 tpᷣs reuolutiõ is eft finitum:⁊ tpe in quo línea ĩfinita in altera duaꝝ extremitatũ ptráfit linea ifimtà ín duobꝰextremis eft pars cute: neceeft vt boctps fit finitü. Pars enis finiti eft fint tà neceſſario.Et bec ꝓpõ fm ꝙ appareteft alía a pe pone quá pmo pofuit. 3lla.n. ppó fuit:Q» cü a tẽpoꝛe fíníto abſcinditur tépus finiti remanet fínitus. bec auteʒ eft ꝙ pare finiti eft finita:⁊ eft ppinqua illi: ambe funt vere 4 brit eãdem potétia. (I. £».o. c cum ita fít Pn^ígit ptráfitus línec a.c.b.p lincas t.b.cC.it ſi boc tépus ín quo pertrãſiuit linea d«c.b. p lineas t.b.fit finitü.6 vtraqs linea eft finita:t boc itédebat cũ oixítiuenturigr pneipiü pertráfitus linee a.c.be per lineá t.b.qrfi cũ tps faerit finitũ neceffe vt ptrá» ſiens ⁊ ptráfitus fint finíta.ergo neceffario eft vt in» ueniat pn" pertrãſitus vnius earũ ab altera:ifinitiz. enis nó babs pᷣncipiũ.ſ.qm̃ (i poſuimꝰipſas effe ifíni tas nó ĩuenitur püctus q cft pn"occurfue vnius co» ras alteri:ſi aüt ponim^pfas finitas:neceſſe € vt ifte ctus iueníat:t eft punctus q eft in extremo linee. inec enís que fant bà nó occurrüt ſibi pꝛimo mfi fup puncta extremog: vifum eft ey quo impole eft, wientre bunc puncti in duabus lineis ifinitis:gp im» poffibile eft pertranfire vnam illay per alter: neqꝛ n tépote fíntto:neq; in tépoae ifinito:t h̊ eft alía de⸗ monſtratio a pdicta:z Zlrift.yteturea poft. —-
¶ Zidbucafit er hls manifeſtũ ꝙ ĩfinſtum b poſſibile moueri. Si enim que a.lata inyta cam que b.finita iuxta finitam. Neceſſe ſimul:⁊ eam quea.ab ea que b.abfolní: z eam queb.abea que a.Quantuʒ enim atre ra acceperit alterius:⁊ altera illius tantus, Siquidẽ igiturambe moueant ín córraríü velocine vtigz diſiungent Si antem ínrta manẽtem feratur tardius eadem celeritate mota ea quc iuxta fertur,
¶ Etetiam coꝛpus infinitũ ĩpole eſt moue⸗
ri: ⁊ boc manifeſtũ eſt ex boc qð dicemus
fint ergo due linee Qv altera ſit a.⁊ altera b. Lómé/fup cet mun. 2
De cdo^1100do
4 fint finite: c eat inea a.fínita ad lines b.fi nítà:fic vides ĩ figura.Qm̃ qfi fuerit b? crit fepatio vtriuſq; caza fuo oparí infit. arti ficütalter otiox motuũ occurrítalterí fic al ter ponit. Si ergo due linee monent ifimnl via traalterá fcpabif vna eaꝝ abaltera in illa ꝑte ſeꝑatione velocí. fct fialteraeay mo uetur ⁊ altera nõ:⁊ mobilis eat ad geſcẽtẽ: erit fcparatío earum tarda qfi linca mobilis iens fit vnius diſponis in velocitate.
a b finita
37 (T 2ipparetex bocfinone q cft vniuerfalio illud: qð
intédebat declarare:⁊ eft qp copus rotũdũ ipole eft vt fit ĩfinitũ qm motus eiꝰeſſet ifin?u tpe finito. «[ Et idco vf nobis ꝙ ipfe itendebat ĩducere demõ ftratíoné gnáles.f.qp o€ ifínitü nó pot moueri oino: fint d oue línee«c.ifint g due linec mote ꝑduas ov méfíonce eque diſtãtes in duabus partib? diuerſis. A.a cat iineaa.finita ad lineã h.finitã ficut vi⸗ des.i.« moueat tinea à-fínita ad pté b.finitã quouſ/ q5 eque diſtet eio ilr imaginemur ét lineã b.finitã ad ptes oppoſitã ad quá mouet línea a; ¶ ꝛd.qm̃ cũ fuennt bà «Lp vtraq; illax exibit ad eq oiftan tià5 fae cóparis in eodé inftáti T »io.cám ín boc
diqm̃ fLoccurret alteri «€. fepatío eoꝝ nõ ſit ſilini/
fcq» ficut altera caras feparat ab altera:ſic ifta a p^. ¶ £t cà dixit:ꝙ fepatío vtriuſq; íllaz ab altera fu íc inſil dixii:qm̃ fícucalter motoz occurrit ⁊c̃.i.⁊ b fuit:qꝛ ficut alte duoꝝ motoz venit ad ſuũ cópa/ ré « fecat illũ:ſic alterü venit ad iſtũ ⁊ fecat eus: cá illius eft ꝙ illud qð fecat alígd feca£ ab eo: qó mé furataligd méfurat ab illo. Doc-n.eft qð ex coner ſiõe fite altez fit motü fiue altez fit qefcee: quapp oíctü fuit poceꝙ fi oue linee mouent infil vna otra alíá«c.ig» feparatio vtriuſq; eaz a fuo oparí qii in; fimul ambe mouent eft velocioz d$ qñ altera é mo; ta:altera vo geſcẽs:cũ fuerit mot "alterius mote illa; rum cus quiefcéte equalis motui eiꝰcũ altera mota. ¶ Quapp dixit.Si aüt altera eaꝝ moueret᷑: altera aüt nó.í-gd» ptráfitus nó crít tardioꝛ niſi qñ motava dens ad ptẽ geſcẽtis fuerit in eade oifpóne velocita tis quá bébat cii mouebat ad partes mote:⁊ iõ ꝓpo nit bác ppóné ⁊ pixitmantfeftum eft,
C Scd lud ade manifeftá: qp ipole ifinitàꝑtranſire intpe finito. Infinito icit. £2 (ten.
ſum eniz eſt pᷣoc pꝛius in bíe que oc motu. Differt aũt nibilaur finitaʒ ferri iuxta infini tà:aut iĩfinitã iurta illã.Cũ eniʒ bec ꝑmutet iuxta ill illa ſilr mota aut nõ mota. cc rũtamen fiiaxtamoncant ambe velociꝰab⸗
ſoluent Quauis aliqfi nibil ꝓpibet motaz
iuxta geſcẽtem velocius pertráfirc qᷓ cotra riotá:fige fecerit cõtra motae ꝗdeʒ ambas latas lẽᷣte. Eã autẽ que iuxta qetã multo il/ lis velocius latã. Nulluʒ igit ad ronem im⸗ pedimẽtum:qꝛ iuxta getã. Qm̃ ꝗdeʒ motã
otítiaít eã que a.iuxta motã eá que b.tard?
ptráfire. S (gr ifinitG eft tpe quo finita ab^ '
ſoluit mota: in quo finita p ifínítd moue/ bat:neẽe ifínitü cc. Impole € ígr ifinitG pi finitũ moueri totũ.ſi enís « p míníimt mo^ ueat neẽe ĩfinitũ ficri tpa. €35 tñcelũ circuit & tif totũ in circuitu in tꝑe finito.Quare ↄtinet totãque itue: puta eã que a.b.finitã. Impole igit infinitũ eſſe qð in circuitu.
(C Abanifeſtuz eſt iglt ꝙ impole eſt vt mo⸗ tus finitus eat ⁊ prráfeat motũ infinitum ín
tpe finito: cu5 impole eſt Efgo ptranſi⸗
bít euʒ ín tpe ĩfinito. Et iam declarauimus
hoc in libꝛo ques fecimus oc motibꝰ: ⁊ oc
terminauimus ipfus bfi. ¶ Modo autem
oicam?g fiuc motus fínit? tuerit ad motuʒ
ifinitũ:ſiue ifinitus ad finiti nó eft ibí dꝛia. £nqtialrerouor motufi feparabitab al tero: tũc alter ab iſto:ſiue fit geſcens fine nõ:ſed tamẽ ſepatio eius eſt velocioꝛ ſi am be moueant. Et Pm hoc foꝛte nõeſt impoſ fibilevt ſeparatio moti ſuꝑ gefcétem fit ve/ locioꝛ ſepatiõe moti ſuꝑmotũ motu oppo fito diuerſo.Et boc eft qfi ouo mota mo/ to oppofito erunt tarda: motue moti fup quíefcenté fperít velocioꝛ ¶ Reuertamur moͤ ⁊ dicamus ꝙ ſᷣmo nofter nó erit ipoffi/ bilig cá diximus ct ꝙ motũ ſeꝑabit᷑ a qeſcẽ/ te ad motuʒ:qm̃ polecft vt línea a.moueat᷑ ad lineá b. ipfa moueat᷑ etiaʒ motu tardo tardíozt ds motu cíuead linca quieſcẽteʒ:re tiertamurergo 7 oicam"fi illótpe qo eft i finitüinquo ptráfitmotue finítue ín moti ifinitũ ⁊ fepabít abeo quo ínít motus ifí
nitus prráfiuit motũ finſtũ:tũc pio eius unt
Y. iber
funt ĩfinite necio. Manifeſtũ eftígit ꝙ co: pue infinitũ ĩpole cft vt moueat᷑ totum̃ aut ꝑs eius:qm̃ fi moueat ant pe ci? ét erit boc necíus in tpe ifínito:q e(t ipolezqim totus celũ renolutá eft « iuit i tpefiníto ⁊ (nit P tranfituecíne ít oi qð eft itra ips.f.línea fü nita füp quá cft a. certe manifeft c(t noL lomó vt coꝛpus rotũdũ fitifinitum.
38 ¶ TCũ pofuit qp cũ línea ſecauerit lineã ſʒ eque diſtã/
Quare hj lib phyſicoꝝ oi. ctus € de mo tui
tíá p motũ vní^« getéalterí^aut mot"ei? ad oppofi/ to, Z Dot'alteri^linee ⁊ fuerit vtraqʒ finita necio ſe/ cant adiuícé in tpe fínito:z fepatio illa» abiuicé ad €que oíftátíá aut ↄtactu ẽ in tpe fínito.(T Zyiyit igt: manifeftü eft g» ipole eft «c.í.cü ifta ppó fit manife
*fta:manifeftü eft p» cũ pofüim?ouas magnitudines
$5 figurã pdictá qz altera fit fínita:altera aüt ifini/ ta:ĩpole eft vt ptráfeat magnitudo finita p ſuuʒ mo tũ magnítudine ifimtá ín tpe finíto:z B eft manife fti ex ouerfióe ppónis quá poſuit:qm̃ ↄuerſũ eieft ꝙ magnitudo que ptráfit alid magnitudiné p motũ ei^in tpe finito eft finita: iã ponim?bác magnitudi né ifinità eéf.altera duaꝝ magnitudini: g oͤtigit i/ pole «&.(T Et cũ declarauut qp oue magnitudies bà: fcs dz altera eft ifinita «altera finita nó piit ptráfi re fe in tpe finito.2».« fi b igf eft ipole «c.i. illud qð ptráfit motu alijs magnitudines aut mouct fupali quá magnitudine nece eft vt ptráfeat íps aut ín tpe fínito:aut in ifintto:fs id oeclaratü eft gp ipole eft eé motü fínitü fap fpatui ifinitü:autin oirecto linee ifi nite:aut motu tfinitü fup fpatià finítü:aut i oirecto línce finite in tpe finito:remanét igr vt ptráfeat ijs in tpe ifinito.(] 2».0.« id-Óclarauim? I5 iiã oecla ratü eft ín ó'pby.g» mot? ifinit^nó é nifi in tpe ifinv to.(| £t bic liber vocat oe motu:aut qꝛ fínís eiꝰ eft ꝑſcrutari oe motu:aut q? pla d otinent ín eo funt oe motu:aut q? fínie ei^füt ifta ouo. (T O.d.volumꝰde/ clarare cp ipole eft in talib"ouob^iftis motib? qs po: faimptráftre fe adiuicé in tpe ifinito nedũ in tpefi nito:t ci dixit:q fine mot?finit^eft iens «Ci manife fti eft p fe p nulla dꝛia éin bacpóne f.q alteꝝ ouo rũ motez fit finitüaltey aütifi".éét altey; duoꝝ motuii ad alteꝝ c altez eft geſcẽs:aut o» fit motü fi nitü illð qð mouet ad magnitudine ifínitam:aut ꝙ fit magni*" ifínita illó qÓ mouet ad fínitü:z pnücía uit motũ loco rei mote:qm̃ fegt ré motã t puatione finiti ín eo q5 dixit: ſine fit mot? finit".i.(it mot^g € in re mota finita:filr itellerit cii dixit:ſiue fit mot?i fínit^4.q ẽ in re motaifi. ¶ £t cá narrauit ꝙ nlla oria é iter bas ed pvones oedit cà5 t dixit:qm̃ qii alter ouog motui fepabít ab altero ⁊c̃.i.cum nulla ora fít iter bas ouas ppõnes ĩ co qð itédim^óclare cp cii altera illaꝝ duaꝝ magnitudinü fepat a fuo có parí ↄtinget necto vtaltez fepet ab illa:(iue fit fini ti illð qo mouet fiue ĩfinitũ. ¶ 2».0.fiue moucatur finc nó.1.nulla oria ẽ ín bac ppõne:vł ſi ponat alte; ra iſtaꝝ geſcẽs altera mota:aut ábe mo te.¶ Ocũ narrauit cp ſiles flit in eo qo itellerit oectare: icepit dicẽ driaz iter iftas:vt appeat ex D ꝙ ín B nó fit ali q vie. (T Et dixit:ſʒ tũ ſeꝑatio eoꝝ € velocio2 qii am be mouent.í.o ifta dria q eft:q fi eni duoꝝ fuerit moti ⁊ alteꝝ qefcée:aut ambo mota nullà facit vis in co qð itédim"oeclarare:t op ét fíaltera iſtaꝝ ma; gnitudini fepabit a fuo ↄpari ſuũ cópar feparat ab
Pꝛimus -
ea ¶ 15.0.4 fm D foe nó eft ipole aC.i.q» cii ambe magnitudínes moueant vna ad oppofiti fti ↄparis ⁊ boc erit ci mot? rei mote duaꝝ magnitudini fuit velocioꝛ motibꝰeaꝝ adiüctisinfil.f.qii vtraqs illax mouet ad oppo"fui ↄparis.¶ £t D intẽdebat cũ oi yit: boc erít qii due res mote motu oppofito erunt tarde ⁊c̃.ſ.qñ oue res mote f5 oppofítü mouent tar; de:⁊ res mota d mouet fup gefcétem mouet veloci ter.f.veloci^qs mot?»iunct^oua7 rez motaꝝ f5 opv pofitü.(T Et cü dixit D icepit vlt vti D cxéplo dicẽ/ cendo:reuertamur mó « dicamꝰꝙ fmo nf ipolis nó eft «c.i.oicam"o ífte $mo nó eft ipolís i ouab? iftis magnttudinib*:de ponimꝰvnã finità ⁊ alteras ifini, td:qri ofeffi fuerim?gp altera illaz ptráfeatalterá.f. tp accidat illi qó mouent ey eis vtfeparct a geſcen te fup qð mouet velociꝰqᷓ feparct illud qð mouet eis ab altero moto.ſ.g mouet ín oppóne fuí opa rie £t cü oixit:ip D nó eft ét ĩpole.dixit. Pole eft enis vt moueat linea a.ad lineã b.ac.i.« D nó eft im pole:qri nó ipole eft imaginari ré moti.f.a. que mo uct ad ali rẽ motà.f.b.« (lla res mota mouctur ad oppo pme tfecat vtráqs illa ſuũ cóparé ín longio ritꝑe d$ in quo fecat ree mota ré gefcété. £t cü boc nó eft ipole ín duobꝰmotis finitis:poleeft ét qii al tex fuerit finitü « alte: ĩfinitũ.cũ ocefferim? qat tera illaz ptráfit altera ([. Et cũ ðclarauit h̊ reuer/ tebat ad illud in quo ftabat.i.op fi ree mota finita fe cauerit in ptráfitu geſcẽtẽ ĩfinitã:aut res mota infi; ntta gefcété fínitá oio fecatípasu tpe ifinito«T £t
dixit. Reuertamur ét ⁊ dicamus ꝙ fi D tpe fit ifini
tü 4C. Í.t cũ poſuimꝰ gp tps ín d fecat res mota fínita magnitudine nó finità fit ifí":aut tps in d fecat rea mota ifi?magni" 5finitá:aut fpatíü finitü:otiget vLr t res mota ifíníta fecet magnitndiné finitas in tpe
lanatio fít »ueniétto2 €i qð poft oicet: 4 5m Zueniẽtior vbís fuis. (T. Qð atit oicit poft B:manife ftü igF'eft ꝙ coxp? ifimtus ipoleeft vt mouear meqʒ totũ neqs pe eius:qm̃ fi totũ moueret᷑:aut ps ei?eric necio (n. tpe ifinito.i.q» coꝛpꝰrotundũ fi ponat ifini,
Cómé fup £e.t mun. ^
— — — — — — —
acm y — —
— — —
rmm mmm oos ames —- *
neqs totum. Qm̃ fi ponat ꝙ fecet ea erít ín tpe ĩfini to-f.totü ⁊ pté:f5 celü fecat oia fup d reuoluit in tpe finito: filr fecat pté ei^fup quá renoluif d nó eft i finitũ. ¶ £t £5 haͤc explanationẽ eft íntétto Fmmonis ed eſt.Manifeſtũ eft (git ꝙ coxp^ifínitü ipole eft vt moucat totü aut ps eU. i.q» coꝛpꝰĩfinitũ ipole eft vt moueat fup alíquá magnitudiné neqs fup totas: ncqs fup pté:t £5 D erit intétio Pmóís ei^: qm. celus toti reuoluit ⁊ iuit circulariter ⁊c̃.i.cũ celũ ſit ĩfini/ tũ otinget vt fecet magnitudinẽ poſitã (up terram. V ga .in tpe ifínito:filr otigit vt fecet totã terrá:cu ius magnitudo eft ps.f-tpe ifinito:x D & ↄꝛiũ ſenſui. Videmꝰ.n.totũ celü fecare lineã pofítà fup faciem tcrre: fitr totã terrã.¶ Et ſᷣm explanatione poftre má erít intétio ꝙ nos iuením? pte celi fecare pté ter rc in tpe finito:⁊ totũ totá terra. Et fí eet celũ infíni tũ ↄtingeret vt pe ei ſecaret pté terrein tpe ĩfinito: pe enís eiꝰeſt ifiníta ex ↄuexo:⁊ filr otingeret vt. fe caret totü eiꝰtotã terrá in tpe ifínito:t totü I5 eft ↄ/ rius fenfut ¶ Et qꝛ bic fermo otínet in fe duos mov dos oemratióte/f. yníuerfale « pticulareʒ.ſ. oecla rat exeo qpipole eft cozp^ifínicu ſimplr moueri ne q5 ĩfinitũ rotũdũ:cũ ipole eft vt p moti eí^fecet ali gd:qm̃ ci res mota nà poffit mouerí nifi fecet parte aut toti ifinitü:aut neqs fecat totu neq5 pts; mant feítü eft igt ꝙ eft imobíle.t«z cum ita fit oicit: certü 4 manifeftü eft g» cozp^ifinitü eft nullo mó.í.q» bec intétio cft manifeſta cx boc fermone yalde bene.
finita b infinita
¶ Adhuc quẽadmodũ lineã cuiꝰfinis cft im pole eẽ ĩfinitã:ſʒ figdé ad lõgitudinẽ. Et (a perficit fitr cuiꝰſinis nó ↄtingit.Cũ aũt de/ terminat nuſqᷓ;. Puta tetragonũ ĩfinituʒ: aut circulũ:aut ſperã:quẽadmodũ neq; pe dale ifinitũ.Siigr neq; ſpera:neq; tetrago n6 neqs circulus eft ĩfinitꝰ. Nõ exiſtẽte atit círculo neqʒ vtíq5 d circnm erít latío. S3(lr auté neqs ifiníto exiſtẽte:nõ vtíqs erit ifínt ta ſineq; circulus ĩfinitꝰ eſt:nõ vtíqs moue bitur circulariter infinitũ coꝛpus.
¶ Etiõ linea finita nó põt céinfinita:fi atit fit pole.gialtera duaꝝ extremitatũ.ſ.extremi/ tatc pᷣcedẽte £5 lógitudincifitiita: fir ſuꝑ fícice ct ipolecft vt fit ifinita in oib?ptib?ni fiin oiméfioc ĩfinita: ſupficies afit eft pꝛioꝛ figura. Tũc.n. eſt ĩpole vt fit q̃dratũ ĩfinitũ in aliq̃ dimẽſione:neq; circulus:neqʒ oꝛbis neqʒ circulus ſit infinitus:ſicut eſt impole vt fit figura pedis infinita.Si ergo neqʒ oꝛ bis neqʒ circulus ſit infinitus:neqʒ motꝰcir cularis oino erit infinitus.
dicere g línea nó ꝑõt ímagiari ĩrinira pp ſuas duas ꝑtes cx qbꝰↄſtituit.ſ.qꝛ eft logitudo finc latitudme: f3 nó imaginat eẽ ifinita niſi pp vnã ci.f.logitudi/ né que eft in ea qfi má t genꝰ. Illud aüt q eft in ea dfi oría/f.alia pe oefcriptióis facit ipfam eẽ finitã.ſ.
39 (|. £t bec eft oemratio árta pter tres pdictae: ⁊ vult
^2 v. 9v.
motus eius fit finitus « in tẽpoꝛe finito, ¶ Adhuc
» linea cies t eſſe E
Y. iber
¶ Zidbucatté fi g.cétrum ſit.Que afit a.b.
Anfinita. £t quee ad rect infinita.⁊ q̃ g.d. mota vnqᷓ; ipfa g.o.abfoluetab e.ſʒ femp fe hẽbit quẽadmodũ o.5.incídit eni ín quo 5. Non igitur círcuitcírculus que ínfínitg.
¶ Et dicamusẽt alind ꝓcoꝛpus qð mone tur circulariter ipoffibile eft eẽ infinitũ. Sit git cẽtruʒ c.« fit línea a.b.ifiníta: línea b. 5. ifiníta ét: t moueaf ét línea c.o. £215 cum mouebit ipoffibile eft ſeparari lineã b.oio. Sʒ crit fimile linea d.ʒ.⁊ fecat líncam b.ín puncto. Et cuꝛ ita fit ipolecft vt motus ĩ/ finitus fit in coꝛpoꝛe rotundo oĩino.
Part 6
40 ¶ Hec eft oemóftratio gnta:ꝙ copus infinituz irm
poſſibile cft moueri circulariter:ſit ergo c.cẽtrum .i. manifeſtũ cft cũ poſuimus ꝙ coꝛpus rotũdũ moue/ tur circulariter neceffe eft vt habeat cẽtrũ:ſiue fit ĩfínitü:fiue finítü:ponat ergo ĩfinitũ «centrum eius fit c. ¶ 25-0. fit linea a.b.ifínita ⁊c.i.cũ ita fit:poffi bile eft vt ponat línea ifinita tráfirí per eius cétrus ⁊ infinita ín duabꝰextremitatibus.ſit ergo illa línea d.h. ¶ 2.0.4 fit línea equalis «C.i. extrabamus fup banc lineam nó ſuper cétrum perpédicularé: fit ét infinita ín duobꝰextremis:ſit igitur" linea buio b.s. ( 75.0.^ moueat linea c.d.ideſt « extrabamus a cé tro c.linedinfínitam in extremo vno.fit ergo c.o.fe; cans lineã b.5.£t imaginemur bác lineá c.o.moucri per motũ coꝛpoꝛis:quod círculariter mouct:z ouas lincas fecátee fe qefcentes.([ Oeinde.d.qm̃ cü mo; uebit impoffibile eft ſeparari a linga b.oino.i.« cus imaginati fuerimus líneam exeuntem a centro que eft infinita ín vno extremo fcs c.o.que fecat líneam infinít3 in duobus extremis fcs b.s.motá ⁊ fecátes eádem lineá b.5.manifeftus eft p nunds feparabit ab ílla linea. Si enim feparabit ab ea nó feparabit nifi in vItimo pücto eius.Sed £m ꝙ eft ifínita non babet vltimt punctum.f.in párte 4T 2».0.d.fed erít fimile linee 0.5-ideft:f5 ops fecare arcü ſimilẽ arcui 0.5.5.0. fecat lined h.in pũcto z.ideſt:ꝙ linea c.o. fecat lineã b.in pücto 5.4 fecat totũ círculü:ergo ne; ceffe eft vt tota línea finita fecet lineã b.s.infinitas: qð eft ipoffibile.([ 2-0. cii ita fitipoffibile é «c.i. q: motus ĩfinitus coꝛpis ifinit nó pficitur:st motue coꝛpis rotũdi pfícit:q: ergo motus copie ifinití eft infinitus:⁊ motus coꝛpoꝛis rotundi finitus eſt:ergo coꝛpus rotũdum impoſſibile eſt eẽ infinitum.
* iM t — EE
([ bece
Pꝛimus *
¶ Adhuc fiquidem irifinitus celũ:mouetur
autécircum intẽpoꝛe finito:ĩfinitũ erit per" tranſitum.Erit enim hoc quidẽ manens ce lum ifinit um:hoc auteʒ in hoc motũ equa/ le. Itaq; ſi quidem circuiuit infinitum ens. Infinituʒ equale ípfi pertranſiuit in tempo
re finito.Sed hoc erat impoſſibile.
¶ £t étficelü eſſet ĩfinitũ:⁊ motus elus cir
cularis. Nec̃io fecat ín tpe finito coꝛpus in⸗ finitum. Sit igit celum fixum:⁊ aliud itra ipſuz fimile in magnitudine mot. zoíco ꝙ ſi coꝛpus qð eft itra celũ eft ĩfinitũ:⁊ totus celá moueat᷑ circulariter. Tũc coꝛpus infi
nitum prráfibir fuum fimile ín tpe finito.
oemóftratio fexta.í.e» fi celum fit ifinitii t motus ef? fit círculanie:neceffarío cozpus ifínitus
pertráfibit fpatium ifínitum ín tépoze finito.(]. £t boc intendebat cii oix ít. T leceffario fecat in tpe fini to coꝛpus infiniti: intendebat per cozpue vacuum in quo imaginatur effe celum. ¶ D-icepit oeclarare banc ↄſequẽtiam:⁊ dixit.Et fít celumigit fiyü «c.i. imaginemur celi fixum ín vacuo equali ei:⁊ boc in; tendebat cü oirít:cfi aliud íntra ípfus fibi fimile in magnitudine.([ 2».0.0íco ꝙ coꝛpus itra celü ⁊c̃.i.q⸗
fi celũ fit ifínitus vacuum €t ⁊ dimẽſio in quo eft ce
lus erit ifinitum.Cum ergo celi moueat in boc va» cuo ifinito quouſq; cópleat reuolutionẽ.Tũc ptran fibit co:xpuoifínitu vacuũ infinitũ. ¶ £t boc itende bat cũ dixit:tũc ptráfibit coꝛpus ifinitü ſimile ei in tpe finito.i.tunc ptranfibit cozpus infinitum aliud coꝛpus ifinitum ín tépoze finito:vt dem̃ eft in pbyfi, cis. ¶ £t qdam oícunt ꝙ bec oemóftratio nó eft vc ra nifi £5 fermoné:g locus eft dimẽſio ⁊ inane ⁊ cus nulla oiméfio « inane fit ( qua fit celũ:ergo boc ima ginari eft faiſum. Impoſſibile ergo nó feqtur nífi ab bac pofitióe falfa nó ab alio qó vult 8ftracre.([ £i, camus ergo c» cu ponetur copus ifínitiü:z ponet ꝙ omne cozpue babet loci:cótinget necio vt locus fit inane:cũ inane oumtnuat £m otminutioné coꝛpis et crefcat equaltzincótínéti aüt nó feqtur vt cozpa fint equalia $5 equalitatẽ eius.quafi ergo nó fequit boc ab ífta pofitioe:nifi q? oceffa eft « ocludit ímpole:et non poftit ipfam qm̃ eft poffibilie in fe:fed q2 fequi tur à fermone eoꝛum.ſ.ponentium infinitum.
£ bíectio,
— — — ——
—— —— — e "
— Q —
Cõtrarioꝝ fi altez ðtermi nati eſt: ⁊ al^ terum deter⸗ minatũ crit,
— — — m — s tm
"S35Decdo^ mundo
¶ Eſt aũt ⁊ cónertibiliter dicere ꝙ fi finitus tpᷣs in quo reuolutũ cft: ⁊ magnitudinẽ que prráfita cft neceſſe eſt c£ finitas. f£ quale afit (pfi pertráfinit.fínitus (gítur z ipfum. —
¶ Et poffumuecóuertere fermoné nf5. Si tpeínquo pertráfiuít illud coꝛpus cel& fue rít fínitum:eritneceffario magnítudo ctías ín qua pertranfinít finita:pertráfibít neceſ/ farío co:pue fibí fimile in magnitudine.
pus ín quo ptráfit ipᷣʒ ifi" Hoc qdé nó fuit pofitum in ómratióe pdicta:cü iduyítipías in mó oucédi ad ipole:nó mó recto.Qm̃ ifta oemfatío cii iducaf boc mó ent ín ſyllo bypotbetico.£t cü oeftruyerim"có: fcqués fegt oppoſitũ añtis.ſ.q cii deſtruxerimꝰ ipᷣm ꝑtrãſire in tpe ĩfinito:vt vifum eſt:otinget necio vt co»pus inane nó fit ĩfinitũ.Et iõ ponit a» tpe finitũ fit: ↄiũgit ei ppóné quá itédebat oeftrucre: quapp cótigit ipole qó eft ZIdictoꝛiũ illius qó feqt cx hypo / thetica dicente:ꝙ fi cozpue ifinitü pertráfit (patium ínfimtü neceffario crit in tépo2e infinito. Impole à oíie quo vtebat Ariſt.in bac oemfatíóe eft 5dícto, ríü ↄñtis bypotbctíci qo eft ín potétia illius fermo: nis de quo dixit qp poffumus conuertere ipfgm. ( £25 qdem igit circulo motũnõ eftitermi natũ neq ĩfinitũ:ſʒ bs finẽ manifeftum. ¶ Manifeſtum eſt mó ꝙcelũ eft fínitü ⁊ ꝙ cozpue rotundũ ĩpoſſibile eſt vt fit (inc vlti Jo: ſine fine.Modo ergo volumus oí cere oc alijs coꝛpoꝛibus fimplícíbue. — 43€. ZDanifeftü eft ex fermone nfo ꝙ celü eft fínitu:t nó trf celũ:ſʒ oeclaratü eft ꝙ oécozpue rotundi im poſſibile eft vt ſit infinitus qcunq; coxpue fit. Ops nos igitur occlarare boc ín alijs coꝛpoꝛibus fimplici bus que recte mouentür-ZLunc enim erít verificatü ꝙ omne copus fimplex cft finitum. — Cap. — 1T. à; f£dadbucneqs qð ad mediũ: neqʒ qð a medio fert᷑ ĩfinitum — erit. Cõtrarie eniʒ lationes que ſurſum:⁊ que deoꝛſum.Con/ (25- Y fJ traríe autes ad ría loca. Eon / N Atrarioꝝ att fi alterũ determina tumeſt:⁊ alterũ determinatũerit. Mediũ aũt determinatũ eſt.Si cni vndecũqʒ; ferat deorſum qð ſubſtat nó ↄtingit ptráfire lon⸗ gius medio loco.23ctermínato igit᷑ medio loco. £tcumqui (arfam locum neceſſe de terminatum eſſe.Siautem loca determina ta ſunt ⁊ finita: ⁊ coꝛpoꝛa erunt finita. ¶ Dolumus mõ dicere oe alijs coꝛꝑibus ĩ⸗ pole eſt vt fint ifíníta:neqs coꝛpꝰ vadẽs ad mediũneqʒ a medio.Motꝰeniʒ diuerſus € ſuꝑius c iferi?; c motꝰdiuerſi ſunt in locis
diuerſis. Dicam? gᷣꝙ ſi alteꝝ 5ríoy fuerit terminatũ alteꝝ ét erit terminatũ. Mediuʒ aũt terminatũ eſt.Qð eni vadit ad ĩferiꝰab oi ꝑte ĩpole eſt vt ꝑtrãſeat mediũ neqs ꝓlõ get a medio.Si mediuʒ erit terminatũ c ſuꝑiꝰerit terminatũ nec̃io.Et ſi loca ſũt ter^ minata:coꝛpoꝛa crunt finita oia oĩno.
Ault declarare ꝙ coꝛpa ſimplicia recti motꝰſunt
finita.« p occlarat qp coꝛpꝰinferiꝰ.ſ.terra cft termiati: fil coꝛpꝰſuꝑiꝰ.ſ.ignis aut aliud.O.decla rat q ead fütiter ifta ouo termiata füt.T Cü & zi xit:neq; co»p?moti ad mediü:itedit terrã.¶ £t cũ dixit:neq; cozpns tédée a medio:ĩtẽdit ignée.(T Cus 1 oi rit-XDot^ noiuerfus $m 2rictaté eft fapius «i eri^ i.q» loca ad d erüt bec cozpa mota oluerfantur f55rictaté ⁊ ẽ fupi^z iferi^ ([ £0. XIDutatióce oí
. uerfe funt in diuerſis locte.í.qp D fuít:q? motus 3ry
funt ad loca ʒria.¶ £t ci pofuit: motꝰhoꝝ coꝛpo rus ſimpliciũ 5ry funt ad loca ʒria:dixit:ꝙ (i altezz 5riog fuerit terminatü:altez. erít termĩatũ.i.cũ ra dir pdictà eft poſita.ſ.ꝙ loca iſtoꝝ coꝛpoꝝ (üt 5ría: ponam^ícóas radicẽ oicenté qp ſi alteꝝ ouoz; 5rio fuerit terminatü necío erit fcós terminatü.(T £t manifeftü eft ex oefcríptióe 5ríoz d ſũt in fine re: motióis.£t cii vtrüqs coz mayic oíftet nece ẽ vt fit ejlr m 3rictate.f.vt neutrü fít fo:tÜreliq.«55 cá po fumus alte coy finitũ:⁊ altez. ĩfinitũ:tũc nó ría büt fibi edlr:qrfi forma 5rietatíe d eft in altero eoꝝ nó eft edlis fo» me 5ríetatis alter?:fm qp funt 2ría. Et ináifeftü p fe q» füt in eodé gradu ʒrietatis:⁊ fi nó:nó in fine diſtabũt. Pole.n.eẽt addere fup míno ré vt cét magis ↄriũ:⁊ tũc idẽ hꝛet plura 5ria:x i15 qð eratpofítu in maria oíftátía nó eft íta:qó ẽ 5riü poſitiõis.¶ £t ét nó eẽnt oppoſita fm ꝙ ſunt extre ma.ſ.ꝙ ppoztío alteri? coz ín ↄrietate ad alteꝝ nó cét fic ppoꝛtio alteris ad p".&55 notü eft pfe p. p; potio (gnis ad aquá ín 5netate € ficut ad ad. ígnes. ¶ £t cii pofuit iſtã radicé:pofuit tertiá radicé dicẽ/ té medíü e&.f.termiatü.Z».iduyít oemfatíoné cius. (I Et oíxit.z mediü aüteft termínatus «c.« íntédít per medíü locũ ĩferioꝛẽ:qꝛ eft eni mediü:máifeftü eft ꝙ eft termiati.q.o.« ſigñatio eft ꝙ loc" vocat?in fenis eft termiatus:q: eft mediũ:cũ oés lapides nó ptráfeát ips.cii g locus iferi?eft medi^medíii aüté termiati.g locusiferi? eft terminatꝰ. ¶ £t figiiatio Q» co:pa grauía nó ptráfeat medii eſt:q coꝛpa gra uta oefcedüt ex qi pte celi oefcéfu ↄſili:quapp vr ꝙ eüde loci itédát:t vlr fi ꝑtrãſirẽt mediũ mouercnt a medio nó ad mediũ.¶ £t bec ppó appetex cafu ' lapidís f5 angulos rectos ad fupficies rotüdasd füt fup terrà ex oib?ptib'celí:ex quo videt q» oia inten. dátpücti vnũ.Et antig oiyerunt ín fpera:boc enim nó accidit nifi in fpera.&Sed tamé bec ppofitío non videt effe manifefta nifi cõcedat᷑ celam effe ſperi/ cum. Qui aüt oicunt celum nó effe ſpericũ non cóce derent ꝙ in celo medíü fit locus inferioz: cü fit ita etingeret vt oefcéfus lapidisnó fit fap líneas eque oíftátes oinorquapp non cóciirrunt omníno:z cum nó »currüt pertranfibüt mediũ:ergo locus inferioꝛ non erítterminatus:ergo neceffariti eft ponere ptee celi cé diuerſas ſpericas:⁊ tüc verificabit nobís bec ppofitío:fed tii boc vídetür cé manifeftü p fenfus. Celum cnim yidet: aut fpera perfecta:aut pare fpe, Te.
rer i! rei
y wf Y -—
YXYaber —
qi partes illi? funt oiuerfe ſperice:c cũ videm? ꝙ
PES * ceícedütfm eũdẽ ſitũ ex ptibus otuer: fie celi ſcimus tp'vefcedüt fap lineas cócurretes ín puncto vnoꝛille & eft locus iferio1 4T. 045i 6 me: dium eft terminatũ.i.ergo ſuꝑius eft terminatü:cü necium eft ꝙ locus iferio2 fit terminatus:necius eft vt locus fupio fit terminatus:inditum eft ↄtrarius. Jam eni diximus ꝙ cũ —* arioꝝ ſit termina; tum altex erit terminatuz. ¶ Et pot aligs dicere ꝙ locus iferio nó videt terminatus donec ↄcedat ꝙ celum fit pe (pere:fed boc pofito pofitus eft effe oém lécü terminatii. Jan ergo accepta eft res ín oeclára tione fua.([ bici cro ꝙ locüs füpioz qué vult oeclarare effe finitü qð eſt iter terram «celü.
o Danifeftü eft enim q» boc eft finitü:fed vult ócla; rareq ifte locus cum loce celi nó eft infinitus.Celũ enim fi fit ín loco € in ſupioꝛi.Sʒ fi ifte locus eft ifi nitus continget vt locus inferioꝛ fit infínitus:fed lo cus inferioꝛ eft finitus:ergo locus füperiói. ^ |—
¶ Zidbucfi ſurſuʒ ⁊ deoꝛſum oeterminata ſunt:⁊ ĩter mediũ nece determinatũ cc. Si enim nóc(t determinatũ infinitus erit vtic motue.IDocáafit q'ipolefit oñſum cft pi^. z5ctermíratus eſt igit mediũ. Quare qp ín Dco»pue:aut exñs:aut fieri pole.Sʒ ad^ bucg ſurſum ⁊ deoꝛſum ſert coꝛpus pót (n bocfactum eſſe. Natũ cft eni boc ꝗdeʒ a medio mouerí.bocanté ad.medíum.
¶ Et ẽt ſi ſuꝑius ⁊ iferiue ſunt termiata er^ gomediũ termiatũ.Si à nó ſit termiatũ in ueniet᷑ motus ĩfinitus.Sed (a5 diximus ꝙ ĩpole eſt motũ effe ĩfinitũ:⁊cũ ita fit medi J eſt terminatũ.Ergo qð eſt ĩtra ipᷣm ⁊ qo pót eſſe in eo cft terminatũ.ſ.ꝙ coꝛpus tet denead ſuperius ⁊ ad inferius impoſſibile eſt ꝙ ſit in eo:alterum enim eoꝛum mouet
a medio:⁊ alterum ad medium. |
45 Cum declarauit ꝙ terra t (gnis fint finiti: q: loca
eo2um funt finita:vult oéclarare ꝙ aqua ⁊ aer funt finiti dicẽdo.¶ Et etiã fi ſuperius cc. icum declara tum eft ꝙ locus ſuperioꝛ « inferio2 funt terminat d. finitineceffe eft vt locus q eft iter ea fit terminatꝰ:⁊ bocintendebat cum.o.cum eni ouo extrema fint ter minata:neceſſe eft vt medius fít terminatus:quonid ſi illud qð eft intra loci terre ⁊ locũ ignis eẽt infini m:1 ignis moueret a terra vfqsad ſuũ locum:cõ/ ingeret p nund veniret ad fu locum:eſſet ergo ín perpetuo motu: fíc motue rectus effet infinítus:qà claratü eft« le ín libꝛo predícto.([ Z»eidc dixii Et cus ita fitmediü ergoeft terminatũ.i.⁊ cü ímpoffíbileeft vtínter locus ignis ⁊ terre fit motus utfinitus:neceffariü eft vt ifte locus fit fínitus.f.me; dítimr.f.a5 eft inter ouo extrema . Medium eni ín D fermone oicif fm tree intentiones:fm locii inferio/
extrema cõtraria:⁊ boc intédebat cũ dixit:⁊ mediũ terminatum.¶ Deinde.d.ergo qð eft intra ipfam ⁊ qð poteſt eſſe eft termiatũ:⁊ neceſſariũ eft qp exiſtit modo iii eo:⁊ que erunt un futuro feculo fíat termi
utt P o2 561 *fsafimue
te.f.medietaa fpere:« cũ noti fit pfe maniteſtũ eft:
rem:z fm medi fpere:z ur mediũ qó eft ínter ouo
tata (finita (C Deinde mõſtrauit que funt iſta coti poꝛa:⁊ pi.fcs ꝙ cozpus tedens ad füperíus cci. 7 cus unpoffibile eft vt in boc loco fit motus neq; coꝛpo⸗ Tio do a medio motietur-f.ígnis:neqs coꝛpoꝛis qð ad mediim mouetur.ſ.terre:qꝛ ergo eft finitus 4 mot? cxiftit in eo:manifeftus eft ꝙ eft finitus:ergo coꝛpo⸗ ra que funt in eo funt finita.
¶ £r bíeítaqs manifeſtũ ꝙ nõ cõtingit coz
pus eſſe ĩfinitũ:⁊ adbuc fi grauitas no efti
finita neqʒ vtiq; hoꝝ coꝛpoꝝ. Nullũ erit in
finitũ. Neceſſe enim infiniti coꝛpoꝛis ĩfinitã Inſinu co: effc grauitatem Eadem autẽ ratio erit ⁊ in lent. i cnim cft infinita grauitas cft ⁊ leui auae. tae:fi infinitum fit quod (uperfertur.
¶ Manifeſtũ eft igit ex bíe que diximus: ꝙ
impole eft vt aliqð ponderoſum fit ifinitá. Et oino ĩpoleeſt alígd iſtoꝝ coꝛpoꝛuʒ gra/ nifi ſit ĩfinitũ. Coꝛpus eni ĩfinitũ ĩfinitaʒ bs grauitatẽ:⁊ filr oc leui.Siigit᷑ grauitas ĩfinita ſit.ergo ⁊ leuitas infinita:⁊ boc erit fi
coꝛpus inueniatur aſcẽdens ít ĩfinitum. ¶ Dec eft demonſtratio fundata ſuper tres ꝓpõnes. fuarum vna eft:qp omne coꝛpus moti. mott recto babet grauitatéautIcuitates.4[ Scða eft:qp omne copus ifinitü graue aut leue babet grauitatem att leuitatẽ ĩfinitã.¶ Tertia eſt:ꝙ ĩpoſſibile eft graui tatem aut leuitatẽ effe infinita. Et.d.Manifeſtũ eft igit ex his que diximus:⁊ poteft itelligi qð iã oe» claratu eft ꝙ motus rectus impoſſibile eft t. fit ifi nitue:ergo ipoffibíle eft vt grauítas fit ĩfinita:qᷓuis tpfe poft addit ín oeclaratione iſtud. ¶ 2».0.t oino eft ipoffibile 4£.i. cum oeclaratii eft qp ipoffibile € auttatem effe ifinítas:manifemta eft copus graue impoaffibile ee infiniti] D»einde.o.coxpus ems in finitũ ifinitam babet graaitates;top neceffarius eft tum grauitas ifimita non fit vt coꝛpus graue ĩfinitũ nó ſit. coꝛpus.n.infinituʒ babet grauttaté. infinitas. Deinde dixit:⁊ fir oc leuitate.i.⁊ fllr diximus De uitate ⁊ co2poze leui:ſicut de grauitate ⁊ coꝛpe gr Gi.fi enim grauitas eft ĩfinita ⁊ leuitas:⁊ fi ipoffibile ín vno t in altero ([ Dcindc dixit:⁊ boc erit fí inge iat co2pus afcédens in ifinitü.i.q» non iuenitur le tiitaeifinita:nifi inuentat coꝛpus aícendene fup oia co2po12 in infinitum · Silr nó inuenict coꝛpus leue in'infinitum:nifíinuematurlemtas infinita. ——— (T ^f»alam afit cx bíe.fit entz finita: fuma infinitum qdéco:pue in quo a.b.Gꝛauitas Sioꝛi cor A wer | auferat icit bi poꝛis míno: aüt ipfiue ín quo g · a €t ab ifinito fi grauitas.pꝛo nitattiagnitudo(t qua b.d.Et grauitas c(9. 5*c mde cé ſit in quo eſt e. 9raq5 e.eo q» g.mínue erit. minoꝛis ent grauitas minoꝛ. Mẽſuret aũt minus maiꝰaliquotiẽs:⁊ vt grauitas mios ad maíozé:íta b.d.ad b.ʒ.fiat· sCórigit.n.au ferriab ifinito qᷓcũqʒ. ESi ict ꝓpoꝛtionã gneꝛexvqĩ tur magnitudies grauitatibꝰ:minoꝛ aũt gra —— uitas minoris eſt magnitudis:⁊ maioꝛ vri^ t aue £o. qserit maioris equalis erit igitur finiti i^
finiti grauitas. Adbucauteʒ fi maioꝛis coꝛ/ Raanu
| ^» Soc celo 4 mundo ' poꝛis maio? grauitas:eius quod eſt i.b.ma cũq; voluerit extrahens extrahere.Erit ev
íoz grauitas erít qᷓ; 5.b.£2. uarc finiti grau tas erit maioꝛ q5 infiniti: c inequalium ma^ gnitudinum eadem grauítae erit : inequale enim fínito infinitum. J
SBrꝛauitas tepoꝛis inliniti dez jf»
XLIX DAE
3 E opozísinfinitum e wl 4s magnitudo copio iFinitii d '
éd l Gꝛanuit as finite magnitugis
39 Alia finita masniuaocoꝛpis infiniti — / p * S TOERPOPHITTTETEETHT RGB IIT — 4|
i | Coꝛpus malus [*
(C Et verífícatio eius cft 65 ꝙ narrabo. fit et
gograuitas coꝛpoꝛis fíníta. Deide perſcru/
temur vtrũ fit poſſibile aut non.ponamus
ergo modo coꝛpus infinitum línea a.b. ££t fit ſua grauitas c, extrahamus a coꝛpoꝛe infinito magnitudinem finitam: ⁊ fit bo. Et grauitas eiꝰ fit h.Erit crgo grauitas b. minor grauitatec.grauitas ergo mioꝛis co? po:íe miĩoꝛ eft grauitate maioꝛis coꝛpoꝛis. Et numeremus grauitatem maiorem per minorem quouſq; ſit ſimilis ei in grauitate. fct ſimiliter numeremus coꝛpus maius p minus.ſ.per coꝛpusb.d.coꝛpus b.ʒ. Poſ ſiblle eſt cat extrabere a coꝛpoꝛe ĩfinito qð⸗
go ꝓpoꝛtio h.adc.ſicut ppoztíob;o.gd b, 3. boc volebamus oeclarare,.
Bꝛauitas finita coꝛpis ĩfiniti.
b Coꝛpus minus é
¶ Vult oeclarare ꝙ omne copus graue aut leue ĩft 4.7
nitũ neceffarío bs infínitas grauítates aut leuitaté. (L Et potétia buitis pemóftratíóts eft itt ſyllo bypo tbeticofic foꝛmato. Si co:p^ínfinitü babes motum rectum ſit:neceſſario babs grauitate aut leuitatem infinitam.
X. iber
infinitam. Sz neq; grauitas neq; leuitas eft ĩſinita. ergo. Neq; coꝛpus habẽs motũ rectum eft ifinitus. Sed qꝛ coſtructio « ſimilr deſtructio nó funt mani feſte per fc ĩcepit declarare cõtinuationẽ per vid ou cente ad impole.Deinde oeclarauít oeftructionem. ¶ Et dixit:ſi ergo grauitas coꝛꝑis fíníta.í. ponam? contradictoꝛium euis qð eft ꝙ copus ifínitum. ba; bet potentíá (nfinitam.Z»einde queremus: vtrus fít ipole aut non:ponamus ergo cozpus graue ifinitum ilit a.b. fit grauítas finita exiſtẽs in boc cozpoze li nea exiens ab ea.f.c. accepit loco grauitatie líneas: quoniã linca eft diuiſibilis.¶ Oeinde.d.⁊ extraha/ imus a coꝛpoꝛe ifinito magnitudines finitam:⁊ ſit b. d. ideſt:⁊ fecemus ex coꝛpoꝛe ifinito cozpus fínitü:c z boc pole eft.Cj.g.fecemus er línea a.b.que eft infíní 55» 4lla5 eta lineam b.o.finitam.([. £t boc qð dixit poffibile ẽ céinfinijec Ut alíquo ifínito:fiue fít finiti in vna parte:fiue infi vnapartetà, nituz ex oĩbus partibus.¶ Oeinde.d.⁊ fít grauitas dvds e Linea b.ideft ponam"grauítaté iftius cozpis finiti có, ^P? lined h.deinde dicit:erit tunc b.minoz 4C.i.0 ex boc fegtur neceffario o» grauítas coꝛpoꝛis finiti qo ẽ b.
Ofc3 b.eft mio? grauitate. cozpís infimiti:qà eft a.b.
ſczc. ¶ D. reddit caufam in boc « oixíc: grauitas.n.
CO?p0?1$ minoꝛis eft mio: grauitate inaioꝛis coꝛpo⸗
Fis.t-p cu manifeftü eft ꝙ grauitae partis eft mioz
Srauttate totius. Sinitus aüt eft pare ifíniti. ZIDanU
feftü eft ꝙ grauitas fíniti eft mioz grauitate ifiniti,
¶ Deinde d.⁊ fitr numeremue grauitaté maiozes p mtinoze zc mẽſuremus grauítaté maioꝛẽ per mĩoꝛẽ multotiẽs.i.duplicemus míno2é grauitatem multo:
tiens quouſq; fit elis grauitati maioꝛi:⁊ maioꝛ mv
noꝛi.¶ einde.o.zfimilr numerem? co:pus mai?
per mín? «c.i. cü imaginati fuerimus méfaratíoné
maioꝛis p minoꝛẽ grauítaté quouſq; ofumatur:ma
nífeftü eft qp mẽſuramus ét per cop? minu? in quo
eft grauitas mio2.f.cozpus b.o.magnítudiné ey coz;
po2e finito maioꝛi finitã:que ꝗdeʒ eft b.5.(»offibile
eft enis fecare ex cozpeinfínito m mẽſurã minozis
infínitiee necio:ergo cum puenimusad grauítatem
equale grauitati cozpozísifiniti pueniemus ad coz
pus finitü:z boc intedebat cum dixit:poſſibile eft ét
ertrabere a cope ifínito quodcunq; voluent extra
bens extrabere in co..poffibile eft enis diuidere ex
€o cquali minoꝛi cozpt:t non ceffare hᷣquouſq; pue:
niamis per puentü ad grauitate c.que eft infiniti:⁊
ad copus ĩfinitũ qð fit pars coꝛpoꝛis ifiniti.Cus eni
additio pcedat ſupꝛa cozpus mínus ín ifinitus 4 pov
tentía augmétat per augmétationes eius:neceſſario pueniemusad co)? finitü.f.cus ꝑueniemus ad. pov
tentiã edlé potẽtie c-quá poſuimus infiniti ([. 2.0.
Erit crgo pꝛopoꝛtio b.ad c.ideft « ponamus cozp? ad
qó peruentemus per ouplicationes coꝛpoꝛis b.o.mi
nozís coꝛpus b.5-2auitas ergo iſtius cozpis neceffa
rio eft grauitas c-que eft infíniti.Erit enim ppoztio
grauitatis c«que eft grauitas coꝛpoꝛis ifiniti eadem
cum ppoatione coꝛpoꝛis minoꝛis qð eft b.o.ad cop?
finitum maius qð eft b.s.£t Pm permutationem p,
poꝛtionis erít ppoztío grauitatis bad. copus b.o. ft,
Cut ppoztio granítatie c.ad coꝛpus b.ʒ.ſʒ grauitas b. €ft totius coꝛpoꝛis b ·d.minoꝛis.ergo grauitas c. to, tíus coꝛpoꝛis b.ʒ.maioꝛis:ſed td poſuimus ifta gra uitatem cé coꝛpoꝛis ĩfiniti:erit ergo grauitas eades Co2poríe ifiniti « finiti ínfimul:quod eft impole.ẽt boc íntédebamus declarare:ſed induat boc impof, libile poft hoc· Et ipfe quafi ponit g» cam ouplicata
(L'Reuertamurét ⁊ dicamus ꝙ ſi —— t
⸗ Pꝛimus eſt minoꝛ grauitas quouſq; perueniat ad equale gra uitati maioꝛi:nec̃iuʒ eft vt pueníat apud duplicatio/ né ad copus finitũ.Deinde occlarauit £m viã ꝓpoꝛ tionis ꝙ necium eft ꝙ grauitas maio? fit oius príus iſtius coꝛpoꝛis finiti.ſ.grauitasc.ſit cozpus b.5.
¶ Nibil aũt differt grauitates cõmẽſuratas
eſſe:aut incõmenſuratas eſſe.Eteniʒ nõcõ/
Dic textus ⁊ buo ſequẽtes ðficiũt Zl»
menſuratis exiſtentibus cades erit rõ:puta "er
fib.grauítae ter menſurans excedit c.graui tatem.Magnitudinibus cni b.d.tribus ro tis ſũptis maioꝛ erit grauitas qᷓ; que in quo c.quare idem erit impoſſibile.
do coꝛpoꝛum ſit Pm grauitatẽ eoꝛũ.Et gra uitas mĩoꝛis coꝛpoꝛis ſit minoꝛ:⁊ grauitas maioꝛis coꝛpoꝛis fit maioꝛ:erit grauitae i finiti ⁊ coꝛpoꝛis finítiequalr:qo c(t impoſ⸗ ſibile. Et etiaʒ fi grauitas maioꝛis coꝛpoꝛis eſt maioꝛ grauitate coꝛꝑis minoꝛis.erit gra/ uitas b.ʒ.h.maioꝛ grauitate b.ʒ. Erit ergo grauitas coꝛꝑis finiti maioꝛ grauitate coꝛ/ poꝛis ifiniti.Et erit grauitas ẽt coꝛpoꝝ ine/ qualiũ in magnitudie eadẽ:qð eſt ĩpole.
bac ↄcluſione ſunt:⁊ numerare etiã impoſſibilia có» tingentia huic poſitioni:⁊ qbus pncipys contradicit boc unpoffibile.(T- £t dixit. Reuertamur mõ toi camus.í.zcii oeclaratus eft ꝙ (catur ab bacpofítióe mueniri grauitates infínitá ín cozpe finito « ifinito, reuertamur ergo ⁊ dicamus (mpoffíbilia confequé» tia ab ifta cóclufione.Cur enim notum ert per feq»
magnitudo cozpotum eft fm eoꝝ grauítatem:fcs q» coꝛpoꝛa fuperant fe in grauitate ſᷣm füperationé co: rus in magnitudine:maxime eiuſdẽ fpectet-£t quia grauitas mino eft minoꝛis coꝛpoꝛis ⁊ maioꝛ maio; ris:⁊ ecóuerfo etíam:fcs qp coꝛpus minus babet. mi; 10265 grauitaté:t maius maioꝛẽ.Manifeſtuʒ eft
fequitur ab ifta pzedicta pofítione ↄtradictoꝛiuʒ bo rum pncipio:um.f.g» potétid matozte coꝛpoꝛis « mi noris fit eadem.i.equalis ĩmo impoſſibilius ꝙ poté tía finiti ⁊ infiniti (it equalis que eft maioꝛ duplica⸗ tionibus infinitis. (T Deinde icepit dicere aliud im/ poffibile conſequens ab bac poſitione inopinabiliꝰ. Et dixit.⁊ etiam fi grauitas maioꝛis coꝛpoꝛis ſit ma; io: grauítate minoꝛis coꝛpoꝛis ⁊c̃.i.manifeſtum cft per fe ficut diximꝰ:ꝙ coꝛpoꝛis maioꝛis matos € gra, ttítas grauitate minoꝛis cozpozts:manifeftum eft
poffibile eft ouplicare coꝛrpus minus quouíqs agare. getur copus maius coꝛpoꝛe linito:cuius grauitateʒ inuenimus equalem grauitati coꝛpoꝛis (nfiniti, £t cum ita fit manifeftum eſt ꝙ coꝛpus bà grauitas eft maio? grauitate coꝛpoꝛis:cuius grauítae eft equalis grauitati ĩfiniti. Sit ergo boc coꝛpus b.s.b.« b. z. qð eft minus b.b.eft illud in quo fecutum eft in fermo: ne pdicto:vt grauitas etus fít equalis grauitati coz poe infiniti.£t cum grauitas magnitudinis b.5.b. fít maio: grauitate magnitudinis b.5.523uitas auté magnitudinis b..eft equalis grauítati cozpozis im fíniti.ergo grauitas b.b.s.finita eft maio? grauitate infiniti:non tamen equalis:quod eft impoffibile. £t
Part 7
¶ Uult oemonftrare quot impoſſibilia exiſtentia in 4.8
49 gadobsoita té qp maioꝛis coipie cft ma 102 grauitas.
De cclo 4 mundo
boc reducitur in hoc.ſ. grauítas coꝛpoꝝ diuerſoꝝ fit eademqð eft impole:quapꝛopter dixit poſt:⁊ etiã erit grauitas coꝛpoꝛum inequalium eadem.
B z Lo
(T Zldbucautemét contíngít comenfüratae ſumere. Nihil eni differt incipere a grauita te aut a magnitudine. Puta fi ſumatcom/ mẽſurata grauitas ei qð eſt h.c.que in quo e. Et ab ĩfinito auferat habens grauitatem in quo h. puta d.b. S.vt grauitas ad graui tatẽb.d.ad aliã fiat magnitudĩeʒ puta ad b. 3.contingit enim ĩfinita exñte quantũcunq; ablatum eẽ.His enĩ ſumptis cõmenſurate erunt magnitudines ⁊ grauitates inuicẽ.
¶ Et ẽt quis coꝛpus fit nó cöſimilium par^ tium:tamẽ nulla differẽtia eſt t co qð dixi/ mus.Sermo eni oc ipſo fiie e(t Pont oc cope ↄſilium partí(i.f£tpoffumwe recípe occope ifíníto multas ꝑtes equales ín ara nitate ficut fecimus ĩ b.d.Siergo volum? addemue:« fi volumꝰminuemꝰ cũ acceꝑi/ mus cr ifto coꝛꝑe:ſiẽ vides ĩ iſta figura.
(T£ nó fequat qp grauitas maioꝛis coꝛpis fit maioꝛ nífi i codé cozpe ↄſiliuʒ ptiũ:in cozpib? atit diuerſis nó (egt. V.g.qꝙ cozp?plübí é graui? maio?c fe terreo 1 mario ligneo:quapp alíge pot dicẽ foꝛte coꝛpꝰ ift nitü:cuf^po" € finita erit nó ↄſiliuʒ ptiüi:quapp non feat vt ppoztío grauitatis ad grauitate fit fic partis ad ꝑtẽ. U.g.ꝙ fi idẽ coꝛpꝰtinuũ cui^altera pars fit terrea:alia lignea: alía cupꝛea.¶ Ari.aũt oic rũdẽ do ꝙ nulla cft otia in fequédo ipole:vel fí ponat. b coꝛpꝰeẽ ofilíus partiti vel nó. Tlotü eft.n.a» cozp? oi
uidit f5 grauitatẽ. Et ꝙ pole eft nobis diuidẽ ipfas in partes edles grauitatis:qᷓuis nõ fint cqualie ma; guttudínis:z g fi ouplicaremus tales ptes pueníre, mus ad coꝛpus:cuius potétía fit equalis cuicũq; po tentie fínite poñte. Et cũ 1t fit oeductü eft ad ipole pdictum.(T £t cü dixit:qᷓuis coꝛpus no fit. oſilium parti nulla oiía eft in eo qð diximus:põt ĩtelligi ꝙ fi ptce iſtiꝰ coꝛpis ĩtiniti cuius grauitateʒ potuimus finitã fint diſſimiles adinuicez.i.nõ eiuſdeʒ ſpẽi:qm̃ cũ fuerint diſſimiles nó augmẽtabitur in eo.ſ.coꝛpe grauitas Pm ꝓpoꝛtionẽ augmẽtationis corpis · Sed in pmo fermóc acceptus eſt ipm augmẽtari &m ean de5 ppoꝛtionẽ qm̃ q̊uis nó augmétaret fm eandeʒ ppoztioné.Z amé poſſumus puentre tn eo ouplícan do ad coxpus cuius po*erat eq̃lis cuicũq; potetie po fite p fe abſ; vfu ill(? ppo:tióis pᷣdicte.Cũ.n.coꝛpꝰ fuerit oiffilius tius n otingít q»ppoztio illiꝰ mino vis ptisad maio: fit ficat grauitatis ad grauitatẽ:⁊ iõ otxit.'Poffum eni accipe ey cozpeifinito multae ꝑtes eq̃les in grauitate: diminuẽdo t augedo tn pr busoiuerfis quouſq; aggreget ex D biis grauítatem eq̃lẽ grauítattalteri*. (1 et f$ intendebat cũ dixit · ſi ã volucrím"addem?*z (i voluerimus diminuemꝰ q . igit. d. bif poſſumꝰaccipe ey coꝛpe:cuiꝰptes füt in/ eáles ꝑtes eq̃les grauitatis:qm i nobis ẽ diminuere t addere in co qð accepimus.¶ Et b oemratio fun data € in eo qð occlaratus e ín pozib? analecticoꝝ ſ.
ꝙ fatus impole non feqtur er falfo poffibili:qcüdqy eni ponit I5 fine oimiutióe ⁊ additióe € falfus pole.
¶ MNec vtíqs magnitudineʒ omiomerõ effe
qut anomiomerã nihil differt ad demõſtra tionẽ:ſemꝑenim erit ſumere equalr grauia coꝛpoꝛa eiqð eft b.d.ab ĩfinito:quãtacũꝙ; autẽ auferentes aut apponentes.Quapꝛo/ pter manifeſtum ex dictis:quoniam nõ eſt infiniti coꝛpoꝛis ĩfinita grauitas:ĩfinita igi" tur.Si igitur hoc impoſſibile ⁊ infinitũ ali quodeſſe coꝛpus impoſſibile.
(L Manifeſtũ eft igit ex hoc qo diximus ꝙ ipoleeſt ꝙ grauitas infiniti fit finita:ſi ergo ĩpole eſt vt finita nece € vt fit ĩfinita.ſi ergo ipole cft vt fit « hoc eſt.ſ. grauitatẽ eſſe ĩfi⸗ nítam ĩpole eſt coꝛpus eſſe infinitum.
¶ Cũ declaratũ eft gp ipole eft coꝛpus cé ifi" hñs gra uitatẽ ĩfinitã:⁊ neciuʒ eft vt oẽ graue ſit aut finitum aut ifinitü:nece eft ſi coꝛpꝰſit ifinitü:vt fua grauitas ſit ifinita.£t fí poft D óclaratü fuerit ꝙ ipole eft cé grauitaté ĩfinitã:erit manifeſtũ coap? eẽ finiti.
¶ Sz adbuc qii ifínità eſſe grauitatẽ ipole cft cc his manífeftus.fi eni tanta grauitas. tantü ín boctépoze motict:tmaíoo tm̃ ad^ buc in mínozí. fct analogiã quá grauitatee hñt tꝑa ccouerfo habebũt. Puta fi medíg grauítae ín hoc:duplũ ít medietate eius.
(T Etetiaʒ dicemus ꝙ ĩpoſſibile eſt e(Te gra^ uitatem ĩfinitam:⁊ demoſtratio eius eft ex hoc qð dicemus. £t eft g fi quãtitas bui? grauitatie mouct per boc ſpatiũ in boc tc^ poꝛe.Mouebit alíaquátítae grauitatíe in minoꝛitẽpoꝛe c étín mínimo tẽpoꝛe.Dica mue mó gp oíunctío tẽpoꝝ adiuiceʒ eft fm ↄiunctionẽ grauitatis adinuiceʒ:ſed cõiun/ ctio tempoꝝ differt a coniunctione grauita tis.ſi enim medietas grauitatis moueret p aliqð ſpatium in aliquotẽpoꝛe. Mouebit ouplum illius grauitatis finite per illð fpa^ tium per medietatem illius tẽpoꝛis.
¶ In b fmóe narrauit vnã ppóné bui? ómrationis.
ponit.n.g cii alíq grauitas mouct p aliqð ſpatiũ in aliq tꝑe:⁊ poſuerimꝰaliã grauitaté maioꝛẽ ↄtigit ꝙ motebit p íftó ſpatiũ in mĩoꝛi tꝑe:⁊ qp ꝓpoꝛtio gra uitatis maioꝛis ad miosé eft fic ppoꝛtio mĩoꝛis tp is ad maiꝰ⁊ D itédcbat cii oíxit:f5 oiüctío tff tẽpoꝛuʒ oft a ↄaiũctiõe grauitatis:⁊ dixit:mouebit᷑ alia. quáti tae maioꝛ:puta p ílló ſpatiũ pmi in mĩoꝛi tpe.2.o. t €tin mínimo tpe.i.⁊ cũ acceꝑimꝰ terttà qsntatem maio:é z*iueniam? eá moueri p illó id fpatiü i tpe minori z^: filt oe jrto:c fic ín ifi" ¶ Et cus pofuit ꝙ bis accidit.f.grauítatí « leuitati fm paruitates:t magnitudiné ín cozpibue diuerſis:qñ mouebunt in code medío:icepit oicere ꝙ apparet boc ex fenfu qp nece cft in bis grauitatibꝰ c» ppoztio grauitatis ad grauitate fit (ícut tpto ad tépus (| £t oixit ꝙ con iunctio
Dic text" cot rüdct tectul qué Cõomt⸗ exponit.c.M vſq; ibique pp illc cov rc(podct, $e
extꝰco textu⸗ Cõm uit.c. bi:que illc co idet, $e
— d$ .
Y. iber
iunctio tpieeft fm ⁊c̃.i.cũ ↄiunxerimus tpa adĩuicẽ ĩueniemꝰꝓpoꝛtionẽ iter ea:ſic ppoatio grauitatis ad ĩuicẽ:ſʒ tri ppoztío grauitatis ad minoꝛẽ nó eft fic p. poztio mato?is tpís ad minꝰ:ſʒ ecõuerſo yt diximꝰ. ¶ Zidbuc finita grauitas oẽm finitã mouet in quodã tpe finito. Nece igit᷑ ep his fi qua finita grauitas moueri ꝗdẽ Pm tantũ dstus finita:⁊ adbucnõ mouerí gdẽ.Eo qppo: tíonabilr o5 Pm excellẽtias moueri.Cõtra/ ríc atit maioꝛ ĩ mioꝛi. Pꝛopoꝛtio atit nulla Jas eff ifinitlad finitũ.mãĩoꝛis afittplead mai?
pomo gs finítü:fs fp it mioꝛi. Minimũ aüt nõeſt. Sar cous (Let ér grauitas finira monct p o€ ſpatiũ ft tcóea, ^ iitüintpe finito. Et cá íta fit fl grauitas ifi/ nita inenía£ : nece eſt:vt ⁊ moueat: nõ.ſi git mouet ꝑaliqð ſpatiũmouet ſm motũ q;titatis grauitatis finite: (tfi mouebit per liũð ſpatiũ ín minoꝛi tꝑe.Gꝛauitas enĩ mo/ uet in velocitate ⁊ tarditate 6m magnitudi nẽcoꝛꝑis.Cũ eni coꝛpus fuerit magnũ tũc grauitas mouebit᷑ in minoꝛitꝑe:tꝑe motus grauitatis minoꝛis coꝛꝑis. Tpᷣs aũt minus attribuit grauitati maiort: c iaz diximus fü perius ꝙ grauitas ĩfinita oino non mouet᷑. Nulla eni cõparatio eſt ĩter grauitatẽ ſinitã ⁊ infinitam. Nam grauitas finita mouetur
per fpatium finitum in tempoꝛe finito.
$z ¶ Dicamus ꝙ pᷣncipioꝝ poſitoꝝ ad declarandũ boc eft: ois grauitas finita ptráfit ſpatiũ finitũ in té; poe fínito.([. 25.0. £t cü ita fit fi itienéat aet cii be pónes fuerint cõceſſe:⁊ »iungat cis grauitateʒ ee fin it&:neceffe eft vt moueat:t vt nó moueat. Mo/ ucaf per pmá ppónes.Zt nó moucat ppter impole qð fegtur ad ponẽduʒ illam mobilẽ. eutde ice; pit occlarare qũo otíngit vt nó moueat:t dixit:ſi g moueatur per aliq ſpatiũ.i.ꝙ fi grauitas ifinita có tingit vt moueat per fpatius equale ipatio p qð mo uetur grauítas finita:ↄtinget yt moueat p ipfum in " elíquotépozexquis fít valde minimü : omne.n.mo» tum mouet in tpe. (T 2»einde icepit notificare qiio fegtur ab bac pone vt moueat nó in tpe finito oi no:c qo pofítus eft mobíle.« feqtur vt moueat nó ín tpe:pofíti eft mobile ⁊ ĩmobile.Et dixit:grauitas eni mouct ut velocitate ^ tarditate ⁊c̃i.neceſſe € vt grauítae ifinita moueat «nó moueat ey D.veloy.n. eftq ín tépote minoꝛi mouet ín quo mouet tardü: ⁊ coꝛpus grautue velocius eft minoꝛi:⁊ ppoatio gra» - uis ad graue eft ficut pportio velocitatis ad. veloci tatẽ:⁊ ficat ppoztio tẽpoꝛis ad tẽpus.ſ.q tẽpoꝛis mu noꝛis cft mato? grauitas:⁊ qp $m magnitudines eius eft paruitae tꝑis. ¶ 25.0. íam diximus ſupius «c.i. «um pofítü eft ꝙ ppoztto grauitatis ad grauítaté in grauibus mobilibꝰeſt fícut ꝓpoꝛtio tpis ad. tépus fi pofita fuerit grauitas ifiníta máifeftü erít ex eo qð "oiyimüe.f.cp fi potétía fuerit ifinita « grauitas oino nõ mouebit:omne enis qÓ mouet mouet ín tpe. Et oẽ t9s babs ppoꝛtionẽ ad altud tps maíus que eft fi cut ppo:tío grauitatis ad grauitate:fed cum iter gra: uitaté finità ⁊ ifinitam nulla fit ppoztío:cotinget yt
" : Pꝛimus dn
nulla ppostio fit iter ouo tépoza:quaptopter in nub lo tpe mouebit infinitũ.¶ Et D itendebat cũ dixit: nulla.n.é ppoztío ⁊c̃. ¶ · O · d nã grauitas fínita mo» uebit᷑ p ſpatiũ ⁊c.i.grauitas finita mouet per oẽ ſpa tius finitũ intépoze finito. Infinita aũt grauitas in nullo tẽpoꝛe mouet᷑ per ſpatiũ:qð eft impole.decla ratum eft enim in oPhyſi · ꝙ omne qð mouet. in tẽ⸗ poꝛe mouetur:⁊ omne tempus eſt diuiſibile.
¶ Neq; fi eẽt:q̃ vtiqʒ eẽt vtilítae. Alia.n.cõ tra finita ſumeret᷑ ĩ eadẽ ppoꝛtioe in q̃ ĩfinita ad alterã maioꝛẽ.Itaq; in eq̃litꝑe eq̃lem vtiqʒ mouerct ĩfinita finite:ſed ĩpole ẽ:ſed adbucneceſſe ſiꝗdẽ in qualicũqʒ tẽpoꝛe ft nito mouet infinita:⁊ aliã in hoc ipſo finitã grauitatem mouere quandam finitam.
¶ Gꝛauitas aũt ĩfinita nõ mouet᷑ oĩno pill ſpatiũ neqʒ in minoꝛi tꝑe. Et fi moueret᷑ ni bil.pfíceretiponédo ꝙgrauitas ifinita mo uetur. £m ſi tta eẽt:eẽt alia grauitas finita q̃ moueret᷑ ꝑillð quo mota ẽ grauitas finita:⁊ infiníta moueant᷑ p ides fpatius in co^ dem tpe:q$ eft ĩpoſſibile:ſi enis grauitas ĩ finita moueret per aliqð ſpatiũ in aliquo t€ poꝛe finito: grauitas pambularet ideʒ (pa^ tiũ in illotempoꝛe:quod eſt impoſſibile.
¶ Cum declaratũ eft ꝙ fi (it grauitas ifinita neceffe eft g» moueat in inſtãti:qð eft impole.Uult ðclara re ét p feqtur impole duis cócefferimue ꝙ mouct per fpatiii in tẽpoꝛe.¶ Et boc íntédebat cum oiyit: tfi moueret nibil pficereta.fi coceffcrimus q»gra: uítae ifínita ptráfit atiũ finiti ín tépoze:nibil pfi» aet ete q volut ponere poffibíle.f.q grauítas ifinu
ta poffibile eft vt moucat:z o» nõ fegtur ímpoffibi,
le ponédo ipías effe mobílé. (T O.d. Impoſſibile qà feqtur ex pofitione eius qð eft grautaté ee ifinitam ⁊ mobilé:»cedendo qp motus euis eft in tẽpoꝛe:⁊ oi xit:ꝙ fi ita eét:cét alia grauitas magna ⁊c.i.qm̃ fí po fuerimus grauítate ifinítá mouert per fpatius fini tum in tépoze finitoꝛerit poſſibile iuenin gramtates finitã que mouere£ per idẽ ſpatiũ in eodem tẽpoꝛe: quapzopter cótingit ĩueniri grauitate finitas ⁊ ifíni/ tà5 que moueret per idẽ ſpatiũ in eodé tꝑe:qð eft i pole.(T Deide icepit dicere quo iuent£ boc unpole: ⁊ dixit. Si eni grauitasifintta ⁊c.i.⁊ boc cótíngit:qe fi pofuerimus c» grauítas infínita pertráfit fpatium finitum ín tépoze finito poffibile erit ĩueniri aliquã grauitate finitam pertráfeunte per idem fpatii in it lo codem tépoze ¶ £t boc Q5 oicitapparet fm vía — cũ poſuerimus grauitatẽ paruam fi nitam neceſſario ꝑtrãſibit illud ſpatiũ in tépo:e ma iori tépoze in quo ptranfibit ipfim grauitas ifinita. Cum ergo accepimus ex grauitatibus aliquá : cuite pꝓpoꝛtio ad iftam grautate finitam fit:fícut ppoatio minozis temporis ad maius.ſ.tẽpoꝛis in quo ptranũ wit fpatium grauitas ĩfinita:ad tépus in quo ptráfi, uit mioz grauitas tllud fpatiü:neceffe eft vt ifta gra uitas maio? finita.ſ.cuius ppostío ad mínozem qra uitaté eft ficut ppoztío minoꝛis tépozis ad maius fe cet tllud ſpatiũ ptranfeundo ín tépo:e in quo pertrá fiuit ipfum grauitas infinita:qo eft ímpoffibile.
— —— — —
| | | | ] | |
— — — — , T
A mne ET maman
— —— —
Coꝛpoꝛa fim plica t£ tria: 1 vnumqðq; foz finttü c. 49 pp" .8.có, 20. bí. o. ꝙ funt Qtuoz.
i Uc eai d t
iIDc cclo 5 mundo.
¶ Impoſſbile quidẽ (citur ĩtinitam cé gra" uſtatẽ:ſilr atit ⁊ leuitatẽ ⁊ * ifinitã gra uitatẽ hñtia ⁊ leuitatẽ ipole.Qð gdes igit non eft ĩfinitũ coꝛpus palã:⁊ fi boc mó:fpe cülatío oc ipfo fiat p ratiões ptícalarce. fct fi vlr cófideretur:nó folumPm rónce cae d ín dictis a nobíecírca pꝛicipia.Determina/ tum eft ením vbí vIr pꝛius oc infinito:qũo eft: qũo non eſt:ſed ⁊ nũc alio modo.
¶ e usé c ðclaratũ ꝙ ipole eft cé gra/ uitatẽ ifinitã:ſilr ⁊ leuitatẽ ĩfinitã.Et dum ita ſit manifeſtũ € ꝙ neq; coꝛpoꝛa leuia aut grauia pñt eẽ ĩfinita.Etẽt ðclaratũ € cx his
pᷣmonibꝰꝑticularibꝰcoꝛpus nullo mõ poffe.
eẽ ifinitũ. £t ẽt ðclaratuʒ eft vIr er bie in li bꝛo quẽ fecimꝰde pꝛicipijs mdi. Illic.n.di ximꝰqũo coꝛpꝰfinitũ eſt:⁊ qũo infínit.bíc aũt diximus ſᷣm aliũ modũ ⁊ ſᷣm ſpẽm.
¶ Recapítulabat ea q dixerat.ſ. nulla € grauitas ifinita:z ꝙ eidé demtationẽ b5 grauttag ⁊ leuitas:⁊ cũ fit occlaratü ét qp fí cozp^ifi" graue ⁊ leue ĩuenia/ turmeceé vt grauítao aut leuitas ci? fit ĩfinita:mãi⸗ feftü ẽ ex his duobꝰ fundamentis:ꝙ cozp? graue aut leue ĩfinitũ ipolc cft eẽ. ¶ £t bocitédebat cũ dixit: mãifeſtũ eft ꝙ ipole eft vt ſint coꝛpa grauia aut Ie;
' nia ifimta.í.q» cus bec ppó-f.q» grauitas aut leuitas ipole eft vt fit ifíníta otungat pponíi bypotbeticed pꝛius óclarata eft.f.q fí coꝛpus graue aut leue fit ifi nitü:neceffe eft vt grauitas eiꝰaut leuitas ſit ifinita: manifeſtũ eft ꝙ coꝛꝑa grauía aut leuía ipole é eé ifi nita. Et qz ex bocappet ꝙ oia cozpa funt ĩfinita:coꝛ/ poa eni fimplicía füt tria:⁊ i vnoquog cog ðtermi natii eft qo finitũ eſt.Omne igit᷑ coꝛpus eft finitũ:⁊ qꝛ mũdus ↄſtat ex bís ſimplicibꝰfinitl qᷓ;titate nu; mero.á müdus necio finitus eſt.. £t qꝛ B declara tii eftin phyſicis alo mó ðmr̃auit boc:ne aliqe exi; ſtimaret cé repctítioné euifde:z dixit. Et €t oeclora; tü eft ex bís fmonib^pticularib? «c.í.oícamus ét g» ofa iterbicómranoné quá diximꝰ in libio in q oí; yim^ ppónes vlcs entiii cft ꝙ bec oemratio ẽ pticu larís.3lla aüt vlis.ſ.ꝙ qó bíc eft particularis íllic vlis. ¶ £».oedít modü perque ómratio fuerit illíc vlis:⁊ bic pticularis.£t dixit .illic. n.diximꝰqũo Cot pus eft infinitü ⁊c̃.iqꝛ in pbyfície cõſiderauimꝰ oe ifinito:« declarauimqũo potuit cé: quio nó. n po tẽtia qdé. Tn actu aũt nõ. Hic aũt declarauimus o ifte mundus eft finitus in actu:qꝛ €t ppónes p quas furit boc declaratũ illic funt vliores iſtis. Et et ſubm eft vliue ilic fubto bic. tlic eni occlaratü € p ipof, fibile eft ĩueniri corpus nãle fimpli finitũ cutufci q; fuerit nãe. Hic aüt &claratü eft ꝙ ifte mũdus fb nituseft ens inactu tm̃:⁊ h̊ fart occlaratus p eaque fant ppzía vnicuiq; coꝛpoꝛi: illic p vlía-(. £t D ín tédebat cũ . d. h aũt diximꝰ fm fpés calíus modũ .i. bic aũt diximus bác qóné (pátr z magis pprie d in pꝛioꝛi loco:t fm alum modũ demonſtrationis.
¶ Poſt b aũt itẽdẽdũ vrrá fi no ifinitüqdcs corpus qð oẽ:ſʒ tñ adbuc tiii vt poffint celí
cc plures.Foꝛte eniʒ vtiq; quis boc dubi⸗
tat:qm̃ quẽadmoduʒ quí circa nos mũdus conſtitutus eſt:nihil pbibet 7 alios cé plu/ res quidem vno:non tamen infinitos.
(C Aoluimus ẽt ꝑſcrutarialio mo oe mũdo vtrũ fit vnus aut plures dicẽdo ꝙ ipole ett vtcoꝛpus vleſit ĩfinituʒ:pole eft cõplures eẽ celos. Foꝛte igit᷑ aligs ꝑſcrutabit de hoc ⁊ querct ipfum finitum dicẽdo ficut mun due continen noe cft ens permancne ; nó eft pꝛohibitum quin etíam fint alij mundi pluree vno:non infiniti irn multitudine, '
(| Cũ oeclaratü fít ꝙ partes iftius mũdi fint termi nate nũero 4 ét finite:declaratũ eft necio gifte mũ dus eft fínit^:z q2 aia non deſiderat magie poft boc q;; fcire vtrü fit finitũ aut ifinitü.f.fcíre vtꝝ fit vn? aut plures. ([. Dixit:g vult pícrutari oe bac qõne:⁊ vult ftudere in ca pp nobilítaté illius.Et q? eft pn" magn in pofítióe pncípioz müdi:müdi cni fi eẽnt plures pn* effent plura T £wyit:ét ſi pole eft vt coo, pus vle fitifínirü poffibile eft vt celi fínt ples.i.pot alíqs qrere ⁊ oicere q» qᷓuuis fit oeclaratus q» coꝛpus qó eft toti iftius mũdi ipole eft vt fit ifínirüsgd d
bibet vt fínt plurcs mũdi.Qm̃ celi trib? modísof, Celũ sf ti Dicit᷑.n.de toto müdo:t ét oc cope rotüdo celeftí; buemodi?
tér oe füpiozí oꝛbe:⁊ boc ín ligua grecoꝝ $5 op. 217, dicit poft.4T 25-0. Nõ infiniti (n —— * ratü eft eni vlt p boc ipole cft.f.cozp? ifinitü effe in actu. ¶ D· d· Sicut müdus cótinée «c-bec eft róci natio accepta extrinſecus:⁊ nó p ſe:t mouet bominé nálr ad pícrutandü oe B:« oat fupficialr B dfi effet pole.Clidem us.n.ꝙ oe ĩdiuiduis pluribus iuemtur plus q5 vnu:qpzopter aliquis exiſtimat boc. 6 mun do:cum mundus fit vnum indiuiduũ:⁊ vulgus opi; natur cffe poffibile:z plures antíquo2us extitimaue» runt boc effe neceffarium. Lap. IIP * PRimum autes vnluerſaliter of camus oc finito. Neceſſe itaqʒ 8 corpus omne ant infinitum cé (T pant finitus fi infinitum:aut Ji )253 anomíomerus totũ:aut omío mernm:⁊ vtíqs fianomíome^ rum:aut cr finitis ſpẽbus:aut ex ĩfinitis. (LS5tíi ops noe iciꝑe:pꝛius ⁊ pfcrutaríqd eſt coꝛpꝰifinitũ.Et oícam?q oc coxp?aut é fínitá aut ĩfinitũ: aut cot erit fitius pium: autoíffimilifi partínm:finó ofitinis:ant crit er foꝛma fíníta:ant er foꝛma infinita. Cum declaratũ eſt ꝙ mũdus eſt finitus:deinde voluit declarare vtrũ ſit vnus aut plures: tiam declarabat ín libꝛo dicto oc ifínito ſimplr:t tllud q5 ðclaratũ fuit illicde eé infiniti in potétía; fuit pfectii ⁊ bri oci ffe aüt cosp^nàle in actu « i, finitü ipole eé oeclaratü eft ét ilic vlt: qꝛ illic nõ Ceclaratü fuitab eo quot funt cozpa ſimplicia:neq; Qt funt loca nãlia:neq; qp qðlibʒ illoꝝ eft finitum p» paie:ficut eft oeclaratu bic.£t fundatnétum oemon ftrationis in ea eft fup boc ꝙ ſi iuentat coꝛpus ifiní tum ut erit cópofittizaut ſimplex.Hic aüt oeclara ii cft ab co quot funt (Xe fimplici coꝛpoꝝt etíag oeclaratus
A etm
S A
Si mádidi
fent pico j!
eſſent pluri
34€ j 6
99. 96
Oẽ coip? nã le hz motũ ne ceſſario. Jð 3. celi.t.cs. 1459. 3d€ b. €0. GL.
Y. iber
declaratũ eft ín vnoquoq; eoz ipm céfinitü. . Sʒ qua eft vidit:g fi (terauerit illas oemóftrationem quá induxit in pdicto libzo erunt ppones cius ma: gis ↄfirmate:⁊ erít oemóftratio eius perfectio ⁊ p» pꝛioꝛ ín bac qõne.¶ Ideoq; oíyit:(5 tii 05 paus per, fcrutari ad eft cozpus infinitũ.i.⁊ cus perueniemus ad boc cognitióe ſpecierũ co:pog müdí: « qp vnü., quodq; eozü eft ifínitü: o5 nos anteds perícrutemur vtrü fit vnus.f.ops nos iterare perfcrutationé vlem: f.vtrü copus infinitũ fit fimplex : aut compofitum.
Declaratio enis iftius intentionis eft fírmioz decla⸗
ratiõe pꝛedicta.¶ Z»einde íncepit oitiidere ſyllogiſ⸗ mà hypotheticũ diſiunctũ:⁊ eft ídem cii co qà ett in pbyficis:ied firmioꝛ:⁊ dixit:omne aũt coꝛpus aut fi nitum aut infinitũ.ſi infinitũ:aut ſimplex : aut com pofítü:fí compofitü:aut ex fimplicibus finitis in fpe &it€ ⁊ foꝛma:aut infinitis in ſpecie.⁊ boc intédcbat cii
dixit:aut erit foꝛma finita:aut infinita.
¶ £a quidẽ igit᷑nõ poſſibile eft cr infinitis manifeſtũ ſi quis nobis finat manere pꝛias
bypotheſes. Finitis enis pꝛimis motibꝰ entibus neceſſe ⁊
bus pecies ſimpliciũ coꝛpoꝛum ce finitas.ſimplex qdes.n.quí ſimplicis coꝛ hoꝛis motus. Sim̃plices autẽ finiti motus ſunt. neceſſe aũt femp motus babercoé cov bus phyſicũ: 6tfi fiqdé er finitis erít infint/ tum:neceſſe ⁊ partiũ vnaquãq; cé infinitã. Dico ãt puta aquã.aut ígné:5 ipolc.£2 fü e(t.n.qii neq; grauitas: ns lemtae 6 ifinita. ¶ Dicamus ergo g ímpoffibile eft vt fit ex founteinfinitie: c manifeſtũ cft eíquí cone ceſſerit cóceperit ꝓpoſitiões E pofi fae fyllogí(mosoneníentce tundamétio. Bicamus ígitur fi pꝛimi motus ifinitt funt erũt coꝛpoꝝ fimplici foꝛme ẽt ifinite necef ſario. Naʒ motus coꝛpoꝝ ſimpliciũ ſimpii cce ſunt. Motus autẽ ſimplices funt finiti. Et oẽ coꝛpus nãle hʒ motũ neceſſario. 33i camus $ ꝙ ſi coꝛpus finituʒ fit ex foꝛmis fi/ nitis:erit quelibet partiũ eius infinita necc(^ fario:vt aqua ⁊ ignis:quod cft (mpoffibile omnino. Jam enim declarauimus ꝙ neq; grauitas neq; leuitas ſunt infinite.
C ũ dixit modos oẽs deſtruẽai (ui ſy llogimiſcebit
deſtruere quels eoz vt ↄcluderet P qð intẽdit:tñ ta cuit b qó manifeftü € e£ oeftructü : « fil tacuit boc qð eft iã iteratũ. ¶ Et b nó ẽ vn? frlls:fs ples hypo⸗ tbetici.q.G.d.q o€ cop? aut € finitũ aut ifinitü.ma: nifeftü é qp fi impole fuerit ce ifínitü necio erit fini ti ¶ 25.d.fed fi fuerit infinitit aut erít fimplex aut cõpoſitũ:ſʒ ſimplex ipole eft ee.oẽ. n.ſimplex:aut eft graue:aut leue:aut neutrũ.declaratũ eft aüt ꝙ qðlz €07 eft finitũ. Si nó eft fimplex niece e ee copofitü: fi cõpoſitũ « ifinitü:auter fimplicib? «ifimtio i fpe: t oia ea erunt fínita in magnitudine:aut ey finitie in Tpé« qdas coz aut oia bÀ-f.ifinita ín magnitudic: fs "ole eft vt fit ex ſimplicibꝰ ifinitis i fpé-33.n.oecta
eft p modi fimplici coꝛpoꝛũ trcs funt, ſilr ĩpole
Pꝛimus eít ét vc vnũ coz aut plura vno fint ifínita:qz oecla; ratü eft op oia fimplicia funt finita. £ orpꝰ igit ifini⸗ tu5 ĩpole eft ſimplex cé aut cõpoſitũ:⁊ oẽ coꝛpꝰaut ẽ ſimplex aut cõpoſitũ: nec̃io tale coꝛpꝰ no erit. (| 2. d.ex foꝛmis ĩfinitis.i.ex cozpozib? ſimplicibꝰ infini tis. ¶ D. d.⁊ boc manifeftü ẽ illí q ↄceſſerit «Ca. ee corpoꝝ fimplicíü finitũ in ſpẽ ⁊ foꝛma manifeftus é ei:cuius nà eft copꝛebẽſiua pmas ppones quas dixi mus:⁊ cognouent modos fyiloz quos poiuim? com cludentes recte: « boc intendebat cũ dixit:⁊ yliogu^ mos cóueniétes ín fitu fundaméas.i. pofitoe in (ig ra coueniett poſitiõe pᷣmis pponib? ui vitate. (|. Zo» d."f»10pónes ex quib? apparet coꝛpoꝛa ſimplicia cé finita « dixit:diximꝰ eni fi pint motas «Ci: yn? fcr; mont quos pzi? pofuím? ad oeclarádü D € gp fi mo tus fimplices fint fímtineceffe eft vt fozmne corpoꝝ fimplicià fint finite. (| Deide oat cám olicie.d.mo tus eni fimplici co»poz: funt fimplices.i.qii necef fe eft vt gl coꝛpoꝝ fimplici béat moti fimplíces: cii o£ coꝛpꝰ nãle b5 motu: « in co2poze fimplici no ie ueniat motus copofic?. €] £t ci dedit cãm iti? co» tinuatióte pofuit aris cócludit oris ⁊ otxít: mor".n. fimplíces funt fimti.i-iam oeclaratü é fuperi? g» o tꝰ ſimplices füt fíniti imo trce tri. £t cü ita fit nece eft vt co2poza fímplicig fint finita. (|. Ec D qó dixit Poẽ corpus nãle bs moti necio:dixit boc ne aligs diceret ꝙ nó feg£ vt nüerus coꝛpoꝝ ſimpliciũ fit Ps nüerü motuũ:qꝛ eft ipole cop? nále ſimpᷣlex eé imo bile.f.femp quiefcés. pfe vo dicit jfi ridendo g D eft ipoffibiie fm fundamẽta pofita in bac arte. £t fi fuerit boc poffibile i toto illi? coꝛpoꝛis fimplicis nó erit poflibile in partib? fícut é terra d fm totü é qe Icens:tii fm ptes é mobilis. (|. 2».d.fi co2pusifinitü € ex fozmis finitis «Ci. cü occlaratü é q motꝰ fim pliciü tunt finiti ín nüero:íi aiqó copus ĩuen iat có pofitü ex eis infínítü: necefie elt vt bec fimplícia ex qb? coponit᷑ fint ifínita ín magnitudinc:ci, fint fint tau Ipe.f.g» vni eozum aut plura vno ünt in fin ita in magmtudine: cum fint finita ín fpecie * quoníam fi ſimplicia eflent finita ín fpé ⁊ in magnitudine:ne, ceffario ⁊cõpoſitũ effet finiti. (- D-fecit rememoꝛa tioné oe boc qð iam declarauit ꝙ co2p? ſimplex ĩfi⸗ niti ín magnitudine:ĩpole eft cé dixit:qð eſt ipole tam eni oeclarauim? «C.í-qrit fí co2p? Copofitü fueru finitü aut erít necio cõpoſitũ cx graui 2 leui : aut fs mixtionẽ:aut fm vicinitate partiũ pa ruarũ.Coꝛpus eni celeſte nulli eſt elemẽtũ fícuter nullo eftelnto. ¶ £t videt ꝙ nó dixit:qð ſequit ín vnoquoqs cop cr abus cóponit coꝛpus ifínttu eẽ in magnitudine: nifí qz eleméta funt 5ría;z cũ vni eoꝝ fit ifinitü:co tinget vt altez fit infipitü:nifi ifínità cozrüperer fj, nitũ. ¶ Sí igit aliquis dixit ꝙ ĩpoſſibile eft ineniri co1p" cópofitü infinitũ ey elemẽtis finitis in fo» 1 magnitudine:fed infinitis tn auero.i.indiuidua qm, ueniri eiuſdẽ fpei infinita/Ulg.terre infinite. isi, cemus refpodendo ꝙ ocftructio iftius fermonis apr paret ex po? illi? ſermonis.Si.n.terre infinite inen rent:pole eẽt ĩueniri ex eis vna terra cotacra cx ad⸗ ditiõe adinuicẽ.Et cU tta ſit:pole erit nucni graui tates infinitam:⁊ ipfe pꝛopalabit boc poft: ⁊ oeclara; bit ipfum perfecte:cum oeterminauerir Q locus ele; mento2us eft vntis numero :« poft boc oeclarabitur q vnus mundus cft.
¶ Adbuc aũt neceſſariũ infinita magnitudiuc eẽ aloco ipſarũ. Quare ⁊ moꝰ NMuo⸗ Cõmen.ſuꝑcel.⁊ mun. -
Terra fm fe totd € qcfcéa tm prs eft mobilió,
E ow? cele, ftc nulli é lig tü fic ec nal» Cit. ento, dem infra
e biectio.
— ES
— ——
| | | | | | |
Smpoteé fie ri að ñ otigit
f actá effe,
Paro fi mo uc ad torum Pm ꝙ totũ:ſʒ bin q citi cé nator gli,
Alia cxpó.
Sexto pb.t. Co.22,
*id - VY — $ or ae neg?
De cclo 4 mundo
eẽ oium.Hocaũt ipoffibile fi ponam? »ae cé pzírmae bypotbefce:; ⁊ neqs ꝙ deoꝛſum fertur ín ĩfinitũ otíngeret ferri: neqs qo fur fus ſᷣmeandẽ ronc. Simpotfibile.n, fiert qo nõ cõtingit fact eẽ. Silr in talí : 7 ranto: ⁊ vbi. Dico afit fi ipoffibile eft factus eẽ albũ: aut cubitale:aut ĩ egyptoꝛ:⁊ fieri hoꝛũ alígd ipoſſibile. Impoſſbile (gr ⁊ ferri illuc:quo nullũ qð fert poſſibile peruenire.
¶ Et etiã ſi foꝛme fint infinite:⁊ loca earum
erũt infinita in magnitudine necio.Et cam ita ſit:⁊ motus eoꝛum erunt infiniti:qð eſt impoſſibile:ſi ↄoceſſerimus ꝓpõnes pꝛimas .ſ. ꝙ coꝛpus vadens ad ínfert? ĩpoſſibile eſt vtt ifinitũ vadat:⁊ coꝛpus vadens ad ſupe rius ĩpoſſibile cft vt ĩ ĩfinitũ vadat. Qm̃ im poſſibile eſt vt fit ꝙ ipotfibile eſteẽ. Hic au tem ſermo ſuſceptus equalr ín quãtitate ⁊ qualítate c ſitu. Et iõ dico fi coꝛpus ion fit albũ:aut vniꝰcubiti:aut currẽs:ĩpole ẽtrãſ/ mutari ín aliqð ex his q̃ oirímue. £tipole eſt ire ad locũ:ad quẽ impole eſt ꝑuenire.
¶ VUult declarare ín boc cap? op ipole eft a» aliqð coz
pus fímpley fít infiniti ín magnitudine p aliã ómó ftrarione:qsuie fít vlioꝛ pᷣdicta. ¶ Et dixit:⁊ €t fi foꝛ/ mc (int ĩfinite.i.⁊ ſi foꝛme coꝛpoꝛũ ſimpliciũ fint ín; finite in magnitudine:neceſſe eft vt loca cog ſint in finita. ſi hoc eſt:motus coz infiniti necto erüt: aut in ſeipſis:aut in ſuis partib?. "T leceffe eft.n. g» partes corpoꝝ fimplíciti mobiliũ moueant ín infinitus: nó .mouerent niſi ad locü totiꝰ.cũ (git locas toti? fit infínit^:otinget qp ptes mouebunt ín ifinitü. motus aüt illiꝰqð (n infinttü mouet necío eft infínít^:ps.n. mouct ad toti nó fim qp eft totü:fs $m ꝙ eft ĩ fuo eé nãli:⁊ locus totius coꝛpis ⁊ ꝑtisẽ idẽ.¶ £t ci pofue rít p necs eft fi cEnta fint infinita in magnitudine ꝙ motus partiũ coz fint ĩfiniti:dixit: ꝙ ipole eft «c. i1 ponere motü íntínitus ipole eft Pm q» appet apó illũ q cóceflerit pᷣꝰ ppónes:ds nàlr babem? in boc. idet .n.g nált cft nobis notũ ꝙ oẽ motü Pm recti tudiné nó mouet niſi ad aligd:ad qð cli puenerit ge fcat nifi motus eius eẽt ociofus-Et cit ita fít mani" e £p cü videm?lapídé motũ ad inferiꝰ:⁊ ignẽ ad fupi*: fciem? ꝙ nó mouent nifíad loca c£ d ſunt:⁊ cü pue: nerit ad loca illa geſcũt. Videt᷑ igr ꝙ boc intédebat ũ dixit:ſi nos cõceſſerimꝰ⁊ ↄceperimꝰꝓpõnes p**:« fm hãc explanationẽ erit ſermo eius-f-gp coꝛpus va dens ad inferi? «ad fapius ĩpole eft vt vadat ín infi nitu:t ex his ppõnibꝰ. ¶ Et pot intelligi ꝙ q ↄceſſe rit ꝓpones pꝰ ín boc genere:credet qp coꝛpus vadés ad inferiꝰ aut ad ſupius ipoffibile eft vt vadat in in; finítü.£t becexplanatio eft ouentétíoz máifefto fer mont ipfíus. Poſt.n. dat mediis terminii quo oecla; rat boc ipole.« oicit."mpole.n.eft.i.qp ponere motü infinitũ eft ponere mobíle ad finé: ad quénó pótp: uenire. Impoſſibile eft igit ponere motů bd. 3mpof, fibile cft.nancipe cffe qó ipoffibile eft vt fit:z bac ea; dem oemóftratióe vtebat ín fine.6.pbyfic.([ £t cit dedit ꝓponẽ dicẽtẽ ꝙ ipofííbile cft vt fít qo ipoffibu
le cft incipere:incepit verificarebác ppõnẽ inducé, do oia pdicamenta: dixit.hic aüt ſᷣmo fufceprus eft equali in qualitate ⁊ qᷓtitate « loco « ín fitu.i. q» bec pꝓpoſitio vera eft in oibus pdicamétie : vera eft igit in vbí:« mouet ficut ín qualitate «in alus pᷣdicamẽ/ tis. ¶ D· dedit exẽplũ:⁊ dixit: fi ipoffibile eft vt coz pue ſit albũ:neq; vni? cubiti : neqs currẽs terminet᷑: ipoffibile eft tráfmutart i aliqð ex his q diximꝰ. 1. g.oe q̃litate fi ipoffibile eft a» aliqó coꝛpus fit albus ipoffibile eft tráfmutart ín albü:« filr fi ipoffibile eft ꝙ aliqó cop? fít alíquoz cubítoz:ipoffibile eft tráf^ mutarí ín alía aliq̃ bo2a ineſſe illoꝝ cubitoꝝ:⁊ fitr fg ipoleé ꝙ aliqd pueniat curredo t ambuládo ad cu qd:nó iuenit icipiẽs currere ad ulii locum.
¶ Adhuc fi ⁊ diſcreta (unt :nibil minus con
tinget vtíqs eroibus ignẽ infinitam.
¶ Et ctíá fi foꝛma coꝛpoꝛis ignis ĩueniat᷑ fe^
parata ⁊ diſiuncta adiuicẽ: vt ꝗdã antiquo rum inquiebãt:erit ignis cópofit? cr oĩbus diuerſis foꝛmis infinitis.
¶ Cũ declarauit ꝙ ĩpoſſibile eft ineníire coꝛpus ſim/
plex infinitũ in magnitudine : « ꝙ ĩpoſſibile eft ĩue/ niri cozpus cõpoſitũ ey eis vnũ. ¶ Et aliꝗs pót dice re.foꝛte eft ĩpoſſibile ĩueniri vni coꝛpꝰↄtinuũ fini tuz. Diſcretũ aũt paruũ eft poſſibile:vt antiqui dice/ bant oc co1pib? idiuifibilib^:erüt g̊ indiuidua ignis infinita:z vnũqðqʒ cos finit (T Et cũ ita ſit:dixit rüdédo:p otíngir ipoflibile pdictü. Nã poſſibile eft ponere iftas partes cógregatas: pp otingit magni^ tudiné vnã infinitá e£: fic otinget wfimtà grauita/ tem ce. iã declarauimꝰ boc ipoffibile eé, ¶ £t boc intẽdebat cũ dixit:erit ignis cópofit? ex oibus diuer fis foꝛmis ĩfinitis.i. ſi partes infinite feparate ab; inuicẽ ĩueniant᷑:poſſibile eft ↄtinuari adinuicé: « fic gue ec eis magnitudo infinita: qo eft ipoffibile,
mpoffibile ãt nó fequit ey poffibili. Illud ergo qð ponebat poffibile eft impoſſibile. « cii otingit q» pof (ibile fit impoffibile : contíngit q» pofitio ppter quà poffibile fit impoffbile fit impoffibílis.
(. &cd co»puecrat vndíqs oíftenfionca ba/
bene. Itaq; qũo poffibile eft plura qdé oif fimília ec. Anũqðq; aũt iſtoꝛũ infinitü cé. AUndiq;.n.vnũqðq; os ínfinitá eſſe.
¶ Et iam diximus ſuperius ꝙ coꝛpus vadit
poce mẽſuras.ſi igit᷑ ita fit: qiocrit poſſibi le g plura coꝛpoꝛa diſſimilia ſint ĩfinita: íta q vnumquodq; eoꝛum.
(| Intẽdit ꝑoẽs quãtitates tres dimſiones que funt
ad mediũ:⁊ a medio:⁊ circa mediũ.i.ꝙ ai ðclaratuʒ eft ꝙ motus funt tres: ⁊ cà illi? eft ꝙ dimẽſiões tres funt;c neceffe eft ꝙ corpora fimplicia fínt $m nume: rum motuũ ſimpliciũ:⁊ qp dimẽſiones €t fint finite; vt oeclaratü fuit pzíus : qiio ergo exiftunant coꝛpo⸗ ra diſſimilia ee.f.fimplícia diuerſarũ foꝛmarũ « infi nita» ([ Et qꝛ ín demõſtratiõe pdicta nó compleuit oeclarationé in vnoquoqs modoꝛuʒ co:pozü ſimpli/ cu5:q9 ipeffibile eft.f.vtfit infinitü.fed tii fecit boc in fimplicibꝰ mobilibꝰrecte. Om̃ cü perfcrutatus fuv It 0€ Co? pore infinito: diuiſit ipſuʒ m fimplex ⁊ có» pofiti:nó incepit pius complere diuiſionẽ fimplici ur modo: «oeit ruere ynũquodq; cé infit POS " po
Impolt "
quif c 3552
Cã finitat(o magnitudis €fotg. 35 p
t. C.3$.1. 4-9. 39.3.6 21,
' tusamotib? zt cli eſt ſimplex pter tres mot? quos numerauimus: 7 oé
Liber poſt hoc deſtruere coꝛpus compoſitũ eẽ infimtus vt 05 ín recto oꝛdine:ſʒ ounifit loqui oe modís coꝛpoꝝ ſimpliciũ:⁊ intédebat ocftruere boc in cozpoze com, poſito:qm̃ in eo eft oeftructio ét ín boc cozpozís fim plicis. zt boc eft cũ dixit:qꝙ compoſitũ infinitus aut eſt intinitũ:qꝛ vnũqðq; fímplicui ipfius eft infinitü ín maguitudíne:aut qꝛ funt fínita magnitudine « in; finita fpecie.videt iguurg» bonü eft «rectü facere boc.Sed q: copus celefte eft coꝛpoꝛuʒ fimplicius: ⁊ nullü eft copofitü ey eo:nó itrat iſtã oeftructione.f. inueniri coꝛpus ifinitü cozpoz fimplici q funt el; ta coꝛpoꝝ copofitoz:dpp reuertit bic ad coinplédü odos coꝛpoꝝ fimplici: ad declarãdũ ex pᷣdictis ꝙ ipole eft g» aliq illoz fit infínitü in magnitudu ne:tíue fit elementü compoſiti:ſiue non.
¶ Sed adbncnegs totũ omiomerũ cõtingit cé infinitũ. Pꝛimũ qdé qꝛ nõ eſt alius pter iſtos motus:habebit igit vn hoꝛũ.ſi auteʒ boc accidet:aut grauitatẽ ínfínit : autleui^ tatem infinitã cé: adbuc non poſſibile coꝛ pus qð círcüfert. Impoſſibile cnis infinitü
circumferri. Nihũ enim differt boc dicere qᷓ;celum dicere infinitum effc. llpocantem ottenfum eft ꝙ nócft poftibile.
¶ Et etiã fi foztma coꝛpoꝛis fit cõſimilis:im/ poſſibile eft enim vt fit infinita. Pꝛimo qii ſi motus alius amotib? odictie nó fit:nieccí^ farío boc coꝛpus babebir aliquẽ motũ box motui. £t fiit fit: necio eft grauitae infini tà ⁊ leuitae infinita. f£riam diximus q effe boc eſt ipoffibile. fct etiam nõaſſimilat᷑ coꝛ/ poꝛi eunticirculariter in infinituʒ:ĩpoſſibile eſt eni coꝛpus infinitũ ire círcularíter. Qui ergo dicit motionẽ circularẽ eẽ perpetuã:ſi milis eſt dicenticelũ eẽ infinitũ. Et iam de/ clarauimꝰ ſuperiꝰhoc eẽ ĩpoſſibile.⁊ etiã qp coꝛpus infinuũ ĩpoleeſt moueri omnino.
(| jam diximuscãm pp quá iterauit ſermonẽ oc oc: (tructióe coꝛpoꝛis fímplicio ifiniti in magnitudine. ¶ Et.d.⁊ ſi fozna coipozís ⁊c̃.i.cũ foꝛma cozpís fue nt ↄſimilis.i.ſimplex nó cõpoſita impoffibile eft vt foxma fit infinita. £t boc otyit. q cum cá finitatis magnítudis eft foꝛma nece eft ſi magnitudo fit ifím ta:p foꝛma fit ifiníta. (| Deide dixit· qi fi ali* mo:
occlaratü eft gp nullus motus
copus fimplex bs motũ ſimplicẽ:nece eft vt bocco2 pus poſitũ infinitũ béat aliqué motü boy motuus. ([ 2.8.7 fi ita fit neceffario erít grauitas ifinita.i. fi neceífanü fuerit vt boc coꝛpus ifínitü babeat mo tus ſimplicẽ:aut erit circularts : aut rectus.ſi rectus: aut ad medii: tlic erit graue:aut a medio ⁊ tüc erít leue. Si aüt copus infinitus fuerit grae:neceffe eft vt íua grauitas fit ĩfinita $m qð prediyimus: fíimu liter oe leui.Et tam declarauimus fuperius ꝙ ipoffi bile eft inuenirí grauitate infinitá:aut leuitatẽ ifuii; tam. ¶ O. d. ⁊ etíá non affimilat coꝛpoꝛi eunti circu laritera. ⁊ impoffibile eſt etiã vt motus iftius Co1po/ ris fimplicis ic circularis yt fit fimile cozpozi rotun
moges reproduced
Part 8
by courtesy of The Wellcome Trust, London.
do:tfuc ſpeciei.ſcoꝛpoꝛi cui? motꝰ eft circa mediíis. Jmpole eft eni cop? ifíniti moueri motu circulari Q2 mot? circularis eft fínite reuolutiois. mot? aüt coꝛpoꝛis ifíniti eft infínitus. (|^ 2».d. qui ergo dicit motionẽ circularẽ eẽ perpetuã ⁊c̃.i.q fermo dicẽtis motũ circularẽ eẽ infinitü € fimilis in poteftate fer moni oicétís coꝛpꝰ mobile círculariter. vt celum cé wnfiniti (T 25.d.cià declarauimus fupius boccé i» poffíbile.i.q» coꝛpꝰ rotüdü ipole eft cé ifínítü:cii de/ clarauim? g cop? ifínitü ipole eft mouerineqs mo tti recto: neq5 motu circulari. aut itédit ⁊iã oeclara: utm? ét vniuerfalius boc-f. qp coꝛpus infinitus ipole eft moueri oino aliquo modo motuum.
¶ $ed adbuc nó cõtingit ifinitum mouerí:
auteni Pm naturaʒ mouebitaut víolentía. Et fiquidem violentía cft ipfi :« qui ſᷣm na turam.Quare eſt locus alius equalis iqué feratur.Hoc autem impoſſbile
(C Etetiã ſi hoſſibile eſt coꝛpus infinitũ mo/
ueri:mouebit᷑ naturalr qut violẽte.Si vio lente oino habet alterum motũ nãlẽ.habe/ bit ergo alterũ locũ quo erat naturalr: ficut ín quoit víolente:q9 eft impotfibile.
¶ Pec eſt oemóftratio alia a pdictis: 2 eft ꝓpꝛia cot; pozib? motis rectis.⁊.q.laboꝛat in ea ad pficiendum ex diuiſiõe motus illud qð nó fuit pofítu in demr̃a/ tionb? pdíctis. oemóftrationcs eni pdicte fundate fut fup D ꝙ cozpus ĩfinitũ mobile ín rectus ipole eft moueri motu nãli.Si.n.moueat motu nãli.nõ mo
uebii nifi per oeclinatíoné:que eft in co.f. grauitates 1 leuítaté:oeclarat ergo illic
nita. ¶ Z»eid le pp góclaratü fuit ifinitü ipoffibile ee —— —
feftum. St eni Titi in quo A. Finitum aũt ín quob. Tempꝰaũt ín ano finitü mo^ uetac ĩfinitum eft motum c, €i íraqsa, b.g calefactus eſt aut latfieft : ant alind aliquid paſſum eſt:aut z quodcũq; morá eñ ín te^ poꝛe in quoc.ſit.d.eo q eft b.mín?. £t mí nue inequalitẽpoꝛe minus moueat.Sit aGt qð inquo e.abeo qð d.alreratus. £23 íraqs Lómen.fup cel. mun.
eíolétía ná icit nifi i re» fpectu nãe. ví 9 (up.cuaa ^
XLocue (n dj mouc£ terra violétc é idé cuz loco in d mouct nàálrz f3 moi? nalie nó oft a vio» lento mifi fis modá ufi. vi^ dc.j.c,70.
— EUER "7 n »
— — — — —
— — — — o
De celo 4 mundo
eft d.ad b. £t crítad finitum aligd puta 4r. C.Tempus.
V — — NA, E: 1 "jnfinitum *
—ñ if
; —— initum
Finitum a. B.ex A. — — — — — —
£ $
— initum alteratum ex b» — — — — —
Finitum aliquid oibus alu.
¶ Et dicamus ꝙ coꝛpus finitũ ĩpole eſt age rci coꝛpusĩfinitũ ⁊ reciꝑe:⁊ ca recipeactio nem adiuicẽ oĩno:⁊ demoſtratio bui? fic. Sit gif coꝛpꝰ ĩfinitũ.a.⁊ finitũ.b.⁊ ſit tpᷣs in quo mouet᷑:aut mouet c.Expellat᷑ coꝛ/ pus.a.⁊ recipiat aliquã fozm3.b.ín tꝑe.c.⁊ fit.d.mín?ds.b, £t boc minꝰmoueat᷑ꝑ alte/ rá magnitudinẽ mioꝛẽ ín tpe edlípzio : ⁊ fit .q9 moucf ex.d. Dicamꝰꝙ ppoatío.d.ad b.Cficut ppoztío.c.ad al(ó mín?.a.pnta.f.
63 ¶ oec eft oemóftratio vlis oibus coxpozib? rectis ⁊
é cop? aut «ft agée:aut patiens: aut vtroq; prict gans. 39.f. tCx có 6g,
Coꝛpa cele la agüt «ii patiunt ife riora ác agũt ⁊ patiunt ad ĩuicẽ.við cds d gnonc.t, cö. 43.
rotũdis ⁊ ſimplicibꝰ ⁊ compoſitis.oẽ.n.coꝛpus:aut eft agẽs:aut patiens:aut vtroq; participans. 4 cii ita fit potuit declarare coꝛpus infinitũ nó eẽ. Nã cũ po» ſuimus ꝙ oẽ coꝛpus aut eſt actiuum:aut paſſiuũ:aut actiuũ ⁊ paſſiuũ ſimul:⁊ cũ pofuit ꝙ coꝛpus intinitũ impoffibue eft agere:aut pati:ↄcludit᷑.n.in z? fígura ꝙ nulli cozpozt eft infinitũ.¶ Sed qz ppofitio oU cens ꝙ oẽ coꝛpus aut eft actiuũ:aut pafliuü: mantfe; fta ẽ p ſe.coꝛpoꝛa.n.celeſtia vídent agere ín ea q̃ funt fub eís.ifta aũt vident agere t pati adínuicé : « alte; ra ppofit(ono é maniífefta/f.oicés op infínitü ĩpoſſi/ bile cft agere aut patibec aũt pꝛopoſitio oíffoluit in duas.Quarũ vna eft g» infínitü impoſſibile eft pati. Alia eft ꝙ infinitü ipoffibíle cft agere in rem finitá. vii incepit oeclarare ppofitíoné dicentẽ ꝙ coap? in/ finiti ĩpoſſibile eft pata fíníto:t accepit cade exem pla vtriuſq; qónís. ¶ Oeide oiuifit demõſtrationẽ: ⁊ dixit:ſit ergo coꝛpus infinitum .a.⁊c̃.i.ſi aliquis fin; xerit coꝛpus ĩfinſtũ reperiri patiens:aut agẽs:coꝛpus infinitũ fit.3.« ponam? aliud coꝛpꝰ finitü « fit.b. po namtus tps ín quo egit.a.in.b.aut patít.a. a.b.« fít tps C. (I Dicepit oemóftratíoné alter'itoz duoꝝ:⁊ eft yt.a-infínitü patiat.a.b.finito in tꝑe.c.ſ.ßm toiũ:⁊ oi cit:⁊ erpellat a. recipiat aliquã foꝛmaz.b.i.ĩpoſſibi⸗ le eſt vt co:pus infinitü patiat a finito.g fi impofri bile ſit ponat c»a.nfiniti patíat £m totii-a-b-fínito ín tpe.c.pofito.£t cii pofuiffet pofitioné quà inten: dítoeftruerc cóiungit itti 2 poſſibilem. ⁊ eicit:t fit dminus.h.i.⁊coiungamus buic ꝓpoſitiõi poffibiléboc.f. vt aliud coꝛpus fit finiti: minus coz poze finito qÓ eſt. b. hoc aüt corpus fit.q. i.q ifta pofi tio fit poſſibilis:⁊ nó cótingit ey ea p fe aliqó impof/ ſibile. ¶ 2».d.« moueat boc minus p áliquá magni tudine minozem tn tpe equali pmo «Ct. « ponamus ꝙ coꝛpus agene qo ponimus minus copoze agente
qð eft.b.f.d.patiat ab eo alitid copus ßm teti ín tpe in quo ex.b.finito patíat .a.ínfínitü.f.in tpe.c.« fit.e. boc coꝛpus qð patit a minoꝛi agente.f.d. oẽ boc eft poffibile. ¶ £t c poſuit boc poffíbile pofuit ꝙ feq; ttr ex eoꝛ⁊ dixit: gp ppotio.d.ad.b.eft ppoatio:t.ad minus.f.f.t.oico g» neceffariü eft g» Jppoztio minoꝛis agentis.f.d. ad maius agens.f.b. fit ficut ppoatío pa; tientis ex.d.minoꝛis.ſ.e.ad coꝛpus alterũ patiẽs mi nus coꝛpoꝛe.a.infinito.⁊ cli potuit ꝙ bec ꝓpoꝛtio eft neceflario ita:incepit oeclarare boc: dixit.
¶ Sit itaqʒ cqualequídé ín equali tempo: alterans. Minus at inequaliminus Pad/⸗ ius aũt maius. Tantũ aũt qᷓtum analoguʒ erit qðcũqʒ maius ad minus.Non igit infi nitũ ab vllo finito mouebitur in aliquotpe. ZI inue cnialiud ínequalía minoꝛi mouc^ bitur:ad qo qdéatalogü fínitá cft. Infini/ tum ením ad finitũ in nulla ꝓpoꝛtiõc eſt.
(L Et dicamus q»co»pozaequalía in magni/ tudinem mouent: tranſmutant᷑ cqualr ín tempo: vrio. £t ppter hoc coꝛpus minus mouet in minoꝛi motu in illotẽpoꝛe.⁊ coz» pue maius mouet᷑ motu maioꝛi in illo tem/ poꝛe.Mouet᷑.n.ſᷣm ſuã magnitudinẽ ma/ gis q5 motu minoꝛis tempoꝛis. Jam ergo oſtenſuʒ eſt nũc ꝙ coꝛpus qꝛ eft ĩfinitũ:no ẽ poſſibile vt moueat coꝛpus aliqð er corpo/ ribus finitis oĩno:neqʒ ĩaliquo tempoꝛum. £d erit aliud coꝛpus paruuʒ qð mouebit
aliud coꝛpus minus fcPm modũ (ae parui/ tatis in illo tꝑe.ergo erít hoc iteruʒ coꝛpus finitũ. Nã no cft trer coꝛpꝰfinitũ ⁊ ifinitus ꝓpoꝛtio:neqʒ ꝓpiquitas:neqʒ cõparatio.
(| Ideſt.qꝛ videmus ꝙ agẽtia equalia ín patiẽtibus
equalibꝰ agüt ín cis in oibus partibꝰ in tpe equali: ⁊ videmus matus agens agere in patíétia equalia in codes tpe magis Q5 ages minus: ages minus:min^, ⁊ lilt patiens maíus patít ab agétibus equalib? mi nius: minus magis. Et tunc cótingit cy boc g cü ab agentíb? diuerſis patiantur otuería patientía : quozz p:opo:tto agẽtiũ ad agentia fit fícut ppoztío patien tium ad patientia agere actiones equales c i tempo: re equali. quo età ex bís fundamétis pofítís oecla» ratur qo intédit oeclarare apparet fic. ü enis pofut mus ꝙ agetia equalia agant ín patiẽtia equalia ca» dem actione ín eodes tpe : apparet ex boc qp agentia equalia:quoꝛũ ꝓpoꝛtio adinuicem eft ficut ꝓpoꝛtio patienti adinuicem agunt actiones equales in tpi bus equatib?agétía.n.cália « patientía equalia funt bé.f-q» ppoztio agentiii adinuícem eft ficut pportio pattentíu adinnicem.fed tii ifta funt in equalt ppoꝛ/ tionealía att in alys ppoztionib^. £t cus bocappa: Tet in viro modo modoꝛũ ꝓpoꝛtionalium:apparebit inalys ppoztionib?.£t cii bcc ppoſitio eft verifica ta..d.ꝙ actiones oiim agentiũ quoꝛũ ppoztio adin uicem eft ficut ppoztio patientíus ín inuicem in pa tientia refpondentía eis.ſ.actio pcedentis agentis in pꝛecedens patiens : « confequentís agentie in confe; quens patiens;funt actiões ppoztionales ín LÍ por ribus
Asẽtia « pa tiétia ĩ coꝛpo rib? cq̃libus ſun ꝓportio/ nalia,
ribus equalibꝰ. Et ci inquã ita ſit: manifeftus eft qp queréda eft eius cóuerfa:z eft cp agentia ⁊ patientia
in tempozib? equalib? funt ꝓpoꝛtidalia. ¶ Z»icam? ergo quonam ita eft. Cler.gra. ponamus oto agen:
b Agẽs ·
Agens. f Ln RR d Patiens — O — ç — —
tía quoꝛũ alterũ ſit.a.alterũ ãt.b.⁊ otto patiétía quo rum alterũ ſit.c.⁊ alterü.d. « ponamus ꝙ totü.c.pa: tiat ab.a-cd.a.b.in eodé tpe: 4 fit tps.g.oico ergo o ꝓptio agetis ad ages eft ficut ppoztío patietis ad pattée.f.cp ppoztio.a.ad.b.eft ficut ppoatio.c.ad.d.z ecouerío. (I £t oemóftratio eius eft fícq? ſi ppoꝛtio a ab b· nõ fuerit ficut ppoztio.c.ad.d. Sit g̊ maioꝛ: aut minoꝛ.Si igit᷑ ꝓpoꝛtio.a.ad.b.ſit maio ppoztio ne.cad.d.fecem? ex.a.alígd cui? ppoatio ad-b.fit fi Apotio.c.ad.d Siti ppoztio.a-b.ad.b.fic ppoatío.c. ad.d.enit g paffio.c.ad.a.b.« d.ad.b.in eode tpe. cit 6 tllud tps.g.f5 tam pofutmus (qp in eodé tpe patif..c. ab.a.Pm totũ · a.cuiꝰ:h.erit ꝑs:q̊in codé tpe patit tdépatice eadé paffione a ouob?agentib^:quoz vni eft maius:alterũ aüt minꝰ:qð eft ᷣnpole.Et pp boc oi; cit pus Ariſto.ꝙ mai? agit actionẽ maíozé in eodem tpe d$ minꝰ.ſ.in idẽ patiés.(]- £t Ariſto.q̃ſi fuit ote; tusin bacoemfatióe pone ppónü ey qbuefegt boc. Oẽ gᷣ boc vr dfi ommíffum ab co:q? feat ex eis d por fuit:s nó ommifít boci &móe: imo ommifit pmuta tione ꝓpoꝛtiois:⁊ ipole otingee. £u. n.pmutauerim? ꝓpoꝛtionẽ otíngit ꝙ ꝓpoꝛtio pmí agẽtis ad patiens pmü fit fíc ppoatio agétís ícót ad patiẽs z^. f.q pꝛo/ poꝛtio.c.ad.a.h.qð eft ps ĩfiniti fit fic ppoztío.b.q5 é ages ſcõm ad.d.qð cft patiẽs fecüdi-Et cii ita fit có; tinget vt ín eodẽ tpe ⁊ ab cadé re « eadé paſſione pa; tiant ouo coꝛpoꝛa.quoꝝ altez; eft finiti.f.a.b.« alte: rũ ifinitü-f.totu.a.qó ẽ ipolc. ¶ Et tücappet ex bis ppónib" g» co:pusifinitü nó agit in coap? finiti. Zi yit. manifeftü eft igit q» cop? ifinítü ipole eft moue re aliud coꝛpoꝝ finitoꝝ oino : neqs t alto tpe.i.t ma; nifefta eft ex his q̃ diximus de ꝓpoꝛtiõe.qõ fecunda quá itédimus:z eft o» ipole eft coꝛpifinituß agere in copus finiti in aliquo the.Om̃ qi ouo agétia oiuer fa agüt in idẽ patiẽs eade actíóe atinget vt fit in té po:ib? oíuerfis:t vt fit ppo:tio agẽtis ad agẽs fic p; po:tío tpis d tpᷣs.Si g poſuimus alteri agetiü fini tum:⁊ alterũ infinitũ: otinget vt ifínitü agat in nul lo tpe.quapp null ppoztioné babebit in actióe; ci nullà babeat ín qᷓtitate.Et cũ pofuimus ípm moue: ri in tpe-f.ifínitit mouere finitu:poffibile eft reperiri alitid coꝛpus finitũ:qð in illo eodé tpe aget actiones infiniti £m modii pdictus: « fic igit ĩueniemus ouo agctia:quoz alte eft finitũ alte ifinit que agét in eadé actioe:c ín eodẽ tpe. (| Et boc íntédebat ci dixit.erit. n. alterũ coꝛpus parui qó mouet altez wi-
Pꝛimus *
nus in cpe illoꝛe erit boc €t finitũ.i.qm̃ cũ poſuimus coꝛpus ifínitü mouere aliqð coꝛpꝰ finitü ín alid tpe: poffibtie € ĩuenire altez cop? finitü.f.min? ds mint ti! mouere cozp? min? d qð mouet ifíniti in ilo eo dé tpe. Cü ergo ouplicam? agẽs.ſ.mouẽs finiti pole eft pueníre ad coꝛpꝰ finiti qð motebit ínillo codes tꝑe:coꝛpꝰ.ſ.motũ ab ifínito pp íllà ppoztioné:quá oí ximus oc agétíb? « patíétib?.igit in eodes tpe agent eade actióe « ín idé coꝛpꝰ otto agétía eiufdé fpei qri alterü eft finitü:altez ifímtiü. (7 2*.d.nullá bs cop? fínitü « ifinítüi ppoztioné aut vicimtaté neq cópa, rationẽ.i.⁊ boc ipolenó cótigit nifi cofefft fuerimus
poꝛtionẽ babédá.cii eni cõceſerim coꝛpus infini» .
tum agere in tpe concedemus babere ꝓpoꝛtionem ad fimtü:fed ín rei veritate nullas babent pꝓpoꝛtio/ nem:ſicut dixit: quapꝛopter continget neceflario yt actto ctis fit in nullo tempoꝛe.
¶ Sed adbuc neqs tnfinito vllotn tꝑe mo/
uebit finiti. Sit eni ín quo.a.(nfinirum.b. vcro finituzʒ Tẽpus in quo.g. Igit d.in.g. minus co qð eſt. b. mouebit fit.5. Qð itac; b. ⁊.5.botũ ad.5.fit babẽs eã ppostionc quj
b5e.ad.d.pats. zf»oucbit Ígitur.c.b.5.in.g.
Infinitũ igit ⁊ finitũ ĩ equalitꝑe alterabür. Sed ipoſſibile. In mínozi cni o malus ſup ponebat:ſed femp ſumptũ tempus ides fa/ cit. Quare nõerit tempue neq; vnũ in quo
mouebit. Scd adbuc in ínfinitotépoe non
4$ act
4 * ^ ed os eft moníffencqs motum cffe;finé chi to bs. Dario fiura
S'actio autem paíTío babent.
$ Z-empus «MN E 3nfinitum d
(C £tctíam coꝛpus infinituʒ nómonct coꝛ/
pus finitum ín aliquotépoze, Sit ergo po, tentía infinita in linea.a.⁊ coꝛpus finitum ín línea.b.5. ⁊ ſittempus mquo fit motus ig linea.c.ã.igitur mouebit in.c.minus qᷓ; mo/
tus.b.ʒ.erit ergo pꝛopoꝛtio toti us.b.ʒ.ad.ʒ.
ficut ppoꝛtio motus.d.ad.a.h. Et cum ita fit cõtinget qp cozp? finiti ⁊ ĩfinitq mouean idem; c in eodẽ tẽpoꝛe:qðeũ impoffibile, JIamentz diximus ꝙ coꝛpus malus mouet aligd in minori tẽpoꝛe ds minꝰ f£t boc erit iri omnitepoꝛe in quo erſt actio quá agit per coꝛpus finitũ coꝛpus ĩfintũ v co»p? finiti, .. &ómendup cel mun, v3
MEE —
De celo 4 mundo:
Et ĩpole eſt vt moneat aliꝗd ín tpe infinito. £2innóbs fineʒ.Motus autẽ eſt actio que non recipit foꝛmas.
£ Tempus.
(U) potétia ifínita cowifinitü
Coꝛpꝰ fimtd. |
65 ¶ Cũ retulit p ex ppónibuspofitís pot oeclarart z^
qõ.: ſꝙ ipoffíbile eft vt coꝛpus ĩfinitũ tráfmatet co2/ pus fmitü:icepit oeclare boc p Lineas oícédo (T Sit
tpc agens finitũ « ages infinituʒ. £d. boc cft (n omni tpe in quo erícactío cũ agüt p coꝛpus finitum. Et coꝛpꝰ ínfínitü ⁊ coꝛpus finitũ.i.⁊ cotingit fm boc yt boc ĩueniat᷑ wn oi tpe ín quo agũt p coꝛpus finitus cop? infiniti ⁊ fínitü.f. vt tpefít equale. ([ D.d.ct ét ipoffibile eft mouere alíquas rem in tpe infinito: qii nó bs finez.i.⁊ fí quis pofuerít g» infiniti mouet ín tpe infínito:boc etiã erit ĩpoſſibile.qð.n.mouet in tpe infinito mouet ad nüllü fíné:x qð mouct ad nu lum fíné ociofe mouet. Hoc.n.nõ cótingit nifi (n bío d fant fm moti fítualem : «localíbus etíá nó motío recte. Jam.n.declaratũ eft ꝙ p" mouenstpe infini/ to mouct.Tlam vtilitas huius motióís eft otínuatio 1 perpetuítas effendi:quapzopter neceffe eft vt fit wi, finiti. Sed tñ oeclaratus eft ꝙ ipoffibile eft vt tale moueẽs ſit coꝛpus:qm̃ fi coꝛpus eſſet:moueret ín nul lo tꝑe.vt declaratũ eft ín vitimo.s.phyſic. Intende/ bat.n.ꝙ ipoffibile eft ponere coꝛpus infinitũ vt mo; ueret aliqð finitü in tpe infinito.i.agere in ideʒ nuo tpe infínito.t1rh fi generandü eft nó complebit fua generatio:⁊ ſi afficiendü eft nó complebit ſua qualí tàe:1 fi fít mouendũ nó peruenit ad finem qué inté debat: 4 boc fequit in cozpoze celefti fícut « in alus
u:icepit declare d ne .ꝙ ẽ ipole vt coꝛpus celefte moueat alíqó eé ex bio us,,,, "üpPotetia infinita in lineaxad- fit V PUn infinitus g ſunt lub eo tpe infinito. Cl-g.aliqó oece édicomé 31$ qb éi^ (p potétía « magnitudine: cii tllud qb eft infinitũ in (55, (T Nd mor? áté actio q nó recipit affectíocg. (ntium mà^ magnitudine eft infiniti in potetta.f.cozpus ages in
guitudie €i» finitá i petétía. vide cdm $ co.55
linea.a. (|. £».d.« fit cozpus finitũ línea.b.s.«C.f. « fit coꝛpus finítü patíée db infinito linca cui? vna ps eft b.crelid ps eft.5.« fít tpoi quo patít totü.b.s.finitus ab.a.infímto linea.c.¶ O.d.d.igit mouebit in.c.mi nus motu.b.c.5.t. ponam? aliud coꝛpus.ſ.d.qð agat
- án coxp?.b.5 finitü m quo egit.a.infinitũ tn code tpe
&c matue.
Kf.c. Nec̃io igit erít actío.d.in mínoat actiõe.a.Cũ.d. fit finitü.a.aüt mfinitü.f.d.qó agít in alterá parté.b. 5nó in vtrüqs U.g.aut in parté.bautin parté.5.« D intẽdebat cũ dixit.¶ 2.igit mouebít in.c.minus ds motus.b.ʒꝛi.q.d.agẽs finitũ agit m tꝑe.c.in patiens b.5.actione ín parté minoꝛẽ oius partitt.b.s-f. qp agit in boc tpe in alid parte-b.s.t nó in toto. ¶ Dd.crit igit ꝓpoꝛtio totiꝰ.b.z. ad.ʒ.ſicut ppoztio.d.ad.b.a.1. erit pᷣportio maioꝛis patientis qð eft.b.5.aggregata
¶ Neq; infinitũ vtiq; ab infinito cõtingit ali/
quid pati.Sit eniʒ a.infinitũ ⁊ b. Tempus atitín quo paſſuz eftb.aba.ín quo g.d. Qð aũt in quo c.infiniti pars: q: tot b.paffum cft nõ in equali temppoꝛe boc ípíus mouet᷑. Supponebat᷑ enim in minoꝛi tempoꝛe mo ueri minus.Sit enim.c.motũ ab.a.in tẽpo/ rc.d,f. Qð itaq; cft.d.f.ad.g.d.ídeft (ps.c, adalíquíd fínitus ipſius.b.Hoc igíf neceffe ab.a.motũ cC ín.g.d.tpe. ZibeodC.n.fuppo nitur in plurí ⁊ minoꝛ tpe mai? 7 mín? pa^ ti:quecũq; ppotríonalrtpi diuiſa funt.
£5 mou tpc ifinito d nuilus fusci mouet.
1o q̃ fic vil tgo motiólf pmimototf vió ofilc. 2. gnõe t.c. $$ 4A2, met. té 35. 1.9 . pof tex. có. 55»
à. pbyfi.t. 79.1179
ed minus patiẽs qð cít.b.ficut ppoztto minos agẽ/ Pꝛ tis gð eft.d.ad partcs agente coꝛpis infíniti ⁊ ſit.a. h. ———— 230 c Et intédit ꝙ cii putanertin? ppoztioné erit ppoz 3nfinitü agens. tc pi tio agétis qà eft.d.ad patiẽs minus qó eft.b.f.p € ps 4 0 ——— eye b.sficut ppoztio maiozis agétie qo eft psinfínítif. . Snfinitum patícns.
a.b.ad malus patíée qó eft.b.5. »gregata. t cli ita fit b
otínget necio. vt.b.s.patíat ex · a.· h. finito in tpe.can é
quo patíebat ey toto.a.ifinito. Patiẽs igit totii.b.s.
pant in tpc.c.a duobꝰ agentibꝰ:quoꝛũ vni eft finitũ ZLempus. e
"fa h· ⁊ aiterũ imfiniti.f.a.cui^a-b.eft ps:qð € ipoffi/ bile. Et bocintédebat cũ dixit:⁊ ff íta fit cótinget ꝙ cow? infinità « finiti moucát ide in code tpe: qó eit ipoffibile codé motu 4 ín eodẽ tꝑe:⁊ ppoatio q ce cidit in lítterisa quo tráftulimus illiid eft cõuerſa. "Pofuit.n. ppoitioné maiozís patiétisad min? : ficut ppo:toe5 minoꝛis agétis ad maius:⁊ boc no pot ee: imo 05 ponere ꝓpoꝛtionẽ minozis patictis ad matis patiẽs:ſicut ppoztioné minozis agẽtis ad maiꝰagẽs: patíce.n.magie eft ignoti qó vult iucnire p ppoztio nes ¶ 2»d. tam.n-ofrimus ꝙ cospus maiusmouet ide in tpe minoꝛi q? mínus.í.boc fuit ĩpoſſibile:qꝛ diximus ꝙ manifeftü eft p fe ꝙ co:pus maius facit actionẽ quà facit cozp? minus ín tpe miosi dj facíat
co:pus minus:nedũ faciant eandé actíoné in eodcm -
o A empus.
E Dm
(C 2icamue fgit ꝙ co:pue infinitá ipoffibí/
le eſt monercaliq coꝛpꝰ infinitũ:neq; age" re in ipſuʒ aliqð. Sit ergo coꝛpus infinituʒ agens linea.a. Et coꝛpus patiens infinitũ li^ nea.b. £t fi tpeín quo agit coꝛpꝰagẽs.c.d. Et moueat᷑ ob.a.coꝛpꝰfinitũ ⁊ fit. b. 21. ígff agit
ita eſt ꝓpoꝛtio.pᷣ.ad
agit in totũ.b. ⁊. h. ß boc ĩpoſſibile eft ít; eo^
dem tempooce. Zigit enim ín mínost tempo" reininue coꝛpus.A.igit᷑ mouet.h.in.d.tm̃. Dicamus igit᷑ ꝙ ficut eft ppoatío.d. ad.c. alíqua parté.b.qeft fi^
nita.Tunc igit mouet.a.iftas líttera.f.quá^ dam parté.b.ín tpc.c.d. t fitr agit.a.in co? pusmgaíus 7 mínue: uóqzactio eius eft in parte maioꝛi qut mínosf.
3nfínitum agens. — —— —— —
Infinitum patiens,
Lu —
66 c Cũ oeclarauit qp coap? finitũ ipole eft vt agat i in L
"£u" et 20 codé agé tc pati£ min? patiensĩ mio ri iempoꝛe.
' tpís.c.d.
"mtu:neqs ccóuerfo:vult occlarare ꝙ neq; infiniti in tnfinitü «ponit co2p" agẽs infinitü.a.« patiẽs infí nitü.b.z tpein quo complet actio.c.d. q5 oiuifus eft wn ouas partes. f.c.c.d.« boc manífeftü cft ex fermoe
eius.¶ £t cü boc poſuit ficut dixim⁊ ficut eft ma: c
nifeftit ex fuis verbis dixit⁊ moueat ex a corpꝰ finí tuz a cít.b.i.« ponam? co»pus finiti qó é patiés ab agete pofíto ifínito.f.a. 4 fit boc cozp?.b. ¶ O. d.erit igit coꝛpꝰ.a.agẽs ín totũ.b.⁊c̃.i.neciũ eſt g ab hac po ſitione vt a coꝛꝑe agẽte infinito.ſ. a.patiant fm totũ ouo patiẽtia:quoꝝ vni eft infinitũ.ſ.b.⁊ z" finitü.f. b. pofuit boc coꝛpꝰ pté ínfiniti.f.pofmt coꝛpꝰ.h. ꝑteʒ b. V · gꝑ ptes.b.cipole eft vt bec ouo cozpa patiant àb coin eodé tpe £m totũ. Pꝛimũ.n.eſt Gp abeodes agcte patit min? patíce in minoꝛi tꝑe:nedũ fl alterü patientiũ fuerit finitü « alteri infinitii.a.igi£ moue: bit-b.in.d.trii-i-fequit g vt corpꝰ agẽs ifinit.f.a.mo: ueat coip".b.fínitü qó eft pe.b. panetís infiniti i tpe gð cft ps tpís.c.d. in quo mouet infiniti toti. pona; mus giſtã pté.d.([ £t cü pofuit ifta pté:oicit:z ppo2 tío.d.ad.c.eft fic ppoztio.b.ad quida pté.b.q eft fint ta-i.fegt £m D qp ꝓpoꝛtio tꝑis qõ eft ps tpis toti?.c. f.d.ad totu tps-f.c-d.fit fic ppoztio patietis fíniti.f.b. q pofuim? pté.b. ifiniti ad illà pté.b.fínitá:cui^coz p^. b.e ps.L.Gp ppoztio.b.ad ipas e fic ꝓpoꝛtio tpis.d. ad tpstotii.d.c ¶ Et iſta potio appet: eo ꝙ ocefíu in?g ab eodẽ agete patiát patiẽtia edtía i tpe edli ⁊ mín?in minoꝛi.t ci íta ſit:erit ppoꝛtio agétis ad pa tiés fícut ppoztio tpisad tps.Qm̃ fi ifta ucrit ppo2 tiõabilia ed ꝓpoꝛtoe otiget necio vt fit eadé in alys Ppoztióíb?:c i3 dixi mde bac ppoitóe (T 2».d.tunc igit.a.mouebit bác Ifam-f.quádá pté.b.im tpe.c.d. i. nectit é igii:vt agẽs tfinitü.f.a. moueat pté.b.finità tuiꝰ ppoztio ad pté minoꝛẽ.b.ſ. h. eſt ſic ppoztio toti? . P«d. filt agit i cop? ma? « min? 2C,i.« Cotigit ex I5 vt ab eodẽ agéte patíant mai?coap?z mi "us ĩ eodé tpe nó in tpib? diuerſis:qð eft ipolc.
Pꝛimus ¶ Innullo igit tꝑe finito poſſibile infinitum ab ifinito motũ cé: in infinito (gif. €35 ifini⸗ tũ tpenó hʒ finẽ. Qð aũt motü eft bs.
C AManifeſtũ eft igit qpipoffibile eft et coꝛ/
pueifínitá moueat coꝛpus ifinitá intépoze fínito.f£t fiboceft ímpoffibile: poffibile cft igit vt fitín tẽpore infinito. Et iam diximus Atempus infinitum non babct fínes. Cor⸗ pus autem mobile babet finem. am manifeftü € ꝙ cop? ĩfinitũ ĩpole eft agere in Coi" infimti in tpe fimito:fed qꝛ aligs pot oicere ꝙ ageret erit in ifinito tpe. (| Z»iyit. c ii D ett ipolc: pofitbile e igit vt fít in toe ifimto.í. « fi alige oixerit Q» ff bocé ipote in tpe finito:fozteé pole in tpei finu to-(L Et gp Axit bs ſufficiẽtiã:qm̃ cus potuerit pa: tice infínitu «cotingit necio yr eiuspaſſio fít ifinita. Et fi pofüerit patiég ifinitũ « paffioné fínità é dfi po fitio 3dicte fibi.t oícedü ẽ ab aliquo g ponés D pe; tit pn. Exiftimádus eni € q» nulla oiía: € fiuc ponat nice finitũ:qð ẽ 5dicés diito: iue ponar pafíío ei? inita. ¶ £t cii tta fit oicit rfidédo: z iam oig m? ꝙ cii tpe infinitü «C.(.« ias diximꝰ in pbícfa ꝙ tps qð ẽ infinitü nó bs finé:z cü poftum? I5 ifumtii pati in tpe ifintto:tüc eitis actio nó béret fíncs:ad qué pueniret erit ergo aliq qó femp generabit: ⁊ nüqs copiebii: t occlarati eft cótrariti ĩn.c. ppyſi. (L Si (git omneco:p? femfibile babet virtu tem actíua qut pamuã aut ambo. Impoſſi-
bíle co»pue infinitum (enfibile fic,
actíua 7 patfiná infimnl. eft co»pue fenfibilc effc infinitum.
¶ £ü declarauit ꝙ ipoffibile eft vt ín coꝛpoꝛibꝰ infi» nitis fit neq; agere neq5 pati; ponit fcóam ppóné yc ocludat g» nuſſũ coꝛpꝰẽ ifinitus:t 5 dé ppo é qp oe Cop" nàle aut é actiuũ aut pam̃uũ :aut ambo: boc át Vr ſenſui · Cozp?.n.ceiefte vr agere in ea q funt apud nos:alia aũt q̃ ſũt ſub eo vident agere ⁊ pati ĩſimul.
(L Et copoit fic ín ícóa figura. Dé coꝛpꝰ ant é aci; aut paſſiuũ. Et nullũ cop?ifi € actiau aut pafri iuũ.g. Nullũ cop? e ifi" (| Et itendit p fenfibile fenfibile tactu:⁊ tacuit cop? celefte : qUit oẽs antíg credebant ipm eé nó patiés. mmo oẽs dixerũt ips eé aut igne aut copo" in q dñai ignis:⁊ maxime oe ſtellis.
Sedtñ t quecũq; quidẽ coꝛpoꝛa ínloco oia fi enſibilia. Nõ eſt igit coꝛpus infinitũ qu tra celũ:neq; vnũ:neq; fimplr: neqs 6m aliad. Scit oino cop" ertra celuʒ nut, exi quidé cni itellecruale erit in loco, i rra enís intralocus figuificant. Itaq; erit 7 (eng, bile. Senſibile aũt nullũ € nó ena ín loco,
¶ Et ẽt oẽ coꝛpus qðeſt it loco cà ſenſibi⸗
lc. Etcũ ita ſit nullũ coꝛpus infima: extra celum:qm̃ illic neqʒ eft locus: neqʒ coꝛpus finit. Manifeſtũeſt igit q uullü coꝛpꝰ ex/ tra celum eſt oino.Si enim aliquis dixerit
poſſibile eſt extracelũ fit aligg coꝛpus ſpi men . ſuꝑcel.⁊ mun. Bo
ctia ome cop? fenfibile bs potétíam Et cũ ita fitipole
Qd !i»
Zcor, oc (op? ſen fhibile bs $us t€ actiud vel Palliua3 aus ambo,
Jdẽ (up. es,
Quecũq; co poza (üt ĩ lo⸗ co ſũt (cnfibi
— UN CURE To ant
De cclo 4 mundo
Part 9
rituale:neceſſe cft ei dicere gp tllud coꝛpus ẽ in loco. Extra enim ⁊ intra notant locum. Quapꝛopter erit ſenſibile etiã. Et nullum
coꝛpus ſenſibile eſt niſi in loco,
69 ¶ Cũ poſuit ꝙ oẽ cop? aut ẽ actiuũ aut paffíuus: «b ꝓpoſitio eft acceptaa ſenſu:põt aliqs dicere ꝙ coꝛpꝰ ifinítü pole ẽ eẽ cz müdi: ⁊ ꝙ ſit neq; agẽs neq; Du tiens:⁊ pp boc yf mihi ꝙ iducit büc fermone polt il lam demfationẽ:⁊ fundauit ipfus fup ouas pponcs. Quarũ altera eft ꝙ oé coꝛpꝰ qà eft ín loco elt fenfibi le·Scða eft qp cozpus qð eft e£ mũdum eſt ux loco:g̊ cop? qð € ex̃ mũdũ eft fenfibule. (| Deiĩde poſuit ꝙ oẽ cop? ſenſibile ẽ nõ infinitũ:qꝛ € actiuũ:aut paſi uuz:g nó € e£ mũdũ coꝛpus ĩfinitũ:⁊ ſᷣm hoc expla⸗
Themiſtius. nauit hũc locũ Themiſtiꝰ. Ipſe aüt Ariſ.vr̃ſm hãc ↄcluſionẽ nó ꝓpalaſſe niſi duas ꝓpõnes.Quarũ al/ tcra eft ꝙ oé coꝛpꝰ qð eft in loco eft ſenſibile:⁊ ẽ ma/ (o2 ppofitío in ſyllogiſmo qué oixít Z:bemifti?:« nó manifeſtauit z?" oicenté qp oé cop? qó eft ek mũdũ in loco eft:neqs5 ppóné oicenté g» oé cozp"fenfibile € finítü.£55 videm ipſum poft dixit ppóné oícenté ꝙ oẽ copus qð cft ut Loco eft fenfíbile . dixit.⁊ cum ita ſit:nullũ igit cozp? infiniti cft ex mũdũ:⁊ eft có: cluſio ifta.(|. D.d.aliã ꝓponẽ quà pofuit cám iftius ꝓponis:⁊ dixit:qm nullus loc" eft illic.Et illa ꝓpoſi/ tío nó bs cóitate i aliq cü p*:q dixit ꝙ oé co:p? qo € ín loco eft fenfibile: nift itelligat ouería eius.ſ.ꝙ oẽ cozp^tenfibile eft in loco:qm̃ qfi adiügebat huic.Qð eft e£ müdü nó eft locus:ocludi£ ꝙ nó eft c müdü €o1p?:fenfíbile. t cũ buic ↄiunget᷑ ꝙ ft ex mũdũ eft cop? ipm eft fenfibile:c oẽ cop? eft in loco:ↄcludet᷑ Q ft ex mũdũ eft cozp? eft in loco. D.Óftruetur ꝙ iU uc nó € aliꝗs locue:c »cludit q» nullũ coap? eft ulíc:t boc apparet eẽ qó intédcbat. (| £t vat figni ꝙ inté debat ↄuerſionẽ iſtiꝰ ppónís oícétis:q oé coꝛpꝰqð € in Loco eft fenfibíle:z q2 poft boc vixit: foate ſi aligs dixit pole é gp e müdü fit cozp? alio ſpũale.i.ſi igit oceffus fuerit boc nobís.f. qp ex müdü nó fit coꝛpus fenfibíle:q: oẽ ſenſibile eft in loco. £t vicet aligs foꝛ te illic cft cozp? ſpũ ale nó fenfibile pp q8 nó otingit vt fit ín loco. f ideimus el ꝙ nece eft dicere g» illud
Ex ⁊ ĩtra no COM eftin loco:qm̃ ex c intra notãt locũ:vt oeclara:
rant locum. tũ eft in phyſicis:⁊ cus cft in loco eft fenfíbile: ⁊ ídeo pofuit p banc ppofitioné. (T D».d.«nó cft cozpus fen ſibile nifi in loco:« ipfe oeclarauit poft ppofitíonem oicentem:g extra mundum non eft locus.
(C Rationabilius autẽ eſt conari⁊ fic, THeqs eniʒ in circuitu poſſibile eſt moueriinfinitũ omiomerũ ene, Mediũ quidẽ eniʒ infiniti
Coꝛpꝰcirela hõ eſt. Qð aũt incircuitu circa mediũ mo^
—— uetur. Sed ⁊ neq ín rectũ poſſibile eſt fer^
"T ri infinitũ. Opoꝛtebit enís alter( tm̃ effe lo^ cumínfinitum:in quem fertur ſᷣm naturas: ( 4 alium tm̃ in quem peter naturam.
¶ Et etíá volumus perſcrutari ad verifica dum bocq$ diximus ⁊ dicemus ín ſermo/ ncs rationabilẽ.Qꝛ coꝛpus infinituʒ impoſ/ ſibile eſt moueri circulariter. qm̃ non babet oĩno mediũ.Et etiã qꝛ coꝛpus rotũdũ mo" uetur circa mediũ.Eetiẽ ĩpoſſibile eft mmo
ueri boc coꝛpus infinitũ motu equali.Qm̃ ſi moueret᷑ motu equali indigeret aliquo lo/ co infinito ⁊ finc fínc. Et indigeret loco ad ſuũ motum accidentalem Pm ſubſtantiam ſui loci motus naturalis.
(oec eft alia oemóftratioa pᷣdictis ⁊ eft logica.ſ.qꝛ eft cx veris ppofitioib" : 5 no ppaus imo gnálibus. £t compenduis fermonís fui eft:g2 fí boc cozpus eſt infinitü:aut eft circulare:aut rectü : qualecunqs fit impoffibile eft moueri. &oi.n-fuerit rotüdü infinitũ nó babet medíü circa qð mouctur.Zlut qꝛ omne ba: bens medínm babet extrema: aut qz aurca medium reuoluitur cozpus rotundum: t quod reuoluítur cir: ca fínitum eft finituiu: « bec eft caufa magis pꝛopꝛia qᷓ; pma.Et fí fuerít rectum « infunitum:necefle eft vc locus ín quo mouet fit maioz eo:erit ergo infinitum maiusinfinito.([. £t boc íntédebat cu dixit:indiget loco infinito «fine fíne:cetià nõ tm̃ idigeret vno Lo; co:fed etíá ouob? infinitis.f.loco in quo mouet nata raliter: loco in quo mouet violente: vtroqs infini to.([ £t boc intendebat cum oíxít: $m fübftannam locí fui morus naturalis.i.eiuſdem mod ínfinitatie: erüt ergo ouo loca ínfínita:qó eft impoflibile. ¶ £t nó íntédebat g» locus motus naturalis coꝛpoꝛis eft alius a loco fuí motus accidẽtalis.Quoniaʒ locus ut quo lapís mouet nàliter ; yel aqua: vel aer eft idem cu eo ín quo mouct violente : no intendit ꝙ locus ad ques lapis mouetur naturdliter: eft alius ab eo:in que mouetur violente.Hoc eft manifeftum oc motí bus fímplicíü cozpozus : ficut eft manifeftü q» locus in quo cozpus qð recte mouctur quiefcít náliter: eft alius a loco in quo mouet᷑:⁊ iã declauimus boc afi.
¶ Adhuc ſiue nã hʒ motũ eius qð in rectuʒ: ſiue violentia mouet᷑:vtroq; modo opoꝛte bit infinitã cé mouentẽ potentiã.Que enim infíníta infiniti zifinititfinita virtus.Qua/ re erit mouens infinitũ. Ratio autẽ in bíe q oc motuꝛ:ꝙ nullũ bs infinitã virtutẽ finitoꝝ neq; infinitorũ finitã. Siigit ſᷣm nãm ⁊ £» ternáim cótíngit moueri: erũt ouo infinita. Quod quidẽ mouet ſic:⁊ qð mouetur.
(Lt etiã fi motus copío infiniti fnerit eqt. aut erít náliezautaccídétalíe : ⁊ erít potétíg mouẽs ipſuʒ iſtis duobꝰ motibꝰ:infinita.n. potẽtia coꝛꝑis infinitieſt infinita: « coꝛpus potẽtie infinite eſt infinitũ. Et oino mouẽs infiniti. Et (atm diximus in libꝛo oc motibꝰ vipole eſt ꝙ inaliquo coꝛpe infinito fit po^ tentia finita : neq; infinito tinita.Siergo cozpue infinituʒ pot moueri nãlr ⁊ accñta/ liter:erũt res ínfíníte Pr duas potentias.
¶ Compendium huius fermonis eft »fi corpus re; ctarum dimenſionũ cft infinitum habebit duos mo tus.fcilícet naturalem « accidentalem. £t contingit yt oue potentie mouentcs fm iftos duos motus fínt infinite. Mouens enim coꝛpus infinitum opoztet effe potentíam infinitam. Z»eclaratum eft enim ꝙ potentie coꝛpoꝛum infinitozum ſunt etíam infinite: $ ctiam econuerfo ꝙ potentie. cozpoaalce pe
— — t
* — — —
! uid fit! (ca, vidi
le^ et
Aflib phy. of oc mou,
vde.ſ.c· ʒs
4 ofc diũſaꝝ nfaz inateft bfe mie ou
fc qᷓ;titat: ci büierfitas (22 mag fit cá ol uerſitatis j5. titatum cma gnitudinum recipientium ſormas. Idẽ p cap. oc ſba $1bi6.4.3.cc; li. 6.«. 71. et «- pbr.56,
erit coꝛpoꝛũ:ſi omnia babent
Early European Boo ufo CEST e fefe [Vo To.
Tunt coꝛpoꝛũ infinitoꝛum.Et cum ita ſit:continget ꝙ coꝛpoꝛa infinita funt duo.ſ.coꝛpus babens potentiaʒ infinitam mouentem naturaliter:⁊ coꝛpus habẽs po tentiam infinitam mouenté accidẽtaliter.i £t boc intendebat cum dixit erüt tres infinite Pm ouas po tenttas.f.Pm ouas naturas:naturd que mouet natura liter:c nám mouétem alià extrinfecus violente.'f1e, ceffc.n.cft ꝙ moués violéte fit aliud a mouete nãlr: 1 qp ocferésalterá potétiaz fít aliud a ocferéte aliã. ¶ Et manifeſtũ eft qp bec oemóftratio cft alía a oe; móftrationibus pᷣdictis:quãuis vtat in ea yna pzopo ſitionũ oeclaratarü ín pbyficie..q» cozpus infinitus
^impoffibile eft babere potétí finitam.([ £t intédit per libz oc motu liba oe pbyficis:z iam oeclaraui mus P5 in boc tractatu.f.c» tmpoffibile é reperire por tentíam finitam ín corpoꝛe finito.
¶ Zidbuc mouẽs q9 infinitũ aliꝗdeſt.Siq/ Cc
dem.n.ipfam ſeipᷣm aĩatũ erit. Bocaũ qũo pole infinita effc aial. Siaũt aliud auqð mo uens ouo erũt infinita z mouéce ⁊ qð moue tur oifferentía Pm formam « virtutem. ¶ Et ctquod monetco»pus ínfiníti aut eft anmatũ aut no. £t fi eft aiatuʒ qũo crít ani mal infinitũ.Et fi mouene eftalínid nonaní matum:erunt ouo infinita:mouẽs.ſ.⁊ to^ tur; z oífferür in forma ꝓpter potétíam. Ideſt:ꝙ corpus qð mouet coꝛpus ínfínítus aut eft animati aut nõ:⁊ q» neceffe eit vt fit infiniti: ci ei? potetía fit infínita:ops fi fuerit aiatum vt fit aial in;
finítum:qà eft impole.Et fi fuerit aiatum;erunt ouo £02po7a vtruqs ínfínitü mouée « motü:z I5 ouferüt Pan nám . £tboc intédebat cum oixit : fed oifferunt in forma. ¶ £t innuebat per bocalíad impoffibile:z eft q» fí natura alicuiuefo2me fuerit inata eſſe in co2 poze infinito:neceſſe eft ergo vt natura ifti? forme ſit eadem. Foꝛme.n.diuerſarum naturarus innate funt babere materias oitierfe quãtitatis:cũ diuerſitas foz marum fit caufa diuerſitatis quãtitatus magnitu: dinum recipiétià foꝛmas.Et eft manifeftü q fi fue; Tisertt mobile per ſe:ſi igitur füerit rectum cõtinge⸗ fet vt ſit aut animatũ aut inanimatü:cfi erit anima tum erít ani mal infinitũ:⁊ fi fuerit inanimatü 4 fue rit rectum:cótíngerent ei diſpoſitiones pꝛedicte:⁊ iõ tacuit complere ĩſtas diuiſiones. ¶ Siaũt nõ cotinuũtotũ:ſed quẽadmoduʒ Democritus olcit ⁊ Leucippus determina tim vacuo. Anũ neccffariü effe oium mo tum. Determinata quidé enim (ant figuris. Nãm at ipſoꝝ eſſe dicũt eng quẽadmodũ ſi aurum vnũqðq; fir ſegregai hon autez quẽadmodũ dicimus neceffaríus effe eũdeʒ motũ. Quo cnim vnuebolus: co tora terrg fert. Et totus gdem ígníe 4 f, cíntilla in etm^
demlocũ.Quareneq;; leue fimplícíter vll grauitatẽ. gutem leuitatem:graue nullum erir,
£t ẽt ſi coꝛpus totius nó fuerit cõtinuũ: ⁊ fuerit diſcretũ feparatarü partíti: vt Demo critus 7 Leucippus bícebgt;neceflarío erüt
ks, Copyright O 2011 ProQGvest LLC. by courtesy of The Wellcome Trust, London.
Pꝛimus bred
motus oium partíütotiue ↄſimiles.Sepa/ ratío.ti. 7 diſcretio earũ fnit p figurae earũ. Natura aũt eft eadé:ficot aur ett fcparatti ín ꝑtibus diuerſarum figurap:⁊ oce partes funt auree.Siergonatura oium partiti eſt eadẽ:erũt motueétoéecous ijdẽ necio:ſi cut diximus ſuperius: q quo mouetur gle ba 1 tota terra: t quo mouetur ſcintilla to tue ignis.Et nillo loco occlaratü eft ctiam qfi bec coꝛpoꝛa omnia fucrint oif; creta gro/ uia:nihil erit in Et ſi omnia fucrint
unfini tai i nou ; ter que có
fitü effet infinitü.Et qz aliquis pofier Ico poffu bile eft copofitum cé infinitü €x co?pozibus finitís í
PORE €as Otfcrerag non cótíngen, tes ſe:⁊ ideo nunc incepit dicere buic fermoiyr có» pleatur fermo oe oeftructione in finiti. ([ £t oicit.a
| 'ae.f. "t C80 nã oium par, tium fít eadé «c.i. yt oeclarauit ín P buius tractatus;
q? ab eadé natura nó pzouenit nifí vnug motus. 35, ſi effet imagi
| ef ig L ? €i. ꝙ fí motus ifto coꝛpoꝛũ fuerint ydé:neceffario erũt alterius "-
: tita aut lenia i c uiazipoffibile eft leue cozpus eẽ. Si leuia: irs». S187
— loco:Q no f, mone cóclufio qui intendebar — dt bie
9» natura parti inditifibilinm non o0 vna.
6i ¶ £idbuc fi gratittates bs anr (eniro. crít
aut in extremũ aligd toris. nr megis.
antc ipole i finito ente. —— — eſt mediũ:neq; Aremũ:neqʒ boc adé fur: furm;bocaátoco:us, sHrillufas loc?co:pt
3dé é moi? toti? € ptíg,
T^ 81b eades ni
n puenit ni& vnus motus. 3d. S.E, có 721.9.
De celo mundo
bus lationis.Boc antem nõ exiſtẽte motus non erit. Neceſſe.n.moueri aut ſᷣm nãʒ aut pꝛeter naturã.hec autem determinata ſunt locis pꝛopꝛijs ⁊ alienis.
quod coꝛpus geſcẽs in loco accũtalr:aut ẽt motũ ac cidẽtaliter:necio ifte motus ait ges accrital ſunt alij coꝛpoꝛi in loco illo nãles.Loca q̊ motuũ accũtalium funt loca motui nãliũ:⁊ ecouerío.f.cp fi poſuimꝰcoꝛ⸗ pus aliq geſcẽs:aut motũ ín aliquo loco nálitcr:ne:
2 2 "fi ẽ graue aut leue: ceſſe eſt vt ges aut motus in illo loco fint alj coꝛpoꝛi ¶ Etẽt ſicoꝛpus ifinuũ anté graue a innãies· Et cũ verificati fuerit nobis ifta conaerito:
eſts aut in orizote — —5 medio. vificabit qp loca motuũ nãliũ eadẽ ſint cũ locis mo Oẽ coꝛꝰ a. qocítipole:qmce ft coop ifinitũ.Et oẽ COT — tua ináliü.Cü.n-vtficatü fuerit nobis ybicũq; fue
wA amen — an rane vn -
— — nt
eius erit ſuperius ⁊ quidã inferius:⁊ cũ ita fit nullus locus erit motus coꝛpoꝛũ.Et ctis nõ hñt locũ:nõ hñt motũ oiĩno.Coꝛpoꝛa.n. mouentur aut nãliter:aut accñtalr necio:⁊ ſunt ĩ ſuis locis termĩata:⁊ in alijs locis ẽt.
74. ¶ zDanifeftatío it £imórs € ꝙ vult decłare o» ſi coz
pue infini" fuerit tãgibile:aut € grauesaut leue:ſi gra uc éi medio: illad qð e(t in me ẽ ez aliud coꝛpus ⁊ qà eft cx aliud copus tcrmiatü écoé terminati € fí nitũ.Si aüt erit leue:erit in oꝛicõte totius: qð eft in ozícóte tot usẽ termiati ab ozigóte ↄtinẽte ips: qð c(t bà eit fímti:z cii ita flemullü ifinitü cozp" ẽ tangi bíle.q.g.o.0€ cop? graue aut leue € otetu ab eytrife/ co:coipue át ifinitü nó é ↄtẽtũ ab extrifeco. (| 2.0. et oé coꝛpus carẽs medio caret o2tcote oio: mãife (titio b^ eñqꝛ alia declatio eſt.ſ.qꝛ nó ſegtur a póne co:pis tãgibilis e£ ĩfinitũ vt ſit ĩfinitũ pp locii : imo «p poné e? qð € coꝛpus eẽ ĩfinitũ negat ce loc? oio, "Locus adt eit aut medui aut origõ · £t cii pofutmus coꝛpeẽ ifinitü ſm trcs oiméfióce:necio € ĩfinitũ $5 oés oiméfionce:: cii faerit ĩfinitũ £m tres dimenſio nesnó hẽbit medíü.£t cii ñ babuerít me"mó babe: bít ozi(óta:g nó bébit oꝛigõtẽ:⁊cũ nà babuerít me" neq; oꝛigõteʒ nó enit locus;t cus nó fuerit locus non erit motus neg; nãlis:neq; accũtalis.Cũ ergo poft mus coꝛpus infinitũ:non erit motusoino.
¶ Zdbaüc fi vbi pꝛeternãm aliꝗd manet:aut
quo fert: nece cuiuſdã cé alterius hũc locus 6m nàs:boca(t crcdibile ex ĩductiõe. Nece igit ncqsoia grauitatẽ brc aut leuitatẽ. Sed bocqdí ſichoc aũtnõ C? qdem igit nó eft co:pue oino infinitum cr bis manifeſtum.
¶ Et dicamus ꝙ ſi aliqð iſtoꝝcoꝛpoꝝ ſepa⸗
rato fuerit firü:aut vadẽs ad aliquẽ locum accũtaliter:h accũs erit nãle alteri cozpozt. £t verificatio illius eſt:qm̃ iſte ſermo ↄuer tit. Sicamus igitur gp oia coꝛpoꝛa non ſunt leuia tm̃:⁊ grauia.Sed quedã gr auia:⁊ q dam leuia. AWanilentũ cft igit cr pponibue ⁊ ſyllogiſmis quos diximus:ꝙ coꝛpus to⸗ tius bs finẽ: ⁊ qð impole cft cflc infinitum. (L'Gt ꝙ fermo ifte eft ad affirmãdũ quaſdã ꝓpoꝛtio nes quas diximus afizaccepit.n.ari ꝙ ois motus aut éa medio:autad medii: alías pát ↄcedere D ĩ uno tibus nãlibus:⁊ negare in accritalibus: ↄcedere.jſ.ꝙ fupius.f.ciferius fint loca motus nãlis:⁊ nó accrit lis:qm̃ negádo füptus t iferins negat motus nãlis accũtalis. ¶ Pꝛopter qð dixit:dicamꝰꝙ fi aliq coꝛ is ec · i ⁊ gp verificatis qp loca motuũ accũtaliũ füt eadé ci locis motuũ nãlium eſt:qꝛ cà poſuimus ali
réemcdieca. pue carẽsmedioꝛ:caret ortzöte:iõ neq; qdas — ritinuétus motus accñtalis inuenit nàlis: ⁊ ecoucr:
fo:venificabit ꝙ loca motuũ nálius ⁊ accũtaliũ funt
cadé. ideoqs vf mibi eo ꝙ oiyit- (L Et verificatio il
lius eft ꝙ i(te fermo cóucrtit:oicamus (gitur g oia"
co2poza ⁊c̃.i.ꝙ boc eſt ↄriũ ci qo ſegtur a pone eius qà cft cozpus effe infinitũ:⁊ cft Vr cũ 012 cozpoza fint ciuídé fpecieixaut.n.fiüt diuerſe ſpẽi:aut nó fiũt loca owiería:quafi à voluit per boc dicere: ꝙ ponens boc non pot ponere coꝛpus ſimplex effe ĩfinitũ:negat eni multitudiné locoz;z multitudine coꝛpoꝝ.¶ Et cus occlaranít bác qóné ppzie « gnáliter dixit ſuã pᷣmaʒ intétioné: ppter quá oeclarautt boc «c.g» copus iſtiꝰ mũdi eé ogregatü ey fenfibilibus coꝛpoꝛibus ipolc é vt ſit ĩfinitũ in magnitudine:⁊ oiowmáife"eit igit: ex piopónib? « fyllogifmis factís ex illis proponib? qꝙ müdus eft finitue in magnitudine: g» impole eft effc infínitumin magnitudine,
¶ Tractatus tertius. . £o Ir Aia aũt eqs plce polt ẽ celos eh
cffc dicimus. Doc.n. oícebam? [3v CASI íntétendum fi genó putat vlr ofifus cffcoc co:pibue g ipole ſeſt cfícea extra mundum.f. oe quocfíqs ipfo. €cd ſolũ iifi níte poſitis oíctá cffc rones. £2 mnía.r.ttia/ nent z mouentur fm n3m: c violéria. Zitqs quo ín loco nó vi manẽt:ad cus Pr nás fert tur. Et ad quẽ nó vi ferunt᷑ in eo manct n3. In quo ãt violẽtia manẽt ⁊ fcrunt violẽtia: « in quẽ violẽtia ferunt violentia ⁊ manẽt. Zidbuc ſi h latio vi fit:ↄᷣria cõpetit Pim nói. ¶ AModo igit᷑ volumus pfcratarí vtruʒ celi ſunt plures « vt pꝛomiſimus. Omnia eniʒ coꝛpoꝛa:aut mouent᷑:aut ſtat.Si mouent: qut naturalr:aut violente.Si ſtãt ſimiliter: qut naturaliter:aut violente.Et ẽt ad locum in quo coꝛpus ſtat nõ violẽte mouetur non violẽte:⁊ inlocoín quo mouetur nõ violen te ſtat non violẽte.Et etiã ſi iſte motus fue rit violentus:cõtrarium eius erit nãle. Cum Sederauit mũduʒ effc finiri i magnitudie A icepitpfcrutari vtrum fit vnus aut plures. ¶ £t boc intédebat p celos:celum.n-Df grece tribus modis:dr.n.de toto mũdo:⁊ dr oc pte eiꝰ d circulari? ter mouet:tét or oe obe ſtellarũ fixarũ: ⁊ manife" eft ꝙ recto o:dine fmt bec ꝑſcrutatio poft alterã:qm̃ nó oefíderat aia ſcire boc nifi poft ſciam ipfitis: quo cft ípfus efte finiti in magnitudine:qᷓ;uis (ít qó nobí lio2 pᷣma:⁊ difficilioꝛ:⁊ ipíe pponit —— pp
P" fup" I"
77(L c
Liber boc ¶ Quarũ vna ẽ ꝙ coꝛpa nãᷣlia ant für mota aut geſcẽtia:⁊ bec ꝓpõ manifefta eft p íe.€- z'aürett ꝙ o€ qo mouct cx eis:aut mouet violéter aut nälr:⁊ b et máifefta eft p ſe. Silr oe gefcétib?.f.g» aut náliter geſcũt aut violéte:z D écmáifeíta € p fe. ¶ 23. addu
dit aliã ppóné« dixit:⁊ ét ad locii in co2p^ftat «c.t. 1 máife"e ét op ad locü i d coapus geſcit nãliter non yioléte mouet illud coꝛpqñ e ipin fuerit nãliter ⁊ nó violẽte:⁊ ẽ ét máifefta p fe.Cuifi cü ftat? terre nà liter eft ín medio:ncce é:yt mot^ei"fit nüliter ad me diũ. Et (ili oe igne.Et ouerfio ifti ppóuts mãifeſta eft p fe ét. t ẽ ꝙ oé q3 mouet ad altqué locũ náliter: Qgícit ín eo nãliter. O. adduxit alterã Pponé: « oí xit.⁊ ẽt fl ifte mot?faerít violétus 5ríii cerit nále.i. t ét manífe"eft p fea» cii aliqs fuerit mot?^violér2ali cuitis coꝛpoꝝ ſimpliciuʒ erit motus rus illi motuí
^nális illí coꝛpoꝛi.U.g.qꝛ cũ mot?ad ſuꝑius eft nó na turalís terre:erit motus ad iferiug eí nális. ;
¶ Ad mediũ itaq; qp hic fi vi infert᷑ terra idez hinc fereturilluc ſᷣʒ naturã.Et (i manet bíc nor violentia:⁊ fereturſm nãm buc, Qua enim que ſᷣm naturam eſt latio.
¶ EÆEt et ſiterra queeftertra iſtum mundum mouet ad mediũ iſtius mũdi violéte moue bíta medio iſtius mũdi ad illud medii nãli/ Ier. Et fi motus ei? a medíoíftiue müdi ad mediũ illiꝰmũdi faerit violétue:erit motus ci^a medio illius mfidi ad medi ífti?nálie.
poluit gp oẽ coꝛpus nãle aut € motũ aut geícés:
X (p oé motü aut nãliter mouet᷑:aut violéte:t cü po
fuit ꝙ oẽ copus qð violéte moue£:motiet nãliter
2riü iſtiꝰ motus:vult oeclarare ipole ↄns poné ouo;
rümüdog:autpluriüT. £teft.op fi poíacrimus ou
os mũdos eẽ «pofucrünus g terra ícói müdi mote ri poffct ad'mmediii iftius müdi:ficut mouetür in illo müdo ad fuii mediü:nece € vt motus ei^ à medio i líus ad medii iftius fit aut nãlis aut violétugcii po: ferimus id ꝙ nullus mot? fugit iftos ouos modos. Si g mot eius a medio illius müdi ad mediü iftius fuerit violẽtus:qꝛ (git Ipole eft moueri a medio illi? ad medii iſti añq;; moueat ad círcüferétiá müdi in q eft: noti eft ꝙ motus ei?ad circüferétiá é violen tus:nece eft vt motꝰeius in boc miüdo ad mediuz eft yiolétus. dé &n.cü motu a medio ill?müdimotus eiue ad arcüferétiá ei? £r iã oiim? q» ifte mor? eft violẽtꝰ:necio erit mot"eius ad medii violẽtus:⁊ cus ita fit »tíngit vtalía terra mouebit ad mediü viole te:qð ẽ ĩpole.Qð etfi cefferimug ꝙ motꝰ ei? ab iſto medio ad aliud me"eft violétus:erit mot?e?ab illo medíoad iftud me nãlis:notꝰna medio 5ri € illí g ẽ ad me^: tá diximꝰꝙ ſi aligs mot? fuerit violét? alicui coꝛꝑi:nec̃e eft vt ʒriũ ilius motus Gt nãle illi corꝑi.cõ tingit g Q» alij terra moueat a medio náli/ ter. Et filr fí poſuerimus ꝙ motus cíus a medio ifti? müdiad meꝰ illius fit violẽtus:erit motus eius ame dio illius müdi ad tme" iſtiꝰnãlis:g̊ boc ipole cótigit fi poſuerimus müdos cé ples.£t q? boc nó cótigit ní ft poft vificationé c» nà eintoꝝ exsitiü in alio mü do eft eadé nãe iſtox cltoz fm ipém:to» loca miidooi €t funt eadé fm fpém incepit verificare boc,
¶ Adhuc tiececft oce mádoo cr eífdé cc co;
po:b^filradé erfitcePmn nãm. Sed adbuc
(L £t étficeli ⁊
Pꝛimus y t coꝛpoꝝ vnũqðqʒ necariũ eandẽ bérc vir tutẽ:vtputa dico ignẽ ⁊ terrà ⁊ íntermcdia boy. Si.n.equiuoca bec ⁊ non &meandcm ideaʒ ofirquc ibi bie queapud nios: ⁊ totue €quoce vtiq; oícet müdue:palas igíf q» boc qdem a medio ferrínatá eft:bocaGr ad me^ diüiípfoz. €iqdéoie cínfdé ſ pẽiignis igni: X alioꝛũ vnũqðqʒ:quẽadmodum que in boc partes ignis. Qꝛautẽ ncée fit bere ex his quic circa motus ſuppõnibus manifeſtum. Motus enim fíníti z yntíqoqs elementoꝛũ olciturfm vnumquédam totum,
immundi fuerint plures fant cx partibue ↄſilibus in ná nccío : z potẽtia cti inflibet cozpozíe co affimilar adinuicem.ſ. ignis terre eoꝝ q̃ ſunt ínter ea.Potẽtia.n. illius ignis aſſimilat poe ifting; z potẽtia ter teillius aſſimilat poĩẽtie iſtins. Slergo⸗ par tee mũdoꝝ plurtü nõfuerit bmóí:erüt par^ tes coꝛpoꝝilloꝝ mundo fimiles partibus (tiuemfidíitotinenoietm:nófoxma. 6i ici tür fit ita:erit G tot6 ſile.ſ.mũdus illí &milie tioie:nó in foꝛma. Et fi coꝛpoꝛa mundoꝛuʒ
funt ſimilia adinuicẽ:ſicut diximus f upius:
fimiliter oc alijs
q' quedá coz mo^ uctur ad medii; z quedam a medio. Et iaʒ demõſtrauimus boc cus pof üímue motus coꝛrpoꝝ:⁊ octermínanim?ipfoe; z diximus qinecto motus oium coꝛpoꝝ funr finiti. (| Cũ pofuit ꝙ fi pofuerit duos mũdos ↄtinget vt coz poa nália moneant náliter owob?motibus rye ifi; mul:qm fi terra ínquátü terra mouet àb illo mido ad mediũ iftíus mũdi ↄtinget vt moucat a medio; ad idé me":a me*gdé ullius mundi:qꝛ mouet abillo nũdoad me"íftiusad medii 4t q eft in illo my, do:q: mouet a me qð eft bic ad ilius me". £t o, boe 1o feqtur níft cii poltumus ꝙ nã ento» mur di pofi ti eadé é cus nà eintoꝝ ifti müdi:icepit oemrare [5. (i. Et intédebat p celos coipa rotüda:« p müdog co2
poza reſidua:⁊ ci dixit:ſunt ex ptibus filib?i ná ite,
dit ex ptib^oueniénb?i fpé (TL Et b ppó nó fuit ma nifefta p fc:f5 acqrít oemfatióc:ci.n. uertt ómrap €» ipole eft ínuenue coz? nàle fimpler:nifi mouet ad mediũ:vel a medío:vel circa medii:manifefrum eſt ꝙ mediũ nó eit niſi p coꝛpꝰſpicũ:⁊ cop osa fperi, canó funt nifi p cozpa riitia un medio. £t c. i e manife" qfi ponat ali mtüdts ee ex corꝑibus fin: plicibusmecio é ex motibus a me*;z aq mon. z ci
me". £tq: iopinabile € exiſtimare o, 6c aii» mun
dus nó cóueniceiftintfi tix in noie. zc inopinabile
exiftimare 9» fit aliuSbó non »nenicc ioi or nifi ín noie tm̃·. Qm̃ q tale ponit no ponit alíad termiatum n5 oiffimtü:quapp fegt g» fi aliqs pofuerit aliü mun dii vt ponat ipm vníttoce cii 5:4 q» [5 & máifefti?z p babilé'accepit B 217.4 boc loco:aris iilud qð oízim?*. collocatu eft in po*ín pdictís; ipfe inuct ipſam poſt.
Mediũ né cft ufi p coz pue fpicum t copa (pica N üt nifi ꝑ coꝛ/ poa cxruta i
L| ! |
|| | | |
Pꝛimꝰ pho o5 deſtrucre vᷣda oiuz f». phyſtaru dz fapia ẽ nega rc pma pnei⸗ pia 4 deſtrue rc ſapiaz: ofi mile ppbrf $.T.34 celu. €
De cclo mundo
¶ £t vigit:fi & coꝛpoꝛa mũdoꝝ pluriü ⁊c̃.i.ſi indiui/ dua müdoz pluriũ nó fuerit Pm ĩdiuiduũ iſtiꝰmũdi crüt ptc idiuiduoz illoz müdoz oueniétes cũ idi; uiduo iſtius müdi w noie tm̃.¶ 2.0-fi igt wa ſit erit ét totü «c.i. cci ptes mũdoꝝ q füt ex mudü iſtũ nó ↄueniũt cii ptiboiſtiꝰmũdi niſi in noie trii: otinget cp idíuidua illoz; müdoz nó cóicát cii idíuiduo iſtius müdií:nifi ín hoie tm̃: in foꝛmis aũt differũt:að € ino⸗ pinabile.⁊ dfi ipole.( £t cii pofuit cp ſi ali? mũdus nitnece eft vt ſit vniuocꝰcũ iſto:⁊ dixit:⁊ fi müdi ſint ſiles adiuicẽ «c.i. cũ poſuerimus gp ptes mundoꝛuʒ nece eft vt ſint eiuſdẽ ſpẽi:manifeᷣẽ g» ꝑtium mũdi poſiti ex mũdũ iſtũ ddá mouét a medio:q̃dã aũt ad nediũ:⁊ q̃dã circa mediũ:erit gᷣ illic coꝛpus celefte ⁊ einta q̃ttuoꝛ.¶ O.d.⁊ iã declarauimus D cum poſui mus ⁊c̃.i.⁊ D appet cy eis d declarauimus pᷣus ð nuõ ptiũ iftius mũdi ⁊ nuõ motuũ:cũ declarauimꝰ gp iſti motus recti ſunt finiti:⁊ ad loca terminata:⁊ ex locis terminatis. Et ct ita ſit:⁊ eft neciuʒ ſi alius mundus fit vt ſit ↄueniẽs iſti mũdo:nece e vt ptes eius ⁊ ꝑtes iftius ſint eedẽ in fpé.£t manife"eft gp» eẽ iſtius mun dí ex iſtis ꝑtibus ẽ neciii:c ĩpole eft aũiter.¶ Et óbe: mus ſcire qq fuerit aſſuetꝰobis loquentiu difficile: aut oino nó poterit cócederc iſtã ppóné: fibi files: 4ftí.n.opinant ꝙ oia funt poſſibilia.⁊ neciũ nibil €; Et pus ppᷣs o5 deſtruere Vbaoius fopbyftaz:quog fapia eft negare pma pᷣnꝰ:⁊ ocftruere ſapiẽtiãa .
¶ Quare fi quidé ⁊ motue jdem « elemen ta neceffe cé vbíqs eadẽ. Naie ſunt igit ferri ad boc adem mcedíus:que ín alío mtído ter^ rc parca: ad bocquídem ertremáü quí ibi ignis:ß impole.Si.n.hoc accíderit neceffe eſt ferri ſurſum gdes terr ínppiíomumdos ignẽ atit ad mediũ.Silr aüt « cà q hic terrã a medío ferrí ñᷣm nãm latam adíd qð ibi me diũ pp mũdos ficpofitoe adinuicẽ.
(i igit vnũ elemẽtoꝝ dicat bére aliquem
motü:oícamue ꝙ ſi motus coꝛpoꝝ omniuʒ mundo: fucrint ijdẽ:erunt elemẽta omniũ mádoy eadé neceſſario.Et fi ita ſit: erit ter rali? mádi mobilis ad mediũ iſtius mũdi: ígnie illius mundíad ſuꝑius iſtius mũdi mobilis:⁊ hoc eſt ipoſſibile.Qm̃ ſi motus ignis ⁊ terre q ſunt in illo mũdo ſunt ſiẽ nar rauimne:tüc mouebit terra ad ſupius niece fario.« qz moncbítur ocfideráead futi mt dum.fct (gnío mouebitur ad mediũ.Et fil erit motus iñ ius terre ab iſto medíoad illnd mediũ motu naturali.Media enim ⁊ extre ma mundoꝝ ſimilia ſunt adinuicem.
79 (CC declauit ꝙ ne£eé vt ptes mũdi poſiti fint files
ptíbus b^müdireuerti£ ⁊ declat boc effe necium ex pdictis:c eft modus declatiõ is qué ſuꝑius ĩnmmus . (| Et dixu:ſi (git vnügógs eltoz ⁊c̃.i.⁊ fí neciũ € q qólíbs elntũ fic pofítü (n illo müdo o5 bérc vnũ mo tũ iftius müdi.f.a medio:aut ad mediũ:aut círca me dius. otcamus ꝙ fí motus coꝛpoꝝ oiuʒ mũdoꝛũ 4€ ¶ Et boc qà dixit máifeftü eft ap fi mot?pluríi coꝛ⸗ poz pluriũ müdog fuerit ude ín ſpẽ..ꝙ in quolibet
müdo funt tres motꝰ:a medio:aut ad mediü:aut cir ca mediũ:nec̃iũ eft ꝙ ptes oĩuʒ mũdoꝝ fint eede in ſpẽ. ¶ D. reuertebat dicere ipole qð fegt ex hoc:⁊ iã vtebat ipfo pus añq;; poſuiſſet ppones cx qbꝰſeqt:⁊ dixit:⁊ fi ita ſit:erit cerra illiꝰmũdi ⁊c̃.⁊ boc qð dixit neciũ eſt.ſ.vt ſi nã terre illiꝰmũdi poſite eade fuerit cá nã iſtiꝰterre:neciũ eft vt moueat ad medi d mo uct ífta terra:⁊ filt oc igne.ſ.ꝙ ſi fuerit cü ifto idé in fpé:necíü eft vt moueat ad oꝛicõta ift? müdi.(| Et nó pótaligeoícere ꝙ nd ignis q € in illo mundo fít mouerc ad ſuꝑius illius mũdi:⁊ ꝗ cft ín ifto mundo mouere ad ozi óta iſtius mũdi:⁊ ſilx ð cerra d € illic: «terra à eft bic.Cótingct.n.ex boc ꝙ nã ignís d € in medío iftius müdtin illis mudie eẽt nã terre iftius mũdi:qm̃ qð mouet ad o2íóta illius mũdi:⁊ qð mo uct ad mediũ iſtiꝰ müdímouct ad idẽ:⁊ filr qð mo uet ad mediũ ílli?müdi nccio mouet a medío ifti? müdícótingit à qp mot^iftoz elntoꝝ fit accũtal:aut
qꝛ cadé nà moticant motibus2rys. ¶ Et cũ occla^ ;
rauit q» nccíü eft ꝙ elntü graue illius müdi motea: tur ad mediũ ift? müdi:zfilr ꝙ ignis ill? mtüdi mor uct ad ozigóta ifti? müdi-([ £t dixit:⁊hoc eft ĩpoſſi⸗ bile «c.i. fi neciũ eft ap terra illius müdt mouet ad mediũ iſtiꝰmũdi:qꝛ eadẽ ẽ nà b? ill?terre:contigít: vtterra moueat in (llo mũdo ad fupiuenecio: nõ.n. pót venire ab illo müdoad íftü aris moucat in illo müdo ad fuum ozicóta (T O.d.qꝛ mouet deſiderãs ad ſuũ mundũ.i.cũ fuerit nãe iſtius terre:⁊ terra d é b mouet deſiderio ad mediũ ifti? müdi: otingit fili vtilla terra moueat ad medii ifti? müdí: ⁊ oirit ad futi müdii.q? pot aligs dicere c» (uus müdus nó eft nifí müdusin q eft:q cü pofuerim? ipfas oe nã ifti? terre:eritfu? mũdus iſte müdus necio.f.müdus tcr; red é b: eft ifte müdusnccio.([ Et ex boc apparet g é impole vt elita béant niſi enü mũdũ:qm̃ fi plu ree müdi cént:nó eẽt fapius nãle neq; ifert^: (5 i fola cõparatione. Et fi ita effet tunc nó diuerſaret nà ele: mentoz pp oiuerfitaté motus:imo effet oe motíbus nálibus ficut oe motibus aĩaliũ.ſ.qꝛ aal mouet. ad loca oppofíta.([- 2»-o.£t fil erc mot'ift'terre «Ci. contínget q» terra iftius müdi mouebit à fuo medio ad medíü illius müdi.XIDedioz.n.müdi nature ne; ccfíario oicunt eedẽ i mouẽdo terrà ad. ea cà fuerit ex eaxcá igi£ fuerit extra ea mediũ:quodcunq; illud mediũ fuerit:terra in medio iftíue erít extra medii illius mũdi:⁊ cum fucrit extra medíü:quodciiqs me dium fuerit continget vt motteatur ad ipfum: fimi: liter cótinget ꝙ terraque eftin medio illus mundi ne fít ex iftud medili:vt ad ipfum moueat.
¶ Aut.n.nõ ponendá eandem eſſe nãm fin
plícium co»poy ín pluribus celis:aut dicen/ tes fic mediũ vnũ neceffe eft facere t extre/ muʒ. Hoc aũt exiſtente incõueniente impoſ ſibile eſt eſſe mundos plures vno.
¶ Si igit mũdinõ fucrint hmõi:nõ erunt na ture copoz ſimpliciũ qnc ftnt i cele ⁊ plu ribus mũdis eedẽ.Si ergo fucrit bmof erit naturacoꝛpoꝛis eadcm. fet concedunt dicẽ⸗ tce mundos eſſe plures hoc neceſſario fi po füerínt medinm ⁊ ozísonta e(Te vinim. f. g? medíutm omnium mundoꝛum ⁊ o:í5onta omnium mundoꝛuʒ ſint eadem:⁊ ama
s cati rc mil cé up, plicittt y Heri | ſz in cp
conc te
$o ¶
,, dii ⁊ oꝛigõta e£ vni.i.« otiget eis cü - fímplicia ex gb? müdi ↄſtituunt eé cade ?cedere gp
E2uo totum mouet 4 qc» fcit ilic mo» uẽtur prece geſcũt. Ideʒ $..C49.58. 75.4.5, pby. 51-Sdes.b.j. | 64-u97,
Part 10
| Liber - fit:ittipoleeft ꝙ mũdi (int plures vno. Cult in ifto capio ↄiũgere ꝓpones oemratióis cũ one vt ſint pũtes coꝛã ofideráte.f.vt fínt apud itelle,
ctũ ficut fenfus.([ Et icepit oicere:fí (git müdi non
fuerint bà «c.i. máifeftü é fi oés müdi poſiti nó fue, nnt Pm modi qué narrauim?g» i illis oibus füt mo bilia a medio:⁊ ad mediuz:⁊ circa me":onnget ꝙ nà ꝑtin mũdoꝝ nó ſit eadé.([- Od.i igit fuerit ba «c, fi neciuz fuerit ĩ eis vt fint mobilia iftis motibꝰ ẽ ne ceſſariũ qp nã coꝛpoꝝ ey qbus plures mũdi ptes ofti tuunt᷑ fit eadẽ nà.([ id.ↄcedũt dicẽtes plures mũ dos eẽ necio h̊.i.⁊ cõtinget dicentes plurcs mundos effe ↄcedere h̊ neciío.f-o» cozpoza ex qbus ptes mun: di cóponant funt eiufdé náe. ¶ 23.0.fi pofücrit mc: poterit cozpa
o2icó fit vnü ⁊ mediũ vnü.f.f5 qp mibi vr:q: q totus motũ mouet ⁊geſcit illic mouent ptes z geſcũt.⁊ b feqtur:qz otíngit eis cũ nõ pofuerint vnũ oriconta ⁊ ynu mediũ ⁊poſuerit nãm elntox ín plurib^müdis efle vná vt elnta moueant 5 fuá nám. ¶ Et dixit.⁊ ocedüt dicẽtes «C.i.« ocedüt müdi cé vni: boc q? etingtt ↄceſſioi ei^qà eft müdü cé einídé nàe.f alias eceflioné.f.gy origö fit vnus medíü vnum.([ "(520 pter qo dixit fi pofuerint medii ozícóta eẽ vni.i.fi ocefferit q» feqt a póne ptui mido eé eiuſdẽ nãe: Vt o2ícon « medii fint vnũ:⁊ dixit boc:g q ?cefferit
49 0139 ppónes nece ocedüt müdü ynü eé. ([ £t PP boc orit poft:« ci ita fit impole eft vt müdi fint ples.í.2 cũ mediũ fit vnü:c origõ fít vnus impole eft vt mũdi fínt ples. Pic ác iduxit tres ꝓpõnes qo^nul lus pót 3dicere.Quaz pma eft Qq» ptesmundoz ne: ceffario funt eiuſdẽ nác.£t Z'eít ꝙ ozigon.z medius ptiü à (unt eiufdé nãe eft vnü nuo. £t "eft q ci me dii fuerit vnü nuo « filr ozigon:rtüdus erít vn? nt mero: o€8 ifte oemonftrate funt bic.
¶ Dignificare aũt aliaʒ effe nam ſimplicium
coꝛpoꝝ:ſi diſtẽt:minus velplusa ꝓpꝛijs lo cie irrõnabile.Quid.n.differt tanta quides dicere diſtare longitudine ant tatit. Siffe. rent enimtanto rone magis quanto plus di⸗ (tant, Species aũt erit cadem.
' (C £tfialigeoirerit ꝙ nã co»poy ſimpliciuʒ
ei ¶
que ſunt in pluribus mũdis cft oínerfa &m cogreimotionéa locíecor( ftm magie mí hus:dicemus ꝙ bíc fermo eftertra noamg, Coꝛpus enim cũ remoncata ſuo toto parũ vel multũ nóoígerfaturín fna foꝛma oino: fcd ſolũmodo íti qᷓ;titate remottonie:ín foz ta ãt nó: fiuc appzopiquet fnoloco fi uere morcatur, $55 fiappzopinquauerit ant re^ moueat oitio remouebtitur: «motus coy funt manifeſti: t Bnõ idiget diſ⸗ putatione. Cũ poſuit gp cá diuerſitatis motuũ Co1po2á mobi; li f. mot^coz a locis oppofitis eft Sigerfitas nárnm poluit op fi inucniret in eis ex locis oppofitis plus vnũ otigeret qp cadé nà moueret ouob? motibus eppofitis:piopter otingeret o» nà fümpley nó oiter fa eét owierfa:nó bitiería pp poné:biuería pp bocgp ti ouet ad ría.f.a medio tad meaiũ fs ydem fuit
— o Pꝛimus n Q^ otigetfi media fuerint plurá vno.¶ £t eũ boc fc cit induyit qóné 3dicété buic ꝓponi oícétt ꝙ ab bís nãis fimplicib?nó puenit nífí vnus motus tiii.ct oi xit:ſi g aligs dixerit zc.i.fi aliqs oíyerit g» no otigit € terra illius mũdi moueat ad mediá ifti? neq; €2 qᷓ;uis béat eãdẽ nàs ín ouob^muüdis:filr oc alys fim plicibꝰ.Coꝛpꝰ.n.idẽ ex eis nó edlt eft ꝓpinquũ i ouo bue locís »fitibusq funt in duobꝰ mũdis:⁊ Quis igit fit vnü:tii femp mouct ad ꝓpingoꝛẽ ouog locoz có fimiliü.y.g.terra iftíus müdi pzopiqozé fuo medío dq medio alteri:quapzopter mouet ad itud medius no ad illud: fi effet in illo müdo mouerctur ad fui mediũ:moueret᷑ (git ouobus motibue 2rye:qsuís fit eiuſdẽ náe ppter Pppinqtate « remotiones ab altero duoꝛũ locoz cófirnilii in fpé
⁊ coꝛpꝰ Peſt ſimplex ipoffibile eft moueri duo /
(p ifte Pmo ẽ ex̃ noꝛmã.i.qꝛ diuerſitas motu coꝛpo
l Et oc re ꝙ apptopiquatio t remotio nó opant mifi ín motib^rerü qrus moue⸗ extrifecti Fm apptopinquationé ⁊ remotionem a
— Y -
iduxit Pmoes 5dicétes Pmióib^antí gete elntog « maxie oc terra. — in jit terre:⁊ ĩ motu eiPattractioné q é apud vniuerías ter, ra5;t loci vniuerfe terre. Et máife"é q» no mote tur terra ad vniuerías terrá vbicũq; fuerit:qmn (i ps e?moueret ad yniuerfas terrá:otingeret vt eet ficut motus ferríad magneté «fi ita eẽt:cẽt pole vr terra moueret nà ad ſuꝑius. ¶ Et vlr vr fi mot^terre nó fuerit ſm attractióe5 aut pp nàs loct:atit pp nãʒ coz; pozís qð é i loco neqs — Pp motus cele, ftémanife"g boc q8 dixit. riti bacoemratione e veri. ¶ £t fare B.f.gp terra ⁊ cinta nó mouent ne q5 attractióe neqs expulfióc € ppiquü Bncipys náli; bue:t B erit qi fciuerim"cáe attractióis in alus coz, pozib'attractiuis.Et vidim"Ips fügere resin qb? exí ftimant cp alígd trabatelnta. (7 Et filr máife"eft ẽt qpneqs 6m ipulfioné:t ipole eftn.inenire corpus n, le cuiꝰmotus nõ fitnális;z vlr máife"eft ꝙ moroco, rũ ẽ ꝑ fe Etió dixit. Sʒ fiappiopinduerint locis eoꝝ aut remoueant oino mouebunt᷑ 4 motꝰ eoꝝ füt manifeſti:⁊ nó indiget diſputatioe.i.q na idigemus diſputatiõe ad D ep motus co» fit p (etnatis. ¶ Sed adbuc neceſſe eft eſſe aliquẽ motum ipfog:g quidem enim mouent manife. Atruʒ igitur v omnibue oícemng moueri etiam contrarijs. ed qnod non natum cft omnino moueri ipoffibile boc moneri vio⸗ lentia:ſi igitur eft aliqnis motne (ipforum: necelſeeſt corum que fimilis fpeciei: firr
gulorum ad vnum numerolocum ertttere
a ID(ucrfitae motuũ coꝛpo rü é ppoinf taté ſormarũ (Pbauum. € Idé.8.c.5,
b Appropin⸗ Qtio tremo tie a6 opan£ nifi i motibꝰ qrũ mouéo é extriſecũ: qð Qiio fit vcriie vidc.j.5. es.
CÉP»o* fre ll É Pm atira⸗ COoné n5 fra €xpulfioncs,
d Motꝰele meétog ñ é ab €xtrinfeco, S9.1.pbr.2,
35.1. d. pby. 7l. t. 9. Pby.352.4..ce. 12.14.15. 1.5, pby.is. 96 D ]$9.c.5.cclt, 18.
€ 3mpole é iuenire cozp? hálc:cui? mo tue ñ fit nal, 39.8.tex.có, $7.1.5.celLt. có.Í 6. €.49, et 16,
— — —
— — — ——— — — — —
M i
fituod carct metu nãli ca rcr violcnto, 3dé.5.cedt.t. £0.19. 1419, ct £6.25,
I Dc celo 4 mundo
motum. Puta ad bocalíquod medium: c ad bocalíquod extremum.
¶ Uolumũs mõ pfcrutaríi vtru5 motus co? poꝛum nó ſit violẽtus:aut motus eoꝛũ fint violenticríam. Dicamus igit ꝙ coꝛpus qo impoffibile eſt moueri oino:ipole cft moue ri violẽte:ſi igit motus coꝛpoꝛũ mundoꝛuʒ fit nãlis:erũt motus partiũ ↄſimiliũ foꝛma rum neceſſario ad eundem locum.ſ.aut ad aliqð medium:aut ad aliquod extremũ.
¶ Qꝛ fundamẽtũ buius demõſtrationis eft fup b gp elnta brit motus nálce:incepit pfcrutart vtru motus oium co2pozi eft víolétus:aut o€ co:pue b5 motũ nà lem. (| B. d. Dicamus $ q» cozpus «c.i. cozpus quod impole eft moueri oino nãliter:impoſſibile € moue/ rí violéte. Et dixit boc: q2 quod violente mouct: mo uct 5 fuá nãm:qð ergo caret motu nãli caret violen to.([ 2».o.(i 6 motus coꝛpoꝝ müdoz ⁊c̃ i.⁊ cum por fuimus ꝙ motus cotpoz fimplicíü fit nalis cte: con: tínget ꝙ cozpoza fímplicía cõuenientia in fpe d funt i pluríbus mũdis moueant ad ead loca.f. cp grauia €oz moueantur ad media:leuia aute ad fines; 7 boc itédit:1 cii ita fit:cotingit ipole pdictü.f.qp ide cop?
mouebít ouob?^motíb? 3rysa medio.ſ.⁊ ad. medii.
¶ Si aũt aliꝗd ſpecie eadẽ:plura aũt nume ro motus ipſoꝛũ fit. £2: ct ſingularia plura quídem fpecíczaut vnüquodqsindifferene. Non buicquídem tale:buic aũt not tale crít partiũ:ſed (ilr oibue z fimiliterením ommía fm fpeciem (ndiferétía abinuicem;: nomero auteimalterum quodcíqsa quocunqs.
¶ Si ergo alíqe dixerit ꝙ coꝛpoꝛa que funt
in mũdis.ſ.terra ⁊ alía eleméra funt eadem ít fonma:ín nuõ aũt pla; qmi nó aſſimilãtur adinuicẽ:neq; vniuerſuʒ vniuerſo:haſſimi lant adinuícé.f. qp partce iſtius mũdi funt fi/ milce ptibus illi?: ⁊ fimiliter partes ceteroꝝ mutndoy. £uapzopternió diuerſant in fov mo fed in numero tm̃ Ignis eniʒ iftine mũdíeft alius abigneilliue mũdiĩ numero.Et cũ coꝛpoꝛa mundorũ differunt in numero: biffcrüt etió ín locis:qmũ partes coꝛpoꝛs ifti ue ſunt ſiles partíbue coꝛpoꝛis illius mundi ⁊ eedeʒ in foꝛma. Ag.qm̃ partes iſtius ter re aſſimilãturterre alterius mundi.
(bec e(t qõ fecunda ꝙ mundi ſunt plurce : pot enis aliquis oicere o» ficat videmus in boic a» clt vnum ín fpecie plura idiuidua:íta eft oc mũdo ⁊ ſuis par tíbus:fed cii pofüerimus ficut dicitis qp partes mun doti fint fimilesadínuicémeceffe eft gp mũdi z pari tes cog funt ide in fpecie: « fimiliter oe locis: ⁊ cum íta ſit nece eft vt mundi fint plures indiuiduo: ⁊ cus poſuit banc qðnem incepit diſſoluere eam.
¶ Dico atit hoc:qm̃ partce que hic adiuiccʒ ⁊ que in altero mũdo filr fc hᷣt.Sumptuʒ (gif hinc nibil differt per comparationeʒ ad
aliquid earũ que ítialiquo alio mundo par^ tinm:⁊ reſpectu eaꝝ quein bocípfo :6 filrz oifferüt.n.fpecie nibil abinuicem.
¶ Siigit diuerſitas coꝛpoꝝ in numero effet cauſa diuerſitatis locoruʒ:opoꝛteret vt par tes iſtiusterre diuerſe in numero ⁊ graui/ tate:g quodlibet coꝛpus coꝛpoꝝ eius hẽret medium quo vadit:qð cft impoſſibile.
¶ Et reſpõdet buícqóni ſi cauſa multiplicationis lo/ coz. f. effe plura media in numero ⁊ plures oꝛitotes effent plura elinta i numero.Uerbi g.eflent.n.plureg ignes in numero.f.op ignie iſtius mundi fitalius ab igne ceteroꝝ müdoaum in numero: filir in alys ele:
mentie:contíngeret vt mediü in numero oiuerfaret ín codem mundo pꝛopter diuerſitatẽ parttus eleme: to:um ín numero. ¶ UVerbi gratia:fi caufa ín cendo ouo media in numero in duobus müdis cet:q? terra iſtius mundi eft alia a terra alterius mũdis ĩ nume/ ro:opozteret vt quelibet pars terre ín code mu do ba beret pꝛopꝛiũ medíü:eént & media fm numerũ indt uididuoꝛũ ꝑtiũ terre:qð € ĩpole:vr.n.ꝙ locus cuiuſſli bet ꝑtiũ hoꝝ elntoxꝝ fit ide numerozimo idẽ eft nu/ mero locus totíus x ptis. Impole ẽ á qp eẽ plura ele/ méta numero:fit cá in effendo plura loca numero.f. puta loca:que funt medium: oatgon. ¶ Itaq; neceſſariũ aut mouere bae ſuppoſi tiones:aut mediũ vnũ cffc 7 extremũ.Poc aũt exiſtente neceſſe eſt:⁊ celũ vnũ ſolũ eſſe ⁊ nonplurce eiſdem eis argumentis: ⁊ ci(^ dem neceſſitatibus. ¶ Siergo cõtradicẽs nõ poterit contradice/ rc iſtis ſermonibus ⁊ rónibue: ncceffarto € medínm vnũ:⁊ vnus oꝛiʒon. Si crgo me/ dium fuerit vnũ z oꝛiʒzon vnus:⁊ celum et crít vnũ etiã ꝑiſtos ſermones ⁊ necitates. ¶ utt affirmare in boc mone ⁊ geſcere ín boc: qiii oígnü ẽ ꝙ cti nullus poterit 5dicere ſᷣmonibus affir; mátib? mediii effe vnũ nmmero:1 fil ozicóta:»cedit celũ effe vnũ:⁊ ille locus € ꝓbabilis.ſ.verificare res di nó inueníat ei3dicens ſᷣm ſuam confüctudiné q femp inducit mones pbabiles añ oemóftratuios. Ariſt.enĩ vtt eig ouobus modis:aliqñ pꝛeinducens eos ante oemóf(tratione cad exercitãdum ⁊ dubitã / dum:⁊ aliquando poſt vt faciat conuenire. (L autẽ eſt aliquid quo nata cft terra fcrri ⁊ aqua paló 7 cr alijs:omnino.n.qð moue tur exquodã in qddam tráfmutatur: « boc exquo ⁊ inqð fpecicoifferür. £2 mníe, n. fU nítatráfmatarío:pata q9 fanaf crifirmitate in fanitatem: ⁊ q9 augimctat ex paruitate in magnitudinem. Etqð fert eãdẽ legẽ fubit. igitur etenim boc ex loco in locuʒ eundo fit. poꝛtet igitur ſpecie differre ex quo ⁊ in quod natum e(t ferri AQuemadmoduʒ quí dem quod fanatur non vbí ↄtingit neq; vbi vult mouens:⁊ ignis (gitur terranon ad infinituʒ fernntur:fcd in oppofita : — tur à
nuökl 35 ront ue. 3 acl $o.« 4IU
gai :
pili feni fto. fe
otl M jac ; uU
86( £c
; €03Q efl finie: noadalterü.
tur autemPm locum ſurſum ei quod ocoz^ ſum:quare ifta erunt termini lauonis. ¶ Ecet terra vadit ad aliquẽ locũ: ⁊ ignis ét vadirad aliquẽ locũ: ⁊ boc manifeftü é: oc eni mobilealterat ab aliquo in aligd.Altera tiones afit diuerſant Pm formã: forma eniʒ €rqua coꝛpꝰ mouet᷑:ad aliã diuerſat: z oio alteratio bs fineʒ. .g.ſana bile.n. alterat er infirmitate ad ſanitatẽ: ⁊ filraugmentabile glteraf ex parnitatead magnitudines: z fiy mobile in locoalteratur ex quibuf, d35 locis diuerſis in foꝛma ad quedas: ⁊ vadit ad lo A.g.qꝛ coꝛpus ſanabile mouet Pm tranfmutatíonem: neq vbicũqʒ voluerit mouéce: 6 vbi eft finis mo tue.f.fanitatíe: cum ita fit otigít q motus terre ⁊ ignis nó fint inifínitü 6 ad fines.f.ad loca oíuerfa ilie locíe:er abue monct:loc? eni füpio eft diuerſus ab inferíozi. fta aüt otto loca funt ovísontee motuum. U accepiein oemratione ꝙ müdus é ynus:q mo tus ſimplices babét loca ꝓpꝛia:hoc aũt fundati eft füper boc q» motue fimplices fant finitizíncepit affur mare boc.([ £t oiit. ct ét terra mouet «c.i. etiam.
vna ꝓponũ receptaz in bac oemóftratione é g ter Ya c ignis mouent ad loca terminata: fili aq ⁊ aer:
. tnullü boz mouct ín ifínitü neqs ad quécüq; loci.
¶ ?»cinde incepit oeclarare'boc dixit omne enum mobile alterat ab alíquo ín alígd:c intendit paltera tur trãſmutari ab aliquo terminato i aliqó termina, tũ.i.a ↄrio in 3rínm:« boc oeclaratü eft in pbyficio ĩ motibus rectis. (| Z».o.alteratíóes otieríant £5 for⸗
mas.i.⁊ b eft cá oiuerfitatis modoz trãſmutationũ
-. fc q» quedá eoz: funt ín vbi:quedá ín quátii: quedá
in quale:fozma.nad quam peruenit trãſinntatio op uerſatur ín vnaquaq; tráfmutatione:z boc voluit no tificare:qm̃ nó qócüqs tranf mutatur in quodcũqʒ. (| D .d.foꝛma.n.ex qua mouentur coꝛpoꝛa ad altam foꝛmã diuerſant᷑:⁊ hoc eft cá alterationum d funt fi nite:⁊ cli oeclarauit róne ꝙ tráfmutatióes funt fint tc fm ꝙ funtin3rgs «in 2ria.ncepit oeclarare boc
| per inductioné.f.oeclarare effe 2rías:aut effe finitas,
Synucnires; ⸗
rictatẽ in mo
. "i lecalt eg
masis occul/ tü q; in alte, vatioec. Ideʒ 8phy· ⸗. ⁊cg. Pby.'6.«,6;. 6.pbyf. o1,
€. Et dixit. omnis alteratio bs fínes:c intendit per alterationé tráfmutationé tribus motibus:qi vnuf Qfq iſtoꝝ motuũ bs finem terminatũ t eft ex 5rioi 3rium-UClerbi gra.o tráfmutatío in qualitate eft ex fanitate in infirmitatem: in quátitate cx parto ad magnum:aut ecouerfo.£t q» inuenire contraríetates in motu locali eft magis occulti ds alteratione de dit exemplũ in motu alterationis vr videat ↄſiderãs Q ita debet ee motu locali.Et oírit:z flr mobile localiter.i.⁊ fimiliter eft oe mobili naturaliter in. |o, €o ey corpoꝛibus ſimplicibus:qm̃ tranfmutátur ex lo Co cótrario ad locu cõtrariuz.i.ex ſuperioꝛi ad iferi?; Qut econuerío.(| D· d· nó vadit nifi ad locum q eft finis.(. manifeftum eft ꝙ mobile ín loco nó mouet niſi ad locam diuerſum a Loco ex quo mouet:ficut é ve alteratione:: vli neceffe eft ín omm tráfmutatio, ne yt a quo eft fit diuerſum abeo ad q& e nifi trãſ⸗ mutatio fit ocíofa.([. D«o«mouet neas p tranímuta:
Pꝛimus T
tiones «Cim q» mibi vr nift in verbis ceciderit er roꝛ:qð manifeftu eft ey ſanatione « fibi (ilibus qnó trálmutant ad quácüqs tráfinatationé tráfmutang voluerit vt ín bütibue aiam:fed ad finé nálé:s iã de⸗ clarauit ꝙ motus locales recti funt fimt i plurib? lo cís. ¶ £t cü verificauit pponé otcété ꝙ oĩs tráfmu tatio eft finita:dedit ↄclonẽ ⁊ dixit:⁊ ſi ita erit motus ignis ⁊ terre nõ.nã ifinitü:zita ↄponit ſyllus. Ignis t terra calía ſimplicia funt tráfmatabília. £t oinne trálmutabie tráfmutat ex 3río in 2riis^ Ergo ignis x terra tráfmutat ex3rio in 2riü.&edoia tráfmuta bilia ex rio ín 3ruim funt finite trà lmutationis. £r £o tgits 1 terra «alía funt finite tráfmutató is.Ergo biit loca nálía:ad que tráfmutant fm nãm:dex gb*
bat ci oixit:z ifta ono [oca funr o25ótes motuü.i. g» fupius ciferius funt illa otio loca q apparet efie fini ta:ouo.n.cleméta leuía mouent ad f, uꝑius:alteꝝ qui dem fünpli:alterü aüt in refpectu:z fimiliter ad inferius:aut fimpliciter:aut in refpectu.
(L £2 uoniamautem « quicircá bs alíqualr oppofita ca: quefm dyametruʒ Z-or qure "on eſt ʒrium:neqʒ; vnum. £uarc « cr bis mõ aliquo motus in oppofita 7 finita. Nece igit cé aliquẽ finẽ ⁊ no in infinitü ferri.
¶ £témaliquémodus eft in motu circulari Srietas per oíüer(itatem.f. motus exñtes in
nmetro circuli. Motus aüt rotítig circu⸗ li nõ hʒ Zriũ omnino.Manifeſtũ igit eſ motus partiuʒ reuolutionis ſunt ad loca oí uerſa finita. Cleríficatus eft modo ſermoni⸗ bue neceffarije:q? motus oium coꝛpoꝛũ ba bent finem: ⁊ ꝙ nõ vaduntad infinitum. ¶ Cũ pofuit q» ois motus necío fig eft mote ex3 roin 2ríü:z boc vlr inoi motu:⁊ tà declaratũ fuir j motu circular g» nó bs Sríctaté:neq é exaliquo⸗ aliqð:⁊ boc facit qónes:incepit diſſoluere ipías in E móftrádo gi motu arcularí eft 2rtetas Pm aliques modü:fm aüt alteri non.ſ.o in ptibus eiu⸗ inüem£ Srietas fm aliqué modii a fm aliü nó.Cum aüt mo uebitur eadẽ ps eitis ex aliquo extremo oyametro circuli ad extremũ circulí erit Jnietàs cum auté mo; uebituraliqua parsab aliquo pücto Quoufqs reuerg tur ad idé püctti non erit netae.(T. Et boc íntenge, bat cü oiyit:z ér $m alíqué modi eft in mor, circu lari 2rietas £m diuerſitatẽ.i.ꝙ i motibus ꝑtiũ reuo⸗ lutionis erit ʒrietas .i.ex quo ⁊ ad q ina; m ps in ccpit ex extremo oyametn ⁊ peruenit ad extremum fcómcquapzopter ftella n vnd extremo pic e dens:x ín altero occidẽs:⁊ afcenqens oc ʒrium occi; déti-I deinde dixit· Motus ait coris; circuli non b55ríum.imotusalüt bartiũ:quaꝝ motus eñ reuolu tío cópleta nó bs ↄrium oĩnoꝛqm ex pũcto ex d ince pit ad pũctũ ex quo UI Cepit püenire, ( 3o.ananife, ftü eft igit qp mot ptiii renolutionis à funt ad loca ofuerfa-4manifeftü eft ma P motus partus circuli funt ad loca oiuer(a àb cís:ey quibus funt qum non compleuerint reuolutionem;(cd fuerint ab extreme
— M —
— — — — — — —
| | |
IL ótraríetae nõo ĩuenitur i circulationt « b? nifi pprcr drametrum. Cõtrarietas nóinueni£ ui fi 1n duobus cxtremts lu nee recte. Id 5.ppyñi. ⁊ꝛʒ. et bic.cés20.
terre qudto magie appꝛo puiqust me^ dio citi? mo uctur,
De cclo a mundo
dyametri vſq; ad extremus oppoſitum:⁊ hec ʒrietas nó inuenit in circularibus niſi ꝑppdyametrum:dya/ mcter enim eft linea recta:⁊ cõtrarietas nó inuenit nífi in duobus extremis longitudinis recte : vt wn $^» pbyfi.oeclaratü eft:z in pꝛincipio huius libꝛi.
Argumẽtũ aüt e(t cius qo noninfinit fer ru ⁊ terrágdes quãto vtídg ꝓpiquioꝛ fit me dío velociue ferrízígnes aũt quanto vtiqʒ ef qð cft furfum. Si ait in infinitũ c(fetinfini ta vtíqs ⁊ velocítae, Si autem velocítae: ⁊ grauitas c lenítae. Ut.n.amplius deſcẽdẽ/ te velocitate alterum grauitate vtiq; erat ve lox:ſic ſi infinita erat hmõiadditio: c veloci tatis additio infinita vtiq; eſſet.
¶ Et fignum qo moucenó mouet ín infinitũ
eft terra. Terra.n.quãtũcũqʒ appꝛopiqua/ uerit medio citius mouet᷑:ſilr ignis quanto magis ad ſuꝑius:tãto citius mouetur.Si cr qo motus eſſet in infinitũ velocitas effet ĩ in finitũ. &iigif vclocitae cctf5 boc: grauitas A Kuítae Pm boc (fent. ſ. in infinitus, Et ſi⸗ cut eoꝝ que ad ínferíue mouẽtur quedã mo uentur citius ſᷣm diuerſitatẽ in grauitate:ita effet ſi additio grauitatis eſſet in infiniti: ef^ ſet additio velocitatis in infinitum.
$8 ¶ Voc eſt ſignũ aliuda pdictis ꝙ motus eltoꝛũ funt
Si graue bi ſtaret a me? poitáud ifi nitam infinu ta velocitate moucretur,
Solb. LZ»
finitiqᷓuis vtat wt boc abuſdã pponib? pᷣdictis:po/ nit & pq manifeftü é p le gp mot terre z ignis ⁊ alio rü elntoz vñr cà appropinquerit locís ꝓpꝛis citius motterí:z cũ ita fít nece eft-yt medii fit finitũ fitr fu
^ -v- ,; -
locitas eoꝝ cffet in infinitũqm̃ ſuꝑiis ⁊ inferius poe nunt ĩfinita:⁊ fi velocitas ẽ ⁊ ĩfinita:grauitas ⁊ leui/ tas eẽnt ĩfinita:qð eſt ipole fm qp declarauimus:cuʒ igit diciut ſi igit motus eoꝝ eẽt in ĩfinituʒ: velocitas effet ifinita:icedit;c cum poſuimus qp quanto magis intrauerít illã partc ad quá mouct tanto magis mo: uet citius: cü pofuimus ꝙ tfta ꝑs in quá mouct eft ifinita:cótinget à q» velocitas tráfeatin infiniti: cfi iueníat velocitas infinita imueniet grauitas aut leui tae ĩfinita:⁊ hoc intédcbat cii oíxit: fi & velocitas eft fm bocgraue « leuc erüt fm boc.f.in ifinitü. (755
- L ,
pótaligs dicere ꝙ boc (cquit a pofitióe qp graue cle uemouent in ifinitü.f.granitate effe infinitã:quãuis nó ponat g dito magis appꝛopinquauerit loco tàto citius mouebit᷑:qd & prodeft ꝓponis iftius pofítio.
icamus à g ipfe voluit notificare ꝙ cũ oeclara tum eft ꝙ fí motus eq̃lis ponat infinitus otinget vt virtus mouẽs fit ifimta:neceffe eft « dignius Cus po nat motus tráfiés in velocitate in infinitũ « fita po tétia ĩfinita:⁊ i oíyit:fí igit velocitas f5 boc c gra« uítas « leuitas eẽni fm boc in ifinitũ. ¶ D·d. ⁊ ficut cog q mouent ad inferius ⁊c.i.a móftrauit £m buc Fmone cãm pp quà ſi velocítag fuerit infinita ꝙ gra uitae ⁊ leuitas fint ifínite: eft qꝛ (i caufc rez, diuer / fitatisin velocitate eft diuerſitas coz. in oeclinatio" nc.i.i grauitate ⁊ lcuitate:feqtur ꝙ quáto magis fue/ rit graue aut leue tto magis erit velox:⁊ manifefti
c(t ꝙ boccóuertitur. f.q» quanto magis fuerit velox:
táto magis gratie « leue:⁊ cũ (ta ſit « faerit velocitas infínita:neceflario erit grauitas ⁊ leuitas infunta. ¶ Sʒ adhuc neqs ab alio fer ipfoz:b gderi ſurſum:hoc aũt deoꝛſum. Neqʒ vi quẽad/ modũ quidã aiunt extruſione. Tardius.n. vtiq; moueret᷑ maioꝛignis ſurſuʒ: ⁊ maioꝛ terra deoꝛſum. Hunc aũt ↄʒrium femp ma^ (oz ignis velocius fert: maío2 terra in cus qutipfoim locũ.Neq; velocius vrigs i fi ne ferretur fi ví ⁊ extrufiounc.£2 mnia cuís a vim inferételongiue facta tardiue ferũtur. Et vude viilluc feruntur non vt. ¶ £t ét coꝛpus vadens ad ſuꝑius ⁊ coꝛpus vadéeadinferíue nó vadũt ex alio mouẽte violẽte:ſicut inquiũt quidaʒ hoĩes: ꝙ elnta mouẽtur p cõſtrictionẽ:⁊ ſi ita cflct motus ignis magni eſſet tardus ad ſuperius:⁊ mo tus terre magne ad inferius: 6 videmus 5^ riuʒ:ignis.n.magnus citius mouct ad ſuuʒ locũ:⁊ ẽt ſi motus elntoꝝ eſſet cũ coſtrictio ne: nó eſſet motus terre: ignis cum appꝛo pinquauerit ſuis locis velocioz. £2 mtc eniʒ qð a fuo expellẽte mouet᷑ tarde mouet. Et dicimus ꝙ ad locũex quo elemẽta mouet tur violente mouenturnaturaliter. ¶ Qꝛ vna ꝓpoſitionũ ex qbus cõponit demõſtratio eſt ꝙ coꝛpoꝛa ſimplicia mouent᷑ ꝑ ſe nãliter.ſ.a pꝛin cipijs ĩtrinſecis in eis nó ab extrifecis;pót aligs dice/ rc g» non mouẽt ad ſuꝑius tad inferius niſi ey cau fis extrinſecis violentis.vt plures áriquoz credebat octerra ꝙ violéte ftat ín medio « ytolente mouetur ad medíü pp moti circularé:incepit diccre buic ot cens:gp nundg oignii eft vt fit qó oc motu p fe:cu ma nifeſtũ eft ꝙ ifta mouétur p fc.f.cozpoza ſimplicia:⁊ pofuit pmas pzopóné fuper hoc.ſ.a fí cerra moüetur ad inferius violéte ⁊ a mouente extrinfeco opozteret g terra maioꝛ mouerct tardiꝰ:⁊ nos vídem? ꝙ quá: to magis terra mágnificat:tàto citius mouct ad ife; rius. (| Et bocfeqtur qfi mouens violéte ponit ides fcs cum idẽ mouens qii mouerit ouo co2poza: quozit alterus eft maíus:alter atit minus:qó maius € mo» uet motu tardíozi;« oícétes banc (niam cócedunt q conftríngés eleméta eft idẽ:qm̃ fi. ponat c» fít mot? totíus erit idẽ:⁊ ſi ponat ꝙ q̃dam cóftríngunt q̃daʒ: tñ cà coz eft motus totíus. (| O.dedit fcóam rónes ⁊ dixit:⁊ etías fi motus elemẽtoꝝ ⁊c̃.⁊ ifte fermo có» ponitur in pma figura « ſecũda:in pma qdé ſic.Mo tum violéte quáto magis appiopinquauent fuo fint táto minus eft velox: quáto eft minus velox: tanto magis tardatur ín fuo motu:G tanto tardius mouet quato pꝛopingoꝛ fuo fíni. (| ».accipit bec cóclufío t cóponit in feciída fígura fic.Oia cleméta dito ma gis appzopinquaterínt (uo finíztáto magis velociter mouebunt:;t mobilía violéter nó velocficant cum appzoptnquerint fuo fíni:ó eleméta nó mouent vo^ lente. Ipſe aüt inducit iplus ín modii bypotbeticí: f$ continuatio oeclaraf ex boc qð diximus:⁊ iple oedit cãm:pꝛopter quá motus violentus quanto magisdp
pꝛopinquauerit fuo fíni tanto tardius mouetur que eft remotio
"Au mor ſeco dit;
M oiꝰviol £u vi
tue rc fine,
$ ena pl
ex qu'on 3d
copa in ICón
cia nil n uet ple cip J6 cs, 35/8 ⁊t qut
Oé! ín mi vt ex niatu vnũ. me.t
Remotioa mouẽce extrĩ fcco é cã tar ditatis i mo;
iPeíoll. £u violéto,
Y. iber
eft remotio a mouẽte extrinfeco ¶ £5.0-bicemus q» ad loci ex quo elnta mouent víoléte mouet nált.í. & talib"reb?nó ĩdigemus:qꝛ talia nó indigeant oe clarari rõne:qm̃ manífeftü eft p fe.£t c» ad oém lo: cu ad qué elntũ mouet violente mouct eius 22ium nãliter. U.g.qꝛ terra mouetur ad. ſuperius yioléte; ignis mouetur ad fuperius nãliter.
¶ 3tags ex his fpecolantib?cftaccipere fidẽ
ox dictis ſufficiẽter. Adhuc aũt ⁊ per eae q̃ ex pꝛima pbía rõnes oſtendere vtiqʒ: « er caquíím circuitu motu.Queʒ necetfaríum ſempiternũ ſimiliter ⁊ hic c ⁊ inalije mun dis. Palam autẽ fic fiet intendentibus:qm̃
aceffe vnum eſſecelum. ¶ £2 ps igit aſpicientẽ in iſtis rebus queré
tem ege concedere bocq$ diximus cx iſtis opinionibꝰ⁊ ppónib? oceffione nó dubia. Et ꝙ fit ſufficiẽs ⁊ otétue fermonib? phy⸗ ficio pꝛius qð ſcripſimus.Qm̃ am ſcripñ⸗ mue boc ⁊ diximꝰꝙ motus circulatis vn? eft ſine pꝛincipio:ſue fit ít boc müdo:fiue in alijs mũdis:⁊ ocindeinncnimue ex iſto motu ꝙcelumeſt vnus ⁊ mundus eſt vn? ⁊ nóplurce vt alij inquiunt.
90 (£i declarauit p mũdus eft vn^cx ppónib^nálib?^:
dé.$.c. 22,
ótra leges
Pꝛincipia nãalia nó oijt £€1 fide ficut bun^ matbéa, me,t.c,ío,
ir·me. t.c. 29. verſus fime,
At gonõen in mã ĩpolte é vt ex eo inue niatur plufás vui. 3dé.i», me,t.c,
1b étappetex Pponib^oiuiniericepit óclarare qo appet boc ex duabꝰſciẽtus:⁊ q» os pp boc credere I5 quefítu.([ Et dixit:opʒ ergo afpiciété ⁊c i.⁊ dixit B5: q? plures boies nó ptit credere pncipta pma pp cre: metti5 coz ín opioníb"falfis ex qb? infingunt in eís Ppõnes pbabiles 52ie pᷣmis pponib? manifeftis p ſe. Sicut opinát p fe in lege oltra ꝙ oc?poffet crea re müdosifinitos niſi e&t diminutꝰ. Q5 ergo.o.ops crgo ifpiciente in iftís ppónib?pofitis credere cas x fcire d funt necie in bac fcia:t non oubitet in eís pp pones pbabíles51iae eís:aut pp exíftimatione ꝙ pncipia iſtiꝰ artis debẽt effe in fide ficut pncipia geo metric. Iſta.n.duo faciüt oubitationé in pponibus nálib".([ Et cum oiyit:g boc apparet ex reb^oictis in fcia diuina:ĩcepit dicere boc t dixitqm̃ fcripfím? iam illic z diximqm̃ mot?círcularis «c.í.ía5 decia/ rauimus in fermonib?pofitis.q.fundamenta in fcia diuina qp mot"Gircularís 05 eé vn? fine pncipio « fi ne fíne:c alu mot?reducunt ad ifti motus.f.ad mo; tus circulare ſiue ponam?iftos mot^accídentales ín ifto müdo ſiue ín altero müdo.f.gpneceffaríii eft ot reducant in ynoquoq; müdoz ad talé moti. Et boc qð oicít oeclaratii eft in 8? phyñ.qm̃ bocnó oe: clarat ín fcía diuina fed ponit: fm boc oebem? ín; tellígere boc q5 diximꝰ · iam fcrípfim^in fcia oinia ⁊ oeclarauím"in fcia nali.f.a» mot?nàális os effe in I5 mũdo fine pn^ fíne fine:⁊ fili in quocũc; mundo. ¶ £t cü dixit boc dixit:deĩde inenim? exiſto motu € celii eft vnũ « mũdus vn^necio.i.c cũ verificatü eft nobís boc fandamétü pofitum ín fcia oiuinali.z occlarauít o» mot^localie arcularís o5 eé vn? « eter Ius: op mouẽs ⁊ faciẽs moti nó 05'e ín m3: « cus
claratii eft illic ꝙ oé q9 nó eft in mà ipoffibile cft b Iueniat ex eo plus q; vni ens nüero.f.g» ipoffibi/
€f yt iueníant ey eo duo. Et deciaratũ ett illic q»
(L2. ríb?.n.entib?co»palib?cIntíe;tría erunt
Pꝛimus ab eno mouẽte nó iucmiat nifí vnũ moti: cum (ta ſit neceffe vt celü fit vni nüero.ergo nece eft vt mü dus fit vnꝰnũero:⁊ boc itédebat cii dixit:deĩde vent mus ex boc motu ꝙ eft mouẽs vnũ:⁊ gp» vnum mor uẽs nó facít mfi vnũ motum .¶ Et potaligsoicere &lizples mo cii óclaratü eft ꝙ moués nó mouet celü nifí oefide pᷣm pũt eẽ rio exte wm celo pp itellectü eiꝰꝗd pbibebit ergo qp —— Non fint plures celi:⁊ vnũqðq; coz ocfidcrat boc p" mo t ues etufdé modi itellect^ficut in nobís vn? itellect? mouet plura imaginata.U.g.cibũ effe vtile mouet o€ famelícii ad cibü:« fozte fícerit oc celis. ¶ Dica Solutio. mus g ꝙ oeclaratii eft iã ꝙ imaginatũ eft illic ides umnaginatü ex oib?modiís:« cũ íta fit imaginatio eft 3n itelligen cade ficut ímaginati eft idẽ ⁊ cũ ímagiatio fit eadé 109 obftracd no tuentet nifi in eodéimagínato. 3n boib^aüt ima REV Cv ginatto nó eft imagiatio eadé cx oib? modis: quapp — in poffibíle imaginari (dé imaginatus pluribus imagi boib?. 3dcs nationiba plurib'imaginátib":fm boc igi debe t.me36. si. mus itelligere imaginatíóes corpoꝛ celeftiü: cíam 9 coc fa oeclarauim^in eo qà fcripfimus in ca fcia. o1bio. 33.5»
0€ aía,00,22 ⁊ loca elntoꝝ. Anꝰ.n.ꝗ fübfiftétía q círca mediũ.Alius atit q círcularie: quí qdes cft citrem?. Tertiꝰaũt qui mediꝰhoꝝ qui me dij coꝛpoꝛis:neceſſe enim in boc efTe qð fti perfert:fi eni nó ín hoc:extra erít. $55 ipo ſibile extra hoc ꝗdẽ enĩ fine grauitatc. ll»oc aitgranítatébabée. zlf»agíe deoꝛſum autẽ c5 grauitatem habẽtis coꝛpoꝛis locus nó:fi Fine quiapud medíts grauis:ſed 7 neqs er 35. Alij.n.erit ſʒ nãm:alij aũt nõ erit: neceſſe igit in itermedio effe.IIoui? adr ipſiꝰ que funt oífferétiepofterí?oícem?.z3e coz poꝛeis qdẽ igit elemẽtis:que gdem funt: z quot:⁊ quíe vniuſcuiuſq;ʒ locꝰ. Adhuc au teʒ vIrqüo ⁊ quot ſᷣm multitudinẽ loca pa lam nobis ex dictis. Cap. IL. Aod autem non folum enne eft (cd impoſſibile e(t fieri pln res.Adhuc auteʒ ꝙ fempíter^
¶ Modo aũt dicamꝰꝙ elnta pticularia ſũt
tria. ergo c loca co ſuut tria Quoꝝ vnus eft locũs coꝛpoꝛis deſcẽdẽtis ad iferi? qs c in medio. Scðs aũt coꝛpoꝛis rotundi eft vltimũ. Tertiꝰeſt medius iter iſta ono loca 4 eft coꝛpꝰleue exñs in iſto loco neceffario, £i ſi nõ fuerit in (fto loco erit in alio loco ertra pdícta qð eſt ipoffibile,&xí ergo loc? medius eſt accñtalis co»poot lení erít nàlíg alij coꝛpoꝛi:ſed nullũ corpus eſt pꝛeter ifta tria coꝛpoꝛa.Et cá ita fiterít locneifti? coz po:íemiedíue loco necio.Seã noe dice/ mue poft oínerfitaté iſtius coꝛpoꝛis. jam aad
Cõmẽ.ſuꝑce.⁊ mun,
LÁ J'-— — me
Part 11
| | |
— —— — —
| | | | I il
ki Lnd — (6 hs V f M AN A 2 PS Me :
Joc cdo mundo
ergo declarauimus qualitatẽ elemẽtoꝝ par ticulariũ:⁊ ẽt quãtitatẽ locoꝝ ⁊ numeꝝ ⁊ ꝑfecte ⁊ ſufficienter. Aolumꝰ dicere mõ ꝙ mũdus cft vnꝰ:⁊ nõẽ pole ꝙ fint mitimũ/ dí: oſtẽdã iteꝝ ꝙ ſempiternꝰ ẽ:⁊ nõ eft fa ctus ex aliq̃ re:⁊ nõ cadit (übcozruptíóc.
oi 1j ti tend it per elnta pticularía cozpa fimplicía
q̃ nõ funt ex coꝛpibꝰ pozib? eis; füt tria:graue:Leue:z ncutrüzc ct manfeltü eft q» coꝛpa fímplicta füt tria:nece eft vt loca fint tria. ¶ Et boc
ergo cp cá oixit ín phyſicis ꝙ celi nó eft in loco fan dauit illud fup D o» nibil eft extra celũ:⁊ D fuit acce ptü tllícp ↄſtãti:⁊ ín Doeclarati eſt.Qui $ ponit q» müdus eft plus ds vn?nece é ei dicẽ ꝙ celü cft ín lo co.⁊ cii oeclaratü fuit:qp mundus fít vn^:oeclarabi (qp ex ips nullũ coip^eft;c cf huic ↄiũgat᷑ qo occlara bit in phyſicis.i.ꝙ cogp^qà no € ín Loco eft c£ qó no eft alígd:oeclarábif qp celũ nó € in loco. Clidet igt q oíxerít b q5feqt dicetes mũdos effe ples.ſ.ꝙ ce li eft in loco:⁊ qp ex iſtis trib? locis nó iuentant plu/ ra nüero.([ Et ñ ey his ĩueniant᷑ plura nüero cótin ct qp pars « totü mouent ad eüdẽ locus nüero cle: mótoz: moto7:recte igr bec tria loca funt eade nüe ro:qm̃ qñ duoꝝ vtrüqs fuerit ynus nüero-f-loc gra uis aut leute:otigit q» loc?tertÜfit ide vnũ nüero:ce loc? coꝛpis neutri". £t cuʒ müdue iueniat nifi in bis trib?^locís fant eadé nũero.q̊ mũdus exiſtẽs ín eis erítidé nũero. ¶ O.d.vnꝰeſt loc cozpozis oefcéden: tís ad iferPqo eft in medío.tloC terre « aque: «qtii bec ouo elnta nüerant in graui «ille loc? in reí veri
oc cognitióe Glitatü elntox:⁊ in nũeris eoꝝ locó rũ:iã occlaratti efta nobís pꝛiꝰ:⁊ voluit tememoza/ ri pcr becoia que occlarauit oe ptíb? müdi:vfqs ad büc locit iõ oebemPitelligere ex fmone eiꝰin quá: titate eoꝝ.i.eẽ finita in magnítudie: pp boc oixit: volum? ét mõ rememoꝛari⁊ dicere:⁊ cũ diximꝰhec oia volumꝰmõ ↄplere fermones ꝙ mũdus fit vnus per declarationẽ ducẽteʒ maioꝛẽ dubitationẽ.Dein de ſoluemus eã deinde declarabimus mũdum eſſe vnũ deternum qut femper fuit ⁊ (emper erit. Et boc intendit cũ dixit:⁊ declarabimus ipfus effe eter⸗/ num perpetuũ ⁊ nõ generatũ:neq; cadẽtem ſub coꝛ/
otigit ei nifi g ↄceſſerit ꝙ oẽ coꝛp eſt in locoecn — rüptióe:z ipſe pſcrutabit᷑ oe hoc:qm̃ quidã antiqto tialr:⁊ Alexã. voluit D cét Aꝝ.d.ꝙ celũ nó eſt in lo rum opinant qaliquid põt generari:deinde pót re Solutio. co eẽntialrqũo i otcit gp loca fanttría? q(U'Zxcam? — manere perpecau:aut altquíd effe etermus qð f emp
fuít:z pot cozrüpi tam ẽ poft. (L Glidcbif.r. vtias (ic intendẽtibꝰ ipoffibile vu « folü eſſe ipm. ¶ In oĩbus eni 7 bíe
que natura z bíe qucabarte ↄſtantibꝰ ⁊ ac
neratis:alterũ eft ipfa Pm (cipfam fozma: que eft mixta cũ matería; puta ſpere foꝛma aliud eft ⁊ aurea ⁊ erca fpera.f£t iteruʒ cír culi alía foꝛma ⁊ ereue ⁊ ligneus círculue. £2 quid enís crat effc oícétee fpere aut cir culí:nó dicemus in rone aurenm aut enc(i: tãqᷓ; nó eríftétibue his de ſubſtãtia:ſi creas aut aureã dicamus:⁊ ſi nõ poſſumus intel/ lígereneqs ſumere alíandaligd pterfingula^ re.Quãdoq;ʒ enĩ nibil ꝓhibet boc accideret puta fi ſolũ aſſumaturcirculus. Nibil eniʒ
minus erit aliudcirculo effet ⁊ huic quideʒ
circulo.Et bec gdem ſpẽs:hec ait fpecíea |... , * , 4A, 9 L4 etr
ín matería ⁊ ſingulariũ.Qm̃ igitur eft celũ «d
| tate eft vltimꝰaeris. (| 0«tloc^ícós ⁊c̃.i logitudo if in qua imaginat cozp"eé celefte:z pót étitelligere ꝑ locu terti bicillud qó eft vltimũ cosp^cozpoz: cele
ſtiũ:qꝛ oia que funt cxtra tud ſunt eentíali ín loco. (T: 25.0.4 cft vltimũ locog:pot ĩtelligi locoꝝ imagi I3toz:vel locoꝝ partiü celi pter vitumá parte Ug.
fenfibile:fingularí(i vtíqs erít:fenfibile enís nP^
omnc ín matería exí(tit. &»í at fingnlaríus altcrum vtíqs erít:buíc quidem ccelo cffe: z
pter ſperã ſtellax fixax · ¶ O o·a locus terti^cc.ilo icí (ci bl
US DUDZ mos [cnid.f.ignie aeris;que funt me — pet Ld igit boc celum: c
día iter grama c neutra. S · d qm̃ ſi nõ fuerit ĩlo celu Hitmptictter f t bocqdes vt (pce « fov P 4o co 4C.i.neceffaríü eft vt coꝛpꝰleue e IT x ipi aũt vr matería mixtũ. € uo2um tà eí ouo extrema.f.itercoap?graue ⁊ neutꝝ.nõ ·n.eſt q^ — qũt e foꝛma quedã ⁊ fpé & pic cp tus locus. ci — eſt ipole:⁊ pot alas dice ei. cis ^ q - veeaut ſunt: aut 2 rib? re foꝛte ifte loc?eft ei accidẽtalis.dixit:ſi ergo locus ingit plura tacta ec ingularía;fincenís fint
mediꝰfuerit accfitalie cozpozi leui erít nãlis ali) co? fpée:quéadm odũ dicunt qdas:tneceffe boc 4o
1:5 nullũ cospeft prer iſta. i ĩpole eft et ifte loc medi"(it acciitalís buic coꝛꝑi:qm̃ ſi ei fuerit acciital etiget vt aly fit nálie:(3 nó cft cozp^4- cui ſit ille lo cue nális:loc.n.nátís nó pʒ niſivnũ coꝛpꝰnãle.⁊ e» 416 fi e&t ei accütalis otigerct vt biet aliũ locũ nà/ les:t tücotigeretg» (oca cént q̃tuoꝛqð eft impole. (| 5.0.« noc Dicem?poft diuerſitatẽ illius corꝑis.ſ. coꝛꝑis leuis.i.qꝛ diuidit (n coꝛpꝰ calidi ⁊ ſiccũ:⁊ fic
accidere:ſiue etiã ſeparatim nullũ taliuʒ nt^ hil minus.¶ In oĩbus cnís fic videmꝰ quo rũcũq; ſubſtãtia ín materia eft plura ⁊ infi tita entia que eiuſdẽ ſpeciei. Itaqʒ aut funt plures celi: aut contingit effc plures:ex his icit ſuſpicabit vtíqsalíquíe efTc: z ꝙ co
a Ignis fm. £ft ignis:tin co:p*cals « püidii:c fíc ẽ aer: dixit bó tinget plures celos effe. zücrícauo en eam diuis grauís ono mãifeſtaẽ p eon. ¶ Sed volumus anteds declaremꝰ hoc q̃re cc or o Tüp
ri ⁊ inferioꝛi. ꝓbhvide t.2.
ſio aũt leuis in duo Topꝛehẽſa eft p rone. * ¶ Qua pp Alexãder dic ꝙ co»? qõ ẽ illic nó or ignis ci D niſi egquoce:⁊ iõ pſcrutati fum?oe B in oetermiatío
r€ 4 perfcrütarí oc hoc. Pot eni aliquis d^ rere ^ dicere ꝙ ipoſſibile eſt mũdũ cc vnũ:
ð gnõne ⁊ có — "MAN In : rupuóe.c:n. nibꝰmetheoroꝝ cínvuscinoetermiatióib^gnonis — Ql in qðlibʒ qo fit exnatura autarte oífpo ⁊in 4. . 2. ⁊coꝛruptiõis.i O.d.iam d oeclarauim?zci.cD qo — fitío fox mefolíue eſt alia fua diſpõne cti$
32. ⁊ in p^ prc cantice.c.i.
bic accepimꝰꝓ fundamẽto in declaratiõe iſtiꝰqõnis
tuatería, A.g.oꝛbis. Foꝛma entʒ —2* ßm uam
Y. iber
ſuam diſpõnem eftalía c fuerit cuʒ cupꝛo "t auro.Et foꝛma circulationis e(t alía acu pzca vłaurea.Cũ.n.diximꝰrotũditatẽ non collocat in ea cupꝛũaut aurũ:qm̃ nó € ſube guríneqs cupꝛi.Si & diximꝰrotũditatẽ au/ reã aut cupꝛeã:tũc ĩiducemꝰfoꝛmã cum má ifimnl. Siaüt diximꝰtm̃ rotũditatẽ nó ma^ nífcftabitur oitio má:ozbcítaté etis poſſibi le eft effe in diuerſis materijs. Cũ icit dixe rimus oꝛbeitatẽ aut rotũditatem nó ĩtellige mus niſi foꝛmãtm̃.Et cus dixerimus rotũ duz ĩtelligemus foꝛmã cuʒ mã:⁊ ſic debet
eſſe in quolibet.Et cũ ita ſit:⁊ celum (it fen
bile. ergo eſt pare partium mundi:⁊ oẽ ſen fibile eft fenfibile permãm. ſi crgo celuʒ cft vnũ partícularíti:cá ergo diximus celũ fim plícitereftalínd qs cá diximus boc celum. Celum ergo fimplr eft foꝛma fola.boc aũt celus eft fooma cfimá. (£t omne babéefo» mã ⁊ fíaurdauteftplurazaut poffibilecífc plura. f£t íftefermo ſequit ſer nonẽ de erẽ plarí mũdi:ſicut dicũt quidã ꝙ mũdus ba^ bct exemplar eternũ apuãacteatoꝛẽ. £t ifte ſermo itellígitur cas müdue nó babuit eré^ plar. 'Clidemue enís pomue qð eft foꝛma ín má babs pltirce partee ↄſimiles ifínítae: manifeſtũ eft ígif er boc fermóe qe cclíz aut funt plurce:ant poffibile eft effe plurce: ex bie ígítur opinionibus ppóníbus pót alí quis exiſtimare z oícerezgp celí fnnt multi: qut poffibile cft vt fint multí.
?7 (["beceft foxtiifima qónitm opinátis mũdos plures
Som ina U eft6di-arí oc plurib? lueniri i plu, rib*materijg
Somaé (f Vltatig, -
effe « pp oifficultates qónis bui? oubitaüit fsalen?. ¶ Et fundamẽtũ bni?Pmonis eft fap ppones.Qua rũ vna eft ꝙ oẽ coꝛpꝰnãle oponit. ex mà ⁊ ſoꝛma ⁊ celũ nãle eſt. ergo eft ex má « formart huic oiungat &p de eis que ſunt ex má ⁊ foꝛma:aut plura no indi niduo inuenimꝰaut eft boc poſſibile: foꝛma.n inata eft pᷣdicari oe pluribus ĩueniri in plaríb?materugs:
aut nũ cro:aut fpé. Et ci ita fit otigit indstü müdus opontt ez mà ⁊ forma vriueniant plura vno idítiu duo:aut boc fit pole:is enís itellect? cuitiflibs fozme tidcoor ín oiffóne vlis cp fit nati oici oe plib^:fo? tna.n.cft ſubz vlitatis. ¶ Et dixit:oĩa.n.q̃ ftit cx nã tarte.i.oiad ſũt qut ey nã aut ex arte bít foxmas « mãz . ¶ O· v. ⁊ diſpõ fozme «C.(. oiyim? ꝙ oẽ nãle aut artificiale ↄponit᷑ ex mà ⁊ fozma:« cus íta it vi dem? gp ín oi fübo eft aliad cuí^oífpó abftracta apa itellectü eft alía a faa diſpõe extra itellectü.f. ín ee. V.g.rotũdũ.Cũ.n.nos acceperím^ipm itellcetü ab ſtractũ a má oi rotüditascum m3 aüt.C].g.in atro aut capzo of rotũdũ. ¶ £t D itédebat cũ dixit. V.g. Rbis «e. korma . ſ.rotũditas ĩtellecta eft p fe.i.fs ꝙ forma eft alteriꝰdiſpõnis ds cũ fit in cupꝛo aut in au TO- (| 2.€ forma rotũditatis eft aliaa rotüdo z a cu pꝛo.i.cũ declaratũ eft ꝙ foꝛma rotunditatis ẽ aliaa
rotũdo « a cupꝛo:manifeſtũ eft qp B ldiuiduũ opo
Pꝛi m t $ 212
nit ex ottob^:m3.f.z foz* ¶ O. d.cũ.n. diximꝰrotun / ditatẽ aureã aut cupꝛeã tũc ⁊c.i.⁊ ſignũ ei eſt:qꝛ cus nos diffiniamꝰrotũditatẽ nó recipiem?aliquá mám oino.nd.n.rotüditatis nó cft ſube auree neq; alicui? m3e:fs manifeftü eft ꝙ faba foꝛme alia ẽ ab céntía
mãe.¶ 2o.fi igf diximꝰrotũditatẽ aureã «Cer q̃ Maãifeſtũ ẽ declaratũ eft ꝙ cũ nos diximꝰrotũditateʒ aureã: no 9 (ba ſoꝛme tabimꝰp hũc fmoné ſoꝛmã t mãʒ:⁊ (i rotũditatem *256 nó demõſtramꝰniſi foꝛmã:foꝛmã.n.oꝛbitatis pole mer c, s.
iueniri in diuerſis materge: (ic eft oc oĩbꝰ.ſ.q̃ copo por.
nuni ex mà ⁊ fozma.(L 29.0 fi ita fit ccelü cft fen fibile.c eft pare ptiũ müdi « non eft fenfibile nifi p mà5. cii manifeftü eft qp o€ fenfibile opoit er mà ⁊ foz*ipole.n.eft fenfibile eé p fozmá:q: eft intelligi bile £5 formã:⁊ fenfibile $5 màs:« fil eft oe oib?par tib müdi:q: celũ eft fenfibile « vna ptíü müdi ne ceffario oponit ex mã 4 fo2* ¶ 2».icepit Dicere mo» dii cx à appet in ptib^müdi 4 celo ne aligs oícat go in bac iductióe nó fuerit (nducta oia ptícularía:z.o. fi igr celi fít vnũ pticulariü «c.i.fi igfeft vnü idíui duog feu ſenſibiliũ necius eft vr oponatur ex má ⁊ fozma:celitas.n.eft aliud d$ oicere boc celus. celitae eni ot oe plurib"idiuíduis:t ficut boc inuenit in plu rib^ptib^buiceli:ita nó eft lóge qn iueniant plura vno ĩdiuiduoꝝ ton?celí.« cli dixit:celũ.n.abſolute é fola fo:ma:íntédit illud qð dixit itelligit oe celo in; quátü celũ eft fola fozma:per fenfus atit ↄphẽditur fo? cii mã. ¶ Et cii affirmauít a» celum oponi£. ey mà 4 fo?? dixit:oẽ.n.hũñs foꝛmã t figurá «c.i. otum
hũtiũ foꝛmã:aut ín actu fo?'or oe pluríb?nüero:aut f
D erit pole:dsuís itla pluralítasnó fuerit i actuzz 2» dictio eft ꝙ fozte D eft pole $5 foꝛmã ipole $5 nàm: eH ine ^ qp tela ma ** al hac AAT fm Zri(.vt
3t poll un otflolutióe bui? qónís. (a oemratii € €» ipole ett müdos ee plesméfun eft s € iclufa € ín foz* T 2.0.ciftefmo(egt mone cc. ideft zteftat buíc Pmói.f.müdos cé —* q ponit in creatoze müdi exéplar fm ꝙ fecit müdum:oicés.n. exẽplar cé »tigit ei necio dicere vt müdus béat pla idiuidua:⁊ qꝛ qó otigít ab aliq eft ſequẽs ips: dixit ifte mo feat ſᷣnmonẽ «C.cinuit Platonẽ cu.n.o.cxe plar eternü ee £5 g» creatoz fecit mũdũ:⁊ p müdus eft nou*:otiget ei necio pole eécreare ples müdos, ¶ 2.0. €t teftificat ifte fmo ci müdus n6 babuit exẽplar.i.iſte mo feqt D 2 otrim"oe opóne müdi ex mà «fo: f,vt aut ſint ples aut DD o» fit falté pole:
Celũ éfenft bile p mám « itelligibüc p ommdá,
quis nó oicam"egéplaría Platonis dixit ne alí.—
qe dicat ei dre iducis ront €t eo qð nó opinarie:cit multotíés detraxeris exẽplaria effe (T 25.0. Uf.g, ꝙ nos videm?g» o£ qo eft fo" tn mà aC.i.bri pót qlibs ocedere inductione ꝙ ín oi brite formã in mã:qꝛ in céntia iueniun£ plura ĩdiuidua ant infinita. /s,o, manifeftü eft gr per büc fmoné o» celi (unt piure⸗ Bncipalr.i.g» ifte fermo nó pftatolo e£ plures; (s ti oat "- ouo7z:aut plüree eẽ actu:aut potétia:« fuf, ficit in D &móe:qzeft iductio n qua nó iducint oes fpés actu hñtes iftud iudiciũ:ex iffis c opionib? p, pónib?pót aliqs eriftimari.i.intédit $m q mibi yf per opiones optones "Platonis oe exéplarib?: pp pónes bác iductioné quá affirmauír:z rone p quam idurit cãʒ eẽ pdicat in fubtoJ£ i n.peclaratá fuerit D pdícati ineẽ ſubto iductióe:« fnftentatü fucrit b per cds eẽ pdicati in ſubo erit magis fufficiens.'Dec aũt cá eft que or qꝛ cá eéndi plura intdínidua erbís opofitie eft:q: res que oponi£ ey mà « foxma nó eft ómé.fup Ee mun. ad z
Ibi vf dicẽ ꝙ nõ q̃lz idu ctio aſſumat oĩa ſinglaria fs opp" dixit fup in b met cóméto,
— DUNT rures
Cotra gnãn⸗ «e müdü.
Abi ſor̃a oti; net totã màm nó otigit plu ra cffe,
De cedo 41mundo
inata bre bác mãz folá:ió ifte fermo eft valde fuffi ciens.([ £t vtus unaginatiua valde iuuat in boc: q2 poffum^imagínari ectra mũdũ vacuitatẽ ↄtinẽtem ipz:⁊ ꝙ ín illa vacuitate poſſibile eft aliũ mũdũ eſſe ficut eft diſpõ ín oĩbꝰ ĩdiuiduis q̃ funt hic:qm qólu bct eoꝝ exiſtit in vacuo:⁊ extra ips inenit aliud idt uiduũ . Aer.n.nõ opbédit viſu:⁊ D inducit plures oí cere effe vacuũ .¶ £t ci imaginatio affímtlat itel/ lectui.Exiſtimabãt aüt loquétes noftre legis vacuu effe inteilectü pᷣmũ:⁊ eft necium D oicéti ꝙ müdus fuit poft nó fuit.i.vacuũ.ſ.dicere effe.
¶ Cöõſiderandũ afit rez qd boz oi bii qd nó benc. Alterã qdé ig eẽ róncs eã que finc má cáquc ín mã foꝛme.Gene qdem of. Et fitboc verũ.Sed nibilomín?ncqs vna neceſſitas pp hoc:plures effe müdoe: neq; ↄtingit plures factos eſſe.Si qdé iſte ex to^ ta eſt má quẽadmoduʒ eſt.
¶ Neceſſe eſt ergo nobis cus fuerit ſolicitu do nr̃a circa hãc intẽtionẽ q̃rere oc his opio nibꝰ: donec ſciamꝰ:ꝗd coz eft rectuʒ:⁊ qd nõ. Dicamus ergo q? bene dixit dicẽs qp alí qð ſᷣʒ foꝛmã fua tifi:cft aliud qs 6m ſuã foz
. tá z más: iſte eſt ñᷣmo rect? fine ↄdictio/
ne:ſed tñ celi nõ funt plures ꝓpter boc neqs
pꝓpter hunc ſermoneʒ pꝛincipalr.Et celuʒ
enim factũ eſt ex tota materia.
¶ NUult declarare qd eft in D ſmõe pᷣdicto oe vitate
Fofa ẽ aliud ab hũte for⸗ má. Idẽ. . meta. zi. 26, 27.60,
1 qd oe falfitate:t incepit oicere ꝙ tlle cuf? folicitt/ do € pſcrutari oe D o5 ꝑſcrutari oe bac qóne ⁊ oubí tatiõe.¶ Et dixit:oʒ iar nos cü folicítudo nra€ «C. itedit p ĩtẽtionẽ D qo occlauít ꝙ mũdus é vnꝰꝛ ité dit p opionee ppónes pofítae in D &mone. L £t q? ifte fmo otinct in fe vlr duas ppónes.Quaz altera eft ꝙ oẽ fenfibile oponit ex mà ⁊ fo2*:cü tii foz? alió eft ab hñte foz55.(.q oiügit ex mà foz". Zlltera aüt eſt ꝙ ieo q5 opóit ex má 4 foz*iuenfüt pla vno idi Gidnesuc ett pote. Incepit dicere o P «ppo fit $a. ( £t dixi dicamꝰmõ «cL oicam^mó q faciẽs qo» hé bñ dixit t I5 Q5 dixit:ꝙ foꝛꝰ cuíufls ẽ alíóa: opo'? ex mà ⁊ foi, Uli declatů fuit fps effe opo" ex mà ⁊ fo1*: dinis ifta ppó fit va:tri 2 quá ↄcludit qonẽ fa/ ciẽs nõ € va:qꝛ altera ppó € falſa:⁊ dixit:ſi tri celi nõ ſũt ples «C.i.qsuis bec ppó fit va:tñ 2 nó feqt«z m. eft falía:t é ꝙ ex oi facto ex mà « fo?? iueniunt plu⸗ fa ĩdiuidua aut eft poſſibile· Poc.n.nõ eft verus niſi in co qð factü eft ex quadá parte máe et ouenientts. £lóaüt fit ex tota tà ipoffibile eft reperire ouo idi uidua ín actu:z boc q5 dixit intellecti eft per fe.
¶ Sicaũt foꝛte magis qð oi crít manifeſtũ.
fi.tt.eft ſimitas curuitas in naſo aut ĩ carne Zeſt mã ſimitatis caro:fi cr oibtie carnibꝰ fiat vna caro:« eríftat ín bac ſimũ nibil vtt qs erítaliad neq; ſimũ neqs cótínget factus effe. Silr autẽ fibomini funt má cartice Z offa:fi ex omntcarne z omnibus offibue borofiat:ipoffibilib?ertftétibue diſſoluta effc nó vtíqs cótíngct effc aliũ boics.£2 ino
enim quorũcũqʒ eft ſubſtãtia ín ſubiecta q/ dam materia:hoꝛũ nihil contingit factũ eſſe nõ exiſtente quadam materia.
¶ Et nos inducemꝰ exẽplũ vt fermo nofter ſit magis declinãs ⁊ ꝓpinquioꝛ manifeſta/ tioni. ZDicamꝰergo ꝙ ſimitas eſt ꝓfunditas in naſo.ergo ſimitas eſt mã incarne. $i igr extota carne foꝛmet᷑ vna caro inq̃ fit ſimi/ tas nullũ aliud mẽbꝛuʒ erit mẽbꝛoꝝ coꝛpo/ ríe ſimi niſi lla caro trn: ipoleé cé in alio locooío:^ filr ſimã boieftierítcaro ⁊ os: tũc hõ dʒ cffc totalt er cartic 7 offibue. €i igit fuerítipoffibile vt caro 7 offa nõ diſſol uant neq; diminuant᷑:ĩpole eftétalíus bo^ minẽ eſſe oino.Et filr oc oibus altje: vlr oie fübftantía cópofita ex mà ĩpoſſibile eft iticnírí ex ca fibi fimile niñ fuerit alía má f milie materie ex qua cópofita fiunt.
¶ Cũ narrauít ꝙ ĩpole ẽ iueniri ex eo aó fem ẽ ta fua má alíüd ĩdiuiduũ eileca eo ü ML Mdas óé clarare p ex^ vt cóceffío fít manifeftioz. (^ £t dixit⸗ nos iducem"ex" «c.i. yt &mo nf fít magis oeclínang ad declationẽ. O.d.ſi fímitasé pfüditas in nafo aut in carne.g ſimitas € foꝛꝰ in carne.i. V.g.qꝛ diffõ ſimitatis eft pfunditas ín naſo:naſus aũt eft carnis g mà fímitatie eft caro.([ £».o.fi d foꝛmetur ey tota carne 2C. Lf igit pofuim"g (à foꝛmet᷑ ey tota carne nafi fimi vn^nafus fím^:ipole eft alii boiem eé cui? naſus fit fímus.&imítas.n.non exiſtit nift in carne ꝓpꝛia:ſʒ totã illã aliã carné poſuimꝰ in illũ nafus fi mus £t cũ dixit:nulluʒ mẽbꝛoꝝ coꝛpoꝛis erít ſi/ mus:itedit vt mihi vf ꝙ nullus naſus coꝛpoꝝ hoĩuʒ erit ſimus alius ds iſte naſus in quo ↄcluſa eft illa ca ro recipiẽs fimítaté.(T. Et cü oícit:ipole€ eé ín alio locooio:pót itelligi ꝙ fimítaté ipole eft eẽ in aliqua má nift in ꝓpꝛia:⁊ pot intellígi qp fimítas nó erit in alio mébz0 nifi ín eno naſo.Eũ igr fimitae nó pt cé nift ín nafo:« cü poſuimꝰꝙ tota caro fímifit oclufa in vno nafo:nó iuenictur nafus fimus nífi vnus t̃. ¶ Et cus oedít ex" oe nafo ſimo:dedit ét oe boie « oemóftrauit ét 2uerfioné buPmonie:z eft:g ex il lo ex q nó iuenit nífi vnü idiuiduü i é id in d mà eft oclufa neCio:ficut eft necíi a» ey illo in d eft mà oclufa nó iuemt nifivnü ĩdiuiduũ. ¶ Et oixit: fili ſi mà boisfuerit Caro ⁊ 0$ «C.i.« filr fi mà bois fue: rit caro ⁊ 05:2 pofüím?g nulli ens é nifi vn^bó tri: nece eft vt ille bó fit e tota carne c oftib?. Siẽ nece eft fi aliqe bó fuerit creat?ey oib^offíb^z carne o» fit vnicꝰ· ¶ 25.0.fi Gpole fuerit vt caro «09 oiffoluan tur «i.c fi pofnim^g iftebó qué pofuim?eécreatü €r tota mà bois ipole é coꝛrũpi « oiffoluí in ea ex g b'oponebat:ipole eft fíeri aliii boiem oio: totus I5 manifeftü eft. T £5.o,c fili otingit in gnóne aliarus VC24.0 cu poſuimꝰaliquã mam oclufam ín aliquo ente ipole erit ex eo effe plus q; vnü ĩdiuiduũ:⁊ cus fuerit nó oclufa in eo pole eft iueníre plus d vnus: fm q poffibilise in illa má partitio-( £t ió cà fue ntnecius idiuidua ee ifínita gnábilía ⁊ coꝛruptibi/ lia. Mãe aüt ipole eft vt fint ifínite in actu:neceffe eft yt fit boc fm fucceffioné,í.g» in yna matería fac cedunt
Quoꝛũci (a é un fub mã bor nili otiagit fac) eſſe nó ql má
viet n ſubl x nti it fadi $ exili
Y. iber
cediit plura idittidua imo intinita. Et iõ qꝛ mãe diuiſibiles ſũt in actu in ꝑtes ĩfinitas cé pole vt fuc cedát in q̃libʒ mà ĩdiuidua ifinita:znecium eft vt fit diſpõ idiuidioz generatoz cozruptoz i q̃lʒ fpé.f. itenirí ex quolibet generato plura indiuidua finita in actu;ifimita fm ſucceſſionẽ coz: (1. Et qꝛ illud nó oplebit ín iftis ĩdiuiduis niſi iuenian£ effe ptes alte rus idiuidui qà eft totus müdus:otingit in boc idi uiduo vt fit vnũ nücro:qm fi fuerit plue vno erit ps alteri^müdi:t ifte alter müdus fi eet plus vno effet pars alteriꝰ:⁊ ſic pcederet in ĩfinitũ:aut iuenirctur vnicꝰmũdus nüero igenerabilie v ico2ruptibilís: q/ propter cótingit vt müdus fit igencrabilis ⁊ ĩcoꝛru/ ptibilís:z a» ei? mà fit oclufa in eo. (TL Et pp boc oi; pit poſt:⁊ vIr ⁊ ex oí fabftátia opofita ex mà ipole é
- Vt ſit alia fenfibilie:nifi fuerit alia mà fimilis illi ex
Qua oponebat.i.« vlr diximꝰꝙ o ĩdiuiduũ ↄpoſitũ er mà ⁊ foꝛma cũ nó fuerit extra ipm mà: fícut mà ex qua oponebat illud idiuiduü:ipoffibile eft vt cü €o iuentatur alio ĩdiuiduũ fibi ſimile:⁊ ſi ipfe fuerit igenerabílis ⁊ ico?ruptibilís ipole eft inueniri ex co alíud idiuidui finpley.f.neqs in alia boa.
¶ Celũ at eft quidé fingulari: cox que
ex materíg. Sed fi nõexparte ipſius cóftat fed cromní:effe quídé ípfi celo ⁊ huic celo alterũ eſt:nõ taméneqs vtíqs erit aliud ne^ q; vtiq; continget factos cfTe plures:ꝓpter oẽm materías cõpꝛehẽſam eſſe.Hoc igitur Ípfumreftatoftenderc ꝙ ex omni naturali ⁊ ſenſibili conſtat coꝛpoꝛe.
¶ Reuertamurigit ⁊ dicamꝰꝙ celũ eft vnũ
coöpoſitũ er ſua má ſicut alia coꝛpoꝛa cõpoſi ta.Siigit᷑ nõ fuerit cõpoſituʒ cr medietate mãe ſue:ſed cx tota:erit các vnũ nõplures. fet cũ dr̃celũ abſolute eſt aliud q;cuʒ 0:5 celi. Impoſſibile eft (gif ᷣm hunc ſermonẽ vt fint plures celi neq; fint plures oĩo.Hoc enís celũ cõtinettotã materiãex qua fit.Re manet g declarare nobis oc celo ꝙ fua eẽn/ tía ſit ↄꝓpoſita extoto cozpe nãli ſenſibili.
(£i declarauit cp ĩpole eft iuentri ouo idíaidua ifit
ex oi opofíto ex tota fua mà pp2ia.vult oeclarare qp mudus eft ↄpoſitꝰex tota fua mã:⁊ (pfe vult antepo nere qp müdus eft opofit?ficut alía coꝛpoꝛa opofita. ¶ Et dixit:reuertamur g ⁊ dicamꝰꝙ celũ eft ↄpoſi/ tii ey fua mã ſicut t alia coꝛpa.¶ £t itelligit p celũ totü müdii.imanifeftü eft qp tot?mundus eft ↄpoſi tus ey foꝛma ⁊ mà ficut alía coꝛpa opofíta:z vr ſi in»
q- tellereritpceli ín D Pmone totii müdá o fit illud
qð eft ín eo dfi fozma:cozp?neutrus:z ꝙ eft ín eo qfi
5p, mã coꝛpa grauia ⁊ leuia.Coꝛpꝰ.n.neutꝝ nó bs mám Eex qua opo
nit:qm̃ ſi bfet:baberet ʒꝛium:⁊ eẽt gene rabile ⁊ coꝛruptibile:⁊ in pn? iſtiꝰtractatꝰ ꝓbauit ꝙ
q oꝛpꝰneutrũ caret fübíecto ⁊ Zꝛietate. $55 b qo/
nez vtx reo ĩtellecta ex boc coꝛpe eft D ſenſatuʒ aut alítd:fi erít boc ſenſatũ tüc erit ree itellecta eadem CU fenfata:fi aliud otínget vt fít opofita ex mà ⁊ foz ma.ergo bs potéría vt coꝛrũpat̃. ¶ Dicam? ergo o iſta nà neutra eft «nó exiſtens per fe in actu: fed eft
4 foꝛma coꝛpoꝛis celcítis que eft in actu (T Si igi
Pꝛimus tur ifta ma nó fuerit ↄpoſita nó habebit fozmas ita vt fít intellecta:fed eft vna numero idiuiduata p fe; t eft itellectain refpectu ad aliud:ſic̃ eft'oe cõi mã.ſ. ꝙ nó operat per copus celefte niſi íingstü eft ſubm fone operãtis ítellectue:fícut itelligi£ mà indstus eft ſubiecta foꝛme tri pma má eft in potẽtia:⁊ ifta ẽ ín actu:c ió ín bac nulla potétía eft q oenudari pof: fit a fua foꝛma:⁊ nó hʒ ntfí potétias ad vbi. Jebem? ergo itelligere oc cozpe celefti ipfus effe neutrü.bác nàm que eft ſubm itellectus nó ꝙ eft aligd hñs for⸗ má ⁊ mãʒ:qm̃ fi ita e&t graue aut leue cét.([ D.0. t fi nó fuerit opofíta ey medietate fue mde «C.1. fi (gr mudus nó fuerit opofít? ex das pte fue mãe ipole eft iueníre alii mũdũ.⁊ dixit medius ꝓpꝛie:qꝛ fí po nat ipm generatus ey plufqg medio ipole eft inueniri alii müdü:qi mae plurímoz ĩdiuiduoꝝ termina/ tc funt qititatís.f.cp neceffe eft vt fit qstitas máe foz tis cqualís nãliter quátitati mae Platonis:⁊ fi fue: rit exceſſus inter eas erít terminat^:qi ficut nó ex qualibet qutate mae fít qðlibet ene fic eft oe quãti tate. D. d. ⁊ ſm D cü celü or abfolute eft alió ⁊c̃.i. eft aliud di cũ oicat D celus:modo reuertit. ad boc €x quo declarauit o» celu cóponit ex aliquo dfi mà 4 ex alíquo q̃ſi foꝛma:⁊ cü dixit Zlrift.fí müdus fue; rit opofit?ex tota mà nece eft vt fit vnic^: voluit oe; clarare [5 ét in müdo vt occlarct ey D ipm eé vnü remanet nobís vltio oeclarare oc celo ⁊c̃.i.cũ oecla rat eft ꝙ celii.imüdus opofit^eft ex mã ⁊ foꝛma:⁊ oeclaratii eft ét ꝙ illud qð opofitum eft ex tota fua mà eft ynícü:remanet nobis oeclarare ꝙ müdus ẽ cópofit"ex tota mã.¶ £toiffert bec oemratio à oe móftratioe pdicta in [S.f.gp i(ta oemóftratio eft pp Q9d:pma aüt qzaut demr̃atio ducẽs ad incõueniẽs. DSemõſtratises aũt ducẽtes ad ipoffibile funt gene ris ſignoꝝ:ſed oeclaratío eíus qà eft cám eẽ acceptá p medio termio in bac oemóftratióe accipit ex oc' mõſtratiõe pᷣdicta.Demõſtratio ígit pdíctaaut pdi cte pbát mũdũ cé vnicũ:⁊ cii b cám pp quá müdus eft vnic^« fcire cám oat nobis fcíam buius ret cam fua caufa q5 eft perfectiſſimũ modo fidei:quapꝛo pter diſſoluitur queftio accidens in boc.
(L3oicam?aüt pꝛimũ gd oícímue cfTe celus
quot modie:vt magis nobis manifeſtũ fíat
qð querit. Ano quidéfgif mõ oícim?celus £ditipt.
ſubſtãtiã extreme totꝰcirculatiõis:aut coz pus nãle qð eſt in extrema circũferentiato/ tius.Cõſueuimus.n.extremũ:⁊ qð ſurſuʒ maxime locare celũ (quo ⁊ diuinuz olo» catücffc dicimꝰ. (T. Alio atit rurſus mó coõti nuũ coꝛpus extreme circũferẽtie toti? (n l^ na ⁊ fol ⁊ quedã aſtroꝝ:etenĩ bec (n celo cé dicimus. ¶ Zldbucaliter bícím?celá cóten tum co»puieab extrema circũferẽtia. Totũ enís ⁊ omne cófi ueuimus dicere celum.
¶ Sed anteqᷓ; boc faciamꝰvolumus bíc tv
fcrutarípziue quid intẽdimus cái dicimꝰce/ lus: quot modis dꝛcelum:vt fit illud qð q̃rimus de boc magís manifeſtũ. ¶ Dica/ mue crgo ꝙ celũ o? Pm vnuʒ modum vlti⸗ mus motuũ totíus: coꝛpus nãle qð eft in Cõmẽ.ſuꝑce.⁊ mun, aa
pole ſũt gijte fignog,
Mã pma é in po^: celu aüt cft mã in &ctu:c nullas bs potétiá ni fiad vbi. Ið 2.ca. oc fuba 01b.«.8, me, 9424 p pb, 65.
KIP»ác pluri moz indiui^ duog funt ter minate dstita tte 4 exceſſuo iter cae ẽ ter/ minat?, g dé 2,0€ aia.t.'2, 4L. t bíc. j. LC c.iio.⁊ 6 ph. 52,1 qͥlibi.
Demfatiões oucétco adi^
P 3 * Al * —9 —— — — —— —— — — k —— —
| d iB
— ——
— — mee
De celo mundo
vltimo motuetotiue. Cõſueti ſumus ígit appellarcozísonta mũdi « fuii fuperiue ce im: dicimus ꝙ illic babitant fpíritualía. ¶ Dicamus ctía ſm aliũ modũ celũ cozp? cõtinuũ cum oꝛiʒonte motꝰtotiꝰ mundi vbi funt fol ⁊ luna ⁊ quedã ſtelle. Conſuetudi ncm ígitur habemꝰ dicere ꝙ ſol ⁊ luna funt fixi in celo. (L Et etiã dicit alio medo illud cop? otétus ex vltimo mot? totiꝰ.Et aſſue ti etiã ſumꝰappellare perfectü ⁊ totus celũ.
96 ¶ Cum voluit declarare qp nibil eft extra celum:z ꝙ
44d. 8.t. Có, 217.8 phr · có,94^
má celi eft cóclufa in co:vult ante narrare fm quot modos of celus apud eos:vt ſᷣmo cíus fit magie ma nifeſtus. ¶ Hicit ergo.celii of vno modo «C. inten dít per cozpus totü neutrü qo mouetur fm motum motu oiurno:boc enís co»pus eft fínis motus cozpo/ rü naturali motoz « mobili recte.¶ £t hoc intẽ debat cá dixit:vltimmũ motus totius « coꝛpꝰ nãle qÓ eft ín vitimo motustotíus.i.cipfus eft co:pus nãle ín quo finitur mot?co:oz motoz mobíliu ad fupe rius:aut intédit:z ipm effe coꝛpꝰ nále cutus motus € vltimue motꝰtotius.Motus enis celí totíus eft vlti musoium illoꝝ mobiliũ que funt apud nos:tñ vere eft pim?motui ¶S · d· aſſueti fumus ígt oicereo?t £onta müdi ⁊ ſuũ ſuperiꝰcelũ:dixit gp boc nomen ce ius oicebat apud cos oe co qo eft ſupꝛemum ín toto miido:z fo:te boc erít magis famoſuʒ:ideoqʒ oedit cám ⁊ oíxit:oicim?g illic habitãt oia fpiritualía.t.c fignus gp celi of grece oe coꝛpoꝛe vltimo q circula titer mouet eſt:qꝛ cófuctudo greco eft oícere ꝙ in celo babitát ſpiritualia.¶ 25.0.2 celus alio mó «C. f. oꝛbis ſtellarũ mobiliũ ⁊ fixarũ:qm̃ hoc coꝛpꝰ eft có tinuũ ci fine motus oium partiũ mũdi que circula riter mouent: pp boc dixit:ↄtinuũ cus oticonte to tius müdí vbt fol «luna ⁊c̃.i.qð eft ↄtinuũ cum fine motüs coz que fant ſub eo er co1pozib" ccleftib? in qbus funt fol « planete T I».0.babem" ↄuetũ dice⸗ tc gp fol «luna «bec eft figmficatio gp boc nome ce 11501 oc o2be vltimo ↄtinẽte totü:qm ftelle funt in eo fixe vere: g boc nomé celum nó oicebat apud €o6 nifi oc cozpe ín quo ftelle füt fixe. ¶ D.o.cét ce
. lus o alio modo 4c.t«t o£ celũ oe toto müdo; « (deo
deſcripſit ipm ꝙ eft coꝛpus cótentu ex motu toti?.i.
c otinct füb vltimo motui: boc of apud nas mii dus nó celü:t boc itédebat in D declarare ee vnicuz qt extra ips nibuleft ex fua má: q» oe baco? fimplir «abfolute toti « oplemétii:vt in pᷣn dictũ ec nome cclí 02 ét apud cos fimplt « plemẽtũ oedit rone q» boc nomé celii o1 oe toto mũdo.
¶ -riplt aũt bícto celo:totũ ab extrema cir cũferetia cótent( cr oi neceſſe ↄſtare nali v ſenſibilicorpore: pprer neas effc vll extra celũ cozp?: neqs córíngerc factá cff e. &icni cft ertra extremã perfcrió corpus pbyficó: neceſſe ipm:aut fimplicins effe coꝛpoꝝ:aut copofitoz:aut 6s nm preter nàtt? ſeſe bic. Simpliciũ quídé igit nullá vtíqs crit. £2: enís círcüfertur oſtẽſum eſt: qm̃ nõ cótíngit permutare ſuiipſius locũ. Sed ⁊ neq; qð amediopoſſibile:neq; qo i medío ſubſtat.
Secundũ násquídé eniʒ nó vtíqs erũt:alia eni5 ipfoy ꝓpꝛia loca.Pꝛeter nãʒ atit fi quí dé ſunt:alij cuídas erit ñᷣm nãm quí extra lo cus.Eum eniz quí huic pꝛeter nãm neceſſa rium alij eſſe ñᷣmnaturã.Sed nó erat alind co»pue pzcter hoc. Non igitur cft poffibile vllum ſimpliciũ crtra celũ coꝛpus cffc. €»í afit neqs ſimpliciũ neqʒ mixtoꝛuʒ. Neceſſe enís eſſe ſimplicia mixto exiſtẽte.
Part 12
¶ Cum igit celũtribꝰmodis dicat. Dicamꝰ ꝙtotũ coͤtinens ex vltimo motus totius cft cõpoſitũ ex toto coꝛꝑe naturali ſenſibili ne/ ceſſario.Qm̃ cxtra celũ nulluʒ coꝛpus cft: neqʒ ett poſſibile vt ſit oino. dolum? mo^ do perfcrutari oc boc ét vtrũ extra celuʒ eft coꝛpus:aut eſt pole vt illíc fit cozp?. (L 324^ caue igit ꝙ ſi cxtra celũ fit coꝛpus:aut eft er co»pozibue ſimplicibꝰ:aut ey cópofitiez gut erit illic nãliter:aut accídétalíter.£55 er^ tra celá nullũ coꝛpoꝝ fimplíciü cft oino:ías ení; occlarauím? oírim?(upcri? ꝙ ipoffi bile eſt coꝛpꝰrotũdũ mutare locá ſuũ. (£t ét ipoſſibile eft vt illud coꝛpꝰſit coꝛpoꝝ d mo/ uent a medio:neq; ad mediũ:qm̃ fi eſſet ali quodíftoy coꝛpoꝝ:tũc ille locus nõeẽt nã/ lis ei. Loca igit iſtoꝝ coꝛpoꝝ ſimpliciũ ſũt alia ab illo loco ⁊ ſũt cognita ⁊ manifeſta. Siergo ille locꝰquieſt extra celus fuerit ac cídétalíe illí coꝛpoꝛi erit naturalis alteri coz poꝛi neceſſario. Dicimus eniʒ multotiẽs qp cũ aliquis locus fuerit accidẽtalis alicui coꝛ poꝛi neceſſario erit nãlis alij. ed nó vide^ mtus aliud coꝛpus ab iſtis coꝛpoꝛibꝰ ſimpli cíbue.f:a coꝛꝑe rotũdo ⁊ a coꝛpoꝛe qð va^ dit ad mediũ ⁊ a medio.Etcũ ita fit ipoffi bile eſt vt aliqð coꝛpus coꝛpoꝝ ſimpliciuʒ ſit extracelũ. Etcũ boceftipoffibile: ipolc eſt etiã ꝙ illic ſit aliqð coꝛpoꝝ cõpoſitoꝛuʒ: qm̃ cum aliquod coꝛpꝰcõpoſitũ fuerit : ne ceffarío eruntillic copo: fimplicía.
¶ £i óclauit cp ĩdiuiduũ cui? mà teo € oclufa € vni cii nuõ:vult oeclare ꝙ bec é oifpó mũdi.¶ Et dixit dicamꝰ g d totũ otínés «c.i.oicam? ꝙ totus mũdus qð ẽ totũ ↄtinẽs oia coꝛpa nãlia qo vlti reꝝ mota rũ qð € ↄtinẽs oĩaq̃ ſunt ín co ẽ opo"er oĩbꝰcoꝛpibꝰ nãlibꝰſenſibilibꝰq̃ (üt mà ei^ ¶ d. cãz:⁊ dixit: ex eni celũ cozp?nullü é ns ẽ pole.i.⁊ D ẽ neciuʒ:qꝛ nos ðclabimꝰꝙ nullü coꝛpꝰẽ ex celũ neq pt eẽ ĩ futuro, ¶ D· icepit oeclare mó g» nulli coꝛpꝰextra celi ſit. Si.n.ex̃ celi é aliqð coꝛpꝰ:aut ẽ opo":aut fímpley.fi fimpli: auti loco ei náli: aut accitali-([ 2.0.2 oica mc i dicamꝰꝙ ipole € iuéiri cozp?fimpley e£ mü: dũ:coꝛpꝰ.n.aut círculariter mouet aut recte:ſi circu lariter mouet ipole € vt fit i alio loco acciitalr. ócla fati ẽ.n.ꝙ co1p^qó circlariter mouct ipole é Y^ ffer
rt à luo
LT té c let, Pow lig, 6pl
Denceitate co?pis ce. ! is € c£ coz 9!l$ geſcen XAde file 6Pby.c$4 "
Y. iber
rta fto Locorcii ipole € ips mouerí violéte. (C Et ta^ cutt ip5 cé ipole illic nãlr:qm̃ fi e£ müdus eẽt coꝛpꝰ celefte in loco nãli abfas B ocingeret vt illic eét ali? pude ez büc mũdũ:qm̃ oe necítateeé coꝛꝑis cele is € eẽ coꝛꝑis gefcét! circa qó reuolnit:t Ó necitate €e cozpts geſcẽtl ẽ pncipalr coꝛpꝰmobile eẽ.ſ.ignẽ « ex ncatate eẽndi extréa e me". faceré taquas.(L £t cu ðclauit cp ipole ẽ vt eX mũdũ ſit cosp"rotüdus:i/ cepit óclare ꝙ ipole é illic eẽ cozp? qð recte mouct: t dixit:⁊ dicamꝰꝙ ĩpole é qp illo coꝛpꝰ⁊c̃.i.dicamꝰẽt C ipole € vt e£ mũdũ fít coꝛpꝰſimplx.ſ.ꝙ recte mo» uet .f.aut graue aut leue:qm̃ fi illic ect aliqó coꝛpoꝝ lftoz cét aut acciitalr aut nãlr.Si nãlr ipole é: loc? eni totiꝰidẽ € cũ loco ꝑtis nuó. T legs et accũtalr:qm̃ etigeret vt aly eẽt nãlis vt vr oc cozpib?recte mot. 8:q2 ſuꝑiꝰẽ accũtal terre:iõ € nãlis igni: e? oe i
ferio1t:« fí eét nãlis alicut otigeret ouo loca nuo iue
nirí vni coꝛpoꝛi ſimplici:qð € ipole:vt ari óclaratü e. ¶ Et qꝛ 2tét^ eft ec D qo appet eẽ impole ꝙ loc" fit nãlis aly cozpi ad ppalãdũ ꝓpa diuiſiõe iftas duas ptes oppoſitas fíc nos fecimꝰ.ſ.ad oóm qp fi illic cet co1p^fimply rectü:aut ilic eẽt nále aut accũtale:qm̃ pofíto illic ce i55 acciitale:otigeret vt alteri eẽt nale tío excuſatꝰfuit a ppalatióe iſtiꝰdiuiſiõis. ¶ Et cũ declauit cp ĩpole eft eẽ illic coꝛpꝰrotũdũ ant rectũ:⁊ añ nó ꝓpalauit i ſmõe ſuo ꝙ o£ cozp^fimpley nece eft ei eẽ alteꝝ iſtoꝝ duoꝝ modoꝝ:⁊ ꝓpalauit b mó t dixit:ſz nos nó videm?alíó coꝛpꝰ⁊c.⁊ D iã declatũ eft in pᷣn huiꝰ tractatꝰ.ſ.coꝛpa fimplicía eẽ tría. Mo tue.n.3"eft.([ 75.0.4 cũ ita ſit poe ẽ ⁊c̃.i.ſi oẽ coop? ſimplex:aut circulariter mouct:aut a medio:aut ad mediũ:⁊ cii ðclatũ ẽ mõ vtaliqó iſtoꝝ ſit ex mũdũ cft ipole. g ipole € vt coꝛpꝰſimplex fit e£ mũdũ oio. ¶ £t cü nó fit ſimplex · g neqs »po":« qð dixit itelli gẽdũ eft p ſe:qꝛ opofítü nó ficnifí a fímplict.
( Scd « neqs factü eſſe potfibile. Zlut ení5 fm nãm erit aut peter nam: 7 aut ſimplex aut mixtũ.Quare iteꝝ iden veniet fermo. 1Ribil enis oíffert ofiderare fi eft aut fi fcri eẽ poſſibile. Manifeſtũ eft (gr ep dictis:qꝛ neceft extra:neq;ʒ ↄtingit factus ec coꝛpoꝛis molẽnullius:ex oĩ.n.ẽt ꝓpꝛia materiatotꝰ mũdus.Materia eni erat ipſius coꝛpꝰnãle ſenſibile. Itaqʒ neqs nunc ſunt plures celi: neqʒ fuerunt:neqʒ cõtingit fieri plures:ſed ⁊ ſolũ ⁊ perfectũ eſt iſtud celum.
¶ Etipoſſibile eſt ꝙ extra celum ſit coꝛpus. Aut eni fi fuerit erit coꝛpoꝝ ſimpliciũ:ſicut diximꝰſuperius:aut cõpoſitoꝝ:aut illic nà^ liter:aut accidẽtaliter.Sermo ergo ⁊ rócí natio ꝙ ĩpoſſibile eft (llic e£ coꝛpũs eft ficut Pmo nofter ſuꝑius de ea.Rõ.n.eadeʒ eft. f. qpnullfico:pue eſt ex celũ:neq; eft poffibi leoĩno. Manifeſtũ igit er his ꝙ extra celus tio eſt coꝛpus:neq; eft pole vt fit in eo alíq magnitudinuʒ coꝛpoꝝ.Totus.n.mũdus ẽ cöpoſitꝰex ftia tota mà ↄueniẽti.Etqꝛ iã of rimus ſuꝑius ꝙ mã mundi e ſt corpus nãle fenfibile, Si igitor ita ſit: manikeſtůʒ eft ce⸗
Images reproduced
by courtesy of The Wellcome Trust, London.
Pꝛimus —
los non eſſe plures modo:neqʒ in pꝛeterito neqʒ in futuro.Hocigitur celum vnum eſt perfectum ſine ſimili.
¶ Cũ oeclauit ꝙ c£ midi ĩpole ẽ reꝑire mõ coꝛpus
in actu:neqz ſimplex:neqʒ cõpoſitũ:vult declare ꝙ nó ſolũmõ h̊ oetermiet ex bac oemfatóc:fs ꝙ ipo fibile eft et repiri ín alia hoꝛa.¶ £t cü icepit óclara tioné iſtiꝰq̃ſiti redyt ad demr̃ationẽ pdictá d oecla tur ꝙ ipole eft repiríi actu:⁊ cii puenit ex ea ad ali quãtulũ ⁊c̃.i.⁊ q2 ↄpleuit ↄᷣdictiões ds diximꝰ ĩ fyllo bypotbetíco d deſtruxitvoces pdictas dixit ꝙ decla tto qua ẽ nec̃iuʒ acciꝑe oppofita oĩuʒ iſtaꝝ 5díctío/ nu eft eadẽ cũ declatiõibꝰpᷣdictis in demratiõe quá ĩduxit fup p*" qõnẽ.¶ Sixit.erit ſermo ⁊ rõcina/ tto ec.i.ſ bác viã ↄplebit demr̃atio fup D.f.£m viã qua oplet fup pꝛiꝰ q̃ſtũ. Rõcinatio.n.qᷓ ex mũduʒ nó eft corpꝰrãut cp ipole eft vt nũq; ſit eadẽ:eſt.cũ. m ipole eft coꝛpꝰeẽ ĩn actu ipole eft cẽ.Naʒ polipofito nó feg£ ipole:t B pofito otíngit polc.(| Et cii oecla rauit cp extra mudu nó eft cop? ſimplex aut copofí tũ necíum cft:vt tota ifta mà ſit oclufa in co:quapp nece eft vnũ effe. (T. Et cti declauit o» nibil eft extra mũdũ.dedit cãʒ ⁊ dixit:totꝰ.n.mũdus opofit?é «c.f. qꝛ mũdus ↄpoſitꝰeſt ex tota fua má.2».oeclarauit q eft bec mã. ¶ £t dixit:⁊ iã otximPfupius p mà mü di eſt coꝛpnãle.i.coꝛpoꝛa ſimplicia tria: qr tfta füt eiꝰmã:⁊ cli oeclatus eft qp mbil ex eis extra ipm fít: oeclabit ꝙ ei?mà ẽ ↄcluſa in ipo.i.in co (po. ([ 2.0, manífeftü eft igr «C.« intédit p celos müdos: vult occlarare ꝙ nugs ſunt plures qm̃ ín qcũq; hoꝛa pov nunt plures cõtingit ĩpole.Q igit᷑ entia funt plura vno ĩdiuiduo pp diminutionẽ fui eẽ:qm̃ intẽtio futt in b vt remanerẽt ín ſpẽ eterna:cũ ipole fuerit nüc/ To necíus eft:vt illud qó nó iuenit in eo nifi tin ynü ĩdiuiduũ vt fít perfecti ín efic. ideoq; dicit:hoc igi⸗ tur celuʒ eft vnu perfectũ ſine imili.
¶ Simul aũt manifeſtũqꝛ neq; locus:neq; vacuũ:neqʒ tpe c(t extra celus. Sin oí afit lo co pole eſt exiſtere coꝛpus. Clacu(iauté ot^ cunt ín quo nõ exiſtit coꝛpus:pole antes fa ctu5 ec. f (t auté tpᷣsnũerus motus. Mo/ tus autẽ finc pbyfico coꝛpe nõ cft,
(C £tétnullue locꝰeſt extra celuʒ:neqʒ ple nus:neqʒ vacuus:neqʒ tpe: b manifeſtũ eft. Pole eſt.n.põere coꝛpꝰ ín oiloco. Va/ cuũ aũt deſcriptũ eſt ab antiꝗs dicẽtibꝰ gp ẽ illud in quo nullumcoꝛpus eftoino t pole eſſe Tpᷣs aũt eſt numerus motus. Et mo^ trie nõeſt finc coꝛpore nãli.
£ü declatũ eft p c£ mũdũ nó € coꝛpꝰ.decłabit᷑ (d
e illic nega ẽ loc? vacuꝰ aut plen?.5,.n ílliceét loc? aut illic eét cop"aut pole e&t eẽ.Sʒ iã oeclatus éqp illic nó eft coꝛpus:nec; D pole eft, Ergo neqs locus. (|. '1eqs polt eft et vt illic fít vacuũ oicétes.n.ipfüs oefcribtit ipz:ꝙ eft illud in quo pole eft cé coꝛp Si igit ét (llic ipole eft eẽ coꝛpꝰſicut occlaratus eft. à vacuũ.¶ Et fili oc tpe-Z épus.n.cft accũtiũ motus ⁊ ybi nõ eft coꝛpꝰ nó eft mot?: ét vbi nó eftloc'ibi nó eft motus.Oĩs enis motꝰeſt in loco.
¶ Extracelũ atit oftéfum eſt:qꝛ neq; cõtin/
Cõmẽ.ſuꝑ Ce.⁊ miun. ea
Alr ðclarct.
Idem. 2, de aia.34. Plalitas i^ diuiduoꝛũ i vna ſpẽ é pp diminutiõem ſutec. Idem ſup̃.ↄ. J. Extra celuʒ nó ẽ locꝰneq; vacuus neq; plenꝰ n5 to, Ideʒ.ꝑ.celi. C.c.7.
wu pma —s——
— — —
mE. Were mpm ete
Alijs cóic1 ^ tuécéc viue bie qdc5 cla/ riꝰhis qdc obſcurius.
| - $:,occco4 mundo | git fiericoꝛpꝰ. Manifeſtũ igf qiii neq; loc?
ticas vacui neq tpe € exteriꝰ. Pꝛopter qð gdẽ neqʒ apta nata ſunt:q̃ ibi funt eife ín lo co:neqstpe ipfafaciet ſeneſcere. Neq; vlliꝰ eoꝝ eft vlla mutatio q̃ ſuꝑ ea:q̃ maxie extra o:dinatá lationẽ.Sʒ ialterabilta ⁊ ĩpaſſibi⸗ lia optimã habẽtiavitã ⁊ pfef ufficiẽtiſſimã pficitt toto eterno:eteniʒ hoc nomẽ diuin⸗ enüciatü eſt ab antíquie. Finis.n.ↄtinẽs id qð vniuſcuiuſq; vitetpe cut? nibil eft extra pᷣmnãm:eternũ vniuſcuiuſqʒ vocatts eft. Scðm cádé afit rõnẽ totí? celi finie: o€ tpe « ifínitate orínée. €empíternitae eſt a ſemꝑeẽ fumée denoĩationẽ ĩmoꝛtalis fare atqs diuia. Vñ ⁊ alijs cõicatũ eſt:his qdes clariꝰ:his qdé obſcuriꝰ cé ⁊ viuere.Eteniʒ quéadmod( in enchyridijs pbilofopbíftra ibo . i externis fentétijecirca diuina multo⸗ tiẽs declaratũ eft ronibꝰ:ꝙ diuinũ itráfmu abile hecium eft eẽ oẽ. Pꝛimũ ⁊ ſummũ: qð fic ſe hʒ his teſtificat dictis Neq;ʒ enim aliud mcli? eft qð moucbit . Ilud.n.vtiqʒ erítoiuini?:meqs bs ꝑuũ alíqd:tieqs ĩdigẽs eftbonozcog dcuiufds funt . f£t iceffabili ítaq5 motu mouet rónabilr. Dia.n.geſcũt quemouení qfi venerint in locũ ꝓpꝛiũ.Eiꝰ autẽ qð circumcoꝛpoꝛisideʒ locus vnde i cepit ⁊ in quẽ conſumat.
¶ tiã declarauimꝰſupiꝰꝙ extra celũ nõeſt locꝰneqʒ vacuũ neq; tᷣus. CQuaꝑpqð ẽ illic nõ ẽ in loco:neqstpe pt coꝛrũpere ips. ¶ Etnullũ extriſecũ ab vltio mot?ptaltera rí « trá(tmutarí oio. (L 95 femp e ꝑmanẽs nótráfmntabile neꝙ; paſſibile. Aita & € illíc femp pmanée ppctua fm ꝑpetuitatẽ feculi ſcloꝝ:qð nó fínit:ncqs ocftruít: c € vitano bilíffima.(L Etbñ dixerũt antiq itt explana⸗ tíóc b? nois ſeculũ. Sixerũt. n. g linis ⁊ o2 zon ↄtinẽs tpsvite cuiuſſʒ reívine:poft qo: 1 rctroq3nóé tpoalió nale:eſt ſeculũ illi rei Scðm ígf bücmod( oícim? ꝙ finis oꝛi sontíetoti?ccli: « finie ↄtinẽs toti tpe Ppe tuũ ẽ (cl celi: z Bnomé deriuat a fuo actu: qiii femp é pperuf. fet i ꝗbuſdã reb? femp eft manifeftá : 4 in qbufdá pav. (Lt ã ol ximin libris ð phia ernea quá poſuimꝰvui Go: q o5 fptialevt fitráfmutet nʒ coꝛrupat €i ẽcã oie eẽ:⁊ poft (pas nõẽ aliacã.Et eft 65 hũc modũ neqs tráfmntabile n5 alte rabile ꝑfem̃ z ↄpletũ ⁊ etn p fcLa. €up?a ipʒ.n.ñ € alía cá mota vtmoncatips. Si igF ĩueniat alia cã:tunc erít ét pfc3 exñs etna:⁊
poft ipfas nóerit alia nobilioꝛ.Et ẽt dicimꝰ q nõ recipit aliqᷓ; occaſioneʒ illud ſpũale:⁊ motꝰeiꝰẽ ꝑpetuꝰſine abſciſiõe.Et dignũ eſt hĩe hũc motũ:qm̃ oẽs res geſcũt pmor?cü ꝑueniũt ad ſuũ locũ.Hoc at coꝛpꝰmobile fi geſcit oio fui motũ.Om̃ locꝰiſtiꝰ coꝛꝑis rotũdieſt vnꝰ.ſ.ꝙ loc? pꝛincipij mot? eft lo cue fínie mot?ciue. € uapzopter eft perpe tui motus:⁊ nõ quieſcit oino. ¶ Et ſi declatũ ẽ ꝙ exc̃ mũdũ nó € locꝰneq; tps nece eft vt entia d füt (llic nó ſũt in loco nʒ ĩ tpe. Quuapp tpenó pt coꝛrũpi.ſ.qꝛ nó accidit tráfmuta" « cozru? acciis tpalíb?.(| £t cũ dixit:q̃ füt ilic poflum^itelli gere p?" cãʒ:⁊ p"o1bé ↄtinẽtẽ:totũ.n.ẽ P5 rõnẽ 2. rónabíle:c iã dixit Themiſtiꝰ q» Alex · dixit manife: fte iſtas duas explanatões ĩtelligi ex ßmõe. ¶ Et cü itellígat ex co p'"cim attribuit alr illic ipm ↄtinẽti Aꝝ.qm̃ motio ci? appet illc p^: ió dixit ĩ fine octa ui pby.moués ígf € illic.f.in ↄuexo (pere; « D mani" eft ꝙ illó qó nó ẽ in má:nó ẽ in loco:neqs trá(muta tur:cü nó fit in ipe.¶ Si aütitellexerím? ips oꝛbẽ: maní"eft ét ꝙ &m Ax · nõ € ín loco:oẽ.n.qð ẽ in loco otinet füb cozpe:f5 ex oꝛbẽ nó € coꝛpꝰ.g̊ nó éin loco ét neq; ín tꝑe:oꝛb.n.ẽ cá tꝑis ⁊ ó termiat tꝑe:qm̃ illóqó € fp ourás (up qo nó fupat ſucceſſio no eft ín eo:qm̃ cũ oiyim^D e in h̊ nece € vt ↄtineat ab ipo:t oẽ qð € ín tpc o5 qp tpe otincat ip ⁊ ſuccedat ĩ ouo; bꝰextrẽis.Si q oꝛbis nó otíneat a tpe. nó e in tpe: f5 b qb itelligim"oe o2benó €alió qs illóq9 itelligi mus oe p?cá.f.oice ea eẽ nó ín tꝑe.¶ Et Alex.dixit £5 narrauit Z-bemift.p ex b Pmóe appet mum di eé eternũ.Cũ.n.oẽ gnãbile ⁊ cozrupti" termiet à tpe.à qo ñ termiat a tpe € ĩgnãbile icozruptibile. (oc nulli extrínfecii ab vltio mot"alterat aut tráfmutaft oio: itẽdit p vit mot"fupficié fapiozís oꝛbis ↄtinẽt totü.i.cnullü qð ẽ in D loco ſi or ibi lo cusalterat aut trãſmutat᷑:⁊ b magis appet i p'cá qs i obe: pt itelligi Ó o2be:« tc itelligit p vlt" motü fí némotuü cópoz rectoꝝ.¶ ».0.fs pmanés ⁊c̃.⁊ pof fum"itelligé vità d eft ĩ oꝛbe:⁊ vitã d € cx oꝛbẽ fi oz cq é in illo otinéte D ipz ex · ¶ o.c bii dixerũt an⸗ tig .i.ex D qð dixim appet ꝙ dna dixerũt bii inoia tióc eiꝰqð itedut p b nomen fclm:oicüt.n.g» finis « O1icó.t.cp ipft appellabát tps rei otinés cé ei: odu ráe cii co: cii vita ei^:aut eẽ rei pdurás cti D tpe:ex Q nó ſuccedit tpe ín q fit illa res:neq; ari: n5 poft fe culü illiꝰrei ⁊ eternitatẽ ei^ (T 2.0.5 igit buc mo" diximꝰ ꝙ finís zc.i£5 igr hũc modü recte noiamꝰeẽ celi ↄtinẽs tpis ſclm cel(.- oer finé aũt « oꝛicõta ĩtẽ ditvltimttate rel p:f5 qꝛ tps rei pduráscü ſuo cé aut futi eẽ pdurás cti fua vita:ſi hʒ vítá eft fi terminás fuii e£ 02 o2ícó ⁊ finis:⁊ ille oꝛicõ t fins of fcL5 il rei (T Seculũ igĩ celi € vnũ terminãs eẽ oĩuʒ d oti netcelü:fic fcls rei € ſuũ eẽ terminãs oce ptes fuí ee fi celü nó fítín tꝑe:⁊ ſclʒ pmi pncipy eft ſuũ eẽ ter minas eẽ oius étiü qsuís ñ (iti tpe (I Et pp D "la to noiabat ílló qðᷣ fuit arid tpe fuiſſʒ ſclm:qꝛ tpsno uii ẽ apó ipsc itédit p fcm eẽ cermínás oia entía q fiũt añ tpᷣs. 2*.0.« B noméóriuat a fua oꝑõe:qm̃ € fp ppetua.i.ti oz eternũ ⁊ ppetuũ ntfi ex fua opõ / neppetua.([ D.d.⁊ i qbu/dá rcb^mani"e ⁊c̃.i.vt mi bi vĩ ꝙ noiatio rez ex fuis opõnibꝰ € máifefta in q buſdã ti qbnídá nó:aut ꝙ opóes rez füt máifefte in qbuídà
us ap
9. pbt.o o⸗
IE xpó (Oh
Oꝛbvio cft d tpio « nó tf, mia£ tpe:q id qà é (p ráe (apq?? füpat fuc fio nóé in ^
3 des, 4-PP £07,107. uo. «.3. pb 3 dé. ». cdi
€ó. pino,
Quid qal
Y. iber
in ꝗbuſdã:⁊ ín qbufdá nó. (| 2»-0.cid diximus ín li bris «€. tcítat huic ꝓponi quá diximꝰin Lib? nr̃o oe pbía vulgari:ze ꝙ tpuali no otigit trá(mutatto ne» q; coꝛruptio.Trãſmutatio eni no accidit nifi pp coz
poꝛeitatẽ.¶ 2».0.é.n.cá ois cé 2 poft ipas nó eft alta
cã:⁊ itc ſᷣmo é jf ró p ſe:⁊ ẽ gp cá oius cãrũ o5 gp ñ lit gnãbilis neq; cozruptibil:nifi beat aliã cãʒ: ⁊ põt ĩtelligi ꝙ nece e ſpũale nó trãſmutari neq; alterari: qꝛẽ cã cãꝝ:⁊ ex D fmóe poſſum itelligere pᷣmã cà: ⁊ poſſumitelligẽ oꝛbẽ.¶ O.d.⁊ẽ P5 buc modu ⁊c̃.i. ci fit bà neciũ ẽ neq; tranſmutari:neq; alterari:⁊ gp fit pfectü:alterabile.n.nó € ꝑfectũ.¶ O. d.ꝙ ſupꝛa ihz nó ẽ alia cá nota vt moueat ip̃ʒ.i.⁊ necis e qp cá Càz fit ho:qꝛ nefcim^aliá cás cé fupza ipam vt trãſ/ mutct ⁊ alteret ipas:cii nibil poffit tráfmutarí abf q cá trãſmutãte:⁊ oée ꝓpõnes cii co ꝙ funt famofe füt vere:z videt mibi p ifte funt ppónesds oyat in pbia ex̃nea.¶ 2.0.7 ſi igt iuentat alía cá:videt gp i ducit 5 qz fmo eiꝰẽ oc oꝛbe:qꝛ cü oiyit ꝙ neciü vt
oꝛbis nõ lit tráfmutabilis Pm alterationé aut dimĩu
tionẽ:qꝛ ipeé cá oiu5 reg alterabiliũ:⁊ nefcun?alias cás D dixit:aut p"pu^(up cuiꝰeẽ ſurgit ómfatio. $5í (gt ĩueniat bcccá £m alías viã:⁊ cã ét elt dignioꝛ vt fit pruance nó trãſmutabilis:⁊ g» fit cá cág ſimplx: ⁊ Q nó ficalia cá nobilío2 ea.D igit᷑ poſſumus itellt gcre oc D £mone.(T Et ét poffumus intelligere ipm eſſe reſpõſuʒ dicẽti fozte bec € cá coꝛruptibilis pꝛioꝛ oben ẽ cã trãſmutatiõis oꝛbis in alia hoꝛa:⁊ ipe oi; xit ꝙ ſi ita ſit:opʒ vt fit beccá coꝛruptibilis d ſit cà nõ trãſmutabilis a cá tráfmmutatióie nó exeũtis i D oꝛbe:⁊ ín oib?entíb";quociiqs & mó ponát ncciti eft pone iuenire copus nó alterabile neqs cozruptibile: ⁊ D eft necium:qz alterãs ops eé co:p?mobile necio. ¶ 2.0.4 diximꝰẽt ꝙ nó recipit alíá occafíóes ⁊c̃.i.⁊ boc eft manifeftius in o2be ds in pmo pn^ ínquantus narrauit ips eé mobile: £m b intédit p fpüalc coz pue ſpuaie· ¶ 2».0.otgnü é etc. i dignũ € D cozp? bie eternũ motü:q: cozpa geſcẽtia nó mouent ntfí cum fuerint ex̃ fuii loci nãlẽ:⁊ geſcũt cũ puenttit ad ips: boc aüt coꝛpꝰ qꝛ nó bs nifí vnũ locũ « € mediũ cir ca qð reuolui£ nece ẽ moucri i eternũ:qm ad locam ex à iccpit:fi incepit reuerteret · ¶ Quia g loca euis fücifi'^ ipole eft geſcẽ in D fítu «nó in alio:aut in D loco:⁊ nó ín alío fi noientur illi fítus loca. Neceſſe é igit vt fit motũ in oĩbꝰ:⁊ D intẽdebat cũ otcit p Lov cus pncipy motꝰeius ẽ:idẽ cü loco finie motꝰeius.i. €? co:pib?d nãlr geſcũt.¶ Et ocbes fcire qp boc qð dixit oc cá cternitatis mot? c? nó eft cã cópleta:qrir fi ica eét i coꝛꝑe fimto iuenirct virifi?. 55 écá $5 necitaté mãe iſtiꝰcoꝛꝑis.ſ.qꝛ necui é vt D. coꝛpꝰ mo» ueat fpncciii ẽ:vt nà eiꝰſit bà. f.vt (u? loc" fit vnicꝰ. £n fi nó eét ita opozterct vt moucret. violẽter:⁊ fi moueret᷑ violẽter mot?eét nó ꝑpetuꝰ.Et fíc mouce ips nó céti mã:⁊ opozterct vt gefceret violẽte.i.⁊ vt otigercteinecio laboꝛ.Nã & mãe eiꝰ € inata nó mo ueri violétc «nó quiefcere nãliter:⁊ nã mouetie cft innata non quiefcere violente: cum nó qefcit yi; lente aut nálitcr neceffario erumt ppetui motus.
— —— Cap. T. To45 e» «Ae afit determinatis dicamus (CSS poft D vtrá ingenitue aur geni |) tus:⁊ vtrũ coꝛrupribilis aũt in
coꝛruptibllis ptrãſeũtes pꝛius
| Pꝛimus alioꝛum foppofirionce. Cõtrarioꝛum eniʒ demonſtrationes:dubitationes de ↄtrarijs ſunt.Simul autem ⁊ magis vríqs erũt cre/ dibilia dicenda:pꝛeaudiẽtibus dubitatoꝛuʒ ſermonũ iuſtificatões.Gꝛatis eni condẽᷣna re videri minus vtíqs nobis inerit. Etenim opoꝛtet diſquiſitoꝛes:ſed non inimicos eſſe iudicaturos verum ſufficienter.
¶ Etcuʒ declarauimus diximus hec:volu⸗
mus perſcrutari de celo:vtrũ ſit gnãtuʒ ab aliquo aut nõ:⁊ vtz ſit coꝛruptibile aut nõ. Seèed afi dicamus ſermões antiquoꝝ oc b: vt rõnes Idicentiũ ſint qõnes Idicentes eis ex aduerſarijs eoꝝ.Et nos cá D fecerimus: tunc ſermo noſter erit dignioꝛ vt recipiatur apudcoeq ſunt bone diſcretiõis vel ↄſide/ ratiõis in diſcretione ipſoꝝ vel itellectu. Et maxie cũ audierint rones ↄIdicentiũ pꝛimo. fet iã (cimus ꝙ cũ nos dixerimus ĩ aliquo: neceſſe eſt vt ſic ſit:aut ſic viſum eſt nobis. Et cá bac opĩone ⁊ nccitate nó dixerimus rõnes 5dícentíus in eis:tũc minus erũt rect piẽde apud audientes er diſtinguẽtibꝰ ppo fitioncefignoy cõtẽplationes intellectuũ. Et opʒ qui voluerit iudicare vere vt nó fit cõtradicens ⁊ odiens ei q Idicit:ſʒ ops eẽ diligentem ipf um ⁊ pacificumcí. £t cr pa cificatione eſt vt concedat cí ficnt cócederct fibíoe ſermonibus rectezz oe fcictía apud terminos demonſtrationum.
¶ Opoꝛtet ponere qóné p ſe:vtꝝ mundus ſit gnãtus
aut nõ:quis determinatũ fit er pdictis:fed tñ volt mus vt fermo fit pfectioz;oe boc ponere qones p fe. ¶ Et qi cópleméti ſᷣmonis eft oeftruere rones có: tradicétius:vult mó icipere pícrutari oe D:z ponere rónes coy gones per fe: yt ocftrüctio coy: fit manife ſtior ¶ Et B intedebat cũ otrit;yt rones Sdicentiü fint qones 2dicétib'cíídem ex aduerſarus eoꝑ.i.vt fermo in ocftructióe eox nõ fit £5 ðfenſionẽ alicuiꝰ opionis:fs ad qrendu veritate in fe."folures à ſᷣmo/ nee aduerfaríoz: in oeftructtoe ſuax róni non funt nifi ad vincédiü nó ad ſciẽdũ veritate ín ſe.O.igt gp vult pfcrutari oc rónib^eog nó Pm gp funt eiꝰaduer faru:f5 fm ꝙ funt qones querende.([ 20.1 cũ boc fecerimus ac..cit añ nos deſtruximus róncs aduer: farioz oemóftratio nfa erit magie recipiẽda.⁊ cus boc fit vtilius ante auditi demonſtrationis.qᷓ; poft auditi. (T. 2».« maxie cũ audierit rónes 5dicentíus pzímo:« cá eius eſt:gꝛ róneo 5dicentius funt 2ríe ra tionib?noftris:ció rium manifeftius erit cii adiun ctus fuerit alij 2rio fuo: magie cü fuerit auditü. vi luis 2ríum ari d$ nobiliue.(| £t cus dixit boc. oedit róncs faper boc:z nos fcimus ⁊ca.qꝛ manifeftü € p fe ꝙcũ aliquis dixerit oe aliquo ꝙ ita eft:aut nó eft ⁊ oederít oemóftratione: cii boc non oi cerit rõnes 5dicétiliinegy deſtructiões eoꝝ:demõſtratio ei" tüc erit óbilioz apó audiẽtes pp paucitate exercitátui i
f£cótra ſophi⸗
Cõtrarium mnifeſtius crit cũ adiun ct fucrat alij a rario, 3 dé, AO A49,
! | j !
/ i j J l
WWE : SP A DV v3 ) A i" a | l 1 MEE ] I , 1 I] a I ? i | 2M! ] | [| j j EE ' 1 UTI ^ BU i "7 IH [ j4] "Ww n 3j "] | [ ai NH m "n "MI M n ' Am "E J J i n | e nt | WMV. ' | un ih 1] WU | WA UE n i (d T b AIR ES LE VOI TEMO I n UE E à Jj | | " THE "ni ! ! i | un l 'I l y i | "i. d l T Hi TH I 1 Wd al J, I t MT dI 1j WU E M M OT u rdi / | —3 Ian d HT. Hi i EM T d IL mim m. T: ] | TABULAS I 1m B "m ub! j u J | Hl I H P —4 IM ui IH i Wo | /j [] ! uw IE [ ANE l 1 TP ul NH AN "nu 3 Vi 4 li | !g 1 I Y j| D. J "i j I D ! 3 IT: iN T T E TI LIMLUHZEIB n Ti IH» ü NH i d t ! j b "Vl i 3l d ium. ama 1B! TM i l irap * ' I "i NE A LA ! d [ mir i H^ I im. j bd k i | M i ] TAG , ij "Tl ll ! T UH ! l - ^ Lu m B MAT Hn y : ' Lam 1 HN ; M i A, MNT mil ! J | I | ' i I Y 1 |] , , ! ^ I T 8) EM UM | Ü NEL L l. , EZ HII ! Eu i | | 1 ' | "Ali | 1 I i h Hab [P4 mn | ! j 4 (ON ' | IESU ! TA TM |" tA J | r Ims ^ I4 ! I: ] / "2 | H "4 L] i " Ad I 3»! ! ^ , E DUE TR ' 14 — li | L 1 ld j í IUBIMI Nd Iu iu iJ i J W il í i LIBE 4T C ! n Du Ü bim NW I H Ann ET | / ! i4 1 j | " 4l ll APME | *: IW i ! fi ! !qi x "EE hb Hum b E id ' ! | bI | Wr. TIERB T. li AT: WE li T " i (8! «nli |] n "A ku "n m FH d XE. 1I E Nou Fab D J TE i TJ L 1 ul H ! i Sum g ! J DEL ! , —M um d "m " ! [| A L MW & —4 mU X opliiit WIE. | P IK VE. wd r1 | * ] i , m j mn v E x D h T i lu li Ik d M ! | OH». T AN T hdd "ü 4 « 't "TUI o E 3 ND I 13 IBI do ! I LI | 4 B, I ] id | Iu MI L t M pVN ! AIR d ' Na TE ] uU B ! | | ] "S d | I 1 l 1 / |i mar I um | LE [! J * J '
miii sr tis eſt amicitia ⁊ odiũ. eideoemóftrauit gd ſit — per eft bó: (uftinétes bác opione dicũt iã gnábat i« eé remota ab pactficü:c eft vcrecipiat ex ſermonibꝰ aduerfary fuí — fínitiee:c cozrtipebat ifinities:z gnábit: « cozrüpet odio ⁊ amot. ficut ey (uis. f.vt recipiat ex fuo aduerfarío demon/ infinities:⁊ fic dicit Empedocles. ¶ Opiniões auté triftotdi ſtrationes que funt Pm cótradictiones Pm quaeipe ^ oemüdo funt qtuoꝛ:aut credere ipm nó gnábiles;c — recepit ipſas ſibi:⁊ hoc intendebat cum dixit:⁊ fcien — non cozruptibílé:t bec eft opio Ariſto.⁊ ipſe fuit pꝛi/ Jer. caldo! tía apud termínos oemonftrationum. musoicens D pDoz grecoꝝ:⁊ D tenebatley caldeo/ antíaus di ¶ Menitũ quidẽ igit oẽs eſſe dicũt:ſʒ genitũ rũ antíqua:z boc itellígit ex v᷑bis occultis caldeoꝛũ. 3de"^ bíqnidé fempiternus:btaürcozuptibilem — (C acre na dle ain ——— lir : * ec elt opinio Anaxagoꝛe in phyſicis:⁊ hãc ſuſtinent opio quí l quẽadmodũ qðcũq; alið aↄſtit utoꝝ. lDíafit — trcs leges q funt mó * mauroꝝ ⁊ xpianoꝝ « iu quant lot viciffis qñq; qdem fic qñq; qdes alíter (efe ^— deoz.(j Opinio vo terria eft'folatonis;zeft p fit ge pi pi iecooruptibiles:zD femp pficereficiqué — nerabile nó cozruptibile.(T Quarta vo credere (qu, gdmodo5 Empedocles agrigẽtinns lloc — enebué S courupribiléfs P pullus Slecbat indi SD iol : s iar imus niſi loquetes nr̃e legis:qᷓuis fit D tr vnũ ex. tiumar⸗ — raclitus epbefiue. Factũ eſſe eqdé igit fem nãm · ¶ £tcii dixit opiones oe müdo:icepít dicere 1n legc ^ mibüponé piternumtñ eẽ dicere ipoffibilii. Sola enĩ — quid »tíngiteuilibs opiniói ve ĩpoſſibili.⁊ dicit:dica dafür as becponédum rónabilr ácüqs in multis ant tpe vi 9 Mia oicétis celi de ws qce ínmultio:aut As - ^. Redi (7T us maximꝰ € gnátü poftqs nó fuít: | oibuecríütía.Z2c bocafit accidit ʒriũ Dia 2: cue maxim. € gnati poftdj » eib?fan cx, OU t oru. ipᷣz gnãuit ree cü gnãuit ips creatoz:c t ; 2d ent que generantur ⁊ cozrumpl viden e finc fine in tpefaturo:z cn inuenit : x vien ncranur end CIncipiamus mõ « oícamue q oce attíq ne » - Meme "s valde ipoffibilis:qz coirüpunt, 3tus. 3 - E dicit fenfui. ·d. cãm de D ⁊ dixitinõ eni co 2 — A E e 3902 eo dimus «credímus 4C.i.^ gp ifte fermo nó credit:qz oícüt qp nó babuit pꝛicipiũ neq Fine iD tC. — indncrio qua idacunt oia pticalaría 3dicit buic opi Quidã aüt oicuntíps bicfin£intpe z cade — nionifentimus eni oc gnábile eft cozruptibile.b 5 ſubcoꝛruptiõe:vt alía cozpa gnáta. £2. uí — mni «aliqd eé gnátii « inſimul nó cé coru io oíictitíb * ialiafi gnãri: ptibile nõ fentit:neqs in oib*meq; in plibus:ſʒ 5ríü: apa PIE * ui — toé qó d gráti. dt —— [Ec b q5oicité nó sel J | * ufficí£s.f.qp nó oebemus credere alígd bie aliquas T Empedocles ãgrigẽtinꝰ ⁊ Heraclitꝰ epbe diſponem donec inuenat in maiozí pte illi? retam aber D. fiue. Dicamus ergo ꝙ ſermo dicentis celũ — in eſſe maxin s ^ . oemóftrationé:c iã affirmatu eſt:qᷓuis nõ ſentiatur ig —— 2 * E^ in qbuídi neq; in oib^:(5tri vide q»itédebat oícere vore g perpetuus eit fine fine paicípio eft t oiípofitio credéda efl:tii ipoffibile eft vt ei^oríus rari" poffibilío. 1H6.n.cócedímuenec credímue — fit in qbuídi illius rei:aut in oib?nobís credétíb^.q. bue.
— — — —
De celo mundo
diſtõne demr̃ationũ « ꝓpõnũ dãtiũ fidẽ:⁊ D itéde: bat cũ dixit:ꝓpõnes ſignoꝝ.¶ 2».oat alid ꝓpꝛietatẽ Pin quá dʒz hõ ftare cũ ſuo aduerſario ſi voluerit fci re veritatẽ:⁊ eft vt nõ babeat odio ſuuʒ aduerſariũ: ſz fit pacificus in ſuis Pmóib^;mayia.n.cá diuerſita
aliquam diſpõnem:niſi viderimus ipſam ín oibuerebue:aut in pluribꝰ.Hec atit diſpo/ ſitio.ſ. celi dicere qp cft gnãtũ ⁊ qp nõ coꝛrũ⸗ pit:neqʒ cadit fub coꝛruptiõe:nos videmꝰ Zriũ ín rebus.Qm̃ oia gnãtacoꝛrũpunt.
¶ Cum narrauit ꝙ vult perſcrutari de ſermonibꝰ ad uerſarioꝝ oe mundo:incepit numerare opinioes eor rum · ¶ £t pzítmo oe cõi:oẽs enim ↄueniũt in hocꝙ celi eft guãtum:⁊ nullus ante ipᷣm.d.ꝙ celi nó € ge neratü.([ P».incepitnarrare opiones ꝓpꝛias «:0.fs quidá dicũt (pm nó babere pn"aut fine ín tꝑe.i.ſed auidã oicüt » nũqᷓ coꝛrumpet᷑ neq; babebit fínes: ita Cp tps ſuccedat eí ín futuro:⁊ cũ dixit nó b2e pn" aut fíné ín tpe:intédit gp nullü tps venictin quo oif"
eft magis £5 carfum nde.f.op cũ ponit gnãtũ:opʒ vt ponat cozruptibile:cü ples ptes eius funt bopter ce lum · ¶ 2»0-tertiá opinioné famofas in citis tꝑe:⁊ oi cit:qdà 9o dicunt ipm aliqũ coꝛrũpi ⁊ aliqñ gnãri.i. quidã dicũt qp aliqri coꝛrumpit᷑:aliqũ gnãtur:⁊ ſem
g · d.cũ fides oifpónum quarũdã rez eft ſentiẽdo iL lá diſpõnem exiftétes ín oibus illius rci aut in pluri bus:impoffibile eft (gitur babere fidem oe re:cuins cõtrarium fentíatur in omnibue illius rei,
¶ Zidbucauté nó babemus pricípíts ei? qð
eft fic fe bie:fed impole aliter hꝛe pꝛius ⁊ p oia fecnla:ipotfibiletráfimutari. £rít ením aliqua cá quefi extitit pꝛius:poſſibile vtíqs erat aliter he ĩpoſſibile aliter bie. &»íautes pꝛius ex aliter hñtibus cõſiſtit mundus.Si quideʒ femp fic habẽtibus:⁊ ĩpoſſibilibus alitcr babere:nó vtíqs fleret. Si aũt factua eft neceſſe. ſ. ⁊ tlla potfibilía effe alíter fe ba^
foluetur in ftus prinapii 5 eſt:neq; eẽ apii ey quo gnátus eſt:neq;
eius babet finé im tpe coma bec eft opinio Plato/ nis oc müdo:videt eni o» gnãtus eſt poſtqᷓ; non fuit:
bere: nófemp fic fc bie. Itaq; conftantía diſſoluentur:⁊ oíffoluta ↄſtiterũt pꝛius:⁊
Cõtradlio taméeftincoruptibilig(. zy.o. opiniones fcóam:z — DOC ifinities: aut fic ſe nõ bébarzaut poſſibi Penragox "9 quidá oícüt íps cde —* tpeigfuitiu& leerat. Si autẽ hoc non vtiq; erit ĩcoꝛrupti pecp'ppy. tus mũaus in tẽpoꝛe terminato ⁊ ꝙ coꝛrũpet:⁊ bec bilis:neqʒ flaliter babebat alíquádo : neqs
opinio eft Zinaragoze:ficut narrauit oe eo in princi ⸗ pio phyſicox· Anaxagoꝛas eni vídet müdü cé gene
CÓ, C.tCXT. 52«
fipoffibile alíter babere. ! ratü poftds nó fuit ⁊ cozruptibílem:íta ꝙ nullis ens ¶ Et etiam dicimus g'rceinqna non eſt po erit ex eo oĩno. ¶ O· d· ſic alia corpa gnabiua i.q D tentia quaglteratur ex fua diſpoſitione ne/ ceſſario
Y. iber
ceſſario ſue alteratíoníe eft canfa vt alteret᷑. Dicamus ergo ꝙ ſi mũdus fuitcõpoſitꝰ ex reb?rquarus diſpoſitiones fuerũt pꝛimo alí tera diſpõne mũdi:⁊ fuit ĩpole illas diſpõ/ nes mutari:impole eſt vt mũdus fiat ex eis oio. S5íó poſſibiles ſunt alterari ⁊ trãſmu tari neceſſario:⁊ nõ ſint Pm vnã diſpõnẽ p^ petuã:ſi ita fuerint cá alterabũt᷑ ille ree pof ſibiles erũt diſſolui ⁊ diminui ẽt. Si d oif ſoluant t cõponunt᷑ ẽt.Erũt ergo ſʒ bunc inodá diſſolui ⁊ cõponi in infinitũ.Si ergo boc ita ſit ñᷣm hũc moduʒ mũdus cadet fub coꝛruptiõe:non ſicut dixerunt ipfas cé extra coꝛruptionem ⁊ conſumptionem.
(o3 ¶ Ideſt ꝙ res carentes potẽtia trãſmutationis ⁊ al⸗ teratióie:ipole eft vt tráfmutent in aliq̃ hoꝛa:qm̃ ſi ita eẽt tũc alteratio eẽt cã ſuiipſius.i.eſſet alteratio ſine poſſibilitate:⁊ ĩtendit per alterationé trãſmuta tionẽ fimplice.([ Et cii poſuit bác ppõnẽ dicentem ꝙ illud qð ĩpole eft alterari oĩno non alterabit:nifi ide eẽt cã ſuiipſiꝰ.i.eẽt cá ⁊ cãtũ idẽ.⁊ ĩueniret᷑ aliad fine cã. ¶ Deinde (i mũdus fuit cópofitus ⁊c.i.ma nifeſtũ eſt p fe ꝙ ea ex qb^fuit cópofítus mũdus f5 € fingüt:bébant 5ríam diſpõnem illí quà. poft ba bebát:t ꝙ iftc oifponee mutabát alS/f.q.oices gp añ müdii carebát cópofitíone:t poft bébant cópofitio nez. Si igit aids ex cis coponebat müdus fuit ipof fibile componi ex eís:nó fuit poffibile cóponi ex ets nift eẽt pole:vt idé effet cá futipfius. (T Et cü pofuit tp müdusnó generat niſi a reb" poffibilib?recipere foxmá müdi arid reciperent ipfas dixit. Si ígi js poffibiles fínt alterari «c-í.fi git tlle rea ex qbus. fit mundus poffibiles (unt tráfmutart in fozmá müdt: nó remancrc £5 eádé oifponem fm quá alterabit/ tur ↄtinget cii alterabunt in foꝛmã müdi ey fozma babita q» funt poffibiles alterari ex foꝛma müdi ín foimá pmáquá hẽbãt. ¶ Et D intedebat cũ dixit:ſi igit ita fit ⁊ci ſi igit le res funt poffibiles alterari infoxmá müdi;otinget g» cũ alterabátur in fozmas
' mundi mq eleméta alterant ey pziuatíóe cópoft/ tionis in opónes ꝙ fínt poffibilee diſſolui ad pzima compofitiones.(T 2».0.« fi diſſoluant cóponunt.t.t fi poffibiles funt oiffolui'oíffoluent:z cü oiffoluunt
. fi fuerint poffibiles coponi cóponent:nó igit ceffa/ bit müdus eſſe in gnátione cozruptióe ppetua.D.
o.fí igit dixerũt ips eẽ extra cozruptione:t-otigtt ets
ET ex 5rio fermone eoꝝ ficut dixerũt ipm effe gnãtũ:⁊
Poena te Vt. cii bocimuné a co:ruptióe:t oeclarabit poft qp im/
Mami. poffibile eft Vt pole nó ereatad effcín tpe finito.
i 3d (. Z2fupilírs atit qo oda conát ferre fibiipfis
"eau oícétid icorruptibilẽ qdé eẽ:factuʒ afit nõẽ
ver. Silr.n.dicũt his q ocfcrípríonce ſcri⸗ bát: fcipfoe dixiſſe de gnãtiõe nõ táds ge" neratus fitalíqfi:(5 doctrine gra tãqᷓ; magis iſtruẽtes velut ðſcriptiõe genitũ aſpiciẽtes. ¶ Rõ aũt quá dixerũt cũ laboꝛãt ín affirmã/ do mũdũ eſſe gnãtuʒ ⁊ nõcoꝛruptibileʒ nó eft vera:⁊ ocítruit per vera oemratíones. Dixerunt epi ficut geometre faciũt in fign
Pꝛimus ría cópofitie cr plibꝰlineis:ita facim?noe ít mũdo.Geometre enís cũ voluerit dicẽ qũo figur̃ ſint:dicũt ꝙ iſta figura cõponit᷑ ex (fta linea:deide ex iſta:ad omfandü D diſcipul. Et ita fecimꝰnos cuilibʒ q dixit ꝙ mũdꝰ (it: nõ qꝛ tpᷣs fuit ⁊ mũdus ñ fuit.Sʒ vt ooctrí na fit manifeſtioꝛ diſcipulis:qꝛ er D gnábaf
pꝛius:deide ex D ficut fecímue in figuris. ¶ Cum ↄdixerit dicenti mundũ eẽ gnãtũ ⁊ non coꝛ/ (04. ruptibilé:icepit ↄdicere exẽplo eoꝝ.ſ.qũo imaginat gnãbile nó in tꝑe:tpᷣs.n.apud Platonẽ dicẽtẽ bunc 2 apud fermoné:íeqtur moti celi:vt apud Ariſt.⁊ cũ ita fit Lo —— cõtinget ci aliq ĩpole.ſ.vt aligd generet nó (n tpe» qi: acut apud (i Quapp Plato vat róné in B oc gnátióe figura; eirifto, ruʒ:de fupficieb?z lineis.otcédo:nó diximus ꝙ miu due fit ex reb^fimplicib^:ex gbus cóponit:ita qp fim plicia fint pzíoza cópofitio tpe : videmus.n.g» tépus fcqtur motu celi:(5 volumus oicere quo fint pꝛioꝛa mundo.f.bac foꝛma cõpoſita:qm̃ ficut geometre 0o cere volüt quo ltnea ⁊ fupfícies fínt poe fígure:et ꝙ figura cóponit ex eis:⁊ o» nullus intelligit p banc pꝛioꝛitatẽ:pꝛioꝛitatẽ tpalé:ita nó eft incelligendü ex fermone nfo:g ree ex qbus mudus fit fint poza mu do fm tépue:fed pꝛioꝛa tm̃:⁊ cum attribuũtur tem/ poꝛi inueniunt in co infímul:ficut eft oifpofitio oe li neis cii figuris:quaſi (gitur voluit oeclarare ex boc ꝙ omne in quo 01 effe pꝛius alío non oicit ti £m te pus omníno.([ £t verum eft boc:fed otingit ei fi D non pꝛius fuit trit tépoze:vt fit palus ineffe t̃:ſed ⁊ res pꝛioꝛes ineffe (unt infimul ín tpe:c funt eterne:ſi Reopꝛioꝛe⸗ cut oifpofítio oe ftperficiebus c lineío cus figarisé mere enedt «um non fit tertius modus pᷣoꝛitatis. Plato aüt po. nc, 34cs có, nit illae reo ex quibue mundusfíitpzío:a müdofPm (queni «1. ſeculũ:⁊ nos mur oe boc cũ 2fríft.Sdícet buic. ^ ^— capioc fuba ¶ Hoc aũt cft qucadmodft oícímusnó idée. po» * a 4 A di »)-Co,l06, In factióe adc eni ðſcriptiõuʒ pofitio oib? ẽſſe fit ides accidit. n ocimóftrarióibus aũt boy nó ídé:(5ipoftibile.£2ucentacciptant pꝛius pofteriue ſubcontraria ſunt. ¶ Et nos 5dicemue eis dicẽdo:g B exẽplũ nó cõueni eis ex gbit due. In factura cni figuray c er cõpoſitiõe cay figura nõ fit perfecta c cópleta:nifí p oCe lineas er abus cóponi£;« figara nófit fíguranift p altera» tionem lineaꝝ:ex gbus coponit:neqs etiam fit figura nifi ocelinec ſint inſimul.Si eniʒ voluerínt dictuʒ cagaffimilari « verificare ipſum nõ manifeſtabuntur oce linee fimul: fed declarabunt lineam poft lineam:donec icíant omnes lineas totius figure. ¶ Dicit g boc exemplum oe generatione mundi ex 10$ fimplicibus ex quibus cornponitnr non cóuenit có poſitioni fíguraz €x faperficiebus « lineis:ita qp al tera ouarum cópofitionus non affimiletur alteri trí bus modis.Quoꝝ vnus eft ꝙ fígura non inuem£ in aliq̃ boza ouminuta alíq Línea lineaꝝ:ex qb? compo nit céndo figura ín actu. £t D itédebat cũ dixit: fígura nó erit pfecta niſi p oẽs lineas.i.p figura nó (it ín aliq boꝛa actu fi fuerit diminuta in aliq linca.
i I
nV t1 A2. M
a, m ""aEI Ih
ill I "m "WE. " IT nn TI ii MEI h J | B a ! ma li l
— — E
— — — —
| | ! |
— *
— A
mmus — ——
De celo 4 mundo
(T £t nó intẽdebat p cõpleta pfectióes vltimã:in DD eni affimilan£ figura « gnãtũ. ¶ Scðs eft o» fígura nó fit ex lineis p alteratione ⁊ tráf mutationé:fíc ge' neratü fít p alteratíone ⁊ trãſmutationẽ et? ex q ge/ uerat.([ Tertius eft qp línee nó iueníuntur in aliq hora abſq; figara:eleméta aũt gnãti ínueniütur añ generatü:«itédit p totü D cp gnãtũ ĩuenit᷑ ín oĩbus iſtis oifponibus ecotrario figure:fit.n.p alteratióes eius ex q generat:⁊ ĩuenit gnátü in actu ari comple métü vltimũ:⁊ ĩueniuntur elita eiue ante tpm tpe. ¶ Dixit:⁊ fí voluerint dcm̃ eaꝝ affilarí ⁊c̃.i.⁊ ſi vo luerint aſſimilare gnõnẽ mũdi nó cópofitioni figu-/ raꝝ cy lineis ín ſe:ſʒ cópofitiót in doctrina:qm̃ geo;
, inetre cü vtunt cópofitióe ad docẽdũ erít copofítio
Si Plato ĩ/ tédcbat qp tco: mundi nã pecdunt má: dum Ariſto⸗ nó oifcrcpat ab to»
tꝑalis:qm̃ qð óclarat ey h̊ éalígd poft alígd.q.d.o. Q D er"aut itellígit p bác cópofitióes.f.cópofitoes in ooctrína:aut copofitioné i ſe.Si tgit itédat com pofitioné i ſe:g otingít qp ipa ey reb?ey qb? cõponit᷑ ſit ĩſil. Hnãtio aüt nó ẽ ita f i ooctrina erit opofitío tpalís.£55 ipfi nó ocedüt gnõnẽ müdi eé ín tpe:q à pofuerüt ꝙ mũdus ci eíe ex qb?generat non ẽ fil:« pofüerint op aii mũdũ nó é tpus:otigit eis vt fit pus 4 pofterifine tpe:t tüc nó erit aſſimilatio ei? cópofi tiói figuraꝝ cx lineis vera T. Defendétes aüt fola tonẽ otcüt qp affimilatio gnonis müdi ex fuis eIntís gnöni figuraz ey lineis « fapficieb^a "Platone figni ficat p müdue femp fuit apó Platonẽ:⁊ g» ipfenon fntedebat p büc ſᷣmonẽ:niſi ꝙ partes ei? funt pozes natura toto:non qp (pe fuit generat? vere:c fí Dliten; debat nibil offert áb 217,.fed tñ male fecit i oícedo mũdũ eé generatü:t non coꝛruptibilẽ:h̊ eni nó ĩtel/ ligit cx gnöne nifi ctim bífficultate:t maxime ci oi xit qp fuit qo efficitur ex non ozdine in oꝛdinem.
(L £r inoꝛdinatis qdẽ.n.oꝛdiata facta eẽ oi
. eunt. Sít'aütidéiozdínatü eẽ⁊ oidínat(i i
pole:ſʒ neceffe gnãtionẽ eẽ feparanté tpe. In ocfcríptioib?aütnibiltpe fegregatá eft. Qv» quides igit impoſſibile ipm lempiternũ effe « factum eſſe manifeſtum. |
¶ Cõpoſitio afit mũdi n6 € b?. Per ea aute ex qb? coponitur iunabunt᷑ tt rónibue nr̃is bícédo:q» mádue pio gcticrat ex h.deinde poft Der b. gr ouo bccf5 futi Pimoné oif ferüti ſe:res eni erãt ſine oꝛdine:deinde oz dinabant:⁊ fit ex eis mũdus.Et ĩpole ẽ vt oꝛdinatũ ⁊ nõoꝛdinatũ ſint inſil:qm̃ iter ca efttpa ⁊ gnãtio. Lineaꝝ atit q̃ (unt ĩ figura nullaẽ añ alterã:⁊ pꝛiacaꝝ non eſt alterius diſpõnis abalia. Manifeſtuʒ € igit gp ĩpole c(t ꝙ mũdus ſit generatus:⁊ ſit perpetuus ſine conſumptione ⁊ coꝛruptione.
¶ Et narrauit qũo figure cõponuntur ex lineis tres appꝛopꝛiatas buic cõpoſitioni incepit notificare qd Stingit eis..g ↄtingit eis ꝙ copofitio mũdi €9ría buic cópofitioi. (T Et oíc-opofítio aũt midi ec᷑.i.cõ pofitio qui fingit bie müdi d fit anátü nó € ſʒ mo dus cópofitióis figuraz. ¶ fs.icepit narrare otiam inter ouas opónes t otCit:p ea.n.zc.vt mibi vi ꝙ n4 rez er qb? müdus cóponit fs ꝙ fingit oiffert a nà lineaz ex qb?cóponunt figure: apꝑet.n.nobis exc
boc erro? exépli eoꝝ:⁊ furget nobis r6 eos.Qm̃ ea ex gbꝰmũdus fit:qꝛ füt cozpa exñtia in actu:cõtĩgit vt ſit in loco ⁊ tꝑe:⁊ cũ ita ſit neceſſe ẽ vt ſint pꝛioꝛa mũdo:⁊ iõ nulla rõ eft in $móe Platonis qui ponit ea p2to2 p feculu mido. 6 inatum eft (gr reperírí in tpe:nó tuenít fíne tẽpoꝛe:⁊ qð nó eft natũ iueni/ ri in tꝑe:nõ bs.pzius ⁊ poſteriꝰ:niſi fm eé qó éoe lU neis cii fígura:z magis õ rebꝰabſtractis.Qm̃ fi aliq gnátio fuerít ex reb?nó tpalib^:tüc ille res nó erunt prioꝛes niſi in. effe tm̃.Si igr ĩtẽdebãt cü dicebant mũdũ e£ gnãtũ:qꝛ € ex cãis poꝛibꝰ i effe erit veꝝ:ſʒ yerba eoꝝ nó cópatiütur D:aut & peccát:aut [5 óui; ata veritate:aut male docẽt. ¶ Et cũ oicit p ey nã illaz rez appet otia iter vtrüqs.f.eX" ⁊ exéplar:ince pít oemóftrare D ⁊ dixit:ꝙ mundus p gnátur ex D: ocide ex hoc.i.vt mibi videt ꝙ otigit eis vt ille res inqᷓ;tũ funt entía ſũt alicui? dlitatís quá dicũt eẽ i oz dinatiõe cõponẽtiũ .gᷣ ex dlítate ⁊ q̃li oferétí pela to 4 ſilibꝰmãe ⁊ foxme.£rüt ille res p generate ex aliq qð ẽ exeis q̃ſi má: eritifte mũdus idiuídualis P generatus ex iftis rebus. ([ 2.0.bec igf ouo oíffe» rut vtoicut.Lotigit eis:vt ea cx qb? fit mũdus oif; feráta müdo nálr fíC oiyerüt T. Z».0.reo.n.crant ſi/ ne ordie 4C.. filr dixerũt ipfi i reb?ex qb? mundus gnabat ci mũdo.Dicũt.n.q ea ex qbus müdusfit erát inoꝛdinata.Oeĩde o:dinabant 4 fact? eft ey cio mũdus.i.qꝛ erát nó intelligibilia neq recipiétia oif finitionẽ. ¶ D»efficiebant recipiétía oiffóné.(T- 2». o.zipole ẽ yt oꝛdiatũ « nó ozdinatü fint «c.í.cipole eit:vt eadẽ res fint recipiétia oíffónes «nó ĩſil.Qm̃ oino erit puatio oiffónis pus tpe babitu oiffonis:et nó € ita oe línete d fiüt:zitédebat p D:g cũ ponitur mũdus cé fact?otiget vt ea ex gb^fit üt poza co té poꝛe:⁊ itédebat p D qð dixit:qꝛ gnátio « tps füt iter ea.i.ꝙ tráfmutatío coz, ex inoꝛdinatione ad oꝛdina tione cft gnátio:t ois gnatío € in tpe. (T. ».o.lincax aüt ⁊c̃.i.qꝛ linee nó füt pᷣꝛes figura i tpe cũ ex aias nó inuentant nífi p figurá:intellectus aüt abftrabit casa figura:⁊ nó € pma caz ⁊c̃.i.⁊ non inuentebant linee p.t.p fe£fm diſpõnẽ oppofítá diſpõni babíte cii fuerínt in figura.Cótigit igit vt tráfmutatio earum à pma oífpone ĩ vItimü fítalteratio:z ap fínt pᷣoꝛes figura ⁊ tꝑe · ¶ So · manikeſtũ eft igr «C.i.ex D q5 p dem̃ € ꝙ oe gnãbile ops effe cozrtptibile.(T Zvicere aütmudi ee gnãtũ a nibilo fic loquétes oicüt:otin/ get eis yt nó fit gnátü:gno.n-nó eft cx puatioe effen tialiteriqueadmodi caloznó fit ey frigoze eẽntialr: nifi 5ríü recipiat ſuũ 5ri.Ci (gt uatio nó recipit effe:xqz effentia puatióis nó tráfmutat in eéaut mü dus erit nó pꝛiuatus:aut femp fuit:ſed (mpoffibile é vtfit pꝛiuatus:ergo femp fuit:ídeogs nullus antiqrü oicebat hoc: qm eft ümpoffibile « ínopínabile.
¶ Aiciſſim aũt ↄſtare ⁊ diſſolui:nihil aliud facere eft ds aſtrnere ipm ſempiternũ qdé: fstráfmutanté foꝛmã:quẽadmodũ fige ex puero vírá factũ:⁊ ex víro puerũ:qñq; eni cozrüpí:qfiqscé putet.Palã cni ꝙ adiuicẽ ↄueniẽtibꝰelntis fj ↄtigẽs oꝛdo fit ⁊ ↄſtõ:ſʒ cadet. Aliterq; t Pmeoequí dixerũt hũc fermonéq oífpónce vtrítifqs caufant 5ríti. IJtaqʒ ſi totũ coꝛpus ↄtinuũ ens:qñqʒ ades ſic:qñq; aũt illo móoífponit ⁊ aptat. To tius
Qð innat/ eft repiri it poze nó rcp finc tempo 1 qð nócfli natum rcp riri in tpcll? bs pine t? ſterius nifi" cé. 3 dan €Ó,104«
* i] Cõtra p tco crcaliót
E fentit Ph uationie P tráfmut? í
. $i p pb. 51 P pop 4/65
X. iber
tius autẽ ↄſiſtentia mundus c celus. Hon vtríq5 mundus generabitur z coꝛrumpet: fed oífpofitionce ipfius.
¶ Dicetes aũt mũdũ gnárialíqri cozrüpí:
volũt ponere mũdũ temp cé finc ↄſũptioe: f5 foꝛmaeiꝰalterat᷑ ⁊ tranſmutat᷑ fucceffine oc foꝛma ín foꝛmã. A.g.ex pueritia in viꝝ: ex viroi pueritiã.Aliqñ igit coꝛrũpit puer ⁊ fit vir:ſʒ aliqñ coꝛrũpit vir ⁊ fit puer.Di came igit ꝙ iſte ſᷣmo cft falſus:cum.n.ele menta veniunt adiuicẽ nõ fiunt ex eis diſpo ſitiões diuerſe:ſʒ vua oꝛdiatio:⁊ vna diſpo ſitio.Et ipfi ocedunt hᷣqꝛponunt gnãtioni ⁊ cozruüptiói 35:5 tfi c35 coꝛruptlõis ↄtra/ riã cé gnãtiõis. Dicamus $ gv fico:p? müdí ↄitinuũʒz totus: 7 aliqñ faerit P5 hãc diſpoſi⸗ tioncm: alíqii Pm aliã:⁊ fcmp reuoluitur fm hunc modum:⁊ fuerit ↄpoſitio mundi ⁊ celi ᷣm quãcũq; diſpõnem fic. 2L üc mun due nó erit gnãtus:neqʒ trãſmutabilis:ne q; coꝛruptibilis:ſed diſpoſitiões eius ſunt queconſumuntur ⁊ coꝛrumpuntur.
197 (Cum copleuit ↄdictionẽ opiniõis dicẽtis mundus
Part 13
Erpo bma
Exp; fcd
ce gnãtũ ſʒ nõ cozruptibile 3díctíóes exéploz ve: rciicipit 2dícere opiniõi oícétís ips eé gnãbilẽ «coz ruptibilẽ ín reuolutióe.f.g» femp tráffert ex gnone i co»ruptíóes ⁊ e5.([. £t dixit:dicẽtes aüt miidi «c. ideft otigiteio g D oiyerüt.(-qd» müdus fit ppetu? $5 fuá formã fubale fine ↄſumptiõe ⁊ gnóne i ſuba:qm̃ tráímutatío nó € de fo2? ín fozmà:f5 oc accite tn ac cidés.í.oe diſpone in diſpõnẽ.¶ £t D itedebat cus dixit:ex foꝛma ín foꝛmã:⁊ ſignũ eiꝰ eft qð dixit pus. V. g ex pueritia.i.h̊ qð dixit oe mũdo eſt quẽadmo dũ diximus ín aliq idiuiduo ipᷣm e eternũ:ſʒ aliqñ tráímutat ex pueritia in iuuẽtutẽ:⁊ aliqñ ex iuuẽtu⸗ te in pueritia (T Heide incepit narrare modus ex d otíngit eie D ⁊ oixit.oicamue nos ꝙ ifte fermo «c.i. qiii dicẽtes boc fingüt ꝙ eleméta ey qU? fit ute mũ/ dus:ogregant aliqñ « alíquádo feparant:ex qb? fit gnátio ⁊ cozruptio.£t cus tta fit ſube nõ ertt gnátio ⁊ coꝛruptio:cũ diffõ elntoꝝ ⁊ ozdínatio fíteadé apó cõgregationẽ ⁊ ſeꝑatiõeʒ.Uideĩ igit gp itédebat oi cere cum dixit:nõ erát er eis otfponce olueríe.ifoz me oíuerfe: ſignuʒ buius eft qó dixit ꝙ ex eis erat vnaozdinatio([. £t pót itelligi ꝙ oifponce ex qb? tráfmutant clemeta nó erüt infinite fpé:fs ex eis erũt diſpones ecdesin fpé oiffóne:que femp iterã/ tur in eintis Pm recipꝛocationem .Et itédebat p B o» fi diſpõnes effent infinite ín fpé cótigeret:yt omnis diſpõ ea7 eflet cozruptibilis fímplt cii nunds reuer/ tatur:jfi igit vult demr̃are qó otingit ſuſtinentibus bác opionẽ:ꝙ idigídualis mũdus fit ctern? i ſuba:⁊ in accũtibꝰ eternus in fpe. £t dixit hoc:qꝛ ſi accũtia eius nó eẽnt eterna in ſpẽ pole eẽt dicere ipᷣʒ aliquo mõ coꝛruptibilẽ:⁊ nece fuit yt accũtia fint eterna in fpé:cus illa accũtia funt oppofita ⁊ iteráda fup mun
ü3:vt ogregatío 2 fepatio quá dixit dñs iſtius ſᷣmo nts:t ipfe ĩnuebat cũ dixit:vt ipfi concedüt I5 q2 po; nüt 4C .q £mpedocles ↄcedit iftas oifpónes otra
¶ Dicẽtes
Pꝛimus —— 0*7"
rias:⁊ ponit oifpóne quà dixit gnóné cás aliam acá quá ponit diſponi quà dixit coꝛruptionez.i.qꝛ ponit cám gnónis amicitiã:⁊ cám cozruptióis lutem.(|. Et ci narrauít qð contíngit eis qp eInta funt eterna idi uidua in ſuba eterna fpé ín diſpõnibꝰincepit ómon ftrare ꝙ tálenó oebs oicí abfolute neg; ee gnónem müdineg cozruptione.(|. £t dixit:dicamus et op fi coꝛpus «ci. pótitelligi ex tto fmóe:g» fí coꝛpoꝛa ex qb?miüdus cóponit fuerint neq gnãbilia neq; coz ruptibilia:t h̊ intendebat cũ dixit:ↄtinuũ totu;tbà coꝛꝑa aliqñ iueniunt £m aliquã oifpóné:« aliqii $5 alia:⁊ femp recípzocétur:nece eft vt müdus fit eter nue. Clifum eft igit qp itedebat cũ dixit:⁊ erit cõpo/ ſitio mũdi « celi £m quãcũq; oifponem ſic.i.ex bis ouab?oi pónib? recipꝛocãtibꝰ.ſ.vt itelligat p diſpo fítíóes cõpoſitio d eft in ipfo müdo-([ Et poſſumꝰ intelligere bic per oífpóné alíquá alià ĩtẽtioeʒ.ſ.cõ⸗ pofítioné coꝛpoꝝ:ex qbꝰcõſtat müdusnó cópofitio né mũdi cr eis.i.dũ nó diſſoluit cõpoſitio illoꝝ co? poz ſimpliciũ ex gb?fit mũdus $m quẽcũq; modũ fit cõpoſitio coz-f-aut ex mà ⁊ foꝛma:aut cy ptibus idiuifibilib? bec aut cozpa nó trãſmutãtur in diſpo ſitiõibꝰ:niſi pp ↄtinuationẽ aliqñ zfepatócs aliqri Cótingit.n.ex D g» müdue fit eternꝰneq; gnábilis: neq cozruptibilig in füba (20/5 tfi oífpónes e? funt d cozrüpütur:c pot itelligi cópofitio coꝛpoꝛum ſimpliciũ:ſic diximus adinutce apud ↄgregatioez ⁊ fcpationé je dixit Empedocles.i Et poſſumus in⸗ telligere ꝑðiſpõnes ↄgregationẽ ⁊ fegregattoné coꝛ poz ũmpſliciũ in fe nó tñ adiuicẽ.h.n.copoſitio con tingit eis vt fiteterna:cü. nó fint coꝛpoꝛa ſimplicia in que fíat oíffolutio ifto coꝛpoꝝ fimplici cx qb? müdus cóponit.'Tleceffe eft vt copofítto coꝛpoꝛum ſimpliciũ ex abꝰmũdus cóponit fit ↄpoſitio necía: copofitio aut müdi ex illis cozpib? non énece apud eos vt fit necía:f5 oiflolatio bui?oponís nó é gnátio neq; coꝛruptio:cũ gnatto ⁊ coꝛruptio apó eos oés no cft nifi in cópofitióe coꝛpoꝝ ex qb? mudus ↄponit᷑:
app D otigit cis P5 bác opioné:vt müdus nó fit ge⸗
nerabilis « coꝛruptibilis in ſuba fed in accritibug,
(Z-otaliter autẽ fem̃coꝛrũpi:⁊ uon reflecti
erũte qdé vno ipoleẽ. Tf»uufq5.n.fieret fp erittebat afi ips ↄſiſtẽtia:q̃ ñ facra nó pole cé oicim? tráfmutari-Sifinitie aũt entibus mádíeotíngit inagíe: tti ⁊ b vtꝝ poleaut impolcerit manifeſtũ ex pofteriozibus.
$o g mũdus ſit coꝛruptibilis ⁊ noreuertet oino adgnãtlouẽ.Rñdebimus cío ꝙ ſi mũdus fit ynus ĩpole € vtᷣmo co fit verus oio. Añqᷓ; mũdus fuerit:fuit illð er quo cõponebat:⁊ niſi illð eẽt añ gnãtio/ nem: nõo dicemus ꝙ illð alteret in pſuʒ. Si igr habuit potẽtia vt alteret pole evt mun due er eo reuertat. $i aũt mundus non fit vn? (5 ples:tũc foꝛte ver oicunt oc máüdo. Sʒ noe dicemꝰpoſt:vtrũ ẽ pote an non.
¶ Modo vult dicere opinioni dicẽtiũ mũdum effe
ãbilẽ ⁊ coꝛruptibilẽ coꝛruptiõe eterna fine gene: ratiõe.¶ Et dixit.dicẽtes vo ꝙ mũdus ⁊c̃.i.dicẽtes aũt ꝙ mũduscoꝛrumpit᷑ poft gnãtionẽ:⁊ gp nũq;ᷓ re uertet ad gnãtionẽ mẽtiunt᷑:⁊ ſic deſtruemꝰ fermo:
aide opp" 8. pby.c t p porn
Pꝛimaex/ poſitio.
Exvp ſcðꝛ
Expõ pᷣma
Expo ſcða
li ! 4 "nu | l ' JM B "TEE | | | | r | j " ' ul | Id nTI ! ! NH ql Pl ir | | t | ! | | a 'j D I | | ; I LU ! Üü LEE | Al J ! m ! e" I m I ! £u. | TE, M [PE VH a. MIT TRE I
f: T J hy ^r à loh ^ WD. TA i il "lLNWI UB ) eWmnn i FUE i ! 4 J l M J
SORT LIT sure A an ELT Dew ba D 26 ee
De cdo4mundo
nem eoz.f.a mundusnó coꝛrũpet᷑ nifi in ea ex qb? gnátur.( C Et D éterít cus fuerit vnus idiuiduo:ne: ceſſe eft vt reuertat ad gnãtiõeʒ cuʒ bic diſpõnẽ ba beat añ gnãtiõez. Ea. n. poſſibilia (ütvt ex eis fít mi duspoft cozruptióes fícut añ gnõnẽ:⁊ nifi cent poffí bilia:vt ex eis ficret mũdus nõ eet mundus. £urn g̊ poſuimus D eé polepoft cozruptióem fic aii eft pole necío exibit i actũ:⁊ fí nó pole reuerteret ĩ ĩole:ne ceffarías ẽ & vt gnátio müdi reuertat᷑. ¶ £t D itéde bat cuz dixit:⁊ nifi illo eẽt añ gnoné «CL. nifí illð ex Q gnãtus fuit cét pole:vt müdus fit ex co añ gnóné mũdi:nõ oicerem^i co ꝙ alteraret tráfmutaret i imüdo.(T 25.o.fí igf babuit po*" vt alterarct ⁊c̃.i.ſi ígrilló aut illa ex abꝰ mũdus gnaátur:bébát po?"alte
eft per indüctióes vleʒ ꝙ oé gnátü eft coꝛruptibile. (| Et dixit:nos aüt pfcrutabimur ð bacpfcrutatióe otincte oia:qre q volueritoe D pferutari in celo z ot miferít pſcrutari oe D in eo qð é vlius.f.in oib?enti bus: ille q pfcrutaret oe trib?angulis q oebét effe eq̃les duobꝰ rectis in trtágulo eꝗlatero:nõ oe trian/ gulo fímplt indsta triãgulus.Declaratuʒ eſt.n.ꝙ ta lee ppofítíoce nó funt prime neqs effentiatce. 369i dixit:cum igitur boc fecerimus. cam perfcrutabt/ mur oe boc per pꝛopoſitiones effentíales. Cap. IT.
PRimũ aũt diuidendũ qũo ige nerabilia ⁊ gnãbilia dicimus e
ratiõis i mũdũ nec̃io alterabüt ĩ ipᷣʒ poft coꝛruptio né:fic añ gnönẽ:mũdus g̊ reuertet᷑ poft coꝛruptiõeʒ | multotíce.([ 2»-o.ff atit müdusnó fit vn? «C.i.fí au te5 mũdus cozrüpat £5 mutatiócs ex bac fo" i foz/
Multipliciter enim oíctío: fi nulla ozíaad ſᷣmonẽ neceſſe in^
* » 200 VW Scoifit" tellectá ↄfuſuʒ bie. &3í quíeoí
nc cqui tlonis.
— —
má illi 2ríá diffõne:iſta autẽ fo2* z* remaneat eter, na:aut tráfmutet ĩ foꝛmã ei ⁊ D ʒriã.ſ.tertiã:⁊ fícin ifi" nunds reuertet iſta foꝛ. ¶ £y.0.x nos oícemus poft «c. qdé iã dixit ſuꝑiꝰſ.ꝙ ipole ẽ vt müdi fint ples vro: ꝙ ipole é tráfmutari tn foxmam 5riá fue foie: foite rectus é reuerti ad fmoné oc Bt com plere 3díctíócs bui? póme ex ppꝛus illius. f.ci? q pov nitplures mundos otuerfos in foꝛꝰ.Et fíc óclaratus eft D cé ipolecus fit ipoffibileeffe cozpoa fímplicia alía ab bts coꝛpoꝛibꝰ:⁊ ipole eft vt ex bis coponatuy mundus cópofítione alía ab bac compofitíone.
¶ Sunt aũt quibus otíngere videt: c inge/ nitum aliꝗdens coꝛrũpi:⁊ genituʒ incoꝛru ptibile ꝑaurare:ſicut in Timeo. bí eni ait celũ fact qdé eſſe nõ ſolũ:ſʒ ⁊ foꝛe oe cete/ ro ſempiterno tpe.ad quoe nãliter quidem decelo ſolũ eft dictũ Uniuerſalr autem oc oibue ſpeculantibus boc manifeſtum.
¶ Sũt aũt alij qui dicũt pole eft vt aliquid nó generet tamẽ coꝛrũpit: ⁊ poſſibile eft vt aliqd generet t nõcoꝛrũpat᷑:vt ocm e(t ig ZLimeo:q celũ generatum eft: « eft perpe tuum in ceterie tꝑibus finc corruptione: confnmptióe, Hoe oo oícamus ꝙ iſtinon celũ oifponunt:nifi tãtum lermõe naturalis ⁊ nos perſcrutabimur oc b? verificatione perſcrutatione cõtinẽte oĩa.Si enĩ boc fece rimus:manifeſtabit᷑ tunc nobis: vtrum ce lum ſit generatum fine corruptione.
fco ¶ Cuʒ omõſtrauit mundus nõ eẽ gnãbilẽ aut coru
ptibilẽ: vult pfcratari vtzz cus P fít ín co po^ adcov ruptionẽ: gm̃ q cedit c» in eterno erít po* ad coꝛru⸗ —- pole éapà eum vralíad — ⁊ remaneat
oit eternus vel ppetuũ:vt Piato in. Timeoꝛ:tunc.n. babebit po*"ad AE. abíqs cozrupttóe: qrft ard gnábat erat corruptibiie ín actu. Lũ (gf gnãtũ futt cotraptibile eft (n po?«c fitr pole cft fm bác opi/ nione ꝙ aligd q5 in pterito fp fuit in futuro tñ cov rüpat:po T.Co:rüptióís in eo tpe ifinito fuit.f-ptert to:deĩde exibit (n actus poft tpus ifi". 4T- £t dixit in ſermõöe dicẽtiũ g celus eft gnatum «nó cozruptibi/ le: nó otfponebát celus oifpóne nãli:qm̃ mãifeſtũ
uifo multiptrtags idiuifo vrat. 3jmtmanife fti.n.65 quá nãʒ ipfiaccíderít qo ocm cft.
¶ Sed anteqᷓ; boc faciam? diuidamus poft intentiones gnãtionis ⁊ coꝛruptionis:⁊ de claremus gd eſt dicere gnãbile aut nó gene rabile:antnonco?ruptibilezaut coꝛrupᷣtibi⸗ le. Qm̃ cumidem fuerit recipiens diuerſas intentiones que nó oíftíngnunf: ⁊ aliqs có fiderauerít illud fite diſtinctione:⁊ ſine di⸗ utfione:ftupefiet ín íntellectu: z bícet oc eo fermonem fineoíuifione: fine oíftinctióe neceflarío. Neſciet enim oe cuín(modi na^ tura oícituríllud ⁊ cuius intentione.
¶ Quía vult pfcratart;vtrus aligd fít eternuz:⁊ oet; de poft cozrumpat:aut aliꝗd fit gnãtuʒ:deinde poft remaneat eternuz.· Snãbile aute ⁊ corruptibile ⁊ nõ gnábile «nó coꝛruptibile dñr multis modis:vult p determinare fm quot modos ofir P noĩa:deide oſtẽ dere illud qð intẽdit:qm̃ fi Db nó fuerit pueniret er» ro fícut dixit. ¶ Et dixit:cum.n.idẽ fuerit recipics plures intentiões:⁊ põt intelligi pides dictio:⁊.q.d. qm cum aliqua oíctio ſignificet plurcs intentióce:c pót itelligi pev idé fubs iſtius qónis:qri cuʒ idẽ ſub/ lectus fuerit diuerſis intétionib?: nó oiftignant il le intẽtiões:vt accipiant dfi eedé necioappebit illó ftibs babere oifpofitiones diuerſas qm̃ tüc evüt ppo ſitiones non ecdem vt oictum eft:ín períarmenias: 4b erpofitio eft dfí apertioꝛ. ¶ Zs.o.nefciet.n. «c.i. q2 nefcítoe cuiuſmodi nã o3 vnaqueq; eaꝝ intétio" niu cum tlle intétiócs oicant oe naturis ofuerfis.
(. Dlicitur ait ingenitũ eno qdem mó:fi fit aliquid:nunc pꝛĩius nó ene fine guátíone ⁊ tráfimutatíóe:qnéadmodnm gdam tãgi ⁊ moueri oícunt. Ho poffeeni gnãri dicũt ta ctumneq; motum. (T Ano afit ſiꝗdẽ ↄtin/ gẽs fleri aut factũ eſſe noͤeſt: ſilr enim boc ingenitum quod contingit nó fieri. ¶ Ano afitfigd oino impole fícrí:vt t qfiqs qdem fic:qfiasafirnon. (7 Impole ait o? ouptr: auteni fimplrnon verum erit oícere ꝙ fiet vtiqʒ. Zlutnó facíle: ned3 cito:aut benc,
— -
- — — — mmt
»iftici! uuiuech 8r
sid m
Ori ater
Ad relatio
liem n on Wot*
* 4
Y. iber ¶ Dicamus mõ ꝙ aliꝗd of nó gnãbile mul/ tis modis. CQuoꝝ vnus eſt cũ pꝛio fuerit in nõ eſſe: deinde in eſſe ſine gnãtiõe ⁊ ſine
alteratiõe:vt das dicũt oc tactu ⁊ motiõe.
Dicũt enĩ ꝙ tactus ⁊ motio nõ ſunt gnãbilce. C Dicit etiã alio mó cft añqᷓ; fuerit eft poffibile vt fiat:ſed nó fit nífi per gnãtionẽ. ¶ Et dĩ etiã nõgnãbile alio mó cum fuerit impoſſibile generari:⁊ fine potẽtia ín eo ad generationẽ:⁊ nõ ſit aliqñ ⁊ aliquãdo fit.
iii (C 3ntendit per effe foꝛmã:⁊ per nó effe pꝛiuationeʒ
fo:me:dft igr dixit Cofcitur nó generabile cii aliqd fuerít pꝛius pꝛiuatũ:deinde poſt futt ens:cus exitus eius a pꝛiuatione ad eſſe fuerit ſine tranſmutatiõe:⁊ fine alteratiõe).ſ.ꝙ gnátío cius ſit ſine tpe:c D iten debat cũ dicit:⁊ fíne gnátióe « fíne alterattóe: ficut oicunt qdà oc tactu ⁊ motu:illos non effe gnãbiles: qꝛ carét eo qð neceffe eft in gnátíoe.f.gp exitus eoꝝ fíta non eſſe ad effe: per tranfmutatione cin. tpe:c illud qð plus iueni£ bà eft in rebus relatióis. (T. Et manifeftü eft p boc nó o1 nó gnábile nifi per filitu
SPbyrcio, dinemiq oẽ qo poft nó cé eft:necío eft gnãtũ. ¶ Et
Aue rr Op nio"
apparet ex D:q2 nó o£ ipfum non gnátum pꝓpꝛie niſi apud fuii nó eſſe. Themiſtius aũt dixit:ꝙ 02 in am: bobus.f.apud effe « non effe. (T 75.0.02 ét alío mov do vel nó gnãtũ:⁊ 02 non gnátus oc aliquo nó ente: fed ꝙ pole eft eẽ per tranfmutationé «ín tpe:t dixit hoc:qꝛ illad qð nó eftene apud fuii nó effe pót oíct non gnábile:fed tii ↄditionat᷑ in co vt fít pole eẽ ad otíam eius ad impole. Impole.n.dꝛ femper non ge ncrabile:l$ aüt nó o£ non gnábile nifí ín aliquo tpe. (| Sztñ boc non gnübíle qð dcm̃ eft: bic no oppo nit gnábilí:quapp vifum eft a» affirmatiue numera nít banc íntentiones oe íntentioibusno gnãtiõis:⁊ oimí(itintétioné oe qua 02 non generabile apó ſuũ nó effe:cus fucrit pole:ſed fui cffe eft fine caufis ge herationfe:qr cũ fuerit ens nó oicef tif gnábile:fs etiã oicct nó generabíle.q.igit vult bic nũerare de modis gnãbilis illud qð in fua cópofitióe of gene rarí cü i6 0c quo vult boc pfcrutari fit bo. generis. Themiſtius autẽ dixit:ꝙ nó dixit pote in co nifi ad oiftinguédus iter ipfum « impole:titendit per pole poffibilitaté.(] Ord.⁊ ét o1 nó gnàbilealio mó cus aliad fuerit (mpole gnãri.i.⁊ 02 ét oe aliquo ente ee nó gnãbile cũ fuerit ipole gnãri:qꝛ caret potetía ad Gcneratióes:t boc nó:q: aliqii ĩuenit ens altqri non ene: D itédebat cum dixit:ſine potétía d fit in co ad gnátioncs:c nó fít aliqñ aliqii ſit:⁊ addit hãc cõdi/ tíoné:q aliqó ens nó eft impole gnãri:niſi cü in co nõ fueritpotétía ad gnãtionẽ:⁊ D eft oe quo vere ot nó gnábilc-f.qp ntids fuít nó ens:neq; b5 potétiá ad.
ve non eſſe. ¶ £t fm D nó itelligit ex nó gnãbili ipole -. ficut ĩtellexit Themiſtius:ſed oigníus ene vt víde: mus di illud qð Themiſtius intellexit ex bac tertía .
intẽtione impole-(L "Dec enim itétio tertía diuidit Ínouo.Quo altcz cft ꝙ in co nó fit potétia aliqua oino:z B eft mpole · Altex aũt eft vt in co nó. fit po tétía nifi difficilis:ſed ipfc Themiſtius dixit ꝙ bác intétiones fcóam caz duaxꝝ otuifionti ops itelligere €x ſecũda íntétionc pꝛime:in qua.ł łdicit:⁊ o£ ctiam nó gnábile alío modo: fingit ꝙ Alexã.explanabat
ücfermones fm intétione qnos explanauimus.i.
res gnãbiles añq; generet. £t ci explanatio fue
rit ſᷣm Themiſtiũ:tũc nõ gnãbile dꝛ tribus modis. Dicit. n. de co qð fit abſq; caufis gnãtiõis:⁊ oc diffi⸗/ cili gnãtiõis tri poſſibilis:⁊ oc ipoffibili gnãtionis:⁊ Pin boc dimittit ex eis oe qbus o2 nó gnãbile illud qà eft magis famofum dici:⁊ ét illud quod itedit.f. etemiü qð nunds fuit generatü.Et ét ouminuit ex D ill q nó eft gnãtũ:tñ pole eft facile gnãri.¶ Illud eni oc quo 02 nó gnábile:aut vereaut nó vcre dice/ tur:fí nó vere dicet oc gnáto abſq; caufís gnãtiois: 1 0c eo qð cft oifficili? gnátiois.Dicit.nno vere:qz collocatar ſub oiffinitióc generati qð eft ens poftqs ens nõ fuit. De bis ígr ouobus o1nó gencrabile nó vere. 4[ Uere aũt fitr o:oealgs ouobus.f.oc nó ge nerato im actu.i.in aliquo tpe «nó gnáto ſimplx:ſed ncc in aliqua hoꝛa:⁊ D quide 02 oc co qð femp eſt:et oc co qo femp nó eft. Z-riágulus enis nó eft gnatum fímpli:z babereplue d tres angulos:cft nó gnátum etiã fimpli ut rei vitate:ergo füt anq; modi. Vdet᷑ ergo ꝙ fozte Zirífto.cógregauit ens fímplr «nó. cns fímplt fub tertio mó:z ↄgregauit non ens ín alíquo tempoze quod cft difficilis generationis « facilis ge: nerationis fab fecundo modo: Pm boc erunt intẽ/ tiones quas dixit trce:tamen vere funt quinq;:⁊ boc fccit pꝛopter bꝛeuiloquium ·.
¶ Eodem at mõ ⁊ genítus. Ino quide f nõ ens pꝛius eſt pofteríue: fiue genitũ:ſiue gnárí;qiiqs qdé nó ens:iterũ aũt ens. UVno afit fi pole fine per verá determinato poſſi bili fite p facile. Vno aũt fi fit gnãtio ipſius ex nõ enic in ens:ſiue iã exñte:per fieri aute exiſtẽte: z fiuc ẽt nõdũ exiſtẽte:ſʒ ↄtigẽte.
¶ Silr o? gnãbile multis modis:quoꝝ vn? eſt cũ aliꝗã fuerit ĩpoſſibile gnãri deide fue rit in poſtremonõ ens:aut per gnãtionem: gut ſine gnãtione:⁊ eft aliquãdo ene ⁊ ali quádo nó ens.Et ot etiam generabile alio mõcũ aliꝗd qð no fuerit eft poſſibile cene" rarí. f£tét dĩ generabile alilo modo cá alid nõ fuit: ⁊ deinde fuít per generationem.
(T £um finiuit den de numeratione ĩtentionũ de Qui⸗
bus o nó generabile vult dicere oc qb? o1 gnãbile. ( Et qt dec itétionu de qb?o:inó gnübile eft illud q$ cit poffibilís gnónie:qà adbuc nó Eß aiit é ouo;
bus modis:autad ſciẽdũ p cás gnóni&aut finc cáig*
ci^ qi B eftops vt D nomé gnàbile dicat étoe op» pofitisbaz ota itẽtionũ. ſ· de co gð eft in actu poſt nó cé abíqs cãis gnãtois:⁊ oc co qà € tm actu cii cdis gnãtionis:⁊ ió iceptt 7 collocauit has duas intentio, nes in vno &móc-(.. Et dixit: ⁊ fili dĩ enábile mult] modis.rü vnus é cti aliad fuerit ipole gnãri.deiñ fuerit ipoftremo nõ ens:aut p gnátíoné:aut fíne ge neratióc.f.q: gnãbile o2 oc co qó fuit ín. actu poft nó fuit.Deide poft nó eft:t b ẽ duobꝰmodis:quoꝛuʒ vnugé vt fiatfíne cãis gnõnis:aliꝰ cus caufís.(T £t oixit:cus aliad fuerit ipole gnãri.i.⁊ nó oicit ĩ iſtis cénó gnábilenifi ßz ftatus in quo nó cft gnándi.f. cii fucrit in actu:qm̃ cu aligd fuerit cópletü ín gene ratiõe:impoſſibile eft gencrari.([ £t ifte ouc inten tionce iu quas pꝛius diuiſuʒ fuir nó gnábile funt cà tente bíc in pꝛima diuiſione:⁊ vtrags iftarum. diui
Auerroys opinio
Quinq; mo die oic fige nerabile.
zima fig*
'. L j "E i I Jd. 4 ! b - T lj | us AN UY A 1 1h "aa i T IE! 1 f ! )!
J— - -c.--— D —
"T a *
Seccunda fi, gnificatio.
Tertia fignt^ ficatío,
iiz Pꝛima fi-
Scða fignifi «atto,
^ SXoc celo ^ mundo
flonum oictarum eft oppofita duabus intentioníb?; oc quibus oícítur non generabile.f.pzime fue expla⸗ natiõis ⁊ fecüde.(| £t poffíbile eft generabile «nó generabile ey eis dici:de vna intentióe fed. diuerſis modis.Beneratum ením abfq; caufis generationis poffibile eft oící apud fuü effe generabile « nó gnã⸗ bile inſimul. Non generabile vero eft q? fíne caufis gnónis.Senerabile auté qꝛ eft poftqs nó fuit.(] £55 tri melíus é vt nó oicat nó gnãbile niſi apud nó eẽ: « generabile apud effequapp dixit cit aligd fuerit i; poffibíle gnárt ⁊c. ¶ £t cũ diuiſit banc intẽtionem huiꝰ nominis gnãbile que opponit᷑ duabꝰ pꝛimis in/ tentionibꝰ buius noĩs nõ gnãbile:dixit etiã ſcðaʒ in tentionẽ generabilis:⁊ dixit:⁊ etiam 02 gnãbile alio mó «C.i.01 gnãbile:⁊ de co qð gnãtũ eft potẽtia non gnãtũ actu.⁊ Themiſtius intellexit ex hac ĩtẽtiõe il lud qð eft difficilis gnãtionis.i.dixit qp h̊ intẽtio z^ quá dixit ex boc noie gnãbile eadẽ eft cum oppoſita fcóe intentionis quá dixit ex eis oe qb? o1 non. gná bíle.f.a eft difficilis gnátíonis fm fud fniam nó f5 fniam Alexãdri. ¶ 2»-0.tertiam itentionem:« dixit: toi gnübile alio modo ⁊c̃.i.⁊ o3 gnãbile oe eo qo € gnãbile in actu ve: eft illud q6 pꝛius fuit non ens. L»fuit ens vía gnónie.([- Et exíftimat boc effe collo cati fub pꝛimo diuidẽte:⁊ qð dicit tn eo cernit: aut per guónem:aüt fine gnóne:tri videt qp nó vocauit ips D gnábile niſi inqᷓtũ ens eft poft nó ensfm. viã gnátionis:nó iquátü eft ene poft nó ens gp intende; bat ín pzimo mó:z Themiſtius dixit qo intedebat per bocíllud quod neceffario generat:íed tamen vi fum eft ꝙ illud qo neceflario generatur non fít ſᷣm viam generationis:fcilicet per alterationem, ¶ Etcoꝛruptibile autẽ c incoꝛruptibile fitr, Siue enĩ pꝛius aliꝗd ens:poſterius aũt nó e(t:aut nõ cC ↄtingit coꝛruptibile cé dicimꝰ: fiae coꝛruptũ aliqñ ⁊ tranſmutatũ:ſiue nõ. Eſt aũt qñ ⁊ qð per coꝛrũpicõtingens non cffe coꝛruptibile cffe dicimus.Et adbucalí ter qð facíle coꝛrũpitur:qð vtíqs eutarthõ: ideft facile coꝛruptibile dicet aliauis. ¶ £t filr coꝛrupilbile dicit multis modis: quor vnus eſt cũ aliquid fuerit pꝛimo ens: ⁊ poftremo non ens ſiue per alterationem fine nõ. Et foꝛte dicit coꝛruptibile alio mõ cuʒ aliquid fuerit pote vt nó ſit ens per coꝛ ruptionẽ.Et oi coꝛruptibile alio mo etiam cum aliquid fuerit velocis coꝛruptionis:vt illud quod eſt facilis coꝛruptionis. ¶ Ideſt quoz eft vnus cus aliquid fuerit pꝛimo ens. Deinde fuerit nó ens poft:of enís cá co dpud non ee futi5:»fcquée eé qó eft coꝛruptibile:⁊ qð iã cozruptu eft:fiue fati nó eẽ fuerit p alterationé.f.cozruptione vera:aut ſine alteratiõe:⁊ boc eft coꝛruptum in actu ¶ .indurit fcóam intentioné:c dixit:⁊ fozte voca: bimꝰaligd coruptíbile alio mó «c.t.« fozte dicemꝰ cozruptibile cũ aliad fuerit pole nó effe per aliquas cam caru co:ruptionís ad oemonftranduü o cü boc nome cozruptibile o oeeo qó eftin potentia huiꝰ .ſ. q» intratipmnon c£ fine caufís coꝛruptiõis.dignius eft oici oc eo q eft ín potétía nó ens cam fuerit nó ens p cas cozruptionis:t Z- bemiftíus Pm cp reputo
intelligit ex pꝛonũciatiõe huius coꝛruptionis cũ co? rumpitur ſine alteratiõe ⁊ ſine coꝛruptioe:ſicut coꝛ/ ruptio fluuij magni cũ tranſmutat᷑ oe loco ad locii. (| ?75.o.oat tertiã ĩtẽtionẽ ⁊ eſt illud qð nó eft coꝛru ptum ín actu:ſed eft facílis coꝛruptionis:de boc enis dicitur cozruptibile ẽt:⁊ oícit;z o2 etías coaruptibile alío modo «c.intendit dicere cp illud qð eft ín poté/ tia o1 ouobus modís oc difficili:⁊ boc raro « in fimi litadíne remota: oe facili coꝛruptibili:d boc é mar gis in vſu. ¶ £tabbzeutatío bui?eit p cozruptibile oicítur oc cozrupto in actu 4 in potétía:in actu dicit de eo quod coꝛrumpiĩ per alteratíoné ſubſtãtie fue 1 tranſmutationem:⁊ oc eo q» cozrumpítur per alte rationem alteriue 4 eius tranfmutatíonem in poten tía oícitur oe co quod eft oífficilis cozruptionis;zoe co quod eft facilis coꝛruptionis.
¶ Et de íncozruptibili cadem rõ:aut eni qi fiic coꝛruptiõe qñqʒ gdé ens:qñq; atit non eno:puta tactus:qꝛ fine co»rumpi pꝛius exi ſtentes poftremo nó ſunt.Autens quidcm poſſibile aũtnõ foꝛe:aut nó futurum alíqíiz nunc autẽ ens. Tu eni ee tactus nũjc:ſʒ tñ
2 eriíafigil
ficatio ·
coꝛruptibilis:qꝛ eſt aliqũ:qñ nõ eſt veruʒte
dicere:qꝛ ceneqs boc tangit. Maxime aũt pꝛopꝛie ene quidẽ:impoſſibile at coꝛrũpi ſic: vt ⁊ nũc ens poftremo non ſit:aut ↄtin gat nõ eſſe: ⁊ ſi nondũ coꝛruptũ: contingẽs autẽ poftremo nõ eſſe. Dicit᷑ aũt ĩcoꝛrupti/ bile: quod on facile coꝛrumpitur.
(Lt filr dicitur qo nó cadit (nb cozruptióe multis modis.Quox vnus eſt cuʒ alíquíd fuerit aliqñ ens:aliqñ non ens:vt tactus ali quãdo eni eft eno: aliqñ nõ ensabſqʒ cffe ⁊ ſubcoꝛruptione.Et dãetiã nó coꝛruptibi lc illud alio modo.3fllnd qð eſt ens « habʒ potentiã ad non eſſe:velillud qð in futuro erit nõens:ßʒ hoc cadens ſub coꝛruptione: nunc autẽ cft ene: zPri D cadene ſubcoꝛru ptione:in füturo ením crit nõ ens. Modus autẽ verus.ſ. gð non cadit ſub coꝛruptione eſt illud quod modo eft ens:⁊ nó babs po^ tentiam ad co:ruptíoné:íta fit modo ens ⁊ noii eng. (T Et dicit etiam alio modo cus r€e noco?rümpat adbuc ⁊ poſſibile eft po ftremo vt fit non ene. Et etiam oícitur non co:xrüptibile:alío modo cum alíquid nó ca^ dit velociter fnb cozruptione:ficut illud q9 non cft facilía coꝛruptionis. |
(3deft non cozrüptibile oicit illud cuius coꝛruptio
eft fine caufís co:ruptionis:fícnt oícitur non genera bile illud:cuius generatio cft fine- caufís generatio: nis-3fte autem modus poteft oici cotruptibile z nó coruptibile otiob?modis diuerſis:coꝛruptibile eo ĩ⸗ quãtũ no eft poft eẽ:nõ cozruptibile aũt:qꝛ ſuũ non cé nó eft p caufas cozruptióis. Iſta aũt funt ficut oi; nit qaliqii ſũt:⁊ aliqii nó funt:drü eẽ non é p caufas gnonis:⁊ quoz nó eẽ nõ eft p cám coꝛruptidis.U.g. fenfus
iafigyl o
nif nio
fenfus tactus Senlus · n.· tactꝰ nó eft tráfmutatio vt fiat:aut cozrüpat in tꝑe:ſʒ eft ↄñs trãſmutationẽ:vñ eft nó in tpe: fili oia relatitja (T. Od.⁊ dꝛ ẽt nõ coz ruptibilealío*.i.02 non coꝛruptibile oe eo qð eft coz; ruptibtle ín potẽtia:⁊ eft ene ĩn actu: c eft pole vt nó fit poſt.O.dixit:aut íllud qð in futuro nó eft:mó aüt eft: eft altera pnüciatio eiuſdẽ intẽtiõis.ſ.coꝛrupti bilis ín potétia. ¶ Deide dixit ⁊ eft modus «c.i. mo dus aüt oe quo o2 nó cozruptibile veriozt noie eft il ld qð eft ensin actu in quo nó eft potétia ad nó cé: Ità gp aliqũ fitens ⁊ aliq nó ens.2.0.7 02 ét nó coz Yuptibile:alio? cii alígd adhuc nó cozrüpat:« pole € I8 poftremo vt fít nó ens:cpót bíc cé illud qð in po»
remo eft nó ens ſine caufis coꝛruptiois:⁊ oíffert p
Oc ab eo in quop dixit:cũ alíqd fuerit ens:⁊ bs pov
. tentiá vt ſitnõ ens.([ Po. cot etía nó cozruptibile
alio? ci aligd nó cadít velociter füb coꝛruptiõe.⁊ I5 maní" eft e& ꝙ eft aliud ↄdiuidens a pdictis. (C. £t abbzeuíatío buius fermonis eft ꝙ incoꝛruptibile o1; aut qꝛ cozruptio eiꝰſit fine caufís coꝛruptiois:aut q2 ft nó coꝛruptũ ín actu:cpole ẽ cozrüpi i futuro: duobꝰ modis:aut fine caufis coꝛruptiois:aut cũ cat Tis;o:itaqs bocnó cozruptibile oe ouab?itéténóib*: pf z* Tertiꝰ aut eft verus: eft illó qð eft ens in acti zno bs potétià ad coꝛruptionẽ:necq; eft poſſibi/ le vt in aliqua hoꝛa fit conuptum.Quartus vero eñ Id quod eft difficilis co:ruptionis.
¶ Stt itaq; bcc fic (cbabent confiderandus
qtio oícímue poffibilez impoſſibile. Pꝛo/ pꝛijſſime enim oíctái;co q»nó poffit coꝛrum pineqsalíquádo quidẽ eẽ:aliquãdo at nó. NAidet᷑ aũt z ingenitũ qð ĩpole z q9 nõ po tens fieri ſic: vt ⁊ pꝛius quidẽ non ĩit:poſte rius autẽ ſit:puta diametrum ſimetruni.
¶ Etcũ de gnõne z coꝛruptione ⁊ ſuis ĩten
tionibus laʒ diximus aperte:perfcrutemur modo de illo de quo dicimus ip̃m hẽre po/ tentiã aut nõ hẽre potentiã. Incoꝛruptibile fo verũ eſt illud in quonõ eft potẽtia adre cipiendũ cozruptíones:tieqs bs potentiã vt aliqñ fit ens:⁊ aliqñ non ens. Illud aũt qð nõ generat eſt illud qð nõ habet potentiaʒ: vt fit temperatum naturaliter equale.
Ideſt ꝑſcrutatio eft añ ĩtroitũ in eis que intẽdimꝰ Qd eft dicere.hoc bs potẽtiã:aut nó hʒ.illud eni oe q Vere ornó co?ruptibile ẽ qð nó hʒ potétíá ad coꝛru/ htionẽ:neqʒ t € pole vt aliqũ fit ens ⁊ aliqñ nó ens. (I 5..illó aũt q alíqti nó gnátur «c.i.illó aütqó "verenó gnãtũ eft:qó nó eft in po* ín alid tpe:z cam ita ſit. eſt ígit illud in q nó eft po* vt fit ens.in d eni
eſt po* vt generet cii gnábi t bébit iã potenti ad ge
üerationé. Illud 6 qð nó gnátur nó b5 potétiá ad ge nerationẽ. ¶ £t boc itedebat cii dixit:nõ bs potétiá
Vtfit equale nãliter.i.qꝛ femper fuit equalis p nám. ¶ Et itẽdebat p equalé nãliter ill q8 eft ín fua pfe
Cttone:: ĩnuit ex boc fm ꝙ reputo opione "Platonis Acctis p mũdusañ boc nó fuit equalis p nás.i.ed; Iter in potétía.Zycinde poft boc fuit equalis ꝑpnãm: Tbec eft ozdínatio quá intẽdebat cii oixit qp müdus
bus fuít to:dínat?,Z»cide poft venitad o:dines « vo
it bic notíficare gp mundus nó femp fuit ordina⸗
tus:qꝛ nó eft ín eo potẽtia ad oꝛdinationeʒ.ideſt « f.
venit ex inozdinatione ad ozdinationem potentiam babet ad o:dínationem «non oꝛdinationem.
¶ Siitaqʒ aliqd potmoucere centus ſtadia: aut leuare pondus:ſemper autẽ plurimum oícimusputa talenta legare centũ : aut ſta/ día ire centuʒ:qᷓ;uis ⁊ partce poteft que in/ tus.Siquidẽ z füperabundantía vt nomi/ netur ad finẽ ⁊ excellentie virtuteʒ opoꝛtet. Neceſſe igit potẽs ſᷣmexcellentiã ti z que ifra poſſe:puta fitaléta centũ tollere ⁊ ouo ⁊ ſi ſtadia centũ ⁊ duo poſſe ire:virtus aũt excellẽtie. Et vtíqs ſigdeʒ ipoffibile nir Pm ercellentíam dicentibus z plura ipoffibilez
puta ron potens mille íre (tadía : manife
ſtum quia nec mille z enum.
¶ Dicamus mó ꝙ ſi potétía alicuius fnerit moueri per centũ miliaria: z ferreper cen/ tum aurenas poterit ẽt in partibus que funt itcr ea:opʒ ergo nos diffinire potẽtiã. Dica mus ergo ꝙ diffinitio potẽtie eſt vlimum potẽtie rei.Qð cni pot ambulare percẽtuʒ leucas põt ambulare pcr duas leucas:⁊ qð potferrecentü libꝛas pot ferre duas libꝛas. Manifeſtum igit ꝙ potẽtia diffinienda eſt ín fine eius gð põt: debile aũt diffinitur per minus qᷓ; põt.Qm̃ fi aliquid nou poteft fcr re aliqð póduenó poterit maíue. C3.g.fi nõ potferrecentus libꝛas: nõ pót ferre centum ⁊ 9113: qð nó poterít ambnlare mílle leti cas non poterít ambulare mille z vnam.
¶ Cũ narrauit cp op5 perfcrutatoze5 oe potẽtia fcire ante ad eft dicẽ boc bs potẽtiã fup bocaut non hʒ:⁊ vtri cü oc aliquo dixerimꝰ íps bie potetiá ad ee eft in toto tpe fui ecxaut eft in vitio ifti? tpis. filir cũ oj kerumusq» aliqd nó bs po^ ad e€ vtz fit ín toto tpe fui nó eéaut in fui termio vel fuo pn*(T- Et dixit pj; cam?mó ét ꝙ cii po"alicuitis füeritin moueri per cé tü leucas zc«t.c ci manifeftü € p fe q» fi alíad potcft aliqué actii ꝙ pot illud qo eft fnb €o:manifeftü ẽ ꝙ potẽtia ei?nó ẽ diffiniẽda niſi p vltimũ (fti? actiois: ⁊ cũ íta fít manifeftü ẽ g» potete rez nó terminant níft p ſuos fines:⁊ p eosoiftingutt quelibs potétía rez biitiii potétias oiuerías- U.g.ꝙ cũ voluerimug diffinire po^ illi? qó pótmotiert p centü. leucasnõ dicemꝰ ꝙ b5 potetid mouent p mmn q; p cẽtũ:⁊ cum ita fit.-Potétía ígi£ nó diffinit mifi p fíne ſui act? nó ꝑillud qð ẽ añ finé.(] Et cu oemrauit od eft dicẽ babs potẽtiã:⁊ g ipfe itédebat p boc finẽ potétie nó quécüqs:icepit dicere modus ex à oíffinir oebilitae potétie « ſuũ defectũ. ¶ Et oicit.Zyebile ait termi» naf p min? d$ póti-Ocfect? po* terminat p mimii in poffe:ci.n.nó poterit mín? neci é vt non poffit ma gis:ecóuerfo oetermtnatiói actíóís po*.f.quo poten: tia diffinit ex fime ſui actus. defectꝰ aüt eius oiffinit r min". Lũ.n.nõ poterit ferre qnas líbzas.oicem? cp eft ipotés ferre qnas libꝛas « plus:qri fi anas non pót:pluenecio nó pót:ccü ita fit máifeftü ẽ ci dici⸗ Com̃ · ſuꝑ Le.⁊ mũ. bb
Denomina⸗ tío fit a fine ⁊ 8 dignioꝛi.
| j
€ - —— —— eas att — T ;
M | ht
z J 1E UL hi ub !
4 i
Part 14
I j
4 b
- SDecelo 4mundo
mue P b5 potétiá itendim? termini po.i.finẽ:⁊ flr cũ dixit hoc nõ b5 potétíá nó intẽdit nifí terminus. ¶ Nihil afit nos turbet:determinet᷑ eniʒ Pm excellentie terminũ dictũ ꝙ ꝓpꝛie poſſibile. Foꝛſitan.n.inſtabit quis vtiqʒ quafi no fit necetfe:qo dictũ cft. Aidens eni ſtadiuʒ nó vtíqs queintue videbit magnitudines:fʒ có trariũ tmagíe:potene videre punctũ:aut au dire paruũ ſonũ ⁊ maioꝛem hẽbit ſenſum. Sʒ nihil differt ad rͤnem.Determinet᷑ gut in virtute:aut in re excellentia:qð eniʒ dicit manifeſtũ. Aiſus ꝗdem enim qui minoris excedit:vyelocitas autem que maioris. ¶ Siigit terminꝰ potẽtie eſt finis ſue poten tie eius eſt vltimũ eius potentie Pm magis.
' *Aó (git exiſtimetis fi aliquío dixerit nobis:
eg demon / ſtrando.
Poꝰ actiua terminatur p maximum: paſſiua $op minimum.
Senſus fot: tce (unt q co^ p:cbédüt mt numi cozü
qi foꝛte aliquis cõtradicet ſermoni ꝙ diffinitio p qua oiffinim? potenti n5 eft necef faría neqʒ recta. £2 uin. videtaliqd p oíftan tí35 vnius lence pót videre minus ex diſtan tía minoꝛi vna leuca. Sed contradícít buíc ſermoni:qꝛ qui pót videre punctũ vel audi/ re minima vocc: pot videre plus qs pũctũ: ⁊ audire magnã vocẽ. Dicamꝰg qv hocnõ deſtruit nr̃m ſermonẽ:ð diffõne potẽtie:qꝛ diffinit:aut ĩ fine rei:aut ĩ vltio ſue potẽtie. ¶ Adeſt (it ergo termin? (fte potẽtie fm magis qð € finis ſue actõis:⁊ qz ín bocqó dixit oe potẽtia eft qó incepit munire hoĩes ab illa qóne ad oemtandü ei? 3dictoriá.([ £t oixit:nó igit exiſtimetis ipm. eẽ fat fum pp fermone alicui? ↄdicẽtis:qꝛ quí otffinit pote tiá p mag! nó recte facit.q.m.videtaliqó qᷓtũ termi natu cy fpatio terminato pót videre minꝰex minoꝛi fpatío:z nó pót vídere illð min? ex fpatio ex quo vt det mai^nó g ois po* d magis có pzebédit pot míno fé cópzebéderc:nec ét ois potẽtia bs fine terminat ín fua actíóe. Nã g alígd ex vna leuca cópzebendit: cõpꝛehẽdit maius cy illa leuca:⁊ maius matozi:t fic in infinitũ:⁊ hoc intedebat cU. dixit. g.n. videt aligd ex leuca põt videre minus ex minori leuca.i.ꝛ no pt videre illud mín?cy ieuca:x videt maius ey tlla leu ca.( buic eft 3dictio &moni «c.i.f5 boc qð appet oe vifu dicto eft 5riü.iam eni dictũ eft a» illud cui oata eft alid potétia nó pót agere plus illa potentía:z bic appet oe potétía viue ecótrario:qm ft "m cópben det mai? cópzebédcet.filir oc voce:ſi aut q attquá vor ceʒ ex alid fpatio audicrit:audit mato2e ex illo eode fpatio.( Deinde incepit oíffoluere bac qoneoicen do.oícam? igit q» boc nó oeftruit noftrü fermonem ideft ⁊ D exeplü nà oeftruit vniuerfítaté ſmõis pdi cti.Dis.n.potétia aut eft actiua aut. paffiua:fí actiua terminat per vltimũ fínéci?q agit:fí paſſiua p mb nimũ ei^ a quo patit.ná cus a minoꝛi patit;patiet a maioꝛi:⁊ potẽtia q̃ eft fostior] paftióíe patit à mino⸗ ri:hec qdé eft otfpofítio potétie viſus:cũ.n.patiet᷑ a grano mily ab alíd fpatio patiet a maiori er tllo co" dé fpatío:fenfusigit foꝛtes ſunt q cópzebédüt mint mũ eoz q funt polia vt cópzebendant de ſpatus cr quib? feparat viſio:⁊ cũ ita ſit potétía nó terminat
nifi ey fuo fíne fite fuerítactiua fiue paſſiua.
Syiítaqs funt jdá poſſibilia ⁊ eẽ « nó effe: «3*9;
rat vifio ifta fot c. vidt? *. nóncall
neceffe eft tempoꝛe aliquo determinatũ eẽ
plurímá ⁊ eius qo eft ec: ceíno qo nó. zi "
fant * ¶ Determinat aũt bie dicẽdũ qdé deiceps.
co autẽ nõ poffibile rem eſſe:⁊ ene pole nó cple ie cé&m quãcũq; pᷣdicationẽ:puta hoĩem:aut ꝛ
terminali cé pluri
albá:aut tricubitũ:aut aliud qðcũqʒ talíus: ficnís nõ erit qᷓ;tũ aliqð:ſʒ femp plus ꝓpoſi toꝛ⁊ nõ eſt cuius minus in infinito erit tem poꝛe:idem poſſibile eſt cffe: ⁊ non effe alto infinito:ſeã hoc impoſſibile. ¶ Aolumus modo poftds boc diſtinximꝰ fcs potentiã ⁊ debilitateʒ determinare reſi/ dua per caque ſũt ſimilia.Dicamus igitur ꝙ ſi aliquis babuerit porentías ad effc ^ nó eſſe oino eft tempus diſtinguens inter ſuuz effc ⁊ fuam deſtructionẽ. ſ. tempus in quo illud babet potentiã ad clTe ⁊ nõeſſe.Et bíc quidez fermo eft in oibus pzedícamétíe. vt bomo albü « tricubitũ « alijs pꝛedicamẽ tío. $3 (igitnr bec potẽtianõ fuerit (n alíqua bozatempo?íe:« tempus eius fuerit contí^ nut: noínneníat ei tempus : neqs modi. cũ neq; multũ:illud tfic babebít potétías ad effc ⁊ non eẽ in tpe infinito:qð e(t impole. ¶ Cũ declarauit potẽtiã ex vltimo fue actiõis:⁊ oefe ctũ potẽtie ex pia re d nó pót facere aligd:⁊ boc in rebusactiuis « paſſiuis:vult oridere ꝙ fili otigit in rebus gnábilib^z coꝛruptibilibꝰ.Entia eni p potẽtiã que eft in eis ad gnóné gnánt:t ꝑpotẽtiã q̃ eft in eis ad effe funt « cozrüpunt poefectü ifti? po". (T £t b íntédebatcii dixit:determinare refídua p ips qð eft file.i.p mutatíoné iudícy in boc ad gnábile ⁊ coꝛru⸗ ptibile.(T 25-0. ifte fermo eftin oibus pdicametis ideft ⁊ bec íntétio potétie defectus eft eadẽ ín oibus pᷣdicamẽtis in fuba.f.vt bó in boie:eteni5 diximꝰipᷣʒ bie potentiá ad effe centũ annoꝝx:⁊ nó babere poiẽ/ tiã effe plus d$ centus anno: fimilt oe qualitate t quátitate « alys pdicametis ci attribuim? eis poté/ tiam.f.cp terminamus oẽs baspotentias ex vltimís fuarü actionti in tꝑe.ſ.ex vltimo tpe ín quo pofííbu le eft vt iftud remaneat ens:cozruptioné aüt termi namus ex pmo tpe in quo poffibile eft cozrüpi. Et fi militer terminamꝰpotẽtiã gnándi cx pmo tpei quo pole eft gnãri:cũ boc fit boc coꝛrumpi. ¶ Et cus oc móftrauit boc oe potẽtia:dixit:ſi igit bec potétía nó fuit in aliqua boza tꝑis ⁊c̃.i.⁊ cũ aperti eft de poten t$ ꝙ tempoza earü funt terminata; fí igitur aligs finxerit potẽtiã cé nó terminatá in aliquo tpe.fcils nó bfepn" neq; finé erit vtraq; potétia à cft ad alí quid «ad fuii oppofitü infinita:qð eft impoffibile. ¶ Pꝛincipiũ aũt fit hinc ipotfibile ⁊ falſum nöidẽ ſignificant. Eſt aũt ĩpoſſibile:⁊ pof^ fibile: falſuʒ: ⁊ verũ:hoc adẽ ex ſuppoſi⸗ tione. Dico aũt vt puta trigonuʒ ĩpoſſibile duos rectos babere fi boc: t diameter com menſurabilis
4 ciue d? cé: cid noie
In iiia Sony
KEITH amem cm —
menſurabilis fi boc. Sũt aſit ſimplr ⁊ pof/ ſibilia ⁊ impoſſibilia:⁊ falſa ⁊ vera. Non aũt idẽ eſt falſuʒ alíqd eẽ ſimplr:⁊ ĩpoſſibi⸗ lc ſimplr. Te enĩ no ſtantẽ dicere ftare falſũ quidẽ nõ ĩpoſſibile autẽ.Silr ait cithariʒã/ tem:nõ cantantẽ afit cantare dicere falſuʒ ẽ. nõ aũt ĩpoſſibile. Simul afit ftare federe ^ diametrũ cõmenſurabilẽ eẽnõ folum fal/ ſuʒ:ſed impoſſibile. Nõ itaq; idẽ eft ſuppo nifalfum ⁊ impoſſibile Accidit aũt impoſ/ ſibile ex ĩpoli.oc quidẽ igit federe ⁊ ftare fimul babs virtutẽ:qꝛ qñq; hʒ illã z alterã: ^ fed nó vt ſimul ſedeat ⁊ ſtet:ſed in alio tpe. ¶ Incipiamus modo ⁊ oeclarem? qũo eft ĩpoſſibile: ⁊ dicamus g falſum ipoffibíle nó funt idẽ:ſunt enĩ qruo ĩpoſſibile ⁊ poſſi bile: verfi ⁊ falſuʒ. Poſſibile eſt vttrian⸗ gulum eẽiſochelem. ipoſſibile vero vt oía^ metrũeẽ equalẽ coſte. Falſuʒ enim ipoffi bile nó funt idẽ: ſicut ditimus ſupius. Qui ergo dicit aliquẽ ſurgere cũ nó ſůrgit falſuʒ dicit (5 non ĩpoſſibile:⁊ qui de cantoꝛe dicit ipfum cantare dum nócantat falfum dicit: f5nó impole. Dicere aũt idẽ ſurgẽtẽ eſſe:⁊ fedenté ſimulnõtm̃ falfum:fed ipole. Im/
poffibile eni eſt hominẽ bie potẽtiã qua fit
ſurgẽs ⁊ ſedẽs inſimul in eoãẽtꝑe:qꝛ in eo/ dem tempoꝛe habet duo tñ non in actu:ſed ſurrectio in vno tempoꝛe:⁊ ſeſſio ín alio. (| Cus declauit qð cõtingit dicẽti g» in aliquo qð eft ens p tẽpus ĩfinitũ eft potẽtia ad nó eſſe:vt oue poté tie infimul fínt ifínite:t qp tps actiois vnius potétie nó fit aliud a tpe fcóe potentie:c narrauit ꝙ ab bac oppóne fequi ipole.(| Incepit oícere qiio ſequit:⁊ pofuit bác pponé.f.g» falíus ẽ ouob?modis ipole:z nó ipole:t g» falíts qð nó eft nó ipole eft illud qð €
de potentia ad oppofitus ficut oc ipfis oppofitis.frs Sic᷑ buo op quia ficut ouo oppofita'non congregant᷑ infimul:fic — tearũ potétieno fimul cógregant in eadẽ materia. £'*:
¶ Si itaq; aliꝗd ĩfinito tépoze plimũ bs vír
tutẽ:noõ eſt inaliotꝑe:ſʒ boc ſii. Quapp fi^ mà. cotes"
qdé ĩfinito tẽpoꝛe ene coꝛruptibile eſt. Air
tutẽ bẽbit vtiqs eius gð eſt nõ eſſe. Siitaqʒ ĩfinito in tꝑe eſt ſic exñs qð pócnó effe;fiml meo git crít ⁊ non erit ñᷣmactũ. Falſum quídes . loi⸗.
igit accidet vtiqʒ : qꝛ falſuʒ poſitũ eſt. Sed ſi non impoſſibile erat nor vtíqs ⁊ impoſſibile cct quodaccidít. £2 mneigitur femper ene fimplícíter incoꝛruptibile.
Sligitur alíqe ofreritalíqd bs potétiaad plura intẽpoꝛe infinito:ſignificauit qp illud nõ facit illas actiões in tꝑe:ſicut oẽs in eodẽ tépo:cifimul:fed ſi ita eſt:ſicut dixit erit ali quid eoꝛũ cadentiũ ſub coꝛruptiõe femp ín tẽpoꝛe ĩfinito hñs potẽtiã vt nó fit fub coz ruptíonc femp ad ĩfinitũ:qm̃ illud qo babs potẽtiã vt nó fit eft etiã.Et fi íta fit erít illud generat(i ⁊ nogeneratü ifimL ín actu: boc eft falfum nópoffibile.££ft quide falſuʒ:qꝛ ci? pofitío fuit falſa:⁊ niſi ect falía ⁊ ĩpołis inſimul:cõcluſio nõeẽt ĩpolis. Manifeſtũ eft igit ꝙoẽ eternũ ĩ eſſe nó cadit ſub coꝛru/ ptíoneneqs ſub generatiõe. Qm̃ fi caderet
ſubgeneratiõe 7 efTet generat6 baberet po^ tentíam vt non effet octemposc.
¶ Cũ declarauit ꝙ potétie d itieniun£ in eadé re ad. (
eẽ t nó eé (üt finitoꝝ tẽpoꝝ ⁊ diuerſe.⁊ oíxít : ap fi i uenirent in aliq potẽtie ad oppofitae res nó termi natoz tépog:fs tps cuiuflibs potéticeft ifinitü:otin git vt ille po* agat fuas actiões ín eodẽ tpe ifim[:nó Q vni coz agat i alid tpe alíoa tpe d aget z*. Et boc itédebat cii oixit.fi alias dixerit aliqd bie «c.i,
fi aligs finyeritaligd eternũ hꝛe potétiam ad coꝛru/ ptione.fínget q» aliqd béblt potentías ad res oppoñ taein tpe ifinito.potétia-n«ad effe « nó effe iuenitin co p tfe ifinitii:zq finxerit ꝙ in eodé inentent poté tícad res oppoſitas ín tpe infinito ponet ꝙ illud nó facít illae actióes oppofítas in tpib? diuerſis:ſed in eodé tpe infil qð eft ipolc.f'actióee 5rias in actu exi re. ¶ Et qꝛ vicésaligd eternũ hĩe potẽtiã ad comp ptionẽ:ponit nõ tpin coꝛruptu tn actu:icepit narrare qiio fequit ipoffibile bác pofitioné:t eft g» fegt dicẽ tém boc vtpofitiooua7 actioni ifil fit fala ipoffibi lis nó falía poffibilío-Digit:c fi fit ficut dixit erit ali quod cadentiũ füb co:ruptione femp in ifinitii : qrit iliud qó bs potenti vt nó fit eft.i.« cii oeterminate füt ppónes befft ita fuerit ficut fingit bic oicés.f.ali ad effe in quo eft po" ad coꝛruptionẽ:⁊ illud eẽ femp ifinitü:neciii eft vt béat potẽtiã vt nó fitin tpe in d iftit in actu. Poſitio & eitis ꝙ fitnó exiis inactu ẽ falfa poffibilís:fs ſi ita fuerit cõtinget vt fit ens «nó ens:qð eft falfum ipoffibile:fed falfum ipoffibile nó. 4alfusipote fcquit ad falſum poſſibile:vt dictũ eft in analeticis. uad ad Allud & q9 pofitü fuerat poffibile.f.eternus cozrüpi "9m Pole, Coi fup Ce mũ. bz
hole: vt fit qii ponit ens ín actu aids fit. V.g.ꝙ fi po fuerimus fozte q eft furgés eẽ fedété eft falfum pole *nó ipole vIr:queadmodi dixit funt q̊tuoꝛ inten ttones falſum:pole:ĩpole:verũ.i O.d.dedit exẽpiũ de poſſibili vt triangulũ eẽ iſochelẽ qð cft pole eñe:⁊ ideo laborãt geometre declare qiio poffit inueniri. Impole aũt eft vt oiametrü jdrati cé coicité cofte: t boc itédebat cii dixit edle. (T Od.falſuʒ aüt vez nó funt idẽ. ita fuit in libꝛo 5:5 o5 eé.falfum « ipole nó funt idẽ fícut diximꝰ fupius:ipole eni eft falfum: led nó ouertit ficut q ia furgétes q nó eft furgés: Q? falfus oicít:nó tii ipole:cii poffít qde fargere.Qui aũt pags (dé ſurgẽtẽ « fedété (imul falfum oícit unpole.&alftm 6 ef? ouob? modís:falfum poffibile: 1 falfus ipoffibile T 2.0.q: íri tpe i quo «c. í. in té; poe in quo hz vnum oppofítoz nó bs in illo tpe mifi Potenti ad fcóm oppofitü:non potétíà ad oppofitus In actu:qrit qó b5 ín actu nó babs potenti ad ipfus. Tm ergo caruerit illo oppofito ⁊ babuerit fcóm op: itu cóuertet hoc:ſic ergo nó inuenient᷑ in cooue Potétie iſimui ficut nec inenitint ín co oue actiones ulin eodé tpe:c yoluit ofidere per boc g» fic ef
Jm Filia ec tert
Lt E Ua IE LI J | ! |a] H^ E i - 1
— — — —
gity po" pof:
fit cé ad infi nitum.
Ex hoce loco p5 duplicem cé potẽtiã üt má. 95.r^nmo tá« ppulds. vidc p B. phr · iro.
Impole eſt ĩũeniri potẽ tid infinitaʒ ad cõr uptio nẽ: neq; eẽn/ tiauter:neqʒ accũt Ar po tétiá autẽ ad gnõnez polc eft ifinitá vc periri accũta liter nó cẽn⸗ tialiter 1C.
Vv Ek AP — —
De celo 4 mundo
impoffibile eft: ⁊ hoc intẽdebat cü dixit:⁊ fi ita ſit il⸗ lud erit gnátü nó gnãtũ ín actu:qð eft falfum ĩpole «i.qp fin eterno eét po?ad cozruptione eet tps actto/ nis po* cus tpe fui effe idẽ.Quaꝑp necuis eft gp ppó eius.f.nó eé ipíus ín tpe fut eẽ fit falfa poffibilis: fed eft faifus ipoffibile:z falfus Tpoffíbile nó fequit pof fíbile:eternü igit nó poffibile eft vt coꝛrũpat. ¶ 5. D. ni(i ei? po itio eẽt falſa:⁊ ĩpoſſibilis inſimul oclo nó eét ipoffíbilís.i.« ntfi ppofítio dicẽs cp eternũ eft co:ruptibile eét falſa:⁊ ipoffibilisnó fequeret ed tm poſſibilẽ.¶ Sylls aüt ita coponit. Mũdus € eter: nus ⁊ cozruptibilis. ergo alíqd eternü eft coꝛruptibi le qð eft impole. £rgo illud ex quo fequit eft ĩpoſſi/ bile.ſ. mandi effe coꝛruptibilẽ. Impole.n.nõ fequi falfus poffibile. (T 2».0.manifeftü eft igit gp o€ eter nũ «c.t. manifeftü eft igitqp oẽ eternũ caret potétía ad coꝛruptionẽ ex boc ſermone.¶ Ciis at eft ipof ſibile vr aliqd fit eternuʒ poftds gnãbat᷑ apparct er co qp addit hoc:qm fi fuerit nõ ens in actu in alíquo tpe eric nó ene ín po* cum fuerit ene in actu . Necio igiterit ín co potétia ficut dixit vt nó fit: qz in futu ro iueniteternü babebít potétià vtnó fit p tps infü niti: vt fit ifimul; fegt impoffibile pdictü. €L Et nó 05 aliqs oicerc:foste cus fuerit ens in actu nó ba bebít potétíá ad nó eé:qrft dicẽs qp caret potétia ad alígd ipoffibile eft oio vt fit in co: fi igit caret aliad potétia ad nó cé : ipoffibile eft vt altq tpe fít nó ens; fs (à pofítii cft poffibile vt in aliq tpe fit nó eno. Qð & ipole eſt nó eẽ pole eſt nõ eẽ:qð eft ipote . ([ £t ẽt diximus ꝙ cii ſit in actu ⁊nõ ens in potẽtia.vtꝝ tps fut effe in actu ⁊ nó effe in potẽtia ſit ides tpo.ft igit dicat ipᷣm eẽ idẽ erit nó ipole vt ponat nó ens « ens iĩſimulchoc eſt falfus ĩpole nó pole:⁊ ſi tpenó cé fue: rit aliud a tpe actiófs potẽtie ad eẽ:tũc erit tpsoua; ri potétíaz necío termiatü. ([- Etoebes ſcire op po tentía ad aligd eé nó eft infinita in pterito tꝑe:cũ fa ít accepta in loco ppinquo gaónit-f finta ex duobus extremís. Ci aũt potétía ad aliad fuerit accepta in P? m3:tüc eterna füitín pteríto:(s tii ifta po* que fp fuit in p^ mà eft idiuidai entis p accũs vł accũtalis: t cii ꝗdã boies accepant bác potẽtiã:que eft p acciis &ft eéntíalr cennerüt eẽ pole vt alíqd nó fit p tps i finità in pteríto. ».poft erít quapp eft po" ad ſuũ e£ infinita:⁊ cus parauerínt qp potetia ad eẽ pole eft vt fit infinita exiftimauertit: « ꝙ pole eft ꝙ potetia ad co:rupnones in alid fít infinita in futuro.Erroꝛ igit boz eft ꝙ acceperüt eẽntialr q eft accũtalr. O · aſſi milauerũt eéntialé potẽt ad coꝛruptionẽ: accũtali potẽtie ad anóné. Impole.n.eſt ín aliqͥ ĩueniri pote tiam ad coꝛruptionẽ infinitã:neqʒ accidentalr:neqʒ eẽntialiter:potentiã aüt ad generatione poffibile eft infiniti repiri acciitatr nó eéntíalr:Pm igit büc mo dii fuit erro: iſtoꝝ hominũ in boc loco.
¶ ilt aũt ⁊ ingenitũ.ſi.n.genitũ erit poſſi⸗
bile tꝑe quoqã nó cé. Coꝛruptibile qdé.n.e pꝛius ꝗdẽ ens:nũc aũt nõ ens:aut ↄtingens qñqʒ poſteriꝰ nó ec. Senitũ aũt ens qðcon tingit prius noeffe: Gnó eft ín quo tꝑe poſſi bile ꝙ femperene vr nó fit:neqs finito:neqʒ infinito. Eteniz finito tpepóteé fiqdé « infi níto. Non igit contíngit idé ⁊ vná fcmpqs poſſe eẽ ⁊ non eẽ:ſʒ ⁊ neq negationẽ. puta
dico nõſemꝑeſſe. Impoſſibile igit᷑ femp gdéalígd eẽ:coꝛruptibile aũt eſſe.Silr att neq; genitũ. Zuobꝰ.n.terminis fi ipole po fter? fine pꝛimo exiſtere:⁊ ſi illudipole exi (tere: qo poſteriꝰ. Itaqʒ ſi ſemꝑens non ↄtingit qñqʒ nõeẽ:impole ⁊ genitũ eft.
¶ Dicamus ergo ꝙ illð qð cadit ſub coꝛru
ptione eſt illud qo pꝛio fuit ene: deinde mo do nõ ens:aut poſſibile vt fit nõens in futu/ ro. Generatũ aũt eſt illud qð pꝛimo fuit nó ens:deide pofteft ens.Et qð eft eterne ꝗdi tatis nób5 potentiam vt fito ens in tꝑe in finito:neqs intpe finito Impoſſibile igitur vt (des babeat potentiá qua femp fit ene: ⁊ femp nó ene. fct impoſſibile eft aleconé vt fit verá vt dicimus ꝙ impoffibile e(t idẽ cé ene femp: nóeue ſemꝑ.Et cũ ita fit ĩpoſſi bile eſt vtalíquíd fit femp eno: ⁊ cũ boc ca^ dar fübcozrüptióc. Suntigit ouo termíníz quorti vnue añ alteruʒ:⁊ ipoffibile e(t vt al tertermínue fit abí(qs efTentía pztmí. Qm̃ fi pꝛimus nõ fuerit nó erít alter oĩno.Et cũ ita fit ⁊ res eterna perpetua que ipoffibileeftz vt in aliquo tempoꝛe etiã fuerit nõ ens.im/ poſſibile e(t vt (it generata oitio,
¶ Uult oeclare ꝙ ex oiffóne gnábilis « co:uptibi Ui
Lio appet ꝙ ipole eft vt aliqó gnãbile fít nó cozrupti bile:neqs cozruptibilenó gnãbile. ¶ Et dixit. Dica mus igit ⁊c.i.dicamus mo ꝙ coꝛruptibile o2 duobꝰ modís:in actu.ſ.⁊ ín potẽtia. n actui eft illõ qð fuit in tpe pteríto ens:⁊ mó nó ens. 3n potétia aüt eft iL lud q9 mó é ens:⁊ in futuro poffibilr n6 ens. (T £t cus diffiniuit coꝛruptibile oiffiniuít gnábile : t dixit ꝙ gnábile «c.í.gnábile aüt eft qp ín tpe pzcterito eft nó ens.mó aüt eft ens.([- 75.0. res eterne ꝗditatis nó b5 potétíi zC.i.« cii oeclaratü eft q» anábile t coz ruptibile ↄueniũt in boc gp ín alid tpe nó funt: « qó eft bó bs potenti finitá vt cozrüpat.f. in tpe finito: eternũ aüt nó b5potétid vt co:rüpat:neqs in tpe fi nito:neqs tn tpe ĩfinito. ¶ Zt intedebat p h̊ o» fi ín tentat po^ in tpe infinito: otinget pᷣdictũ ipoſſibile. Ulidet igit qð i pmo fmóe pofuit ꝙ fi in eterno wv ueniat potẽtia ad coꝛruptionẽ cotinget vt fit infini ta-3n bocaüt poſuit » f in eterno inuentat potẽtia ad coꝛruptionẽ:aut eft finita:aut ifíníta.fi finita cõ/ tinget vt eternũ ſit nó eternü. ſi infinita ↄſequetex poſſibili impoffibile , ¶ 25.0. impoſſibile eft vt ale cone fit veri ac.i.impoffibile eft vt otraria inueniã/ tur inſimul:⁊ diximꝰ o» impoffibile € vt aliad fit nó ene femp: ene ſemp. ¶ Et vidct ꝙ induxit boc ad oemóftrandi:qr ficut eft impoſſibile a» ↄtraria in uentant inſimul in acti : ita eſt ĩpoſſibile vt oue po/ tentie iteniant infimul ad ouo ?ria.f. imedíata:fed. potetie ſuccedunt in fübto fícut cótraría : « qð dixit bic videt ppter bác íntétioné:c ppter illud q9 pᷣdi/ xit.ſ.ꝙ in eterno nó eft potentía infiníta:meqs finita ad cozruptioné.q.d.o. « ſignũ qp in eterno nó eft pov
tentia ad coꝛruptionẽ:neq; in tpe finito:neqʒ infini⸗
to:qo eft -
355 z ilr
ol ji
Y. iber
to:q eft ipoffibile vt cogregent ria inſlmul. ¶ o.
0.7 cii íta fit ipoffibile eft «c.i. fi ipoffibile eft vt có traria ogregent ipoffibile eft vt aliad fit femp ens: fit cozruptibile ín alid boza:aut aid generet vt oi cunt faciẽtes eternü gnártaut poft vt q ponüt eter: nu ee in faturo cozruptibili infinito. D-o-funt igi tur 4€.1 íntédit p termínos ouos gnábile «cozrupti bile. Res.n.p ct gnãta:poſtea cozrupta.t qui pofuit €ternu effe coꝛruptũ in poftremo ponet ꝙ pofteríoz termín"iuenitabíqs p qo eft ipoffibile.( 29.0. cus Ita fit 4 res eterna 2c.i. « cii tigit g» coꝛruptũ nó fti It añ gnãtũ:⁊ gnãtũ eft illud qð in alid hoꝛa nó fuit Enátus. eternũ aüt eft íllud qð eft ipole vtalid tpe t nõ ens: manifeftü eft ꝙ eternü nds fuit gnãtũ: ⁊ cũ nó gnátii nó cozruptibile eft. |
¶ Qm̃ atit negatío ei? qdé qð eft femp pof
fibile cé:eft nó femp poffibíle cé : femp afit poffibile nó cé ↄriũ: cuius negatío nó femp poffibile nó cé. Neceſſe negatíóee ambaruʒ cidem exiſtere:⁊ eſſe medíus (emp entis:⁊ femp nõ entis:qð poſſibile cé ⁊ no ec. Atri uſqʒ.n.negatio qñq; exiſtet fi non femp fit, uare fi nó femp nóene erít qfiqs « nó erit: non femp poffibíle eẽ fit:6 qfiqs ens: Quare ⁊ nõeẽ. Jdẽ (git erit poffibilecé z no ⁊ boceítambooum medíum. ¶ £tctíá oícamue ꝙ aleconẽ eius qð babet potentiã vt femp fit ene: « eft illud qð non babet potentíó vt femper fit eus ↄtrariũ aũt eius eft illud qð babet potentías vr femper fit nóene. Aleconem etiã iſtius cft illud qo nóbs potentiam vt femper ſit nõ ens. Dica mue ígitur ꝙ poſſibile eft vt (nter í(ta aleco nem fitaliquod medii qð poſſibile eſt vt fit
ens:⁊ non ens:in tempoꝛe:⁊ tépox. Qm̃
aleconẽ vtriuſq; eoꝝeſt. Non ens intẽpo/ te. £t in tempoꝛe ens.Et hoc erit illud qð nõ habet potentiã vt (emper ſit ens vcl non ene: ß in alio tꝑe nõ ens: ⁊ in alio tẽpoꝛe nó cie. £rít igit in aliquo potentia vt femp ſit tio ens:⁊ ꝙ ſit in aliquotꝑe ens:⁊ in aliquuo nõens:⁊ boceft impoſſibile.Erit igit (n eo des potentia vttió fit ens ⁊ vt fit ene intem po: ⁊ tempoꝛe.Et cft medíumaleconem ficut diximus ſuperius. Heceſt oemóftratio tertía:fed pfequar ipfam pet
Pmá vemóftrationé.Omnes.n.oemóftratióes quas inducit in bac qóne pfequit per oemóftrationé ou Centéad impoffibile oicenté qp poténa eterni qà fit no ens eft falía t nó poffibilis. (T. £t dixit dicamu⸗ etti p aleconé eitis qð b5 potétíá vt femp fit ens c£. ⁊ dicamus ꝙ cótradíctoziá fmonis dicẽtis gp ali qnid b5 potentia vt fít femper ens:eft ꝙ no bspoté/ 35 vt femper fítens.3(t07.n.0u07: fi alterü faerit uus altcz erit verá ¶ S. d.Cõtrariũ aüt iftis eft M qð bs potentiá vt femper fit nó ens.i.cotraria t fermonísqui eft ꝙ bocbs potentiam yt femper
à . domus — t7 fitene eft boc qb babs potétiá vt femper fit nó ens: ⁊ ntédebat per boc ꝙ cótraria bént medíü: contra; dictoza aüt nó.([ 2».o.aleconé ifti? eft «c. ficut có tradictoziu eiue qð bs potétíá vt femp fit ens eft q6 nó bs potentíá vt femp fit ens: fimilr cõtradictoꝛiũ eius qð hz potẽtiã vt femp fit nó ens eft qó non bét potentià vt femp fit nó ene. Et cũ oeclarauit con tradictoziu5 duaꝝ barü vtriuſq; ppoſitionũ contra: ríarü.f-boc qð bs potentiã vt femp fit ens: t bs poté ttam vt femp fit nó ens.ex quo oeclarauit cas cé có trariasnó 5díctozias dixit:dicamus igit q»poffibile eft vt ex eis aleconé fítaliqó mediũ.i.⁊ cum oeclara tum eft op oícere boc bs potétíá vt femp fit: «boc bs potẽtiã vt femp nó ſit ens: ex quo oeclarauit eas cé contrartae:nó fit femp oícere boc.f.contraría ſunt:⁊ quia in pluribus contrarys exiftit medíus poſſibile eft vt in iftis inueniatur medium: cft ens:t nó ens "I babenspotentíam vt fit:z non fit:non in eodétem poze : « boc intendebat cum oir it: poffibile eft vt fit ens in tempo?e vtnó ſit ens in tempoꝛe. ¶ 2».reds dit caufam buiuepoffibilitatis:z oíyit : ꝙ aleconem vtriuſq; eorum erit non ene.f.q? contradictorius fcr monís ꝙ hoc eft ene in aliquo-tempore:eft ꝙ nó eft ens ín illo tempore-£t voluit per boc oemóftráre q» nó eft impoffibile dicere oc eodé effe ín alíquo tem^ pore:znó eẽ inalio tépoze. ([. Et cum oemonftrauit boc nó effe impoſſibile:dixit:ꝙ eft talis nature:t di/ «ít; boc erit illtid q nó bs potétiam vt femp fit ens vel femp nó ens:fed in aliquo tépore ene tín aliquo tepore nó ens.i.⁊ boc medium eft illud q nó bs po tentíam vt'íemper fit:fed ín quibuſdã boris fit ín quibufdam non fit.(T. 2».0.babebit igit idem poten ttam vt fit femper nó ens: ⁊ vt fit in aliquo tempore ene « ín aliquo tépore nó ens,i.£m d reputo gp fi alí qui$ poluerit iudicium medy inueniri in vno oti07z extremoꝝ contrarioy.Clerbi.g.in eo q8 nó eft fem» per continget vtidem babeat potentiam vt femper fit non ens:⁊ potentiam vt ín aliquo tempore fit nó ens:quod eft impoſſibile. ¶ O· d· habebit igitur idé potentiam vt non ſit ens ⁊ vt fít ens in tépore ⁊ tem pore.i.4 eft medium aleconem fícut diximus.i.cum impoffibile eft vt habẽs potétiam vt lin aliquo tem, * ſit ens:⁊ in aliquo non ens .ſicut illud quod ba; tpotentíam vt femper fit ens: aut illud quod ba; bet potentiasvt femper fit non ens;opoatet q» fit me díus inter becouo extrema contraria:ficut fuperiuo oírimus . ¶ £t intendebat per boc op potentiaque dat alicui effeín alíquo tempore no reperitur in co Qq» femper eft non ens. ¶ Ratio aũt vnincrfalis bec. Sit enítm a. b.nullicidem poffibilíaerífterezomniantes a.autg.⁊ b.anto. Neceſſe itaq; cui neq; a. exiſtet neqʒ b omniexiſtere g.d. Sit itaq; e; intermedium eoꝛum que a.b.Contrariorũ enim quod neutrum medium. Huic ítaqs neceſſe ambo exiſtere.⁊.g.⁊ o. £2 mnícenis g aut a Quare ⁊ei Q3 eft e.Qm̃ igit a.i ppoſſibileg. exiſtet. Eadẽ atit ratio 7 in d. ¶ Sint ergoa.⁊ b.contraria nócadentía ít codem inſimul. £t fit c.cõtrariũ ad a.⁊ o. cõtrariuʒ ad b. Et dicamus ꝙ illud qð non
eft ina.neq; in b.erit (toto c.c d.Sit crgo Com̃.ſuꝑ Cea mũ. bb
Contraria hñt medius. 3dictoꝛia dt nó. Ideʒ.io. mtt, LC, 2),
J EI | ! li
De celo 4 mundo
b.q9 cft inter a.⁊ b. Illud eni qo nó eftalte rum ouo contraríoy medíns eft ínteríllg. Erit ergo b. (icut c. z d.neceſſario.
izz ¶ TCũ oeclauit róne ꝙ illud q6 non bétpotétiá vt ſit ín alía hoꝛa:⁊ yt nó fit i alía bora:nó eft illud qó bs potétiá vt femp fit: neqs illud að bs potétíá vt fern per nó fit:fs meditim:vult declare bec ltis . £t dixit: fint à a. b.«c.i.fit illud qo b5 potetiá vt femp fit a. « ci? 2riü qp femp nó fit b. ⁊ funt cp ipole eft vt con: gregent in code inſimul. ¶ 25.0.4 fít c5ríus ad a.c D-5ríü ad b.i.z ponam^5rietaté que eft ín boc ſᷣmo⸗ ne. Ul.g.llud qð cft ene ín alid bora: nó eft in alia bora c.c 0«t fít c5ríi ad a.qð pofuim? femp ens: ex: c.g itellindii eft illud qð nó € in aliq tpe: ^ erit enĩ o. é eno ín aliq tpe ↄriũ ad b.qð eft fp nó ens: erũt
& tría;femp ens.f.3,t femp nó ens.ſ.b. cé t nó c.f. c0, tcli poſuit D quefiuit ó qua re nó o1 eẽ «nó eẽ: ad oemóftrádü q: cũ nó oícat oc extremis nece eft vt dicat oc nã medía iter otto extrema. ¶ £t dixit: picam^ígf qð nó € ín a.negpin b.£ ĩ toto c.t o.i.c cũ ita fit fi poſuerimꝰaliqð ens oe d nó oicaf a.qó fp é: neq b.qó fp nó Crece ẽ vtoicat oceoo.zc.f.ensin alíq tpe:c nó ens in aliq. Crit ínquáti n6 eft ensfp 05 vt fitens ín alía bora:t bocintédebat cii dixit: fit igit boc «c.i.ccótingit ín ifta nã d eft b.vt fit media iter a.c b. (T 2.o.erit igit b.fic c.c o.necio.tTuenict
ín a hec ouo-f.entíai alíq tpe:c nó entía i alíq tpe. (L Neq; itaq; femp exiſtens genítu eſt:neqʒ coꝛruptibile:neq; ſemꝑnõ ens. Palaʒ atit qꝛ ⁊ fi genitũ:aut coꝛruptibile nõ ſempiter⸗ nũ.Simul.n.erit pole ſemꝑeẽ ⁊ pole non fempeé.bocafit qo ĩpole oñſuʒ eft pꝛius. ¶ Reuertamur modo ad noſtrũ ſermoneʒ ⁊ dicamus ꝙ illnd qo cft ſemꝑens:neqʒ ẽ gnãbile:neq corruptibile. Etcũ ita ſit ma nifeſtum eſtꝙ illud qð cft gnãbile «coru ptibile eft nó ens perpetuũ eternũ.Sienim eſſet perpetuus béret potẽtiã vt ſemp effet ens ⁊ ſemꝑnõens:qð cft ĩpoſſibile oĩno ſi⸗ cut ſuꝑius diximus n eis dq deckauimus. Iz4. (Ci declarauit ꝙ íllud q8 o$Óó ensin alíá tpeops
dicere ene in alio tpe: qiin illud qo o2 nó ene in alíq
tpe ipole eft et femp bicat nó ene : aut femp ens:dẽ i |
&in alid tpe ense « in aliq nó ens. (T St qꝛ pot aliꝗs dicere qp D nó eft nifi ex Pmóib? inſufficiẽtibus:qm̃ pole eft vt aligd fít gnatü. Z»nüds coxrüpat:c 5 qó máifeftabit ex D &móe eft ꝙ illudqðiẽ ens femp in pterito « futuro:ĩpole ẽ vtnó fit in aliq tpe-£t filiu lud qð fp é nó ensi ptó «i futuro ipolee vt fiti aliq tpe:qó aüt fitnó ens fp in ptó nó € ipole vt fit in fu turo:quéadmodii nó e ipole cp illó qà € ene femp i ptó nó fit in füturo:z pp bác qóne otingétes fue oe móftratói.ofirmauit oemóftatione ílld pp pmá oc: móftrationé:cü (lla oemóftratio fít firmioꝛ:⁊ illa € fuftétamétü huiꝰqueſiti:⁊ dixit:dicamꝰgᷣ c» illud femp eft ens «C. i-oicamus igit q»fi aliqd pofitü fue rítfemp ens otiget vtíemp fit ut toto tpe: op illud.
qð ei? nà é receptio cternitatís nó recipit eternitaté, € att
ín pteríto abſq; futuromeqs in futuro abſq; pteríto. Deinde fecit memoꝛationẽ pdicte ocmoftrationís. Et dixit:Si igit eternü biet potentíá ⁊c̃.i.qm̃ fi ita cét fi ponerc£ cozruptibile eẽt falſuʒ poffibíle: (5 eft falfum ímpoffibile.ergo illud qð poſitũ fuit poffibi
lc eft ipoffibile. ¶ £t ocbes fcirecp ipole cft imagia Digrel⸗
ri ene hꝛe potẽtiã ad eẽ ⁊ nó eẽ infinitũ in tpe pterí/ toabfqs futuro:neq; in futuro abſq; pteríto nifi infi
otíngit fi alíqd iueníat hñs potẽtiã infinitá vt actio pum tll^potétie ſit in toto tpe:fi igit potétia ad non cé fit infinita otingit vtfít nó ene in oi tpe. 7 fípotétia ad
effe faerit ĩfinita:otingit vt ſit eng in toto tpe:⁊ ſi ali
qs pofuerítaligd eẽ ene in toto tpe:fs in co eft poten ,
tía ad cozruptioné abſq; co ꝙ co:rumpat:otingit vt
oue potétíe tueníant ifimul tfinite.f. potétia ad effe
4 potétía ad nó ee.eft igit altera earũ ociofa:cü nul
la actio puéíat ex ea. (| £t ín bocnó errat mfíg ei
ftimat boc nó e€ ípole pp D q» ree nó exeat ex pote;
tía in acti nífi pp agée:cp fi igit ages nó agat nó eft remoti vt remaneat ⁊ nõ exeat in act. (T. Et bec q/ gund dem ímaginatio inducit Platonẽ in büc fermones. plo! t tũc nó eft remotü dicere in rũſiõe huius ſᷣmõ is.ſ. Leod Pg fmóis Ariſ.ꝙ ſi ita ect opozteret c» alíqó pole fi po; Pre íi neret ín actu ens cét falfus (mpoffibíle no poflibile P falfum:ipoffibilttas.n.becnó fegt nám polem: f5 fe
quit oefectü actíóis agẽtis:qm̃ co:ruptio müdi( vt
oícüt )polisé ex pte mãe:ĩpolis quo ad agés:aut qz
ages alíqó nó eſt ĩnatũ cozrüpe ipm:aut q2 agens fa
piens nó eft ĩnatũ cozrüpere ſuũ factii:aut qꝛ cozrü^
pes eft 5ríüi gnátizaut qꝛ nó coꝛrũpet oino.(]. £t ci intuebimur iſtas oẽs qónes apparebit deſtructio co j rü ec oemíatóe Ariſ. bic p quá icepítoeclarareboe Poſ q̃ſitũ. Pole.n.aut eft pole ex ſe:aut ex reb? extrinfe/ ecc cis vt noti ẽ de poli: fimplt aüt qꝛ aliꝗs diceret ali; (e^
qd € pole in ſe:⁊ ipoffibile ey extrinſeco $m opioné dicẽtis mũdũ eé polie co:ruptóísin fe: t ipolis quo ad extrínfecum.(T xiDanifeftus cft igit £m Ariſt. 5 im" po" alictii? polis ex fe « ipolis ex extrinfeco eft pote/ —0 — tía 2dícés oiffóni poſſibili. ocris eft.n.a» c pole po/ Lr^iys neret cé enenó fequit ipole: fs g eft falfu5 polenó f ipole falfts:fs ci oceffum fuerit g»oiftinctio cuiufli
bet polis eft bà fi aligs poſuerit aliq? pole eſſe.ſ.ex
fe ⁊ ipole ab extrifcco: otingit g» eius potetia in actui
fit falfa ipolísnó falía polis.cintédít Ziri.ad decia «./
rádü bác intẽtionẽ pp pole hoc:qꝛ noti eft pícgil Ld lud qað &poleab extrifeco eft pole ey fe:f ouerfío la/ p ? tet. illud qà eft pole ex fc eft pole ab cytrinfeco- 3467
Exiſtimatũ efta.g nó € ipoleg alígd fit pole in fe có4^
- , » ^ - ait Bu mti adderet fup ínfínitü:qo eft ipole. € Quãobꝛẽ —
Inge, lüco; lt te
Y. ibcr
! impole ab eytrinfeco. ¶ Et oífpó (n boc de poſſibi⸗ li é dfi 5ría ei q̃ eſt oe ipoli:q? oceffus eft ꝙ oẽ ipole ín fe ẽ ipole:&m extrĩſecũ:⁊ nó eft ocefíus:qó € ipole ey extrínfeco ipoleeft cx fe:ideoqs intédit Ariſ.iſtaʒ oeclationé quà oiximus. ([- £t ét pole nó eft pole ni fi in refpectu agétis ⁊ patiétis: « ipole eft ímaginari aligd ee pole in refpectu patiétís: ⁊ impole in reſpcũ agetis:qrti otíngeret vt fít patiée ipolc.í. pole ipole. (| Et pole eft vti in bac oemfatione accepta ex Loco a»rietate:z eft; ipole ex fe eft 5ríü poli ex fe: im^ poſſibile ex fe ẽ ipote quoad ex.gᷣ pole in fe eft poffí bile quo ad e£.f.quo ad oẽs cá extrabétes ipm : fed vemoftratío Zirifto.eft firmío2: q2 eft ſumpta a oíffí nitiõe:hec aũt a 5rgs qᷓuis ifte locus intret ſciẽtias alid mõ.ſ.qñ pdicatü fuerit ri pdicato ppᷣo:⁊ fub; iectũ babuit alíqó contrari: tũc neceffe eft vt con trarium pdicati inueniat in cótrario fübiecti.
¶ Igit « ſi ĩgenitũ eſt:ens ãt bocneceffeeft ſempiternũeẽ: fil autẽ ⁊ fi incoꝛruptibile: ene aũt. Dico aũt ingenitũ v incoꝛruptibile q̃ ꝓpꝛie dicunt. Incoꝛruptibile aũt qð
— LL. poſteriusnoͤ vey erit dicere nó cé.
fo Mamm; Aut ſigaẽ hec adiuicẽ ofequunt:z g'qdes
ym p "bi ingenitũ incoꝛruptibile:⁊ qꝙ incoꝛruptibile (Corr. g
ingenitum. Neceſſe ⁊ (empiternum vrríqs
confequí: ſiue aliquid ingenitum ſempi⸗
ternum:ſiue incoꝛruptibile ſempiternum.
¶ Dicamus etiã g illud qð nõcadit ſub ge^
neratione.ſ.illud qð nõeſt gñabile eſt eter/
nũ ſine pꝛincipio ⁊ ſine fine neceſſario. Ot
fitt illud að nõ cadit ſubcoꝛruptiõe eft eter
nũ.Et dico nó gñabile ⁊ nõ cadens ſub co?
and rüptíoncveraíntétione mcí ſᷣmonis ꝙ illud
Impole efi poii n i Ibile re. icc tam. "v t poltre, FG patié ff,
To; E
Part 15
"i é —* aiuus,
-aíét -
—— gðb eſt ens vere eſt nõ gnabile:⁊illudqð eſt
Du vere nõenseſt cadens ſubcoꝛruptiõe. zio
| do igit volumus oíffitíreca: c dicamus ꝙ
illud qð eſt nõ gñabile eſt modo ens:⁊ non
dicit ꝙ fuit pꝛaimo nõ ens:neq; oícít ꝙ po^
ſtremo erit nõ ens.Etcũ ita fit erit alterum
hoꝛuʒ duoꝛũ ↄñs alteri. Illud.n.qð nó eft
gñabile nõcadit ſubcoꝛruptione:⁊ oẽ illud
p^ qð nócadít ſub coꝛruptione cft nó gñabile.
— Et etiã vtrũq; eoꝛũ neceſſario eſt eternum:
" fialiqo fuerítnó gñabile erit femp eternũ:⁊
) fialiqd tion cadít (üb coꝛruptione erit (emp
pr eternum: z hoc manifeſtum eft z exiſtens: —* p, ſunt ea que ſuperlus diximus.
joi (L£á oeclauit c» impoleé aliq? etemi coꝛrũpi ma;
nifeſtabit ei ꝙ illud qð nó eſt gnãbile erit eternũ:⁊
Ct declarauit ꝙ ĩpole eft vt aliqͥd ſit gnãbile no co: ruptibile:manifeſtabit᷑ ei ꝙ nó coꝛruptibile eft eter
| nu:z cü declatũ fait et qp nó cozruptibile eft eternũ: —D tc nó gnãbile eft eternũ: oclarauit p boc a» nó cov uptibile eft nó gnábile:t ecõuerſo: « beceft fua in tétio ín boc capo. (T. £t dixit:dicamꝰẽt o illud «c.i. &boc eft qó ari oeclauit:ceft v ra duarũ ppofitioni 9? pofuit ad vectandii 2uctfloné (T 1.0.z?" ppofi
tionẽ:⁊ dixit:⁊ fili illud qð nó cadit ec̃.i. ⁊ fir decla
ratu eft ex nro ſᷣmõe ꝙ illud qð eft nó coꝛruptibile
eft eternũ:cũ oemratus eft ꝙ ipole eft aligd cé gnã/ bile «nó cozruptibile.([ £t ci pofuit bas ouas ppo ſitiões.ſ. ꝙ nó gnãbile eft eternii:z qp nó cozruptibi lc eft ét eternü:d multis modis oicunt-[ 2.9» non intédit in boc loco nifí verá intétíone iteralias inté tioes:⁊ dixit:dico g nó gnãbile «c.i. íntelligedus é ex nto fmóe nó gnábile ⁊ nó cozruptibile vera ínté óc. ¶ 2».eyplanauit illá intétione:t dixit:qð € vez re ens eft nó gnãbile.i.⁊ eft illud qð ari diximus ꝙ illud qà vere ẽ ensénó gnábile: ẽ illud qo aii dixi mus ꝙ illud eft vere ens.f. exñs nó pótnó cé: oi nó gnábile vere: t pmunit nos ét in D qp nó gnábile ét 020€ nó gnábili:qó eft fine caufis gnónis:aut oiffici lis gnónis:1 ſilr nõ o£ gnãbile illud cuius gnátio eft infinita in bora qua fínicbat.3ntédít igit p no gnà bile illud cui? eé nó pcedit nó eé:nó illud qó ẽ ipofft bile:oe quo ét o£ nó gnãbile. ¶ Z».explanauit inten tione nó cozruptibilis: zoíxít: illud qð Ve ẽ nó ens eft cadcs füb cozruptóe«. «05 itelligere bic p nó coz ruptibile illud qð eft oppo"eí qð vere eft cozruptibt le:⁊ illud é qo ocficit polt cé.q.ergo.o. ops itelligere per nó gnábile illud qo opponit vere gnábilí.f.enti poft nó eé: « per nó cozruptibile illud qð opponitur verc coꝛruptibili.ſ.nõ enti poft eẽ ¶ Et cum pofuit bas duas ppónee:oirít:modo igit volumus oiffini re «ci mantfeftü eft ex nfo $moe ꝙ oíffinitio nóge nerabilis illud qó mó eft ens:⁊ añ nó fuit nó ene: neq in futuro nó erít nó ens."Dec.n.oiffó € nó gn» bilís qð ↄuertit᷑. ¶ 2.0/4 cũ ta fít ⁊c̃.i.ꝙ nó gnãbi le ii coꝛruptibile ouertit adiuicẽ.¶ 2» icepit ðcła I€ (p bec ouerfio appet ex ouab? ppónib? ds pᷣdixit fq» nó gnàbile écternü:t q» nó cozruptibile éctiá eternu:⁊ oixit:t vtrücs eo necio eternü.i.z fígnum ouerfíóts coz € gp eternü pdícat oe vtroqs illoz p: dicatioe ouerfionis:« cii (dé pdícat oe onob^pdica» tióe ↄuerſiõis necioilla ouo ouertunt adínticem. ¶ £t b intédebat cü dixit:qm̃ ſi aliqo non gnábile fuerit eft eternü ⁊c̃.a.⁊ cũ oe nó gnãbili pdicat eter; ni pdicatióe ↄuerſiõis fil étoe nó Incozruptibili; máifeftü é q» oc nó gnãbile eft nó cozruptibile; qp oẽ nõ cozruptibileénó gnábile · ¶ Et qꝛ h̊ oectatu eſt ex analeticis dixit:ꝙ mãifeſtũ € qp decłatio qdé fic exiſtit. oẽ nó gnabile ẽ cternũ: ⁊ oẽ eternũ eft nó co:ruptibile.g oé ñ gnãbile € nó cozruptibile D. ov ximꝰ dẽ nõ co:zruptibile € eternũ:⁊ ot eternü eft nó gnãbile g oe fi cozruptibile e nó gnàbile: d ẽ ouerfa pme:x D declatũ ẽ in analetictS f. qp cü tres termini ouertunt adinaicénece eft vt clo ouertat. ¶ Pals aũt ⁊ cx determinatiõe ipfoaus eft: eteni neceſſe fi coꝛruptibile genitũ: aut eniʒ genítá aut ingenitũ. Si eni igenitũ: ⁊ incoꝛ⸗ ruptibile ſupponit.⁊ f genitũ air coꝛrupti bileneceffe. Aut eni cozruptibile aut icoorü ptibile:fed ſi ĩcorruptibile ingenitũ ſuppo⸗ nit. €i aũt nõ ſequunt᷑ adinuicẽ incoꝛrupti bile ⁊ ingenitũ:non neceſſe neqs ingenituʒ neqs incorruptibile ſempiternum cffe. ¶ Dicamus igit gfialíad coxuptibile fue rit neceſſario erit generabile.Et fi fuerit nõ generabile non erit coꝛruptibile. Et ſi aliꝗd Cõmẽ.ſuꝑ ce.⁊ mun. bb
Cũ idé di^ cat oc buob? fdicatoe co^ ucrfionie ne ceſſe eft illa ouo adiuicé conuerti,
Sycoo'borá, Cap. 21,
1 ug MH I B Du
—e m
$ Gad ra s Lo
De celo 4 mundo
fucrit generabile neceffarío erit coꝛruptibi⸗ le. Et fino fuerit coꝛruptibile erít ergo non generabile:ſicut diximus ſuperius.
izó (Ult declarare ín boc caplo o» gnãbile ⁊ coꝛrupti/
bile ouertunt cü oeclaratus eft gp nó coꝛruptibile ⁊ nó gnábile ↄuertunt. ¶ Et. d. dicamus igit cp ſi alt qd ⁊c̃.i.declatũ eft gp nó gnãbile «nó coꝛruptibile ouertuni:mani" eft ꝙ oẽ gnãbile € cozruptibile:oe/ móftratío eiꝰ:ꝙ fi nó fuerit cozruptibile € nõ coru ptibile.Oẽ.n.aut ẽ coꝛruptibile:aut incozruptibile.fí igit nó coꝛruptibile.g̊ no gnãbile:ſʒ iã ponimꝰ ipᷣm eé gnãbile:ſʒ D eft ĩpole: ⁊ cũ oẽ coꝛruptibile € gnã bile:⁊ oemratío e? eft.cp fi nó fuit gnãbilis eft ĩgnã bilis.Qðlz.n.aut eft gnábile:aut ignábile: « fi fuerit nó gnábile.g nó coꝛruptibile:⁊ iã fuit pofítus coꝛru⸗ ptibile T 2.9. fi aligd fuerit gnábile necio eft coz ruptibile.i.⁊ ét oícimus cp o€ gnábíle eft cozruptibt le ccóuerfo p*([- 2».iduyit demr̃ationẽ:⁊ dixit:ſi igi tar nó fuent cozruptibile eft nó gnãbile.i.⁊ demra⸗ tio e? ẽ:ꝙ ſi nõ fuerit cozruptibile: cfi fuerit nó co2 ruptibile eft nó gnábíle:qó eft ĩcõueniẽs. ¶ Et boc iã oeclaratü eft tn analeticis cé loci gnábil£.f. q2 cu fuerit ouo terinint oppofiti diuidẽtes verü « falfus: 4 fuerit alteri vniusoictionie ouertibile cũ vno al terius dictionis:⁊ relíquü reliquo.
(€ ait neceffe cófequi ex bía manifeſtuz.
cnítü cni coꝛruptibile ↄſequunt᷑ adinui
cem. Palam aũt hoc ex pꝛioꝛibus.ſemper enim entis c ſemꝑnõ entis eft ínter medius cuineutrũconſequit.Hoc aũt eft genitũ ⁊ coꝛruptibile:poſſibile en ⁊ effc ⁊ nõ cffe oc terminatatempoꝛe vtrũq; . Dico atit vtrũ⸗ q; ⁊ eſſe ᷓto quodam tempoꝛe ⁊ non cffe,
¶ Siigit nó gñabile ⁊ nõcoꝛruptibile nõ fe quunt adinuicẽ:ergo nó funt eterna.Et vc ríficatío bui? e(t ꝙ alteri illoꝛũ cófequit al^ terũ quẽadmodũ ego ſuʒ dicẽs ꝙ gñabile eft coꝛruptibile: ⁊ oẽ coꝛruptibile eſt neceſ⸗ ſario gnãbile. fct verificatio huius eſt illud qð oírímuefupíue: q ex illo qð cft femper ens: ⁊ er illo qð nõ ẽ femp eſt ens ſit aliqð mediũ oiuerí05 ab vtroq; illorũ:⁊ eſt illud qð eſt gnãbile z qð eſt coꝛruptibile. ʒ.n. potẽtiã vt fit ena; ⁊ vt ſit nóene: 6 tñintꝑe ⁊ tẽpore.ſ. vt intꝑe ens ⁊ in alio nõ ens.
iz ¶ Cu declarauit ꝙ n5 cozruptibile ⁊ nõ gnãbile nó
ouertunt nifi cy co qó declaratuʒ eft Q vtrüds coz eft eternü:fecit oe bocrememoratione. ¶ Et dixit: fi igit non gnabile zc.z qz declaratũ eft €t cit poſuerimis q oe gnábile eft cozraptibile: 7 ꝙ boc ouertt turf. qp oẽ nó gnãbile ẽ nó coꝛruptibile:⁊ ꝙ D ouer tat:t bec eft ouerfio 5* demr̃atiõis:voluit ↄuertere z^ f.vt p' oeclareta» oẽ gnábile eft cozruptibile: ccóuerfo. ([ O ex boc oeclarabit qp oẽ non gnábile eft ⁊ nó co:ruptibile:z e3:z.o. « verificatio bu € ꝙ altez illoꝝ feqt alteg:quéadmodii ego fus dicẽs.i. a iã declaratũ eft ꝙ nó cozruptibile eft nó gnábile: «qp D ouertit ex eo ꝙ gnábile ⁊ cozruptibile cóucr tunt: boc eft oueríus p'oemtatióis « nó eft petitio
pᷣncipy:qm̃ ꝓpõnes qb?vtitin vna nó vtitin altera, ¶ Et qꝛ ín bac oeclaratióe vult ponere ouerfíones gnãbilis ⁊ cozruptibilís eẽ fundam̃tũ ad. ouerflone nó gnãbilis ⁊ nõ cozruptíbílis: icepit declare qp gnã bile ⁊ coꝛruptibile cõuertunt᷑. ¶ £t.o.g» verificatio bui? eft qð fapi? diximus:ꝙ ey eo «c.í. verificat ꝙ gnábile 2 co:ruptibíle 2uertunt ex co qó oiyim? fü pius-f.gp ipolt eft vt gnábile fít nó cozruptibile :aut vtcoixruptibile fít nó gnãbile:hec.n.duo fant media iter illud qð femp eft en5 iter íllud qó femp eft no ene: nó eit alteri cog:fs bs potẽtiã vt fit ens cii di⸗ xít:q bec ouo funt medía ínter illud qÓ femp eft nó ens: citer illud qð femp eft.f. ensin alia bora «n& ens ínalíqua:incepit oeclarare bec litteris.
(CS iígitcft qd genítus : aut coꝛruptibile ne ceſſe hoc intermediũ cé, Sit enís a. femper ens.b. aũt f Ar ens.g. aũt genitus. o.aüt corruptibile. Neceſſe ítaqs g.intermedium eẽ a.⁊ b. His ꝗdẽ eni nõ eſt tpᷣs ad neutruʒ terminũ in quo a.non erat:aut b.crat. Geni tu5 ait neceſſe:aut actu:aut potẽtia cc. Pis aũt q a. b. neutro mõ.Quãio (git quodã c determiatotꝑe ⁊ erit ⁊ iterũ no erit g. Silr aũt ⁊ in d. Genitũ g̊ t coꝛruptibile vtráqs. Cõſequũt g adiuicẽ genitũ ⁊ coꝛruptibile.
¶ Dicamus ꝙoẽ coꝛruptibile necio eſt me⸗ dius inter ono ficut diximꝰ ſuperiꝰ.Sit (aif a.fllud qð femp é ene: ⁊ b.illud qð femper eft nó ens:⁊c. gñabile ⁊ o.cozruptibile:ma nifeftü eft (git op c.eft ínter a, z b.a.ctii ⁊ b. nóbfit fines neqʒ vltimũin tꝑe. Gnãbile ãt b5fin£ ⁊ vltimitatẽ in tꝑe:aut in actu:aut in potẽtia.a.vo ⁊ b.nõ hññᷣt finẽ íntpe: neqs in actu:neqʒ in potẽtia.Qm̃ nó ſunt in aliquo tꝑe ens ⁊ in aliquo nó ens.Sʒ alterũ eoruʒ eſt ens in tꝑe ĩfinito: c reliquũnõens íntpe infinito. $t (ilr o.bs finẽ ⁊ vltimũ vec.aut in actu
gum - — — — — — — — t — — am PAIN —— aO rp nm ——
Y. iber
Ir actu:atit potentia. Omneigitur genera/ bilecft coꝛruptibile. z2eclaratá cft igitur ꝙ generabile 7 cozruptibile fe fequuntur.
V8 ¶ Dixit:dicamus etiaʒ p omne coꝛruptibile neceſſa no eft mediũ ínterouo:citéditper ouo illud. qð eft ens femp:« íllud q eft nó ens ſemꝑ· ¶ 2. icepit de⸗ móftrare boc litteris:⁊.d. ſit & cc. S. d. manifeſtũ eft Igtt 9p c«eft inter a.⁊ bii. ccü ita poſuerimus manife ft cft igit ꝙc.qð eft giiabile cadititer a.qð eft fem. per ens: iter b.qó eft femper nó ens. ¶ 2».oedit oc; móltrationé fup boc qð cadititer ouo extrema oU
xit.a.enĩ 7 b.nó babet finé ⁊c.i.⁊ fignü ꝙ giiabile à mediũ ínter illud qð eft femp ens iter illud quod femp eft nó ens:cft qꝛ cé e? qo cft ens femp « cé ci? qð eft nó ens femp eſt infinitũ:gñabile aüt bs fines in tẽpoꝛe.i.qꝛ eft ens in aliquo tépoze ⁊ eft nó ens ín alíquo:z (fte &mo cóponit ſic in fcóa figura:fequitur eni ex boc ꝙ illud qÓ bs giiationcs nó eft femp ens; neq fempnó ens.g necio eft medium. Cóicationes eni bsc nó eſſe:qꝛ iuenit poft nó cflc a.b5 cóicatio nẽ cũ effe:q? exit a nó effead eſſe:⁊.d.gñabile aüt bs fíné:aut i actu:aut (n potétía:q: gencrabile qᷓuis po: nat perpetuu cottnget vt fit cozruptibile in potentia duis no coꝛrũpat iñ actu:⁊ pot intelligi q» finis qué
bs eft per altera iſtarũ oifpofitionü:aut aliquádo in
actizaut aliquádo in potétía:c eft dignius:qꝛ non in: tedit pcr bunc fermones oeclarare o» generabile in actu eft cozruptibile in actu. (|. £t cu pofuit q» gene: rabile hʒ fíné in tépoze:aut in actu:aut in potétía:oe dit ppofitioné fecunda ad ed occlarandá « eft quas poft pofuit: dixit a.aũt ⁊ b.nó babét fíné i tépoze.t. tllud qð eſt femp ens qð eft nó ens femp. (T 20e: dit oeclaratione fup hoc:⁊.d.qꝛ nó funt iñ aliquo té: poze ens ⁊ in aliquo tpe nó ene: cũ ðclaratũ fuit et ꝙ neceffariü eft vt generabile fit medius inter ens femp «nó ens femp:oeclarauit etiaʒ qp cozruptibile neceffe eft vt fit medíü per illã eande oeclaratíone. «I. Et dixit:⁊ fitr eft.o.cc.t fimili eſt.d.qð eft cozrü ptibile habẽs finẽ in tempoꝛe:aut in potentia:aut in actuccótrarío illi qo eft femp ene: qð eft femp nó ens (T £t cü occlarauit ꝙ generabile eft medius ij ter bec duo:⁊ fimiliter cozruptibile:cóclufit g» coꝛru btibile eft idem cü generabilt.f.q» omne generabile eft cozruptibile ⁊ ecóuerfo: boc nó verificatur niſi cii cóceffum fuerit qp inter ens femp «nó ens femp . efttantü vnu mediũ.Dicentesaũt ens (emp ín pte rito (3ín poftremo cozruptü « generatü:fs perpetuũ ín futuro ponüt tría media iter bec ouo-f.giiabile ⁊ coꝛruptibile:⁊ gñatũ nó coꝛruptibile:⁊ cozruptü. nó gnábile-(( Ss vidct ꝙ Ari.nõ iducit tales oeclara tiones nifíad iuuãdũ:⁊ fostítudo eoꝝ nó eft nifi fo2 titudo iductióte ín q pficwuntoia pticularia «eft pꝛi mus oꝛdinũ certificatiõis:⁊ io ofirmauit ipfam per pꝛedictã declarationẽ que eft fuftentamétus bu? ca pituli:⁊ viſum eft bocofirmare dicẽdo gp illud in q eſt potétía ad eſſe aut nó cffe ifinita ipoffibile eft vt litin pterito abſq; futuro:nec ĩ futuro abíqs pᷣterito. 3nfinitü aüt cópzebédit ouo tépoza neceffario: nifi eſſet ifínitü maius infinito.ponẽs aũt cternü cozru ptibile aut generatũ ꝑerpetuũ ponit potentiã infini e Um nó cõpꝛehẽdentẽ ouo tpa:qó eft ipoffibile:t cü
dx lta fit cenerabile igit cft ens in tpe finito:z non ens
in tpe finíto:z ci ens in tpe finito ⁊ nõ ens in tpefu nito ↄuertant:neceſſe eft yt conuertant᷑ inter fe.
Pꝛimus * ¶ Sit itaq; iti quoe.ingenitũ.qð aũt ín quo . genitũ.qð aũt in quo.i.icoꝛruptibile: qdé aũt ĩ quot.coꝛruptibile. £o ue itaqs ʒ.t.oſtẽ ſum eſt ꝙ ↄſequunt inuicẽ.Qñq; itaqʒ fic aliꝗd poſitũ fucrit vt hec:puta que qdé 5. z quet.ofitía funt.£2uc aũt e.⁊ s.nullí eidéz oimníatitaltcy.filra(fit ⁊ que i.t. Neceſſe ⁊ q̃i.e.ↄſeꝗ inuicé. Sit eni ei qo i.e.nõ ↄñs 5. igit ↄſequet᷑.Oĩ eni e.aut ʒ.iſunt:cui 5.7 t.
- tait qoi.t.ofequet fs fupponebat ipole cc. Eadẽ aũt rõ z qð i.eiqð c.febs ⁊ fic ba beat ĩgenitũ iquo c.ad genitũ ĩ quoʒ.⁊ ĩcoꝛ ruptibile iquo i.ad coꝛruptibile in quo t.
(L Stit ét nó gñabile a.⁊ gnãbile c. ⁊ noncoꝛ⸗
ruptibile b. coꝛruptidile h. Dico ꝙ c.⁊ b.ofcquun£ fe cus fuerint ᷣm ꝙ narrabo cx lie his quas dicã:qꝛc.⁊ b.fequunt ſe.a.ãt ⁊c.nõcadũt ſuꝑideʒ fs hoc ſuh rein ⁊ boc ſuꝑaliã:⁊ fitr b. b.Siigit᷑ ita fiter(üt p.⁊ c.ↄñtia ſe.Siigit᷑ b.nó ore c.tunc igit᷑ erit c.ↄñs a:h.eni « c.nõcadũt fimul (ap idem. b aũt ⁊ a cadũt.h.g̊ ↄſequet᷑ b.qð cit poſſi bile:ppbq$ ſuꝑius diximus.Et fimilr erit actio oc a.⁊ b.ꝓpter boc ꝙ a.ſequitur b.
Conſequen ia
/ £ mr) Contraria
¶ Clalt in B capto declare ꝙ cũ fuerint ouo terinini iĩ
oppofiti diuidẽtes veri ⁊ falfum in oib? entibue;z ouo aly ſilr ⁊ ouerti£ vnus vni? oictióis cii vno alte ríus tüc necio reliquus ctt reliquo vult pec(are B giialiter ficut fecit ín analeticis. iõ accepit. litteras loco oppoſitoꝝ:⁊ cii oeclarauit B oeclaratioe vldi. cet ꝙ giiabile «nó giiabile ⁊ co:ruptibile nó coz rüptibite ſũt ex bo oppoſitis q̃pꝛopter Acludet ꝙ cii vnus duoꝝ terminoꝝ ex vna diuiſioe boz q̃tuoꝛ.ſ. gñabile « coꝛruptibile:nõ gñabile z non corꝛruptibi⸗ le ouertetcü alio termino ſcðe diuiſionis nece eft vt reliquus ctt reliquo.icepít igit pus « pofuit qſitũ qõ oeclarare intedit.([ Et.d.ſi (ait nó giabile à. 4cC.i.c máifeltabit mõ ꝙ gnábile « cozruptibile:z n6 aiia: bile «nó cozruptibile:fl ynũ confequi£ ynum «reli
— — — — — M
De celo 4 mundo
qui reliquo eg eo qð dicã. O.d. dico g» c.«b.cofe quunt ⁊c̃.a.⁊ dico ꝙ gñabile.ſ.c.⁊coꝛruptibile.ſ.h ne ceffariü eft vt ouertant cũ poſuimꝰ qp a .ſ.nõ gñabi⸗ le ⁊ b.f.nó coꝛruptibile ouertüt: ⁊ bó declatio eft P5 ꝙ narrabo cũ accepimus locolraz oppofíta:t cum oeclarauerimus boc in eíó t mutauit occlarationes ad oppofita ín co qp funt oppofita:q: cii bec itétio ve nficabit in oppoſitis verificabit ét in eis q funt ſub oppofitís:1 fecit boc vt oemfatío eẽt eẽntialis pzU ma vt occlaratü eft in pofteríonb? analeticis : qm̃ ſi boc declaraſſet ín gñabili ⁊ nõ giiabilí:z cozruptibi/ lí «nó coꝛruptibili cét oemfatio acciitatie : « qfi de/ clararct ꝙ triágulus ifocbelesbzet tres águlos ouo bus rectis equales.¶ Hoc igit itédebat cii oixit:qp fuerũt £5 gp narrabo ex lfis iſtis quas dicã mõ.i.cũ accepimus bas lr̃as Loco oppoſitoꝝ fimplt « eft illó qo narrauít.([ 2.0. ét ct b.ofequü£ ſe.i.dico cum accepimus bae Irae quas accepimus Loco giiabílte ⁊ nó giiabílís;t cozruptibilis 7 non cozruptibilis loco oppofítoz fimplirita qp d.c b.ouertát:ctüc c.⁊ b.có^ uertét .»ditiócsalit i ftis ouab? füt due..vt vtraqs diuiſio oíuidat verü ⁊ falfus ín oib? entibꝛ⁊ vt vn? vnius oíuiflonís oucrtat cii vno alterius. ([ Et cus poſuit qp cũ a.c b.oüertant necius € g» b-t.c.ouertà/ tur.qiuis ipfe nó ppalauítillud qð eft qfi pcedée:fs íllà qó eft dfi ↄño iduyit oemfationes fuper boc: Et oírit.a.aüt «c-i.nó cadũt fup idé:fs D fup rẽ:⁊ b fup alia ré.ic oemratio bui" vt ꝓponamus buic qð ppo nendü eft ex cis d ꝓpoſuimus:⁊ eft cp a.f. vnu oppo/ fítoz:cc.f.altez oppofitoz nó oícát ifimul oe eode: 4 ſilx alia duo oppofita.(.-b.c h. ¶ £t cum pofuit bas duas ꝓpõnesdicit:ſi igit ita fit h.⁊ c.ſunt ↄñtia feci poſmimus 3.4 b · ↄñ tía ſe. ¶ D.d· demr̃ationẽ huiꝰdu centẽ ad incõueniẽs:⁊.d.ſit igit c.non oris h.c.i.qꝛ cü c.nó fedbat h.i. cũ c. nõ dicat oe b.nece eft vt ov cat de boc oppoſitũ qó eft a.c c.t a.nó oicant inſil be codé neg; oenudet ab altero eoxꝝ ens.£t cũ ꝓpo/ fuit ꝙ fic.non oícat oe b.nece eft vtipfe oícat a-oe ipfo ^iügit buic ppóné quá pmo pofuit: t eft cp a.⁊ b · dñr ð fe — ⁊ ve fup idẽ:⁊ ĩ vtro; q; ílloz.ió poſitũ cft otiertt cũ fuo copari c oicant oc codé adeft cog ſubm. ¶ D.o.cófeat igit b.ad b. qõ eft ipole.í.cü poiuimꝰꝙ b.ofequat d.t b-et c.»fe quat ainece eft vt b.ofequat b · i ꝙ fit h· b· erit: tz (as pofita fuerũt oppoſita nó ↄueniẽtia cidé:q € ĩpole. 4 cũ oeclarauit ꝙ fi a.c b.ouertant nece eft vt c.t b. ouertant icepit oeclare ouerfum.f.qp fi c/c b-oucrtà turnece eft vt a.t b.ouertant « icit: filf erit actio 0c at bil. filr cóparabunt ín oemfattone C acb. cóuertant aditiícé:cü poſuimus cp ct h.ↄuertant « Bose nc C Scere itaqs nibil pbíbere factá ce qoin fxmvasod COzüptibile z íngenitá exñs cozrápisfemel 5».é mri erfitebuicadé gnatise:huic adir cozruptio «rti ne:ꝑimere eſt datoꝝ aliꝗd. Aut eni ifinito:
a textũ cõmẽ a
tra ems aut oto quoda Srermínato tpc pfit oia:aut —— facẽ:aut pati:aut eſſe aut nõ eſſe. Et ĩfinito ipu. xpter boc qꝛ determinatuʒ eſt alqualter ĩ id finitá cuius nõ eft pius. Eð auté fccundus
3e quid infinttum neqʒ determinatum. termatum» (T. Dico g ꝙ nõ gnábile.f.a.oífferta gnobili fcsc.f£t ꝙ nócoruptibilefcs b.differt a coꝛ
ruptibili.ſ.h.Et a.⁊ c.nõ cadũt infimul ſuꝑ
idẽ:neqʒ b. « h. cadũt ẽtiſimul (aper idẽ ſi⸗ cut diximus ſuꝑius. Impole eft eni vt ideʒ fit factũnoue ⁊ ſempeternũ.Et impoſſibi⸗ le eſt etiã vt idem ſit coꝛruptibile ⁊ non coꝛ ruptibile:ſcilʒ ſemper infinitum.
¶ declaraut bác couerfioné in oppofit! f5 qp ſũt i
oppofita: vult oemrare ꝙ i gñabili «nó giiabilí:coz fuptibili « nó coꝛruptibili ĩueniunt᷑ ↄditiones q cus inueniant in oppofitís inuentetur in eis cóuerfio:vt cócludat ꝙ ín giiabili «nó giiabilicozruptibili:c nó cozruptibii inueniat cõuerſio.¶ Et.d.dicamus mo do ꝙ nó gñabile ⁊c.i.ꝙ gñabile ⁊ nó generabile fut oppoſita:⁊ ſilr coꝛruptibiie «nó. cozruptibile. ([ 2. 0.4 nó cadunt a.c c.fup idẽ.i.⁊ diximus ꝙ gñabile ⁊ nó giiabile funt oppofítaxqi non cadunt in idẽ inſi mul:neqs eft aligd abíqs altero: ſilr oc coꝛruptibili «nó coꝛruptibiĩi.¶ Oeinde affirmauit ea no conue niẽtia in (dé: dixitipoſibile eft eni vt idẽ fit factus «cternü «€.i.t diximus ꝙ generabile «nó gencrabi lenó cóicant ín eodé:q: notü eft per fe a» impoſſibi⸗ le cft vt idẽ (it factü noue ⁊ nó factũ:⁊ fil oc coꝛru⸗ ptibíli «non cozruptibili.i.q2 impoſſibile eft vt ides fít cozruptibile z incozruptibile ín codem tempoꝛe. ¶ Zidbucauté cur magie ín boc figno femp ene pz? coꝛruptũ eſt:aut nó ene ifinito fem̃ eft. Si cni nibil magie factũ.ĩfinita atit (unt figna. Palã qꝛ ifinito tꝑe erat alíqd gnãbi/ lc ⁊ coꝛruptibile. Poͤt igit nó cc ifinito tpe, Simul igit bébít Xotutéci?q9 ⁊ nó effc cft eẽ:hoc qãẽ pꝛiꝰſi cozruptibile: boc anté po ftcriuefi quábile. Itaqʒ fieriftere ponam? que poffunt oppofita ſimulexiſtent. EManifeſtũ eſt igit:qꝛ c. b. ↄlequunt fe t cadũt (up idé:idéeni pót eẽ gnãbile ⁊ ſub coxuptíonc. £2 mue & gnãbile eft coꝛrupti⸗ bile: omne cozruptibile é gencrabile. fct fimiliter à. z b.cadunt fap ídé ⁊ cófequunt fe: qi idem pót effe non aenerabile z non coꝛruptibile. Sicut ígit eft nom generabile erít non coꝛruptibile:⁊ ficut eft non coꝛru/
ptíbíleerít etiam non generabile, " ¶ Cũ occlarauit banc ouerfioné ín oppofitis fimpli: oeinde in giiabili ⁊nõ giiabili:cozruptibili € nó coz ruptibili:ocdit ↄclonẽ quá intédebat oectare. ([ Et o.manifeftü eft igit ⁊c.i.⁊ itédebat per c.t b.genera bile ⁊ coꝛruptibile nó oppofita fimpli ficut fecit aii: ⁊ ſignũ huius eft boc qo-o.qrfi ides erit gñabile fub coꝛruptione.i.declaratũ eft igit ex boc ꝙ o€ genera: bile eft cozruptibile: oẽ cozruptibile € giiabile:c c oeclarati eft ꝙ termini q ↄueniunt ex talib? oppoſi
; - - ,- . - ex [ tis in eodẽ:ſi vᷣnũ par ↄuertit t reliquũ par ouertet. conus,
¶ D · d· ⁊ ſimilr a. ⁊ b. i⁊ ſimilr apparet p nó genera bile ⁊ non coꝛruptibile conuertunt᷑:ita cp eſſe non ge nerabile ⁊ non coꝛruptibile ⁊ econuerſo.
¶ Adhuc autẽ ⁊ boc ſilr in oi figno exiſtet. Quare infinito tꝑe eius qo nõ cfTe ⁊ eẽ ba bebit virtutẽ. Sed oſtenſum eſt:qꝛ impole eft boc. Zidbucót fi pꝛius tue exiſtit actu:
3fte tex? t? vi dir coire,
erra bíle ens nõcoꝛruptuʒ cé qtiqs. Sempentm
8i 3*
dam HET mem *
omni exiſtet tpe; ens igñabile:aut etiaʒ nõ ene ifinito tẽpoꝛe:fieri aũt pole.Simul aũt nõ eẽ: eiue qo eft cé vᷣtutẽ hẽbat. Et boc quoq; ee: poſterius infinito empoꝛe.
¶ Dicẽs ãt nó cé ĩpole vt aligdgnãtũ fit nõ coꝛruptibile:⁊aliqð ãtiquũ coꝛruptũ:q̃ſdã deſtruit ꝓpõnes quae poſuimus:⁊ ſyllos quoe fecimꝰ.Facit.n.nõ coꝛruptibile gná^ tu5:cantíquus nõgnãbile facit coꝛruptuʒ.
¶ Cótradicit p büc ſᷣmonẽ dicẽtibꝰ gñabile eẽ eter nũ:aut coꝛruptibile eẽ eternũ. ¶ Et dixit:ꝙ q D fín git necíus eft ef deſtruẽ ꝓpõnes ⁊ ſyllos quos decla uit.dicens.n.ↄĩdictoꝛiũ duaꝝ illaꝝ ppónu:qri ppõ/ nes ⁊ ſyllogiſmi quos ĩduximus dant vt eternũ ĩpoſ ſibile eft effc ingenerabile aut incoꝛruptibile.
(L zibanifcftá aũt ⁊ aliter ꝙ ipole coꝛrupti/
erit coꝛruptibile ſimul ⁊ incoꝛruptibile en/ delechia.Quare fimal erít pole:⁊ ſempeẽ ⁊ nõ ſemꝑ.Coꝛrũpit igit qñqʒ coꝛrupiibi/ le. Et ſi gñabile eft factá eſt. Poſſibile cnís factum cffe ⁊ non ſemper quidem effe.
¶ Perſcrutãdũeſt igit oc h̊ᷣ dicẽdo ꝙ alíbs habz potẽtiã ant patiẽdi aut agẽdi:aut vt fit ens aut vt fit nõ ens: c hocaut ín tꝑe ĩfinito: aut ĩ tꝑe finito hñte pꝛicipiũ ⁊ finẽ. Tps ãt ĩfinitũ eſt ẽt terminatũ cũ poſt íps nó(it rpo: ucqsiuenittpe maius illo. Infinituʒ vo in aliquo tẽpoꝛe nó eft eternũ infinitũ: neqʒ cc eſt terminatum hñs pꝛincipium ⁊ finem.
í33 ¶ Uult etiã pficere rõnes ift capli.f-a» ĩpole eft vt
aligd fit genitũ «poft eternũ:⁊ vt aligd fit eterni ⁊ poft cozruptü.([ t D itédebat cũ dixit:pſcrutãduʒ eft.i.pficiede füt rõnes:⁊ dixit:qlibet b5 potétiá aut patiédi «C.i.po* t actusattributnt rei tuo? modis: po" fo otiob? modis:aut po* d agit.ſ.actiua:aut d pa tit.f.paffiua. ¶ O.d.aut eft nó ensauteft ens.i.ac? Vo:aut catus é ad eẽ aut ad nó eé.f.aut eft nó. ens ín actu aut ens ĩ actu.q.g̊.d.ꝙ res aut erit i actu aut po* «à eft in actu aut eft eno aut nó ens:⁊ q̃ ín po*aut pa tiédi aut agendi (T 25.0.4 D aut i tpe ĩfinito «c.i. h diuiſio nota € p fe.f.op iter finiti cifinitü nó € me". Et qꝛ dicẽtes gnãtũ remané eternũ ⁊ nó cozrüpi in poftremo: eternũ in futuro:⁊ coꝛrũpi in pᷣterito:fa⸗ ciũt tpe ĩfinitũ trib? modis:ĩcepit deſtruẽ bác opio
. néoeifínito.£t dixit:⁊ tpe ifiniti ẽ terminatũ tci
tipole vt fít tps maiꝰ tpe ifinito:qri fi eẽt:eẽt ifini/ tii mai? ifi: D fegt oicétes cé ifi":« D ín tpepteri torz finitũ i futuro:aut e5. (| Et n6 05 alígs dicẽ qp b itétio nó eft delata in tꝑe:qm̃ f iuenim? b tpa piis ĩuenimꝰ gp tpe qð € añ ips ẽ ĩfiꝰ:⁊ qð eft poft ips eft ĩfinitũ £5 fntas dicẽtis mũdũ eé eternü. (T. Qiii nó wueníet [5 i tpe nift accũtalr cũ nibil ex tpe eriftit in actu. 6 aüt € ipole vt ifi" fit in actu mai? infi B att po^ aut ĩeſſe:qm̃ po^ d remáet in ifi? i tpe pter to abſq; futuro:aut in futuro abfqs pterito:eft po* à pot face aliad ifínitü. Impole eft igit et ponatin f terito abſq; futuro:aut ín futuro abíqs pꝛeterito:niſi po" ifi adderét ſupꝛa ſe:qð eft ĩpole. ¶ Et ió oiyit:
ꝙ tpe ĩfinitũ eft termínatus:zipole eft vt aligd ad/
dat ſupꝛa ips.f.tps eiuſdẽ po*ifi' (T £t ci ita fit:ois & po* aut agit in tpe fínito aut ifínito:z q agit ín tpe ifiníto cft eadé po* tm̃:⁊ máifeftü eft p Db oemratio oiffert a pdictie oemrationib?.2».o. 3nfinitü aütin aliq tpe nó eft eternü ifinitü;neqs ét eft terminatuʒ hñs pn" « fíné.i.illud qð b5 potẽtiã ifinità in tpe ter máínato:aut ín prerito tm̃:aut in futuro tm̃:nõ e i tpe eterno necin tépoze qð nó babs cermínü terminato & inter eterni «terminatum non eft medium.
(L c(t aát « fic videre ꝙ ipoletantqo factũ qiiq5 icozrnpríbilealigd pfice; autigenítus ens ⁊ femp pzi?ene coꝛrũpi.Neqʒ.n.a cafu tcozruptíbilcalígd aut igijabile pole eſſe.
fct ét ꝙ in pzio eft eterná ens:deinde fuit coꝛruptibile ín tpecí? qo eft infinitũ.ſ.in tꝑe ciue qð nó fnerirpzímo nó ene;ocidctnpo^ ſtremo fuit nó ene: ínalío tpe. Sligit t£ pox nó diuerſant᷑:qꝛ funt ĩfinita: manifeſtũ eft ex quo diximus ꝙ aligd gnãtũ fuit ĩ tꝑe ifinito:c ꝙ aligd fuit corruptibile z eſt eter nũ infiniti in tẽpoꝛe:qð eſt impole. Snãbi lc eni ĩpole eſt vt ſit eternũ ſilr:⁊ coꝛrupti bile ĩpoſſibile eſt vt fit eternũ:ſed tamẽ prit eſſe ens ⁊ non ens.Qm̃ coꝛruptibile bs po tentiã vt non ſit ens in poſtremo:⁊ gnãbile babet potentiã vt fit non ens ín pꝛimo.
¶ 3deft ꝙ illud qð € eternü in pteríto:ocide i poftre mo eft cozruptü b5 potẽtiã ad cozruptioné in tpe ifi nito: € tpoin d fuit eternü-([- £t D intédebat cii ot yit-f-in tpe ci^qó nó fuit pnó ens.2».i poitreino fuit "o ens:⁊.d.qꝛ illud qó p fuit nó ens. Z»eide poft fuit ens eft gñatũ · ¶ O· d. Si igit tpa nó oíuerfant «c.f. « fialiqd iueníat giiatü poftds fuit nõ ene in tpe ifi nito:tüc ĩueniet in gñato po* gnonis cu tpe infínito in cotruptibili po" co:raptiots ín tpe infinito.Sed
tjoifi" nó oiuerfaf ita p poſſumus dicẽ qp tps po* :
ad aligd in co eft aliud a tpe actionts:qpzopter neca ni eft vt illud qo eft nó ens femp:non fit gñabile:⁊ qð cft ens femp:fit nó. cozruptibile.oiftinguédü eft eni tps e£a tpe ci^ qð eft nó eſſe.⁊ cũ pofuerim? tpa
cé aut nó ee ifinitũ:nõ ĩueniet tjs qð oigniusfit ad ;
effc dad nó céxaut ecõuerſo.Nece eftigit vt illõð qð eft nà ene in tpe ifínito fít nó ens femp.f.itoto tpe: afilr illud q cit ene t tpe ifinito fit enefemp-(T 2s. o.giiatii ipole cft vt fit femp 7c.pót itelligi pp boe giiatü ipoleé vt fit femp no ens:qr tüc eét nó giia» tü. (I Et ét eterni ipole eft vt fit coꝛruptũ:qm̃ tunc cétnó eternũ. ¶ £tpót ĩtelligi ꝙ gñatũ ipofeeft vt fit femp ens:qz tũc eẽt nõ gñatũ:qꝛ tps no effe in eo nó oiftinguft a tpe cé:cu tps effe eft ifínítii «c. « cus dixit g gíiatus impole eft vt femp fit ens: qb illnd qð femp ett ens ipole eft vt fit Corruptü:ómrauit ꝙ giiabili — ʒriũ:⁊ eſt vtaliqi fit ene:aliqii no ene:a fitr coꝛruptibili:⁊.d.ſʒ tñ püt efe ens « nó ens (aliq ene aliqrt nó ens. ¶ 2»-oat driam iter giiabí le c cozrup" in D.f.pi giiabili peedít tps eẽ p tps ei? qð cft nó eẽ te? wn coꝛruptibili:⁊ dixit:qm̃ coꝛrupti⸗ bile bs potẽtiaz ⁊c̃· i.ſz coꝛruptibile differt a gñabili ín boc ꝙ coꝛruptibile babct potentiã vt in poftremo fit nó ens:gñatũ aut bs potentias yt in p ſit nó cus»
Poteétia ín. finitif é: cft vna tantũ.
Iſte textuo ⁊ duo ſequẽtes videntur coꝛ reſpẽdẽ teg tui cõ.iʒs.
— —
— — — — ——— —— ——
Chemiſtij t€xpofitio,
| De cclo 4 mundo
¶ £t fim boc q5 explanauimus erit demr̃ationis pr
cipiũ:qꝛ cũ gnãbile ponat ene in tpe ifinito:xcótingit et nó fít gnãbile:⁊ cũ engin tpe ifinitoponat cozru/ pribile otigit ꝙ nó fit cozruptibíle.Cozruptibile eni aut gnábile é cũ tps ſui cé eft diſtinctũ a tpe fuí non effe.([ Sundamétü aüt predicte demrationis eft:qp nulla po* eft media iter finiti ⁊ ĩfinitũ:cũ po* ifini/ ta eft vna tm̃ po*.oemfatio 6 in I5 ca*fup D eft alia a demr̃atioe pdícta i pcedéti cap*(T- Themiſtiꝰaũt ex planauít pdíctü ca"alio mó.oícit.n.cp p óclaraut in €o Ax · ꝙ ois po* eft finita ſiue fuerit in tpe finito:fü ue fuerit in tpe ifínito:cfilr q̃ eft ín tpe ifínito:eft ét fínita.D.pofuít q» in gnãbili eterno : ĩ cozraptibili eterno ↄtigit vt po* fit ifínita. £t cũ e po* e ifiníta. & pofitío ift? po* € ĩpoſſibilis:⁊ cũ nó fit po*nó gnõ neqs coꝛruptio.poꝰ.n.eſt gnãbilis ⁊ coꝛruptibilis.O. declarauit in z?ca?g» po* d eft i gnãbili eterno coꝛ/ ruptibili nece eft vt fit infinita:deſt vna ppónü acce ptarü ín oemtatíone pmi modí:nó igit erütoue oe: móftrationes.([ £t fm bác explanatióes nó itéde/ bat cii oi xit ín p caꝰ⁊ tpoifínitu ẽ terminatü:óclare € ipolt eft ꝙ po^ ifiníta fit maioꝛ po*ifínita vt nos explanauimꝰʒ itédebat dicẽ gp» po* d eft in tpeifini to i duobꝰextremis:eſt alíq mõ finita .q.igt.·d.d ois po" eft finita:qm̃ aut erít in tpe finito aat in tpe infi nito:⁊ dcüqs mó fiterít termiata-Z ps-n-ifinitus eft terminatũ alid mó:cf£m D eft itétio fui fmóie etiã: ifinitü aütin aliq tpe zc-i-(lud aüt qð eft eterni iri aliã tpe po* ci? nó eft ifínita fic po* eterni in oibus tpib^:neqs po* ei? eft fic po* ei? qð eft un tpe infinito, S.ĩcepit poft b ín eo qð eft eternũ in aliq tꝑe:⁊.d.⁊ etiá illõ qó in p eft cternü ene 1C. i.t oícam? etia5 cp po* e? qð femp fuít rores in poftremo eft coz rupti ad coꝛruptionẽ eft ifinita po*:« fitr po*eíus qð gnatpoftd nó fuít ín tpe ifinito ad gnóne cft ĩfinita 4 ocludit ec b g»in D mó entienó eft po* ad gnónes neq; ad cozruptione:t b explanatio € ppínd nre ex/ planatói:fs ont a pdicto ca?nos vo ponimꝰ ips cap" Declaratü p fe. Themiſtiꝰaũt pofuit ipm oepédere cii ſcõo:⁊ bii tolerabiles funt ambe explanationes. (L £35 qdé.n.caftale eſt aut a fozttía: Cpter ídqófemp:« vt frequenterzaur cft : aut fít, €) aũt ifínitorpeaut ſimplr aut a ddápte cft:aut femp:aut vt frequẽter eríftíteno. ¶ Dicamus aũt ꝙ 5ría nó ↄueniũt ĩſimulin aliq̃ hoꝛa tẽporis (nfíníti s quii ſi in aliq hoꝛa oueníréttücidé baberet potentiã vt eſſet ⁊
eẽ:qꝛ cti poſuerimꝰ aliqó ens hꝛe po* ad effe itpe ĩ⸗ finito:⁊ no ee ertt tps crit? ouaz potẽtiaꝝ i actu ide
tps:eft igit dé hũs po* vt fit « vtnó fit in eodétpe, U.g.q2 fi i ſoꝛte eft po*ad ſurgẽdũ «ad ſedẽdũ in eo dé tpe:necio iueníc£ in eodé tpe ſedẽs « ſurgẽs ifil; 4 fipofuerim? Din cocadée itpealio a tpe ſui cafus erít falus pole:nõ falfum ipole:qó eft incoueniẽs.
¶ Neẽe eſt igit nã talía qfiq5 quidé eẽ.qñqʒ afit nó. 2L aliti afit eadẽ potẽtia eft ↄdictiõis. Et má cá ci? qo eſteẽ 7 nõeſſe. Itaqʒ nece eftetíam fimul exiſtere actu oppofita.
¶ Et ẽt dicamus g potétía eſt añ actus.f.gp res bs potẽtiã vt fit alígd añqᷓ; facíat ipſuʒ. Et fi íta fit erũt res ñᷣm ꝙ dicũt femper fine fine.ſ. illud qo femper fuit ens:⁊ illud qð in poftremo fuítene:vt fp fint finc finc. Sem pereruntrce babétce potétíó vt fint: z non babét potẽtiã vt fint ens ín tẽpoꝛe:⁊ t fint non ens intempoꝛe infinito inſimul.
¶ Uideĩt ꝙ cii declauit ꝙ ĩpole € vt aligd qð femp fuerit ⁊ femp erit hẽat potẽtiã ad córuptione: aut qp alíqd qð femp fuít nó ens femp erit fi ene béat po: tẽtiã ad ec.otiget eni ex D ꝙ pole reuertat ad. ipo': ult mutare bác oeclatíóes ad illó qð poſitũ é femp eẽ i pᷣterito:⁊ i poftremo cozrüpit:« ad illud qð pont tur gnãtũ qð femp € ens ín futuro.¶ Et pponit buic opponi 2ceffas 4 €:g» nece € vt po*ei?qó gnát aut coz rüpit fit pcedés £5 tps gnãtũ aut co:ruptü. (T £t itédebat cii dixit:⁊ dicamꝰ ét ꝙ potétía «C. 2.0.4 cũ íta fít «c.i.« cũ po* gnónis aut cozruptóis pcedit tpe gnóné aut cozruptione otiget vt ree d femp fuerit ⁊ ín poftremo cozrüpuntbeant potẽtiã ad cozruptóes ín tpe ifíntto: fitr nece eft vt resd gnánt poſtqᷓ; nõ erát i tpe ifínito béant potétiá ad gnóné in tpe ĩfini to.([ £t q: D nó otigit cie nifi pp D qópenunt tũ (emp remane ín füturo:« coꝛruptũ qð femp fuitĩ Pteríto oirit£m ꝙ dicũt ſemꝑ fine fine.(T £t qꝛ oí; cít:erüt res:oemrauit i qb? reb? ↄtingit D : ⁊ dixit.ſ. illtid qð fp fuit ens «Ca.2 itelligo p res ín qbꝰ otigit vt fit po*:aut res d femp fuerũt:⁊ ĩ poftremo nó ſũt: ⁊ res q femp nó fuerüt « in poftremo funt.f.op p pov tetiã eoꝝ in bis duobꝰ vt fínt femp fine fine:cótigit vt ſit in eis poꝰ ifíníta:i vno Yo eo poft gnóné:in al; tero aũt oñ co:ruptione([- £t boc itédebat cii dixit: vtfint femp fine fine:⁊ hoc qð. d. ſemp bii potẽtiaʒ yt ſint:eſt pdicatũ illiꝰ qð.d.erũt res fs gp dicũt.q. Dt ciu ita fit erũt res m p dicũt fp finc fine fiue ba bẽtes femp potẽtiã vt fint: itelligo p ree ílló quod femper fuit ene cin poftremo coztüpit:tílltd quod Temp fuitnó ens ín poftremo gnàt. (|. £t itelligo p boc qó.o.£5g oícüt fp ſine fine:vtfint bà femp i finite:ynü aut coz eftnó ensin pterito in ifinítus ⁊ ensi futuro ín ifi";3ltez Vo ens in ínfi" in pteríto nó ens in futuro ín infinitũ:⁊ vult oeclarare p D qðᷣ otingit buíc põni vt tpspo'« actus fint idẽ ⁊ nó ide, Tlóidé Vo qꝛ tpepo*eft aliud a tépoze actus. Jdem Vo qt tps actue eft ínfinitü « filr tps po*.(T £t foxte itédebat p boc qð oícit cóplereocclarationé pdictá ſcz c» pofitio polis fit ipolís.fcs pofítio eius effe non ens in tpe potétie:t f5 boc videt ꝙ nõ itedebat nifi ad diſtiguẽdũ tps potétiea tpe actus:vt ſit verifica/ tũ Q» poſitio eius effe ens eft poſſibilis:qm̃ qui ponit potetiaz cu actunó ponit poſſibilitatẽ ad actum effe ante eius eẽ:quaꝑꝑ completur actu oemonftratio.
¶ Sed adbuc
Early European
dme ET mem nn -
¶ Sedadbucneq; vez eft dicere nc quia eft annue pzíoz:neqs ãnus pzío2 qꝛ nũc cft. Impoſſibile ergo nó ene aliquando pofte riuefempiternü effe. IDabebitením poſte⸗ rius 7 eius quod eft nonceffc virtutem. ¶ toícemue etiã aliũ ſermonẽ pqué decla rabimus erroꝛem dicẽtis gp poleeſt aliquid eſſe nognãbile:qð pole eſt vt fit nó gnãbile ⁊ cũ boc fit coꝛruptibile.Et ꝙ coꝛruptibile boleeft vt fit gnãtũ. fzrítà corruptibile fu q dicunt nõcoꝛruptũ in aliotꝑe: qm finon coꝛrũpit erit coꝛruptibile z nó coꝛruptibile in actu. Tũc igit poſſibile eſt vt idẽ femp fit ens ⁊ nó fit femp ens.Et fi hoc impoſſibile e(t:ácozruptibile coꝛrumpit ín aliõ tempo/ re. Et filígit generabile fuit in tépoze « nó füít oitio. Poſſibile eſt $ vtaligd fit genera bile z non fuít fetmper ene. ¶ hec eft dfl vera oemratio ꝙ ipole eft vt aliad qð femp fait béat potétiá ad co:ruptióes abíqs b q» coz rumpat.boc.n.otingit dicẽti aliqd effe gnãtũ (5 poft eternu:4 filr dicẽti alíqd ee eterni l5 poft. coꝛruptũ: imo máifefti? i h.¶ Et.d.dicamꝰ ét aliii Pmone «c. D-o.eft g Pm ꝙ oicutilló qo eft coꝛruptibile nó coz F'uptu in alio tꝑe.i.⁊ otigit eis pp D qð oicüt ꝙ in ali Quo eternoe po? ad cozruptioné abſq; eo ꝙ cozrüpa tur:vt illud in à eft po* ad coꝛruptionẽ nó cozrüpat in alid hora. ¶ 2»-o.qrfi fí nó coꝛrũpit᷑ ⁊c̃.i.⁊ ipole € ponere aliqó bris po** ad co:ruptóes abfqs D ꝙ cov rüpat:qm ↄtiget ei ſi nó coꝛrũpit᷑ in alid tpe vt non fit in eo po*ad cozruptioné.bec eni eft oiffó eiꝰ in q
^ nó eft po? ad al fid tt nũq;ᷓ exeat ad actũ. ¶ 25.0.
l Tũc igit eft pole vt (de ⁊c̃.i.⁊ otigit buic poni ſi có/ cefferim^in eo eé potétid ad cozruptioné vt fit in ea; dé po*vt femp fít ens:⁊ vt nó fit (emp ens ⁊ h̊ eft cii poſuerimꝰ in eo potenti ad cozrupttoné cé ín eo po* ad femp eẽ:qm̃ ex po* coꝛruptiõis nó fp eſt:⁊ ex po* ad eé eft (piigit eft i eo in po* ad e& femp t ad nó ec femp:qó e ipole.([- 2.0. £t fí D eftipole ⁊c̃.i.⁊ cũ po ſuimus aliad hñs potétíá ad cozruptioné abíqs D c» co:rüpat fequunt Isec impoſſibilia.ſ.vt in eo fit po* nó fít poꝰ:aut in eo fit po* ad ouo oppofita ifimLf. vt fit femp 4 vtnó fit.nece eft igit vt biis potétid ad Cotruptioné coxrumpat in poftremo. (|. S. d. Et fiti igit gnãbile fuit «c.i. cii vez eft q» oẽ hũs potétias ad cozruptioné oio cozrüpet: nó eft verue fimo oicé tis eẽ gnãtũ fs nó coꝛrupiibile:qm̃ gnãtũ ín alia bov ta fuit nó ens in alía boza i actu.f.arids gnãbat᷑:⁊ cü tta fít gnãtũ eft ene: ín eo € po* vt nó fítfemp ens. ¶ Et D itédebat cũ.d.pole eft igit᷑ vtaligd fit gnà bile «nó fuit femp-i.poleeft vt gnábile nó fít femp ens ⁊ cii eo fit potẽtia vt nó ſit:diõ oemratü eft ꝙ ũ lud in quo eft potétia vt nó fit oino exibit in actũ.gᷣ omne gnábile ⁊ coꝛruptibile eft neceſſario. ¶ Verũtñ nõ eiꝰ cft qðtũc nõeẽ. Exiſtit enĩ actu ere fcd in anno pꝛioꝛe 4 in Dterítotpe. it taqs cuíug bs Vtutẽ exñs actu:erít igi£ Vx dicere nũc:qꝛ nó eft annus pꝛioꝛ (5 it Poffibíle, Neq; vna eniʒ vírtue eius qð fg"
Books, Copyright € 2011 ProQuest LLC.
ctũ eſſe eſt:ſed eius qð céant fnturum effe,
¶ Aolumus aũt ꝑſcrutari de fermone illoꝝ qũo:⁊ dicamus ꝙ ĩpole eſt vt non gnãbile cadat in aliquo tpe ſub coꝛruptiõe ⁊ ipole, eft.n.vraligd nó gnãbile ⁊ coꝛruptibie fiat finc factoꝛe caſu.Facta.n.ſine factoꝛe raro ſũt:⁊ cũ fuerĩt cito otftrabunt ⁊ ↄſumunt᷑. Permanẽs afit ĩ eternũ ⁊ pmance in tpe ĩfi nito nõ fit fine factoꝛe oino.Et cus ita fit nã eft faciẽs oia eterna necio:⁊ ipa facit vt idẽ fitctio: vt ſit nõ ens in tpe: rpe. Et vt q̃ dà fint ſemꝑentia ⁊ Qdánó entia fempitpe finito: cã illius foztítudolli? € nãe. THon eſt g pole vt aliqd femp fit nó gnàbile fp coꝛruptibile:qð fi fuerir poletunc 5ría erüt in actu necario:qð eftipoiTibile. Dicẽs cni ꝙ móeítánue prerít?^: ⁊ ꝙ annus pᷣteritus eft mö mẽtit in ſuoßmonẽe:⁊ appet fua fal
ſitas in fuo fermone ꝙaliꝗd fireternáizcos .
ruptuʒ ín alio tẽpoꝛe:qꝛ babet potẽtiã vt fit cne in alío rpe:fs nó eſt in tempoꝛe pꝛedicto
non ens:neq; intpe in quo eft ene in acri.
¶ Abbꝛeuiatio bui" ſᷣmõ is eit ꝙ fi atígd eft nó gna bile fiue poa£ cozruptibile fiue nó:taligd fuerit nó cozruptíbile fiue gnatü ſiue nõ:mãifeſtũ eft ꝙ ipole eft ꝙ fit caía. T1as ficut qð fit cafu raro fit:ita ẽt ext Itit parü ficut dicit ꝙ cíto ↄſumit. £t ci ita fit (lud q5 femp eft nó eft femp uif ex nà inata ad B. cé nà €i pquá eft qó é.náen-rez oat cie aut vt fint (p;aut vt nó fint feinp:aut vcaliqü fint:aut alíqi non fint. «5i g aliqd iucniretgnábile nó coꝛruptũ aut eternü co:xruptü eét pole vt nã poffibilis trãſmutaret᷑ in ne ceſſariã ⁊ necta i poles i agéte ⁊ recipiẽte:qð ẽ ipo', ¶ Et.d.ĩpole enĩ vt alígd ſit nõ gnábile «c.Lipole e vt aligd fic nó gnábilc aut nó cozruptibile cafu: (ed ucciü e vcD fit ex nà faciéte: qmi oia exũtia cafu nõ ꝑmanẽtmiſi paru fic nó fíüt mifi raro . O.d. ꝑmanẽs
Part 16
aüt un eteraü cc.i.nó fit niſi:qꝛ ſuba ⁊ eéntia ei? oat:
€i pranéiá.(- 2o. cfi ita ſit nã eft «Cj. cũ cá effe aut nó effe rez nãliũ fit ex nã:nãlia aüt (unt tribus modis:aut Gg nd oat cís vt femp fint:aut vt femper nó fint:aut vt ſint ouab" diſponibꝰ.i.⁊ nulla nà oat vt fit fp z nó ſit:niſi neciuz tra f mutet i pole. 25.0. 4cà ifti? cft po? ifti? nde ⁊ elm eiꝰ.i.⁊ cd diuerſitatis entiũ in iſtis oifpónib" eſt cá oluerfitati nae in ſuba fua.2-o.nó cft g pole vt cadé na oct eidé c£ femp « nó effz (emp.D aut otíngit oicéti Dalíad eé giiatus 4 poft ppetuüi:aut aliad n6 giiabile 1 poft coꝛruptũ. fcs ꝙ nece eft ei poné aligd:cuf^ n3 oat et vt femper fit ẽ femp nó ſit. D-ofirmatb P oemrationé per quá fuftétat? € i bis demratiõibꝰ:⁊.d.ſi & fuerit pole tücerüt 5ria i actu necio:qð € ipole:tfi alige poftie/ rit ꝙ ipoleeft vt in aliq eterno fit po*ad coꝛruptõeʒ abíqs eo ꝙ cotrüpat:otíngit et c» in illo fint due po* 5rie exñtes.ſ.ad eẽ ⁊ poꝰ ad nó e£ in actu.Si G actio yni?po* fuerit ĩ actu:nec̃io e altera i po*:cü ipole € vt actiões duaꝝ potetiaz fínt ĩſimł.ſ.no cé in actu: eé ín actu:niſi (de fít « non fit ín actu:qð cft ipole. £t fi yna illarũ fuent in po* p erit pó ſue actiõis ꝙ ſit in
Quod fit eꝛ fa raro fir ⁊ cto cõſumit· 3 dé. 2jpbye 49.7.27.
Si effet eter ni coꝛrupti/ bile nã necet^ firj tráfmu, taretur ĩ poſ⸗ ſibilẽ.
Nãlia füttri bus modis,
"M " 1 d hM | M
— — —
— ——— — T
LIN. V2 e * i adag Nt d^ ye TG Roe
De celoa mundo
acta falfa ⁊ poſſibilis:ſʒ eft falía ipoffibilis qꝛ iducit ad cé actioni Been; A WE iſiml in actu. ill gð poſitũ fuit.ſ.potẽtia eẽ ad ʒriũ nó e£ i eterno falſuʒ eſt ⁊ ipole:qm̃ ipole eſt riii poli:⁊ ex à fegt ĩpole € ipole:⁊ ét qꝛ D deſtructio nó cóplebi£ nifi i eo qð po/ nit aduerfarius gnátü:c poft eternü:ita ꝙ ocedet gp po* éin eoapud tu cé re" futuri:⁊ fili ↄtingit in co? rupto qð ponit vt apud ſuũ cé fueritin eo po"ad effe re" futuri.( £t qꝛ oicés bos ouos fmóces pt pbibe: re ꝙ po*ad nó eé in entenó eft ín re"futurénegs po* gnónte i cozrupto ét apó ſuã cózruptócs € i r" futuri. D. ĩpole ẽ.n.qð fe" ex ſᷣmõe:⁊.d.dicẽs.n.g mó ⁊c̃.i.⁊ 9 dicũt gin gnãbili nó fit po* ad nó e£ apud. fuii eẽ in re" futuri dicũt ipole.i.q.o«aligs o» iftás pterítus ⁊pñs eſt idé.([ 2.0.qio feqt D pole ex fuo mone» Et.d.⁊ appet falfitae ei? «C. D ipole fegt dicẽtẽ ali Qd eé cterniftg ꝙ in terit fuit no ens ⁊ qð mõ.ſ .in fui eẽ tpenó in eo po* ad nó effe in futuro:qm̃ illud qð erat nó ene ín actu in aliq tꝑe.O.exiuit in actum fui fait apó fui nó e£ nó ensin actu capud ſuũ effe nó ens in po*iz cũ ipole eft vt b po'ad nó e£ tuenta in eo ⁊ in tpepterito:qi i tpe pterito fuit no ens tr actu:neq; et in tpe püti i re" futuri:qm̃ otigit pdictu nõ epo ad ipolexremáet g vt fítin eo in prit re? pteriti. Et picteritum, dicit gp aligd bs potẽtiã ad tps pteritü facit oc pᷣteri to futuzzaut prie.po*n«nó itelligit niſi in re^ futuri;
⁊d.ꝙ aligd fit eternũ ⁊ corruptibile in tꝑe.i.⁊ € ca/
dés fub nó cé in alíd tpe:fic otingit oicéti eẽ gnãtũ⁊
ppetui:qrii (ps pofítü eterni qó in alid tpe fuit non
ens.([ £t cii dixit bác poné.o.qíio otigit oicentí ip⸗ fam oíce ꝙ eterni bs potétiá ad nó eẽ:⁊.d.habʒ eni potétid i tpe vt fit nó ens.i.⁊ nec̃e é dicẽ de tali eter no ꝙ feo é po^ ad nó eẽ:qꝛ iã fuit non ens'in actu in alio tpe. 2.0.5116 efti tpe pteríto neqs in tꝑe ĩ quo eft ens in actu .i. ſz ifta po*nó eft re" pteriti tpis:neq; tꝑis in q eft ene in actu:q̃ſi igit ĩtẽdit qp otigit buic fermoní vt nó fit (n co po* ad pteritü:fs ad futuru. ¶ Slt aũt ⁊ fi pꝛius ens fempíternü:pofte rus nõ erit.Habebit.n.vᷣtutẽ cuius act?nó eft. Itaqʒ ſi ponamus pole verũ eſt dicere nuric:q: eftannue pꝛioꝛ «vlr in pterito tpe. ¶ Siigit aliquis dixerit ꝙ illð qi eſt in port tía polceftétgpfitin h. Sicemꝰ qp fi B pole eft.potétía.n.nócft in tpe pteríto : (5 ĩtꝑe im. quootmó « íntpefuturo. f£t ſilx dicimus g ín eo qð é pziocternü ene : ocidefit poft nióeno:babs eni porétíá ín tpe in quo nócft in actu vt fit nõens.Siigit hoc aliquis ire . fíteé pole oícemue ꝙ mocftann?pterítue, i39. ¶ Hoc ab icepit oíce eft dfLobiectio3 id qo pdixit-f. q pofuit potétí ad nó eẽ q̃ cft ignãto perpetuo €x po tétía ſi nõ fuerit pofíta in re" futuri:otiget vt no ext büt in actii:t ci exibüt in actii non erit po*iq.6 D-o, Sdicitbuic $mói oícédo qp bil ſcimꝰ q» ois po* polis (t vt exeat ad actũ « ei? exitus in gnãto eterno tam pterut «nó eft ipe faturue: nulla otía eft iter b o» exitus eiꝰ ad actii ſit aut ꝙ nó fit:q: po* nó 0 nifi in re'actus:quapp ípfe oicit rídédo:bicem"mó qfi pole eft «-q2 po" nó eft in tpe pteríto.i-Dicemus re fpódedo:fi oé qð eft po*poleé vt exeat ad actii.g po «ptis nó füt mfi ín re" futuri:qii nibil pot in reſpe⸗ ctu pteriti; qr actio d fuiti pteríto iã pteryt:c ipole
eft vt reuertat nücquapp nulla potétia eft ad ipfus oino:c potétia non cít niũ ad eíus file in futuro ſcða vice;cidifferenter fiie pole fucrit ad effe aut ad no effe.([ £t qꝛ D qð dixii oe potétia:manifeftü eft us €o qð ponit eterni: ín poftremo cozrupti.f.qp ap» paretin eo ꝙ potétia adnó eẽ eſt un co i reſpectu fu⸗ turi eõ illi qo exiſtimãt x gnáto ppetuo. ([ 5.0.2 fimili oícimue oe co qð clt p femp ene:ocide ín pov ftremonó ens.i.⁊ filr oícem? nos zaduerfany nfi in €o ꝙ ponüt nó gnãbile:⁊ in poftremo cozruptü.f.qp potétía ad cozruptioné nó itellígit i eo nifi in refper cta futuri. ¶ 20.5 eni potẽtiã t tpe in quo no ett ín actu vt fit nó ens.i.qꝛ po" d efti eo ad cozruptóes nó eft nifi ín refpectu tpis ín quo no eft ens i actu.f. ín futuro. ¶ £».o.fiigit aligs dixerit ꝙ pole .i. cfi alígs oiyerit ꝙ pole eft vt po* adno cei gnato ppc. tuo fit potétia nó effe pcedene: oicemus ꝙ poffibile eft tüc vt pteritü fit futurü aut pzefens. Side ¶ £t nãliter aũt ⁊ nó vlr intẽdẽtibus ipole aut ſempiternũ ens pꝛius coꝛrũpi poſteriꝰ:
aut pꝛius nõ ens poſterius ſempiternũ eſſe. exa
Coꝛruptibilia.n.⁊ gnabilia font ⁊alterabi/ t7; lía oia. Alterant᷑ aüta 5rije: « cy qbus con cori ftant nã entía ab eiſdem ipfis cozrüpuntur.
¶ £t poſſumus pícrutari oe boc ſermone ⁊ oeclarare errozé oícétío ipm ſpᷣmone nãli nó vlr:ſicut fecitmue afi. Dicamus & ꝙ ipole eft vtalíqd pꝛimo fit eternũ ens:deide pott coꝛrũpat᷑. Aut vt aliquíd pꝛimo fit nó ens: ocidc poft ſit ens eternũ.Oĩa.n.gnãbilia ⁊ coꝛruptibilia alterant ⁊ tráfmutant z nou alteran£ nifi ex ſuis ↄrijs cr abus cópotium tur ⁊ gnãnt᷑ gencratíone naturali: per eg conſumuntur ⁊ coꝛrumpuntur ctíam.
oẽ qð generat a fuo ſimili gnãtur:⁊ oẽ qð coꝛrũpita (vo Il
fuo ↄtrario coꝛrũpit. Omne igit᷑ gnãbile hʒ ↄtrariũ * —9
gio CO;
Zriũ wnpole eft vt remaneat p tpe infinitus: neqs ín pieft
pterito neqs in futuro.Si igit mũdus fuit pmo non ipolé? "TL ens:ocide gnati fuit poft nó e&neceffe eft buic oriü - ju
coꝛruptibile:aut nó gnàbile 7 cozruptü poftremo. ¶ Sínit liber pmus oc celo 2 mundo.
Cp Cotr
Y. iber
(C Ariſtotelis oe celoliber Secũdus icipit.
( Tractatus pꝛimus.
M I. — — Aod qdé (gif neq; factũ eft oẽ D SS Xcelũneq; otigít coꝛrũpi quem 5 admodũ gdà oíctit (ps : fed cft
177 vnũ z fempiternü pzincipitd ⁊ oíumatíoné nóbiie totíue eter ai.Hñs aũt ⁊ ↄtinens in (cípfo ifinit tpᷣs:ex dictis licet accipe fideʒ:⁊ per
opionẽ eã q̃ abaliteroícctíbue ⁊ gnãntibus
(pm. Si.n.ñc qdé bícotíngit:Pm quẽ auteʒ modum illi factũ eſſe dicunt nó ↄtingit:ma/ gnã vtiq; habebit ⁊ hoc inclinationem ad fi dé de ĩmoꝛtalitate ipſius ⁊ ſempiternitate.
¶ Jam declarauimus ſermonibus ſufficien
i Ideſt
Lboſũ —R
tibus ⁊ foꝛtibus demr̃ationibus ꝙ celũ nó
ſit ex elnto:⁊ ꝙ ĩpole eſt vt cadat ſub coꝛru ptione:ſed ſemꝑerit eternũ:⁊ fuit fine pꝛin cipio:⁊ finc fine ꝑ oia ſecula:⁊ eſt cã tꝑis ĩ/
finití: c eſt ↄtinẽs ipᷣm.Deſiderãs aũt benc
poterit ſcire gp celũ eft fic diximꝰ:ex bie of centíü celá ec fub gnãtione.Sieniĩ poffibile
eſt vt celü fit ficut diximus:⁊ impole eſt «palij oícunt:bocetía ↄfirmat fermoné uo"
(trum:g celá fit eternuʒ uon cozruptibile. I5 qð dixit cü nó fit ex elnto ouob? modís itelligit:aut q2 nó cóponít ex má zfozma fícut alía cozpa fimplicta:aut q? nó cóponit ex eltis in actu. ¶ Cõpoſitio aũt pma nó eft in eo p id qð di ctii eft in pro libꝛo.ſ.q cozp?celefte nó bʒ riu « ex fine eiuídé.f.g» in cozpe celefti nó eft po* £m ſubaʒ: qm̃ ſi effet poffet fieri tráfmutatío £m eá:quapp eẽt
: gnábile ⁊tcoꝛruptibile. ¶ Cõpoſitio o fcóa nó eft i - eo:qi eft fimplex. ¶ £t ét q2 € nó gnábile neq; co,
ruptibile.Copofitü vo ex fimplicib? eft cõpoſitũ ex 3rys:t cõpoſitũ ey ↄrjs eft gnabile ⁊ cozruptíbile; tfi eft ex ↄ3rus nó moueret nãliter circulariter.nas oia ifta oetermínata funt pus (T £t intétioifti? tra/ ctatus pñtis eft pfcrutarí oe acciitib? buitts cozpís ⁊ alioꝝ q̊tuoꝛ.U.g.ðcłare qp b5 ðxtrũ « ſiniſtrũ:⁊ fur fu5 t deorſuz:⁊ añ t retro: ꝙ fpica fit eiꝰfigꝰ⁊ alia q Qrunt oe eo · ¶ Et dix:ſine pn? « finc finc.i.op ſuũ ee nó bs pn" in tpe neq; fíné cũ ips fit cá tꝑis « otinés ipm. tó dixit:ↄtinẽs ipm;qtps nó addit fup ipfas nec tpsé ſupꝛa tpm:f5 q2 ẽ cá tpis ẽ.q.terminãs ips: Quapp íd qð ẽ ex cozp? celefte nó € in tpe vt oc? « V telligẽtia. ¶ 2»o-»fiderás aũt «c.itedit oeclare boc Pmone g celü nó eft gnãbile neqs cozruptibile:qris C aliꝗs ĩtuebit Pmoné Ari.⁊ aduerſarioꝝ ei^in bac
" ^ Qóne:iuenerit ſmonẽ alíoz feq plura ipolía « iuey x, "rit fmoné Ax · ñ feq aliqð ipole acaret fídé maio
re Q5 babuerít pꝛius ex róne. ¶ Et iõ oiyit Alexan. "os aũt nõ fumus ſuſtẽtati fup fnias huius bois ín ter oẽs alios:niſi quia videmus ipfas minorisambu
e, Sültatis « remotío:em à contradictione.
Pꝛopter qð bñ bs pfuafibilé ſeip̃m exhi⸗ ereantíge ⁊ marie patruʒ noſtroꝝ veros credere cc ſermones:vt fit imoꝛtale aliꝗd ⁊
Secundus diuinũ hñtiũ ꝗdẽ motũ:hñtiũ àttalé vt nul lus ſit finis ipſius:ſʒ magis ipſe alioꝝ finis. Eteni finis ↄtinentiũ eſt ipſa circulatio ꝑfe/ cta ens ↄtinet ĩꝑfectas ⁊ bfiteetermínus. ⁊ qcté. Ipſa qdé nullũ neq; pꝛincipiũ habẽs neqʒ finẽ:ſʒ iceſſabilis ene ĩfinito tꝑe.Alio/ rũ aũt hoꝝ ꝗdẽ cã pꝛicipij:hoxꝝ ãt ſuſcipiẽs getẽ.celũ aũt ⁊ eũ q ſurſuʒ locũ antíq gdem dijs attribuer̃t velut exñs totũ ſolũ ĩmõtale
¶ Et dicamꝰ ꝙ opʒ nos credere ſᷣmões anti quo veriſſimos c maxie:qꝛ funt parentes nr̃i.Sixerũt eni ꝙ aliꝗd eft velociſſmũ mo bile eternũ nõ coꝛruptibile:⁊ eiꝰmotꝰnõ bs finẽ:ſʒ ipe finis eſt cuiuſſibʒ finis: ⁊ vltimũ cuiuſlibz vltimi:⁊ ↄtinẽs oẽ ↄtinẽs.Et ille motꝰ eſt ꝑfectus ↄtinẽs oẽ diminutũ nõpfe ctũ:⁊ oẽ finitũ ⁊ gnãtũ. Ipſe aũt nõ hʒ pii cipit neq; finẽ fs eternũ in tpe ĩfinito.Alio/ rũ aũt motuũ ꝗdã funt quoꝝ pꝛimũ pzincé pium ⁊ iſte motus eternus:⁊ quidam ſunt quoy recipiẽs getẽ eoꝝ eſt iſte motus eter/ nus.Et dicimus ꝙ oẽs antiꝗ poſuerunt ce lum eſſe locum creatoris pꝛopter ſuam in⸗ coꝛruptibilitatem ⁊ eternitatem.
¶ Teſtatur fapza ſuũ ſermonẽ per ſermones caldeo/ rum antiquoꝝ:quoniaʒz boc qð dicunt ꝙ aliquid eft mobile velociſſime eternũ nó coꝛruptibile idẽ ẽ cü opione Ariſto.de coꝛpoꝛe celeftí : « qð oemóftratus ett fírmiter in s? pbyficoz.P»eclaratü eit eni illic qp ifte motus eft etern^mó coꝛruptibilis:neq⸗ genera bilis.¶ Quoniã aüt eft velociffímus motui oecla; ratũ eft ex pꝛedictis ⁊ etiã ey matbeff. ¶ £t etiã oe. claratü eft in pmo tractatu:g eft ↄtinẽs omne conti nens:quoniã extra ipm nó eft locusneqs tẽpus:⁊ q» eft pfectü (T. Et boc qð oixit:alioz aut motui. qut; dam funt «c.cintédit qp motuũ etermoz quída funt facientes motus generationis entui ; quidam funt obferuátes eius effezcuius generatio perficit᷑:⁊ D in; tendebat per quietem.motus enim generationis qe" fcit cum ens perfícit-i-adp motuu eternozus quidam funt generantes etíam:t quid conferuantes. (| £t boc intendebat cti dixit:⁊ recipies qꝛ mouens cl re: ceperit motas rem quiefcit a motione:c tüc cóferua; bit ipfam.2*.0.q» oẽs antíqui faciunt «c.i. teftat [5 Q» oés leges conueniunt in boc-f-;ocum effe in. celo ⁊ ocum eſe eterni:locus autem eterni eft eternus.
¶ Nunc aũt teftíficatur ro gp icoꝛruptibile⁊ igenerabile. Adbuc aũt ipoflibileois moz talío difficultatis cft. ZIdbuc aũt fine labo: re:ppneqs vna indigẽ violéta necitate:que octiticat ꝓbibẽs ferri aptũ natũ ipm alíter. £2 é.í.talemag labozíofus qᷓ;to qdes vtiqʒ fempiternue fit ⁊ diſpõnis optime crpera. ¶ Katio antem qua complemus oícere tc^ ftat g celũ nõeſt coxruptibile:neas genera bile:neq; recipiens paſſiones:remotum ab
2 Opi.caldeo
rũ cadé ᷑ cũ opione Ari. ox cclo. Idẽ pᷣceli.ioꝛ.
pᷣ celi.t.c.ioo
eternoꝝ qui^ dá ſunt faciẽ tes motꝰ gnã tlonis entiuʒ t qdã ↄpuan t fccide de ge neratiõe.56. ⁊.iꝛ. met, ʒʒ. Omnes le gea ↄ2ueniũt in hoc deum eſſe in celo.
3Idé.s.pby. €0.54.. tp ce lit c.22, 26,
ce.&idc ꝓ h̊
25c cá fatíga tioniei aiali bue, Uide ét L2.c3. ocffa | 015,4 D. 46.
EP»otuo cclí fi puéit a nã. oppofitum.p ccli.c. $. 7.2.
3intelIntía ñ coheret cclo mediãtibꝰ oi méfionibu s. dép cap.ð fba o:bio,
i Coꝛpoꝛa ce —00 leſtia fát ĩtel T ligétía « aia ! ta fm vniuer u fum. 3 dé.s. meta cõ.iꝛ.⁊ (2.meta«c.36 | Bonũ fini^ pliciter é cut nó accídit fa tigatio,
omnioccaſiõe ⁊ ↄ—ſumptiõe. Et cũ bocqo diximus nó ẽ coꝛruptibile:neq; fatigabile. Nõ.n.hʒ aliũ motũ nifi futi nãlem quapꝛo/ pter nõ indiget vᷣtute nde ꝓhibente ipm ab illo motu.ſ.motu naturali.Et oẽ qð c(t bu iuſmodi fatigat᷑:⁊ quãto magis fatigat᷑ tatv to magis caret bona diſpoſitione.
3¶ Vult oemfare ꝙ B q6 iit ↄuenit płibus rõnibꝰ
d in co apꝑpent.¶ Et.dð.rõ aũt zc.itédit p rõnẽ fylls €x à (cim? qp motus ei? eft eternꝰ:⁊ fylm ey. à ſcimꝰ ips cé fimplex ⁊ nó bie 5riü:ey (ftis à fcimüs qp nó gnat neq; cozrüpit neq; fenefcit.(T 2.0. i b qó ob yimue nó fatígat ẽt.i.appet ex D ap oeclatü € ex fua nà gin b motu nó ceffanti nó accidit ei labo2 neq; fatigatio:c cá illiꝰeſt:qꝛ cá fatigatõis i aialib?nó € in eo. Lã. n. fatigatõ is in aialib? ẽqꝛ in eis eft pn" mot? 5ríit motui aĩe.ſ.ꝑs grauisq̃ € i eis. át mouet nos multü ad 5riá pte illí q̃ intẽdimꝰ moueri ex aĩa nr̃a. quapp accidit nobís labo: 4 fatigatio:⁊ B e qð dixit.
1o eni b aliũ motũ nifi ſuũ.i.qꝛ celi nó b5 motus nãlẽ aliũ a motu volütarío. ([ £tífte mot? i ipo nó puenit a nã fic motus eltoz:qm fi eet nãle otigeret & cét cópofitü ex mà ⁊ fola gnãbile cozruptibi le. £t9tusd é in hac nã ẽ filis foze nali: filis foꝛ me abítracte.atfunilat.n.foie mãli:qꝛ ipſa oat buic co:pozí motiü círcularé:« € i cozpe qo monet p ipfas: 4 affimilat fozme abftracte:q2 nó otuídit p diuiſio/ né cozpís ín.à eft:dpp nó bs ſubʒ:neq; 2riu:fic ócla: ratü eft fupíus.(] Recipiẽs aũt iſtã foꝛmã qó adv nat ci ea ef: coꝛpꝰ celefte ĩcoꝛruptibile:ad qó fequü tur dimẽſiones cozpales:1 alía accfitia d in eo ĩueni/ unt.ció fonna « foꝛmatũ funt in eo ides nuó:fs fm diſpõnẽ magís oimínutà 5 fit adunatio recipiétis ⁊ recepti in foꝛ abſtracta. ¶ Et cã iſtiꝰ adunatóíe ĩter iſtã foꝛmã ⁊ ſuã mãʒẽ:qꝛ nó cobét fue mãe mediã⸗ tib? dimẽſiõibꝰſiẽ foꝛme gnãbiles ⁊ coꝛruptibiles. ¶ Quapp b má caret potentia.Et iã declarauimus B ín tractatu qué fecimus ſolũ pp B:t pp boc o ifte fo: nó funt oíuifibiles $5 diuiſionẽ cozpis recipiüt ĩtellm.¶ Quuapp bec coꝛpoꝛa funt itelligétía «ania tafm vniuerfum:c pp boc nó recipiũt laboze5 neq; fatigationé: ppter boc illud q ín fua actióe eft mt nus fatigatum eft nobilius « melius:bonũ aüt ſim/ pliciter eft lló cai nó accidit in ſua actióe fatigatio.
¶ Pꝛopter q$ qdé neqs Frmantíquá fabula fufpícádá bére:q dicũt Athlãte quoda ipfi opue cé ad falute, Aident᷑.n.⁊ bunc confti tuẽtes fermoné candé bére ſuſpitionẽ bíe q pofteríue; vt cni grauitatẽ babétíbue « ter^ renis oĩbus his que ſurſuʒ coꝛpoꝛibus ſub/ ſtituerunt ipfi fabuloſe neceſſitateʒ anima/ tà. Neqʒ vtíqs boc modo ſuſpicandum.
¶ Et pp bnó oícim? in Bcozpc nobili: neqs opinamur ín eo illud qð qda5 antíquozum opinabant᷑:⁊ dicunt ꝙ celá indiget aliquo deferẽte ip̃m appellato athlas: vr buet (ptm nõ dimittat ipm cadere. 3fftiét q D dicunt aſſimilant iftíe q (unt in tpe nro⁊ q putant oia coꝛpoꝛa ſuꝑiora grauia:⁊ pp Doict ꝙ
De celo 4 mundo
indigẽt necio anima mouẽte ea.Et fermo il le eorũ non fuit vera rõne ſed caſualiter.
¶ Diẽ ⁊ ſignũ ꝙ opio nra ð ſubaceli ẽ va ꝙ nõ fum?
coacti in dãdo cãs eoꝝ q̃ appent in celo dicẽ ĩpoſſibi lia q̃ dicũt multi antiquoꝝ p coactíoné. U.g.qꝙ dicẽ tcs celũ eẽ graue opoꝛtebat dicere cé alígd deferẽs ipfam ne caderet:qð dꝛ athlas.¶ D.d.ꝙ ſermo iſto/ rũ ẽ ſilis ſmõi dicẽtl gp celũ hʒ aas d mouet D mo/ tu · ¶ £t ĩtẽdebat dicẽ gp qᷓuis ſᷣmo iſtoꝝ eft verus fcs ꝙ celü ẽ aiatũ:tñ rõ eoꝝ nó eft vera. 3fti aũt nó dicũt celi bie aiam:nífi qꝛ eft graue:⁊ oícitnó vera rõne:qꝛ ppóncs coz funt falſe:qm̃ meli? eft oíce ce lũ cé leue d$ graue:c iã oeclatü € ꝙ celu neq € gra ue neq Ieue:ls nãe 3". ¶ Et itédebat ꝙ ꝗ opinat ce; lũ eẽ 3* nãe nó indiget vt ponat ferẽs:aut aiam : aut alíqd extrinſecũ:tñ qsuis ponat bze atam:nó bii fen tít qp fit graue bris aiam:qsuís aia fuftentet ipfum « ocferat:tfi índíget alío extrinfeco oeferente ipfum.
¶ Neq; ꝑpꝑcircũgyrationẽ celerioꝛis erfites lationis ꝓpꝛia ĩclinatiõe:adhuc ſalutaritan/ totꝑe:quẽadmodũ Empedocles inquit.
¶ Neq; ét ſtabilitas celí ⁊ ci? ꝑmanentia eft fic dixit Empedocles. Dixit.n.ꝙ celũ cft fí xuʒ ⁊ ſtabile pp eius motus velocitatẽ:qm̃ motꝰvelocitas retinet rétotas nó dimittit rem motã recedere a loco ꝓpꝛio «ficnó ca^ dit. Nos aũt dicimꝰꝙ fi itaeẽt nõ ꝑmaneret tꝑe ĩfinito.ſed dico pꝑvelocitatẽ ſuimotꝰ: qii iſte motus eſt violẽtus nõ nãlis. Mo/ tus autem violentus non eſt infinitus neqʒ perfectus ſicut ſepe declarauimus.
¶ Dicit ⁊ ſignũ veritatis nr̃e opionis eft etiã:qm̃ nó ſumus coacti dicere cauſaʒ ftabílitat] celí quá Em/ pedocles oíxít.3lle eni dicit p cá qua celuʒ nó cadit eft velocitas fui motus.appet eni gres velocis mo» tus.f.círcular! pmanet ín ſuis locis. ¶ O. d. nos aüt dicimus «c.i.cqpfí ca ſtabilitatis celi in eodẽ loco eẽn do graue eẽt velocitas motus:nõ duraret ín ifinitus ftádo ín vno loco:neqs mot? ef? eét ifínít". (T 29.0e; clarauít hoc:⁊ dixit:qm̃ ifte ẽ mot?^zcC.i. velocitas mo tus nó eft cá fuftétatióis celi:qꝛ eft motus violétus: mot" atit violétus ipole eft vt fit etern?aut pfectus: 410 oeclarauumus ꝙ motifte eft ꝑfectus ⁊ etermus. (| Et ſylls qdé ſic coponit ín fcóa figura:mot? cele: ftis eft etcm^c ꝑfectꝰ: motꝰ g eft cá ftabílitatis moti nó ẽ etern neg pfect^,g mot?q é cá rei mote ftabilt tatis nó € mor celeftís. (I 2.oeclauit ppóné oícété €» mot" eft cá pmanétíerei mote in eodé loco non eft eternꝰ. in p* fig? fíc.zD00^ q eft cá pmanentie reí motet eode loco € violet? £55 mot? violétus nó cft eter". £rgo mot? q ẽ cá pmanétie reí mote ín eodẽ loco nó eft eternꝰ. ¶ 2»-oeclauit ppóné maíoze fic. £35 violéte mouet 2ríü € fuo motozi. £t oie morez bris ʒriũ nó fp mouet.£rgo ois motio motors vio léte nó eft eterna:ccii buic ↄiũcta fuerit: oẽ cmo tio fi erít eterna:illó qð ab eo mouct nó erit eternü: ocludet ꝙ illõ qó niouet a motoze vio" ri é eterni
¶ SScdadbucneqs ab aia rónabile cogente manere fempíternfi. Neq; enĩ aic poffibile eſſe talẽ vitã ſinetriſtitia ⁊ beatã. Nec̃e cni
⁊ motu
dicere cd uc q;
iccrc e T:
Y. iber
⁊ motu cá víolétía eríftére:fiquidé monct ferrí apto nato pꝛimo coꝛpoꝛe aliter: mo^ bre cotinue finie vocatiõe eẽ:⁊ oi carẽs ro oc pzudctí. &xíqdéneqs vt aie moꝛtaliuʒ aialiũ eft reges circa ſomnũ facta coꝛpoꝛis emitſio:ſed neciũ ſuſtẽtãtis cuiuſdã ptére tinere ipfas ſempiternã ⁊ ĩcoꝛruptibilẽ.Si Itaqs qucadmodus diximꝰↄtingit dicto bre Ino de pꝛima latíóe:nó folá ipſius oe fempí ternitate fic exiſtimare melius:ſed « diuina tioni eique eſt dijs fol vríqs baben? fic có feff. aenũciare cócozdee ſermones:ſed taliũ Auidẽ ſermonuʒ ſatis fit nunc.
Et dico ꝙ celũ nõdʒ effe eternũ ꝑmanẽs bpaias quá hʒ.Quidã.n.dicunt ꝙ celá eft eternũ ꝑmanẽtis eſſentie:qm̃ b anas: ꝙ ata cogit (pm vt fit eternũ pᷣermanẽs:⁊ iſte Priocttipoffibilíe £2» fta vítaipole cft vt fit ſine fatígatióe: fine laboae. E ipolc cft
. Vtfitlaudabilte bona:q» monetco:pue Pm gli modũ a (no motu ppzto.fet (ic crit ne cetfarífiín negocio c carce oionó veratíoe Ns er bütiitellectfi. Et cf íta fuerit oio nó Cit nó verationé."Heqs affilat nõ vcratío tuni; aialiũ ín fótio. Et tácatfimilat fabu | Pese ocegfo2 qð eft eternus z femp mouet víiolcte ſine fine ⁊ fine gete. Et oíco q»Pmo cozínifto mora é (ine róne:fic Pro . €ogoemltitudie deoꝝ.Et nõ oʒ nos iudi⸗ careree p Prriont dicẽtes:ſʒ ꝑveꝝ ſᷣmonẽ: ⁊ firma roc. Aolumꝰigr̃ fugẽ iſtos ſñᷣmões ^ fabulae ⁊ reuertíad narradũ D qo rema/
Qo UE oífpóne b?nobilíe cozpíe.f.celi. n.i dei, CQꝛ alia dicũt ꝙ pmanétia celi z pmanétia fui mo Wgiotb; fuseftpp aias:yult 3dicere cie cü ifti &moni otigat Mose "€ ipole:xq? motio coꝛpis abaia qo eft bà é mot? violen Lus: fili ſuũ e£ viuũ.⁊ fitr qð mouit dicẽtẽ D ad cre tin dendü boceft:q? appet g cà ꝑmanẽtie iſtoꝝ d funt bo Sile. Pud nos ĩ yita quoda tpe nó eft nifl olüctio ate ci QD dbus CO:pe:t vlr gnãle boc eft ín oib"entib^que funt apó hg 4$. TI0-f. cp korme 07 füt cáe fte pmanéticin alid tpe s luy c6. Jítiigrci credebát boc videbát q»entia (üt oura 3 dnte bílioza alys.f.qp quáto magis fozma fuerit pfectioz ;..,-. tüto magisremanebit ens:dixerũt ꝙ aia celi eft no» liffimaaiag coꝛpoꝝ 4 € coꝛp nobũiſſimũ oius coz boꝑ:dixerunt qp ala eft cá pmanétíe ei"eterne:c ipfe Vult ʒdicere eis:⁊ qꝛ ↄdictio itrat eos q ponüt D co Dus bze ʒꝛiũ motü motui aie oicit T Et ifte ſᷣmo i Polis «c.i. f5 modi aliũ a fuo motu nàlist nó Debe Thus itelligere ex D moti tifi:f5 ẽt ourabilitaté eẽn/ t€ illientioaiati.f.op durabilitas eẽntie in eo $5 mo eve eft recipiée aias eft pp aias. D».0.&i à eft fic in fem pun negocio zc Lt fi mot*celi € pp dias ⁊ hz le mobilitate 3:14 motui aic:tüccelus q? mot?ei? p c P^caret oionó vexatõe exũte in o q6 moue * itellectu ⁊ crit fp in negocio ⁊ laboꝛe:qꝛ nó i
Seccundus et uenit in eo qes q iuenit i aĩalibꝰ.ſ.ſõnꝰ⁊ qes. Som / 36 i aialib* nus.n.⁊ ges in aialib?necto füti eís pp laboꝛẽ.laboꝛ cft laboꝛ:qꝛ i aüt nó eft mfi qz in eis exiſtit pn"52ius motui anie. Ci? cir en ¶ 3óqsoícit:ccíi íta fuerit nó bébítnó vexationé momianic. oio ⁊c̃.i. ⁊ necio eft vt nó beat getẽ:qꝛ nó hʒ diſpõnẽ 3da-$.có. files illi q̃ eſt ĩ aialib'apð ſomnũ:⁊ ẽ fmocozicelo —H7& .— - (ilis fmorantidz t dicẽtiũ aligd cé motü motuyio leto fine pn?« fine fine:qð vocabit fic.f.egfoz. T 2». ot dico ꝙ ſᷣmo illoꝝ oe illo motu eterno ẽ fine roe i. qꝛ D qó oixerüt oe D éteips eẽ bà é fmo oíct^fine rónefit oicebát gp oy füt plee fine róne:t qꝛ oia ifta £i fiit apologi ds ponüt pontes leges ad rectificatóes oie ciuiũ:a vitate atit funt remota tab itellectu büano : d.volumus igit fugere 16 —— Ka. II. x cloníaatit qd3 font q oícüt cé Nl alíad oertrá ⁊ ſiniſtrum celí: 4 J| qucadmoditi vocatí pithago/ en J| rici:illoy.n.ffte&mo eft: fide radũ vtꝝ boc fe bs: vt illi dicũt — aut magis alr. €ígdéops ada ptaretoti coꝛpoꝛi bec pꝛicipia.Cõfeſtiʒ eni fi dextrũ exiſtit ⁊ ſiniſtrũ adbuc pꝛiꝰ pꝛioꝛa exiſtimãdũ pꝛicipia exiſtere in ipſo.Deter/ minatũ eft qdCigf oc his in his q círca ata^ liũ motꝰ:pp ppzía nãe illoꝝ ineſſe.AManife ſte enĩ ínaialibue exiſtẽtia vident᷑.His qdẽ oẽstales partes:dico aũt puta ⁊ dextruʒ ⁊ ſiniſtrũ His autẽ quedã. Plantis autẽ ſur ets deorſum folus. Dicamꝰ igr̃ ꝙ aliꝗ antíquoy dixerũt cel hꝛe dextrũ * finiftra. f. fecta pítbagozícozz Qd3.n.coy h̊ dicũt.Et volum?pfcrutarioe. ^ boc 4 dicamꝰg.ꝙ ſi opʒ attribũere coꝛpoꝛi toti?ífta pꝛicipia dextrũ.ſ.⁊ ſiniſtꝝ:⁊ gpat^ tribuemcoꝛꝑi pꝛicipia pꝛioꝛa iſtis necio.ſ. ſuꝑlꝰ⁊ iferi?^: c ãte ⁊ retro. Et bec qdé psi cipia ðſtructa ſũt ilibzo qu£ fecimꝰ be mot bũs aialiũ. Ille aũt oífponce ftit ↄueniẽtes natürieaialift:c i eis ſũt mãifeſte. Sʒ aia⸗ lia dá bfitboia.f.ocrtrá ⁊ ſiniſtꝝ:ſurſũ ⁊ deodeſuz:añ ⁊ poft: « qdã bfitante ⁊ retro. Zegetabile aůt nó bs nifi ſupiꝰ ⁊ iferi? nii. ¶ Oé qà pdíxité dft plog" iti? tractat? mó icepit dicẽ vty celli Bat oextz c ſiniſtrũ. ¶ £t oixit:o fi 05 attribue «C.i.qp ſi necis eft vt ifta ouo pn'fint in celo nece eft vt béant alía pn^ q funt pᷣora iftis nàli, Clidet.n.q» oé biis dextrũ 4 finiftrü ét beat añ ⁊ re». Oẽ biie be tro « furfus ⁊ deoꝛſũ:⁊ nó ↄuertit:oẽ hñs añ «retro. rà «finiftei vi bie oextrüi « (iniftriü:fozte pp anialiaimobilia q. P:28 «rero nó bit oertrii c ſiniſtrũ:⁊ bit ante ⁊ retro:ſurſum 4. (6 noeco. ocorfus.Et q9 € manifefti ép D exiftitin ead brit. 3d6j.c« furfü.(T- £tq P pn^ fex fut valde máifefta in aiali bus:« loc? pfcrutádi oc bis eft cii fuerit pferutatio ð motibꝰaialiũ:ideoqʒ oirit: b qdé pncípiaiá oifticta funt in libro ifto: eft ꝙ »fideratio oc eis nó cft mfi apud confíderatione oe animalibus. ESiaũt oʒ celo adaptarealiqdtalii pst
Kóméfup Ce mun. cc
€yuríu$ Épn cipiuz lógitu dinte. Dextrum la titudinis. Anteriꝰ ꝓſũ ditatis.
| Pes exter il ecentiilr mo* | | uctur. z I | !
Supiꝰẽ prin ATL ME cipis motus WM. augmũti t ata p UB M lib? plátie.
mus:quẽadmodũ diximꝰ ín aialibue exñs: rónabile exiſtere ín ipo. Tribus.n.entibus vnũqðqʒ vclut pꝛicipiũ qðdã eft. z2ico ãt tria ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ:⁊ anteriꝰ⁊ oppoſitũ ⁊ oett ⁊ ſiniſtx.Has.n.diſtẽſiões rónabl le exiſtere coꝛpibꝰꝑfectis oẽs.Eſt atit ſurſũ qdélógítudie pꝛicipiũ:dextꝝ aũt latitudis: anteriꝰ aũt ꝓfunditatis.Adhuc aũt alr ſᷣm motꝰ. Pꝛicipia atit dico bec vñ ĩcipiũt pꝛi⸗ mũ motꝰhñtibꝰ.Eſt aũt a ſurſuʒ gdé aug/ imétatío. A dextris atit q Pr locus motus. Ab anterioꝛibus vero quí£&m fenfus: ante" rius enim oíco in quo ſenſus.
¶ fReacrtamur ergo ⁊ dicamꝰꝙ ſi ĩcelo po
ſuimꝰdextrũ c ſiniſtrũ:necio ponemꝰ ante iſta alia pꝛicipia ficut diximꝰin libꝛo de mo/ tibꝰaialiũ: ⁊ dicamꝰẽt ꝙ fi iſte diſpones fint trce neceſſarie cft vt Glibet eaꝝ béat pꝛicipiũ fct itelligo p diſpõnẽ furfus « deoꝛſuʒ:dex trũ⁊ fini(trü:afi « retro. £t oeberét eẽ oce iſte méfurcín pfectis cozpíb?.zàícam?ergo ſuꝑiꝰqð eft pucipiũ lõgitudis:⁊ dextrũ eſt pꝛicipiũ latitudis:añ e(t pꝛicipiũ pfundita/ tis.Et voco pꝛicipiũ illð ex quo ĩcipit motꝰ inco:pemoto; Pꝛicipiũ.n.motꝰcremẽti € fuperi?, £t pꝛicipiũ avot?localíe cft dextrũ. £t pricípíá motus fenfibilie coꝛpoꝛalis eft ante: z eft dicere ante vbi (unt ſenſus.
8 ¶ Dicit « manífeftü € g» ſi poſuimꝰĩ celo dextꝝ ⁊ fU
niftrü:nece eft ponere alia:z D qó dixit Vificat idt ctiõe:⁊ vificat cx offfonib^baz ptiũ· ¶ 25.0. dica⸗ mts ét o» fiifte diſpõnes füt tres «ci mani"eft o» fi ifte tres diſpões exiſtãt:⁊ dls eaꝝ oíftiguit a fuo có, paríín B ꝙ fiot pn? motuü diuerſoꝝ⁊ ĩtẽdit p tres diſpõnes nobiliores eaꝝ f-ocrtru ⁊ añ ⁊ ſurſuʒ:⁊ pp B pofuit eas tres:tñ in explanatiõe ĩducit ſex.. narrauit ꝙ ifte ptcenó iucniant nãlr niſi ín pfecti⸗ corpibꝰ f.aiatis; dix nece € vt oco ifte méfure fint ín co:pib^pfectie:z itédit pcr méfurae fer fupficies €riítes in cozpib^ci fuerit britía vtutes oiftictae in n3 fícut in aialib?,([- £»-icepit oefcribere cas ex mo tib? pp1u$« dixit op ſupiꝰeſt pn" lógitudis/f.pn mo tus q eft in lógitudíne cé mot^rei.f.cremetu-ocrtz aüt eft pn" latitudis.i.pn" mot^q eft ex vno duoꝝ ex tremo latitudis.i.pn"mot'aialíti Lloco er oextro: deĩde er finiftro:qr p mouct aial dextrũ pedé:oein. de finiftrü vt fup D (uftétet pes aüt mot? eflentialir eft dexter:ſiniſter aũt nó eft mot^nifi motu acciitali
- nó eſt dubiũ o pn"ouoz; motuũ pedi eft ex ouo
bue crrremis latitudinis corpis · Ante autẽ eft pare in qua funt fenfus;z ad quá eft motus:⁊ retro eft op, pofitu buic.£t I5 itédebat cus dixit:⁊ voco pn^ illud Cr. quo eft pm^mot^im cope moto:pn" longitudis latitudinis:z pn"ante. (T $s.icepit narrare qs mot? cut pmo pn" appꝛopꝛiat o. or pn" motui creméti eft fuperi^4.9p fupi^eft bn"mot^:qz fuperi^é pn^mo tus cremett in aĩalibꝰ⁊ creméti in plãtis ⁊ atalíbtis (| D · d. ⁊ pn" motus localis ad dextrũ.i.diximus ꝙ
De cclo4mundo
dextrũ eft pᷣncipiũ motꝰlatitudinis:qꝛ pᷣncipiũ mot? localis eft exrremii latitudinis qð eft dextrũ. ¶ 2. o. £t pn"motuti fenfibiliá eft aii i. diximꝰꝙ afi eft pn"mot^:q? eft pn"motus fenfibíliü:aut qꝛ eft illud in quo funt (cafus: vIr eft pare oppofita parti ín. d eft motus localís:q eft locus fenfus.
¶ Mꝛopter qð z nói oĩcoꝛꝑe ſurſũ z oco
ſuʒ ⁊ dextꝝ ⁊ ſinſtiꝝ:⁊ anteriꝰ⁊ poſteriꝰq̃/ rẽdũ:ſʒ qcũq;ʒ hñt motꝰpꝛicipiũ in ip̃is aĩa/ ta entía. Inaiatoꝝ.n.in nullo videmꝰvñ pi. cipiũ motꝰ.Hec qdẽ.n.oĩo nó mouẽt᷑.Hec aũt mouent ꝗdẽ:ſʒ aboi pte ſiłr:puta ignis (urfus ſolũ:⁊ terra admedium.
¶ Pꝛopter hᷣigẽ ⁊ eiꝰſile nõq̃rimꝰin oĩcoꝛ poꝛe ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ:⁊ dextꝝ ⁊ finift:c ;
añ ⁊ retro.Sʒ q̃rimꝰiſtos motꝰin oi coꝛꝑe aiato hñte in ſe pꝛicipiũ motꝰ. Qm̃ nó vide musĩ coꝛꝑibꝰcarẽtibꝰaia vñ ĩcipiat motus €oy. fet dicamꝰẽt ꝙ q̃daʒ coꝛꝑa mo tienf ex oib?prib?cdIr:vtígnie q mouet tãtũ ad (t periꝰ:⁊ terra que ad mediũ moucf tiri.
¶ Pꝛopter B. qð declauit ꝙ in ptibꝰiſtis funt pu" p pꝛioꝝ matuũ. ¶ D.ppb igit «c.t 5 qð dicit mani" eft:qri cii nõ appeat in cozpib^inaiatis pu" mot" in lógitudine:neqsin latitudĩe:neqʒ pare ppꝛia qua fít mot^mant"eft qp bec pn* nó fünt ín eis qrẽda:⁊ nó cft oubíum in aliq eo vtz in eo fitalíqó on"iftoy:: aut nó. 3n iaíatis aüt foate cft dubiũ aut ín oib^ pti, bus:aut ín ꝗbuſdã.i.⁊ qꝛ intẽdebat oicere qp cosp*ce lefte ẽ aiatũ ops oubitarein eo ⁊ drere bác qónem. ¶ Et D itédebat cus dixit «C.qrfi nó videm? ín cov pozib^zc.í.« diximꝰꝙ copa ĩaĩata nó brit ptéxq nó iuenim^in alíd pte coz pᷣn motꝰ ppzy illi ptí.(|- Et
nieq cft ine ſitui nr̃o ⁊ dextrũ ⁊ finitus
416i xi il oco
Si fus fini imag ex re Xil
1 p (iil —* — lodꝰ eol
"m e. fus of í (it iai l fpc
Y. iber
imaginie: ⁊ afi retro: nulla bay bífpónt eft ín céatía (magis. (Cá.n.ouertet ſuus fit? tũc vocabím?ipm ecónerfo:finiftrus.n.fíct oertríi: « dextrũ finiftrá:« ſic de alijs.
19 ¶ Quia iſtax ꝑtiũ q̃dã ineniunt eéntialt ⁊ ve; jda? in reſpectu « nó vere:⁊ dicit:⁊ dicamꝰ ét ⁊c̃. ꝙ corpa maiata brit ſuperiꝰ⁊ ĩferiꝰ:⁊ dextrũ ⁊ ſiniſtꝝ quoad nos.Uocamꝰ.n.q̃ füt ex ſiniſtro nr̃o ſiniſtꝝ:⁊ ex dex tro dextrũ vt faciũt augures.¶ Dd.⁊ ficut res pofi te «C. f. Dicunt bie ptes £5 ſilitudinẽ noſtrã vt e ín
Amaginibus:qr fic fíniftrü ſoꝛtis cü faerit opp"no v
is eft opp"nro ocxtro:z nfm dextꝝ opponit fuo fi; niftro:fic oicím?oe noftris imaginib^:t D nó accidit
5 de imaginibꝰniſi qꝛ affimilant fozmisboium: fil
ite modus eft nó ex refpectu fs ex filítudine:s ma; gis qð dꝛ ſuꝑiꝰ⁊ ĩferiꝰ in coꝛꝑibꝰnõ aĩatis oi in refpe ctu ad ſuꝑiꝰ⁊ ĩferiꝰq̃ funt nãlr in mundo.ſ.ad locum ignis ⁊ terre. ¶ Et qꝛ ifte ptes nó ve funt in imagie oemrauít D « dixit. Oico vlt «C.i.« nó imaginamur iſtas ptes eẽ in imagine nifí qꝛ affílant boi:tq: non eft nifi tm̃ ín figura: nó eft illic po niſi i figura trit.
¶ 5.oedit fup D róné t.o.imago.n.nó ouertit «c.c ifte ptes do dicit nó fant ptce ín refpectu in í magie
T5 funt £5 filitudiné ptib?boius. Jile.nnõ oiuerfant P5 diuerſitatẽ fítus imagis quéadmodii ptes boius no otuüerfant pp oíuerfitates fítus coz adinuicẽ.i.⁊ dfi voluit inuere per I5 a» britia veras ptes nó attri
unt partibque funt ín refpectu.ft igr imago cu?
Parteeaffimilant veris partib?baberent partes vas nó attribueren£ partib? ín refpectu.
(L^ »:opter qð 7 pithagoꝛicos vtíqs qe ad mirabit qꝛ ouo bec fola pzicípía bícebá oer trii z finiftr(. Quatuoꝛ aũt dereliq̃runt ni^ bil mín?pzicipalía entía. Nibil.n.minoꝛem oiíam brit que ſurſuʒ ad que deoꝛſum:⁊ q
Part 17
ãterius ad que pofterí^:ds dextrũ ⁊ finíftrü
in oĩbus aialibus.Hec qdé cnís virtute dif/ ferunt ſolum. Hec aũt fíaurío.
(C Mirãdũ cft ð pithagoꝛicis ꝗ dicũt ꝙ pꝛi
cípia motuũ (t titi duo.ſ.dextꝝ ⁊ finiftrá.
Et dimittũt q̃tuoꝛ refidua d tió füt mín? qs
ifta duo. Zꝛia.n. ĩter añ retro nó ẽ minoꝛ
eaq̃ eſt ĩter dextrũ ⁊ ſiniſtruʒ q̃ ſũt in oibug atalibue. 1Hà ocrtr( c (inífty tin ín potẽtia
;, Olffertit;refidua aũt entíafm figuram.
"Doc qó iucnít in prtbagozicís manífeftü éponüt eniin 5rgs q opínant eé pn? oiuʒ dextrũ 7finiftz:a
dimittũt alia qnon mín? brit 31fetaté d ea Si d 5»
Fietasd eft iteroextz ⁊ ſiniſtꝝ prtat eis eé pn" nece €ft eís yt 5:ietas inf ail 2 retro fit cá cous d ff pn. |. 2.0. qr ſiniſtrũ ⁊ oextrus tri potétia o?nt 4C.í.z
declarat c» Zꝛietas iter ari « retro eft manífeftío2 ea
Jeſt iter finíftrü ⁊ ocxtrü:qii dextruʒ oiffert a fini, -TO in boc cp etus dextri differt a Vtute finiftri non m Figura:eàdé.n.biit figurá:ante at 2 retro ont ét
Potentia « in figura.f-q2 fígara añ o(fferta figura &tro in piiti ante 4 retro:t éto?nt virtute.
| Et füt(t5 ⁊ oeo2fu5:oib^aiatie fili « aia/ ⁊ platis.Dextꝝ at ⁊ ſiniſtꝑ nõ cyífttr ĩ
plátie. Adhuc aũt vt lõgitudo latitudie pat o? fi ſurſuʒ lógítadie pꝛcipiũ:dextꝝ ãt lati tudis:pꝛioꝛis t pzicipiti pzi?:pzi? vtíqs erit ſurſuʒ dextroſʒ gñonẽ:qm̃ mltíplr o$ pꝛiꝰ. ¶ Adhuc aũt fi ſurſuʒ gdé ẽ:vñ motꝰ:dex trũ aũt a quo:ãteriꝰaũt ad qo. Saltẽ fic vti^ q5 bébit quãdã vᷣtutẽ pꝛicipij q̃ ſurſum ad alias ſpẽs. Jõq; qꝛ dereliq̃runt pꝛicipalioꝛa pꝛicipia:iuſtũ eſt ipoeicrepare:z qꝛ boc in oibue ſilr putabãt exiſtere. Nobis autẽ qm̃ determinatũ eft pꝛius ꝙ ín hñtibus pꝛicipiũ motus tales virtutes exiſtunt.
¶ MÆt ẽt ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ in oib?aiatío eft
cr aialibꝰ⁊ plárío:oerty aũt ⁊ ſiniſtꝝ nó ff i plátie. £t ét oícam?q lógítudo é afi latítt díne « pzicipifef?: z cpfupiue € pꝛicipiuʒ lógítudie: ⁊ dextꝝ pꝛicipiũ latírudinio . Re ucrtamur á ⁊ dicamꝰꝙ filógitudo eſt añ la titudinẽ necio ſuꝑius erítante dextrũ ín fua giionc. Et dico ín fua gione qꝛ pꝛicipiuʒ oz multíe modis. fct oíco ét gf üpine c(tvbié pꝛicipiũ motꝰ:⁊ dextꝝ e(t loc"crít?mot?: c an eft finie motꝰ.Et cfi íta fit necio fupiue b5 botẽtiã ꝓpꝛiã pꝛicipij interalíoe motus. 3 igr nos iuehi 5pítbago:icoe cá dimiſe üt pꝛioꝛa pꝛicipia ⁊ dixerũt trii dextrũ ⁊ fi niſtrũ: ⁊ cum opinabant᷑ ꝙ bec ono ſunt in oibus rebꝰhñtibus motus pzincipíns eq̃lr. Nos aũt diſſoluimꝰhas vᷣtutes nup « oíri mus:ꝙ funt in reb?gb?cft pꝛicipiũ motue. ¶ Pithagorici peccát in hac göe in ouob^:dz alte, eft:q? ponüt in oĩbꝰdextrũ ⁊ ſiniſtꝝ.¶ £t z"é qꝛ nó ponit in eis ſurſuʒ ⁊ deoꝛſũ. ¶ 3n p aüt fímpli pec, cãt:qꝛ mani"é ex oiffóne oextri« ſiniſtri. In z^auté errát qð móvult oeclare.(. Et.d.dicamꝰẽt ꝙ ſurſũ 4 deorſum ⁊c.i.dicamꝰꝙ ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ necio ẽ vt fint in oi hũti dextꝝ finit z:videmus.n.g» oé biis Oetz ⁊ finiftz bs furfü ⁊ deoꝛſuʒ:⁊ nó ouertit:fola aütatalía brit oextz « ſiniſtꝝ:in qb^iuenit furfum « deoꝛſuz. Plãta aüt b5 furfus ⁊ deorſuʒ fs no oeytz « finiftri.([ Et vult oeclare D op ſurſũ « oeozfus ſunt po2a nà dextro ⁊ ſiniſtro:⁊ ci pofteri?iueniet necío: eft ét vt áteri"iueniat ¶ O icepit declare bác rõnẽ dãdo cás d ſuꝑiꝰꝛ ĩferiꝰſũt pᷣoꝛa nã dextro 4 ſiniſtro t dicit.reuertamur ét ⁊ dicam i.⁊ appet o» ſuriũ eft aii dextꝝ.qꝛ fi logitudo € po? latitudie nece ẽ vt mo tus in logitudie fit pᷣoꝛ motu in latitudie:z cü alter duoꝝ inotuli fucrit poz altero nece eft vt 5p" mor? po:ís fit pai?pn"mot"poltc rioris:ſʒ b" mot? po:is ẽ faperi^:t pn^ poſterioꝛis € dextꝝ.g̊ fupi?eft pai? dex/ tro.([ O·d. ⁊ dico Q in gnattoe 2C. nó oebem^itelli
gere ex b pori nifi pen nà-( £t cii oeditbáccám , Pꝛichis dedit ét alià rone oixit:ꝙ füperi? eft vbi ẽ gn"mo moraiatié tus.i.⁊ dico op mant" ett ex pᷣdictis o» fupi? pn" mo- àcoxác 34€
tust ꝙ dextꝑ € lococrit^mot?4 corpe nõ pn". £t vo luit p 5 qð declatũ eft in li? motui aialiü.f. * gp pn"
mot? aĩaliũ eft a code £0, gp añ ẽ Loc? finis motꝰ 7.pb.c. i^.
Lómé.fup ce. mun. cc z
——— —— — —
—— ä
Aiſibilin mo uẽt media qe uſq; motꝰeo/ rũ veniat ad vᷣtutẽ cozpa4 1e. Idem.7. pb.u.7.2, 0€ gia. cõ.ii5.
De cedo 4 mundo
pót itelligi finis motꝰviſus a viſibilibꝰ: viſibiliaaũt mouét media quíqs mot?coz ꝑueniat ad vtutes co2
- "oi lm
¶ £t dicamus ẽt ꝙ ſicelũ bs aam ⁊ pꝛinci⸗
piuʒ motus:nec̃io hz ſurſuz ⁊ deorſuz:dex trũ c finiftru5: ⁊ nõ dʒz alige fugere hec per
rotũditatẽ figure totius:⁊ qũo quidã erũt eius dextrũ ⁊ quidã ſiniſtruʒ: ⁊ oẽs partes eius funt ſimiles ⁊ mote ineterno. Sed vt (magínct bó habẽs dextrũ « ſiniſtrũ diuer/ fainfigura:quí ſupercircundatur ab oꝛbe: quapꝛopter ille oꝛbis habebit virtutẽ oi^ uerſaʒ necío dextrũ.ſ.⁊ ſiniſtruʒ:qꝛ bs loca pꝛincipij ⁊ finis ex operatione fut agentis. Et fil eſt intelligẽdum in initio motus o bis:qm̃ ⁊ ſi motus eius nõ eſt ín tpe: fed tñ motus eiꝰ bs pꝛicipiũ neceſſario:qm̃ fi i poi cipio mouet᷑:necio motꝰhʒ locũ ex quo ici pit.Motus igit᷑ oꝛbis hʒ pꝛincipium. ¶ Quia he ptes nó diſtinguunt᷑ nifi ꝓpter diſtĩctio/ nes motuũ:diuerſitas eniʒ motuũ ín rebꝰaĩatis ofté dit nobis diuerſitateʒ illoꝝ pᷣncipioꝝ:⁊ diuerſitas il loꝝ pᷣncipioꝝ oſtẽdit nobis diuerſitatẽ illaz partiũ: t cii ita fit neceſſario eft ſi celũ babeat pncipius mo tuu otueríog in ptibue otuerfíe vt babeat illas par tes:⁊ marie ct poſuerimꝰcelũ effe aiatus.([ £t boc intédebat cii dixit. Dicamus ét ꝙ celi ⁊c̃.i.ꝙ fi celi b5 aiam « apparet ín co pᷣncipius motus ex parte ꝓ⸗ pia:necefle eft vt babeat dextrũ « finiftrü. à ſurſuʒ ⁊ deorſuz vtocclaratü eft fuperiug: ét ante « retro» (|. £t boc q oi xit qð motiet ex pte ppzía mátfeftü eft per fe. £t boc qð pofuit (pfus cé dr manifefta; bít in alio loco:z fozte cũ mouebi£ ex pte ꝓpꝛia ne^ ceffe eft vt béat oextrü ⁊ finiftrü:a p fít aiatũ.Sed tfi Zlrift.vult in ifto loco accipere po oftátí cám pp quá bs dexxrũ « fíniftrü.f.effe aiatũ.Et cü bs dext ⁊ finiftz neceffe eft vt béatalíae ptes:⁊ pare ex qua celi mouet ppzie eft paro oꝛiẽtis.¶ 2».0.qóné fup boc ⁊cd.⁊ nó dz aligs ⁊c̃.i.d nõ 05 alíqe fugere D. qð diximꝰꝙ celü bs dextrũ 4 finiftrü: dicẽdo ꝙ figura celí eft fperíca:t qũo poffem?oicere qp q̃dã ptes fpe; rice funt dextre ⁊ ddà finiftre cü ocs fint fíiles.([ Et ífta pncipía nó oíftinguunt niſi (n eo qp poft quiete motuet:ín eoaütqó femp mouct qũo oiftinguít ps ꝓpꝛia.¶ Deinde dat folutione ⁊.ð.vt (magtnet bo mo ⁊c̃.i.⁊ imaginatio noftra ꝙ oꝛbis bs partes iſtas eft ficutimagimat ꝙ aliquis hõ cus círcudaret oꝛbe in fe ⁊ inciperet mouere o2bé ey oꝛiẽte ín occidenté: 1Cu5 bocaut ipfe rotabit cũ eo oꝛbe:aut erít ifte bó fízus « mouet ipfum per ſuũ dextrů 2 finiftrus.3fte ergo bomo neceffario babebitcaput ſuũ apud polus meridionale: pedcs apud polũ feptétrionalé:t eitis facies ad ſuperioꝛẽ terre babítabilis;fed dextruz eft in oriẽte:ſiniſtrũ in occidente:qm̃ ft bó ifte ponatur in alío fítu ipoffibile eft vt moueat o2bé ex oziéte int occidente: ita q» motus eius fit verfus ſuperius ter re:quonia ponédo in boie iftas ouas códitiones ops ſi moucatobes ex oꝛiente ad occidété ꝙ motus ci? pꝛimo fit ad fuperius terre.ſ.q fít pꝛioꝛ natura. mo/ tu füb terra. £t cum ifte oue diſpõnes ponunt ín oz/ be.» motus eíus ex oriẽte eft abíqs €o ꝙ fít ad oc cídenté: ꝙ motus eius ſub terra eft ppter motum ſupꝛa terrá cii effe fupza terras fit nobilineceſſe eft vt in orbe fínt oẽs iſte fex virtutes:⁊ fícut bó cus re aoluet effendo fixus in codé loco incipet motus ci? ex dextro ad parté ꝓpꝛiã ita eſt ín ozbe:z boc mant/ feftü eft ficut vides. (T D.d. ita debemꝰimaginari ét wu innio motus oꝛbis:ideſt q2 ín oꝛbe apparet pncv piii motus
i3 »iucf. otuiill; aiaool oiifitaló,
Lo ccu n " p:ic d oti
— — — *
pur motus ey parte ꝓpꝛia cad parté ꝓpꝛiaʒ:⁊ ff nos reuolueremus o2bé fuper boiem « mouerct ab boie cotimgeret vt moueret ipm a parte ppzía ⁊ ad ptes ꝓpꝛia:qm̃ ifte moués bs oextrü ⁊ ſiniſtrum:⁊ ante z retro:ita oebem? credere ín oꝛbe.ſ.qꝙ b5 vírtates oí uerfae in partibꝰdiuerſis:qᷓuis ifte virtutes nó fint in partib"oíuerfe figure aut copulate cum partibus no otuerfe figure.⁊ diximus aut copulate: quía ífte Virtutes nó funt mãles vt fozte vifus eft £m ꝙ per^ feritabimur.(]- 23.0.4 fi mot? ciue nó eft in tempo:
Te etc ᷓuis motus oꝛbis nó bs pzíncipitts tépozale:
Sifeai,c is,
- "Brricipi; in otñ 019 ſegtur ex boc yt nó babeat pzicipíit in magni:
ei Smdie PS y pun pucipio P5 tps: dixit bocinc aliquis putaret ꝙ ybi *iP», nó effet paincipiti tépozale nó eft Pncipíü ín magni ^ tudine boc intendebat cus dixit:ꝙ motus eius ba» bet locus ex quo incepit.i-qp boc.f.qÓ n5 babet pzín; cipium tépozale nó pbibet quin babeat pꝛincipiuʒ in parte ꝓpꝛia: ⁊ in loco ꝓpꝛio:⁊ pferutabimur poft que eft oifferétía inter partem ⁊ loci: vtrus fint fy» nonyma:an nõ. ¶ D. d· Motus ergo eius babet pn cipium in magnitadine ⁊ pꝛincipia ín loco.ſ.q babs
locii naturalem « partem naturalem. ¶ Dico autẽ longitudineʒ quidẽ ipſius que frm polos diſtantiã: ⁊ poloꝛũ bunc qnides ſurſum:hũc aũt deoꝛſum. Differẽtis enim in his ſolum videmus hemiſperiorum per uo moueri polos.Silr aũt ⁊ cõſueuimus dicere latera in mũdo:nõ qð furfus ⁊ deoꝛ ſum:ſed qð iuxta poloe:tàds boc lógítudí tic exiſtente.Qð enim ad latus eſt qð iuxta ſurſuz ⁊ deoꝛſum. Poloꝝ aũt qui (np nos apparẽs que deoꝛſuʒ pare eſt.Qui autem
nobis ĩmanifeſtius que ſurſum. ¶ Et dicamus etiaʒ ꝙ lõgitudo oꝛbis eſt ot^ menſio in qua ſunt orbes: ⁊ ꝙ oꝛbiuʒ qui⸗ dam ſunt ſuperius 7 quídam inferius. fet iſte locus ſcilʒ remotío oꝛbiuʒ: ex omnibus medietatibus oꝛbiuʒ eius eſt tiii diuerſus. Oꝛrbes autẽ qui ſunt ín medietate (tits oꝛ bis nõ mouent omnino. Et aſſueti fumus vocare latera mundi in reſpectu oꝛbiũ ifto^ rum:non in reſpectu ad ſuperius mundi ⁊ cíue inferius:quoniam iſta loca funt tantũ longitudo. Et dicamus etiaʒ gpíllud quod Croibibue videtur ſuper nos eſt pare ínfc^ To? pꝛimi oꝛbis.Et quod nó vidctur eft pe
4 ſuperioꝛ pꝛimi oꝛbis. |
^ (LÉt cü oeclarauít ꝙ orbis bs dextrũ ⁊ finiftz: qua, PD bs ſurſum 4 ocozfum:ante ⁊ retro:z ppbocbsló gitudinẽ « latitudíné ⁊ pfundítates:incepit pemon lare que fit longitudo orbis:⁊ q extremü eft fupe rius lógítudínis:z qð inferius. ¶ £t.o.oicam? etiaʒ lógitudo orbisi.dicamus ctias g» lógittido oꝛbis E dimẽſio Que elt ex vno duoꝝ poloz ad alterum: Qu ptricipiii motus eft ex cxtremo ppaio neceffe - 4c Q5 pairicipy motus fit extremü latitudinis: ? ita fit neceffe eft yt longitudo fit ex meridie ad
tudine." Pꝛincipiũ enis fm magnitudiné eft alíud a
Secundus *
ſeptẽtrionẽ:⁊ ꝙ neceffaríü eft cũ babeat oertz «ft níftrü:yt nó tri babeat longitudínem:fed furfum « deoꝛſuʒ que funt pᷣncipia logitudinis. (T7 O.d.oꝛbiũ eni5 quedá funt «c.« ipfe fundauit fud oemóftratio: né (uper boc gp bs dextrũ « ſiniſtrũ:⁊ intédít per oi mẽſionẽ in qua funt o2bes axem obi. fm ques re;
uoluunt᷑. ¶ Ded.⁊ ifte locus cft.f.remotio oꝛbis ac. -
ideft ífte locus oꝛbis cuius remotto a medietate o2 bie eft equalis ⁊ diuerſus in fua potétía.cintendit p iftum locii polos.Poloꝛũ enis remotío a medietate oꝛbis eft eadẽ:⁊ eft oicere medietaté oꝛbis circulus fecanté axem per ouo media fuper angulos rectos: 1 intédebat cp locus vnius poli eft fuper oꝛbẽ:⁊ loc? alterius ínfra oꝛbẽ.¶ O. d.qm̃ o2bes qui funtin me dietate oꝛbis nó mouẽtur.i.qm̃ pars o2bis que bs t3 Ic5 oífpofitioné ex medietate oabis.f.q» remotio eí? ab ea er omnibus partíbus eft equalis «nó mouet omnino:fed eft quiefcés:z intendit per boc polum. Polus enis 02 quíefcens geometríce «nó vere: nul la enim fubftátia eft ínozbe in actu que nó mouet: fed punctus qui eft indiuifibíilís ⁊ nó exiſtes in mo: to qð mutat locü pcr mam nó oicít motus neq; cén tialiter neqs accídétaliterspanctus enim oi effe mo: tus accídétalíter quádo fuerit ín re mota: filir dici/ tur quíefcens:q? eft ín re quiefcente: « qꝛ oefcríptio moti eft famofa.f.illud qó mutat fui locum: qꝛ ps o?bie in qua eft ifte punctus nó mutat fuum locum per materiã nifi mutatione non ſenſibili:⁊ qꝛ muta: tio eius effet per foꝛmã oiccret effe quiefcés:quoniá partes oꝛbis pzeter parté in qua eft polus mutat lo cum in fozma « má vt videt pare atit ín qua eft po: lus:q? magis apparet qp mutat loci in foxma non ín ma.Cóaüut mutat locum in fozma ficut € o2bis Cf5 & occlarati eft ín phᷣicis) oi effe quíefcéo $m totü: ꝓpter boc o£ in parte oꝛbis quenó fenti£ mutare lo cum ur mã.ſ.qꝛ mouetur fap axem effe quieſcẽs:iſta autẽ eſt pars in qua eft polus:⁊ manifeftü eft q» ifta pare eft ojnifibilis:qsuts in fenfunó oitifibilis.fs [5 igit ocbein? intelligere quicté polog:non q? llic fit pars quieſcẽs in rei veritate neq; centialiter nes ac cidẽtaliter:qm̃ quieſcẽs accidétaliter nó eft nifi pp quieſcẽs nãliter fiue céntialiter T 2.0. affueti fu mus appellare loca ozbis que mouetur.t.que mutãt loca ín mà ⁊ foꝛma partes quatuo? mundi:dextrũ.ſ. ⁊ ſiniſtrum:⁊ ante « retro: nó ſurſuʒ ⁊ deoꝛſum:iſta enim funt tris loca ín longitudine. ¶ 2.0.0icam? ét Q illud qð ex oꝛbibus videt ⁊c.⁊ intendit per illud quod nó videtur poli meridionale: per pꝛimuʒ o2 bes o:bé ftellarü qui mouet tn motu diurno:⁊ intẽ/ dít per íllud qð vidct polum ſeptẽtrionalẽ:⁊ pofuit feptétrioualem inferius 4 meridionale faperiue: q: cus imaginàti fuerimus borne cuite dextra fit in o1iente: finiftra (n occidéte ⁊ facies ad partem celi que eft (uper terras neceffe eft vt Caput etus bois fit in polo merídíonali: pedes atitem in feptétrionalí. £t quía imaginatio eft neceffarío in oꝛbe:quia mot? cius eft ab ozíente ad occidente non econuerfo: « qz motus cius primo eft ad ſupꝛa terrá ⁊ fecüdo ad fub terram:ncceffe eft vt virtusque e(t in polo meridio nali fit fimilis virtuti que eft in ſuperioꝛi bomims:c que eft in feptétrionali fímilís virtuti que cft ín ife^ rioꝛi hominis.⁊ quta nos non babitamus nifi in me dictate oꝛbis ín qua eft polus feptétríonalis:neceffe cft vt babitatio noftra fit ín parte inferiozi o2bis; ct boc intendebat oeclarare in boc caplo.
Cõmẽ.ſuꝑ Ce.ꝛ mun. €c:5
Polus 5f geſcens geo⸗ metricc 4 nó $c. nulla.n é (ba ín o:bcim actu d nó mo uet. vide p b 4.pby.2. itg. Puctꝰ ꝗ ẽ i⸗ diuifibil'znàó exilio ut moto qð mutat locti p mãʒ nom of motꝰneqʒ céntialr neq; acaitalr,
£l nícícée ac cidétalt nó é nifi pp quice fcée eénnialr vide ↄñle pt mo ccli. i4.
De celo 41mundo vnũ oc bis d poffum"itelligere ꝙ oꝛiẽs € dextꝝ celi; ⁊ intẽdit D pcr osenté pmu eoz q aſcẽdũt fup pᷣmũ o1ícóta (fti?pabítabilis cy oꝛiẽte:⁊ p occidéevitimit occidés cx occidẽtibꝰhabitabilis:⁊ totũ h̊ erit cũ po ſuerimꝰꝙ loc" babítabilís terre eft babitatio nãlis:⁊ Q ipole e tráfmutarí ad aliũ locũ:⁊ foꝛte D putauit — Zilbumafar.([ Sed cótingit buic vt in ozíéte fint i/ bit finite Vtutes:c mãles.i.⁊ fi máles & coꝛruptibiles:et fi n6 cozrüpunt tüc poffibile redditímpole.([ Et iã gli? oftéíus eft ꝙ eternũ nà b5 potẽtiã ad cozruptioneim |... c quapp credédi cft gp ifte potéttenó füt mãles:⁊ nõ 5 uuo! oicunt dextrũ « fíniltri niſi p fíLitudines: «modus. ia com affunilatíonis eft:q2 appet ín ozicontíb?terminatis: — erit ergo loc'ozt^folis pmi inbabitabilis locus: in d. ei pmo appet virtꝰmotiõ is:ſicut fi imagiaueris ín iſto loco locii extrinfecü qᷓuis illic neqs fit extri(ecü ne» q5 ĩtrinſecũ.¶ Et D file eft illi qo otcit Zz.in vltio S.pby.q: mouẽs oꝛbẽ eft ín mario círculo q € in. eo: £ ch q eft velociſſim curculoꝝ q fü in oꝛbe:⁊ fili oícit I qꝙ moués oꝛbẽ eft in oztéte:x fíc nó mutabít dextrũ Quis ptes o1bís mutabunt:quéadmodü fí moueno
*etiat &
"Supp C
eẽt extrin ſecũ:⁊ eft fine oubío ín medio ozientis.3n &lrif pbyfícis.n.oeterminauít circulü in quo eft mouce.f. sl Zirtíctio. e in quo appet po*ci^bic Vo cw adea loci * pee jue c circuli in quo appet po* mouédizin refpectu ifti? lo 50e; | mác incip C2 Cem CEN —— E €i oi —— ſiniſtrũ:⁊ locꝰcirca que € ifte mo la Wi motue, cípifi eius g Pm loc motae. qut p tus q ĩcipit o1 ari celi:⁊ ei"oppofitü 03 retro: ſilr dẽ —* | pium círcolatíoníe vii oꝛtus aſtroꝝ. Qua/ alterouoz poloz uperiꝰceli:⁊ alter iferi?: « p banc Pod | rc b vtíqs erit dextruʒ: vbi aũt occafue fint C digit ceti icipit accim B Dnalauit qi SPAL — e | he | i ci i i.i alauit qp intẽdebat —————— ces cn Stan i : E per oextrü orꝛiconta ozíérale pzímü nó ppaiá partes "m. : q ibíe:ció.0- Incipit in dextro 4 reuertit (n ocxtz.i. | feftum polus. Siigit erit manifeſtus ad fi^ — íncípitaloco ecd appetpo" mouédí:t apptopaatar | niſtra crít motus:qð nó dicimus. mouẽs pti ꝓpꝛie donec reuertit ad ipm:⁊ boc ĩpole
$ . 9 à eft imagiari ficut diximꝰ nifi potétia d eft in loco fit CE icamus i * e Ms » —* ſeꝑabilis a coꝛpe oꝛbis:⁊ declarat p b ꝙ locꝰ oppoſi ñte dextrũniſi vbteft pꝛincipiũ ſui localis eei finiftz:z q pluelatéseftfüpcapparésifer / doln motus.Etcũ ita ſit:⁊ initiuʒ eſt motus celi rius:⁊ eſt dicẽ in p̊ Loco ſuꝑiꝰꝛ inferiꝰ⁊ nobile ⁊ igno 9' 12 ; — - » $ ^ nobile ex partea qua aſcendũt ftelle neceffarío ifte pe Et * fegt Com one 7 i tix «^ p pon: - n s celis 1 ioꝛ alía vt fit copofit?ex vtutib?oiuerfis:ftelle enís «ít IN locue erit ocrtr a cii: c vbi cadunterít fini^ funt ptes nobilio2cs cceli; iõ manifeftü qp nó ↄponi nift bul ſtrũceli.Si iat celũ icipit moueriex dextro — turexotrarys:cnó fegt vt remiffio fit ſemp UE cc it l t rcuoluit ad dextrũ tc oꝛbis ſuꝑjioꝛ necio tione cõtrari ſicut dicit Alex.in multte locis. rari |
latebit nos ⁊ nó videbimꝰipᷣm.Et filoc? fa C Manifeſtũ igit qꝛ ĩmanifeſtus polus eft
| : 2 — 9ce» : P ^ | e en pac OD. E quíf urſuz. fet bíqdetm babítátee in coq Foe ull 6 (T UVult oeclarare pe eft dextra in orbe ⁊ d finiftra: furftis ſũt bemifperio x ud ocrry:rioo atit
Lie li .d. dicamꝰ ẽt cci. manifeftü € p fe ꝙ vocam? dext in co q deorſuz t ap ud ſiniſtrum: €21io q5 | ín büte dextrã pté ey qua fncipitmouertínloco:t b — t pitbagozícioicüt. Illi.n.nos furfus qdc | manífeftü eft in aialib. ¶ Doc cü ita ſit cca C1.— facifít ⁊ in dextra ꝑte:hos aſit ꝗ ibi ocozfus DE n acemütpocrdindpimen A eec cin niftrosaccídirati 51i. 635 fcáeqdos E uut bise 3 la pseffoertz ccicoppofità ait ümitrücai (rss circulatíóieputa ed planeta:noe gdcs ir | M oficio po, D5quádá qóné:qi ft itelligit dicere ꝑ hũc locũ i»é his q̃ ſurſuʒ ⁊ in dextris ſumꝰ:illi aũt (n bie
nédcfnti ce. dextrũ celi aliqué Loci oꝛbis in quo cft pn^ potétíe — c fectrario.n.ín bí lo ex nãrci. iftiPmot?pp qui mot"eft ex osiéte ín occidẽtẽ:⁊ fini —2 em — — ſtrũ cft parsoibís ín q̃ eft potétía oppoſita illi pote pꝛic p motuecii pp 2:íaectictatto Une tie nccio illaps mutabit:aliqü ig&eritinoccidéte « — accidat nos quidẽ cfic apnd pꝛincipiũ:illos dn urbi d dat fup. terram:t —59 ja PES finem. De his quídem ígitur que AU EUM LU D! 92 (p ones eft loc^oertri celi í í . M Soli. — cusfiniftriceli?(T £t vifus é mibi dicere ĩ D q» ocv molftenfionem partibus:⁊ fmlocus oc
LI tri celi attribuit oꝛẽti:qꝛ é loc^ín quo ci fuerit dex iermíratíe:tarta dicta funt. — WU trii ccli.f.loc ín q eft po*pncipa mot'eritpsceliin (L ZIsanife(tü igit ꝙ oꝛbis latẽs cft oꝛbis ſu⸗
Ml q̃ cft po* ad ante fup terrã:cũ voocxtz celi fuerit in erioꝛ: tãtes illic ſũt illia ſũt in me/ Wn occidéte:füc ps d eft fub terra eft poſteriꝰceli:⁊ D eft perío: qbabitstco/fllic(ürillia f dictate
- tee — — t — rm — —
* — ems —
am—— rmm m *- —
dietate oꝛbis ſuꝑioꝛis in dextro. Nos auteʒ babitamꝰin medietate inſerioꝛis oꝛbis ín fi7 hiftro:c5 ei qo dicũt pítbagozícítq ponunt noe iu medietate fupiozíe oabíe ín dextro: « pontit illos q babirát illíc íri medietate ife rioris o:bie ín finriftro. zisanifeftus éà er I5 qo occlarauim?52íá ci?q9 oícnnt. $55 tfi in motu 7 reuolutiõe fcoa.f.motu ftella er^ raticaꝝ nos babitam?in medietate fuperío/ ris oꝛbis:⁊ ín dextro. Illi alij aũt in medie tate iferiozío oꝛbis in ſiniſtro. Aotꝰ.n.iſto 105 orbiũ 5:íue eft motui pꝛimi oꝛbis.Acci dit Gcr hqð diximꝰvt nos fi m? ín pte pꝛinci hij or?celízillia(it in pte oꝛiʒõtis mor? celí, 3j $ determinauimꝰex B qo declarauimus is imẽſiones ꝑtiũ cclí « loca eaꝝ termiata. (L6 oit manífeftus € ex pdictie:t é ꝙ medietas o? bis in jeft polus merídionalís é ſupꝛa o2bé vl ſupe rius orbis:⁊ cp habitãtes illic ſũt ín medietate (ape: ioris oꝛbis. ¶ Et ex D appet ꝙ ipfe opinat illic effe , babitationé fícut oeclarauim?:: intédit p ptéozieta : lé pté dextrã. O. d. nos aũt habitamꝰ in medietate i ferio2ís orbis in ſiniſtro. ¶ £t B qð oic ofiderádü é loc-n.babitabilís terreoinidit ín ouo cália: quo2ü Vnu eft oziétale:altez occidétale:q.n.babitatt ozié tali eft ín pte ocxtra:t dà pe ei^füpi^: ddá iferius. 2t igt fit ín qrra feptétrióali eft ín iferiozt:fi in me: r'idionali eft in ſuꝑpioꝛi.Qui vo babitat ín occídétali eft i ſiniſtro:⁊ ddà fupi^ddà iferi?."Dabiratio aüt ín pte merídióali i d eleuat polis meridionalis € e5.f. € qdá babitát in dextro « ín ſuꝑiꝰqdã in ſiniſtro i ĩferiꝰ:⁊ cũ ít fit qo à dicit Aꝝ abſolute cp habitã⸗ tes in feptétrionalí fmt in ĩferioꝛi ⁊ in ſiniſtro celi:⁊ tQ habitãtes in merídióalí fe hũt eꝰ: ¶ Foꝛte ite debat dicere:nos aũt babitam?ín medietate ínferio ris oꝛbis m finiftro.i.greci zbabitátes iſtã medieta téterre:fs tñ illi q funt ín ifta medictate ptis q éfub polo merídióali füt ét ín fímftro celi jsuis fint fupe rius. li aüt q opponunt íftís ſũt illi q ſũt in oppo fito loco t medietate onétalí ⁊ babítabili illic.f. ft in polo feptetrionalí füt in oextro celi suis fint ife/ ti ¶ Et iõ in b Pmóceftábiguitas nifi fit $53» oU Fit Z bemifti^:oixít.n.p D qó dixit fuit p ofüetudi; n€ pitbago?tcop:vocát.n.pitbago?ici füpi?ptes dex/ trà c ifenfiniftrà.(T £t fozte medietas o2bis d € iu perio? eft oígnío? vt fít dextra:⁊ medietas oꝛbis q̃ ẽ iferior vt ſit finiftra ⁊ fi nó ín rei vitate eft P3 Qq dixi mus.([ £t q? pitbagozíci oicüt D in (ftis ptib?5: €t qð oftéfus fuit bic. Pithagoꝛici.n.dicũt Q babitá; tes fub polo feptétrionali.f.non fent füpza celũ « in Certro:narrautt Qq fmo coz nó é ver^. ([ £t fozte pi tbago:íci nó credüt qp ifte loc^é ſupiꝰ nifi qꝛ credüt ips babítabilé nãlr pp illud q9 appet ín bac medie: fate ex multitudine ftellaz firarü.2lrift.n. oeclanit in alio loco ꝙ ftelle füt nobiliozes ptíü toti? o:bís: ^ ita ſit: pars g in q̃ ſũt plures ftelle eft nobílio ni aliqs dicat ꝙ ps meridionalis (acit illud qð faat P$ feptétrioalís:t p paucioꝛes ftellas pp magnitudi an ue poc t6 nó puéit obícctio ſup 21er B.(T- £t oen aliaꝝ ſteliax erraticaz 32i*é motui ftellard 3E in ptc.narrauít gp nece eft yt fimus $m moti
Secundus * erraticaꝝ in furfus « dextrũ.Et ꝙ habitãtes ín polo meridionali in rcfpectu iſtoꝝ ozbiü füt ín ocozíus ⁊ finiftz:íta ꝙ nà no 2gregat ín alid pteyt habitãtes €á fint in deorſuz finit: ſʒ oẽs oꝛbes. ¶ Et é loc? ati celũ f bómagne fideratióis d psfit nobilioꝛ:qm̃ uli g füt nobii? m po füb polo merídionah funt $5 o2bes erratícos i 0co2, losrico di fus 2 finiftz: P5 fixü ín furfus « dextrũ:nos aüt c5. 99945 ¶ Sig mot"ftellaz fira fit nobílioz oib? iftís mo tibus.6 ⁊ locus eaz cft nobilioꝛ:⁊ fozte funt nobilio/ res pp magnitudine caz « velocítaté motus ca7:: fs intellectus buman? nó pót compzebédere verifica tione iftíus cóparationis.(| 25.0. 3am ergo oeclara Sintellec?ba uimꝰ ⁊c itédit p oiméfióes ptes celi.ſ dimẽſiões q — otuerfifícant ſʒ diuerſitatẽ potétíaz d in eis appa ritaté bai?có Vent:oextz.f.4 finiftrü 7 alia. £t itédit p loca ea que p ratíóíe:fcd copulant cũ iftís ptíb"oziétalib?.f.loca terre q reci. vidcopp" 5? piüt iftas dimẽſiões celi: videtur mibi p nó voca A uit illas dimẽſiones niſi q? funt ín vna foꝛma tranf itellm oiacg mutate £5 ptes:quéadmodi diximꝰde dextro fini. guoícerc, ftro.f.qpvtus pp ds ifta loca celi noiant bac noiatio/ ne funt vtutes feparabiles. Cap. III. n Doniã aũt nõeſt Sri^motue q eorr circücí q circũ ofiderandá pp —— yl adplurcelatíóce fünt.££rqdé ^'^" y a loge tétátib? facere góné:lon 39? ge afit no ſic tãto: mlto aüt ma — gis eo ꝙ accñtiũ ipſis.de oino paucíe habeamꝰſenſũ.Attñ dicamꝰ:cã aũt —— ocípie bic ſumẽda:vnũqðq;.n.eſt quoꝝ € bus gra oꝑis.Dei aũt oꝑatio ĩmoꝛialitas. m caüteftvíta ſempiterna. Itaq; nece deo motũ ſempiternũ exiftere.£2 i aüt cclá ta- bec auté vitz Ic:conp^n.q da ofnínns:pp Bbs circulare tneccrcoo ãcircũ * 7 tü exiſter coꝛpꝰqð nécircü — Iemp:pp qd igit ze ox nócrattoti"celi coꝛpꝰtale:qꝛ neceffe eft ma nere aliquid coꝛpoꝛis círcfllati qð ĩ medio: huius autẽ nulla poſſibile manere partẽ:ne
q; vlr neqsín medio.
¶ AWõ gvolum ꝑſerutari oe ceteris q̃ per
fcrutáda ſunt. Jan diximꝰ mltotiẽs q» mo tus circularis nõ eſt Zꝛius motui circulari. Perſcrutemur å oc motibꝰq̃re ſũt ⁊ ĩ quo für motꝰcirculares plures:⁊ iã ꝓpmiſimꝰq̃re rc ſuperiꝰ deiſtis motibꝰ. Zicamus à ꝙ cã multitudinis motuũ circulari eft p omne hñs actionẽ eft ppter ſuãactionẽ:⁊ ꝙ actio rei diuie eft etnitas q̃ eſt vita etna:⁊ fi íta fit nccío res diuina hʒ motũ eternũ:celũ aüt ẽ hs:qꝛ eft coꝛpꝰſpũale rotundũ motũ motu circularinãli eterno.Et dicamus ẽt in co q totũ coꝛpꝰcelinon mouefvno motu:ꝙ co pue qo circulariter mouet᷑ mouet᷑ ncéio fg per mediũ firti: nulla po ptiũ copozío ro tundi eſt fíra oio. £t nibil erco mouctad mediũ qiii fialígd ex eo moueret ad medi eſſet motꝰeiꝰnãlis ad mediũ ſed írím? ips Cõmẽ.ſuꝑce.⁊ mun. ecc
— ap PNE — — p nr m"
s —
De cdo 4 mundo
moucri motu circulari nãliter:⁊ ꝙ fieffet ccótrario motus eiꝰeſſet nó cterm?. £2 oẽ q9 e(t extra nám nó eft eternuʒ: ⁊ acctitale cítpoftnaturale: ⁊ éremotío naturalie ad accidens:qð eft extra naturam.
i7 Ault ꝑſcrutari hic oe cá finali q̃ celu bsples mo
Factuz eft oe oponibue fa ciẽtis:ſicut fi níg,
duplici ĩten/ tionc agunt, Idẽ.iꝛꝛmet. 36. 3 dcs bic ifra. ↄ. 2i.
Fines alíafi funt actiones nii: aliai füt actiócein paf ſiuis.
Duplici via ĩueſtigar pof fum? plalita tci motuum celeſtium.
Oẽᷣ hñs ac^ tionẽ in ſe eſt ſpũale ⁊ non coꝛpoꝛeũ.cõ/ ſile · 2. pbrlt. — ——
Tctio rct 017 uine cftipa ⁊ ſuũ cffc, vide 2.6t,652,
tus « vult o3re cá5 ex eis q bic apparent:ap paret. n. ꝙ ppoztio coz q̃ ſunt ad cozpa celeftía € fic potio facti ad faciẽs:⁊ q: facrü ẽ oc opónib^faaé tio ficut fínis.icepit oare cám multitudis coz ex fa; ctis bic qꝛ nà factoz nó fegt nifí ex nccitate a coz/ poze celefti:z coꝛpꝰceleſte eg necitate a mouete ips: iccpit occlare quo ofequint fe adinuicem. ¶ £t.o. Moõ igit volum^pícrutari «C. t.c oare cás oĩuʒ acci dẽtiũ q in eis apparér.a p cám fínale in multitudine motui cr eis d bic appent:⁊ nó ex ipfa re: ín diuina atit fcia pfcrutabit oc D:qiii ibi declarat᷑:ꝙ bec non funt pp cad funt bic nifi fcóa intétióe no p*z ꝙ füt ouo fines:vna.f.P5 pmá intẽtionẽ:⁊ altera £5 fcóas: f qꝛ boc nó occlarabít (n bac fciasicepit dare illud qð eft equalés ín bac ſcĩa:⁊ eft illud qð appet bic ex folicitudéne circa res gnábiles ⁊ cozruptibiles q eft finis cóa intétioe:dsuts boc nó appet bic:fed tp5 ee finé ti]. £ticipit dicẽ:⁊ iam diximꝰ multotiés o» mot^circularís zc35 declatũ eft ſuꝑiꝰꝙ nulla 52ic/ tas eft iter mot?circularce.à ipoffibile eft vt cà eius fit ietas fuaz fubftátiaz.g cá ei? eft cá finalis nó efficiés nec mális."f»erfcrutemur igt dre funt fic ita Q illud qð querit fit boc gen^cáz:c nó aliud. ([ Et cii dixit:quare fant intẽdit cám finalẽ.¶ Et cuʒ ouv xit in quo funt intendit res ſubiectas buic fini: qꝛ in illis reb? fit bo:z ꝓpter illas ree fit:z modus ex quo fit in eis eft alid a modo cx quo fít:qsuís ouo modit funt vni fabto:qift o£ qo facít alíquá actione ppter alígd facitillà actione ppter aliã ré: boc eft cus fi nio fuérit paſſio ⁊ nó actío:fines.n.aliqrt ſunt actio/ nes trfi:caliquádo actióes ín paſſiuis:⁊ qz fines tfto; rus motui fant actiões in paffiuis..quare füt zin quo funt. S dixitꝙ cà multitudinis motui. f.q» bec q6 b5 multas cás diuerſas Pm pits pofteríus; a quacũq; extremitate icepit fequant alie cáe adinui
C65 fef.» fi iceperitey extremitate pncipy ſequetur
fcód:t ex fcóa tertia quoufas putat ad cis ;ppiquá. 4 fili fi iceperit ex vitia extremitate ꝑueniet ad pii, mã cám: ppterboc icepit Ariſ. de pᷣma Cá. Sdeſcẽ⸗
dit ad cá queſitã ⁊ poſſibile eſſet facere e⸗. ULg.d;
re motꝰ celeftee (unt plures.ſ.ꝓpter giionesc gno p: pter ꝗd eft pptcr 22ietaté elntoꝝ:⁊ elnta 2213:quare q: funt ppter motü celi: mot? celi:quare eft ppter actione oiuíná eterá:z bicquíiefcit oefíderi huma ni: fi iceperim^er pma extremitate faciemus ficut fecit 2b». oicem^o motꝰceli € cx necttate pp actio ne5 rei eterne oíuinc:cii o eno béat actione ⁊ elnta funt ppter moti celi: fícoonec pueniat ad vltuná cám que eft gnátio ficut fecit Ax · ¶ Et boc qð oicit €» oẽ brisactioné eft ppter ſuã actione: cft ppo ya: fed fi actio rei inaltez; fucrit p? intétióc erit ꝓpter altez:fi actio ei"faerit p'intentionc erit in c pp fe etítactio ef? ín altez fcóa itétíoe. Oẽ. n. hũs actionẽ ín fe b5 action in alío:« q6 bs actionẽ in fc eft ſpũa le nõ coꝛpoꝛeũ:ſʒ qꝛ hec diuiſio nó cft manifefta bic locutue fuit vlr. ¶ £t poftás pofuit ꝙ oẽ ens eſt pp ſuã actionẽ.O.d.⁊ actio reiotuieé eternitas.ifeqt ex iſtis ppónib"g res oíuia nó iueniet nifi pp eter
nítaté:c necío ẽ vt actio rei diuĩe fit eternitas: actio eni reí diuĩe € ipfa « futi e cũ nó ſit pp alið:⁊ q2 ap» pꝛopꝛiat᷑ abalys entib?« diſtinguit᷑ in cé: otíngit cp actio eiꝰqð eft ſuũ eẽ nõ eft nifí ꝑpeternitatẽ.ſ.eter/ nitatẽ ſui eẽ.actio at alioꝝ entiü q nó ſũt eterna nó eft p niſi ꝑꝑ eẽ alioꝝ entiũ ti q;uis illoꝝ eſſe (it pp alið.V.gꝙ actio bois pma intẽtiõe nõ ẽ pp fuü ce ⁊ ipc étnó cft nifí pp cõplem̃tũ diuiſiõis b^cé:f5 h̊ erit actio b^? itétióe pp alíó:fcóa pp ſe.In reb?aüt diuinis eft c5.f.cp actio coz p^ itétióe € pp fuii cé:z z^pp alíó: [5 ẽ qð ponédü € ⁊ oeclarádus in. fcia oi uinali.( 2. ſi ita fít neciores oina bs motü eter nü.i.cü res diuĩa nó € nífí pp cternitate fue actiõis: ⁊poſuimꝰꝙ nece eft vt ex ce rei diuĩe cui? actío ipfa fuerít ét res oíuina-f.eterna cuiꝰactio ẽ aliud ab tpa nece eftt res béat moti eternü « ꝙ nó iueníat nifi pp moti eternũ.O.d.celũ aüt eft ho.i.g̊ 05 vt actío eiit cterna yt pp eternitaté fit p'intétióe nó ppter aliud.¶ £t cii pofuit bas ꝓpõnes.d.Dicamꝰ et i co ꝙ cozp"celí nó mouet yno motu.i.cũ íta fít bii poſſu mus oare cá multitudis motui celi.¶ £t cum poe fuit q» celi nó inuenit mfi pp actioné fcóas cternà: iv ceptt qrere illð qð ey necitate fegt a celo 0.» coz pus qð circulariter mouet ac.inece eft vt mot? celi fint diuerſi cx D qð dicã:⁊ é qꝛ celü mouct circulari ter nece € coꝛpefixũ cé in medio círca qð mouct.De claratü ẽ.n.ĩ li^ oe motíb^aialíü:q oẽ qo mouet mo uet fupza qefcesst ꝙ po? geſcẽtis addit fup po*"mo
uẽtis nifi qeícés moueat a mouente.([ 2».o.c nulla '
ps ptiti coꝛpis rotüdi «c. hpᷣ coꝛpꝰqð 05 eé motü im pole eft vt fít celefte:cozp? m.celefte ĩpole eft qefcere yt oeclaratii eft fuper. O.d.⁊ nibil ex eo mouct ad mediũ:põt itelligi qp D cozp?gefcée qó appuit rónc; nece eft ſi ponat extra ruedíü vt motieat ad ipᷣʒ:qm̃ fi qeuerítex mediũ nàlripole cft moueri ad mediũ aut qefcere tn eo:⁊ coꝛpꝰceleſte ipole eft moueri ad mediü.& coꝛpꝰqeſcẽs in medio non eft celeſte. ¶ Et pót itelligi ꝙ ppó dicẽs ꝙ cop? qð € in medio mo: uet ad ips nal fit accepta a ſenſu:qm̃ nó apparet in medio coꝛpꝰgeſcẽs ouenice ei q5 apparuit róne nifí terra ¶ £t cu pofuit ꝙ coꝛpꝰ qð € in medío mouet ad me": coip?celeftenó mouet ad me" ad ↄcludẽ/ dü ꝙ illud qð € (n me?nó € celcftericepit declare p; póné oicété qp cozp?celefte nó mouct ad me". (T £t o.qii ſi aliqd exco moueret ad me". i. ncéc ẽ yt mot?coipís celeftisnó fít ad me":qii fi ita eẽt opoz teret vt motꝰeiꝰeẽt nãlis ad me":iá oeclatü ẽ o» € circulariter.igr ipole € moueri ad. meꝰ.i.cũ ipole eft vt aligd béat ouos mot?náles.(T- 2» incepit oeclare ꝙ mot*circularís nális ẽ.⁊.d.qm̃ fi eét eꝰꝛio nó. eẽt motꝰ eternꝰidẽ qꝛ ipole € vt violét^fit eternꝰ. ¶ 2» dedit cás ín D:x.0.qii illud qà eft e£ nãʒ nó eft eter
ni «GLilló qð eft ex nds eft accũtale.accũtale aũt € 99;
poft nãle:⁊ ẽ receffio rei nãlis ad ré accũtalẽ ex nãʒ ideft ſigd ĩueniret᷑ in aliquo accñtaliter ⁊ eterne eẽt pole vt aliꝗd extra nãʒ inueniretur ín aliquo abſqʒ eo ꝙ inueniret᷑ naturale:qð eft impoſſibile.
¶ Etenim fi 65nám motus erat ipſiꝰad me^ diuʒ nã aũt circũmouet᷑:nõvtiqʒ erit ſempi
ternꝰmotꝰ. Nihil.n.pᷣter nãʒ ſempiternuʒ:
pofteri?atiré qð pᷣter nãm co qð P5 naturo.
Et exceſſus quiãẽ cft ín generatíóe qð pᷣter
naturã eius qð ſᷣm naturaʒ. Neceſſe igitur terra
num ·
Si alte con l;rious fae Fl in ã re, liquum, Eadẽ eſt mã elrüríoy,
X. iber
terra ec: .tt.defcít ín medio. Nunc dé igr ſupponat D:pofteri? auté ómrabit à ipfo. $55adbuc fiterrá nece « ígnes eẽ: rioꝝ.n. ſi alten nã nece ẽ zalteg cé n3. Si yo fit» TI35 € eẽ qᷓdã ipſiꝰnãʒ:eadẽ.n.mã ʒrioꝛũ. Et pꝛinatiõe pꝛus afflrmatio dico gutem puta calidum frigido.Quies autẽ ⁊ graut^ tas dicunt᷑ per pꝛuationẽ leuitatis ⁊ motꝰ. ¶ Keuertamur á ⁊ dicamus ꝙ ſi neciũ 6g
motus circularis fit circa aliqð geſcẽs fixuʒ
Dabitus c aj Düatiócs,
ETT T$ b,
Dcce € vr ſit terra:qm̃ ẽ geſcẽs ĩ medio.Sit ergo 65 hᷣqð diximus z poftloqmur de ip̃a 1 oc alijs elntiscõpendioſe. Mõ afit dica⸗ mus:qm̃ cus alteꝝ 5ríoy fuerit nale ⁊ reli quũ erit nãle necio:qm̃ má 5ríoz cades cft.
tEt qꝛ habitus eſt añ pꝛiuationẽ: vt caliduʒ
⁊ frigidũ:quies vo « grauitas non oicunt niſi pꝛiuationem lenítatía ⁊ motue.
(L Eum declarauit ⁊ pofuit ꝙ fi nece eft vt fiticelum moti nece eft vt ſit fixũ coꝛpus círca qà eft mot? ín medio. ¶ Et.o«g nece ẽ er ifta pofitioe d» B corpus fít terra:nullũ eniʒ coꝛpus eft bà nifi terra.f.cozpus Quiefcens in medio.([. £t 5 intédebat cij.o.bic igit quicíces eft terra; q2 idiget in bac oeclaratione oc/ clarare ꝙ ncce eft vt terra béat 5ríü qà indiget fer" inone p fe: fitr b qð dixit q celi idiget i fto motu terra.o.fit bic ígi£ Pr q» otxim^«c.i.fit mó pofitum nobis ꝙ terra hẽat ʒriũ:⁊ a» efnta funt plura vno d: uſq; oeterminemus quot funt cInta « quá naturam bs —— Et inuitper boc qð dixit qp celũ indi get aliquo fixo qð eft terra:am̃ fmo ín boc magis in
, dígcto(uifióe t oiftóne:z q: ponit ín Pmóe g terra
b55riti q9 nó occlarabi£ pfecte nifí ofiderando oe entis. (T 2».poft lodmur oe terra ⁊ oc alye elitis.i. ^q? fufficit in boc loco ponere a» bs 2ríü. 2.0.10; do aute otcamus ꝙ ft altez 5r: fuerit nãle c.i.« pofta$ »ceffus eft» terra bs ʒriũ. dicamus o» fi foꝛ ma que bs rium fuerit nãlis foxma:nece eft vt for⸗ ma ʒria illi fit nalis fuo foꝛmato. UV.g.ꝙ fi grauitas crit fozrua terre ⁊ fuerit nãlis terre:nece eft vt cop?
d | à ſit leue in quo leuitas fitnális.T £t boc q? dixit qp
ina 5rioz ſit eadéeft cá eé vtráqs formam nãlẽ:qm̃ cii recipiẽs ouo ría fuerit:idẽ bebit ad ipm eandes ppo:tioné:$ fi altez fuerit nále fübiecto « relíquii. ¶ 2.0.1 qi babitue eſt añ puationé:vt calidi frigi, dum.í.« nece eft fi altez 5rio» fuerit vt fit alterus:
t qii alteri Srioz eft abit? « fo:nazalió aũt Buatio
iftius fo:me:fed fozma eft añ puationé etcalidum ⁊
, frigidü:frigídü.n.eft Buatío calidi:fit eft graue pua;
tio leuitatis:⁊ qes pᷣuatio motus.(]- Et itendebat ꝙ ſi ʒriuʒ qð cft puatío fuerit oigniuseft vt fit Sm
; Q9 eft pztus; boc gaẽ eft oifpofítio terre cii igne:tey
ra enĩ grauius eft:ignis vo leuius:ſi (ait di gnius * fit [cae quéadmodis i 2s ditoigni" Vt fit motꝰ:⁊ fi frigidũ eſt: dignius eft vt fit calidis. C Sed adbuc fiquides eſt ignis ⁊ terra nece t intermedía ípfoy effe cozpoaa. fcótraríe/ tatem eni b5 vrfiquodqs ad vnũqðqʒ ele mentop.S upponat atit ⁊ boc nůc: poſte⸗
Secundus rius aũt tentandũ oſtendere.His aũt erfiti^ bue manifeſtũ:qm̃ neceffe generationé effe eo ꝙ nulluz ipfozus poffibile eft effe ſempi⸗ ternum. Patiuntur enim 7 agunt 5ríagd^ inuicem:⁊ coꝛruptiua ín inuicem funt.
¶ Reuertamur mõ g fi neceſſario funt ter^ ra ⁊ ignis:ergo ⁊ alia coꝛpoꝛa que ſunt in/ terea. Sí ergo ficut diximus poft ꝑſcru⸗ tabimurín boc füfficicter:mó atit dicamus q» fi ccontrarío funt duo:manifeſtum cft tunc generatio eſt ex eis neceſſario:impo bile enieft vt aliquod elemẽtoꝛũ fit femper permanens. £i 5ría agunt ⁊ patiunt᷑.
¶ Cum oeclarauít ꝙ fi nece eft cop? q& circulariter mouct ee:ꝙ nece erít coꝛpꝰ graue femp gefcéscé.f. terra: ft terrà « igné:t q2 bec ouo funt in finc 3rie« tatie:otigit vt fint in fine remota ín loco:otigit qp in ter ca fint aliaelnta.(T Et pp B.o.reuertamur moe do «c.í,t cũ íta fít nece eft vt inter ca fint alia cozpa aut plura aut vnus:t ops vt bec oia cozpa fint 5ríaz qm̃ qàlibs elntox nece eft vt fit 5riü alteri:⁊ qꝛ boc nó ẽ máifeftü ín [5 loco:fit & fm ꝙ diximꝰ «cT D. o.mó aüt oícamus 4€.i. c nó dixit bocnifi qz in boc loco nó appet ꝙ ría funt plura vno pfecte.q.g.o.« ſi nõ »cedat nobis g»3ria fant nifi ouo trf: manife, ftus cft ꝙ necitas € vt fít gnãtio:coꝛpa.n.ↄria ipole eft vt nó agit ⁊ patían£ adiuicéquapp gnántur ad: inuicem ex bis entía media neceffario.
Part 18
¶ Adhuc autem non rationabile effe aliqð mobile ſempiternuz: cuius non atingit effc Pr naturam motus fempíternum. 100285 autẽ eſt motus.Quod adem igitur necíus cffe generationem ex his manifeſtuʒ Siau tem generationem neceſſarium ⁊ aliam eẽ lationem vnam aut plures: ſecũdam enim eam que totius ſimiliter neceſſariuʒ habere ⁊ elementa coꝛpoꝛum adinuicem:dicet᷑ qu tem ⁊ bebocín ſequentlbus planius.
¶ Et dicamus ét ꝙ ipoffibile eft ot ſit mo⸗ tus eternus cuim non habuerit motus eter⸗ num naturale:neceſſario erit non perma⸗ nena. Manifeſtum eft igitur qp neceſſario cft generatío: fi generatio eft : neceffarío erit ficut —* —— vnus aut plures necio:bʒ. n. diſpoͤnẽ totius erit diſpõ elnto aãiuicẽ.: Et poft Sclarabim? B mjifefti?,
¶ oc qà dixit eſt dfi rememozatio oe ↄña quá nar; rauít.q.g.o«cmanifeftü £D qó oirimus; fi motus cternue énecc ẽ vt fit moti eterni:nifi metus eter; nus fueníat nó cternue: et cũ moti cternus cft igi£ quiefcéseterni:t cũ bec ouo 3ria fünt:gnátio & erit 4 coꝛruptio:quapp oic. máifeftü é iar ꝙ gnátio € ne: ceſſaria. ¶ 2.0.1 fl gnátio necia & «c.i. fi. gnátio fe quit a motu circulari necio nece é vt fit eterna ficut motue —— 6 mot? eternus circularis fue⸗ nt vmcus:tuc gnatio erit vnius ſpẽi:⁊ fí ples plium» ¶ Et ioo Psnoifpónétop? entoifpo clntoz adü
£13libet ele⸗ métoz é 2rü$ alterisqó dle fit intelligen⸗ dum. vide. $, por.codo,
"Ze d IE * TTE i IT! H H " i | t : "E " 1! all 1! 'Ai l Eli 5». j "Ri Bil B y u I M m Wl ui Wb IN, uu n -" Hil W nn] IE Hoi "ni | ' : h "T, Wi nh uu ^h "al —4 HP! Ig (MH 1 dA LUI Wim iu l J Hu 'a —4 d |] B au Wn Mi Hn Im. —“ NL rdi )l i» 471i » !'" ! i Ie d TT 1D "Ww À j ] i M] ) l i —— —9 A q.i J [ | n u Un. b | "un ^ ] üu Ia M. ] | ] |] ] ! 1 ; .AN od 1 1 " y Ü iE |! a ! n mi ! j "X | E) id | .. , ! V | E i | PUE 4 T Im | | l | H M. ? qi [ "WE [ / ml ! | 4. " ! ; [ LI o4) DM | | I- M 4 m M j' ^ "AL 'i I D; : "Ua | "i ' V |. 4 |] | h ! | l a | do "8 ! l | ; ah | l i ' an 1 Í nn da j À 1 ! " |
: yoccedo mando uicẽ. iꝙ diuerſitas celi motuü fat diuerſitatẽ modo hoc rñdit ꝙ oria bic intienit in btab? ptib(T. 2o. In..de gña rit gñationis ⁊ coꝛruptionis:⁊ qꝛ boc óclarat in ſcõo terra nõ e ⁊c̃.i.motus celeſtes ſunt ples pp gñatio/ ũone.t.c.35. perigeneſeos.d.⁊ poft declarabimus D mãifeſtius. nez:gñatio.n.eſt ex necitate pp ignẽ:ignis aũt nec̃io
¶ Nunc autẽ titi mãifeſtuʒ ẽ ꝓpter quá cãʒ fegtura — vo a ee re vem moto: i ' " ^ 5 tacuit 21135 reſiduã:qꝛ eft nota per fe: eft ꝙ cozpus plura funt circularia cozpa:qz nece gnoncs qð circulariter mouet eft pp illó qð mouet ips:t cũ
cc. Gnãtlõeʒ auté figdE T igne: hunc autẽ⁊ ſit ipole ín co cui? ſuba eft vt femper moueat vt nó 3 motif alía fiqdé « terra.Hãc aute qz nece manere *— niſi fuum eẽ:eẽt — in ſuba Sy femp alígd fcmper (íqdé moneri alíqd femper. ignís e vt cóburat necio:t vt aligd recipiat cóbtr acit «nón
¶ 2 b5auté volume dicere q̃re coꝛpoꝛa ro ſtionem:niſi ifta potẽtia eẽt ocioſa. Cap. ILIT. ucat, tunda font plura.Dicamus igit cpf unt plu Igur afit ſpericãnece eft bie ier L^ ra ppter gnãtiõeʒ:qꝛ gnãtio necía e(t: « gnã SON :
ceſuʒ. Hec.n.ꝓpꝛijſſima ⁊ ſub 3 jm»
$£5n$ cuiuſſi/ bct ſpẽi ini?
müdi non pfi
cat niti p ag
gregationem motuũ coꝛpo rum celeſtiũ. a Eſſe ples mot? p oꝛdia tioné in gií.1tioenóé pꝛia intẽtione⸗
In rebꝰgña/ bilibꝰcũ tuer nit poſteriꝰĩ⸗ ueniet pue ⁊ nó eõ:vide p boc.2.pbyr«t, €,893,1.20,
tío ipoffibilc cft vt fit nifi per ignem aut alía elemẽta.Et qꝛ terra nó eft nifi qꝛ eft neceſſa ríum fialiquid motum cft eternuʒ vt ſit ali quíd ficum femper quieſcens.
¶ Cum oia ifta oeclarauít potuit oarc cám pp. quas motus celi fuerũt ples:⁊ vtit in bac ouerfíóe pdicte oↄñe:⁊ icepit ex multitudine motuü coꝛpoꝝ celeftut peruenit ad pzímü pꝛĩcipiũ.Et.d.Modo vo volu/ mus oicere ⁊c̃.i.⁊ cii oeclaratü eft D poffum^ dicere qua oecá motus ccleftee funt ples ⁊c̃.qꝛ necius € vt fít giiatio:z ↄtingit diuinitus vt inuentat £5 ordine: qꝛ nó pficit nifi ex multitudine motuũ celi q pftant oidiné ⁊ ↄtinuationẽ gñatiois:nece eft igit pꝑ hanc folícitudiné vt coꝛpa celeſtia ſint plura:qii manife/ ftus eft g» gñatio cuiuſſibet ſpẽi iſti mũdi nõ pfícit niũ p aggregationeʒ motuũ coꝛpoꝛũ celeſtiũ:ꝙ nifi eẽnt ples motꝰeoꝝ eſſent ocioſi:qð € ĩpole.¶ Et oc/ bee fcire o» eẽ ples motus? p oꝛdinationẽ ín gnõne nó cft pila itctioc:f5 ſcõa.Coꝛpa.n.celeſtia nobilío ra funt his:⁊ pp qð aligd ĩuenit eẽ eft nobilíus eo p* intẽtioe:⁊ declaratũ eft n (cia diuinali gp ifta nó ín ueniunt nífi ppter fe paa ĩtẽtiõe.Sʒ illo qð ĩuenit pp fe pᷣma ĩtẽtiõe neceſſe eft vtiueniat. pp. alitid z^ intétióe nífi illic nó ect ná inata ad. largiéd ¶ 2. o.Siiatio.n.impole eft vt fit nifi per ignẽ « alía eli; ta.i.t fi aligs rat jre eft giiatio:oicemus qm ex ne ceffítatexq: gnis « alia elnta funt íta eft intelligẽdũ nó fm g appct ex fuis voie: griatio ipole eft vt fit nifi per igne an [5 máifeftü eft falfus:fed ipfe nó ín tédcbat inducere illud qð fegtur ad giiationéfed iL lid cy quo fegt giiatio:fed accipít illó qó fegt ad ge nerationé in loco eie a quo fegtur gñatio.q.g.d.ne⸗ cefíceft vt giiatio fít:qz ignía cft « alia elnta:qm̃ ona cóuertít.f.q» giiatioeft:igniseft:z alía elnta:⁊ econ uerfo.([. £t intédebat per boc fm op reputo demon ftrare qva paiozi ín iftis fegtur poſterius:⁊ qꝛ a pofte rioꝛi (eqtur pꝛius:⁊ dixit h̊ qꝛ cu pofterius ui rebꝰge nerabilib"ineníat:iuenict pꝛius:⁊ ſi patus iuentatur nó eft neceffe vt iueniat pofterius. ¶ UV⸗g . ſi oom ergo lapides: fi lapidesnon cft nece vt domus fit. Quare $alige pot oicere qp B qó dixiſti bíceft econ tterfo oc giiabilib?.cü.n.giiatio eft erũt elnta ⁊ non featur o» ft eInta fint » fit giiatio:tu adit poluiſti 2. fc5 ꝙ fi elnta fint generatio eft:c q2 boc cftaddedu voluit oeclarare o» ouerfto in iſtis eft ex duobus ex tremis:⁊ q? ipfe nó pofuit ↄñaʒ nifi ey vno extremo ti in quo apparet ↄñaz eé impoles.f.2rías poftero ris ex pꝛioꝛi:aduerſarius.n.poteſt inuehi oicendo ꝙ illud qo eſt not eft ↄña pꝛioꝛis cx poſteriori nó pov ſterioris a pꝛioꝛi tu atit poſuiſti ꝙ poſterius in gene⸗ ratíone feqtut a pꝛioꝛi nó pꝛius a poſterioꝛi:⁊ ꝓpter
ſtantia ⁊ nã pꝛima. Dicamus autẽ vlr oc figuris quee pꝛia: ⁊ in planis ⁊ ĩ ſolidis.Ois ita^ q; figura plana aut rectilinea ẽ aut circularis:⁊ rectilinea qdé a plurib? có» tínetur lineis:circularis autes ab vg. £2 guté pꝛius nã in vnoquoqʒ gene vnũ mult: ⁊ ſimplexcompoſitis:pꝛima vtiq; erit pla» narum figurarum circulus.
¶ Et oícamueét ꝙ figura celi rotunda € ne
ceſſario:qm̃ illa figura eſt ouenice ſube ⁊ na ture celi.Et volumus mõ q̃rere de figuris: ⁊ que ſunt pꝛime ín ſuꝑficiebꝰ ⁊coꝛpoꝛibꝰ. zoicamuea ꝙ oẽ ſuperficiale aut linca ed lis:aut círcularía.figura auté circularis íllg quá otítict vna linea. Figura aũt eq̃lis quas contínét plurce linee. Etcuʒ ita fit z vnum ín oi genereeft afi plura: pꝛimuʒ co nã/ liter: ⁊ ſimplexeſt añ cópofitus:á círculus eſt añ ⁊ pꝛius figuris ſuperficialibus.
— — 2 oT ! " | Quãuis declaratũ eft ey pidctis gp figura celi
eft rotiida:qz mot circularís non eri ftit náliter niſi in figura rotüda:tri in D loco vult po nere D quefitus p fe:qr óclatio eius ſuperiꝰ nó fuít pina itétíoe:fed ofeqbat ex illo qð itedebat aclara: re:⁊ ppter Db reuerſus ẽ ad perfcrutidü iteꝝ oc bac ĩtẽtiõe. ¶ £t.o.Dicam^ét ꝙ figura celí «Cf. voltt/ mus mó óclarc ꝙ figura celi é rotüda: bec figura eft oueniés nãe « ſube eius: ppoztio.n.ifti"figure ad.
illas figuras € ppoztio ftbe celi aut cozpozts celi ad P
oia coipoza.(T Et cii D itédebat oíyit: volumus mó pero Y T. Qc occlarabii f ex ouabus yponibus.Quaz altera eft ꝙ cozpus p" b5 pꝛimam figurá.&5cóa eft ꝙ figura — eft p^ figurax · Et qꝛ pᷣma ꝓpoſitio eſt manifeſta dimittit eaʒ ⁊ incepit declarare ſcõam.¶ Et.d.volumus igt ꝑſcrutari «c. toicit D qꝛ ſunt ↄnmiles:qꝛ.ſ.ꝓpoꝛtio circularis ad figurae ſupficiales eft fic figure ſpice ad figuras coz hoꝛeas:⁊ q? B magis appet in fupficialib:z €t v2 pp boc:q? eé bà intétióts in circulo é cá fui eẽ in figura fperica:qr ſupficies eft pꝛioꝛ coꝛpoꝛe:⁊ linea poz fü perficie:pp B pofuit àclarationé t füpftcieb?: ⁊.d.oẽ fuperfíciale qut eft linea ⁊c̃.i.oĩs ſuperficies cõtinet aut linea recta aut circulari. (T. 2».o- figura aüt circu laris otínet ab vna línea: ſupficies d otinctur alí/ nca recta otinet a pluribus duabus. ¶ Do. cii ita fit «Cic cum potuimus ꝙ figura que cótinctur ab yna
ns of cffe Puto fs acci
enti i li. acentia
€ esie ero 1 Ob pi; us mie ^A C clie,
— — — ud
Y. iber
yna linea cft in gñe fígurag: ficut ín nũero:⁊ ſimplx
In gñe oĩ:⁊ ꝙ figure d otinent a plurib^lineis füt fic multitudo in nũero:⁊ fícut copofíta in alys giiib?:z €i pofuimus ꝙ vnii in quolibet genere eft pus mal titudine: ꝙ fimplex eft pus cópofito:nece eft vt fi; gura fupficialis rotuda fit po2 figura fupficíali mul toz latez::« cũ h̊ eft nece in fupficieb?ncce erit i coz poztb*figura 6 fperica € pzioz:x itédit p 5p figura rotũda eft pꝛioꝛ tríágulo:q? figura rotüda eft vnius linee:⁊ triangulus triũ:⁊ qꝛ triãgulus eft poz ceteris figuris quaz linee ſunt recte:nece ẽ vt illoð qð ẽ pus eo ſit iftis pus. ¶ £t videt gp cü oixerim?g fupfici/ C$ rotüda fit po2 nó rotüda ſit alio mó ds cü diximꝰ €» fimpley eft pus cõpoſito:ſupficies n.rectoꝝ latczz nec cóponit ex rotüdo neqs oiffoluit i (ps ficut alic figure oíffoluunt in tridgulos.(| eed inuenit in ea file otffolutióí 7 cópofitioni ín eo g» triágulus cõpo nit ex trib? lineis:⁊ circulus ex vna.ſi igr linea cx d coponit circulus eẽt eiuſdẽ ſpẽi cũ ea ex d cóponit triãgulus:tũc pᷣoꝛitas circuli ad triãgulũ cét fic posi tas ſimplicis ad cõpoſitũ:ſʒ ín rci vitate circulus eft puo: tridgulo:ficut Línea circularis eft poz línea re: cra:xq? circulare é pfectü « rectü diminutum:⁊ ppter bic oiminutioné accídit eí vt recta nó poffit ocinere figurá:fs tfi Ax.nõ accept pꝛius in oemonftratione ifta $5 büc inodü:fs fs Bozitaté fimplícís ad cópofi/ tu:nó vere fs per ſilitudinẽ: qm̃ linca dircalaris non eft oe giie rcctitudio:fm D igit cft intelligéda ifta, p poſitio. ¶ Pꝛopoſitioaũt oícés ꝙ figura poz o5 cé in coꝛꝑe pꝛioꝛi eft manifefta:cü pofuimus gp pus f5 fabam 05 cé patus Pm accũtia eéntialia ppzía.f.acci/
* détibus eius qð eft pofteriuo:ficut eft pus co p fub:
att coꝛꝑis:⁊ cii pofuimus ꝙ fígura eft acciis qð fe quít ad fubas cozpis:« cu ita fit:nece eft vt fígura ce l1 ſit poz alys figuris:qri figura celi nó eftin co acci dentaliter:fícatin elntis in quibus intendebat rece
e Ptio multa fíguraz:cü cffeelntog"fit ppuiqus ad
effe materie ds ad effe foꝛme:coꝛpus atit celefte eco»
: "trario:quoniam fuum effe eft propinqus foꝛmis.
¶ Adhuc aũt ſiꝗdẽ € pfectü cui?tribil ẽ extra
acciꝑe coz q̃ ipſiꝰ pole:quẽadmoduʒ ter^ miatũ ẽ pꝛins.Et recte ꝗdẽ appoſitio € fp: circulariãt neq̃qᷓᷓ. Maãifeſtũ ẽ qp ꝑfecta vtt q5crítotínicecirculi. Itaq; fi pfectá pꝛiꝰiꝑ⸗ fecto:cgdé pp bpꝛioꝛ vtíqs erit fígurax cir culus Silr auté ⁊ pera (olidoy:illa.n.fola otínet vtta ſuꝑficie:rectilinee autẽ plbꝰ:ſiẽ
eniſe hʒ circulus ĩ planis:ſic ſpera tfolidíg.
¶ Dicamꝰẽt ꝙ ↄpletũẽ illð qð ñ iuenit nec pole ẽ ĩueniri poftíps neqser ipm atiqd:fic pꝛius otermiauím?, $5 poleé addere fpín
línea recta: nõẽ poleaddcerei linea circu⸗
larí oino.fet cũ ita fit máifeftü ẽ q línea cír cularis ẽ cópleta «perfecta. 3i ícr linea cír cularíe cft pfecta:⁊ ꝑfectũ eft afi diminutũ:
heẽlo erit ppíftae ppónee pdictas circulus
Niſtas figurae 7 pꝛimũ eoꝝ:coꝛpus: &fpe ricum eft añ alía cozpoza ab vria f üperficie: alía 6o co»pa edjlítilincaz otinenta ptibne füperficicb Et dicamꝰ ẽt ꝙ ſicut circulus
Secundus in ſuperficiebus:ita ſpericũ in coꝛpoꝛibus.
¶ Hec eſt alia demr̃atio qp figura circularis ẽ po2 nã
non círculari ⁊ ꝙ ipfa fola eft ꝑfecta:⁊ declarauit ꝙ figura circularis eft pfecta ouab? ppõnibꝰ q̃rũ vna eſt:qꝛ in figura rotunda ĩpolis eft additio ⁊ diminu/ tio: ſcða eft ꝙ pfectü eftilló in quo eft ipolís addi; tio:t cii D ouertat:q: b eft oiffinitio pfecti: ocludet in fcóa Figura (dinis fit ex duabꝰaffirmatiuis:qꝛ ma iot ouert£ )o figura circularis eft pfecta:fic. 3n fü gura circulari impoffibilis eft additio ⁊ oiminutio. Et qð cft bà eft pfectü:g figura circularis eft pfecta. Pꝛeterea nõ circulare eft diminutũ:⁊ óclarat oua: bue ppónib^ín fcóa figura fic. 3n eo qð nó eft cirav larc poffibilis ẽ additio ⁊ diminutio:⁊ qà € tale € ip: fectũ:g illð qó nó eft circulare eft ipfectü.([. 2».0.«
fi círculare eft ipfectü.i.5 o» maifeſtũ é ex B fmóc tp pfectii eft a oiminutü:erit necio ppbas ppofí; t10€$ ⁊c· Itedít per ppõnes pmá ómrationé ⁊ fcóas cu n vaags oemóftraret ꝙ fígura circularis eft an rectã. 3n pma atit q? eft fimpley.3n fcóa auté qz eft ꝑfectũ. ¶ 2».o.erít igit corpus fpericus ⁊c̃.mutauit demõſtrationẽ oc ſuꝑficie rotüda ad coꝛpus rotun dii cii 5 cét fua ĩtẽtio.i.⁊ per ómrationé ex qua appa ret g circulus cft pma fíguraz fupficialiu:t apps o» figura fpica eft pma ceteraꝝ figura: cozpalius:qris fic círculus eft pzto2:q? eft ſimplex ex vna línea:alíe aüt figure fupficiez funt cópofite:ta elt oe (pera cii alus figuris coꝛꝑalibꝰ.¶ 2-icepit occlare op illõ qð ſeq̃bat ín figuris fupfíciez:feqtur ét in. figuris coz
poꝝ er ppoztióe:t ifte modus declaratiõis in cozpo
rib"alius eft aóclatióc qua faít vfus añ mutationé t.D. Dicam" ét qrii ficut circulus eft ín fupficicb^ita €It fpera ín cozpozib?. 5s noti eſt q» ppoꝛtio circuli
ras:⁊ oeclaratus eft qp» circuluseft pᷣoꝛ alys fapficice bus:ergo « figura fperíca cft poz alys cozpozíbus.
¶ Zidbucaütoiuidétee ad plana zerplanís
copa gnãntes teſtificari vident bíe:folg.m. folidoy nõ diuidũt (perátaqs nóbtites plea ſuperficies qs vnã. Diuiſio.n.ad plana nõ eft vtiq; icidégqe in ꝑtes diuidet q̃ſitotũ B diuidat modo:í5 vtadaltera ſpecie.Oꝛ adé igitur pꝛima cft ſolidoꝛuʒ figuraꝝ palam.
¶ Dicamusẽt ꝙcoꝛpoꝛa faciẽtes er ſuperfi
cicb?« diſſolucᷣtes ca in ipſas teſtat nobis. llo nó diſſoluũt coꝛpus ſpericũ iter alia coꝛ poꝛa:qm̃ nõ bs ples ſuperficies.Et non eft diſſolutio coꝛpoꝝin ſuperficies ficut diſſo lutío totius coꝛpoꝛis in partes. Diſſolutio enicopoy in ſuꝑicies erit in fo»mag diuer fao. Aanifeſtuz eſt igit q»fignra coꝛporis ſperici eſt ante figuras alioꝛum coꝛpoꝛuʒ.
(116 íntédit per D ep Pmo illoꝝ ſit verus:ipfe.n.có
tradiat in tertio tractatu iftius libꝛi ills:(s vult oe móftrare ꝙ ipfa nà rei cogit oicétce cozpoza cé com
fíta ex fupficieb"vt nó cóponát copus ſpericũ:et
adẽ nó accidit eis:niſi q» fig^ei* é (imply. ¶ 2».o. « nó ẽ oíffolntio coꝛpoꝝ 4C.pot itelligi gp velit oare oíiá iter dicẽtes ꝙ cop^opoit cx ptib?idiuifibilib?: ⁊ dicẽtes g ex f upficieb?.Pyicétes.n.co:p?có poni ex indiuiſibilibꝰnõ € apud cos coꝛpꝰ ſimplex:cõponen⸗
IDifó pfccti €i cife id cui nó ptadditio lieri, 31 dcs p ccli. 4. 5 r.i2, t. 7. por. ie Et.s.ph. 7 $e 3n figura qn mato: có uertit i termi iui : pofíum? arguc ex am bac? affirma tiuis. Idẽ.ꝑ. pby.23. €. 4. po. 35.1.42. Perfectũ é anoiminut;e 3idc.e.pby . t.c. 7 5. Ic o? Cclis,
ad alías fupfictes eft fi ppoztio fpere ad alíae figu⸗
—— — — — — "
— ———
Unũ eft puo numcro,
3o qð aii poni£ in oiffí nitióc alicui? 4 non c? cft puue altero,
In euo inue niü£ tree mo di pzozitatj.
Pꝛioꝛitas fs pfectiõeʒ é magte ppzia omit aliq p^ ftctíonc,
De ccelo 4 mundo
teo at ey fupficieb^prit dicere eoꝛpus effe fimplex. ICópofitio.n.co:poz ex fupficieb?vt oícüt eft multis modis.Dicunt eni q» fígura ignea coponit ey qtuo? triãgulis.Et qpoctocedró cóponit ex octo triãgulis: 4 icocedró cóponit ey vígintt triigulis. £t qz apud cos cá cópofítíóis coꝛpoꝝ eft multitudo fupficierü: nec eft cio oícere ꝙ copus ſpericũ € ſimplex ct fít cx vna ſupficie:⁊ qz copofitio co:poz ex fupficieb? fit multis modis:poſſibile € iuentrícozp? fpericü ca rés oib^iftie modis. £t qꝛ cópofítio cr ptib?eiufdes modi éin oib?cozpíb*;ipoleé f5fuá exiltimatióesi ueniri coꝛpus ſimplex.¶ Hoc igitur itédebat £5 a» puto cii dixit:ꝙ diſſolutio coꝛpoꝝ in fuperficice erit in foꝛmas diuerſas.i.ꝙ oíffolutío coꝛpoꝝ i ftpfícies imagiat diuerſis modis f5numeg modoz »pónis: oifíolo aüt copis i ꝑtes € eiuſdẽ modi i oib*cópib?. ¶ Eſt aũt « ſᷣm nũeꝝ oꝛdinẽ affignátib? fic poſitis rõnabiliſſimũ circulũ ꝗdẽ Pm vnũ: trigonũ aũt 65 dualitatẽ:qm̃ ono recti:ſi au tẽ P5 trigonũ vnũ:circulus nõerit figura. ¶ Dicamꝰqꝙ fi figura coꝛꝑis ſꝑiciẽ ét ĩ nũe/ ro ⁊ termino añ figurã alioꝝ coꝛpoꝝ:ſperi cum.n.hʒ vnã linẽã:triãgulus.n.hʒ duas: ⁊ vnũ añ ouocft pꝛius ĩ nuõ ⁊ ín termino: & figura coꝛꝑis ſꝑici ẽ añ figuras coꝛpoꝝ. ¶ Intẽdit p terminũ diffõonẽ:⁊.q.d.ꝙ figura ſperica eft filis vno:t qz vnũ € pᷣus in diffõne nuó:z nece eft " wt fígura fperíca ſit patoz figuris nüero oiffinit(one. ¶ Et b manifeftü eſt:qm̃ in oiffóne numeri accipi/ cur vnũ:ſz nõ m oiffóne vniꝰ accipitnũerus:diffõ d vni? é poz oiffóne nüeri. 3n figura aũt fpicanó iue: nit D nifi $m ſilitudinẽ ſic diximus: quéadmodum nó iuenit in eo ſimplicitas « vnitas nifi $m filitudt nẽ:⁊ qꝛ poꝛitas diffone « nuó eft aliaa pozítate $m fimplicitate ⁊ vnitatẽ:ꝑp b € ífta oemonftratio alia a pᷣdicta demõſtratiõe.⁊ boc qð dixit ꝙ oꝛbis babet vnã lined intendebat circulii.t.op figura fperica aſſi iilabat vni.¶ 30 yno aüt inueniunturtres modi paloítatie.f.q: eft vni fimpley:tq: eft ps oiffóne: & qt eft pus nuó.f.in oꝛdie nũerinece eft vt fig fperí ca fit poz bis trib? modis ceteris figurte cũ mó qrto pꝛioꝛitatis:quã bs ppe.f.pozitate pfecti reſpcũ dimi nuti:⁊ bec qdé pꝛioꝛitas e(t magie ꝓpꝛia:qꝛ no o2 in co fm fimilitudinesrcpzopter boc vidctur mibi q» becocmonftratío eft firmioz ínter iſtas ·
¶ Qm̃ aüt pꝛia qdé figura pꝛimi coꝛꝑis:pꝛi
ma ãtcoꝛpꝰqð ĩextrema circũferẽtia:ſ ꝑicũ vtíqs erit qð fert circulatiõe. Et ↄtinuũ igit illí:fpico.n.otínnüfpericus ẽ:ſil at « d ad mediũ bo d ín fperíco otéta cotacta Fora fpíca neceé ec. uc.n.oco:fu5 planeta ta gũt cá d füpra fperá. Quare fpica vtíqs erit oislatío.oía.ni.táctir « ↄtinua funt ſperis.
¶ Dicant ꝙ fi pzia figura € in pato coꝛꝑe:
^ pꝛimũ cozp?e (Ilo qo C i paio ozí5ótc tro" tus totiꝰ:nece erit illð qð circularit mouet cé rotũdũ:a ⁊ coꝛpꝰqð ſeqꝗt᷑ ps erit ẽt rotũ duʒ.Coꝛpus.n.copulatũ cá coꝛpe rotũdo etiã ẽ rotũdũ.Nãcoꝛpꝰqð ẽ in medio ẽ etiã
rotũdũ:oĩa.n.coꝛꝑa q̃ ↄtinẽtur ⁊ copnlant cá coꝛꝑe rotũdo ſũt rotũda necio.Et cf ita fit ⁊coꝛꝑa q̃ ſunt fub oꝛbibꝰerraticis fint co pulata cũ ſuperioꝛi motu:nec̃io erit totum rotunde figure:qm̃ oia coꝛꝑa ſũt ↄtinua: ⁊ ↄtingentia ſunt oꝛbes erraticos:oꝛbes auteʒ erratici tangunt oꝛbes vltimos.
¶ Cum declarauit op figura ſperica e pma figuraꝝ:⁊
intẽtio cuis fuit oeclarare cp figura celi ẽ fpica:oiun git buic ppóni quá occlarauít ppóné notã p. fc:« eft
Qj pma figura o5 cé in pmo coꝛpe:⁊ ↄiungat buicgo
celũ eft p" coap?:(eqt necio ꝙ fígura celi eft pma fí gura:fs pzima figura cft ſꝑica:q̊ figura celi fpica eft. Qm̃ aüt celü eft coꝛpꝰmanifeſtũ eft pfe-Et cũ oicít
/ (pcoip?pmü eft ín oꝛigõte totius pót intelligi oꝛbis ftellatns. ¶ £t pot itelligi totus oꝛbis q otínet a fuv perfície oꝛbis ſtellati:⁊ a ſuꝑficie ignis:⁊ q vlr mo uet motu diurno. Et.d.igit᷑ cozp? qofeqt ipm eft rotũdũ:⁊ fí ĩtellexerimus ex D totũ celũ intẽdit p iL lud qð feqt totũ (gné ⁊ aerẽ:ſi ĩtellexerimus o2bem ftellatü:itédit p (lió q feat ipᷣm oꝛbẽ ſaturni:⁊ ma/
gis manifeſtũ eft ꝙ intédit pilló qo fequit igneʒ ⁊ acre: p co»p?qó € ín medio terrá.4[ Ec D € mclius dicere:am̃ figura/fpíca eft in oib? cozpib? celeftibus eẽntialr:⁊ in elntis accũtalr:qꝛ exiſtunt i rotũdo:⁊ qꝛ vacuũ nó eſt.Si Goiyerimus ꝙ oꝛbis faturm eſt ro tüdus:q eft ĩ rotũdo:⁊ qꝛ nó eftalígd vacuũ cét cá accñtalis.Cũ atit dixerimꝰꝙ ignis eft rotüdus:qz € in rotüdo € cá céntialis.([ £t cü oeclarauit ꝙ vni. qðq; iſtoꝝ coꝛpoꝝ eft rotũdũ:⁊ qdá cy fuis naturis: ⁊ q̃dã ex naturiscoz i qb? exiſtũt.O.⁊ cum ita fit: co1pa à funt «c. citédit per coꝛpoꝛa q füt ſub oꝛbibꝰ erratías q̃tuoꝛ elnta:⁊ intendit per erraticos o2bes ftella: ſeptẽ. ¶ &5alíqs pót q̃tere c oicere vez eft q illó qó € in ocauo fpericinecto 05 ee fperice oue: xiõis:ꝙ atit fít (perice ocauítatis nó eft neciũ.U.g. qꝛ ignis ẽ in ocauo oꝛbis lunc:otigit necío vt béat fu perficiẽ fpericá:vt aüt béat fupficié ocauá nó eft ne ccffaríü:g no manifeftabit ex D &moe ꝙ aer fit fpe: rícus:aut aqua:aut terra.¶ £t oíffolutiobui? eft ꝙ er fubftátys boz. coꝛpoꝝ eft vrfigurét (pice cũ fuco rint ín locis ſuis nalibus fn» ꝙ oeclaratus erít quá; do ofíderauimus oc fígurís coz ꝓpꝛie:qm̃ cũ pofui mue ꝙ motus eoꝝ a cẽtro cad cetrü eft motus ed; lis ex oibus ptibus.i.o» intẽdũt dimẽſiones edlce:t quiefcent in oiméfionib? equalibus a loco motus:có tingit neceffarío vt fíguretur fignra fperica«
(LZidbucafit qui vidct « (apponit circula/ ritercircüferritotG.£) fifus c afit ꝙ extreme circulatiõis:neqʒ vacuũ ẽ exteriꝰneqʒ loc? nccez« pp Dfpic(icé ipm.Si.n.erit rectili⸗ neũ accidet z locũ eg eẽ:⁊ coꝛpꝰ:⁊ vacui, Circulo.n.vᷣſuʒ rectilineũ nequads eidẽ i^ moꝛabit regiõi:ſed vbi pꝛius erat coꝛpꝰnũc nõ erit: ⁊ vbi nunc nõ erit iterum erit ꝓpter permutationẽ anguloꝝx.Silr atit ⁊ vtiqʒ fi qua alía figura fiat non eq̃les hũs ex medio lincae:puta lẽticularis autoualis. In oib? entotinget ⁊ locus e&z vacuus cc latiõis:ꝑ pter nõeãdeʒ regioneʒ detinere totum.
(L Et dicamus
4iginll c aéioll; poub? (^, " in dii j dental J (up. c?
f. iber
¶ Et dicamus ẽt g cus illð qð diximus vr def cagere ſub vifa neclo eft pmance: c ma uifeftüett qp figura vlis vadit circularit. E là occlarauimue ét rónabílr get vltimü o2 bé nó eft vacuus:nieqs locus. Et cumta fit figura eſt rotunda pp bae diſpõnes de po^ ſuimus in o necio.£2i fi vlrim?o:bie fuc rit:línea eq̃lis nõ rotũda nccío erít extra ips vacui t locus ⁊ co»p?.£2 rfi lítiea eq̃lis qi
Mouet᷑ motu circulari:⁊ motus eius nõ fue
tit in eodẽ loco ſʒ in diuerſis locis:recedit a ſuo loco ín quo aliqñ fuit ⁊ aliqfi n5: loc? in quo nõ eſt aliqñ:eſt aliqñ:⁊ hᷣnon erit pp diuerſitatẽ anguloꝝ:⁊ filerit (n alijs fí zu^ río q nó ftt círcularee: c q̃rũlinee creüteo g medio nó ftt equalce:vt figura lẽtis ⁊ oni. Qm̃ cũ oꝛbis fuerit figurat?alid iftarü figu rarũ:deinde motꝰfuerit motu circulari erít vacui ⁊ locus.Qm̃ círcnlatio totius « ei? itío nó erit füp vnus locus femp:fed ſuꝑlo⸗ ca diuerſa:ſicut diximus ſuperus.
27 (| "Dec eft demõſtratio alia accepta à viſu.videt᷑ eni
. háifets y na tno lio indí
3 Sthrioc «€ oo,
t» motus co:poris vlis otinétis qð 0 vere mot? cir culariter:q? vídem?g» vnaq̃q; ſtellaꝝ mouct a loco ad illü locũ eundé abfqs eo qp reuertat « moueat ad5riá ptéad quà mouet: (L6 qó mouct ab alid: ad illó idẽ abſq; eo qð reuertít mouc£ círculariter. ¶ 71»oc igit íntedebat cũ.d.⁊ dicamus ét ⁊c̃ · ⁊ inten debat p figurã vlem coꝛpꝰotinẽs totũ:⁊.d.cuʒ h qð diximꝰviſuz eft ſenſui:g nó ĩdiget rone:qꝛ mãifeſtũ eft p ſe:⁊ ſic coponit ro. Hoc qð diximꝰ ꝙꝙ motꝰtotiꝰ eft circularis eft mãifeſtũ fenfui.£t qð mãifeſtũ eft ſenſui eft ꝑpmanẽs ⁊ notũ ⁊ nó indiget declaratione. Ergo ꝙ motus celi eft circularis eft manifeftü p fe. (| o fcóam ꝓpõnem:⁊.d.⁊ iã oeclarauimus «c.i. tcu poſuimꝰ o» mot"celi é circularis:⁊ pofuim? illà q oeclarati eft ín pn? líbzi-f.g» ex o1be otínétes to» tuz nó eft vacuti neq; plenü:neqs locus appebit ex D € ipoffibile cft qp fígura cozpis otínétis totü fit no perica:⁊ íntédit p ronabilr foꝛteʒ oemóftrationes. ¶ 2-o.«ci ita fit ec i itédit p oíípónes 5 qà mo, uet circulariter:t qꝛ ex ipm non cft cozpus neq; va cuum · ¶ £t cũ narrauit ꝙ ex iftis pponibue fequit vt figura eiꝰ ſit rotüda:icepit oeclarare qũo ſequit d · qm̃ fi oꝛbis vltim?zc.t.qr ſi pofüerim? Q figu
ra oꝛbis ẽ cópofita er lineis rectis; gp otinet fub ſu
berficiebꝰrectis:tũc motꝰptiũ ei?nó erit in eodé lo» co:f5 diuerſis P5 magis « m inus.Qm̃ Loca in qb?mo uenit anguli figured füt eX:erüt necio maioza locíg in qb^mouent pteeq füt iter angulos.Etcã bui?cft: m linee exeũtes a cétro vías ad füpficiesnó erüteg lesquapp línea maio mouet in loco matozi loco in Quo mouet linea minozlocus igit miozis necio erit diuerſus a [oco maíozis.([ 2*0. recedet & à fuolo; x 1644 cid coꝛpꝰfuerit rotundü:otinget q» q̃libʒ ps 132: partíü recedatab eode loco exũti iactu f empi tio ati nó fuít ⁊ ín quo poft nó erít:zé dé nüero:t etinget eí vt vadat ad locii exũteʒ femp ĩ actu in
quo añ nó erat «ip d poft nó erit: éidé qno fi ci
Secundus 233
coꝛpus trãſmutat᷑ in eo ⁊ itrat ipm neq; coꝛrũpitur ci recedit ab eo.([- £t b nó accidit nift in coꝛpe fpe rico: ppzie.n-locus ad qué mouet alid ps eí^:íde eft cũ ceo aquo recedit: ficat locus remanet idé nüero ⁊ ꝑtes pmutátur abſq; cozruptione vt fluuius cuius partes mutatur eade foꝛma remanẽte.Coꝛpoꝝ auté nó fpericoz accídit pti vt locus eiꝰnõ fít exris i actu ard fiti ipo cũ locusnó fit in actu nifí cozpus fue: nt in eo:qꝛ (git locus a quo recedit alid pe oíffert a loco in quo exiſtit alia ps:pp D nó mouebit ps eius ad loci exũñtẽ ari peft.(] Et D intédcbat cit oiyit: b nó erit pp diuerſitatẽ anguloꝝ:⁊ vlt otinget ne ceffarío cii cozp?nó ſpericũ mouebit vt ptee ei im: pleát locii « euacuét ips:quapp necío ſeq̃t vt et ips fit locus:aut cozp^:aut vacuü:g nó é fpericü. ([ 2.0. A filt eríti alys figurte ⁊c̃.i.⁊ filr oueniet in figuris qua linee exeũtes a cétro víqsad círcüferétiá non Tuntedles qᷓ;uis nó otineátura füpficieb? rectis:vt figura létis t oui-f.ep fi figura celi fuerit vni? iſtarũ figurag:otínget vt e£ ipm fit locus:ſiue coipue:fíue vacuũ:⁊ D itedebat cũ.d.qm̃ cũ oabís fuerit ⁊c.⁊cũ dixit D dedit cá5 eius ⁊.d.qm̃ círculatio ⁊c.¶ Et I5 qð dixit:nõ € manifeftü in iſtis fíguria.f.oui « létis: qm̃ ci aris coꝛpoꝛis oui fuerit in lógitudie:tüc erit (icut copus fpericü.f.q» ptes eiꝰnõ iplebüt neq; eua cuabũt:⁊ filr oc cozpe lẽtis:qm̃ cus eiꝰaxis fuerit. ex parte latez:tüc ptes eiꝰnõ ĩplebũt locu neq; vacuũ. ¶ Etió.o.Z-bemiftíus qp itelligédus é ſᷣmo Ariſt. in interptatióe in bonũ:⁊ eft ꝙ qc qj mó aris pofi, tus fuerit ín fpera ↄtigit nó iplere locit aut cuacua/ re:ceterie aüt figuris otigit ↄriũ:qm̃ q̃dã cũ mouẽ/ tur implẽt ⁊ vacuãt quocũq; mõ mouent᷑:⁊ qbuída cotingit boc in abuidã ſitibꝰ:⁊ videt qp inuit p boc qo occlaratü eft ín pbyfícis:q» cozpue fpericü conti; nes totu nó eft in loco cü nibil fít e£ ips qz eft perfe; ctu:alía aüt cozpoza necfo funt ín loco: neceffe é vt extra ea fit aliquid:locus eni fpere naturaliter eft có ueris centriquapp non babct locum vere. :
¶ Adhuc aũt (iqdémotnü mẽſura q̃ celila/ tio:qꝛ eſt fola cõtinua:⁊ regularis ⁊ ſempi⸗ terna. In vnoquoq; aũt menſura qð mini mũ:minimus aũt mot^q velociſſimus. Ae lociſſimus vtiq; erit oĩuʒ motuũ celi motꝰ.
¶ £t dicamus g nũerus oĩuʒ motuũ ẽ mo tuo celí:ipe.n.folue ẽ ↄtinuus:eq̃lis ⁊ eter^ nus.Et ét pꝛicipiũ numericuiuſiibet reicũ eſt ex minimo. Et cũita ſit:⁊ minimus tmo tus cft velociſſimus:neceſſario erit mot? ce lí velociſſimus omnium motuum.
¶ Hec eſt oemóftratio tertia:⁊ fundamẽtũ ei? eft (uj. per boc qo oeclaratii eft in 4. pby.a» p motũ celí nu merant oés motus:⁊ q? illud per qó numeratur ali quíd eft minimus ín illo genere:ergo motus celi cft minimum motuum:ergo ⁊ velociffimus motuum. Omnis enĩ motus nó méfürat nifi per velocio2é fe. (|. £t dixit:⁊ dicamus ꝙ nũerus motuus «c.i. eft oignio? vt fit paunus:eft enís ↄtinuus ⁊ cdlio tcter: nus:⁊ qð eft bo neceffario eft ᷣmus motus:z motus primus neceffe eft bó eſſe:⁊ econerfo:yt occlaratum eftín pbyficis.(J 2 icepitoeclarare ex B q» neceffe eft vt fit velociſſimus motuus:z oixít:t picamue gp pꝛincipiuũ numeri «61 c oeclaratü € g» ifte motue
Nota dfid ĩ ter ꝑtes coz^ poꝛis ſperici t nófperici i o?dinc ad lo cum,
4.phr · t. cõ· 45.
ÉE5criof cé minumg,
z8 Text * CÓ, 135,
3llópqónz merat aliqd é minimũ ut ullo giíc. Sdé lo. met.t.c.5, T. 4 Et * 4. pby.i33.1.6,
— MÀ —— — — —— — — —— ———- - —
€ — ——
— * ——
Ln IP Ai
1! I
, | "n HE t
E emere u— i n
Linea circu larie eft mini ma oium li^ ncarume»
i and re th LR
De cclo 4 mundo
⁊ Ap.cõplet ſᷣmonẽ ſuũ dicẽdo oẽs pofítiones ex q :
eft pꝛincipium motuum:⁊ omne pꝛincipium eft mi niue ín illo genere ſiue indiutfíbile ín co neceffe eft: vt iſte motus fit minimus motuum: cum ita fít ne cefte eft vt fit velociſſimus motuus. Et bocíntende: bat cam.o.« cum ita fít «c.c addídit iftam ofecutio; nem ín cófequente cum boc qð.d.ꝙ fí motus fuerit minimus eft velociffímussad oemóftrádum cp illó quod ex fenfu apparet eft conueniens rationi.
¶ Sedadhuc cay $a ſeipſo ad feípm mini ma ẽ q̃ circuli linea:ſm mínima att velocif ſimus motus qre fi celũ circũfert᷑:⁊ velocif fime mouet᷑:ſpericũ ipᷣmneceſſe eſt effe.
¶ Et dicamus t ꝙ minimã figuraꝝ incipiẽ/ tiũ ex eodẽ loco ⁊ ꝑueniẽtiuʒ ad ipm ẽ linea círcularíe.€3íigt linea círcularíe é mínima oium líncarus figuraꝝ necetfarío eft mot? círculí velocíffimue oinm motuus. f£tctis íta fit motus celi ẽ rotũdus círcularíe: c velocífimue omnium motuũ:neceſſario ígit
erítcelum fperícum ⁊ rotundum.
¶ Cum oeclarauit ꝙ motus celi eft velociffimts mo tuum:vult declarare ꝙ neceffaríü eft:vt in coꝛpoꝛe velocioꝛi ſit figura minoꝛ:cuʒ velocius fit illð cutus reuolutio eſt cõpleta in tꝑe minoꝛi:reuolutio autem figure minoꝛis cõpletur ín tpe minoꝛi d$ fít tempus ín quo completar reuolutio ciue eft inequale ei:cum círculus eius fuerit maioꝛ.¶ £t manifeftus eft p fe ꝙ cum ouo motus circulares ⁊eq̃liter in velocitate fucrint c circulus alteríus coz fuerit maioꝛneceſſe eft vt maiorem babens circulum pertranfeat ipfam in tepoze matozt:quapzopter eft tardíus babéti mi norem circulus: cam ita fit neceffe eft vt coꝛpus oe quo intendebat effe velociffímü motoz moueretur fuper ſpatiũ bzeuiffimü fpatioz co:poz equalíus eí in magnitudine.([ £tqm rotundü otínet a faperfí cie minoꝛi fuperficiebus nó cótinétibus co:pus nó totundii quod eft equale ci in magnitudine. Mani feftum eft eni cx geometria g» cozpus fperici eft mi nus coꝛpoꝛe equali ci in circüferétia coꝛpe.i.rectaꝝ dimenſionũ:ergo circũ ferentia coꝛpis rectaꝝ dimẽ fionum qð eft equalc ei in magnitudie eft maioꝛ cir
Part 19
£üferentia cozpozís rotundi:ergo complebit. reuolu .
tio cíus in tépoze maio2í neceffario.([. 2-o-Et dica/ mus ꝙ mínima figaray «c.t oico ꝙ minima circu ferentíaz fuperficiez equali in ſe ín. magnitudine eft circultis; co. f.fíguraz que incipit cC.L.curm mae gnítudo ca fuerit equalis cft ín. fuperfícicb? linca Circuli minoꝛ:⁊ ci fuerit manifeftus in círculo z ma nifeſtũ erit in ſperico · ¶ 2.0.5 (igit linea circuli ẽ minoꝛ etc· erit motus circuli velocioꝛ d$ ſuperficies que eſt equalis circulo ĩ ſuo ſpatio:cũ iſta ſuꝑficies mouet circulariter:⁊ suis motus eius poat. equa/ lis motui circulari:tamé qꝛ circũferẽtia eius eft mi noz círcüferentia circulari que eft equalis ei in men fura:contingit neceffarío vt reuolutio eius complea tur ín tempoze maioꝛis longitudinis. (|. £t ctim de/ clarauit b in círculo mutauit oeclarationé ad coz? fpetícii. ¶ Et.d.⁊ cum íta fit ac.i.c cũ manifeſtũ eft tp ít3 eft oe coꝛpibꝰſicut oe (upficieb?z motus celi ẽ circularis ⁊ velociffim?motui:« fit nece vt circüfe/ rẽtia velociffimi moto circulariter fit minima cit
cũferẽtiaꝝ ↄtinget necio vt ceiũ péat figurá ſpericã.
bus fequi bec octo.« Aꝝ.ponit eas quafí pᷣcedẽtes: ⁊ ↄcluſionẽ quafi ↄñs. Et oebes fcire ꝙ fundame tũ iſtius cft fap boc gp mũdus ĩpoſſibile eft vt fit mt noz aut maioꝛ:qm̃ fi pole e&t vt e&t mio? eét pole vt cótínerct a fupficieb? nó rotũdis:⁊ vt iſte cent eq: lee fupficiei rotũde:ſcilicet otínenti fuum totum. ¶ Sumet autẽ vtíqs quie ⁊ er bio que círca medtũ collocatis cozpozibue bác fides. €5í enĩ aqua quídé cft circaterrã:aer autẽ círca aquã:ignis aũt circa aerẽ: ⁊ ſuꝑioꝛa cozpa
Documeh mpolt d midi ml reʒ cé noꝛem.
fin eandẽ rõnẽ.Cõtinua qdem eniʒ nó ſunt
tangũt ait bcc. S upfícíce atit a fperica €. Qð aũt ſperico cõtiguũ:aut motfi eft círca ſpericũ:ipᷣm tale neceſſarium eft eẽ.Quare t ppboc manifeſtuʒ:qm̃ ſpericum e celus. (L £t poffs alíquíecredere ꝙceluʒ eft rotun dus círculare cr co:pozib?in medío exiſtẽtibus.Aqua euni exiſtit fup terra; etía aer ſu per aquã:⁊ íanie fup aerẽ:ſʒ fup bec coꝛpo ra celeftía. ct illacozpoza fupioza nó contí nua funt cu5 iftíe iferiozibue:(5 »tigctía ca titi. upfícíce vo aque eft roiũda:qm̃ qð tangitaliqo rotundus eft rotundus ctíam. Manifeſtuʒ igit eſt:ꝙ celuʒ rotundü ⁊ ſpe ricum pꝛopter hoc quod diximus. ¶ Hec declaratio € talís o» terra e rotũda ⁊ tãgẽs et ↄtigẽs rotũdũ ẽ rotüdii.g € ad rotũda:⁊ ſic de aere ⁊ oc igne:⁊ cũ poſuimꝰ cp coꝛpꝰ celefte tãgit ignẽ:dʒ cé rotũdũ ex pte ouexa.([ 55 aliꝗs pót q̃rẽ ꝙ illð q tágit rotüd(i:05 e£ rotũdũ ex pte »caua:fs nó pp D 5 cé rotũdũ ex pte ↄuexa.¶ Hicamꝰã q ad ero tũda i ↄuexo:qꝛ D oeclarabit p illã oeclarationes p quá óclatü fuit q» terra é rotüda i cõuexo:⁊ fílr pót apparere ex potétia oeclaratióís oe terra:z ꝙ aer ⁊ ignis oebét eé rotüdai ↄuexo.¶ iii fícut ðſcẽſus oĩuʒ ꝑtiũ cozpoz grauiü ad medíü toti?cogit nos oí cere ea eẽ rotũda:vt poft dicemus:ita mot? coꝛpoꝛũ leuiũ à cétro ad circũferẽtiã eq̃lr cogit nos oicet qp circüferétía é rotunda.C (git neCe fuerit:vt ocaut; tas co?pis celeftís fít rotüda pp rotüditaté ↄuexio/ nis tgnis:neceffe € t ↄuexitas eiꝰſit rotüda:qi figu ra etn eo nális:g nó fícut in entis: quapp neceffe € vt cócauitas eius fit naturalis:ergo ⁊ ↄuexitas:⁊ ver ba eius funt manifefta cx boc quod diximus.
(L95« q'aque fupficiee talíe manifeftum :
fuppofitióc fnmétib?:q nata eft femp flue/ rcaq ín magie ↄcauuʒ:ↄcauius anté qð cẽ/ tro ppítnque.zoucant igit er centro a.q a. D. t queg.g. cadíungatur in qua b.g.ducta igit ad baſema.d.minoꝛ cft cay d cxcẽtro: pꝛofundioꝛ ícít locus. £2 uare circũfluet aq̃ donec vtíqs equetur.Equalis autẽ his que ex centroquea.e.Itaq; neceſſe apud cae d ex centro eſſe aquam tunc enim quieſcit:tã⸗ gens afit eae que ex centro circularis.Spe⸗ rica ergo aque ſuꝑficies in qua b.e.g. ¶ Et opz
oi dip co tig aurmotil circa (pr, ipfas tl nccium
colo | cci
Sicut (ug ci^) granit)
Secundus 234.
» aqua tm̃:qm̃ inferius locoz terre eft cétrü nó ꝓpin / Inſerius lo quiſſimũ locoꝝ cétro:« fitr etiã eft intelligẽdũ q» cũ C9 terre eft » ifta lógitudo nó fuerit terminata non ínuemt ppin. Tene P
IH — — rd —— ; —— ML Ji — — - — —— — —— — - — — — -— * — J n u T — — — 2 c — — — — a — i — 7 — —— — — — — — M
m | b 5 quiffímü locog cétro.(T 2».0.Ducam"igit «C.í.ima: cst del o. gínemur mó q» aqua eft fup terrã:⁊ fita.cétrü terre: ced t exeát oue linee ab a.⁊ pueníát ad füpficíesad que em. vicinat᷑ aeri:⁊ ſint extrema linea g.b.⁊ ducamus lb neã in ipſa ſuꝑficie ab vno pũcto ad alteꝝ:⁊ ſit b.g. | ¶ D · d·ergo bafis «c.i.fi ergo pofucrimus ꝙ ílla lu "um nca que eft in fupficiead eft recta nó arcualís:tunc | T o fit tríágulus:cuius bafis cft g.b.extrabemus & a cen 1 Mi tro ppendicularé fup lined b.g.« fit a.o.linea.g a.o. WEB MI mino? e d; linea a.g.Angulus eni a.o.g.rectus é mae j dM diiof , 102 angulo a.g.b.acuto:1 fil óclarat ét ꝙ línea a.o. UE M tig ( eft mtno? a.b.([ 25.0. cü ita fit ⁊c̃.i.⁊ cũ 3.0.6 mio2 M mti Duab"lineis 9.8. a.b.erit línea a.d. ppíngffima cen i WM ai tro· Pũctus igit o.eft inferioꝛ in loco d; ouo puncta T MA ier? g.b« magis pfundus:quapp cótingit vtad non qe TORT AU entem pctie bed Decurrés ad. pũctũ o» !i ; unu: Qbif | ¶ Et opʒ nos beclarare vty fperica fitfüp^ ^ püeroz.acétro:quapp ouem ye ce ittdo omnium f z ^" - HL w- Xquapp »ueniet vtad quieſcat « ꝙ Li icíce aq̃. icamus ig gpmáifeftüeft cum — nea b«e.gfit circüferentía círculíccuius cétrü eft cé poſuimus ꝙ aqcurrít ad inferius lócoy:et trum terre ¶ £t D intédebat cir.o, Eus peruenent giferi?locozé ꝓpinaoꝛ locuecét Su aqua ad locũ illu ⁊c⁊ intendebat per lineã tãgentẽ e hnqoꝛ locuscẽtro.Du⸗ lneã gᷣ .⁊ vocauit ipfam lineàtangentes:qz eft fup camus igit adcẽtrũ duas lineas:quaꝝ vnd — fupficié-(T 2»o.cci ita fiterit fupficies aq rotüda eft cra.ad b.c altera ad g. ⁊ copulem? eas —nccioferit lineadeft ín ca circalaris.f.linea b.e.g. per líncamb.7 g.q̃ eſt baſis. Zico ꝙ linea ¶ Oꝛquidẽ igit ſpericus cft mũdus palà er a.d.ẽ minor otiab?lineie ere(itbue a cẽtroꝛ bíe: q'Pmoilíaétía otia?fic vt níbilueqs 4 becéfígura.set c(iíta ſit:erit (gif loc?ille ex his q̃ manu ↄficiunt᷑ hẽat ſilr:neq; alínd ifcrío: ⁊ magis ꝓfundus:⁊ ꝙ aqua curret cqᷓ; nobis ĩ oculis apparẽtiũ. Ex qbꝰ.n.cõ ^9" 7 ad ipſuʒ necio:donec íllalinea.f.bafie cum — utionẽ accepit níbil fic pole regularítaté pit duabꝰlineis exeũtibꝰa cétro eq̃bit. (ic gt cepe: diligentiã vr círcularíe coꝛpis n3. | erit illa linea a.d.e.eq̃lis duabus lineis exeũ Manifeſtũ —s—— qnéadmo- [d tibus acẽtroaã duo latera neceſſario:⁊cuʒ dũ aq̃ odterrã:⁊plus ſ diſtãtia eimo. , ad huenit ad illũ locũgeſcet:⁊ nó curret:⁊ CManifeſtũẽ igit er bqo diximus: gp tor? erſt lineatãgẽs duas lineas execũtes acentro mũdusẽ rotũdus ⁊ ẽ ſpericus tq ſapiẽter a circularis.Siigit itafit:tüc ſuꝑficies aque — eft factus.Etĩpole ẽ vraliqd fact mánib? si erit neceſſario rotunda.ſ.linea b.e.g. ſit ſile eiĩ ſua rotũditate:neqʒ aliꝗd vifibile n) 3l (L £um pofuit p fr térra aut aqua fuerit ſperica neke dino:neq; ẽ pole vralíad fitíta lene ⁊ eq̃le : 7] eft vt oia otinentia ea ſunt ſperica:vult declarare ꝙ — ficut equalitae huius coꝛꝑis c leuítae:neqs p dqua nece € vt fit fperíca nãliter:⁊ demõſtrauit b in fpiffitudo iſtiuscoꝛpoꝛis affimilatur alícat xig aqua no in terra q? eft ꝓpinquius:vꝛ.n.ꝙ magis re ino.f£tbo apre edi ape a aut cipiat figurá rotunda pp fuum ocfcéfümad ceram — fDíffitadintoio. cmanifeftá ẽ qm̃ fi cr oe facili d$ terra:qꝛ ẽ coꝛpꝰ Líad: poftin fine ti^ cut inter ſ piſſitudinem aque ⁊ ſpiſſtudineʒ * — AA ED roue —— — — terre: ⁊ ſicut remotio ſpiſſitudinis coꝛpis ce $. ult dicere ꝙ mũdus é " * gu⸗ ricus:qꝛ aqua e ſperica.¶ Et.d.⁊oʒ * ⁊c i. oʒ nd líab alije coipozíbue dintoy quemultü re
declarare ⁊ bri poſuimus cp aqua eft fperice ↄuexio nts cii poſuimus ꝙ ad € ftp terrá;cop otínet ipías:c circüdat ⁊ cooperit eã circũquaq;:⁊ idi fferéter in. D fermóc:fíue ponat q» fígura terre fit fpica fiue no. ¶ D. d Dicamus igit ꝙ boc manifeftü eft cũ potui mus ⁊c̃.i⁊ b manifeſtũ eft cũ ↄ ceſſerimus ꝙ ad cur nt ad inferius ſuoꝝ locox:⁊ q̃rit ét p futim curfus et deſcenſuʒ ꝓpinquiſſimũ locoꝝ cétro q8 eft meditis totitis que b5 nàliter:c cii dixit ad inferius loconus: intendit ínferíus locoꝝ qué bs nãliterꝛaq̃ eni no na turaliter monet ad centri totiusmifi inneniret ter is €t fui locũ:⁊ femp eét locus nãlis ad ide cii loco M: nãli:⁊ pp D nó oebemPitelligere ex [5 qà dixit
lferits locoz: o» D fit fic ín ol cope graui;fed ín
mouent ínter ſe:ita eft remotio ſpiſſitudis coꝛpoꝛis celiab alijs coꝛpoꝛibus.
¶ Cũ oclauit ꝙ fi aligs poſuerit qp terra 4 aq̃ ſunt ro
tũda necio ↄtiget ex D qp mũdus totꝰ fit rotũãus o clarauit ꝙ ad € rotũda:deĩde fecitoe IS rememoza;
- -
tionẽ. Et.ð . Mãifeſtũ eft igit «c. dixit ꝙ leui, a Qudto ali
tas ↄuexitatis mũdi nó aſſimlat᷑ Leuitat(alicui?rei 98 - re oae 404 » :fieialioscmnm -3: * pma aato ma nãlis aut artificialis:qm̃ vera rotũditas nó exiftiti (o éclinat a
mà gnabili «cozruptibili ci ri poffit recipe ipᷣaʒ niſi fperiatacc: ⁊
£m filitudiné ad cozpa ſupceleſtia q̊pp Gstomagis ? appiopiriquerit na elnti ad coꝛpus celeſte:tantoma⸗ gis recipit ↄuexionẽ ⁊ leuitatẽ. Ar̃.nd nà terreé re
motio? à co:pib"celeftib? à alia (T £t D íi iuéi£ trír- xionem 41e in elntis f5 i cõꝑibꝰceleſtibꝰ⁊ iõ · d. An ĩ li õ aialib^, nuatem.
a men— ám n — — — — —*
— ——— —
v apt — —
C2 — —
— — —
De cclo 4 mundo
aac ec ꝙ nã lune cõicãs ẽ cü nà terrea pp ófecti lumis in uba o:bie«t - fe, et cũ íta ſit:g illo qo lumĩoſũ tri € p fe b5 nãʒ cot P'*du^ ^ cãtẽ nãe ignis.⁊ illð qð ẽ ex ꝑtibꝰ e € oyapbanum nõ ltuniofus p ſe:neq; recipiẽs lumẽ hʒ nãʒ cõicãtẽ nãe aeris ⁊ aq̃ · C £t D ĩtẽdebat cũ dixit:qm̃ aũt in ter ſpiſſitudinẽ aq̃ ⁊c̃.i.qm̃ fíc iter ſpiſſitudinẽ aque terre ⁊ leuitatẽ ⁊ rotũditatẽ eft magna dꝛia ⁊ multa remotio:⁊ vlr fic iter ſpiſſitudinẽ elntoꝝ remotoꝛũ adiuicẽ maxie.VU .g.ĩter ignes ⁊ terrã € magna dꝛia: ita eft oe coꝛpibꝰceleſtibꝰcũ alijs elntisĩmo remo» ti0]5 05 eẽ maioꝛ:cũ nà coꝛpoꝝ celeftiü marie offe rat in nobilítate a nã hoꝝ coꝛpoꝝ fimplicü. £t filir eít itelligedi oe fpiflitudinib? cozpoz celeftiü ad ín uice: marie coꝛꝑis füpiozis;D.n.cozp?mayie 05 effe pfectü in rotüditate ⁊ leuitate cum nibil fít e£ ips: qii fi rotüditas eiꝰeẽt nó pfecta:xneCe eẽt yt ex ipas cet aut pleni aut vacuũ.¶ Et ex D apps ꝙ B qó oí Ecenirieinõ cũt matbematic oe ecétricis ẽ ipole:otingit.n.yt ín fun poncdi. cozpib"celcftib"effent cozpa nó ve rotüditatís neq britia actionẽ:ſʒ q̃ſi replétia:vt iuenit in cópofitióe aialiü:z D € valde remoti ab illís cozpib?:c nibil eft in libris matbematicoz nífi h̊ qð appet ĩ luna à ecli ſibus:⁊ forte ĩpole ẽ iuenire aſronomiã oueníétes uic qð appet oe luna fíne oꝛbe ecẽtrico. Cap. V. Aoniã át éouplricírculo mo zd neri vtpnta gbg.bfícgdemad A3 | · hũc aũt ad g· Qð adc ígf nõ — ſunt Zrij iſti p? oci ẽ.Sed fi perit infem || eade» ||nibil vt ↄungit neq; a cafu. eue puerni, Dnit in ſempiternis eẽ:celũ aute; ſempiternũ:⁊ circulatlo:pp quá gde5 cám ad alterã fert:ſʒ non adalterã. Nece.n.⁊ b gut pꝛĩcipiũ eẽ:aut eſſe ipſius pꝛincipium. C Aolumus ét ꝑſcrutari ð motu pꝛimicoꝛ/ poꝛis mobilis:⁊ dicere ꝙ pole ẽ vt coꝛpus rotũdũ moueat duobꝰmotibꝰ:quoꝝ vnus cft ex a.ad b.⁊alter ex b.ad a.Jaʒ igit dixi mue ſupius ꝙ iſti motꝰñ ſũt 5rij. Sicamꝰ igit ꝙ (ipolcé vt aliꝗd fitociofc: ipolc eft vt res eterne fintabfolute fiie cã: ⁊ celũ eft eternũ:q̃ ð cã &mot?celi fuit ex abuſdã pria bue ⁊ non ex alijs. fet (ftc motꝰaut eſt cau-
fa alicuius:aut habet cauſam. 9 E 5 si Z
uit fermo» ne oe figu, ra celi:vult pícratari ó alío quefi,
8 2
* 8
ꝓpꝛia. UV. g · qre mo; uet ab ori⸗ ente ad oc: adétem: « .
apparet nifi cü pofuimts poflibile ꝙ oẽ coꝛpus fpe: rici pót moueri ouob? motib? oiuerfísedliter:z qꝛ vnus motus nó eft i eo poffibilis magis q;; alius:qm̃ nó fant ry ficut motus elntoꝝ.motũs.n.elntoꝛũ oí uerſoꝝ:qꝛ füt ry nó cft poffibile ponere ꝙ ouo mo tue füt poffibíle ec in eodes coꝛꝑe edlr:fs vni eoꝝ € nàlia.f. alteri € accũtalis. Impole.n.ẽ vt ignis mov ucat ad iferius fic ad ſuꝑiꝰneq; terra ad. ſuꝑiꝰſicut ignis:qm̃ cà ifti motue ſunt ↄrij foꝛme coz: funt có» trarie:⁊ poſſibile eft oícere cp cá ríctatis iſtoꝝ mov tuum eft 2ríetae foꝛmaꝝ coꝛpoꝝ moto2u5.22 vero motus coꝛpoꝝ celeftíii non funt 5ry:quapp equali funt poffibilce vnicuiq; eox:difficile eft oare cám,p pter quá dam mouent exoꝛiente in occidente: q: daʒ econtrario:quapp icepit ocmóftrare g» oio mo tus oiuerfi equalt funt poſſibiles in cozpozib? ſperi/ cis.([ Et.d.dicamus g qp oé coꝛpus ſpericũ poffibi le eft mouerí ouob?motibusey ouab? partíb? diuer⸗ ſis. U.g.imaginemur circulum ex cõuexo cétrí fpe: re circa quod reuolutt: imaginemur fap illus ouo
O oind⸗ mentoz à
fintorl o,
pritecl coipcct
gtuoz n funt oni füt ore" offe pali 4,9h
puncta.f.a.b.poffibile eni vt ifta fpera motteat ex a. '
ad b. ex b.ada.ſuꝑ illii cundé arcũ. ¶ P». ocdit oe: monftratíoné fap boc qð dixit:iã (git diximus fupe rius ifti motusnó funt 2ry-i.oícamus g» nece eft vt n codé coꝛpe coꝛpoꝛuʒ fpericoz; funt otio motus diuerſi poffíbiles equalr:qꝛ id óterminatii eft p ifti motus non funt cótrary:quapp oiuerfifícarent nãe motoz.queadmodi accidit in coꝛpoꝛibꝰ fímplicib? Que recte mouent 4T. £t cũ oedit rónem ꝙ ouo mo tus diuerſi funt poffibiles in oi cozpoze celeftioedit ronem ꝙ nõ o5 ita eſſe.¶ Et.d.dicamus (gitur o» fí impole eft «c.i.fed iã oeclaratus eft g»ifti mot? funt eterni neceffary;necio g ifti motue funt cófiles in codé moto femp:in neceffario eni nulla eft poffibili tas:g alter eoꝝ neceſſarius eft ei: o€ qó eft necium habet cãm. Si d motꝰ oiurnus ex oꝛiẽte in occidéte eftneciue impole eft vt ſit ſine cauſa · Et fir ſi mot? alíaz ftellay 2rius ci eft neceſſarius ĩpole eft vt fit finc cá. £t fi boc eft pp aliquá cám cá aütnó € diuer fita nãx motag:cii iftí motusnó funt 2rj:bifficile eni eft igit᷑ oare cás in D. 2».o.ciftí motus aut füt caufa alicuius:aut bit cám.i.neceffe eft vt cum oix mus ꝙ celũ mouet ad parté ꝓpꝛiã ꝙ boc fit ín celo pp cám:aut vt celü ſit cã ewe que funt fubea exti, bus.Lipoleeft vt ect cá iftís nifi pp illii motũ.q.g.d. motus celi ad partẽ ꝓpꝛiã:aut erít caufa alicuius ex iſtis que funt hic:aut babet caufam in fe.
¶ Foꝛte qdéígf oe qbufdá enunciare alíqd
tentare:⁊ oc oib?z pᷣtermittere nibil. Foꝛ ſitan vtiq; videbit eẽ fignus aut muitẽ ſtul titie: aut multe pꝛõptitudinis. C Mon tñ iu ftum qdes oce fitr íncrepare:fs videre opʒ c5 oícédíq eſt. Adhuc aft q̃liter fit fe hñs in credendo vtrũ humano mó aut firmius. CLertioꝛes quidẽigit necitates qñ qe attige rit tunc cram hꝛe opʒ inuenientibus. Nunc afit qð videt dðm. Si.n.natura femper fa/ cit ↄtingentiũ qð optimũ.Eſt aũt quemad modũ cay d ín rectũ lationũq̃ ad ſuperioꝛẽ
locus honoꝛabilioꝛ:diuinioꝛ eni locus quí X
alij oꝛbes ecõtrario:⁊ q; difficultas iſtius qðnis non ſurſum co ꝗ deoꝛſum.Eodẽ mõ gad inte/
rius ca
T) cci'ort? époll déc ? fic 301^ , .có47 vidco! de gi? "i gnf? él qonis jl — vbi (oi, tétiá w tellíót ccpiá
" picti), rcé fi ii mlit vg) utm, prirud /, 316i aliqu Pay porc? (pct
gí d (tinc. gie genit mum D (as olUl tue
— pd n ——— "^ —
Liber rius ca que ad poſterius fe babet: fiqdéad dextrũ ⁊ ad ſiniſtruʒ quẽadmodũ dem̃ eſt pꝛius:⁊ teftífícaf ẽt dicta dubitatio: qii bs pꝛius ⁊ poſteriꝰ.Hec.n.cã ſoluit dubitatio ne:fi egi hʒ vt ↄtingit optime: bec vtíqs erít Cà oícti. £2 ptímGenís moueri ſimplicẽ mo ti inceſſabilẽ z buncad honoꝛabilius. Et dicamus q labo: ín querédo cáe glíq/ rũ rey oifficilid : pfcrutatio oc cá cuiufli" ret: z nó dimittẽ alíqd fine ꝑſcrutatiõe: cxiſtimat᷑ eẽ:aut ex ĩuerecũdia:aut er pancí tate ſui ĩtellus:aut ex malitia ofideradi: aut pter malitiã ↄſiderãdi:ex abũdãtia cõſide radier fatuitate:aut mlto deſiderio ad ſciẽ dũcãs reꝝbin vitatẽ.Et nõ debemus caue re cognitionẽ oium cãrũ equatr; f; ops noe ↄſiderare pꝛimo qũo alíqe oícít oc ca reí: z qo fufficit audiẽti:aut fnfficictía büana oc bili: aut ſufficiẽtia foꝛti fine 2dictíonc. £2uii qo iuenertt alíge nccía ꝓpꝛia fufficictíaztüc 65 laudare ĩuẽtoꝛẽ. Nos aũt volum? reuer ti dieẽ cãs manlfeſtas vífibiles.(. cámpp quà celi mouet exaliq̃ pte ⁊ nó er alía. oi^ mus igit ꝙ nã inata eſt facere meli? z no bilius ineo qð eñ polt fieri. £t cá ita fit ⁊ in rebus q̃ cqualr monentlocne ſuꝑioꝛr cft nobilioꝛloco iferíozí : ⁊ aij magie qs retro: ⁊ dextrũ qᷓ; ſiniſtrũ. Etteſtat (np D.f.gp pꝛi má celũ bs ⁊ vltimũ ſit nobilius: ⁊ melins eft qo — ſuꝑius.Cõ.n.iſtius qó nis diſſoluit ⁊ explanat ipſaʒ: qiii ſi nã fecit in celo idẽ qð eft nobilius ⁊ melius ẽcã qo nis ⁊ eius ſolo. Melius.n.⁊ nobili? e(t vt celt moueat᷑ femp fine ceffatíóe: ⁊ qꝙ motꝰ ei? fit ex nobiliſſimo locoꝝ qð eſt ad dextrũ. Manifeſtuʒ eſt igit quarecelnmmoncetur ex oꝛiẽte ad occidentẽ:⁊ nõecõuerſo
** (Quia bec qó eft valdeoifficilis;z vifum eft qp que:
l'ere oc reb?oifficilib"eft erroꝛincepit oemrare mo^ 98pp quos accidit querere oe ho ⁊ qdaʒ illoz mo 7 eft laudabilis ⁊ qdá nõ:qm̃ q Qret oe talib? aut facit boc pp iuerecüdia:dsuis fciat q ipole eft vt có: P:ebédat vez oc (1 Et D intédebat cii.o.ex iere undia ex paucítate itells;aut facit boc pp errorem Accitem ei:putádo ꝙ oia copzebéfibília funt z nota rte; [5 itendebat ci.o.aut pp malitíà ofíderandi: dt facit boc: q» (gnoratoifficultates exiftimádo in
: V^ aboifficile eft ꝙ ſit fadle: « boc intendebat cũ.d.
—F Pp malitiã ↄſiderãdi ex abũdãtia cófiderádi ex tuitate. Ortus modus eft op fit deſideriũ ad (ciédu Cl9re7:« ifte modus eft laudabilis ¶ 25.íncepit oe * are q̃ cauſe (ant cauẽde in talib? « que 6:10, * debem Cauere ⁊c̃.i.⁊ nó debemꝰ dimittere oft,
te; LOÉ ppter oifficultaté iſtaꝝ rez: pp debilita Cr quaspicüt adã boics: (5 opsnos cu alígs oí
Secundus iz5
keritaliquá cám ín aliqua re:⁊ ſufficeret nobis aliqq
modofufficiéne ↄſiderare illã cãm:vtrũ fit fufficies Pm ꝙ apꝑpet:⁊ eft cá d eft nó necía neq; fubalis:f5 cá Pm exiſtimationẽ:aut eft cá necía ſubalis nõ 5 oicta aliquo mõ:⁊ intẽdebat p fufficiéríà humanã.ĩ.rheto ricaʒ:qm̃ fídes ei? nó eft niſi pp aias nó pp ree in fe. (| 25.0.qiii cü aligs itienerit «c.i. cü rect eft vc nó dimittamus q̃rere oe talib?: « vt nó recipiam? in B nifi oemrátioncs veras:ops nos cũ inuencrimus ali Qué q oat in talib? rebꝰ difficilibꝰ oemrationé verà
pmá ⁊ fufficiete laudare ípm pp ipᷣm.¶ 2».0.0s át volumus reuertí ⁊c̃.i.⁊ cũ oeclauerim? 0p5 no$ dre: re m iftis reb? cás manifeftas d funt cáe accepte ex vifu vt q̃ramꝰ oe cá pp quá vídem? celii moueri er vna pte nó ex alia.¶ Zincepítoeclare cám ifti?reis zo oIcam"igit q» nà eft inata ⁊cu.dicamꝰg qà mani feſtũ € p fe pnà facit nó ttfi necaríü: f 5€t illud qo ẽ meli. £t boc qó oicit manifeftii cft oc aialib? ꝙ n ꝑ diuinã ſolicitudinem pofuit in eis aliquas res: no ex necitate:ſʒ vt eé illiꝰaĩalis fit meli? ꝑfectius. V gpole eft vt aial fit fine vilu:z ci eé oiminuto:tii nà largit ei vtfus nó ex necitate.£t cii ita fit oe reb? gnábilíb? z coꝛruptibilibꝰ jsto magis ín rebus eter? nis.([ Sz tñ oint ín D g» meliꝰ in aialib? eft pole:fs tii eft meli?^ouoz poſſibiliũ in eternís necius. Pole eniin reb? eternis eft nccius ci nullü pole eft in eis vere. Et cá buius eft g nulla potétía eft in eterno ad recipiédü ei? 5rí(ü qð bs: totü boc eft determinatũ in fine pmi libꝛi.¶ Et ci poſuit bác ppofitioné.o.« cii ita fit ⁊c̃.i.⁊ cũ oeclatü € g» nà (p labozat vtentía fint Pm oifpóné melio:é 2 pfectiozé:nobili? aüt é in reb" d mouent yt moucant in loco meliori;t ex pte meliori loc? ſuꝑioꝛ eft nobilioz inferiorizz ari nobi li? retro:z oextrü ds (iniftri:z cus ita fít nece ẽ yt oẽ in quo iuenient meliores ⁊ nobiliores ptes vt eis fit meliꝰmoueri in loco meliorí zex pte meliori. ( £t cu pofiit bác ppóné oicenté:g cé ín quo iuenit me» WU" nobiliꝰ futi e£ meli? eft vt fit fm oífponé melio rẽ poſuit z'5 ppóné cé ín celoiuenitmeli?^z min? bonii: vt ocludat g» mot? celi nó iueniat ex pte me liorimiſi vt fít $m eẽ futi meli. ¶ Et D itédebat ci o teflat (up D ac. ⁊ itédit p qóné illud qo oetermi nauít pᷣus:ꝙ celii b5 oextrus ⁊ ſiniſtrũ 2 alias ptes; z q: rfifto i iftis fundata eft fup illã qóné.o, g» ula qõ diſſoluit iftà ⁊ explanat:⁊ debes itelligete p oertrus 1 finiftrü illud qð pꝛediximus:⁊ refiduü fui Pmonig in boc capto eft intellectum, Lap. VI.
£c motu aũtipſius:qꝛ regnla^ ríe eft ⁊ non írregularie dein⸗
Dico atit hoc de primo celo ⁊ oc pꝛima latione. Sin his enim | que oc ſubtus plce (35 latiões ouenerüt ín vñnũ. Si.n.irregulariter mouc^ bit:mãifeſtũ ꝙ intẽſio crit vt vᷣtus z remiſ⸗ fio latíófo. Dis.n. irreglaris latio ⁊ iten fioné bs ⁊ remiſſionẽ ⁊ vᷣtutẽ. Clírtus aüt eſt aut vfi fert:aut quo:aut circa mediũ:pu ta forte his gaẽ q Pm nãm quo ferunt : pis aũt g preruam vri ferunt: piectie aũt círca medlũ.Circulatõis aũt nó e(t negs vfi neq Com̃.ſuꝑ ce« mũ. dd ^
Fides ex rõ/ nib?rctbori^ Cie € ppaías li ppree i fc,
Nã nõ ufi fa cit qð nccius eft:fs érillud qð ẽ mclius. 3 dé.s.pbr, tcx, C0, $6,
Poleĩ aĩa/ lib?é meliꝰ:ĩ eternis vero nec̃iũ.nã pof ſibile in eter / nie é neciuʒ. cum nibil fit pole i cte 9c, 3dé.8.2. pccdéti €t3? pby.52
cepe vtíqs oíctía erítptranfire, -
4 Ois mor irrcglarisi ^ téfioné b5 remiſſionẽ ⁊ virtutem. Motus nã⸗ lis intẽditur in finc. &iolét?é ma xim? in pᷣnꝰ. Motus pie ctionis in me dio intédi£,
TE "
— —
^ $Occdo4mundo E
* eQn^* T í wiuzneos impole eſt vt oitierfentindstus funt in dimẽſionibꝰ lo | quo:tieds mediũ:neq; enis pꝛincipiuʒ:neqʒ — impo neptis ft :
Aa *8* z : E rectis. ¶ dn matbematicis Yo nibilappet ex quo € €pp
finie :lcq5 medius Ip fiue * fimp Ir. Zepore exiſtimãdũ epicyclos eé aut ecẽtricos.Iſti.n.oꝛbes ^
eni ſempiterna: ⁊ logitudine oucta fil t (I^ — quos ponücaftrologi funt respores ex qb? fequunt — *
frãgibilis.Quare ſi nõ Vtus ipſiꝰlatiõis nc
q; irregularitas erit. Irregularitas enim fit
ppterintenfioné c remiſſionem.
¶ /£t volum? ét pfcratarí ín futuro de mo/
Digreſſio in qdoüdit oa ri ecẽtricos: n5 epicyclos
Pꝛima ró,
£5có1ró. Locꝰĩ corpi bue cclcftib? «ft idem,
Idẽ pᷣce.is. que ibi.
tuceli ⁊ ꝙeſt eq̃lis fine diuerſitate: ⁊ herit ín pꝛio celo:⁊ in pꝛio motu.Motus aũt o» bíumq fant ſub pzio ſunt ples cõgregati ín codé. Dicamꝰ git ꝙ fi peitm& celus monct motu diũſo nõ eq̃li: necario mot? ei? bébít fo:títudíne c flcribilitatem, Foꝛtitudo afit motus 7 ẽt flexibilitas eius:aut erüt in pꝛin cipio motus aut fine: ant medio: vt aialia q allata mouent᷑. Nõ igit ĩuenimus in motu circulari foꝛtitudinẽ:neqʒ ít pꝛiciplo:neq in medío: ncqs (o fine. Hon eni b5 pꝛiclplũ neq; fíné neqs medíus: qui e(t eterm? in tpe cógregate lógitudinte. euertamur $ 7 ot^ camus qfi celũ non hʒ foztítudíné no erũt diuerſi motus necario. Diuerſitas eniʒ mo tue ꝓuenit ey foꝛtitudine ⁊ flexibilitate.
Cu declarauit cám finales ppter quá celũ mo IT) scraa pté ꝓpꝛiã:vult octerminare qp mo:
tus eiꝰ eft edlio:t no eft velociꝰin vno loco « tardi?
ín alio.£t.o.« D crit ín p celo « ín pmo motu.i.⁊ D apparet fenfun in o2be ſtellato:⁊ motu diurno. £t qt in o2bíb?g funt füb ifto aliqũ eft velocitas ⁊ alt qii tarditas:oedit cám oe D : ne qs obyceret ei 7.0. Motꝰ aüt oꝛbiũ.i.⁊motꝰ oꝛbiũ q funt ſub eo appa: rét diuerſi:qm̃ qó appet ex D nó eft vn? motus fed ples q »gregant ad mouédii ftellá: oce brit vnam itentione: « [P intédebat c.o.« ogregant in eodes, (| £t ocbes fcire p ex P fmóe eiPappet o» ipfe nó opinat q cá et?q5 appet cr otuerfitate ín motíbus planeta fit in obe ecétrico aut epicyclo: qrit q po nit cám diuerſitatis bas duas cas no dicit qpcá ot uerfitatís füt ples motꝰex qb? fit vnus mot" diuer/ fus ftelle in velocitates carditate:t pgreffioe:c rez trogradatioe.([. £t cx B à qo declatũ € tn bac fcis appet cé ipole epicyclũ cé-3mpolcn.eft ꝙ coꝛpꝰ qo circulr mouct moucat niſi in circuiti centri· ¶ Et filt ĩpole € oc ecẽtricis niſi eẽt pole cp iter co2pa cer leftía eét aut vacui aut corpora repletia nó rotuda nálr aeq; mota:cü D g» mediũ 05 ee vnu coꝛꝑis qo circuli mouet:qri fic loc'toti? « ptis Gide cus cozpi bus grauib? ⁊ leuibꝰ ita o5 eẽ in cozpib celeftib? f. ꝙ loc? coz g é mediꝰ fit idẽ. 3mmo magts o5 ee Í5 in co:pib?celeftib? qs ín eIntis:ció pfect'iuenig B ín co:pib?celeftib? s i elntis:qꝛ funt cx eadé nã ⁊ nó bit 3rietaté:elista ác brit 2rictatéquapp no ba bét eüdé locü.(| £t fi loc? elntoꝝ cét idẽ ꝓhiberẽt fc adiuícé in loco:gó nó otigit in corpibꝰceleſtibus: imo oia reuoluent᷑circa eũdẽ locii nuó.([ Et nõ dʒ alíqs oicere:qri fícut efntabrit loca diuerſa foꝛſitã co2pa celeftía bfit cétra diuerſa.loca.n.coꝛpoꝝ nó ot ucríant niſi inditü funt in otméfionib? rectis 7 coꝛ ꝛibus rectaꝝ dimẽſionũ. Loca.n.coꝛpoꝝ celeſtiũ
poſteriores:q̃ vñr pſenſum: znó demrat illic ap ab ái illis pofteríorib? fequun£ necío illa oza.([ t am. 2i declatũ eft in logícis p oemtatióce funt ín qb^ttur. (cui ex notiori ad latẽtiꝰ.Si igit noti? fuerit poſteriꝰ de⸗ «om móftratíócs erüt qꝛ:⁊ fi noti fuerit pue « latéti fue cáctt rit ſuũ €: ⁊ fua cá notio2 erit oemratio abío'? q oat cãz ⁊ eẽ. £t fi latéti? fuerit cá rei d$ ſuũ effe crit oc" móftratío pp adtm̃. Et qꝛ pus in iftis eft latenti? nullus modus é modoz oemrationü:cii.f. ex porib? nó fequant necio pofteríora illa:f5 ponunt ab aftro logís:etfi fint ignota.Et cii ta ↄſideraueris pofterío ra ex ab^aftrologi ponüt bos oꝛbes nibil ĩuenies ex quo eentialr «necio fct vt fit ita» (T. Et qꝛ cũ poſi: tü fuerit illud qð € pus ignotũ fegt ab co pofterius: cxiftimat q» D ouertit. ¶ £rnó eft ita niſi fit b qð appet ín luna. Fingũt.n.ꝙ demrat eis lunã bie ecen tricũ p̊ qð iueniütípas in eodẽ loco codíaci eclipſa tã:aliqũ magis aliqñ minꝰquaꝑp dicũt p oóm € qp cá in B eft:q: tráfit p pyramide vmbꝛe p loca otucr P) fa m eleuationé « oepfftonesT. £tpótacciderc et. 5» €t B pp diuerſitatẽ ftt ſitus ex loco:cũ imagiati fue oit! runus g» polí fui o?bí mouent fup polosalteri? oz 7; bis.4 fi oe? plógauerit nobisvitã nos ꝑſcrutabimur ð aftrologia d erat i tpe Ariſ. Nidet.n. ꝙ illa dic. phyſice:⁊ funt mot? g orir laulabab Zirif.e ifte mot? ari $56 reputo eft c» polus vni?poli oꝛbis moucat fup (d, polos alteri? oꝛbis.accidit.n.in fuo ipfo motu vt mo vl ueant fup lineã leulebie:ſic € motꝰſolis cli motu oi urno:⁊ fozte p íftü motü pole ẽ dare D qó accidit in planetíseg diuerſitate mot? ¶ KReuertamur g ad fmonenfm:cq»o bác qõnẽ: icepit oemrare eã c0,
Dicam? áo fi p" celũ mouet oiuerfimode nó eq̃lx
qʒ tarditatẽ Pꝛopõ aũt dicẽs:ꝙ o€ bris velocita " te5 c tardítaté bs pᷣne finé € illa in d icepit.-(ozopo — aũt q̃ dicit ꝙ mot'celi nó b5 pn"neqs finéjeft oec ^4
ef Tx pm t
Y. iber
Re ciini (C Zidbuc qm̃ omne qð moueturab aliquo wr ume mouet᷑ nece irreglaritatẽ ficrimot?: aut pp RU Popup. mouẽs:aut pp motũ:aut ———— * — neenimouenenócadé yiute moueat: fiuc motũ alteret᷑:⁊ nópermancatídé: finc am botráfimntent:nibil pbibct irreglariter mo iet ueri qo mouct. Nihil aũt bo polecírca ce dc dl lá fieri. Qð qdé mouctofifus eſt:ꝙ pzimii ⁊ fimpler z ingenítáz z ĩcoꝛruptibile:⁊ to taliter tráftmutabíle. ziP»ouée atit mlto ma gie rõnabile eẽ tale. Pꝛimũ.n.pꝛimi: fim plex ſimplicis: ⁊ ĩcoꝛruptibile ⁊ igenitü it Ccoꝛruptibilis ⁊ igeniti motiuũ. £O m ígitur q9? mouet᷑ nõtrãſmutat᷑ coꝛpus exñs neqs viqʒ mouẽs trãſmutabitur icozpale exñs ¶ Et oícam? ꝙ ſioẽ motũ moueta moloꝛe necario:diuerſitas motꝰaut erit ꝑprẽ motã gut pp motoꝛeʒ:aut ꝓpter vtríiqs. f£rit aũt B:qꝛ motoꝛ nõmouet vna vtute:aut qꝛ rco motatrãſmutatur ⁊ nõremanet ín cadéoif pone:aut ꝓpter diſpõneʒ moti ⁊ motoꝛis. Etccũ ita fit nõ ẽ ĩpole vr motü moucatmo " tu oíuerfo nó equali. Et nó erit in celo aliq E bar oifpónfi quae oirimue. Jã declauim | füpiue c pꝛimũ motá nócft fem̃:neqʒ gná tüm:neqs co?ruüptibile:neqs tráfmutabile: neq; alterabileotuo , Et cũ ita fit oígníueje vt moto? pzímue fit bmói. £C3.n. pzia mov uct pꝛimũ cãtuʒ:⁊ fimpler mouet fimpler: ⁊ nõ gñabile neqʒ cozruptibile monet non trãſmutabile neq; coꝛruptibile.Et cá ita (it coꝛpꝰ pꝛimũ motũ nõẽ griabileneqs altero bile necario erit motoꝛſtiꝰ coꝛpis ñ altera bilis:⁊ marie cá fit ſpũalis no corpoꝛeus. (Lec eft demĩatio ícóa alia a pᷣdicta:⁊ eft firmiſi ma demrationũ gbus vtit ín bac qóne-Sundat.n-
füp ouas ppóncs valde firmas: quarus vna eft o 9 ois diuerſitas accidens ín motibus nãliter accidit " " , diuerſitatẽ ppoztíóis potétie motoris ad potẽtiã moti:qm̃ in oĩ moto eſt aliquo mõ potẽtia moti di uerſa a potẽtia motoris.velocitasn. « tarditas nó funt nifi fm ppoztioné potétie motoris ad potẽtiã moti:qᷓ;to ígr fuerit maioꝛ ꝓpoꝛtio tãto magis erit motꝰ velocioꝛ:⁊ qᷓto ꝓpoꝛtio minoꝛ tãto mot? crit tardioꝛ.Si d.pofülm? idẽ effe motii ab codé moto eꝛaliqñ velociue ⁊ aliqũ tardi^:mecio accidit Pp oi uerfitaté illiꝰ ppoztóis d eft iter ré mot « motoaé: ! Qi aliqũ maioꝛ apud. velocitaté:« aliqrí mínoz a ; D tarditatẽ. Diuer tas qut ppoꝛtiois accidit pp trã i mutationẽ otingété moto? fite ocbilitates fiue vi d j/ Ban, decent ^ppter tráfmutatione Ptingenté moto:aut ic 2 Vtriiq5.555 q? occlaratü eft ! phyſicis ꝙ mo io 407 motui f.celeftii nó accidit €t trànfmuta hor d c abftrabat a má: c declatũ eft illic ét o tap, UP ab ífto motorc:nece eft vt fit nó cráfmu
9ino Manifeſtũ cft g ifti motui nó accidit
Secundus * tranſmutatio p additioné aut diminutõeʒ:cũ addi tio ⁊ diminutio in eis íequant additionẽ ⁊ oimina tioné:aut in motorc:aut ín moto:aut i vtroq5 . Hec eni eft fua oeclaratio quá intédebat in boc £inone: Pino ei? ín boc intellus eſt p fe. (|t cus-o.« boc Expoſitio. erit aut qꝛ moto nó mouet femp vna vtute: inten: dit qp nó femp mouet vna ytute:ís aliqii auginetae tur eiꝰpotẽtia:⁊ aliqñ dimmuit᷑.Cũ.n.po augméta tur aut diminuit᷑:nõ € eadẽ:⁊ indinter fiue additio fiue diminutio fuerit ey extrinſeco fiuc ex effentia motoris:vt vifus é in reb? motis p fc: qii aliq ſũt velociores p ſuã velocitaté:z aliqũ tardiorce:abíqa €o cp accidit tráfmutatio ín motorc: aut in moto: nó eft ita.Qm̃ aial qri mouet motu alid: ín nà ci? cft mouerí veloci*: tic nó mouet fui coꝛpus nifi ꝑ quãdã pté inſtrumẽti:⁊ p qó inatü cft mouere fui Co2pus-l.calo2é nàlé. Et cũ moueat ſuũ copus in fi ne velocitatis i quá vltio potcrit:tüc moucbit fuus Cop" p toti illud Infttm: « cũ ídé moto aliqii mo uct p qᷓdaʒz parte inftri:z alíqi per toti ínftrin:tüc mouebít per ouas potétias:qó eft impole ín corꝑi⸗ bus celeſtibꝰ:qm̃ bec tráfmutatio in motore é alte» ratío que eft ipoffibilís ín motib? co2poz: celeftiü. (| £t ét occlatiü eft ꝙ moto? coꝛꝑis celeftíis nó mo uet per inftra. ¶ Et cũ dixit:aut rcs mota tranfmu tai:intédit g» fua receptio tranfmutat in magis aut mín": D accídít necio pp trãſmutatioeʒ moti i fe p alteratiócs:qi dsto magis recepit táto mag) crit. Velocíoz:z dito min? recepit:táto erit tardioꝛ T Et ci oeclarauit boc oixít: « cii ita fit nó cft ipole c.i. t cii moto2 t res mota poflint recipe trá(mutatiocs t alterationé nó eft ipole vt mot? pucnice cy eis fit otuerfus nó equalis.Cũ aüt nó recipiunt cráfmuta tone. f.niotoz 4 res mota: tüc motus q cx cte puéit ipole eft vt fit oiuerfus.([ 25.0. 3mpole cft vt (it in cclo aliqua iftaz oífponü:aut aliqua iftaz trálimu. tatíonti q facíüt velocítaté ⁊ tarditaté:aut ín moto" re:aut in moto:aut ín vtroqs-2:0.34 enis veclaraui mus 2C intédit p pmi motü pᷣmũ celi. Z»ecfatü eſt.n. in pbyficís ꝙ ipm € pᷣma res rota a pmo mo: toꝛe:⁊ intédít p no fem̃.i.nõ cópofitü ey mà « fo?*: ant ét alía cozpa fímplicia aut cõpoſita:⁊ totü 5 oe claratü eft ín pᷣn iſtiꝰlibꝛi.¶ Et intẽdit p. tranfmu tatione Pin ꝙ reputo z augmetattones ⁊ diminutio/ nẽ:⁊ p alterationé trãſmutationẽin q̃litatibꝰ. (Et d. qꝛ oeclatii cft ꝙ pma re$ mota nó trà fmutartr4 mutatíóc alterabili: icepit otcere ꝙ D. minusos cé in pmo motore ẽt:⁊ dixit:⁊ cũ ita fit ⁊c̃.i.cũ oectatü eft oe pmo moto ꝙ nó eft tráfinutabíte: neqs altera bile.digniꝰ eft vt motoz pᷣm nullo mõ poffit ee tràf mutabilis. ¶ Deinde.d.cãm 7-0.c3 igit pma «C.i.z nece eſt vt moto: pmi mot? fit nó tráf mutabilis:qꝛ moto: pᷣmi moti elt pᷣmus moto? : t ens ſimplexen qð mouet motũ ſimplex:⁊ motoꝛ nó gnábilie: neq; coꝛruptibilis eft illud q mouet 465 moti neq: gna bil&negs coꝛruptibilẽ.i.⁊ ctt pᷣmꝰ motoꝛ fimplex ne» ceſſario ẽ et nõ fit mobilis aut cozruptibilis v[ tráf mutabilis: totũ B oeclarat ppe in S*ppy?,(T- £y.o. ⁊ cũ ita ſit ⁊c·i.ccũ ita € vt moto? fímplicie fit fim» ley: motoz elus q? eft non generabile neas corr ptibile cft igenerabile « icozruptibile:z coꝛpus cele fte e ſimplex no generabile aut nó cozrüptibile: ne ceffarío € vt moto? celi fít fimplex nec anábilis nec co:ruptibilis:t maxime cũ pofuerimus ipm cffe fpi rítuale nà coꝛpoꝛeũ:vt oeclarauít in S'pbyficog. — 26,425 Com̃.ſuꝑ cet mũ. dd z
Pꝛimo celt tex.cõ.ꝛo.ꝛi 22. ⁊. 250
Remiſſio v^ niufcuiufque fit pp ipoten
¶ Quare « latione impole írregularé cffc. Eteni fi fiatírregulr: aut tota trãſmutat᷑:⁊ qííqs qdé fit velocíoz:qfiqs at tardío? iterũ. Aut preeípfi? ꝑtes ꝗdẽ ipſius ꝙ nó ftt irre gulares manifeſtũ. Jaʒ eni vríqs fca fuiſſet diſtãtia aſtroꝝ ininfinitotpe:b ꝗdẽ veloci? moto:h aũttardius. Nõ vidct ãt aliqð alr ſe hñs elõgationibꝰ.Sʒ ẽt neqʒ totũ accidit trãſmutari.Remiſſio.n.vniuſcuiuſqʒ fit p ptcripotétías. Impotẽtia atit pter nãm:et/ eni inaialib?ipotétie oce pternám funt:pu ta fenect? z decrementũ. Tota eni ofiftétía anialiũ fozte cx talíb?oftat q̃ oint ꝓpꝛijs lo^ cío. Nulla eni partiũ ipſius bs ca5 q̃ ipfius regíoné. Xi igit in pꝛimis nó cft qð prer na turam:ſimplicia eni « ĩmixta: « in ppzíare gíone ⁊ nihil ipfis contrari neq; vtíq5ipo tentía crít. Quare vtíqs neqs remiffio neq; itenfio.ficním intẽſio ⁊ remiſſio.
¶ Impole eſt igit vt motus celi fit diuerſus
nó eq̃lis.Siigit motus celi fuerit nó etie: aut vir trãſmũtat:quaꝑꝑ mot? eiꝰerit aliqñ velocioꝛ:⁊ aliqñ tardíoz . Aut ptee ei? eẽnt bmóí:6 motue ꝑtiũ celi nó funt diuerſi: ⁊ h̊ manifeſtũ eſt. Qm̃ (i cént diuerſi nec̃io i lo gitudie ſeculi remouereut ftelle abiuicẽ. gr dàcui céntín parte celiq̃ moucturmotu vc locí; q̃dã i motutardo. Quapp ſtelle elõ garent abiuicẽ:qð eft ipolei pᷣterito ſeculi. Neq; celũ trãſmutat᷑ ct:qm̃ nexibilitas cu^ iuflibet reí ẽ ꝓpter ſuã debilitateʒ:debilitas afit eſt extra nam: eſt.n.accũs qo accidit ei: qiti debilitas exñs ĩ oib? aĩalibꝰeſt accñs cj: nãm vt ſenectus etiã ptiſis. Et haccidit per gnónéaialíus q̃ fiunt ex rebꝰ ↄʒrijs diuerſox locoz: nulla pareaialíe cft infuolocozq/ ppaial cíto ſeneſcit. Reuertamur & t oica^ iue g fi actue g ſũt ez 045 nó ſequunt coz poa pꝛia j fát fimplícía nõ admixta: füt n (uie locíe nálib?: c nó hñt ↄriũ olo necio tion accídit eis debilitas.Et ſi debilitas non accidit eío:& motꝰeoꝝ nó bébant rigiditatẽ neq; fleribilitaté.f. vel nõ velocitatẽ veltar ditatẽ.Qm̃ fi motus boz habuerint rigidi⸗ tatẽ bérent flexibilitatem neceſſario.
37 (Thec eſt demẽatio tertía: in q̃ vult declarare o» mo tui celi nó ↄtingit velocitas q̃ fit ex iuuẽtute aĩaliũ: necs tarditas que fit ex ſenectute anialiũ. ¶ Et. d. ſi d «Cfi g mot"celinó edlís fuerit ín velocitate: aut tot celu erit diuerſuʒ in motuaut fm ꝑtes:⁊ ĩtẽdit p motü totale moti oiurnü:z p motü partiũ motuʒ ftellaz fixaꝝ qri aliqs põt oicere ꝙ foꝛte ifte ftelle fixe ſůt in o2bib? ꝓpꝛijs ⁊ bic in fe motꝰdiuerſos ſʒ
De cclo 4 mundo
nó appet D in lógo tpe:ipe át 2dicit buic pont ex eo qó appet i ofideratoib^pdictis.f.g» lógitudines ifta rü ftellaz funt eedé ín antiq tpe ⁊ in nro. (|. £t boc itédebat cũ.d.qm̃ fí cent otuerfi «c.i. qui cü veniret ex bac póne vt remouerent abiuicé ín alíq in antiq tpe:⁊ ficeént lógitudines »fiderate ab antigs oiuer fe a lógitudinib? ds bodie videm? « nó eft ita.vide/ mus.n.vulturé voláté « vulturé cadẽteʒ:⁊ alias ftel lae bites figurastermiatas ín eodé fitu «i eiſdẽ lõ⸗ gitudínib? in qb? antiq poſuerũt ipſas.¶ £t cü 5di at fenfu fingẽtibꝰꝙ ifte ftelle bfit motue ptículareg oiuerfoepter motü vlem ppqué dũr fixe:ĩcepit de/ clarare ꝙ ipole eft vt mot?ineglís ĩueniat᷑ ín toto ce lo.¶ £t.o.ncqs celü tráfmutat ⁊c̃.i.neq; mot? toc? celi pót tardari ⁊ flecti in tpe futuro . flexibílitas.n, motus ent ín aialib? pp debilitatẽ.debilitas aüt eft extra nãʒ:qꝛ otingit p D eft accũs in aĩalibꝰex pma gnóne:t q2 cá gp tráfmutatio ⁊ cõruptio accidat ani malíb? eft:q? gnánt ex elntis rye: 4 cũ D fit ín eis: nó funt ín ſuis locis ppꝛus:⁊ D itedebat p boc ꝙ coꝛ ruptio ⁊ tráfmutatio otigit pp ifta duo:qm̃ pp »ríe: taté tráfmutant adiuicẽ:⁊ qꝛ nó funt ín ſuis locis ap pctüit fepationé 4 reuerti ad fua loca nália-(T. £t ín tédebat p D ꝙ fi celü nó é cõpoſitũ ep ryemeqs ex rebus à funt in eo nó ín fuis locís. nece eft vt nó acr cídat ei oebílitas nec cozruptio in alíqua bo2a:« bec oũtia € máifefta p fe. £t cü oeclauít c» ĩpole € vt in celo accidat:oebilitae oeclauit cp ipote € vt accidat ci rigiditas aut flexibílitas;c.o.ft git oebilitas non | accidit ci zc. ([- Et D qó vixit máifeftus eft ex co qó pofuít cp foztitudo ⁊ debilitas eft cá rígiditatis mov caufi^ tus cflexibilitatis: « D eft cus fit cà velocitatis tar. ctt; ditatisq accidít ex nã:q̃ aüt fít ex volũtate ín aiali; feti bus bs fpeculatóes.f. ꝙ nece eft vt aial qð feftinat qu tardat voluntarie fit ex aialib? in qb? otíngit debili tas cũ appᷣhẽſione:⁊ ex D appet ꝙ cá in aĩalibꝰ eft d re aliqii feftínat volütaríe « tardat aliqri: q2 mouet cr extrinfecie. g̊ illud ex qo nibil eft p moueat tp5: ipole eft vt alíqti feſtinet aliqñ tardet ex fe. (T Et fi alíge dixerit fozte magis ↄueniẽs eft ín iftis reb?ger nerabílib?z cozruptibilib? ꝙ cozpa celeftía mouent alíqri tarde aliqũ velociter:c D eft pp fuas imagina tioné ín actu p itellm:cus fit oetermtnatü gp cogitét — pitellim:t c» beant folícitudiné erga nos.Et ſicũt vi iif demꝰꝙ artifex aliqñ feftinat aliqii cardat:fozte ifta. ti: eft ín coꝛpibus celeftib? cus eís funt fub eis. ([ bí | camus igit q» boc nó eft polenifi eét poffibile qp ba Si berét imagínatióce aliqñ ín potétía ⁊ aliqñ ín acttt«— Et qꝛ occlaratus eft p ímaginatíones femp funt ín actu:nó otingit vt motus cx eis fit mutat^iin D erra. : uit ^ Auicẽ.cñ putauerit gp cozpa celeftía brit pban tafíá.bérent eni infttm fenfus fi bérent inſtrumen 26^, tum fenfuseffet eis ppter falutem:« fi pꝛopter fal tem poffent eis accidere occaftones. ji ma | ¶ Adhuc aũt ⁊ irrónabile ifínito tpe potẽs eẽ mouẽs:⁊ rurſus alio ĩfinito ipotce. Niſi e P t. videt exñs ilinitotꝑe pter nà5. Impotẽ⸗ vo^; tia atit eft pternam. Neq; eq̃li tpe prer na Pit turã: Pr nãm: neqstotalr potene t ipo^ £i tena. Nece aũt fi remittit motus ifínitotpe remítti, $55 adbucneqs intendi femper auf iteruʒ remitti pole. Inrinitus cni vtíqs erit 4 indeterminatus motue. Omne aũt ofc mue ex
Y. iber
mus ec alíquo ín aliꝗd effe ⁊ determinatũ. Dicamus ét gipole eft vt aliqð motíalí qn fit fozte z rigidũ itépozc ifimto : ⁊ alíqii bebilein tépoze ifínito. 38ó.n.videm?aliqd cr nam acctie eieternũ ínifinito. Debilitas atit ẽaccñs ectra nãm:quaꝑpꝑ ĩpole ẽ vt res mota ſit debilis ĩtꝑe ĩfinito ⁊ ipole ẽ vt mo tuefit Pm oífpóné nãlẽ ⁊ extra oífpóné uálé In cülitpe.f. gb erítrígidue ⁊ ocbilio ifimul in tpe ifinito Qm̃ mor?cfiocbilitat ⁊ Rlectí tur flexiõe eterna eríti téporeifinito:qs eft ipole:qm̃ res accfitalíe q eft ertra nam non erít eq̃lis ín tẽpore rei nali. 'IHeqs ẽ pol vr motoꝛ ét vigoreſcat ín ſuo motu vígoratio nc eterna: flectat ipm flectóeeterna. £15 fi t3 eẽt ĩueniret motus ĩfinitus ⁊ nóocter minatꝰ. £t i$ diximꝰ ꝙ oie mot? nõ erit niũ delocoadlocũ:⁊ ꝙ ẽtermiatꝰ ⁊ fínit?,
8 ¶ Hec eft oemratío 4- q celũ nó bs tarditateʒ que
fit ex oebilitate 4 fenectute: neqs velocitaté d fit ex
unetute. ¶ Et d. dicamus et o ipole eft «c.«cus po
ſuimus Pcelũ femp mouet: x pofuim?g acciditei tarditas ex debilitate:oↄtingit vt motus oebilitet in tpe ifinito: « fili ↄtinget ſi motus cuis intédat vtri gidítas moto2is pcedat ín ifínitü. £t cus ita fít nece eſt vt potétí motoris augeat augméto infínito:z oi minuit diminutiõe ifinita.([. £t cü pofuit ꝙ D con tingit fl poſuimus q» celà flectet in (uo motu femp:
| kepitnarrare ipoffibilitaté que ↄtingit huic:⁊.d.nõ
eni videmus zc.i.ipolc eft vt potéría femp diminua tur ⁊ femp oebílitet in ĩfinitũ. Oiminutio eni eft oe bilítas:coebilítas eft ex nám: « D eft accñs ei: ⁊ Pm
weſt extra nãm ole eſt yt femp inueniat. 25.0.
quapp ipole eft vt res mota fit debilis in tpe infini to.i-quapp ipoleeft vt oebilítas motoris augmẽtet in tpe ifinito.([ 2.0. aliud ipole qð fegt bác póné: t0. ipole eft vt motus fit Pm fua oifpóne nales;c extra fuá diſpõnẽ nãlem eft tpe edli.i. « intelligit p tps equale tpe infiniti. Tẽpus enis infiniti o2 alio mo cé eqte ĩfinito:cũ ifinitu nó fit mat'ifinito:z éc etingit vt fít rigidü « oebile ifimul in tpe infinito: qr cu ifiniti nó addit fup ifinitü; otíngit vt tosoc bilitatis ſit ídé ci tpe rigidítatis:vr otingit ce ín ba | potettas ↄrias in tpe ifínito:vt oci eft in ptra Ctatu;z D intédebat cũ d.ſ.qꝛerit rígidü ⁊ ocbile ifi mul in tpe ifimito-([ £t nó é explanatio e? qà pd Kit (5 aliud ipole:f5 vlr buic &moni otingüt ipoffibt la. Quoꝝ vnii eft vt tps oifponis qà eft e£ nam fit €dle tpi diſpõnis nális:qà eft 5riü fenfui-Aflterü vo et vt ide ſit rigidũ ⁊ oebileifimuli tpe ifínito. Cl *t &o fiticipies pmi impole.Z».explanás ipíus p Pole a5 feqtur ab eo. beide reuertitad oeclaridus Pmü ipole.(L £t.o.qrfi motꝰcũ oebilitatac.i.z cam füit h oro ipoffibilia idurit 3"impole qà ſegt ex Pone:z.0.z ipole é vt moto? vígore(cat i uio mo
tu Ci. ci ipole € ponere ꝙ moto: pót augere fuus alis e cfeftinare ips in infiniti : ita qfi mó mouet in Inetupoſt mouebit velociꝰ: ⁊poſt veloci? : « fic nático d» fi ita effet nó eẽt B motusterminat? ^ut velocitate « tarditate (L Dio.ciam dixi⸗
Secundus iz7
Part 20
mus ꝙ oĩs motus erit oc loco ad locũ:⁊ ꝙ eſt termi natus finitus.i. t (35 diximus ꝙ motusnálcs funt termiati.Si eni recti fuerint terminant ouob? mo; dis:qꝛ funt ex loco termiato ad locũ termínatü:z qz büt velocítaté termínatá.f.cp in ets impole eft vt fit maio? velocitas.Si aüt circulares fuerint terminã tur:qz babet velocitaté terminat: neceffe eft iftus loci itelligere fic.oeclaratü eni eft ꝙ non eft motus circularis a loco termmato ad locũ terminatü näli⸗ ter:cũ nõ ſint ĩter duo loca oppoſita.ſicut declaratũ eſt in pbyficis. ¶ £t ob boc quídé neceffe eft vt ois motus nális ⁊ volütaríus babeat velocitates termi natá:q? ois motus hʒ motoꝛẽ termínatus. Et fi effet pole iuenire velocitaté nó terminatá tic moto: nó baberet potentíá termínatas.ergo neqsnám termi natá:t fic itelligerent ex fua nà inotorisifinitiz nó itclligerent ex füo eẽ res ꝓpꝛie ei Sed ii occlaratü eft ꝙ motores celoꝝ oítferüt « in potétia « ín cffe: ⁊ ci D vnüqóqs eoꝝ mouet p ifíniti: nó igit remáet vt differãt nifí ppter oiuer(itate poꝛtiõ is iter vnũ/ qðq; ceoꝝ:⁊ coꝛpus qð mouet᷑. —* Et ſi potentie eoꝝ cent ĩfinite i vigoꝛe mouẽdi nó erít ppoatio iter mo tore t ré motaʒ: fí boc eét nõ eét ozía inter eos:nc: qj; eẽt illic multitudo oĩo.U.g.qꝛ moto oꝛbis fatur ní t moto? o2bís tot moueret tpe ifínito:igit fi oif ferüt in boc;z fi quéad modi nó oífferüt in D nó oif ferüt i potétia motors: oiía nulla cet iter motores; nedii vt qólibetcoz babeat potétid mouẽdi in infu nito· Et fi (ta eẽt iuenire&motus in inftáti:t o€ D eft impolt.([ £t ídeo opinádi eft ꝙ potétie mouẽtiuʒ eꝑabiliũ a mà füt finíte yno má: ifinite alio mõ. Et boc appetex D qð oicet poft Ariſto Qm fi ceteri o:bes habuiſſent ex multitudic ftellarü qó b5 o2bis ftellatus.tüc motoz coz nó poffet mouere cos in ve
ſit. ¶ £t ideo credẽdũ eftap potétie mouétius funt tcrinmate ꝓpoꝛtiõis ad co?pa mota: ꝙ ifinítas no iuenitin eis nifi pp eternítaté.Caufa eni abícifionis ↄinuitatis ee ⁊ eius eternitatis eft mã.Cũ ergo mo to? t ree mota ex illisabfeindunt a pma má nó ab. ſcindet᷑ ſuũ eẽ:neqʒ ſuũ opus:qà eft mouere ⁊ moue ri· Et qꝛ cã in terminatiõe ꝓpoꝛtionũ q̃ funt iter po» tetias moto ⁊ rez motazab eis eſt diuerſitas foz; mag:otinget vt b finitas ſit cðis formis que funt in materia:⁊ formis que nó funt in mã:⁊ D plus máife ftabitur apud queftioné quà queret Ariſt.quare o2; bes q funt fub maion o2be mouet vnã ftellà z vnu; qfqs fud: o2bís mato? mouct plurcs ftellag.
(C Adhuc aũt fi ꝗs accipiat eſſe aliqð te mí nimũ cuius nõ ↄtingit ín minori moueri ce/ lim. Sicut enĩ neq; cyrbartare neq; ire in quocũq; tpe pole: eit vniuſcuiuſq; actus octermitiará minimũ tpe ad non excedere: fic nec mouericelum in quocũq; tpe pole. Si igit boc vcru5 no vtiqʒ erit femp intéfio latioig. €»iatit no intéfio neqs remitfio: (ilr enim ambo c alterus : figdem egdé íntédi£ velocítatc aut maiori 7 infínito tpe.
¶ Et dicamus ét ꝙ motus celí bs tpa deter
minatũ minimũ:in cutus mínorinó poteft
moueri. Sicut nec põt ambulãs ambulare.
Com̃.ſuꝑ cec mi. dd
Motus nã/ les fiuc ĩferi⸗ oz ouplr tcr minaut: cir^ cularie auté vno mõ tm̃.
O ĩo motꝰnã lie t volunta riue b; vclos citaté termi⸗ natam·
Cõtra ponẽ tce deuz effe/ etiue mouẽ t effc ĩfiniti ei^ gorie. pq ét vidc cõmẽ.ſe quenti.
175 abíciflo; nte »tinuitg
tis eẽ:⁊ ctug. eternitatis ẽ
mi. 3dé.7. meta.tex.co, 11.1.55.
Cã ia termi natõe ppor^ tíonü q funt itcr potétiae motoz ⁊ reꝝ motarum ab cte € diuer ſi tas foꝛmarũ. Aide.7.ph⸗ c6.35.
De cclo 4 mundo
neq; muſicum tágere choꝛdã in minoritꝑe ſucceſſiui.ſ.ꝙ celũ aliqñ eft velocius:aliqũ Sis pais eo in quo fit ambulatio ⁊ tactus. Qm̃ oie tardius:h aũt ĩpole eſt ⁊ file fabule: ⁊ ſiita bitfemimi operatio b5 tpᷣs minimũterminatũ qð non eẽt nõ lateret nos caſus eius ſub viſu. Qm̃
TE noprán. pertrdfit.3fta motueceliétbstpemodicus — cria pofita fücrint vnus inoppofitoalte | iniquo mouet fuo motu círcularivltra qð — riueciti? cognoſcunt᷑ ⁊ facíli? fentíant. ze nõ ꝓcedit.Et cũ hoc ſit in hoc mũdo ĩpoſſi claratũ eſt ẽt ꝑea q̃ diximꝰ ex pꝛopõnibus € | | bile eſt vt motus hẽat ppctuas flexibilitatẽ. ſyllogiſmis:ꝙ celá eft vnũ tatus: cq» nócft | k £2iicüipolefuerítaltezbo:ipoleeftal fcm̃:neqʒ gñatuʒ:⁊ ꝙ eſt eternũ:⁊ qᷓ motꝰ | tey.£2:1cu5 pole fuerit vt motusceli ſꝑad/ — ei? e(t ealie ſine aliq̃ diuerſitate oino. . HEU dat.ſ.in vigore:pole ẽ vt ſem p addatínfíe (L£ü pofuit qp mot? celi * fuerit diuerſus « eter "M íone. £t cu , U nus ncce ẽ aut vigoret in ĩfinitũ:aut oebilitct in i 2 fleríóe : —— * — Ip addat fínitü:aut aliqñ íntedat ín ſeclo:⁊ aliqri remittat € | Hoc: p ſemꝑaddat i vigore: peftrrironas pdictas oiuifíócs (I S. ꝙ B ipolcé £ M gð eft ipolc:vt oeclarauimue ftiptue. ſile fabule.i-ap b nó € nífi ín reb? qua oefiderí € 1 98 Heni | 39 ([ Decoemóftrationó eftalíaa pdícta:fseftfrllus — imagiatio oiuerfant:qà eft ipole in celo:cá.n.oiuer imi, bie (id ! p qué verifícat oeftructione quà pofuit in iftofyllo — fitatis ocfidery « imagiatióts nó eft nifi otuerfitas p —* bypothetico.ſyllus.n.ſic cóponit. Si motus celibs — ↄtinẽtis ex gun eco: diuerſitas paffíóís coꝛpoꝝ haaff «5i; velocitate ztardítaté:aut vígorabítin ifinitum:aut eoꝝ ab eis. Si igit celi nó ↄtinet᷑ ab alíquo extrin (cox P, | oebilitabit:aut rardabit aliqũ:⁊ aliqũ feſtinabit.D. — feco:neq patit:nece € vt ei^ deſideriũ ⁊ imaginatio fine; deſtruxit t nó vigorat in ifinita ouab? oemfatíoni; — nó oiueríet.g neqs ſuꝰmotꝰ.¶ 2-o-teftimonus eg. rry bus.Quaz vna eſt:vt ſi ítaeétbícmotoznó eẽt mo ſenſu:qm̃ nullus dixit ꝙ motꝰdiurnꝰfuit in alíq tpe — to? bu motus terminatꝰ.Sz iã declaratũ eft pois velocioꝛ aut tardioz:qó fi eẽt apperet ſenſui:qm ye. ao" motoꝛ eft terminatus.Scða eft quà vult demr̃are — locitas tarditas ſũt ↄria:⁊ cũ riũ aliqo ? ouigat gl boc capᷣ.¶ Et.d.⁊ dicamꝰẽt qp motus celi ⁊c̃.i.nani fuo5ríoeft máifeftü fenfui: cille modus occtatóis j^ feft eft boc iductíóe qp motae celi bs tpstermina — eftín maiori oꝛdine fidei:⁊ illud fup qð fuftétat cft tũ:⁊ ípole eft vt celũ moueat ín tpe mínoríillo: ⁊ D — pdicta oecfatio.([ O.d.declaratũ eft igit «c-inoi mãifeſtũ eft ex iductióe. Quis (ícutambulásbstps ^— uit b q̊tuoꝛ qóncs: eft. "zia p celi eft vnü.c5coa mínimü incu? mínori nó pótambularefpatiu ter, — cp nó fei neas gnátü. zertía qp mot? celié ctern?.
€——— e e n
WI minatũ:⁊ muſicus bs tps in cui? minor(ipoleérane — Quarta ꝙ eft edlís.Jzt cus fecit rememoratione oc oc! —* gere aliud:⁊ ſilx in oĩ motu:⁊ in oĩ opatiõe.Et mani — iftis qónib^:qri oẽs funt vtiles ↄñtes in cognitione adi | feftü eft g celü o5 ita eẽ cum fit vni rez motarus. — fübe celi: fube fut motors: t D eft oifpó acciitum nij Obiecilo € Etnó osalíqsSdicerebuiciductóiinoicédoa — effentialiü.f.gp cognitio coz fegt cognitiones fubc qui
| D nó eft nifi in potétys finitis mãlibꝰ.vos aũt dici — ig ci fuberez fuerit cognite:cognofcunt accrítíd dd Solutio ti9 cp potentía motoris celi eft infinita. ([. Qm̃ nos — céntíalía ↄtingẽtia eis:⁊ D cft ꝙ moto: celi eft fepa. no EDAM p inus Hi infinitaté foni tusa mã:⁊ g celi nó cóponit ex má « foꝛma. 4n motío coz nó ceffat . 3nfinitae aüt intẽſiõis vt illic s D, nó fít ppoztío itcr potẽtiã motoris « moti: ipole eft —— — aũt — eni
erít oícere cy qbuecoftát: ⁊ in
qbue figurte: z q motue cor. Rõnabiliſſimũ ait ⁊ dcĩs ↄñs
Infinitas ĩ teſionis vigo | fowsewfor infounisinditü funt fozme. (- £t cü oeclarauit o» Hi me ſunt· ^-— impoleeft vt mot^vigoret ſp.declauit qð fegtur ex m boc:vt fit ipole vt mot? remittat fp: « qðlibet iſtoꝝ | — leat €x fto cópart f. cp fí femp —— pole: pole eft vt fp remittat:z ecõuerſo.Et ſi ĩpole € : | ipoleé iste Mi fí 5 fit ín D müdo ipole «c. nobie vnũqðq; aſtroꝝ facere ideſt:⁊ ſi ipole eft ꝙ motũ iſtius mũdi augmẽtelin € eodẽ cope ín quo exiſtit la^ | ifiniti ipole eft vt reffectat in finitũ . ¶ Et ca itiꝰ tionẽ hñs.Qm̃ oiccbamP?aligd effe qð cít^
eſt ꝙ potétía motoriseft terminata: gp non mouet cũferrinatũ c, € icut.n.ignea dicẽtes eẽ pp
qðcũq; ſit:nec ia quacũq; velocitate. Sed ſi poten/ üt: ẽdi tía motoris remittit neceſſe eft ꝑuenire ad terminũ b oictitzq: qS fürfus co»pue ignẽ eẽ dicunt·
| E n | ín quo ipole eft mouere.Et fí íntendatneCe eft pue; ct rónabile exñs vnũqðqʒ: ↄſtare ex his in A nire ad termínü in quo ipoleeft mouere matorimo — qbus vnũqðq;ʒ eſt:ſilr ⁊ noe oícímtie.
ture reſiduũ fut fmonis manifeſtũ eft p fe. C dolum? mó Me
(nre cte ópfcrutarí poftqs cõpleuim
1 Kelingtur itaqʒ dicere viciſſim ec totus — 6monéoe *— Sob —— c cito | AA rowso, BS docP ztatdi?.Iboca(it penitus irroͤna coꝛpibꝰ: « becay figurig : « fuíe motibus. j | MW —— m bile:« file fic tioni. Adhuc aũt ⁊ nõ latere in Dicamus igit ꝙopz nos pter ea d diximus
z — —
Sriom mie. bierónabili?: ſenſiblliora. n. iuxta ĩuicẽ pofi ſuꝑius ponere àx eríllo corpe in Kw (aed. — ta. f? gãẽ igit· ⁊ vn: fol cít celum: c — — 990 ſtud igenitá:z fempiternüizadbucafittuó^ coꝛpus aiua i⸗ qtuo: corpibus d cir" E aan tũ regulariterin taruʒ nobis dictum ſit. culariter mouent᷑.Et dicamꝰ ꝙ quẽadmo/ b ¶ Kemanet $ oicere ꝙ motue cclí aliqii vb — díübicétes ꝙ ftelleffígnecfioicebár D: niſi M gorat; aliq ocbilitat: ⁊ ꝙ iſti motus ſũt q»coxp? alsiffima pócbót ignit. £t oiceból
MI ME g neceſſe
— — —
Y. iber
qnecee vt qðlʒ co»p?fit ex nã coꝛꝑis ĩ quo eft poſitũ ⁊ fixũ. Ita dicemꝰnos ꝙꝑ ſtelle (üt , Vnàgntícozpíe:q? ponunt in co fixe. 4 pm oemrauit fubam celi d fit vlr : ⁊ demr̃auit Ium accritía ↄñtia fu fubam: vult fil facere ó ftellis.f.oemtare fubas fuae q̃ funt:ocide fuas figu/ Vas:oeide ſuũ motũ.¶ Et.o.volum? pfcrutari mo: do z&.t.poftds cópleutm?Fmoné ín totalítate cozpís celi:volum?inó pícrutari oc ftellís in tríb^:oc fuba: ve fígurís:oe motib?.« pus oe fuba . (| 2.bicam? d & O5 nos «.Í- nece € credere qp nà cuíuflibet fteL eit ex nã cuíuflibet coꝛꝑis ín à mouet. ¶ 2».fecit ememoꝛationẽ oe fmóc pdicto q cogit ipm ad cre dend(i D:«.o.iá.n.oixim? fupi? g» nece eft opinari ꝙ Tuba ftella ẽ neqs grauís neq; leuís:q2 oetermiatü €It cp nece eft ꝙ cozp? o€ fit bo:cuf? ftelle funt ptes: nc P eni coap?eft fenfibile:fs róne cóp:ebéditey copie béfióe ftellaz:ftelle.n. q2 fentíüt moucrí circu [r:qó
n, "Ópótcépfe «fingli:neceffe fuit vt ifte mot? eét in
Co:pe cireulari.£t q2 coꝛpꝰ rotüdü inqᷓtũ mot?^ei? é circularís náliter neccífe ẽ vt fit neq; graueneqs le^ ic:c cus ftellefínt ptes ifti? coꝛpis neceffe eft vt fint nae eiꝰqᷓ;uis ſtelle fint ex nobilioꝛibꝰptiũ eiꝰ:⁊ cũ íl lud gð eft nobili^in aliqua nà dignius eft ín ílla n3. ¶ £t q: ilte ſᷣmo cótínet in fe ouas ppones Quay Vna eit q» o qð eft ps coꝛꝑis nãliter eit cx nà iftius Co1pie. $5cóa eft o» ftelle lint ptes celi náliter:z con; Cludet ex B o» ftelle (ant náe celi: iſte ppónes funt itelligibiles « famofc.vult g oemfare ꝙ ifte ꝓpõnes cu bg; funt ĩtelligibiles coceffe funt ab oib?antiqs. Et. d.⁊ dicamꝰ ⁊c. i. gp» ifta ꝓpõ.d.ꝙ ſtelle dñr cé náe ſube celí: ↄceſſa ẽ a oicétib? fubas ceũ cé igncá: in.dicũt ftellas cé ignẽ:qꝛ opinant᷑ celũ eẽ ignẽ:qꝛ videbãt ꝙ cá in D eft ꝙ celũ eft ignis. melius eſt.n. Dicere ꝙ opinant celü cffe ignẽ: qz videbant ftellas ce igneas:⁊ q? videbát calefactioné eaꝝ:⁊ bec cft có ceffio ↄuerſiois iftius ppõnis.ſ. totü debet eẽ nàe ꝑtis:⁊ q D ocedít:cócedit ét conueríam. -
¶ Caloꝛ autẽ abipſis ⁊ lumẽ gñatur attrito acre ab illoꝝ latione. Natus eſt eniʒ motus ſgnire ⁊ ligna ⁊ lapides ⁊ ferrfi, Roõnabiliꝰ igit ppingus igni: ppinqus atit aer:velut⁊ In latis ſagittis: he ípfe.n. igniuntur fic vt li quefcant plũbee. Et qm̃ igniunt iſte nece ⁊ cum gin circuitu ipſarũ aerẽ boc ípm pati. He adéipfc incaleſcũt ꝓpter in aere ferri: ꝗ Pp plaga; motu fit ignis. Eoꝝaũt que fur" ſ um vnũqðqʒ; in fpera fert vt ipfa gdẽ non Snlatur. Aere aũt fübcírcularís cozpío fpe aexũte:nece ẽ lata illa íticalefcere. set banc maxime cui fol extat ĩfixus: pꝑqð appꝛoxi mante (pfo; ⁊ oꝛiẽte: t ſuꝑnos exñte gnat — dez igit neq; ignea fant neq; in
SI erunt tiii nobis ocmfitocípfig, alo: afit venice er ſtellis fit cx ↄfricatiõe um qfir cx mort cay. 21 b0t?.n.inatu cft iacere ligu ⁊ ferr lapidé: a cá ira fit éd m € ppínque igni eft bígni? calefierí 3:2 ppigtfimárez (gui € ger. ztfyorug
Secundus 2$
ergo necio calcfacitaeré. J£t verifícatio hu fug cft:q» mor?calcfacir plábus ſagitte qm̃ cfi fagitta eríuerit a fagitrarío plũbuʒ lique fita fagitta. "IRcuertamur& 7 oicam?: g cá ftellecalcfifit ex motu calefit aer q eſt in cir^ cuitu eaꝝ nccarío . Ille aũt ftellc nócalefiGt nifi qꝛ mouent iaerc: z cüaer findit cr mo tu ftellarusfit ignis: « fic ſtelle calefiunt ex co. Stelle aft Q funt in fupiortozbe ꝓcedũt info orbe. Et pp hnõ calefiũt: ftellenon calcfitit niſi qꝛ aer eft ſub fupiori o2be roti
do.Cũ igit ille oꝛbis moucbit calcfiet aerz
⁊ maxie aer q cft ppe ligam̃tũ folie. Qua⸗ ppcalo: ſolis eſt fm fua ppínqraté z remo
tionẽ a noſtris capitibus.Seclaratũ eft ígf/ turꝙ ſtelle nõ ſunt ignee: c ꝙ lut earuʒ non
eſt ignea:⁊ p boc nõcadit ſub viſu.
(Eus narrauit ꝙ ſtelle oícunf eénature celí«.o.q»
iam oemonftrati eft ꝙ celü eft neutrü.quapp ⁊ flcl le:t boc appet excalefactióe ftellag « ex lumie cazz inducít ín boc nó modicá dubitationẽ. Exiſti matuʒ eft ením ꝙ fícutoisigniseft calefaciée: « eft verü:c fta elt veri cóuerfum:1 filt oe lumie qpois ignis eft luminoſus:⁊ oé luminofum eft ignis:queſtio eni cõ/ ponit ſic· Stelle funt calefacíentes.£t omnecalefa/ cíene eft ignís.ergo funt ignís aut ignee. £t q2 nà to tius 05 e£ nature ptíe:cótingit ꝙ celi aut erit ignia aut igneus. is vult oeclarare pp B q» ppofitio bec no couertit:calefactio.n. inuenit ex igne ⁊ cozpe nó ígneo cü Iouerit:aut mouebit:⁊ icepit oíffoluere d ſtionẽ. ¶ Et .d.caloꝛ atit veniẽs ex ſtellis «c.f. caufa aüt calefactióís que fit ín aere « ex fteltis c pᷣcipue a fole nó eft: q? fol ⁊ ftelle funt ígnee cü oeclaratiü eft € ignis cft leute: c ꝙ boc cop? neq; leue é neq; gra;
ucifed cá calefactionte aerís a fole ⁊ ftellís eft cofru. €
catío partíü aeris adiuicé pp motũ folis « ſtellarũ. * [3n bocaüt qà oícit eft qo nó modica: fol eni ⁊ ftclle nó tangunt aerem neq; igaé:q: eft ut ↄcauo o2 bis lune.([ Themiſtiꝰaũt fingit ap buíc qoni rüdet Zlley.qiii nó eft ipole vtacr calefíat medte corpo/ re celeſti:q;uis coꝛpus celeſte nó calefiat:ſicut pifcis moꝛtificans man?pilcatoris:cii ceciderit in rete me díante retí; « fi rete nó moꝛtificat:ita nó eft ipole vt ftelle ⁊ ſol calefaciãt aerẽ qᷓ;uis coꝛpus celefte qõ eft iter cos nó calefíat. ¶ £t Themiſtius dicit » boc exẽplũ nó ẽ rectü.recte.n-patit a piſce:qᷓ;uis nõ paf fione fimili paffioni manus:quapp otíngit dicere ꝙ cozpus celeſte patita ſtellis altqua paſſ ione: ſi non ſit filis paſſioni aeris:q̃ eft igitur bec paſſio.¶ Dico ego q» oífficultas huius gonis addit ex B érqii um pole eft vt aligd moucat ab aliquo ín loco:mediáte aliquo nó moto a pmo mouente.fi (git pars aeris opponit foli mouet a ſole:mediãte parte celi q eft i; tef acré ⁊ fole motu locali necio vt illa pe celi mo ucat a fole motu locali:qó eft ipole:bec é igifqG ca dés in B ſᷣmone.¶ DSicamus igit nos ꝙ p.es debi⸗ vicindtes aerí ncCe eft vt diuerſent ín fuis opationi bus ín motione aeris t eius calefactióe $m oincrfü taté ear in raritate ⁊ oéfitate. b 4n co:pe.n.celefti inueniunt be dlitates : quis equoce oicant tn eis in elementis: «qii wa fit t pars que yicinataeri non Com̃.ſuꝑ ce mii,
a Dígreffío 1qondit quo ol ftelle ca lcfaciunt ae» rcm cas non tingant,
Cöõtra Ale.
b Raritas t oélitae rept^ unti cópib? ccleftibue: iʒ eqioce. Sd€ z.cop. ox ſba obla,
Sol é maxí
l m? ſtellarũ ⁊
| o€fioz «ma^ cie lumino⸗ | fug,
Totꝰ oꝛb cft vn?oibin vᷣi tate:⁊ é quafi vnüaial. Ai de cófitc , 12. met, 4.4. —* Et ĩ ib ðſtructio b deſtructionũ diſputatõe 5^ in ſolone. is.
Expõ pᷣma.
agit ín aerénifi per fiiam totam potétiam exiftenté ín totà ꝓfunditate illius coꝛpis.Et ideo cũ ouo coz pora tanget alíud:« fuerit vnus coz pfundius alte; ro:neceſſe eft vt actío ꝓfundioris 7 ſpiſſioris ín coz; pus qð tigit fit maíoz:qsuie cius fupficies qua tan; git ipfum fít equalis fupficiei qua tangit ipfas illud qð eft minoris pfunditatís.nas potétia diuidit fmi diuiſionẽ coꝛꝑis. Zt filr cuʒ ouo coꝛpora fuerint eq; lía t altez coz fuerit dẽſins alio:neceſſe eft vt oen; fius fuerit foꝛtioris actionis.Et cii ita fít pars oꝛbis ín qua eft ftella maioris actionis eft in aeré vicinan tem ílli d$ pare in qua nó eft ftella.f.pare eq̃lis par; ti ín qua nó eft ſtella:qᷓuis ftella nó tãgit cozp? paf fíuum p ſe.Coꝛpus eni agit in cozpus per tota5 ſuaʒ potétíam:que diuidit᷑ per ſuã diuiſionẽ.⁊ (dco quía fol eft maxim? ftella: ⁊ oéfioz « magis lumínofus: cotingit vt actio partie o2bís ín quo € fol fit foꝛtioꝛ. fol.n-in motu oiurno « alie ftelle ſũt ps totiꝰ.ſ.ꝑs oz bís:cutus cóuexum eft cõuexum müdi:c caua có/ cauũ mũdi.Qm̃ ifte totus oꝛbis eft vnus oꝛbis ĩ ve ritàte:cu motue vnꝰin numero eq̃lis fit ille motus. Totus eni oꝛbis eft quaft vnus aĩal:⁊ ifte motus eft quafí mot? localis in aial(bus:zaly motus q exíftüt ín o2bib?funt ficut motus pticularee q funt in mem 1íe aialium.£t cus ita fit octerminatü eft ꝙ motio que eft ín aerc a pte o2bís in qua eft ftella eft maio/ ríe actóís cü calore ín acre d5 pe oꝛbis in qua nó eft ftella.£t qꝛ fol eft maxim? ftellaz, ín D.f.ín oéfítate 4 lumine:cócingit vt pars oꝛbis in qua eft fol fít ma puma ptíü in agẽdo caloré ín aere cũ mouerit ipᷣm. ¶ ISeclaratum eft ergo ex boc qoo? g ftella mo; uet aerẽ motiõe qua agit ey calorc plus d$ agát par tes in qbusnó funt ftelle: 7 p ifte$mo fm nàm cft: nó otínget ín co qð Alexan.dicit:neq; indiget mó qué fingit:qm̃ per ipfum nó oíffoluit ifta qó . Zíctio eni « motio quá ZInf.attribuit ftelle nó attribuit eí ita ꝙ faciat p fe « fíngulariter:qii B nó eft pole niſi ftella tágeret aeres:fed attríbuit h̊ ftelle:q2 ps o2bís ín qua eft ftella facit bác operationé p ftellà que eft in c3: que ftella cft pare eius:⁊ potétia totius oꝛbis é cógregata ey potétys partiũ . Qm̃ quéadmodi etu tum coꝛporaliũ ſucceſſio ⁊ additio vni? poft alteras eft £5 fucceffioné coꝛpoꝝ ín magnitudine « paruíta tc:fic erit fucceffio « additio vtutü celeftíü cozporit equalium eiuſdẽ fpeciei fm ſuã fucceffione in denſi tate 4 rantate. ¶ £t cus-o.g calefactio ftellarü eft oppter motü earum dedit teſtimoniũ fuper boc ⁊ oí yit: motus eni innatus eft.i.c diximus ꝙ ꝑtes oꝛbis in qbus funt ſtelle calefaciunt aereʒ p motus:qꝛ tpe motus calefacit ferrũ zlapidé: « cum motus calefa, cit ferrü lapídem qᷓ;uis fint multu remota a natu ra ignis:dignioꝛ cft calcfacere aerem q eft ppinaffü mus nature ignís:Z».o.cxemplii oe plumbo fagitte: t boc nó eft eremplus fimile ftelle in oibtis modis; pare enim ín qua eft ftella neceffario calefacit aeré per fud motíoné:fs ipfa nó calefit ficut calefit fagit, ta:ſed tñ hoc nó impedit ín pac deciaratione. Sagit tà enim nó calefacit aerem ſᷣm ſuuʒ motus: i co qp tpfa calefít ex aere:qrii fm ꝙ calefít eft paſſiua:⁊ P5 2 —— cft actíua;z cus ipfa nó calefacit pmotu — eft agẽs « ftella eft agens in aerẽ. ergo nó ca'eracit ipfum nifi $m q» eft ages : ifte modus tm̃ eriftit in eo:xcum copus celefte tiii eftactiuii- ¶ 2» o. Reuertamur ergo ⁊c.⁊ ifte fino põt itellig ouo: bue modis. Cog yn? eft vtloquamur oe ftellis: q
De cclo 4 mundo
vere funt ftelle:que necp füt graues necp Teuce i0, ꝙ ftella nó ca!efacít cà fuerit fni quãcũq; remotio ne5: fed calefacit nifí poneremus aliud coꝛpus cale: fieri ppter fuum motũ ín aere ex aere:qm ci pofue rímus ꝙ ftella eẽt ppiqua aeri talt ppíngtate.f.gp ſi
effet alid coꝛpus cui? natura effet otuería a natura
ftelle:tüc ftella calefíeret ex motu aeris: tüc neceffe eft vt ftella calefacíat aerẽ per tnum motü. ¶ 2». o. caufas ⁊.d.⁊ ille ftelle nó calefiũt ⁊c̃.neceſſe cft oíce re i iftis ftellie.f. ppings aeri:ꝙ fí eent alteriꝰcoꝛpo / ríe neceſſario calefíerét: qui cum moterent (n acre mediãte cozpore in quo funt aer mutabít ín ignem ex ſuis motibus:quapꝛopter neceffe eft vt calefíerét fi reciperét calefactioneʒ:⁊ fíc cxplanauímus g» coz pus eft neutrũ. 2».o.ftelle aüt que fünt in oꝛbe fu periori c.i. ftelleaüt remoteab acre que funt ín ovv be ſuperiori tm̃ funt remote abaere: qm fí eẽnt alia coꝛpora nó calefierét abaere ppter remotionẽ:⁊ cit íta fit nó cõtingit eís calefacere aeré per ſuum mo tus ficut illa ppinqua. (T 2o. ftelle aũt nó calefíüt. ideft ftelle aut ppinque aerí ſi eént alía coꝛpora ca/ lefierẽt:qꝛ aer eft ppinqu? eís fub 2cauo oꝛbis ↄtinẽ ti$ aerẽ:cum igit mouebit ifte o2bis q tangit aerem calefiet aer ex motu illius oꝛbis ex ppínqtate ftella Tum eius cangete aerem: pᷣcipue aerem. quétangit pars oꝛbis ín oppofita parte folís. Illa.n.pars oꝛbis cii co qð babet oe magnitudínc folis « fua ppingta / te ſupficiei fue inflãmat aerẽ violenta inflamatiõe. (| £t b intẽdebat cii dixit:⁊ cum ile o2bís mouebi tur zc.t intẽdit per:aerẽ aeré q tágít parté oꝛbis op pofitas folí:illa enim eft que appiopinquat parti in qua eft fol fixus:⁊ D intédebat per lígainétus:nó qz fol eft fixus cum ligamẽto:qm̃ fí ita effet grauis ect:
qð eftipole. ¶ Si aũt pofuerímus fermoné eius (n.
ftellis que oicunt affüb:manifeftü eft q9.0.« tüc ín/ ducet ipfus ín teftimonio ꝙ aer calefít ex motu coz porís celeſtis.Qm̃ genera illazz ftellarum fignificat ꝙ aer catefít ex motu:z ppter D ſignificãt abũdan / tíam ſiccitatis:⁊ Pm banc cyplanattoné íntédebat p ſtellas que funt in ſuꝑiori oꝛbe veras ftellas: per fu periorẽ oꝛbem totus celü:« cü narrauit ꝙ fol babet ꝓpꝛietatẽ calefacíété plus dj alie ftelle:icepit narra req. ppingtas ⁊ remotio funt caufe intéfe calefacié di ⁊ remiſſe:⁊ dicit.⁊ ideo calo? folis «C.i. ppter ꝓpin quitate « remotíoné quae babet ftelle cü aere:cótin git in aere vt fit cauía calefaciendi:eft eni calefactio lolís Pm ppingtates ⁊ remotioné eius a cenit noftri capitis:⁊ quãuis ſit remotus ab aere q eft ín cõcauo oꝛbis eade remotíóe : 4 boc qó oícít:manifeftus eft: qm qr magie appꝛopinquauerit fol pũcto qð eft qe mt:tanto magts línee erunt bzeutores fm q»oetct/ mínatü eft ín geometría. ¶ Et cxiftimatü etiaz cft altà cám effe in calefactióe pp ppinqtaté eft a» an guli radíoz funt recti aut fere. vídef eni qp diro ma gis anguli radios appiopiquát vt fint recti táto ma gis calefaciét: « cii magis reflectüt fup fe tüc erit ff. nis calefactiois:z dsto magis reflexio radioꝝ multi plicata fuerit tanto magíserit calefactio:⁊ I5 erit in fpeculo cóburéti manifeftus "fadu.n-íftius ſpeculi oes reflectuntad vnü punctũ.¶ £t putatey boc ꝙ celum eft calefaciée p fe motu ⁊ lumine:z magis ap⸗ paret D:q? vídem? loca vmbꝛe cé frígida:cü igit po/ fuerimus coꝛpus terfus a quo rady reflectuntad lo/ Cu tfl quo rady erát ante videm? illü locü calefieri: 4 erat añ frígidue: « fi illud cop? terfus auferamus. ; aufere
(ol ici
gi e
ati, Eo
i» gi
git /
S5tío bma,
Obtio ſeda.
Solo ſcðe.
Sbe nó piit Slari nif a —* vniuo⸗ accũtia a pit. vi CODD)fitus li SC 4 aja s genitis Sv t'cdineg meia. zi. Et Uu, "tig
4 SPb.te j,
Y. iber
auferetur reflexio.⁊ refrigidabítur locue. ¶ 3gitur €x boc appet g» radi calefaciüt p fe «nó efle copus cos oeclaratii eft:nedü vt fint coꝛpus calidũ:⁊ oé ca lefaciẽs p fe eéntialt eft cozpus calidi: ífta oubita/ tio cade otigit ín motu.Cü d pofuerimus ꝙ calidus no giiat eflentialr nifí cozpus calidi file ci. (7 Qũo igit dicemus ꝙ motus eft calefacíée:z ꝙ coꝛpus mo tu calefacit illó ín quo mouet:ctá dictũ eft p» omne giiatus nó giiatur nifi a fuo ſimili (pé aut genere:ca/ lo: igit nó giiatur a motu nifi accũtalr.¶ £t refpó lio eft:q2 nó ſequit᷑:niſi ín fubftátys:in acciitib? aüt nó. Nõ eni fequit vt oẽ accidẽs fíat ex fuo ſimili ex fpe vel genere. Cl.gra.nigredoa caloze alíquando:« aliqii a frigiditate: cü ita fit ⁊caloꝛ generat a calov re aliqii:z aliqñ a motu:gs igit motus ifte eſt. TUi demus eni qð Ariſto.d. ꝙ; motis cx quo giiatur ca lo: eft quafi vitaoius que funt &m nãʒ:⁊ D vi mani feftü in igne:qm̃ cus nó mouet extínguit: fm boc motus é pfectio cozpis calidi. ^ Cü ígit coap? calidi faerít motü erit in vltima fua pfectioerz cum fuerit in vltima fua perfectione:tüc calo erit in co ín fua vltia pfectióc:fic ín re exiſtũt oia accũtia ↄñtia foz; má ei ¶ Si igit lumé fuerit pfectio coꝛpis ignei tuc eft oc co fit oe motu.ſ.ꝙ cozp? calidi. ignei cus fuerit luminofus erítín fua vltima pfectione;z cum fuerit ín fua vitia pfectióe erit ín calore (n fua vitia pfectióe (T Et fic vltra appet auté cá accital fic oc motu · Aut erít cà ↄſilis per fed puenit nobis ex motu ftellaz:qii nó é remoti vt ifta foꝛma copule: tur cus lumic:z reflectat cü fua reflexiõe:⁊ abſcin/
3t cu fua abſciſiõe:qm̃ opinádii eft qp suis cozpa füpceleftia fint neutra:tii iquátü fütcópa hñt cóica ttoné cii elntís i oíapbanitate 7 illumĩatiõe ⁊ obfcu ritate: iõ oi Ari.in lib.oc aialíb?:g» nà lune € filis nde terre pp obfcurítaté d eft ín ea.& ps lamiofa o2 biũ filis nde ignis. (| Et iõ ↄſiderãtes opatione ftel lag in antíd tpe attribuit qbuíd.i a7 caloꝛẽ:⁊ fic citaté vt foli: qbuſdã frigiditate ⁊ hũiditatẽ:vt lu ne.gbufda frigiditate ⁊ ſiccitatẽ:vt ſaturno:⁊ qbuſ/ dà maſculinitatẽ:⁊ ꝗbhuſdã femineitatẽ. Cum ín
ita. Vei veritate nõ agüt frígiditatee;fed calo2es fimiles vnicuiq; elntox.Sed D manifeftus eftin luna que
operat in aquís mãifeſte:⁊ nó exiftimo qð Auicẽna dicit ꝙ faciunt frigiditate ⁊ humiditatẽ:⁊ boc cft re moti «extra fundamẽtuʒ.Sed fi fuerit erit Pm có; paratíone.(T. Sende. o.máifeftü eft igit ꝙ ftelle.i. máifeftü eft ex boc ꝙ ſtelle nó füt ignis neqs ignee. ⁊ ꝙ lume eaꝝ nó eft:q? funt ignis:cuʒ non fequat ꝙ o luminofus fit ignie:neqs ꝙ ois ignis fit lumiofus. Exiſtimatũ ẽ.n.ꝙ ignis ẽ in etbere ⁊ nó ẽ lumiofus. 1 cij.o.c nó cadit pp D fubvifu.itelligit qp lumé eaꝝ nó cóp:ebendit a vifuqzfuntignis. Cap.
Aoniaʒ auté videntur ⁊ aftra
y cranflata 7 totus celum.necíns y [autc geſcentibus vtriuſqʒ fíerí tra(lationes:ant motie:aut boc
INE quídem quíefcéte:boc at mo^ to. Atraq; quidẽ igi cere ipole quíefcé tC terra. Neq; cnt WB fieret que viden
tur. 7 erra gutem (apponatur quíefcere. Et dicamus ẽt ꝙ ftellecáü vident tranffer^
ri ⁊ totum celfi, Neceſſario erít boc autem.
Secundus dd
ambobue qcfcentíbuezaut ambob? motie: autbocgefcente boc moto.ipole eft vt fint ambo quieſcentia:cum terra fit quieſcens. Qð ſi ita eſſet nó víderemue boc qð vide/ mue oc ſtellis.ſit ergo mõterraqeſcens oo nec occa ín futuroperſcrutetur.
oeclarauít primam qónes trii:quas ꝓmiſit 4.5
Cum determinare ĩcepit fcóam.f.oe cognitione modi motus eaꝝ:⁊ D ;uis appareat cy pꝛedictis tñ ín D locovult pícrutarí oe eo pncipali:qi quádo po tuerit oeclarare ex pncipus ꝓpꝛus eft meli? (|. Uñ autapparet bec qó mátfeftü eft ex pᷣdictis:qm̃ decla
rati eft ꝙ telle füt ptes rotũdi:⁊ q» eſt ipole vt ſtel Si ſtelle mo
le moueant localr p fe:qi fi ita eét mouerét recte: 1 boc manífeftü eft ex pdictís: fed voluit ponerc p; fcrutationé oe boc quafi in initio. ¶ Et.o.« oicam? ét ꝙ ftelle cü mouent «C.i.cü poſuerimꝰꝙ ftelle füt mote Pm fenfus vífus:« ꝙ funt pe celi:⁊ cp celü mo» uet:vt eciftimat:otíngit vt aut ftella ⁊ oꝛbis ambo moueantinfil p fe:z terra é imota:aut ftella erit mo ta: erit geſcẽs diuidẽdo oꝛbẽ:aut ftella qefcés « 026 motus.(| £t debes itelligere p D qo oicit: videntur ín ftellis p fenfus: ín celo p exiſtimationẽ:⁊ foꝛte oí cit h̊ ín celo pp D qð apparet in aftrologia.Zlppet.n. ſenſui cp ftelle erratice bfitouos motus.ſ.ex oztente in occidentem: ex occídéte in ozientem: boc ipole eft niſi ĩ altero duoꝝ motui fit pe moti mota.¶ 7». o.oicam" igitur ꝙ ipole eft vt ambo «c.t.ipole eft vt ftelle ⁊ celi appareát trãſferri:⁊ ín rei vitatefint qe: ſcẽtes:ſʒ cá bui? apparétíe eft motus terre:qm̃ notũ eft p fe Q terra eft qeícés:1 ftelle mouent. Et qꝛ fo» pbifte oubítationé faciunt in hoc:ex boc qð videt gp ambulátes ín fluuio apparet eis p mouent p motus fluuioz.( Et oixit:z fi íta effet nó videremus boc quod videmus oe ftellis.í-a» fi íta eét ficat illi oicüt oc qualitate vł gete ftellarü nó appareret boc quod apparet oe motibus earũ ex occidẽte:⁊ retrograda, tione pgreffione eaꝝ:⁊ qꝛ vult pfcrutari oe boc po fuit boc in boc loco pꝛo cõſtãti:⁊ dixit.ſit ergo terra modo quicfcens.t.ponamus modo o terra fit quie; fcens:dsuis aduerfaríus fozte contradicet.
¶ Kelingtur aut vtraqs moueri:aut boc q^ dem moucrí;bocafit geſcere. Si ades igit ambo mouebunftírrónabile ea(dé velocita tes aſtroꝝ cffe ⁊ circuloꝛũ. Anũqðqʒ enim eque velox erit circulo Pm qué fert. Aidet enim ſimulredire circulis:cũ iterũ in idem, Accidit igit ſimul ⁊ aſtrũ ꝑtrãſiſſe circulũ: ⁊ circulũ allatum eſſe ea que ipſius latione ptrãſeunte eaʒ queipſius periferiã. Nõ cft atit rõnabile eãdem rõnem hꝛĩe velocitates aſtroꝝ:⁊ magnitudines circuloꝛuʒ. Circu/ los aũt nibil incõueniens:ſed neceffaríü ang logice babere velocitates magnitudinibus. Aſtrox autẽ vnũquodq; qð in his nó valde rõnabile.Si eniʒ ex necitate maiori círculo latum velocius erit. Palam qꝛ ⁊ fi trãſpo nantur aſtra in eos qui inuicẽ círculos:boc quideʒ erit velocius:hoc autẽ tardius. Sic
Caſus nõ in uenit nii in poito? yaàc 1" pbr.
3Yocceo 4mundo
aũt nõ vtíqs babebunt ꝓpꝛiũ motũ:ſed fer^ rent᷑ vtiqʒ a circulis:ſiue a cafu contingit. ¶ Remanet nob dicere:aut ambo ſunt mo^ ta.ſ.ſtella⁊ celũ:aut hᷣmotũ ⁊ D qeſcẽs.Si igit ambo funt mora ↄſileʒ hẽbũt velocita/ tẽ:qð eſt extra rõnẽ:vt motꝰ fitídé motui ce li:tũc enĩ eẽt velocitas mot? cuiuſſibet ftc laz fiie motui oꝛbis in quo mouet᷑:⁊ ꝑueni rẽt cũ fuo oꝛbe ad eũdẽ locũ ĩ eadẽ hora.Et tũc accidẽt vt locꝰſtellaꝝ reuolueret᷑ circu/ lo:⁊ reuoluẽs moueret᷑ reuolutõe:⁊ reuol ncref cũ ſtella in eodẽ tꝑe.Et nõ opʒ vt ve/ locitas motꝰſtelle (ir 65 magnitudinẽ ſtella/ rũ. elocitas aũt motꝰcirculoꝝ nóeft igno tũ vt fit fm magnitudinẽ fug. €55 b € ncciti ⁊nõ op5 qb ſit in ſtellis q̃ ſunt in círculie.f. vt velocitas mot? ftelle fit Pm magnitudinẽ füío:5.£2 ii fi (tclla ptráfiret maioꝛẽ oꝛbẽ citoP5 fu maguítudiné ; nccío fi ftelle trãſ⸗ ferrent ex fuíe o2bibue (n alíoe eſſet motus quarũdaʒ tardío:: « quarũdã velocioꝛ. Et ſic ſtelle nõ haberẽt motũ pꝛopꝛium:ſed cir culi deferrent eas ⁊ mouerent eas. ¶ Quoniam autez ifte ſᷣmo eft oe motu diurno: ma; nifeſtum eſt vtrũ vero ſit de ſtellis erraticis tantuz: aut oe eis:⁊ fixis eft dubiuz. ¶ Tñ manifeſtũ eftin erraticis.([ Et ex 5 qð.d.ꝙ velocitas motꝰoꝛbis dʒ eéfm ſuã magnitudinẽ:appet ꝙ logt oe motu diur no:qm̃ cu mouerent o?besquarüdam.f.ftellaz, iter qua dã vna reuolutíóe fup eüdé axem.opʒ vt ma: (o1 fit velocioris motus:⁊ mino: tardíong-f.vt ftelle mouent rcuolutióe diuerſa:nõ 02 qp velocítas earus eft £5 (uà magnitudinẽ nifi (n D qó dñt aſtronomi ⁊ eft nihil.Qm̃ ácifte $mo € mãifeſtioꝛ in erratícis ds ín fixis:maniꝰ é qꝛ ponit cuilibet ftelle o2bé ꝓpꝛiũ. Et famofus é ꝙ ftelle fige füt i eode o1be:« fi fuerit pofíte in plíb? oꝛbibus ocmfatio erit et oe ete (T Et abbzeuíatío fuí fmonís € ꝙ fí qðlibʒ coz fuerit mo tũ p fe.f.ftella o2bis nó poterít D eẽ imaginatũ:ni⸗ fi mot"ftelle fuerit ejlis motui oꝛbis:ita cp ftella có pleat vnã reuolutionẽ:⁊ oꝛbis tüc vnã reuolutionẽ. ¶ Et ſic neciũ &aut gp D fuit caſu.ſ.ꝙvelocitas mo tus nãlis ſtelle fuit cafa eq̃lis motui nãli oꝛbis:qm̃ ois oꝛbis dʒ bie motũ nãlẽᷣ aut erit h̊ accũtale ſtelle ſ. ſm orbẽ in quo eſt.ſi (git fuerit cafu otingit vt in celo fit caſus qð eft ipolc.(|- Ampliꝰ át qà cafu fit ra Yo fit:⁊ (i ↄtingeret otingeret i vno orbe:⁊ vlr ín pau cis «nó in plib?.£t nos videm?g D eft ín oib?. 3m: pole aüté vt cafue fit i vniuerſo alicut ſpẽi in cutus giie nó cadit cafus nedũ in (pé in d cft ipole cade ca fus.Cafus eni nó iuenit nífi ín polib^i necus ãt nó: yt occlati eft in pbyficie.Etfi pofuerim? ꝙ velocu tas mot" ftelle fit m oꝛbẽ in d mouet otinget ipole fc5 vt ftella nó béat motü nãlẽ ꝓpꝛiũ:ita cp fi imagt nati fuerimꝰ bàc ftellá á eft in [5 ozbe cé ín o2bc ma iorucotingeret cp mot? ei? eét velocioz zin minori tardioꝛ.Et ipole € vt coꝛpꝰ fit fimpley nó bfíis moti nálé:c.o.eft igit velocitas cuíuflibs ftelle «c.i.g» mo tue cuiuflibet ftelle equalis eft motui o:bíoin quo é:
boc erít ín motu diurno.¶ 25.0.7 n6 ẽ neceffaríus vt velocitas mot? ftelle fit zc. itédit p círculos cír culos oꝛbiũ q mouent í motu diurno:⁊ otinét fe ad; iĩucẽ:⁊.d.ꝙ necíus eftin circulis vt velocitas cutufli bet circli coz. f.cuíuflibet oꝛbis ſit eq̃lis ſuo circo: qii cũ imaginati fuerim? oꝛbes otinétes fe adiuicẽ: ⁊ oẽs cõplẽtes vnã reuolutionẽ adiuicẽ:ↄtinget nee ceſſario vt maioꝛ ſit velocioꝛ minori:cũ.n.duo mota ptráfirét i eodẽ tpe ouo cópa oiuerfa:ncCe ẽ vt lud, qó mag] ptráfit fit velociꝰ:⁊ refiduü fuoz vboz €i tellectu:f ti ét nó ꝓpalauit in eo deſtructionẽ oiu fionie ín qua pofuit q» ftella mouet nálir motu edlt motut fut oꝛbis:⁊ ipfe oeftruet cas in caplo ſequẽti.
¶ Neq; ficrónabíle vt ⁊ ín oibue fil: circu/ lus ꝗdẽ fit maioꝛ:⁊ latío velocioꝛ ci? qo in iron aſtri. Unũ ꝗdẽ enĩ aut duo hũc motus bieníbil incõueniẽs:oĩaãt fili fictiõi aſſimi lant. Simlł aũt ⁊ nõ eſt in his q̃ nã ꝙ vt con tingit: neqʒ vbiqʒ ⁊ ĩ oibꝰ exñs qð foꝛtuna. ¶ Dicamꝰ ét qfi (telle ⁊ oꝛbes eẽnt nõcau/ ſati:eẽnt fine cà ⁊ agẽte nõ eẽt oino necium vt oibíe eẽt magnꝰ in oib? ſtellis: ⁊ motus ſtelle eẽt ĩeo velorfimmagnítudines oꝛbis. Si igit vna ſtella aut oue cént b? nõ eẽt ino pinabile tm̃:cum auteʒ oẽs ſtelle fint hoiſte ſermo eſt fabuloſus.Et non eftaliqd ín re/ bus nãlibus:⁊ habẽs aliquã diſpoſitioneʒ caſualeʒ.Caſus etiã impoſſibile eft vt fit in omnibus rebue.f. vtree non babeant cám.
¶ Cũ pofiit ꝙ ſi pofüerum?ouo mota:ſtellã.ſ.⁊ oꝛbẽ: 45$
cx fua põne ſequũt duoꝛ:aut vt ftella nó hẽat motus ꝓpꝛiũ:ſed qó mouet pone ops fm oꝛbeʒ ín quo eft: aut ꝙ ftella b5 motü nãlem ⁊ cecidítcafu gp motus ftelle fuít eq̃lis motui fui oꝛbis.⁊ cũ Ariſt.deſtruxit pmá diuiſioneʒ icepit Doeftruere fcóam.([- Et.d.di/ camus et «c.f. fi ftella babeat motũ nàles : « D fuit fíne cá ⁊ fíne agéte:pole effet vt h̊ effet ín oibus ftel lis cafu.f.vtaccideret cafu i oi ftella:vt fua velocitas eẽt ſim magnítudiné fuí oꝛbis:⁊ B. intendebat cũ.d. nó eẽt oĩno neceſſariũ ⁊c̃.i.nõ eẽt neceſſariuʒ dicere oc oibus ſtellis p caſu accidit vt quelibet eax hẽat velocítaté Pm magnitudine fui oꝛbis:qm̃ fi 5 iueni ret in vna ftella aut in duabꝰnõ effet inopinabile.ca fus eni nó accidit nifi i paucioribꝰſpẽi in qua iuenit
cafus. U. g.hoĩeʒ gian fex digitox:⁊ dixit B cócede; do ꝙ cafus iuenit in co?pib?celeftibue:c verü eft ꝙ e illic nó eft cafue cü nó fit illic má:qó oeclaratü cft à fupius.( 25.0.9 nibil eft ín reb? nálib? «c.i.« ipole (a eft in rebus nálibus vt ocs aut ples babeát aliquas otfpóné cafu. ([7 25.0.4 cafus ét ipole eft vt fit in oi/ tiono If
di Wr
fit^ " cáilh per
b [29^
bus rebus.f.vt res nó babeát cám: B eft conuerfus e.c.
fermonis pdictizt.q.o.manifeftü eft qp pones q fant in oibus rebus nálibusnó funt caluneq; cafus é ín olbus rebus:⁊ fo:te eft frllogifmus ad pbandii boc: qm ouerfío fermonis pdicti eft máífefta p ſe:⁊.d.ꝙ otfpónes náles i entib?nàlib^nó füt cafu:qii oifpo nce nales iueniunt ín oibus reb^:cafusát nó. (T. 2». o.f.vt res nó béant cás.f.cti oícem^ D fit caſu.ĩtendi mus D fit fine cà agẽte:⁊ fozte vult pbare bac róne: oia nàlia babent agens:que aüt babet agens nó fiũt caſu.ergo nulla naturalia fiunt caſu. ¶ Sed
¶ Sʒ adhuc iterũ fi qdé circuli manẽt.aſtra aut mouẽt᷑ eadẽ:⁊ filr erũt irrõnabilia.Ac⸗ cidit erii veloci? moueriq̃ex᷑: ⁊ velocitates ccPm magnitudies circuloꝝ.Qm̃ qdé igit neq; vtraqʒ moueri rõnabile:neqʒ aſtrũ ſo lũ relinquit circulos gdé mouerí:aftra aũt geſcere ⁊ ifixa circlis ferri.Solũ eni vtíqs ſic nullũ irrõnabile accidit.Celerioꝛẽ cni cé maloꝛis circli velocitatẽ rõnabile coz q cir cà idẽ centrũ collocatoꝝ.Sicut eniʒ ĩnalijs maius coꝛpꝰvelociꝰfert᷑ ꝓpꝛia latiõe:ſic ín circularibus.Maioꝛ eniʒ ablatarum ab bío que ex centro maioꝛis circuli deciſio.
¶ Reuertamurigit᷑ ⁊ dicamus ꝙ ſint circuli
geſcẽtes ⁊ ſtelle mote.erit ét inopinabile ⁊ erroné ppcám qua ofrímue. Accidit enim vt motus ftella» fit m magnitudine círct loꝝ. Dicamus (cit qð occlaratü eſt maní feſtũ ꝙnõ eſt pole vt circuli ⁊ ftellemoueá tar ifimulneqs vt ſtelle moueant᷑: remanet igitar oicere vt circli moueant riii s (telle funt gefcentee fire ín circulis ⁊ círculi defert cae.£2 ii cũ fuerint b? nó accídít vt ifte bmo fit c£ rone. £o ifi nccíus € vt velocitas motus oꝛbis maioꝝ oꝛbiũ pofitóz in eodeʒ loco ſit fm motũ magnituadinis ſue. Sicut igit in alijs coꝛꝑpibus nó circularibꝰ coꝛpus maius mouetẽ᷑ citius:ſic ⁊ oc cozpozib? cír cularibus.dico geret maíue earũ mo^ uetur cítíue Pm fuam magnitudinem.
(C £a pofuit ꝙ diſpõnes ftella c fuis oꝛbibus ſunt tree:aut ambo fint mota:aut ozbis quieſcens 1 ftella motaꝛaut tertii qo itendit pbarc.f.q ftella fit fixa ⁊ oibís motus.Et cii deſtruxit pmá diuiſionẽ incepit: oeftruere fcóam.([ Et.d. Reuertamur igit ⁊c̃.i ꝙ ide5 ĩpole fegt bác põnẽ ⁊ põnẽ pdictá.f.o» ftella nó b5 motü ꝓpꝛiũ:ſʒ mot? ei? erítfm magnitudiné cir: culí in quo mouet᷑:ita ꝙ ſi ftella d eft in maiori circu lo eẽt in minoꝛi reuerteret tardiꝰ.⁊ ecõuerſo. ¶ forte põt aligs dicẽ gꝙ D nó (egt nifi pofüerim?ipos motus ĩſimul:qm̃ cũ poſuerimꝰmotũ vtríufq ipſoꝝ nãlem ei terminatuʒ cotinget vt eq̃litas motus in ambob" accideret caſu:⁊ cü bb eft ipole:otigit vtmo tue ftelle fit ßm mot(i oꝛbis pp. 3n bac vero oiu ſione:qꝛ oꝛbis nó bs motiü:nó eft remotü imaginari t ois ftella mouet fup círculus ppzíü motu nàli in Quo eft pole velocitas aut tarditas:qm in pma oiu fione nó fuit D ipotenifi qꝛcõplem̃tũ fae reuolutio nte cii reuoluttóe oꝛbis in q eft otigit vt fitcafu. 3n caüt póne nó feqt D:cü oꝛbis in quo eft ftella.po nat e£ gefcéo.([ Et rrifío é p» Arinõ ofiderauit trf Caftt5 q fit iter o2bé 2 ftellá:in quo eft íÍcóm cafum it iter Gilibet ftellarü ⁊ alías.CLidem?.n.g ftelle có blét fuas reuolutiões in codé tpe:dsute obes earus marie differãt in magnitudie t puitate.f.in renolt toe diurna. Si igit mot?cuiuflibet eaꝝ eſt nãlis cũ 9€? faciát ynã reuolutionẽ in eodẽ tꝑe necio erit ca
Secundus **? ſuqð eft ipole.ccü D eft ipolenecíus eft vt mot? ctv iuflibet eaz (equat magnitudine ⁊ puitaté fuoz ar culoꝝ:qð fegt et aliud ipole:c eft vt ſtelle nó beant motũ ꝓpꝛiũ:h̊ igit itédebat cü dixit.ꝑpꝑ bác c5 quá oirimtus.i-pp cá files illi quà diximꝰ. ¶ £t cus oe; ſtruxit vtrãq; diuiſionẽ ocludit tertiã.ſ .ꝙ ftelle (üt geſcẽtes ⁊ oꝛbes moti. iõ dixit.opʒ nos igit dicẽ ꝙ circuli mouent ⁊c̃.⁊ nos oebemusitelligere p fixio: né vt itellígat ex fixiõe fixio rez grauiũ:cũ tlla coz poza füt fixa ín locts nó ꝓpꝛijs:h̊ aüt coꝛpus nó eft nifi in ſuo loco:necpót recipe motü rectũ neq vio léte neq; nãliter:qm̃ fí recípet eü violẽte recipet nà liter:z io appct cp nó recipiat diuiſionẽ:qm̃ fi repe ret €à acciꝑet ⁊ coꝛruptionẽ. ¶ 2.0. necíus eft enís vt velocitas «c.i. D qó diximꝰeſt necius:q2 necíum eft vt velocítas maiorís o2bís fit fm fad ꝓpoꝛtionẽ ad orbes:ex qbus otíne£ cü fuerint moti ín eodé lo co fup eudé polü « idẽ cẽtrũ:⁊ D nó otigit ín ftellis necio cũ oꝛbibꝰnec ín eis adiuiceʒ nifi caſu.Quapp nece eft vt ftelle fint qefcétes ín ifto motu oiurno otbes moti.([. Et cii dixit qp oꝛbis q otínct o2bes cü mouent ifimul nece cft vt motus coz fínt in. eodes loco.i.ſuꝑ idẽ céty ⁊ eũdẽ polũ:⁊ q» b eft cá ꝙ ppoz tío velocitatis mot? e? ad motũ eoz: eft fícut ꝓᷣpoꝛ/ tío fte qᷓtitatis ad q;titatẽ eoz:icepit dicẽ q» fitr. fe; quit in cozpibus rotũdis ficut ín rectis qm̃ cũ fue: rint ouo mota cozpa ptráícutta oto fpatia ín tpe ed linece eft vt ꝓpoꝛtio velocitatis ad velocitaté fit fic patti) ad ſpatiũ:⁊ g boc fit in circulari ficut i recto: ⁊ qꝛ ipatius ín circulari eft magnitudo ipfius coꝛpis neceffe eft vt ppoztio velocitatis vnius ad altez fit ficut ppoztío magnitudinis vnius ad altcras. (£t boc itendebat cü dixit:⁊ ficut ín alys coꝛpibus «c.f. ^ fit cozpus minue.t.fpatium maíus cü pofüerimus pertráfiri ab aliquo moto in aliquo tpe in quo áliud moti pertráfit minus ſpatiũ:ↄtinget vr pertráfieng coꝛpus maíus fít velociue:íta aüt eft oe cozporibug fpericig.f.qp cà coꝛpus maíus mouebít cũ minori in codé tpenece eft vt moteius fit velocior minori f; ꝓpoꝛtionẽ fue magnitudinis ad ips.magnitudíneg ením ín iftís.f.círcularibue funt fícut ſpatia i rectis.
¶ 3taqs rónabilíter ín cili tpe maioꝛ circun/ ferre£ círculug: c nó diuelli celus pp D acci/ det: quía oſtenſum eſt cotínuá effe totus.
¶ €t dicamusẽt g cit círculiei mouebnn£ tion ftellenon diuidit celus:neqs findetur, Et iam oeclaranimue füperíne ꝙ totũ cel eſt continum non ſeparatum omnino.
¶ hec eſt alia oemóftratio accepta a ppofitionibus pꝛedictis:declaratũ eft enim qp corpus celefte no re; cipit diuiſionẽqm̃ fi reciperet diuiſionẽ recipet coz; ruptioné:cét fi reciperet diuiſionẽ reciperet motus recti.£t neceffe € cx boc vt ftelle nó fint mote oz bes geſcentes:⁊ neceffe eft celá effe cõtinuũ vnü:q neceffariii eft motü effc vnü cõtinuũ:⁊ vnus motus cõtinuus 05 ce tn vno moto cõtinuo qó eft celũ:⁊ ey boc bene appet vt n recipíat diuiſionẽ in partíbus ficut dixit:⁊ fuper boc eft ſuſtentatus.
¶ Adbuc aũt qm fperíca aftra quẽadmodũ alíj dicunt: ⁊ nobis cõfeſſum dicere cr il lo coꝛpoꝛe generãtibus. Sperici autẽ ono
motus ſunt p fe volutatio ⁊ circũgyratio.
Celũ nó reci pit motuʒ re ctũ neqʒ vio lẽter n€qs n3 litcr.ná n re⸗ ciperet eum violẽter reci peret etiã nã laer.Aide p boc com̃.i. bmi ccl
eus mor? cótinune os effc i vno mo tó continuo. gace^pbr. com̃. 49e
Hs —4 ! d T^ UH T |
! EUM j E uu WW | l ! hm ri 1 i IE I . d | I ] ! NC u | : E Eon In] r i; i 1 bg ir B t ! í i z r ' ! E ,
Pꝛopt ꝗd fol videt cui tiül.re.
Pꝛopter «jd ſtelle fixe vñr fcintilla^ rc.planctcto non.
Part 21
De celo 41mnndo
¶ Siqdẽ eni monent aftra per ſeipſa altero
vtíqs moucbunt hox:ſed neutro videntur. Circũgyrata qdéeni vtiqʒ manerẽt in eodẽ ⁊ nõ tranſferrent loco:qð ⁊ vídet ⁊ oẽs oí cũt.Adhuc ãt oia qdẽ ronabile codé motu
moueri.Solus aũt videt᷑ aſtroꝝ fol b oꝑa/
ri oꝛiẽs ⁊ occidẽs c iftc nó ppt ipᷣʒ:ſʒ ꝓpter elõgationẽ nr̃ viſus. Aiſus eni diſtãs lõge nutat ppt ifirmitatẽ que cã foꝛte. Et ei? qð eft ſcintillare videri (telae fixas.planetas ãt nõ ſcintillare:planete qdé eni ꝓpe ſũt.Qua re pꝛope exiſtẽs ad ipfos ꝑtingit viſus. Ad manentes atit tremit ꝓpter logitudinẽ poꝛ/ rectusvalde longe.Tremoꝛaũt ipſius aſtri facít videri eſſe motum. Nibil enim differt moueri viſum aut quod videtur.
¶ Et dicamus ẽt ꝙ ſtelle fant ſperice rotun de:antiꝗ o boc oícebát. Nos ãt ↄfitemur hoc cũ poſuerimus eas excoꝛpe quto ſperi co, £t dicamus etiãꝙ coꝛpus rotundũ bs duos motus:quoꝝ vn? eftrcucr(ue x c alt fimrenolutíoné. $i igit ftellemoucrentur: necio erit motue cay vrto iſtoꝛũ modoꝛuʒ. Siigit motue ca effet circulr oino cnt fi rc in ſuis locis:⁊ nó vídemus cae mutarí a fuíe locis:⁊ oce boice concedát boc. Et fi motus cay effet b?:opo?teret vr mot? ois ftellay eſſet talis. Motus vo folíe tm̃ vide tur moueri iſto motu apud ſuã a(céfioné ⁊ occaſuʒ.Exiſtimat aũt eẽ talis oífpónte nó er ſe:ſed qꝛ valde remotũ eſt a viſũ. Aiſus enicá multũ fuerit remotus ⁊ extenſus re/ uoluet᷑ ppt fad debilitatẽ:⁊ iõ motustotiꝰ ſolis exiſtimat eſſe Pini reuolutionẽ. Et pꝛo pter hãc cãʒ ét ⁊ ſtelle fixe vident fcitillare. Stelle aũt erratice vident nluminoſe:qa appꝛopinquãt nobíe: ⁊ ꝑpſuã ꝓpinꝗtateʒ cópiebédunfa viſu:⁊ puenitad cae foꝛtit. €? nõ pót ín ftellíe fixis fino tremerent p^ pter ſuã remotionẽ.Etcuʒ viſus reuoluet videbit g ſtella eft que mouet᷑ iſto motu:ꝗ eft Pmreuolutíoné ⁊ ↄuerſionẽ:⁊ noc opi nabile vt viſus vel vidẽs moucat viſum.
(^ Dec eft oemóftratio tertia fundata fup ouas ppo nes quas poft oeclarabit: eft: ftelle funt rotude: ex qua veclarat o» ftelle funt quicícétes ſic · Si ſtel⸗ le mouent᷑:aut círcult neceffario:aut titubando-2. Óclarat cp nullo iſtoꝝ modozz mouent. ſtelle funt fire. aüt ftelle nó circulr mouent videt ſenſu: t ét fi ponerent circulr moueri tfi fixe cént in fuis lo cis:cũ nõ mutãt locü totaltr:fed partialr.¶ £t D in/ tendebat cũ. d. ſi & motus eaz; effet circularis eſſent fixe in fuis locis.t.q» fi mouerent motu circulari nõ viderent tráfferri-[ 2o fi mot? caz eét bà «ci.
t (ilt f aſpicit vnà vno oculo fm ꝑmutationẽ « fre» quẽter fecerit 5 videbit ipfum qfí motii:ccii ppter oluerfificatione oculi videt quafi motũ:ſilr o5 eẽ cũ tpfa cópzebéfío oiuerfificat ppter remotionẽ fpatu: qm ppter remotionẽ abſcindit᷑:⁊ nõ eft cõſimilis:⁊ fic ftella videt jfi mota:⁊ cũ ftella fuerit ppiriqua cft cópbéfio vnius oífpónís: fícnó apparct diuerſi fícatio ín re viſa. h igit itédebat ppter debilitatem viítie:c fua remotioné:qri cũ vifus fuerit ppinque ret vife:tuc mouebit viſum $m eandé oifponé:cnó accidet ei oiuerfitasaipectus ꝓpter motü medy qð eft iter vifus cres vifasieqs otuerfitas diſponis. Et ci fuerit remotü:tunc remotto et? crít debilis⁊ tüc accidet et vt careat cófímílitudine ppter diuerſita/ te oifpónis mediy:⁊ qꝛ fít ilic quoquo mó victozía tactto iter mouenté « recipientes ſic motio nó erít equalis; ideo cii fuerit debilis non erít motio eius eq̃lis.¶ £t D qð dicit oe cá diuerſificatiois q̃ appa ret ui fole bs qõnẽ:qm̃ fol eft ppínqoz qbufdi ftellís ⁊ maioꝛ:tamẽ in bie ftellis non appet diuerſificatio. (| Remotio igit nó eft cá oiuerfificationis in fole: H cà ei" eft oebilítas viſus:aut ppter foꝛtitudinẽ lu minis folis: fi b apparuít apó mediationẽ:aut fpiffi tudinẽ medy:fí D apparuit apó afcéfione 4 occafus. ¶ $55adbuc ꝙ neq; voluan£ aftra manife/ ſtũ.Qð eni voluit vtinece e(t. 3, uncauté femp patẽs eſt qð vocat facíce. Itaq; qm̃ mota qdeʒ p ſeipſa ppzjemoueri motibus rõnabile. His autem non vident mota : pa lam qz neq; vtíqs mouebuntur per feípfa. ¶ Dicamus ẽt g ſtelle nõ mouent᷑ motn tí" tubatiõis:⁊ hoc manifeſtũ cft: qꝛ illud qð titubat necio reuertet. Facies autẽ lune fp eft ad nos ⁊ reſpiciẽs nog. tRenertamur & ⁊ dicamus ꝙ ſtelle ſi mouerent᷑ per fe nece cct vt mouerent᷑ per motum eoꝝ eternum. ⁊ ſunt iſti duo motus quos diximus ſupe⸗ rius:ſed nion vident moueri iſtis motibus: ergo motus eoꝛũ nõeſt per ſeomnino. €. £ü declauit ꝙ ſtelle iquátus funt rotüde nece € ſi moucant vc moucant circult:aut titubido:mon vt moueant £m vnũ fitü vt aialía:z declauit ꝙ nó mo uent carculr:⁊ fi mouet circuli nibil pdeffet ín boc qð appet ey motu caz ab oriete occidété:c P cum ecit
Motus parcel
ditá a^ cnai
: —*
le, gi bc ba
£ (03
ont fecit icepitin B capᷣ deſtruere ſcõazʒ diuiſſonẽ.ſ.g nõ — tloné« iõ nà cuiuflíbet ĩdiuidui coz eſt alia a nã ab 900000 em Iouerent £5 titubationé.([ Cui flitaeétneceeffet — teríusalid mõ:⁊ nãe d mouent ea funt cóuenientes i UE Ar! Vt iueniret᷑ inoib? cũ fint eiufdé nãe ſpẽ:⁊ ſi ita eſſet buiufmodt cõuenientia:⁊ oiuerfa huis diuerſitate. TE LET pn —5 — bles "eR luna nó OPE re ¶ Zidbucatitírronabile nullũ oꝛganuʒ ipſis TM MOEY raf ; up fe ex ei q in ea q̃ oet? facies: ^ , "mt 2.1. NU El T ms. Deor riee vt córingir sitva" nh n —— fcs afpiciétib^ |. Et dieti ſunt in buf'cafu iplesíer fac nã:nz de aialib? curaſſe:ſic ãt pᷣcioſa de⸗ 10 b in ho ——— ee ralid ps i füpfici lune ita ꝙ il fperítTc.$55 vi tanq; ftudio fc fcm auferre 2 RP p P. et Il recipit lumẽ a folef5 modit recipiédialía abeis oiaꝑ q̃ ↄtingebat ipſa ꝓcedẽ ꝑ ſeipſa: VIR HE M siis, Pls Dnóé pbibitüacpibteelib^qi:i 7 Cot otarabbritib'ozganaad motum TM : » lmeeg kis iuenit lumiofus aliq mó ita obfcurü vt luna;yri (3p j 23 nie '$ x e TT Mb jiütme, DIC Afrí.i lib.oc ajalib^gp nã lune filisénà terre, £e. CEt oicam? ét grex rõnẽ € vt nã ponat ftel MU I 5| [s 35 Eti c — PAS ET seed si vidus aliorfic * lae motas:⁊ nó dedit eis inſtẽm motus:nã Tod W ense, igne:qð nóeficappet i alijs ſtellis:⁊ cũ diuerſifi/ ẽnibi inl, UM UHEHALUE | ben deiaen Cent ꝑtes coꝛpis celeſtis Pm diaphanitatẽ t non dia e pee: ponit d mr: et niae T . Pbanitaté:cilllumiationé z nó illumĩationẽ nõ é re 3 cet ingeníofa ín aialib?: otmífiffct b TR nd TE motii vt pteo le ponerent i 5 tuis afole, coꝛpoꝛa hñtia vtiles oífpónce: z abſtuliſſet 1 NA M Seterminatũ én.oe luna ꝙ elux acꝗſita a ſole nõ eis ca perg poſſent moucriper fc: re T ops E eft $5 reflexioncD.n.oeterminauit 2luémarbai tra — gir S a die hñtibus in motus — i M. Ti cratu finglart:s tlluminario eP'€ P5 qp lumiofüsillu. (ec calisoemratio; qfi fundat fup I5 q5 aduer; $0 TREE minaf p ſe:⁊ cii íta fit p fit lumiofus a fole». puéit ^ riona ocedit q» ftellefüt rotüdeme un —— HUP ab cof5 plume puenitab alysftelli&f.ytaboipü; — e; fimplices: gp füt tráflate ín loco ^ot aücb TEE ET cro cPekeit radg ifintti-C. Et frillumiatioeieétfs — (ner sengereioicéq náocdit dialib? ifta qU^piit OM TU UT CU fti. m enter terra nifi loca termia tráfferri eéntíalr i loco:c nó ocdit ftellis q (üt nobi WI d nari lau Mina reficgionó firmfi fsanglos termi — tores e ſi da irédiffer vt eént mobiles fine iftfo inté : UN aros:cotingitec h in gbuídi ſitib. veluméei nó — «io e eet ociofatfic fi itédíffct i alalib? vt ent mobí i BUT Rv dE pueníret ad terrã:⁊ totu D eft mani" ex afpectib — Roe det consigue qe aeo | ME T S (pio, ([ Zsicétib? aüt c3 (9 e3 » ERR pec U9* — tia fine iſtr̃is. ¶ Et D itédebat cü dixit.nã aut nihil N nibil po ALLEE » NL 99i , aut qp cà uli các eft aliqó cop medíus fm d AMA !« im alia Iinataz nit ociofnm,. Wir T iter ipm:otigtt vt ifta fo»? béat otuerfitate ponit ociofus.i.nà nó ponit ín aliq hñti aĩaʒ Vtutem * nw f z ecu? —3 — icis rera — mouenté niſi cü iftrís qb? prit moueri:aut ꝗbꝰmeliꝰ Mas MUTET "opio (I Etfirtigit fiifta niared à apertus" — mouent:aut faciliꝰ Et ipole é fic dicit vtná hẽat ſo / 1.5:.£:5^ 8 Mut E lii fo»xme beo (üt blefic qd fingit qp ili eido aee * «wm in oádo ifta mot^; ⁊ dimittat ania.45. "WII T í ** n ' idetei ea q̃ ũt no il [ ro.£t. . ]j . ini" | TA I * Weide reg aro E cdderelo — pfeeitpfi aducrían^n. — ^ nccitate ín 34€ vide-j, TUER f uerſitas aſpectꝰqm̃ cá ci^ nó eétnifi reflexío:z re^ — poris calí cuinfliber aiati füt ifta ab» v... CO.6i, Et 2? AMT d picti NHexio nó eft nifi ad loca termĩata.¶ £t cà oeclauit ; ^ Fatati fut iſtra qb? mouct:oti/ For-45. MIN : ; 24 TI : get et ↄcedẽ gp mot? eius p inftra é melioa facil 15 mE £p ftelle nó mouét titubãdo:⁊ iã occlauit ari ꝙ neqs - ra € melio? « facilioꝛ. h Jn i; AyoaA A Mn ge 4 ¶ Et cü-o.ponat ftellas motas; nó oedit eis inft m d circulr..reuertamur $ ⁊ dicamꝰ etc. ⁊ ylls fic cópo mot? fi itellexerimꝰ ex eo q» oedit eio in " EADUNE jn nít.i felle mouerent perfe mouentauttitubádo ^ boton icetligere ec qà-o.motae.i * ENS meu" WA TM aut cifcálaritét- 55 115 mogent ciraslariter vel titu tflitellegerim* Dp etit iteligem" motus in po» TUBE | e. 94 Vid og Sieb iy Gr ida Fre tétia.i.pofuit i cis potẽtias pmas mouẽtes:⁊ totuʒ hp TUE 1 ^ ;erb fuit. fi ft 5 mo; mãifeſtũ eft exercitatis ín bac ſcĩa:⁊ ſigñat D qo.d.⁊ PA —6 Et grat it oss oe ipla abftuliffet eis ca.t.inftruméta qbus poffunt moueri UE di uu, tebin eio" ueniret ínluniósnóiuenifinlmag C /€nó crertmnfecoficur mouent non animata. DU TAT iim vM necinalyeftelli T £t B nóefter" fs oemratiofi (L Pꝛopt q9 ⁊ rónabilt videbit vtiq; totuʒ TER Qgetede data fup P er ftellefüteedé in ípénó ingriefolütfé — celüfpicicé z vnũq 5aftroy. Ad eũ qdé Ns ^] uihet non putat Auicẽna. Et D mani" eft ez fundamétís oatís enia inípfo mot fpcra fíguray tnarie vtil. TE 1g ' Wfübaceleftis coꝛpis:qm̃ ifte opinat in celeftib?coz ceni vtías ⁊ velocitfime monebit: a ma | o AME f tno: poꝛibꝰea eẽ idẽ gñe 7 oiuería fpe pp diuerſitatẽ ꝑtiũ Sic eni vt DrT fi? locü it: cma i BU UP d awdegp, füuoz motui: diuerſitatẽ ſuo cétrog( Etfieene xime retinebit ſuiip iꝰ loc Ad euz alt gin Fiaura roi —90004 n Cadégiie pla fpéeéntcópofitaegmá foroiuerí: anterius ineptiſſima:nequaqᷓ; eni ſilis mo/ Ge vulioad | EP todtrmg cua cenrEna Pia ccomupribilizeént $abalijt — río p (eipfa, Nibil enĩ depſſuz b5tieqs emi lrez« icta aM ei "gig, Cent illic co2pa poza eis:⁊ oẽ B e ipole.¶ Siuerſitas ſlineũ:ſʒ plurimũ iſt ; . ad pgreifuni E UP RE tgo ma, Sütptíii motuũ nó facit diuerſitatẽ foꝛmaꝝ ſpecifi. ẽs ficut rectílinetz!5 purimũ oiftat a figu Tor T" cap:qii tino rni ẽ er mó —*5 aiauiü — T3 ꝓceſſiuoꝝ A oae igit 05 celũ mo/ RUE In pte oextra ⁊ ſiniſtra. Et mái" € gifte diuerſitates rícoa in ipfomotu:alia atit aftra nó DU LIB weniunt in eadé fpe eiꝰ . i in boie. ([ Doc aütq&.o. deco rei Eaeadbdar: vtíqs P —* | 1 TR) / Xdiuerſitate cẽtroꝝ:veꝝ € op ſi cẽtra eoꝝ eént ficut ceni vti j €: j UN Tt dopoꝛtẽt gj effent oiuerfaifpésficoiuerfitasignigz — Pericum. 8 q5 maríime:bocqui IN ; rc isipute loca ^4 * — * d óterrazad.. dem —— autem quieſcet. Pur o oe 1 ponát cetra diuerſa accidet ipole qð oirim?:« ¶ Et dicamus e O0ps3P i Wr T dc fü cuf AS faciüt matbematici q» ponüt ecétricos mund dẽs ꝑſcrutantes ras tx MN modum AME HP T1 iai Ri CS Ari.Sʒ cá oitterfitat| apó 155 füt mot? leubab. f£t vicit it corentog. Ta p 586, io di Debem"itelligerecioirimuseaedouenien — olcitur ptotam celum eft ſpericũ: ⁊ ꝙ M e t ^n fpéoueniétia fmpue ⁊ poſteriꝰ nos yniuoca ois ſtellaẽᷣ ſperica:⁊ qpfigura ſpericaeſt có LTD | uL PE
f. iber
Secundus e
glbbicuid tio,
£ xpofitío,
Coꝛpꝰ fpcri cü i rci vᷣita/ tc nóof cé in loco.vió. fi. 4. pbyfi,
l i a Spera bs | námtlévtn moucat $5 to W [ tü (5 f5 pt:e,
! €55 vioop'" «t. pbyf. 43. e€birepbedit
| I I , à i M EO £ bcmiftius | MD EIU. b opinanté, í | ! v [|
m ——— —— p rt —
uenientioꝛ oĩbus fíguriemotn celi. £m cá fuerít ſpericũ mouebít mota velocí rema^ nédo ín ſuo loco:nõ recedendoab eo oino. Et fi figura círcularít ét nõ eſt oucníce mo/ tuíqeítadari.f.locali.fs ouenit línea eq̃lis: ſz eſt remotũ a figura coꝛpoꝝ moror motu locali:dico ad mediũ ⁊ a medio. $i igit ita fit: nccío € vt celũ moueat᷑ motu circlarí; 4 ſtelle nó funt mote p fe: recteé vt q̃libet ſtellaꝝ ⁊ celi eaꝝ fit circlaris fperíca: tunc alterũ eoꝛũ erit motum ⁊ alter gefcene.
¶ Uult in b caplo declare ↄuerſum ei? qð decłauit in cap pᷣdicto.Illic eni declarauit ꝙ ſtelle funt fixe qꝛ bñt figurã Ac) Vo gp figurã brit fpericas:qz funt fixe:⁊ in D nó cft circulis pbatío.34.n-octermi natum eft cp funt fixemõ qz bit fígurá fperícá:fs ex alys-€[ £t abbieuiatío fuí fmonís eft ꝙ cozpa cele ftía a duobus exíftüt:aut ex motiscircult tm̃:aut ex geſcẽtibꝰ:⁊ cü ita fit nece eft vt figura eo7 fit circla/ ris. Eox aiit q mouet círculr:mouét P5 o2bce máife ſtũ eft cü óclatü fít:q2 qð circulr mouet 05 bie figu rà circularẽ:geſcẽtiũ vo.ſ.ſtellaꝝ eſt:qꝛ cozpa recta; rü dimẽſionũ füteadrectemouent.g ea q̃ nó recte mouent nó funt rectag dimẽſionũ (5 rotũda · Et cus buircadiügat ꝙ ftelle nó recte mouent:q: füt qeíce teg:fequet vt oiméfíonce eaꝝ nó funt recte:g necio erüt rotüde.([. £t.o.oicam? ctíá qp ops ⁊c̃.i.opʒ con. cedere ex bie ppóníb? ds mó oiccm?: cũ.d.h̊ ince pit facere rememozationé oe qbuídá reb? pdictís ex qbus oeclarauít ꝙ celii eft rotüdus.(]. Et.d.ꝙ figi ra fperica eft ↄueniẽtioꝛ ⁊c̃i.⁊ ops crede o» figura ce li eft fperica:qa bii appet o» (pica figura eft ouentene tio? motut circlart qᷓ; alie figure:q? ifte motus eft ve lociſſimus motuü:quáobréos bie figará q̃ eft. veloz ciſſima figuraz ín reuolutíone:qi figure celeftes ⁊ circüferétia eãꝝ maio? eft eis.ſ.nõ circularib?:dpp reuolutio eaꝝ cóplebit necío i tpe maíori ds coapo rũ celeftiü circulariũ.ſ.ↄtinẽtiũ cop? edle cozpí qð otinet nó circulare.Et cũ velocitas motus fuerit ín eisedlis.otínget vt cópleat rcuolutione in tpe mino ri:qz magnítudo ci? eft mioz:cfpatiu fup qó mouct cft minꝰ Et (4 diximꝰ boc. (| S. d· remanẽdo ín fuis locis:⁊d.h̊ qꝛ circalare nó babs nãm moueri circa laríter (5 recte.Cü igit boc cozpus nó mutat locti to; talr cü in rei vitate nó fit in loco:pp bocfuit fperice fiígure:? fpa aũt hʒ nãʒ tale vt nó moueat fm totuʒ fed fim ptce.£t i6 nece eft vt cozp? qó fm totu non. eft ín loco cũ nibil fit et ipm ſit pic [- 2».0-fi igit figura cwcularísét nó eft ↄueniẽs ⁊c̃.i.⁊ fi fígara cir cularis nõ ↄuenit motui recto-f.q ad medius eft ca medio 05 cóueníre ei qó nó recte mouet᷑:⁊ qð nó re cte moact aut mouct circulr:aut gefcit. £t ↄcludit ex D op figura circutis cõuenit eí q circuli mouet: fcs coꝛpi celefti:t cio d fp geſcũt.ſ.nellis. Cap. III
smt || Zinifeftá afit ey his:qm̃ « oíce là re fieri latoꝛũ harmoniaʒ tanqᷓ; ſonãtibꝰ factíe ſonis:leuit quí S li n Á dem dictũ eſt:ſuꝑflue a dicenti
bus:non etiã fic fc bs vᷣitas:vi⸗ det aũt abuſdaʒ neciuʒ eẽ tantis latte coꝛpo
De cc 4 mundo
ribuefíerí fontis. Qm̃ ⁊ biemotioq apud noencqs moles hñtibus eq̃les:neq; talí ve locítate latíe q̃lis eſt folíe ⁊ lune ſonus efft cit᷑. Adhuc afit cũ tot mltitudie:tãteqʒ ma^ gnitudine ſtelle:tãtã celeritate mot? ferant? ipole eft fonti nó fieri grãdẽ. Supponẽtes é& D: velocítatce cr elõgatiõibꝰ bic ofoná^ tiarũ ronce:barmonícam dicũt fieri vocé la toy in círcuítu aſtroꝛũ.Qm̃ ãt irrõnabile vf det nõ coaudíre nos vocẽ hãc:cãm b dicũt cé genít ↄfeſtiʒ exiſtere fontisqrenó p mart feſtũ ⁊ céad ori ſilẽtiũ.Adinuicẽ.n.vocis ⁊ ſilẽtij eẽ diiudicationẽ. Itaq; quẽadmo/ dũ eris malleatoribꝰꝑpↄſuetudinẽ nihil vf differre: c boib? (dé accidc. Hoc ãt quẽad/ modũ dictũ cft pꝛius alliciẽter qdes dicũt⁊ muſice:impoſſibile aũt hunc hꝛe modum. (L £t dicamꝰ ꝙ mãifeſtũ eft ẽt ex eis q̃ oir mus cti Pmócoicétíe ꝙ accidit er motu oꝛ biũ 4 ftellarü vormufical'pp ↄſonãtiã col lífióio mot? oꝛbiũ ⁊ ftellarü. Et dicẽs b oic bíc ĩuerecũde ⁊ fatue: vitae ei? ci oppofi to.Quidã.n.exiſtimãt ꝙ ex motu bozü coz poꝛũ maximoꝛũ accidit colliſio necía. Vide tnueem ꝙ coꝛpa q̃ nõ ſũt in magnitudie ſo/ lis ⁊ lune:neq; i fua velocitate:⁊ cũ moue⸗ bũt accidit ex motu eoꝛũ mag? fon? ncCío, Et dixerũt ẽt ꝙ ipoleeſt ꝙ mot?iftay ftel larũ multarũ ⁊ magnarũ ſit ita velox fine fo no ⁊ voce.Etcũ hipoleẽ:⁊ velocitas earũ e(tf5 (ud reuolutiõeʒ adinuicẽ:nec̃io crit fo nueqaccidít ex motu coz bfie foꝛmã muſi calẽ exᷣneã.Sʒ illi bñ ſciut gp» ſuus ſᷣmo cft cz rõnẽt ſcz vt ita hẽant magnũ ſonũ:⁊ nos nõ poſſumus audire:⁊ inqunt ꝙcã eius eſt Fcũ natiſumus cadit in auditũ nr̃m ſonus biũ ⁊ ſtellarũ ⁊ replet ipᷣm: ⁊ ꝓpter boc 5jo poſſumus diſtiguere ĩſtũ ſonũ a ſilẽtio. Cognitio ctii foni nó eft nífi ppter ſuũ coti/ trariũ: ⁊ oico ꝙ ſilentiũ fignificat cognitio nẽ ſoni: ⁊ teſtant boc malleatoce. Iſti cní neſciunt nec ſcire pfit diſtinguere iter fonts ⁊ ſilentiũ: ⁊ qꝛ audít? cozus ſuntpleni forro malleoꝛuz.Et boc etiã accidit boib? quí nõ poffunt oíftínguererem ín qua funt aſſueti a (tto cótrarío:ficnt diſtinguunt nõ aſſueti.
Cum declauit ꝙ ipole eft vt moucant ſtelle p fe i
« otíngerct fí mouerent p feipp magnitudi/ ne eaꝝ ⁊ velocitatẽ:⁊ pp diuiſionem coꝛporis in quo mouent vt hẽrent magnũ ſonũ narrauit q» ex D qð declauit p ipole eft vt moticanf p fe:oeclabit erroꝛ fingentíü o» ftelle z o:bes babétfonos. ¶ Et dixit · manifeftü eft ex eie q̃ diximꝰ.ſ.erroꝛ dicentiũ q» ex motibus
Excel i
"late bop T
motibus ſtellarum 4 celi fíant foni cõſonãtes:⁊ oU Ces D eft valde ſtultus.Eſt eni oicere ꝙ hũt fonos: 15 fonos »fonátes eft valde tolerabile. (L2. iducít Foncs coz:co.qdá eni exiſtimãt «c.i.« dicẽtes boc dicũt rõcinãdo.Dicũt eni ꝙ nos vídemus copa q Tunt mínora i magnitudie « velocitate facé cü mo uent fonos magnos.d p locii a mínort otigct qp ex motib^cox. co:poz, fit foni ẽt:⁊ cus nece eft vt ex motib? cox fiũt ſoni:ꝗ debẽt eé $5 magnitudines '*0z adiuicé:« $5 velocitaté eoꝝ adĩuicẽ:⁊ ifte st tates iueniüt eis f5 ꝓpoꝛtiões ↄueniẽtes:nec̃e eft yt illi foni fínt ofonatce.([. 25-o.f5 illi bii fcit ⁊c̃.i. ; vicétes D bii fcit ꝙ magna qó accídit.f.vt talía Copa babeát fonü «nó audíát.([ 2».ódit róné coz "04 ⁊ inqunt cp cd «Cf. rectii eft vt nó audiam? fo nũ:qꝛ a pn? natíaítat] cadüt i nf5 auditũ ifti foni «
* replet ips:dpp ti poffum? oíftigue ipsa fuo 2rio:qo
eſt ci? puatio:z nibil cognoſcit nifi p fuü 2ríü : q2 nó cópbédim"i alia bora ſilẽtiũ qà eft puatto iſtoꝝ Yonog:ncée € vt nó cópbédam?büc foni: oát róné in 5. qð accidit malleãtibꝰqꝛ nó pñt oiftigue inter inallet fonos 4 eius ſilentiũ ppter cófuctudinem.
¶ Mõ enim fol nihil audire incõueniens oc
Ercell di, | | » i to: latatog cozpoy molee:puta à tonitrui diſſi
quo foluédí atfutn(it cám: fed nibil pati fi ne ſenſu. Excellentes eni (ont oeftruüt etías
pat lapides ⁊ durabiliora cópoy. Tõtis ãt late ⁊ foro pertranfeuntead cà q̃ fert ma^ gnitudinẽ.multo magíe necium pertíngere buc:« valitudinẽ ĩtolerabilẽ eſſe víolentíc.
¶ Et dixerũt boc ſtulte ficut diximꝰ ſuꝑius
Tſmo eoꝝ cftipoffibilto.f.gp motus coꝛpo rũ altiſſimoꝝ faciat ſonũ ⁊ nó audiat.Et cã quá dixerũt ín heſt valde debilis:qᷓ;uis non qudíamue foni motui oꝛbiũ ⁊ ftella pꝛo⸗ pter cãm quã dixerũt:tñ ocberét operarí in nobis aliꝗd:qᷓ;nis nõ ſentiremus ipᷣos.So ni enĩ magni operant ín ſpiſſitudinẽ coꝛpo/ rum. A.g.ſonus tonitrui ſcindit lapides ⁊ coꝛpora foꝛtia.Si (gif ſonus tonitrui face/ rct h dignioꝛ eſt facere hũc ſonũ q fit ex mo tu coꝛpoꝝ multoꝛũ ⁊ magnoꝝ:⁊ ꝙ perue' niat ad nos neceſſario:⁊ noe nó poſſumꝰſij ftínerc: g fugiamus ab eius víctoría.
53 (icit ꝙ qõ d otigiteis eft valde magna: oiffoltv
tio coz eft ocbilis valde:qm̃ malleátibus non acci dit vt nó audiát:fed vt nó patiant neq; noceant ab eis:⁊ cá narrautt ꝙ cá eoz eft oebílis pp B oicit im poſſibilitatẽ que otingit eis. ¶ Et.d.qm̃ duis non audiamꝰec .i. fí 2cefferim? eis bác cám tñ nece eft *t illi foni operent aliqd in nos:diuis nó audiam? Cos.GSoni.n.fult er motu in aerea pcutiéte ipfum. (2s.o.róné fup D qð.d. oícit:foni eni magni 4cC.l t fini fí copa altiff ima baberét ſonũ diuidẽtẽ acré e eet vt oia d fint hᷣeoꝝ corüperent ex timoae: Q'' fonus tonitrui magni fcindit lapidé ⁊terrã oiuí : I6 corpa ftellaz fi baberét foni oigniora funt fa ere plug Q8 faciáttonitrua:qm nulla ppoatio eft ín
* magnitudiné cõpoꝝ celeſtiũ «magnitudine co?
Secundus ***
poꝝ faciétiii tonitruamegs i magnitudle:neq; i vio: létia motꝰneq; ĩ velocitate.([ £t qð Themiſtiusdi cit in D loco.ſ.ꝙ pp remotionẽ nó operát nihileſt oino:nulla eni eft ppoztío iter magnitudinẽ illoꝛuʒ coꝛpoꝝ:⁊ remotionẽ eoꝝ:ſcʒ ap magnitudo illoꝝ eft multiplex ad remotionẽ.Nos ãt videm? o» foní p; uenit ex (patys multo maíozib? d$ funt cozpa facté tía illos: D erit cũ pofuerim? o» britía fonü füt ifta coꝛꝑa celeftia.([ Si aũt oixerüt ꝙ ftelle tm̃:ↄtingit eie fil vt ex violẽtia ſuoꝝ motuũ · videmꝰenĩ ꝙ vio lẽtia motus eft cá foꝛtitudĩs font: fíc cft magnitudo moti ·Si (git mot" ftella eft velociffimus motuus ⁊ mayie in motu oiirno:nece eft yt fí diuiderẽt coz pus tn ifto motu maxie veloci;z vt bérent maximuʒ ſonũ:qm̃ dito magís oꝛbis fuerit maioꝛ táto magis ftella erit velocioz:t cii magnitudo ⁊ multitudo ftel larũ q̃ fütín oabe fixofié matbematici oicüt fuerit ofíderate:« fuerit ét cõſideratũ D qo oicüt nãles:ꝙ ifte mot" € velociffim? motuũ cũ illó ſpatiũ fit ma^ ximũ fpatiog:ctpe eft minimũ tépoy in qb? oꝛbes cóplet fuos círclos:neCe eft fi bent fonos vt pueni⸗ rét ad nos.([. Et vlr ocftructio iftius fermoie appet multis modis. 3mpole.n.eft vt pueniat ad nos calo2 q fit cx motu coz: ũ ꝑuẽiat ſonꝰq fit ex iſto motu.
¶ Sed ronabílr:neqs audimus neq; patien
tia vident coꝛpa violentam vllã paſſionem ꝓpter nó ſonare.Simul aũt erit ⁊ cà hoꝛuʒ manifeſta:⁊ teſtimoniũ dictoꝛũ nobis fer" monũ ꝙ ſunt veri.Zubitatũ enim ⁊ faciẽs plrbasoricoe oiccrefympboníam latoz no ieeritargnmentnm. Quecũq; adem ſᷣm fcipfa ferunt faciũt ſonũ plaga.£2 uecáqs gutem in lato infira ſunt aut exiſtũt:quẽad/ modũ in naui pres nou poffibtle cft fonárcs neq; rurſus nauis ſi feratur in fluuio. ¶ ct dicamus ẽt ꝙ nos nõ audimus ex mo⸗ ttj oꝛbiũ ⁊ ſtellarũ ſonuʒ:⁊ ꝙcoꝛꝑanihil tí moroſum recipiũt ex motu oꝛbiuʒ:neq; ali quã paſſionẽ:qm̃ nó babét ſonũ neq; rugi/ tũ.Et caufa eius eſt manifeſta cx pᷣdictis:⁊ verificat nofter fno: crederet᷑ ep fermóe dicentis goce ftelle fünt fixe. Pithagoricos aũt indurit erro ad oícendus ꝙ motus ſuperioꝛ b5 ſonũ müficalé:er boc qð vídét apud nos ꝙ oc figuratüfacit fonus rugi" tá: ꝙ oẽ qð illiceftzeft firmi « ligatus in motu:vt ꝑtes nauis nõ faciũt foni neqʒ rm gicũ:neq; cr motu nauis accidit ét (on?:cus tmota fucrit in fluuio currẽte eclocie mot?. ¶ Cũ declauit ꝙ ftelle ⁊ vlr cozpa altiffima nó bist
fonü:qtíi fi baberét foni audiret: ifte $mo é mo
à vult declare in D f moeg fit pp qd. Et.d. ⁊ dica mus ét jfi ⁊c̃ i.dicam ẽt nos ꝙ fon?ftellaz nó audi turneꝙ; operat p ſuos motus in nos opónc d coꝛrũ
ut pp cim quà diximꝰ ſupius. £t B intẽdebat cuz · dꝛ €á cius eft manifefta ex pdictis.i.c cá ppter quá apꝑet ꝙ ftelle nó büt ſonũmneq; opant opatióe extrangm;z D eft. qo eft iam oeclatü-f.g» ftelle non
Cõtra Zbemiſtium.
Signum po tiſimũ pꝛedi ctozum,
— a —— — — —
— — —
mouentur.¶ Deinde dedit teſtimoniũ ex fermone antiquoꝝ q ↄueniũt ei in boc fermone ⁊.ð.⁊ vificat
' pofter fermo ex Pmoneantiquoz ꝙ ftelle funt fixe: zibocouenítit matbematíct oés . ([- £».o.alíá róné ⁊.d. pithagoricos alit ⁊c̃.i.pithagoricos intrat erroꝛ. ⁊ boc inanifeftü eft ex boc mõ:⁊ eft ꝙ oẽ coꝛpus ba: bene fígurá p fe cũ mouebit ex fein cozpe gefcente facit ſonũ:⁊ qp oé coꝛpus ligatü cũ alíquo cũ moue: bit p motü iſtius alterius nó bébit fonü vt ptes na uís in naue: o€ copus ét moti per fe cii. mouebit in motu equalí fto motuíaut velociorí nó facit fo: nü:fic eft oe naue ci curririn fluuio velocis motꝰ.
¶ £2uáuíe eiſdẽ rónibue vtíqs bébit oícere g iconueníce:finóg ferf malus: z puppis facit ſonũ multü tãte nauis:aut iteꝝ ipfa na uíe mota.Qðauteʒ non in lato fertur facit ſonum. In lato antem ↄtinue:⁊ nou facien tí plagam impoſſibile ſonare.
Siigit aligs dixerit ꝙ ĩpoleeſt vt iot ali ꝗd accidatex motu pectoríenauíe pedis ci? magnus rugitus:⁊ vt non accidat etiam fo nus cr motu nauis Dicemus qp fi delatum eſt qð eſt diſtinciũ a latore accidet ab eo fo^ nug. Si igitur delatum fuerit continuuʒ cũ latore nõ accidet ſonus neqʒ rugitus.
55 (T Cui pofuit q» a coꝛꝑe ligato cũ alio coꝛpe nó acci derit ſonus:ſi aliqs poffet obtjce oe pede nauis ⁊ per ctoꝛe:ꝗm̃ vtrũqʒ ligatü eft cũ naue 4 facit ſonuʒ:de/ dit reípófum.£t.o.op ft oelatum fuerit qð eft diſtin / ctũ «Ci. fi illud qó eft lígatü qó mouet p motam rei cũ qua lígati fuerit extrinſecũ a latore;citrás in àq dut ín aere.£t boc intédebat cus-o.oíftincti a la tore bébit vocé «C.«fi nó fuerit extrinſecũ nó bébit vocẽ:qm̃ alie partes nauis q̃ nó funt extrifece ab ea neq; in aere neq; ĩ aqua nó hũt vocẽ. Nauis aüt eft delata fluuio «copulata cũ pte aque doefert cá non oiftincta ab ea:⁊ qfi cũ ealigata:quapiopter nó. oat fonü.& onus auté erít cur curfus aque collidi£ cus naui:ſcʒ cũ nautointrat aquam diuidens eam.
¶ Quare boc oícédim.g figdem ferebant corpa boy fiuc in aeríe multitudine expan/ fa ptot(i: (iuc ignis:quẽadmodũ oẽs neceſ/ ſarſum facere ftipriáles magnitudinẽ fond. Hoc auteʒ facto: z buc ptingere ⁊ himere. Itaq; qm nó videt haccñs:neqʒ vtiq; aia/ ta:ncqs víoléta feret latione vllũ ipſoꝝ ve" lut futuꝝ ꝓuidente nã.Qm̃ nõ hᷣmo fe ba^ bente motu níbil vtíqs erit circa bunc locũ fil bíio.£2 6 ades icit fpcríca ſunt aſtra: ⁊
.. Spnómoucnt per fcipfa:oíctücft.
¶ Siigit ita ſit dicamus ẽt ꝙ fi motus coz por ſũperioꝝ ect ín aere mũlto reuoluto in vmbꝛa:aut igne:ſicut dicũt fingẽtes h:accideret necariõ ex motu cog fontis ⁊ rugitus 7 ueniret ad nos iſte ſonus:operabitur in nos:⁊ diuidet coꝛpoꝛa mobilia. Qm̃cum non facimus cõparationem oc hocqð dixi⸗
De celo 4 mundo
mus in iſtis coꝛpoꝛibus que diximus:⁊ cft aptid nos ex motu illoꝝ coꝛpoꝛũ ſuperioꝝ. manifeſtũ eft ꝙ ſtelle nõ habẽt motũ oino: neqʒ aĩatuʒ neqʒ violentũ neceſſario. Tũc autẽ natura ftetít cá fecit ſtellas non motas quafi ſciret hoc qp accídereter motu earus. Quapꝛopter fuit ĩgeniata boc igenío: fe" cit ipfae fírae remanentes firae:ícs firmae. £o fimouerentnibil figeret᷑ ex eis d font apudnoe ín ſua oífpóne:c oia cozráperent cr fo:xtítndie fui (ont ⁊ rugitus. Manifeſtũ cft igit qp figura ftellar& eft fperíca rotũda. ⁊ꝙ (telle ftint fixe fírmate nómote oino. ¶ Cuz declarauit ꝙ mot qð oebet biefonü eft mo: $6 tum qð babet figura terminatá cus mouet per fe in aliquo diuidet (pm « fcindet (pm:« cũ fuerit motus p motũ alteriueft faerit ligatũ cũ illo altero non fa; ciet fonü.f.cit fuerit pare nó ꝓueniẽs a moto per fe; t (p motí per fe fí mouebit in moto nó faciet ſonũ: vtrnauisin fluuio quc eftvelocíozis motus d nauis. Zlpparuít eni.ex boc ꝙ fi pofítus fuerit mot? ftella facere fonü necefuit vt fint mote p fe in aere copula to nobís:aut in igne copulato cum ifto aerert boc in tendit cũ dixit.ſt igit ita fit oícam? «c.i. £tcü decla / ratti eft op nullus ſonus accidat ab alíquo mó moto rũ niſi cx britibus figuras cũ fuerint mota per fc in co?»poze cõtinẽte ea recipiente motum. U.g.igne aut aere cillud cozpus fuerit geſcẽs:⁊ qð eft lígatü cũ ta
libus iſtoꝝ copo: nó facict foni neqs qó mouetex et
eis in remoto velocíozl fuo motumanifeftü eft q» fi . ftelle hũt fonus ꝙ nece eft vt moueant p fe im aere: dut in igne:⁊ q» nó füt ligate ci altero: ci ita fit ne» ceffe eft vt diuidãt iſtũ aeré 7 igné per magnũ fonü: ⁊ maximũ rugitü:pp magnitudine fuo coꝛpoꝛuʒ
velocitate motus.Et cü ita fit neceffe eft vt nó cóce/ ^ —
dat motus eoꝝ:⁊ cü nó fit ita neceſſe eſt vt ſtelle nó babeát moti p fe oino:meqs nãlẽneq; aialem.(T 2» dedit cám finalé pp quá nece eft qp ífte ftelle nó mo
ueantoino per fe: qsuís boc ipoleeft g» ín eis ex nà ntc
coz:tii illud q9 € ce neCítate cõuenit ei qð € ex finc «o«ftetit nà cum fecit itellas nó motas «C.L.2 cum creato? poftit eas ptes nó motas pceffit vía qua có
"feraárent oia d funt h:qm̃ fi eént mote pcr fe necio
cotrüperét ea d funt h̊ fuus &mo in B eft itellectus P9 per fe. (| £t non eft íntelligendü ex boc qp fuit pole vt facet eas motae p ſe:qn nó eft i naturis eoꝝ mo/ ueri motu recto: fi eént mote p fe mouerent motui recto. $55 creato? optime fecit cũ pofüitfubam €37 ↄueniẽteʒ faluti eoꝝ d funt hᷣ:q̃ſi fciret qà accideret (ul ex B. fuba eaꝝ eẽt alia ſuba. (T. £t oebes fcire ꝙ £sid"
? qó ponit I5 eft ficut ↄñs ouertibile.f.qp fi eént non sg n ligate facerér ſonũ: « fi nó facerent fonü cént ligate «105,;/ elt cóuerfío »tradictionis pme. ¶ Themiſtius át 67. ji dixit:g B neq; eft ois neq; ouertibile-fooffibile eft Dio"; eni apud ipfum vt illud qð nõ eft ligati nó faciat fo qi" num:cti nó omne qð eft nó ligati facíat foni, ilr p zpoleeft vt illud qà nó facit fonü nó ^ aee
3 eni foni 7 pᷣuationis et? nó eft puatto ligaméti au i ligamétus:yt oeclaratü eft ín libto oe ania. ¶ Sed di ifte fermonó ouertit neq; eft verificatuenifi cü ac ceptus fuerit in ftellis pp velocítate magnitudine «multitudine earum.([. 2».0« oeclaratü eft etc · iꝙ
vtriicp illoꝛũ determinatũ eft ey z? intentióe:nó qi oeclaratio in boc eft círcularis.f.ex eadem parte:fed ex ouabus partibueoitterfig. Cap. IIII. m E o:díticatít ipfoy:quo qdes
mo fingula ponunt: zbecqdé
S TT j NN: su
Jeſſe pꝛioꝛa:hec atit poſterioꝛa 3c qo fc hñt adiuicẽ elõgatiõi bus:ex his q̃ circa aſtrologiaʒ
t /⸗ſideret: dicit. n.ſufficienter.
Ct dicamus etiã oe ozdíne ſtellaruʒ er^
pulfione earũ oc fitu cuiuſlibet eará j fit pꝛima ⁊ que poſterioꝛ:⁊ de remotíone ea^ rum ab inuicem:⁊iam diximus omnia iſta in noſtro libꝛo qui vocaturaſtrologia. p ozdíné ſtellarũ hoc.ſ.ſuꝑioꝛitatẽ ⁊ PAM * inferiozitate;t intedit p expulfíones Qlítaté motuü eaꝝ numeri: intédit p fuü fitü cu iuſlz o2bís ín refpectu orbis ſtelle q̃ eft fupza ips. Si tus.n.ín fpera iuenit ín ouob^modis.f.&m qp ↄtinet ábalia fpera fi fuerit bó:x fm fperá quá ipfe 2tinet: 1 boc necio eft in oi fpera mota.f.q» corineat copus Ipericü vt pdictü eft in libzo pdicto:« cognitio b^elt 91$ ex cognitióe ozdis.Cognitío át remotionũ eaꝝ €ft cogn itio qᷓtitatis fpiffitudinis q eft inter. vtrágs ellã. ¶ £ti bac fcia ocedunt oia itta fere ab aftro: logo-jxeide labozaf in oícédo cás íftozü ex nà iftozz Co1po2u ⁊ nám ſuoꝛũ mouẽtiũ. Tlális Vo zaftrolog? Coicant in ofíderatione iſtaꝝ qónü:z tii aftrologue
& inmaioziparteoat:qznális vo oat pp qd: qÓ oat
aftrolog^in maiozi partenó eft nifi ex cís d fenfui ap paret.f.oeoadie dlitate motuü ⁊ oe nuõ « fítu eaꝝ
adiuicẽ.U.g.qꝛ aftrolog? fcit oꝛdinẽ earũ ex eclipía
tonc earũ adiuicẽ:nãlis aũt labozat in dãdo cãʒ pp quá boc eft ſupꝛa ipᷣaʒ:⁊ qz nãlis nó ↄſiderat oe iſtis reb? nifi in caufis eaꝝ q̃rũ ce octermiatii ẽ inaftro; logía 4T Dixit. íam oiximus omnia ifta ⁊c.i.Et nõ eft remoti in plurib? i(toz a» aftrolog^oat alíá cám acá nãli:ſʒ tri oeclaratü eft ꝙ modus cárii oe qb?co
i fideratnális:aliue efta mó cárü oc quib? cõſiderat
aftrolog?. Aſtrologꝰ át ↄſiderat ve caufís abftractís
Pmrónéa má f.caufis ooctrínalib":nális Vo oc cáis
Q funt cà mã.U.g.in vtraqs fícía querít:dre celi cft fpericum. naturalis.o. Q? eft coꝛpus:neq; graue:ne: GB leue:aſtrologus.d.ꝙ línee exeuntes a cétro ad cir; cunferentiam funt equales. !
¶ Accidit át Pm róné fieri vniuſculuſq; mo tisclongationíbue:pp boeqdé cé vclocio es:hos atit tardíozce. Qm̃.n.ſupponit cr tremá celícírculationé fimplícé eẽ velocif ſimã.alioꝝ aüttardío:ee z plurce:enüqc Vn.oↄfert celo Pm ſuiipſius circulũ.Rona lle iã ꝓpinquiſſimo qãẽ fimplící; z pꝛime "irculatióiín plurimo tpe ptráfire fniipfine erculá:mariedr oíftáti ín mitmo:alíor aft Pbinquíne femp in plurí: diſtantius afr ín o1. pꝛopinquiſſimo.n.maxime pualet; lftantianré marime oium minime Dpot antiã:itermedãia auté ſᷣm rõnẽ iam diſtan/
"Icnt etiam oſtendunt mathematici.
Secundus 243
C AMõ dicamꝰꝙ recte accidit cuilibet ftella^ rũ vt motus eiꝰ ſit P5 fna rcmotioné: z oíco q car q̃dã hñt vnü motũ leuẽ velocé: z ^ dà hñt plee mot?tardos: « dlíbs ftcllaz mo uct in ſuo o?becorio motuí pꝛimiceli: D fuit recte. Dico q' ftella q€ pofita ppe pꝛi⸗ mũ motũ fimplicé facít fug reuolutioneʒ ít imaiozí tpe : ⁊ ftella pofitaarcmotío a pro ſimplici facit reuolutionẽ ĩtꝑe minoꝛi.Ce/ tere autẽ ſtelle q̃ appꝛopinquãt pꝛio motui ſimplici faciũt in maloꝛitꝑe:⁊ q̃non appꝛo/ pinquãt illi motui facinnt ín tpe minoꝛi.Et D recte fuit:qm̃ in eis q̃ appꝛopiquãt pꝛimo motui fimplici ↄtingit plug: d remouẽtur cõtingit debilitas ppter remotionẽ.Et que ſunt inter ſe:ſequũtur a pꝛimo motu ⁊ fitm pliciſᷣm ꝓpinquitatẽ ⁊ remotionẽ ſicut oc clarauerũt mathematici.ſ.in almageſti.
¶ Uult dare in D cap cám eiꝰꝑquã vnꝰoꝛbis é velo;
cioꝛ alio.¶ Et.d.ꝙ D accidit cuilibʒ ſtelle vt motus eiꝰſit P5 fud remotioneʒ.i.recte accidit g» diuerſitas motui ftella in velocitate tarditate (it P5 oiftan tíá ab oꝛbe ꝗ reuoluit í motu diurno. Et itédit P5 ꝙ appet velocitate « tarditate motũ ppa qui é ab gccidete ín oꝛiẽtẽ. Uidemꝰ.n.ꝙ oꝛbis faturni q € fuv ꝑioꝛ € tardioꝛ:⁊ oꝛbis lune q € pofteríoz é velocioz : « medy medy.(| €55 D nó currit £5 odiné nifi f5opi nionẽ dicẽtis cp fol eft fub mercurio:z venere no fü pꝛa· ⁊ hic i I5 oíuerfifüt oẽs aftrologi:z adbuc nó ve^ rifícat qüo ẽ. Et pt itelligi fic p mot?cuiufls fteL le P5 fud remotioné-t.£5 ous mot? ds bs dls ftella .oꝛiẽtalẽ ⁊ occidẽtalẽ:qm̃ q̃ magis propind fuerit p oꝛbi eiꝰmotꝰoccidẽtalis eritvelocioꝛ:⁊ iõ dito magis € remota tãto magisẽ tardioꝛ.ſʒ dito magis ẽ ꝓpinq̊ táto coꝛpꝰeiꝰẽ mai^: dito mag] remota tãto co2p?ei* e mm? ín D nó accidit dubitatio:⁊ otfpó eay i (fto motu é ria ín oifpóne mot^acciitalis.f-cp quáto ma gie fuerit ppind p oꝛbi táto magis eſt tardioꝛ:⁊ dsto magis remota táto magis velocioꝛ. (T 2*.0.« oíco ꝙ ca q̃dã biit vni motũ «C1 dico Vlr cp viſũ eft oe bís ftellís d febrit gp vna € füb altera ⁊ diuerſant᷑ (n velocitate motꝰ⁊ multitudine ⁊ in paucitate motus. Que.n.appzopinqt magie eft tardioz ⁊ pauciog mo; tuũ:⁊ q̃ magis remouct € velocior ⁊ pluriũ motuus. (TL 2.0.cás i D.f.cás pᷣmã remota.⁊.ð qm̃ ds ftellazz mouet in fuo o2be eSrio motu celi.i.⁊ p*cá in D.f. áre illud q8 ppinquep € tardius:⁊ qð € remoti? e velociꝰeſt:qꝛ oẽs mouent c2210 motut pmi. ([ £t qꝛ remanet eí oare c5 pptriqua tr b icepit póné illi? vicit: I5 fit recte .· iꝛ ifta cá Vificat ex [5 qð oico.tey B a6 vr ó motíb^cog:qm ponent eẽ:qð e illoa d fe» quif in D mó oemfationti neceffitas attributóis cáe ad ís.f.ad q».qri nó fufficit i dãdo veras cás vt fint rce.f.cii ponant eẽ erut cae eaꝝ entes. &55 cus fuerit pofite ille res entes:continget vt cáe earü pofite fint cãe entes:⁊ pp D pponit in dãdo cáo iſtaꝝ rez bqó appet ex ?fequétib"iter confideratas res;« B qà ipfe oat excauſis.¶ £t icepit tà Pone ſuũ:⁊.d.⁊ dico ꝙ ftella pofita «c.i. D qÓ oíco dãdo bác cám veri €.f. cám de qua dicitur cp mouet ecótrarío pmo motus Lómé/fup ce mun ec
$8 Erpó pma,
Expo ſcða.
| | |
— — —
* J
— E — ö— — —— — — — -
— — —
Sol ét mer curio f5 Ari ftotclem,
topt qd fol s aftrolo gos:⁊ fi fitin medio veloci us mouet in^ feriori.
Quũo motuso oiurn?rctar^ dataltoe imo tuse.
De cá veloci tatis oꝛbiũ.
Moꝛrꝰcele/ ſtes (üt cx ðᷣſ dcríoróuali, j3dé.i2, mc, €60,56,
Nã nibil ir^ vattóabilitee neq; fruftra facit,
qꝛ mái" eft in aftrologia ꝙ mot^iftay ftella; fic eft J.ꝙ fatur? eft tardioꝛ:⁊ medy medij:⁊ luna veloci 01: D ſigñat qp ipſe opinabat᷑ fole5 eẽ ſub mercurío €51io Ptolomeo.¶ S.d.⁊ boc fuit recte 4C.i.ex bac cá:qti be ftelle mouent eꝰꝛio p motunece € vt ifte d funt ppique fequunt p" motü foꝛti cõſecutiõe ab oriẽte in occidété pp foꝛtitudinẽ pmi mot^:dpp illa ofecutío pbibs illas a ſuo motu ab occídéte in ozíen tem.Que át funt valderemote cófequunt p" motũ debilr pp ſuã remotíonéab eo:⁊ media iueniunt ín oífpoe media. ¶ £t 5 ſigñat qð aftrologi dixerũt i fuo tpe ꝙ fol erat ſupꝛa luná:z venꝰ⁊ mercuri ſupꝛa ſolẽ. ¶ Et verifícat apud me ín oddo cám qp fol eft ſupꝛa mercuriũ « venerẽ:qm̃ nó fequit ex D fmone niſi ꝙ illó qð eft remotü fít velox: qó eft ppinquü fir tardü.£t nó fequit vt boc fit fm oidine:ita yc ds .tomagts fuerit inferiꝰtãtomagis (ít veloci^:fíc nõ fe quit vt velocitates coz (int ppoaztióales.Cl.g.vt ꝓ⸗ potio motꝰſaturni ad motus martiefit fic ꝓpoꝛiio diſtãtie ſaturni ad diſtãtiã martis:qri D nó 2feque: ret nifi potétieillaz ſtellaꝝ:⁊ diſtãtie illaꝝ eẽnt ꝓ⸗ poꝛtiõales. Nõ eft igit remotũ vt ſit in medio aliq ftella cui motꝰſit velocioꝛ motu eiꝰqð eft ſub ea pp abũdaãtiã fue potẽtie ſupꝛa potẽtiã alteriꝰ.Et fu D nó eft icóueniés g» mot ſolis fit velocioꝛ motu mer cur) ⁊ veneris:qᷓuis fit ſupꝛa:⁊ D erit pp abüdátias fue potétie fup potẽtiã eaꝝ. ¶ Et nó debemꝰ intelli gere ex boc ap motꝰdiurnꝰꝓbibet alios mot?. pbibi 'tío.n.fít violẽte ⁊ no eft illic mot? violẽtus oĩno. Sz illi mot? funt ex deſiderio rõnali.Qð igit magis p: pinquü eft pozbí habebit mai? deſideriũqm̃ ppin/ qtas i loco illic ẽ filie ppiqtati eẽntiaꝝ adiuice:q € piqtaei fcia:z i itellu ronali.Quãto.n.mag itells p! moti ẽ foztio2 táto magis ðſideriũ erit pfecti^:« q to magis deſideriũ € fozti^táto mot? ei? erít velocioꝛ.
¶ Figurã atit vniuſcuiuſq; aſtroꝛũ fperícà maxie vtiqʒ quis rõnabilr exiſtimabit. Qm̃ t.ofifus eſt:qꝛ nó nata ſũt moueri p ſeipſa. Nã aũt nihil irrönabilr:neqʒ fruftra fac pa la5:q? ⁊ figurãtalẽ dedit in mobilibꝰ:q̃ mi^ níme eft motiua.Ainime aũt motiua fpa: pp nullũ hr̃e oꝛganũ ad motũ:palã qꝛvtiqʒ aftra ſperica ertt mole.Adhuc aũt fitr ade oia ⁊ vnũ.Luna aũt oſtẽdit᷑ p ca d círca vi^ fu5 qtii fpica. Nã p accreícée ⁊ decreſcẽs: pluríce qdé altera er pte curua:altera coca 13 fieret. Zlut vtraq5 cr ptc curua:ſemel át duas ín ptce eq̃les bípartíta oiuideret. fct iterüpaftrologica.£22 nó vtiq; eſſent folig eclipícelnnaree. Itaqʒ fid vnũtale:pa/ lam q ⁊ alía vtíqs eruntíperíca. —. C Giolum? móoícere ð figuris ſtellaꝝ d05 ofideráté inb? oícere g figuracuiuſlz earũ fit fperíca. f£t (3 Gclarauím? ꝙ ſtelle nõ mo uent oino ꝑſe ⁊ ꝙ nã nibil fac ocioſum:⁊ finie fine. Recte g fecit ca qnó mouent figu ra imobilioinoſtella ãt nó mouet᷑:qꝛ nibil b5 ex inſtrumẽtis motus. Mãifeſtuʒ ẽ igit ꝙ ſpiſſtudo coꝛpoꝝ ftellaz rotũdaꝝeſt fpí
Deceloa mundo
ca eq̃lr:⁊ indifferenter. £t vificatio huius qð diximꝰeſt luna.Y^una.n.alije ſtellis ma gis appct fpica p fud faciẽ.Si.n.nõ eẽt fp ca nõ eſſet ili iitiatío arcualie mó medía mõ qdratd. Et iã declauimꝰhoc ín aftrolo^ gía. £21 fifolnó cct ſꝑicꝰ eclipſis ci? nó eſſet arcugt. t ſivna ftellarü eẽt ſpica:mãifeſtũ eft ꝙ oce ocberent cffe ſperice. ¶ Cũ oixicoemrationé g figure ftellaz funt fperice $9 ⁊ demẽatio ei"eft o» ftellenó motrent inqᷓ;tũ feqbat apmíffis:nó qꝛ fuĩt q̃ſitũ p fe.vult& mó pfcrutarí ð bocindstü eft q̃ſitũ p fe: pficere ooctriales oemta/ tiones bui^intétióís:z demrationẽ nale. Et p incepit oicere demr̃ationẽ pᷣdictã ofequétes a gete ſtellarũ . O · dedit demr̃atioes ooctrínales. O .demr̃ationẽ co poſitã ey vtriſq; ſciẽtjs.¶ £t oemtano pᷣdicta fteU larũ fundat fup ouae ꝓpones.Quaꝝ vna eft ꝙ ſtel⸗ le nó mouent recte.£t z*é qónó mouet recte nó € recte figure:⁊ bec ppó eft máifefta:q € oucrfío ↄrie ꝓpõis oícétís ꝙ oé qð é recte figure monct recte :? 0t id diximꝰꝙ ftellenó mouent oio p fe.i-motu lo calí..0.cp nà nibil fat ocioſum. i.d declarauimꝰ boC ig! ex D e» nà nib fac ocioſũ:qm̃ fí mouerent motu lo ooo cali eéndo aiate:tt nà faceret ocioſũ:cũ fi dediſſʒ eis 6.5" | inftf a:quéadmodí fec in aialib?. ¶ £t cũ poſuit ꝙ pe ftelle nó mouent recte-o-recte ígit fígurauit ea «C-ligit cũ nà fec ftellasnó motas motu locali recte fi gurauit —* nó mobili recte:mobile.n.motu cir culari nãlr o5 bre figurã circularẽ.Et filr qó nó mo «ct motu círcli neq; localí.£95 o€ qð nó mouet mo tu localícaut geſcit:aut circlr mouet:tytragy dʒ hie figurã rotüdd (T £t cü ódit bác oemrationé iduyit p ómfatiócs occtriales ín hoc:qᷓ;uis nõ füt inate " siti ín bac fcia.c.o.t Vifícatio buf^q9 diximꝰec . i ⁊ D apr tí paret valde ín luna ex D qp appet ex figuris illitinaz ác tiõ is ei^q eft ín parcual': quà otínét ouo circuli:q̊rũ eal vn^é erpyramide vífus:calter ex pyramide folíe:t ^29. q in p appet bec figura arcual.S.magnificat donec qr fit circulꝰ fícim^qa ila ſuꝑficies cõuexa eft ſupficies fpenecio.£t vlt 5 appet ex lüine ei? p arcual: ocide 67, ſemicirculꝰ deide circulpfect? f. fidt ap € ↄuexũ fpe 3j nó ↄuexũ figure ouee:⁊ ét létee nec figura aliaxꝝ:t pp hoc dixit:⁊ aliqñ Pm medietate (T. D.dedit alías oemrationé ooctrinale:t.04 (d oeclauum?«c.cíá de clarauímus ínnro líb^oeaftrologia ꝙ D qð appet ít eclipſi folis eft ꝙ arcualíe fidt a» foL « luna funt (pl cí.£ü.n.ouefpe fecant ſectio cõis eft arcual:⁊ cá ita fit o5 fieri ex fectióe ouaz ſparũ figura arcual ↄtẽᷣta Duob"circul:qrti vnus eft (ectio cóís ouab?fpís: tZ circulus q eft in ↄuexo fpe. ¶ 25.0-6mrationé nãlẽ dixit: ſi igit ineniat vna ftellaz fpica neCe eft vt 0€ fintfpíce. «D nó éeréplü:fs oemfatio füdatafupD — ꝙ oia co1poza celeftia funt eiuſdẽ náe ſpẽi:⁊ coꝛpoꝛ⸗ fil celeftia funt plura indiuidua in fpecie-£t cum ita ſit nece eft' g»ill qð exiſtit in alid indiuiduoꝝ ſpẽi E (n4) reb?eéntíalib"eriftit ín oibus ĩdiuiduis eiuſdẽ fpc apr Et iã declatũ eft ꝙ figura eft ey reb?centialib^i cov. o / pozibceleftib^:q: füt aiata:Pm igit bas ppõnes V€ o — rificat ifte &mo:cnó cft fic diximꝰꝑ exẽplũ. " jl |l ¶ Duabꝰ ét onbitationtb? entibus de gbus merito vtíqs glibet dubitabit: tentandũ dice
re ꝙvidetur dignũ eſſe reputãtes:pꝛõptitu à^ dinẽ magis
^ I
— —
dinẽ magis iputari verecũdie ds audacie:ſi quis pp pbilofopbíó (tare ⁊ paruas füffi^ CIctiae diligit:de qbus marímae babemus bübitatióce. Zldbuc at mltie exñtibꝰ talibꝰ nomitie mirabile ꝑpquã qdécám nó fem p plus oíftátía a pzia latóe mouent pluribꝰ motibꝰ:ß itermedía plimís.'fRoabile vtíqs videbit eẽ pꝛio coape vnalatío latíóe ppím gffimü mimis moucrímotíbus:pnta ouobuo.babítu áttribue:autalíquo alio talí o^
IC. Nũc dt accidit ↄꝛꝛiũ.paucioꝛibus 3t fol luria mouent᷑ motibus ds erraticoꝝ aftro ra qdã:qᷓ;uis lógí?a medío ppinque pio Copt fine ipſis. Palã át b oe qbufdà ét vi^ ſu factá c. J- ung.n. videmus bícotoras q^ dé crfité:fübintráté átaftroz martó:z occt tari adem níarf ipfiue:ereonté át Pm cla 5 z lucídi. Sil dt 7 ocalijeaftrío orit q dudũ obſeruauerſt ey plibuedníe egyptij 1 babylonja quibus multae credulitatee
mus oe vnoquoqʒ aſtroꝛum.
Part 22
¶ Et volumus mópfcrutarioe duabus qó
nibus ð qbueos pꝑſcrutatoꝛẽ ꝑſcrutari. £t bíceimusicisPs ras ↄſciaʒ ⁊ nas opioné: 1 1005alíge videre bín nobis g» fi cr iucre cíidía tira « audacía:6 o5 mírarier nta íng^ fitióc in phia: ⁊ ex nra oílectióe ad e3. tct nos q̃ſiuerimus qõnes dubitabiles ⁊ potuc rimus diſſoluere eas parua oíffolutíóe;tfic audientẽ o5 eẽ hilarẽ:⁊ ĩfrigidari ín pecto^ re. Pꝛia igit göeſt:ꝙ mirabilía náefüt plu ra: ⁊ beſt vnũ coz nó minus ceteris dico volumus fcire qua ðcã oie oꝛbis remotus a pꝛimo oꝛbe nó mouet᷑ pluribus motibus eternis: Qm̃ neceſſe eſt vt exiſtimat fi pii n6 corpus mouet vro motu vt obíe pro^ bitiquue cí moucatur pancíe motibue:ant ouobne:auttribue, zf»5 ãt elꝰꝛiuʒ accidit cle:qr folcInma monent panciozibue mo
tibueds funt motuefftellaz erraticarói: lo Ca eaꝝ cü bec funt remota a medio ppínq
biio coꝛꝑi.⁊ Dmaniífeftus eft « fenfibile í Qbuídi ſtellis Crraticio:a n. vidigs p m medietaté ítrafe füb marte z eclipſa⸗ martẽ ep pte nigredinis lune:deide appa/ cine Ge it CE hte albeainis lune ⁊lummis us Et ſilr dicũt de alijs ſtellis babylonici dis 'Ptbj goſiderauerũt Din muitis ⁊ ad» imusnosabeis.⁊ credímue cíg: fci — valde nobilẽ ín q̃libet ftellars, o9nesq funt ín nfis máib^i talib?asnib^rs bauce ere dñr equoce:qꝛ excepte [HEU M:
Secundus 244
ſunt h. ⁊ de iftis coe illis ot aiat fere equoce:ſʒ tí. 21iatà of fc-
qnos nó poffum^bie ín b nífi bà ppónes:t pp bo: mine otcere in ql5 £5 ꝙ € ín nà bois oicerein ila re nó 5 ipas ré:cii ín plib?nó poffum?oicere nífi $5 po tettá nra5 nãlẽ.⁊ pp D incepit Axꝓ.excuſare fe 060 ꝙ aligs nó 05 tenere D i nobis i verecũdia:qm̃ q igno^ rat bouo.f.q» pfectio bois ⁊ Vtus ei inqᷓ;tuʒ é bo:nó € ntfi dicere ín iftis reb?Pm qp ẽ in fua nã:⁊ p ipole é Dicere oe iftis P5 fuas nãs:multotiẽs attribuit loq̃n⸗ ti in iſtis rebꝰſtultitiã « iuerecüdiá:q aüt ifta fcit mi
rat ex fuaoiligétia.£t cx fua pbia:c eft ex exneitate
rcequocc oe iftio ⁊ ð illis.
Idẽ.j.ↄ. 7l,
fmonü q̊s addiſcũt in iftis reb?z oiffícultatí eoꝛuʒ: &lídej 5 aia (puiono fint oemfatóce pfecte fidei Tũ qz ſubʒ cov te.c.p «p oc ru € Valde nobile funtnobiliozes illis. Modicũ.n. ptib^aialius,
nobile nobili^é multo ignobili: « vocauit eas qónes diſputabiles pp ſuã oífficltaté ⁊ oíuerfítaté &monü 2110Z dictoꝝ in cís.([ £t.o.icepit oe pᷣqõne.⁊.d.pᷣ Vo qó € 1C. t audiée iftá qoné « [5 qÓ dem̃ € i ea o5 cé biis folícitudines circa nálía duíe: appareat ei qp
qó fit ynacaz
mot *arũ vn?or oíftátia ouplícata:z alter motus fe CU018:1 P5 [5 nó oplet ifta gó:ts tii in D qð.d. Ptho. nó eft famofus apud nos:« fozte accidit cis ex iftro. Et qꝛ b qõ fundata é fup Pꝙ o:do ftellaz: eft ifte o2 do qué dixit:⁊ ꝙ motus eaꝝ eft bá:x g» plurima bá funt famofa:z icepít oicere qð ipe fenfit ey boc q» cit fit cecidit ei in D certítudo.D.o.teftimomum fup IS qó pofuit cx o2dine oꝛbiũ ⁊ diuerſitate eoꝝ ín moti bus ey egyptus babylonicío:ci ifti babuerunt ma gnas follicitudine circa ſciẽtias:⁊ dixit: iam.n.vide/ mus luni intrare &m medietatem martis : qpzopter Ocbet effe ſub eo:⁊ (dco oẽs cõueniũt in boc aftrolo, gi cp luna eft ínferíozoibus planetis. ¶ Et b ítaqs merito dubitabit aligs pp quas qdécám ín pꝛima ꝗdẽ latiõe mnlta Caftroz multitudo:vt arithemeticoꝛũ eẽ videat ois oꝛdo. In alijs aũt vnũ ſolũ ſingulare.uo aũt aut plura nõ vident in cade ifiralatíone 3c bíe qdé igit qrere bii fc bs: ⁊ ad ea non ad plueitclligétía: det) modícae hñtes cãs ⁊ tãta eloõgatione diſtãtes ab bie à círca ipſa accũtibꝰ:tñ e bie coteplátib?nibil rro nabile vtiqʒ videbit eſſe qð nunc dubitatur. Sed nos vt oc coꝛpoꝛibus ipſis ſolis « fo lirarje:o:díné ꝗdẽ hñtibus ín aĩatis aũt oio pquirimus.O pʒ aũttanqᷓ; participantibus exiſtimare actione 7 vita.Sic.n.nibilvidet pꝛeter rõnem eſſe accidens. ¶Scða aũt göeſt ⁊ volumus ſcire qua oc cãĩ pꝛimooꝛbe funt plures ſtelle innumera: Cõmẽ .ſuꝑ ce.⁊ mun. ez
capt. qnto. a Modicuʒ nobile nobilí ue eft multa
É gyptij ba» buerunt ma. gná foltcitudinem circa ſcientias.
— ——— — —— rI-- —
— —— i
Wo RETE . li —— —— — e | r
Joc cedo mundo
biles: ⁊ in vnoquoq; alio oꝛbe eft vna fola ſtella. Zicamꝰigẽ g o5 ingrẽtẽ cognitioneʒ tcz ꝑſcrutari oe h:hoc.n.augmẽtat vtuteʒ itellectꝰ:qᷓuis fcia iſtaꝝ rex fit difficilis pp paucítaté cãꝝ cognitiõis car: remotionẽ: 7 nobilitatẽ ca. Sʒ tñcũ b perſcrutamur co ꝙ eſt in eis:⁊ nos dicemꝰeas mõ:cũ iſta qónó fit ex ronẽ:neqʒ eiꝰcognitio pertráfit. Szʒ tfi noe nõ intelligemꝰ hec coꝛpoꝛanobi lia:⁊ opiamurea eẽtm̃ coꝛpoꝛa ⁊ bi nobi litatẽ ⁊ oꝛdinẽ ſine aia oio.icamꝰꝭ ꝙ opʒ noe itelligere ea eẽ vlua:⁊ be actioneʒ aia Ics:cum.n.noeitelleperím?ca huiꝰdiſpõnis tunc motus eoꝝ nõ inueniunt᷑ ociofi: z non pertranſitur ſcientia illius.
6i (L Hec eſt qó z^ « difficilioꝛ pᷣꝛ⁊ pp oifficultate eiꝰ
Neẽe ẽ vt no bili? aiato fit aiat nccio,
(2.me«t.c 56,
reuerfus ẽ in fimóc in d oemrat qp necía eft demr̃a/ tío in bó qõne:⁊ ĩcepit oícere ꝙ o5 q̃rẽtẽ ze. (2.0. dguts fcia illaꝝ rez ⁊c̃.i.qᷓ.uis fcia iftaz rez e valde oífficilís pp paucitates cãꝝ:⁊ cã eiꝰeſt in D remotío €2: a nobis: oiuerfitas eaz re ab oĩbꝰrebꝰ in no bilitate.¶ £t cü narrauit q» 05 ↄſiderãtẽ »fiderare ín iftis reb^diuis fint difficiles:⁊ oemrauit cãs oiffu cultatis eay:icepitnarrare €t modu ey .q polc ẽ cófí derarc in iftis cozpib^gsuís fint valde remota a no» bis. ¶ Et.o.(5 tfi c · i quie fínt difficiles i ofidera tiõetũ fí vramur ín eto pneipys notie nal nó ptrá: litur cognitio eoꝝ:⁊ pp D nece € oícere illã qone cii nó fit ex róné.icü nó fit cx gen?qónü:oe qb? pole ẽ rócínari.([ 2.0.f5 tñ nos nó ĩtelligimꝰ⁊c̃.⁊ dicamꝰ qg cognitio taliũ reꝝ ẽpolis:qꝛ nõ opinamur ꝙ iſta coꝛpa fínt tm̃ coꝛpã ſine aĩa opindoea eẽ nobilioꝛa oĩbꝰcoꝛpibꝰq̃ funt hic.Qm̃ nece € wt nobiliꝰaĩato fit aĩatũ neciod.veg eft o» ipolis ect cognitio iſtaꝝ re; rũ fí eſſemꝰtm̃ opinati in eíe ea eẽ tm̃ cozpa: mó vo cii credimꝰea eé aíata eft pole.¶ 2.0. oicam?g ops nos itelligerc ea eẽ viua ⁊ hꝛe actione aĩalẽ.i.⁊ cum nce fit vt fint aiata nccc eft vt mot? fit aialis nó nãlis « pót itelligi:imo 05108 credere ex motu eoꝝ ín loco ca cé víua necio.Oẽ.n.hñs figurá terminatá qð ít loco mouet cft aiatus necio: co2poza celeftia funt bé: bec eft occlatio q̃ſi z^:qrit vtraq; declatio eft declatio qa.¶ Z»emratio auté ſimplr in bac fcia fundata eft fup ppónesacceptas ey ſcĩa nãli ⁊ otui nali.Z»eclatü.n.eft in pbyficis qp motoꝛ co1po7 cele ftíü nó cft ín mã. Et occlati eft ín libꝰ oe ala.cp tll qð eft bà eft itellect^:c declatũ € in tractatu p qp fot ma itellígibilis nó mouct nifi fm deſideriũ qo fita fuo ftellectu:dpp ncée eft vt béat fuus imaginatũ:⁊ eft cozp?celefte biis oefideríii. (I £t cum oeclarauit ꝙ nece eft vr béant aia⸗ d. cum.n· ĩtellexerimꝰ ea bà oifpónis «c. c cii opinati fuerimꝰea eẽ aĩata:tunc ne» cffe eft vt motus coz oiuerfitae in multitudine nó u ociofa i in oiuerfítate motus in aĩalibꝰ q̃ funt €t cti ita fít pole eft fcíre cám in boc Y ¶ Aidet aũt optime qdé bíiti exiſtere ꝙ bñ ine acrióe: ppingffimo aũt p paucá ⁊ vnã: bíe atit qlóg?per plee:quéadmod( ít coꝛ/ poꝛe.Hoc ꝗdẽneq; erercítatá bñ hꝛe.Hoc aũt modicuʒ deãbulãs.Poc ãt ⁊ curſu idt
get « lucta ⁊ pugna. Iteꝝ át alteri neq; d5^ tumcunq;ʒ labozótí:boc vtíqs adbuc exiſtet bonum:fedalterus alíquíd.
¶ Incipiamꝰmõ ⁊ oícam?g illud qð eſt no
bile perfecte ↄpletuʒ ẽ:⁊ qð eſſenobile ſine actíóoc ⁊ finc oꝑatiõe q̃ acqrunt nobilitateʒ. Et illud qð ẽꝓpinquũ nobiliẽ illud qo acq rit p3 vna actiõe parua:⁊ qð ẽ valde remo tuʒ a nobili ẽ qð acqrit ips plurib?actioib?e vt in coꝛpoꝛibꝰͤhoĩum.Quids.n.ſanꝰeſt fi ne actiõe ⁊ fine aliq̃ foꝛmaꝝ.Et qdã nóacq runt ſanitatẽ niſi per curſuʒ ⁊ laboꝛẽ ⁊ mul tuʒ exercitiuʒ:⁊ be ſunt q̃ nó fufcipinnt ſani tateʒ qsuíe laboꝛent ⁊ exercitent᷑ multuʒ:⁊
ſi incipiant cupiditate multa. ¶ Illuã qð acqrít ꝑfectã nobilitatẽ fine actiõe eft ut rei vitate (llo cuiꝰactio eft fua ſuba.ſ.ĩitellectꝰabſtra/ ctus:⁊ oia q̃ dñr cé bó nó orir nifi p filitudiné iſtoꝛũ fic o£ c» qdá bó acqrit fcias fine addítóe:z bs fanita te fíne exercitatioe.([. 2.0.9» (l5 qð ẽ ꝓpĩquũ «Ci» ⁊ maui"eft ét p fe:op illud qó eft ꝓpinquũ nobilt in alatis ẽ illð qó acqrit nobilitaté à eft ín (llo gñe mo dica actióe:fic nobíle pfectü illgnis acqrít eá fine
actióe ⁊ ſine laboꝛe. ¶ 2.0. ꝙ illó qo remotü € «c» '
i· mani"eft ét ꝑ ſe:ꝙ illó qð eft remotũ a nobili in giie rez hñtiũ aĩaʒ nó acqrit nobílítaté q eft in gñe (llo nifí p multa actioné 4 2»-o.eyéplaiftay tríü p^ pónü:co.vt in coꝛpibꝰhoĩuz tC.i. t copus qó nó idí get in ofuatióe fue fanitat] exercitio: tacuít ey"ei? q acarit fanitaté modica actíone qð fuít fcóc po^ nis ¶ O· d exzẽ ꝓpõnis q eft coꝛpꝰqð acgrit ſanita té pfectã magno exercitio ⁊ mlto laboꝛe.¶ O.d.exẽ pli qð pofuit ín loco ꝓpõnis gnãlis Qrteto«q qdà nó acqrüt fanitaté:l5 multi labozét.í.maní"eft p fe ꝙ qdá alicuiꝰgnĩs alati nó prit acgrere fanitaté ſim plícé:neg p magná actione nó acgriít aliq; fanita' té.([ £titédcbat p D ꝙ p"celü qó motict motu di⸗ ürno:q eft nobilí?coz: q funt illi^giis:mece eft vt ac arat nobilitates:q eft ín tllo giie vna actíóe:« cp illð qà eft valde remoti ab eo: autacqrit (pfam magn opónc:aut oino nó acqrit eaʒ opationc magna:neqs parua:fs acqrit nobilitate oequa bs nds vt acqrat: ea funt medía acgrét operatióe media. (| €55 ifte fimo gñalis nõ ↄuenit motib? obitum in o2díne fim Ptoloꝰ. Ptolomeꝰ.n.dedit qngs motꝰlune:⁊ merci rio.ix.⁊ ceteris pter ſoleʒ.viij.⁊ ff ita effet opoꝛteret credere ꝙ ſucceſſio eo: in nobilitate nó fit fm oꝛdi nem in motibus.f.c illud qó mouetur pauctozibus motibus eft nobilius vbicũq; fuerit in ozdíne: quo" niã fi ita fuerit ipoffibile erit ponere ꝙ foL nó acqui rat nobilitatẽ perfectá:neqs piuribꝰmotibꝰ:neq; pat cis qð feqtur a póne ci? remota a pmo oꝛbe.ſ⸗.ſi polt tus fuerit fapza lunã:neq; ét fi fuerit pofitusin o2b€ 4^ qt ſupꝛa ípm eft &aturnus:3uppiter:z ZDDare: d fit plures motꝰeo:⁊ fub co ZIDercuri? Uenus:qu⸗ biit ét plurcs mot"eo:fs mot" neccffary ín iſtis reb adhuc nó funt oemóftrati in bac ſcia:iſti.n. mot? d9 pit Pto. fundant füp ouo fũdamẽta q̃ nó ↄueniũt fcie náli:ecétrici ⁊ epyciclü:quoz vtrũq; eft falfus
(LE tantes oífficile dirigere:aut multa:aut multotiens puta mirias aſtregalos — tole
tales enſes milleíacercoifficile:fed vn6:ant ouo facile: z iterũ qfi boc qdé idíguerít bt i6 gra oꝑari:hoc aũt alteriꝰ: z boc alterí?: invio qdé aut onob?facílíe adipifcí.£2 uá^ to afit vríqs pplura oíffícili?? Pꝛopter qð 05 putare 7 aftrozactioné cé talé:dlíe qdé alaliti ⁊ plátay.feteni bíc boie plime opa tiones. Multa.n.bona ↄſequi põt:q̃re mol ta agit:⁊ alioꝝ nimirũ gratia.
¶ Et dicamꝰẽt ꝙ pficere vnũ eft facili?ds p^
ficereplura. ft pficercaliqd femelaut bie: eft facili? js pfíceremultotice. Et cũ alíqd acqrít vna actiõe:aut duabꝰ:faciliꝰ € co qð acgrit᷑ pluribꝰ:⁊ qð acqrit᷑ pluribꝰẽ diffici líug. com higit intelligéde (ant opatíóce — ñtitatẽ oꝑatiouũ aialiũ ⁊ plan Lay. £2 patíorice.n.boie plures funt ⁊ eius actíóce ĩfinite:qm̃ pót pfícere plurazquapp actioce ei?multiplicant: opatíóce ci? non fnnt pp ets ppalíó.€2» illud qð eft pfecte wobilitatíetio idíget opatíóc d fit nobile: n Ipseftilló pp qs fítoie opatio: ois actío
"& pfectío opatiõis erít p ilð qð facit opatío
"nc ppalíad: ꝑpillud qð eft actío facictío.
6 (0
: Dé boc eft áfi cá ei?q oicít ꝙ illud qð acqrít no^ ilitatẽ paucis opatióib? eft nobili": ecõuerſo:⁊.q. 0.1 cá eiꝰeſt qð pficerc ⁊c i. facere vnũ brifactü €
leuiꝰ̃ plura. ¶ 25.0.7 cũ alíqd acqrítur vna actio/
ne ⁊c̃.i.⁊ ca vna actio ſit facilío2 pluribꝰ actionibus: igit q5 acqrit nobilitate que eft ín alio genere vna attione facilius meli"acgrit ipfam ds d acqrit plu⸗ ribus:q̃ſi ergo dicat ꝙ illud qð acquirit nobilitateʒ vna actiõe eſt nobiliꝰ.⁊ querit q̃re facilius acquirit nobilitatẽ:qꝛ vna actio eft facilioꝛ qs plures. B. Pm boc intelligẽde fant opatíoes ftellari.i.a illud qó acquiritnobilitaté vna opatíóe facilius acquirit
gd. nobiliꝰ eft-([ Sed bocbs qóné:qm d facilitas aut Qotfficultas eft ín opationib? coꝛpoꝝ celeſtiũ cũ nó
fit illic motũ ʒꝛium motoꝛi:vt in aialib? d funt hic.
€ Et ſi eſſet nibiLoparet:cü oeclarat ꝙ potétie mo
uentiũ illíc fant ifínite T fsicam^igit q»3ictas d ett ínter nãm moto?ts t motí.f.inter n35 eitis qð eft In actu: eius qð eft in potentia eft ínter motozem z
, Inotu in iſtis cospooib?tiii:« cí ita fit vifam eft q» p; Pottio efttermínata ín co:pozib? celeftib?:z (deo no sa quiciiqs coz moto? fit motet qðcunq; co»p?fit:neqs py. I! quaciig velocitate:fed vnüqóqs eoꝝ mouet mo:
tus ppꝛiũ in velocitate ppzia:ergo otrarietas que ẽ Inter moto2é trem motas que mouet ab eo plurib? motibꝰeſt maio? ea q eft inter motozé arem motas Que mouet paucioꝛibꝰmotibꝰ:⁊ quáto magis eft có; 3rtetae:aut oppofítiosaut qũo volueríevocare boc üt mínoz:táto magis motꝰeiꝰeſt facilioz:x $m boc ebes itelligere facilitate nó ficut facilitas que dici : in co»pozib"à funt hic. ¶ £t boc qà diximus ín | X manifefti ey rebus quas ſcripſimus ey pmo ^ — enis declarauimusillic Padditio poté: toe. Oto?is ſuper potetià mott nó eft ínfinita niſi ín an eternitate motiõois:neq; t velocitate negs in
Secundus *
T Abg ghe i * — he Pf e à ie.fi óo mo poflibile ex íftís nó eft nífi motioné eẽ infinítá £m — é ifinf
bilíoz coz. ¶ 25.0.z actocs ei^ nó funt pe fe prie ab co. 2.0.
Te (tmi. co li P taeé in actio actióc fant oímiuta refpectu eoꝝ quoꝝ nobilítas ẽ o es
lud a eft factũ. Videt᷑ igit ficut oírim? qoin pmo
bue.f.cp illó qo € paucioz actíonii ẽ meli?ds ill qà
eft pluri actionuʒ:⁊ ille fmo eft in eís que funt fub Sin coꝛpibus co1pozibus celeftibus-f«p tllud qð eft pluríns actio, celeftibue ps nus eſt nobilius ds illud q8 eft paucioz:;c ideo nopi, lora PS liſimuz eft bomo: viliſſimũ elemẽta:⁊ manifeſtuʒ —** ^ , cx boc fermóe qð ↄuenit rebus exíftétibue:« ( nom tionc attingit diuidant: ita ⁊ fermócs bi fuerint accepti ti op^z" pfectione tuà erítpole exiſtimare ꝙ ut coꝛpoꝛibꝰceleſtib aliqð eſt —5— corpꝰqð eft paucioꝝ actionu:* viliꝰẽt in eis que (üt. celeftiboe to fub cozpozib"celeftib"eft aliqd q cf paucíoz actio tui oppoſitũ. nus «nobilius ꝙ pluriü:ergo ouo fermonesnó funt
(LC afiteft vt optie hñs nibil ĩdiget actiõe: eteni ipʒ C cni? gra cetera agũt. etioa p eft ín duobꝰ:eũ 4 cui? ata fit: cp bui? cia. Zilíoy aũt aialíü paucioꝛes:plãtaꝝ aũt pua 9d3:« vna foꝛte.Aut.n.vnũ aliꝗd cft quo
Lómófup ccz mun, e
Wa" jd] d NUI g
Dia entia nõ itédüt p fie op atcóce nifi vtr affimilen£ pfecte nobili q9 cft oc? fm q'innicozé acgrere oc af ſilatiõe. S dé 2, ð aĩg · t. cõ. 34. t p pbr. t.cõ.si. T. D, me2.44^
2oiftátie ẽtiũ fant valdc oi ueríc «c,
ſortiet vtiq;: quẽadmodũ ⁊ bórant ⁊ mul⸗ ta alia pꝛeuia ſunt ad optimũ.oc ꝗdẽ igit b5 « pticipat optimo.Poc autẽ attingit ꝓ⸗ peper paucos motus:hoc aũt per multos: boc aũt ncqs participat:ſed ſufficiẽs ad ꝓ pcertrema venire. outa fi ſanitas finis: D quídé femper fati cft;boc quide extenua/ tum:bocatitcurrée ⁊ extenuat. bó aũt cur rene ⁊ cxtenuatü:bó att 7 aliud alíqd ope ranscurrédí gra.Quare plurce motus.
¶ Dicamus igit ꝙ ꝗdã acgrunt nobile vna actíóc: x qdà plurib?:qm ⁊ plurce actíóce ducũt ipᷣm:⁊ factürips a(cendere ⁊ venire ad illã nobilitatẽ. IRobile.n.pfectGeft vni: ficut diximus ſuꝑius:nõ indigée opatióc q ſit nobile: ⁊ qdam q̃ ſunt ꝓpinqua ei parca actione:⁊ q̃dã multa oꝑatioe:⁊ q̃dã q̃ funt ipoffibile vt fint ꝓpinqua ei oino: ſunt co tentacá fíant ꝓpinqua alij reí: ꝓpinquan turtiobilí:ficat diximus ꝙ fanítae eft finis vt cõplemẽtũ:⁊ q̃dã coꝛpoꝛa funt ppinqua fanitati perfecte pauca opatióe ⁊ fient fana 4 q̃dã (unt fana per diminutionẽcoꝛpoꝛis: ⁊ Qd3à funt fana per mult exercitiũ:⁊ q̃dã nó acqrũt ſanitatẽ per exercitiũ:ſʒ per aliam operationẽ. Motus igit gbue coꝛpoꝛa fue rint ꝓpiqua ſanitati perfecte ſunt plures ⁊
nõplures ⁊ pauci ⁊ minimi.
¶ In b finóe otíngit ppónes prie oemratióis « z^:t dat ex "oe fanitate;q? otinet ín fe oẽs diuiſiones vtrt ufq; ẽᷣmõis:⁊ labozat faciédo oueníre illas o(uifíóes íftis entibꝰ⁊ illis.([ Et ·d.ꝙ gdã acqrut nobile «c.t: 4 itelligédü qp illud qð acgrítnobilitates pauca opa tione exiftit in corporibꝰceleſtibus:⁊ illud qð acgrit nobilitaté multis oponib^iuenit ín coꝛpoꝛib celeſti bus ⁊ ín nobiliffimo coz q̃ ſũt bfc/f.boie T 1.0.cás fup D ꝙ.d.ꝙ gdá acqrüt nobilitate plurib? opatióí bus:c-o.qii plures opatióes ĩducũt 7C i·qꝛ ex pluri bus actionib^dz vnaq; eft oimiuta refpectu actio; nie qua ens pfectü acgrit nobilitatẽ: ⁊ »gregabit ali Qd edle:aut fere in nobilitate illivnt action:qri plu res actiões debiles facitit p quatitate illud qo facit vna actio foztis p álitaté:c qz ola entía nó itedut p fias opatiócenifi vt affilent pfecte nobili qó € oc fm in nà co eftacqrere oc affilatione:c.o.poftág plures opatióce faciũt ipm aſcẽdere tn fuá nobilita té.'Tlobilen.pfectü eft vnũ.i.qꝛ plures oꝑatioes va lentei vtaffitent pfecte nobili: p valet actio valde nobilis enti q8 affilat pfecte vna actione: Illud aüt qð eft nobile « pfectü eft ſic. d.g nó idiget actioc un acqfitíoenobilitatís.(T 7».0.cQdá füt ꝓpinq et pau ca actiõe:⁊ q̃dã multa.f.jdà acqrüt ppinqtate pmt q9 eft oe?pauca opóne:x D ẽ o2bís totii ↄtinẽs:⁊q̃dã pluríb'actíoib":a funt ceteri oꝛbes.¶ 2.0.1 q̃daz ĩ⸗ pole eft ⁊c. i ĩpole eft vt ſint ꝓpinq̃ p pn*nea; pluri bus actiõ ibꝰneq; paucís:fs funt ↄtẽta appzopiquari ci qó eft ppinquü:aut eí q8 eft ppinquii ppind:qrii oiftantíc enti in D füt valde otuerfe 4[ Doer" ex
De celo 4 mundo
fanítate « poſuit ip(a5 fanitate filem ei qó eft in fine nobilitatis;z.o.fícut oiyim?g» famtas eft finis ⁊ pfe/ ctio.i.d accepun^ín loco nobilitatis fímplície que eft fínie oib?:« coplemétü fic aii fecimꝰſanitatẽ:⁊ cii po nün?g ſanitas fímpley eft ín loco pfecte nobilitatis q̃ acqrít fua actiõe.dicemꝰꝙ fic coꝛpoꝝ ſanoꝝ q̃dã (int ꝓpinq̃ ſimplici ſanitati q̃ nó € in má pauca opa tione.f.motu tm̃:⁊ q̃dã füt ppínd maioꝛi opatióe-fs motu «'oímiutióe:ita eft ẽt de entibꝰnobilibꝰreſpcũ pminobilis:z q̃dã funt ppind fanitati multaopone 4 bic eft tertí^o2do:c q̃dã nó acqrüt fanitate tri pet exercitíü:qsuis fit multü:f5 p mediciae calia:qfi po fuit o:dínes 4." lud. f.qÓ acqrít fanttaté pauco mo tu:⁊ illð qó acqrit fanitaté p extenuationẽ.d.ꝑ exer/ citiũ fozte.o.p medicinas « cuacuatióce. (T £t inte» dit p hec diuerſitatẽ coꝛpoꝝ celeftiü in multitudine motuũ cin q̃litate:qm̃ q̃dã acgrüt nobilitatem vro motu ſimplici:⁊ q̃dã vno motu ↄpoſito:⁊ vtrüq5 aut paucíe:aut pluríb?:z iõ.d.vt reputo erüt igit motus abꝰcoꝛpa appzopinquát pfecte (anitati «C. vi igit q» itẽdit p ples nó ples motꝰdiuerſos in quátitate co ueniẽtes in q̃litate:⁊ itédit p paucos minimos mo tus fimplices ⁊ opofitos:fímplíces.n.funt mínimi: € tüc fo:te intẽdit p iſtos oꝛdines tm̃ (n quátitate.
(L Ziltez autem nó poteft ad ſanariperueni⸗ rerfedad currere folus:autertenuarí ⁊ bo^ rut alterum finis ipſius.
¶ Et dico ét ꝙ coꝛpoꝝ Qd nópfit eẽ fana: pñt currere tm̃:⁊ q̃dã nõ pñt currere:ſʒ pñt effc otenta q̃dã extenuatiõe:⁊ oẽ coꝛpꝰeoꝝ coꝛpoꝝ hʒ finẽ aliũ a fine ſuicoꝛpoꝛis.
([ £ü.o.exépla oꝛdinũ eoꝝ q acqrüt nobilitatẽ ppin 6j.
quá pfecte nobilitati perfectío oiuerfis actiõibꝰ:aut paucíe:aut pluríb^: vult oicere ét exepla oꝛdinũ eoz Q ipole eft vt acgrát ppinquánobilitaté pfecte nov bilítatiineqs actiõibꝰpᷣaucis:neqʒ plib^:qris ifta etiã iuis nó beant nds acqrédí pfectá nobilitaté:ti brit nàsacqrédi nobilitate ppiquá pfecte nobílitati. tt3 ét acqrüt eá diuerſis oponib^:(3 vlr paucie:q2 nobt/ lítas quà acgrüt eft pauca-([. Et.d.⁊ oíco ét «C. i.c ff
cut co2poz aialiü qdá nó ptit acqrere pfectá fanita^ ^
téncq5 pluríb" opónib^neqs paucis:neqs i extenut/ tate:neqsin medicinis brit n35 acgrédi aliquá ſani taté oimiutá p exercitii t moti modicũ:⁊ qdà pfit acqrere iſtã fanitaté diminutã p alíquá eptenuatio né modicá.([ £t D itédebat cíi.o.« qdà nó prit aca⸗ rere «c.c q̃dã nó prit acqrere (anitaté diminutaʒ P motí:fs fit ec tenuitate: ifteoido eft magie oimitv tus di pm? 2.04 qlz iſto copoz finé bs «Cpt itelligi ꝙ intẽdit p vtrũqʒ motü.f.q hʒ nãʒ acquire/ di perfectã ſanitatẽ:⁊ qui hʒ nãm diminutaʒ fanita/ tem acquírédi. (| £t foꝛte intẽdit ꝙ omnecuiꝰ ope ratio otueríat ex iftis coꝛpoꝛibꝰanimatis (n quátita/ te tqualítate o(uerfant fínes quos acquirit per. ov
uerfitatem illaz actionü:c ín rci veritate diuerſitas pio finium eft caufa diuerſitatis actionuz:⁊ quaft fine?» quos pofuit bic funt tres:aut nobilitas fimplex que "'
nó acquini£ per operationeʒ:aut nobilitas ppinqua fimplici: ifta acqrít diuerſis oponib?« funt oꝛdies: aut nobilitas diminuta:⁊ iſta acquirit. paucis oꝑpa⸗ tíonib?:4 foꝛte q̃dã iftazz actionus funt perfectioꝛe⸗ gbuídá: ũie ét b latitudinc:£m boc igit itelligé' dus eft (ermo Ariſtotelis. Lap... Ve Maxime
1 "n de
r dm "là sg
Y. iber
Arime qẽẽ etiís (llo fo:tíri fine
Moptimuʒ oibꝰ.Siaũt nõ:ſemꝑ meliꝰ erit:qᷓto vtiqʒ ꝓpinquiꝰ 33 fit optio.Et ppꝑ bterra qdes to
"aj taliter nó mouct: ppínqua aũt 2 paucíe motibꝰmouent᷑. Nõ.n. attingũt ad extremũ:ſʒ vfqsquo pfit ſoꝛtiri diuiniſſimo pꝛincipio:pꝛimũ aũt celũ confe ſtim ſortit per vnũ motũ. Que autẽ ín me dio pꝛimi ⁊ extremoꝛũ attingunt ꝗdẽ. Per plures aũt atiingunt motus.
Dicoẽt vlr ꝙ pfectío cuiuſſibet rei eft acq ſitio ↄplemẽti « finis.Et fi bro poterit: no bil?eft z meli?vt fit ppinq: sto magie crit ꝓpinquatãto magíe erítaobilío» . £)uapp terra nõ mouet᷑ oĩno:⁊ coꝛꝑa ꝓpinqua eis mouent᷑ paucis motibꝰ:qꝛ nó ꝑueniuͤt ad fi né:(5 acgrũt illud qð pñt acqrere ex cã pia. diuina ſᷣz ft poffe ⁊ potẽtiã. Pꝛimũ autẽ celũ acquirit hoc vno motu veloci.Coꝛpo/ a vero media inter primum coꝛpus ⁊ vlti muzʒ acquirunt boc pluribus.
Dicit ? dico vlt hoc ꝙ ſi oẽs res hent nds acaré
Dicit di ↄplemẽtũ —* daret uo * adi uó
piit puenire ad fine fuit meli?facere ea acqrere ali q» ppinqui opleméto.(T- £t boc íntédit cum .d.⁊ fi
nó poterit ec· meliꝰ eſt d$ nó e£ ppinquü oio. 2«0« — (T^f
1quáto magisbtit nãʒ appzopinquadi oplcméto: tá to magís erít nobiliꝰ⁊ ecõtrario:⁊ qz terra valde oi ftat ín boc q5.o.quapzopter terra nó mouetur: ideft quía terra eft valde remota in receptióe mo.tusa re nobili nó fuitmota omníno cii nó poffit acqrere motii q eft nobilioz gete:neqʒ aliqð nobíle qð com: . piebédat motifs illud qð recipit appꝛehendit ipᷣm : e gete ppter ſuã vilitateʒ:⁊ alia elnta ecótrarío: t ma xime ea q brit motũ circularé oico igné « aeré in plu rib"ptib*aqua aüt bs motü ín plurtb?ptib^:terravo in paucioꝛibꝰ. ¶ £t boc intédebat cũ.d.⁊ coꝛpoꝛa ei Pppinq mouent paucis motibꝰ.i.cũ nó poffintacqre re illud qó appꝛopinquat nobili pluribus motibus, ¶ Et &m boc q5.o.otdínes vir q̊tuor⁊ glibetoxdo
Dido ew; amm cs bs latitudiné pter vltimũ oꝛdinẽ. Oꝛdo igit pm?
eſt oꝛdo entiü d op:ebédüt nobilitatẽ pfectam fine opone:cotuerfant ßz magis « min?.bec aüt fünt emn ta abftracta-(T $Scós aüt eft coz q appopiquát p: fecte nobilitati p opationé:« bec fant ouiob? modis: aut p modicã opationé:t D nó iueni£ nifi ín cozpib? Celeftib^:aut p multá opóné:z D iuenit in Co2pib? ce leftib?z in boie.(T Tertiꝰeſt coz; d nó pñt opbende '€ ppinquá nobilitatẽ nobilitati pfectesneqs multa Opóne:neqs modica:fs tft appzebédüt nobilitatem ninoꝛẽ ppiquá pfecte nobilitati B p modica ope: Fationé:c b nó iuenit in coꝛpoꝛibꝰ celeftib?:z glibet Mtoz tríit bs latitudinẽ ¶ £auart^vo eft terra nó Pot ꝰppẽdere nobilitaté p opatíoné:fs fine.f.p getẽ * ifte o1do valde oíftat a p:dsuts vtrüas fit fine Poneci P fuit pp nobilitaté fti ⁊ ſui finis: D. aüt
P tà vilítaté « fui fínte. urit fic finisnobilis quà
Secundus Z4 ita eft vilis finis dto magís fueritvilio: táto magis. opbedit minoꝛi opónciita g illud qð eft valde vile opbedit fine opóne oio.([ 2»-0.(5 illud acgrunt qó prit acgrere ⁊c̃.i.elnta abſqʒ terra acqrüt ex pma cá modici cii nó béant nãʒ ↄphẽdendi multũ.ꝛd.ce/ lũ aũt p" «c.i.opbendit exillo nobili qð eft ei ppin quius.¶ 2».0.co2pa atit medía «C. pot itelligere per coꝛpꝰ p" pᷣmũ celũ:⁊ p vltimũ elnta.ſ.coꝛpꝰ qð recte mouet.. Impole eſt.n.vt intẽdat p vltimũ coꝛpꝰ ter ^ rã:qm̃ elta mouent paucis motibꝰ:⁊ nó brit nãʒ acq redi ex ifto nobili aliꝗd.¶ £t pt itellígi p vlt" cop? oibis lune f5 fud opioné.f.q» luna bs paucos mot?.
¶ De dubitatiõe aũt quarc Pm pꝛimã qdem
vnã exiſtentẽ lationẽ magna conftat multi/
tudo aſtroꝛũ.Alioꝛũ atit ñgillatim vnũqð⸗ qzaccepit ꝓpꝛios motus. ¶ Aolumus modo diſſoluere ſcðaʒ qõneʒ
quarc in octauo oꝛbe ꝓpinquo oꝛbi pzio ba bente motfi vnũ ſunt pᷣlures ſtelle nó nume rate:⁊ in alioꝛũ oꝛbiuʒ vnoquoq; habẽtiũ plures motus eſt vna ſtella:
¶ Hocqð dixit gp octau?oibis € ꝓpinquus p oꝛbi:ita
iuenun? ſcriptũ:⁊ opio antiquoz eft ꝙ oꝛbis octau? ftellat?é pᷣm oꝛbis.⁊ Ptolomeꝰ pofuit nouũ:qꝛ dice bat ꝙ ipfe ĩuenit in ſtellis fixis motũ tardi £5 oꝛdi né ſignoꝝ:⁊ moderni arabes dicũt:ꝙ ifte motꝰẽ mo tus anteceffus 2 retroceſſus:⁊ ꝙ nó € pfect?:« ponüt q» ifte mot'eftoict?^a babylonicis antiqs.Si igr iftó qð iuenit ín iſto libꝰ ſit verü foꝛte dixit ipm inuédo opioné babylonicox:⁊ eiꝰqõ eft ĩtellecta p fe.
?opter vnũ quidẽ vtiqʒ quie pꝛimũ ra^ tlonabiliter exiſtimabit boc exiſtere Sfurelli gere enĩ oz vite ⁊ pꝛicipij vniuſ cuiuſq; mul
tã eſſe excellẽtiam pꝛime ad alias.
¶ Dicamigẽ gp recte boc fuit. Sciẽduʒ (gr -
eft ꝙ pꝛimꝰoꝛbis pꝛincipiũ eft potẽtie:⁊ c3 (n vita cuiuſſʒ viui plus d$ alij oꝛbes.Qua/ pꝛopter pꝛimꝰoꝛbis mouet plara coꝛꝑa: z vnuſꝗſq; ceteroꝝ mouet vnã ſtellaʒ.
¶ icit pci in h̊ eſtꝙ pᷣmoꝛbis eft pn" « cá (n oan
do cuilibet víuo fuá vitã fozt plus ds Dn* ceteroz; Co1poz: oínino. Et q* ín D min^illonobilitant mi: : nus nobilitant firi D.f.in mouédo ples ſtellas.Iſti
enís o:bes non funt cà vite eoꝝ q̃ funt bíc nifi p ftel las cii fit vifus ꝙ nobilioꝛa que funt illic fant ftelle q.ergo-o.cp effe in D eft pn^ vite qð eft in obe B: q5 eft cá cuiufls vite eft fortiꝰalijs pncipys viteeriftéti bus ín alus o2bíb^:pncipia.m funt in iftis oꝛbibus funt víua « funt pneipia vite d eft bic.(T Et (o antig
Oicebát ea eẽ deos:⁊ babylonici oicebátey I5 o ofi ( derauerüt ꝙ quelíbs ftellaz illa» bs opóné Pda ; bib* —
ín generíb? ꝓpꝛus entis operationes cómunesin generíbus cõmunibꝰ:⁊ no tantü ín coꝛpoꝛibꝰ: fed in aialib?. U. g dant Saturno plantas ⁊ míneras 4 oés fubftantia frigidam ⁊ ſiccaʒ:⁊ oant cofiderationé ei « bonitatem in finibus rerus:z alía quc fcripta funt in ſuis líbzis guis non fit dubium cq» maioz pare fit deſtructa. Ariſto.autem fecit libꝛum oc boc qui dici tur oe regiminibus celeſtibus.
magis erit nobilioꝛ tãto opbédit mĩoꝛi opone · ¶ Etit aſit boc vtíqsacctie 6m rõneʒ. Pꝛia
E oméefuüp Ce mun. TS
l I í I T
— — — —
eo.Qm̃ vltimus.ſ.continens ſtellas errati⸗ cas mouet᷑ ⁊ firmat ín oꝛbibꝰ:⁊ oie oꝛbis
7^ eotimonct ⁊ firmat in plarib?ozbibue: ⁊ ois oꝛbis eoꝛũ cft coꝛpus. Et opatío oꝛbiũ qui reuoluũt ſtellaʒ erratícam fit vniuerſa * operatio:⁊ vt quilibet eoꝝ habeat motꝰ
operatione attt.
70 (I. Du €alía cá Refs o1bes q mouẽt ſtel/ l5 vnã erratícá brit oꝛbẽ a quo otinent:cille oꝛbis Hioüct oce alíos:« ecótrarío fuis motibꝰ.ſ.ex oꝛiente
in mott diurno:⁊ cà ita fir otínget vt oés orbes qui mouent ſtellã erraticá fínt dfi pbíbiti a fuis motib?
De cclo 4 mundo qdem.n.vna ene multa mouet co»poz diui
pter illii oꝛbẽ mouentẽ eos ecótrarío ſuis motib^ -
⁊ qꝛ iſti oꝛbes furit qfi pbibitia fuis motib?^non oẽs
nó cótíngit labo. · ¶ £t ſcda eft [5 q9:0.cp peimꝰ or mos
| ! o6 « poffunt mouere niſi vnà ſtellã:oꝛbis aũt ftellatuo fe ' | noy. zb ulte afr pep mus 2 M VUE bs ecotrario cti nó fit pbíbít? a ftio motu:qꝛ no bs M Il | exrantiũ.n. vnũqðq; plurib"fert lationib aliũ motorẽ a quo ꝓhibet᷑ a fuo motu.¶ £t.o.op iñ It ! Sic qdé igit adequat ná ⁊ facit oꝛdinẽ: vni ^ quolibet oꝛbiũ ec.iquilibet ozbis cótinés ozbius cr fil quídem latíoní multa tribuée cozpo?a: vní —** 25 i € pue ore» ecótrarío ie — m P | í ; oc intédebat cũ.d.ꝙ glibet eoꝝ mouet plura co? da que copo: iultae " " id (t ra cc. t.qz mouet oẽs oꝛbes lius ftelle ecótrario ſuo —J (. Et dico ẽt ꝙ recte pꝛimꝰoꝛbis eſt vuus ⁊ motui ppꝛioſex ozicte in occidété (T 2.o.cás ín TN mouet plura coꝛpoꝛa ſpũalia:⁊ í(tíozbee q; — e» mouet per ſuũ motü plures o2bes:z.o.g» vitünus: $.pb. fnntplurce vnuſquiſqʒ mouct vnũ coꝛpus *2 ſtellas — necat eſt vt oẽs CHA - M ( n & z Olbesftelle moueant p motus oꝛbis otinétie cos:q? dom * Vix. oibit —5 HIOUCt. jte obbis eñ dfi ligatus in oibus oꝛbibus qui mouẽ eei, Sols pluríbue motibꝰ:⁊ pꝛimꝰoꝛbis vno. t P5. — mur ↄñtes ipfum. Et nó debes intelligere nifi liga. og. deas boc fecit iuſte natura cum pofuítín cío ozdí, tionẽ p moti ⁊ 2rias trii. o. ois oꝛbis coz: eft coz gf neʒ:dico qꝛ dedit vní motui pluracoꝛpoꝛa: pue A *— —— ———— oim ⁊ vnicoꝛpoꝛi plures motus. —— GOES PV. A iiv uio wee — Em 6 Croitovitpoüsiedtsaiatafiie Poema nene eEbdE o ntes 2d ig MAR Rr riter oibus illis ſtellis:⁊ eſt in quo fequi moti diurnũ:⁊ h« nes:t ódít ei qð ipoffibile eft moucre mfi vnã ſtellã EET De eit mot bj. Are See ; I8 "hy plurce mot^ita o quéadmodii pfacitp vni mota (Llc ait velut apponit. £D icatit finiticoz. plures opatióes:íta illud ét faciet p vnáres motam — po2teadfínítü virtus cft. Scd oc circulari & plures opatíóes.([- Etiam "ét Nae AC. qp : quidã motu latíe a(tríe oíctá eſt:qualia ft, ctc fuit boc qð diximꝰqm̃ ſi ois oꝛbis oꝛbiuʒ errati^— g X X coꝝ eft poſſ ibile vt moueat plurib? motíb?:7 ipoffi/ kj. —— Pm figuram: ⁊ oc latione bile eft vt moueat ples neilas:orbis aũt ſtellatĩpoſ· T dine ipſorum. fibile eft vt moueat pluríb? motib':zpoffibilee vc. Et ſi in aliquo oꝛbe oꝛbiũ erratícoy eſſent oua Si fteliaé vno motu.([ £t x UAM. 5 plarceftcllecétvitímueozbíe(n laboze cái D.t Pm D iuſte fecit nà «C.(. ⁊ q2 cus poffibilítase itn | ; * eis:his.n.duobꝰmodis diuerſis iuſte fecit nã cũ de/ mouet orbes qui fant poft ipfum motu di⸗ ditná cuilibet eozu5 tn actu go poffíbilefuitineo:s uerſo: ⁊ reuoluit ipſos: inquolíbet eoꝛũ dedit vnicuiq; eoy terminum ín eſſe aliud a ſuo cõ/ ſunt multe ſtelle.Et iaʒ diximus mnltotice pari.d.explanauit "A ——— Mire pla. coꝛ q'omme coꝛpus finitũ b3 potétíam etías ft/ poza ⁊ vni coꝛpoꝛi ples. motꝰ⁊ debes itellígere qp. d - 2 .(mfÉn ; re Fecit boc cà futt vt aliter nó faceret. j nita: ppter bacca; igit fuit in quolibet oibe | i ¶ Zidbuc,ppterbocgdé vnü bfiteo:p?alie oꝛbiũ erraticoꝝ vna ſtellaum̃. C Jaʒ ígitur: — vui latíoce:q: multa coꝛpa mouẽt:⁊ q̃ ſunt añ cõpleuimus ſermonẽ de ſtellis: ⁊ qo mo^ — — sq» vltímá:z q vnã pom̃dent ſtellã. In multis uent᷑:⁊ quã ſubam habeant z figurã:⁊ de cni ſperis vltía ſpera ifira ferf· Anaqueq; — — tens. Allius qu Quia oꝛbis pꝛimꝰeſt qui in motu diurno reuoluit ni —— corpus — * ai "i oés otbee ftellaz ex oziente m occídenté cá ftellío d TT & . 46 'ürcoe erit opus: q - 8 fiunt in eís.o.gp ſi in quolibet oꝛbe oꝛbiũ erraticoꝛũ pi "m ly Do ^ farío ppzíaper nám latío. | eént plurcs ftelle nó cét poflibile vt paim"o2bis mo / NA ¶ Dicamus etiã ꝙ in quolibet orbiuʒ habẽ / ^ uerct eas iſta velocitate:aut nó effet poffibile moue ligi —* tits piure fosfuit vna ſtella Eeas oĩoꝛcũ fit declaratũ qp potentia cuiuſlibet coꝛ rr 5 P s motus diuerſos bí - — pois eft fínita:z femp eíus eft ĩtellectus p ſe.¶ 95 do | 6 Sc q quílíbet eorũ mouet plura co:pa. f.o? le bs multas pubitationce:quax: vna eft ꝙ. d. ꝙ cét ov , 6 i TM | cõtinens oꝛbes ftella erratícarus d ſunt in — bisín laboꝛe:⁊ iam oeclaratü eſt ꝙ illis cozponbus. vij) AC
bis mouet alios oꝛbes:qm̃ copus nó mouet co2piló au ,—
fifi tactu: c í3 declaratũ eft gp illa cozpa nó mouet , gi m
Part 23
fe £5 tactü:neq: expulſiõe:neq; attractióe:fs $5 deſi í2
deríi: * ¶ Et etfi ofeffi fuerimus qp pm?ozbis mo" D ; uet altos quẽadmodũ copa mouét fe adinuicẽ:quo m. "x ergo dicemꝰꝙ iſtis cozpib?erit potétía fíntta: «tam gy
Dtermiati € q» fp mouet. * ¶ £t fi aiias rüdent 9^ e^, là octermiatü é i pn'ifti^libzi g»po* cuiufls cozpr&' , d
agétís:aut patiétís eft finita:⁊ bec nó acqrüt opone 204).
eternã:niſi ey po?ifinita d mouet ea:vt Alex.⁊ Auic· c pt) rfidét:otingit ex I5 vt alígd fít pole coꝛrũpi qo nũqᷓ 965 coxrüpet. * ¶ Joãnes aut dedit bancqueftioné pC^ zi ) ripateticis talí modo ꝙ non poffunt enadere ex ea i, £m g concedunt gi in ifto cozpoze celefti s m
LA t
Syofo pií hönis. *
Lã laboꝛis ĩ aialibꝰ eft ot addatpoten, ld moti fni$ Potétid moto
j listbe B vi
$1 79:25, 4 2 Ca, oe (ba o:bio,
Solo ſe ? Kun deqoͤnis
linita:qm̃ fi ilic fant oue potentie:finita.ſ.⁊ ĩfinita: continget vt £m finitas fít co:ruptibile:z £m infini/ tam icozruptibile.([ ZMicamus &nos ꝙ boc qð.d.ꝙ oibíe vltimus eẽt in laboze:itédebat g» potétia mo: tt ex €o addet ſupꝛa potentíá fuá nálem:qri cauía la bozis ín aialíbus eft vt addat potẽtia moti fup poté ttam motoꝛis:qm̃ potétia moti neceffarío eft oppofi
P fapotetie motoꝛis:h̊ igit itédít per labozé.([ Et ét
fi potétía moti ín co adderet fup potentiá motozis: tüc mot^ei? cét víolétus:t qð violente mouct ipole elt vt recipíat eternitaté motus a po* ínfinita.f.mo: uete quenó eft ín mà: cũ neceffe eft (a co vt non re cipiat eternítate nece eft vt laboꝛet.¶ Z»e alia auté dubitatiõe ín qua dcm̃ eſt:ꝙ vltimus oꝛbis nó mo/ uet altos per futi coꝛpus:ita p oicat in eo ꝙ fi effent plures aut maioꝛes otingerct eí labo cü nó moueã/ tur alij oꝛbes nifi p ocfíderíü ad motoꝛẽ pmí oꝛbis. ¶ Dicamus q boc o5 itelligi ꝙ pᷣmus oꝛbis eft mo ueris eos:qꝛ totus oꝛbis eft Qfí vnus aial:fed non eft ynũ aial dfi ligati multís ligametis:fícut aial diſſi/ miliũ partiũ:ſed eft lígatü pma potétia ſpũali oiui/ fain fuo toto. "Doc (git vni coꝛpus per vná potétiá ſpũalẽ que eft in eo 05 bie magnitudiné terminatas necto vt poft dicet:⁊ cü b3 magnitudiné terminat neceffario eft vt fi baberet plures ftellas yt mot^ei? effet violentus:? fili fi contineret plures motus aut matozce oꝛbes:⁊ fimili intelligẽdũ eft a» vltimus o2 bis mouet alios o2bes.f.ficut 03 qp» nobili? mouet to tu:qii ifta pma po*fpialís nó oíuidit in alys obi bus:nifi qꝛ dundit in pmo o2bequeadmodü poten: ttà mouẽs aial nó diuidit᷑ ín alys mébziemifi q2 pat mo diuidit᷑ in cozdez mí; cü bec potétía diuidit ín mẽbꝛis diſſimiliũ parti quo nó diuidit᷑ in. partib? Vcl mébzis filium partiũ materic.Z»iuifio.n.cí? in íftis eft igentofa.f.per ligametü:illíc ait fine igenio
'' fed náliter:t i6 nó indiget illic ligaméto oonec fiat
cx eis vna rcs mota ficut bic idiget.([ Quapropter aial ligatũ ⁊ aial diuinũ nó ligatũ nó dicũt eé vnus mfi equoce:fícut nó oicunt eẽ vnü motü nifi equo;
. ce Sctermiati eft eni ꝙ vnus motus fimpler 4 ve;
tus eft vnus motus diurnus:⁊ o» vnus motus cft ín vno moto.g illud qð bs ín rci veritate vnũ motü eft vna ree mota in ret veritate.¶ 2»e tertia aüt qóne 1 eft qó oe coꝛpoꝛibꝰceleſtibꝰque funt eterna dicun/ tur babere potétias finitas.Dicamus g̊ ét ꝙ coꝛpoꝛa
celeſtia habent finitas potentias in qualitate infin/ as in tepoxe.f«p omne coꝛpꝰceleſte bs motũ termi toy, Watüin velocitate:⁊ nó pót moueri:neq; tardi? ne
5 velocitis;coiuerfant in motu £5 oiuerfitaté fuazz narum: couenunt in boc o» funt ifiniti (n tẽpoꝛe. Cqm̃ omne moti bs velocitate terminatà necio: fite babuerit fozmá nãlẽ fiue nó:« fil oé motus bs operatione fint ín qualítate:cii omne moti babe: at magnitudine finitã:ſiue babuerit fozmá malem: fitienó:fcd appzopzíat britibue foxmá málé:q? mo; tus coz; eft finitus t abſciſſus « vlr actio « paffio eo; ũ.Carẽtibus aũt forma máli appropziat d motus £07::t vIr actío ⁊ paſſio funt eterni:⁊ q? cozpus cele: eeft motü nece eſt vt babeat velocitaté terminat 3 vlr actione « paffíoné terminatã £m álitaté.et q 1o bs mãlẽ fozmas neceffe eft vt actio ⁊ paffío eius d eterne.ó nõ eſt in co potétía finita vt moneatur i ih moueat:ex quo otingtt pdícta qó 4 eft qoin tur eternũ ín quo fit potẽtia ad cozruptiones:t ermiĩatũ eft in pmo tractatu iftius libzi.f.g» ba
Secundus *^7 bet potentiã finitam pp fuá actionem 4 pafftoné:nó intédít nifi quo ad ſuã qualítaté.f.g» actio ci? « paf ſio fínt finite ín vigoze (|. Et caufa eius eſt:qꝛ eft fie nis (n magnitudine:⁊ pzopter boc oeterminauit qp actio citis elt finita:qð ideo eft:q2 eft fíníitum ín ma gnitudine:⁊ cũ dtinó poffunt oiftinguere finitus in qualitate a finito in quátitate tun tẽpoꝛe accidit eie uta perplexío.(]- £t ppter bocopinandü eft ꝙ coz pus celefte cft fimplex nó cópofitü ex matería 4 fo2/ ma: ꝙ fozma que moucít nó elt materialis oio. Zt cũ ita fit oeterminatü eft quio Ariſto.de oꝛbe.d.ꝙ fi in co effent plurcs ftelle effent ín laboze fí omne co2 pus bs potétíà finità.[ 2»o.iíam g̊ cópleuimus fer. mone oe ftellís ⁊ quo mouent-i-q2 funt fixe ín oꝛbi bus:t oꝛbes mouent: quá fubam babét:q? funt na« ture quinte: oe figuris:qꝛ funt fperíce: oe locis.i. qꝛ caufa oíuerfitatis motui eoꝝ eft fm oiuerfitates ordinis fitus.f.earus adinuicẽ.Et pot intelligi qð iã declarauit ſitus earum cum dixit qp conſiderauit lu nam ⁊ inuenit ipſam eclipſare mercurium.
¶ Tractatus tertius. Cap̃. LI Eliquũ autẽ deterra eſt dicere vbi extat pofita: vtrũ gefceme tium cft aut motoꝝ:⁊ oc figu⸗ ra ipſius.De poſitiõe qd& igit nõ eãdẽ hñt oẽs opinionem:ſʒ 7 plurib? ín medio poni dicenti⸗ bus quicũq; totus celũ finitũ eſſe aiunt.Cõ traria qui circa Italiã vocati pitbagozíci of cunt. In medio quidẽ.n.ignẽ eſſe inqunt: terra atit vnũ aſtroꝝ erütem círculariter la^
Cõpꝰ celeſte € fimplex nó Cópofitum ex mi « fozmae 3dc.$.c.5.€ pmo ce.20,t que ibi.
tam circa mediũ noctem ⁊ oíesfacere.Zid^ —
huc autem oppoſitam aliam buic anruuut
terram quam antichtona.i.terraʒ aduerſaʒ
nomine vocant.Nonad apparentiã rõnes ⁊ cauſas querentes:ſed ad quafdam ratio/ nes ⁊ opiniones ipſoꝛum apparentia attra hẽtes ⁊ tentantes adoꝛnare.
¶ VNolumus modo dicere de diſpõne terre
⁊ perſcrutari de ea ⁊ de loco eius:⁊ vtrum.
* UN
fitquícícée:aut mota.zicamus à ꝙ antiq
oiuerfi fnnt in loco eius:⁊ oẽs oícétee ꝙ ce lum eft finituʒ : dicunt terram cffe pofitam in medio. Pithagoꝛiciaũt babitantee Ita-
liã cõtradicũt illis ꝙ ignis eft poſitus in me. dio:⁊ ꝙ terraeſt ſtellarum vna:⁊ reuolui^ tur circulariter:⁊ ex motu eiuscirculari fit
nox ⁊ dies:⁊ faciunt aliamterram quá vo^
cant antugamonani. Et dicunt hoc ⁊ opi⸗
nantur : quoníam non querunt cognitio⸗/ nem cauſarum rerum ⁊ fermonum ín eis er viſu. CSed mutant viſuʒsm (uam vo^ luntatem: deinde laboꝛant ín confirmando illam voluntatem.
Dicit volumus dicere oc diſpõne.i.de figura ter re ⁊ ꝑſcrutari ð ea.i.d fua n3;z vtrü (it ge⸗
— — — —
— — — —
ö— ——— — — — — — —
E eerte —
— — mme
ſcẽs aut mota.if£5 totũ.¶ Seide ĩcepit dicere opio:
nes antiquoꝝ oc loco eiꝰ:⁊ qz opio remotiſſima i ter
ya eft dicẽtis ꝙ nó eft ín medio « reuoluít circa me:
diũ:ĩcepit oicere fimoné eog ⁊ dixit ꝙ ois q oicitce
lá cé finitũ.i.celũ eẽ fpicü oic terrd eẽ in me^. ([ 2».
d. Pithagoꝛici aũt ⁊c̃i.qꝛ pitbagozici 5dicüt oibus
antigs:⁊ dicũt gp ignis eſt poſitꝰ ín medio:⁊ yz ob ipt
opinant cii boc qp celũ fit ſpericũ:⁊ vi ex boc qð oí,
cũt ꝙ terra eft alid ftellaz:« qp mouet círca medii:
qꝛ nó opinabant terrá eẽ motã circa fe.i.Pm ptes re manéteefm fe totü vt dicũt ali antiq: vifus eft qð
opínabant c ftelle mouent c eo ꝙ terra mouetur
pter moti diurnũ que attribuũt terre:⁊ iõ dixerunt
q er motu ei fit nox coícs ¶ £t intẽdũt £5 ꝙ cre
do ꝙ mouet £5 toti i circulo:zappet ex D g» faciüt
alterá terrd oppofítas:c ipfi opinabanf ꝙ ín circulo
fup qué mouet terra ẽ altera terra oppofita iſti:⁊ qp
mouet motu edli.(T Et fozte opínabant D pp ecli/
pſes:qm̃ aliq pót imaginari boc pp eclipfes folis ⁊
lunic.£t vlirpoffum"(maginari oésopiones antidz:
neq; perficere cas cũ nó fínt famofe apad. nos:ſicut
Opiones an. apud Aꝝ.¶ 2.0.cám pp quá accidit illis boib? ta; tiquozimae? [egfmonce oicere g funt 5ry fenfuí:c.o.c Dicut boc tnonpfieve 7 ODitdt bácopioné:q: nó drüt «Cic q? cũ cófidera cae:q: (áp uerũt de cãis rez nó qrunt vt íllud qð dicũt fit oue famofcapud niẽs illi qð fenfutappet:f5 e2«f.q2 volũt pbari féfibt nos ſiẽ apud lia p ſuas opiones;« cii viderüt ea ↄria fuis opioni £ix.34* P. bueattribuüt D errozi ſenſus:qꝛ vidét a» fermones (249^. viesfüt vertozee ds fenfibilcs:t vlr coz: intétio nó € querere ipfas veritaté f5 verificare fuas volũtates.
¶ Adultis aũt vtíq5alíje videbit nó opoꝛte re terre medi regionẽ aſſignare ſumẽtibus wonoꝛabiut hõex apꝑentibꝰfidẽ:ſʒ ex roͤnibꝰ.Honoꝛabi fimo bcbetur líffiro.n.putát oueníre honoꝛabiliſſimam 3déc:,, exiſtere regionẽ. Eſſe aũt ignẽ terra qdé bo noꝛabilioꝛẽ:terminuʒ aũt ĩtermedijs:extre/ mũ autẽ ⁊ mediũ termĩos.Quare cx his rc cogitãtes nó putãt ĩ medio ſpere poni ipᷣaʒ ſz magis igneʒ· Adhuc pithagorici qdes pp maxime ↄuenire ſeruari pꝛicipaliſſimuʒ to^ tius Mediũ autẽ cft talc. Jouis carcerẽ no
minant hanc habentem regionem igni. ¶ Etalij pleeantíquoy dicunt boc ét qð iſti dicũt ⁊ nõ ponũt terrã ín medio:neqʒ cõfir/ mit ſᷣmonẽ ſuuʒ ep viſu neq; er rõne: f5 q bufdáfmoib?antíquoy:q opinabant ꝙ o€ nobile o5 eẽ ín loco nobili: gy ignis eft o^ biliozterra:« ꝙ finis loci ẽ nobilioꝛ medio: t q vltimus medij mũdiẽ finis.Et er iſtis modis quos diximus rõcinant᷑:⁊ nõconce⸗ dunt ꝙ terra fit fixa in medio oꝛbis:ſʒ ignis eſt poſitus ín medio oꝛbis.Sʒ ét pithagoꝛi ci dicunt ꝑphãccãʒ quam noe dicemus:qꝛ ignis eſt in medio:qm̃ res nobilis ↄbuãda ẽ qua nihil eſt nobilius.ſ.ignis:⁊ ꝙ medinm. cit cõſeruans res:quapp antíquí vocabant
ipſum genuecquale.f.ocum quietis.
73 ¶ Cũ.d. ꝙ D opio attributa ẽ pitbaco.ét p ples an
Decelo⸗a mundo
¶ Cũ &clauít fmoné q idurit cos ad credédii ꝙ tev/. vs /
tiquoꝝ oueniüt in eie in D:« ꝙ idẽ accidit eis qð ac cidit pitba**.f.g» nó ofirmátopiones:nega ex fenfu neq ex rõne:cꝰ pponcs füt füpte ex fefu. (| 2».0.ró» n€ eoꝝ:⁊.d.opĩabant᷑.n.ꝙ oie ree nobilis ⁊c̃.i.qꝛ ot cüt ꝙ ree nobilío2 05 cé i loco nobilioꝛi:ſʒ (gnis ẽ no bilío2 terra.g ignís 05 cé i loco nobili.Sʒz loc? nobi; lioꝛ é me"muüdí:qó ẽ fínís fpezigit ignis ẽ pofitus ín me^ D qó.o.g finis loci € nobilioz meꝰ ſic iuenit in fcriptura: fi é va:itédit ꝙ nobiliffimü medii müdi qð oius d ſũt ĩ oabe ei fínis.f.cétrü.i me" iti? mun dí ín q fpa fínit ⁊ ẽ cétrü.([ Et q2 ró pithagoꝛici p ping ifti rõni.d.⁊ pítba"ét oicüt qp pp bác cds ⁊c̃.i.⁊ pitbagozíci écrócinant rõne ꝓpinq̃ rõni antiquoz: ⁊ oicüt ꝙ et ignis € nobiliffimü enti.q 05 ofuari.q 05 cé ín loco ↄpuatioꝛi:⁊ loc? ofuatioz ẽ me" tot. 05 ignis cé in me"toti?". ([ Et iſta rõ ẽ alia a p^antiq eni ponebát ígné i me?pp fud nobilitatẽ:qꝛ nobilioz 05 cé i nobílion:ífti atit ponebát pp ſuã ofuatióes, ¶ ZTãq; medíus ſimplr:ſic dc̃:⁊ ꝙ magní tudis mediũ ⁊ reiexñs mediũ ⁊ nãe.Quã/ uis quẽadmodũ ĩ aialibꝰnõ idẽ aĩalis ⁊ coꝛ/ poꝛis mediuʒ:ſic exiſtimãdũ magis ⁊ circa totũ celuʒ. Pꝛopter qdé bácigit cám nihil eos opʒ timere círca totum neqʒ adducere carceréad cétrum. $55 illð q̃rere mediũ q̃le qd: t vbi aptuʒ natus eſt cé. Illð ꝗdẽ.n.pꝛi cipiũ qo mediuʒ ⁊ bornozabilé. y ocí auteʒ mediũ aſſimilat vltimo magis ds pꝛicipio. Qð g9dé.n.medíus octermínatá eſt:qð au y te5 octermínge finíe. »onooabilitreaftotí D nene ⁊ finie qs finituʒ.Hec quide eni mate ⸗ ría:becautes fübftantíaconfiftentíe eſt. ""
¶ £toireruntb qð ianozabát: gd € mediũ.
Mediũ.n.ſimpir o2 ouob? modis:d eniʒ de medio coꝛꝑis ⁊ magnítudie: zct oc me^ dio nãe. Iſtiaũt dicebãt mediũ qfi vno mo do. Nos aũt dicimus ꝙ mediũ aĩalis ⁊ me⸗ diũ coꝛꝑis nõ eſt idẽ:⁊ ſic opʒ noe ĩtelliger octoto celo ẽt.Et ꝑpꝑ bác cãʒ quã diximus ẽt nõ dʒ dubitare in diſpõne totiꝰ:neqʒ po" nere cẽtrũ cuſtodiã aliaꝝ rerũ. Sʒ opʒ nos ꝑſcrutari de q̃litate medij:⁊ g mediũ neca río eft pꝛimũ ⁊ nobilíue. Aedium vo loci vieffe vltimum non pꝛimuʒ. Mediũ.n.eſt Ln termítiatum:ozisonauteseft terminan. — 925
ra nó € in meccepit oeftruere illũ. Sermo.n.eoxꝝ eft. qn fundatus fup qnqy ppónes.(T- Quia altera € cót$ 596 ouab"opionib?.(.o.c» ignís é nobilioz terra- * ¶ z^ pilozij eft qua vtebantur anteceffozes pítbagozico2us loco. a7, ifti" f.oicés ꝙ nobili^os cé in loco nobilioꝛi.¶ 2 er p tía qua vtebant pitbagozicí ꝙ nobili?os efe in me qíu65) dío.£t be tres ppónes ocedütur ab Ari.¶ Quarta. (996 15 füt ꝙ medii müdi ẽ nobiliꝰ⁊ ꝙ medíü müdie 177,5 eferuátitis:t ex bío ouab? pponibꝰd Ax.ꝙ cecidit co:ruptio in bunc ſermonẽ:cũ medi oicat equitto/ pf, ccialiqii.n.oi oe medio mundi:⁊ aliqñ oe medio q in cligit ana.f.nobili ¶ Et io · d· ꝙ ignotabát gd me' ui diũ c
Y. iber Secundus 7*4?
diii eẽt: ocedit g eie qp nobilius dz cé in loco nobilio quéadmodus ín Timeo fcriptum eft. T:f5 nó ocedít qp mediũ in magnitudine eft nobiliꝰ: ¶ 3jó.n.cóplenimus ſᷣmonẽ ð loco terre. vo
fed medíü qó eligit a nã ⁊ ppter boc.o«nos alit oíci/ PTT mus &.t.g — qð eft e Vial fmclectioné ;no lumus mo oícere oíüerfitates antiquoꝝ oe
bilitaté nó eft medíu ín magnítudinefed eft mediü — gete z motu terre. Antiq.n.diffe runt in D.
cet dea tte tende. cen Pmói gdá.n.oícüt ꝙ terracft ín medío: c dicũt ét le «Pmói ipſiꝰ.d.n.ꝙ coz elt nobiliſſimũ mé: zi &eidetícf 5 tig
rd 05 bie lócog nobiliffimus qà eft medíü coz q'iouctcirea mediũ:deide e g notm i⸗ ifa
pozteficut pᷣnceps 05 bie medius in ciuitate:vt béac ipſaterra:ſʒ z alia q̃ o2 aftaricon:ficut dixi aora
egnũ equale.&55 tii videt gpnó eftoeaiaimagno: — true fupiue. fct qdã vícunt ꝙ poffibile eft
fcs oe müdo:ficut oe aialí paruo qð ẽ giiabile «coz; plura cozpoa3.f.terrae filceiftiterre céque
ruptibile:qm̃ ozicon in müdo eft nobilius cẽtro.Oꝛi " ẽ £on.n.cft ** ⁊ cẽtrũ eſt terminatũ:ẽt entia no mouent circa medius eſſe:ſed latetnos: q
bilioza funtin celo qó eftnobilíffimü locom. Clider iſtaterra cooꝑit eae: c boc non facit ifta ter 5 Q medíii aialis giiabilís ⁊ cozruptibiliseft Srium — ra:fedterre faciũt hoc.Et oícunt ét gp fi ter^ :^ ieedio aialís etemní.Et.ppó qui accípiitiftifuit ac ra nõeſt cẽtrũ ⁊ eftremotaa fuo ſemicircu
cepta vlr in aĩali ſimplr · ¶ Et.d.q medius aialís « VA uX medíü coapisnó funt ídé-imedíü aialisineo pert loꝛtñ nõ pp boc pbiberquín ſtelle apparen-
aial:fiue eternü:flue nõ · i ꝙ medi fübenó feqtme — (ce cadat (nb viſu:cũ nó babitamue cẽtrũ. m — quodi.n.e I medii fube Et ſi terra eſſet poſita ín medio nó laterent medio magnitudinis; in quoda nõ:⁊ pp hoc.d.⁊ ſt lle ue fi unt ín femícir lo cü f umus
ficops nos ĩtelliger̃ oe t d iu t , wWoelleucq tha cu Pedir in comporte pp irenedinineonó ^ remorígpolo.£2uidd.ri.bícft qterraé po
ett medíü in coꝛpoꝛe.O.d.⁊ pp bác cám nó oicüt «C. "Y z s ipp Baóoírimus.f.q medi fübenonofegt me" — fitaicétro « ꝙ mouet᷑ 7 reuoluit᷑ ſuꝑ oꝛbẽ
magnitudis nó oebét dubitare in oífpónetot?mun — q ot oibiefüpertéfue:vt dcm̃ ẽ in Timeo.
es —S— Pita eft de eo ficut oe pticulari.f.g» «[ 3deft cõpleumꝰiã oicere opioné antíquog oe lo 7$. — eſt in loco ID CO:pt$:0p3 5 COS VE TIO Toterre opionẽ.ſ.dicẽtis qp ẽ ĩ medio t dicẽtis terrà — ve oc Dqo vidétialalifsops co8P — eces mertmó volum"oíctócpionib"coz Ó motu beet: de medio mũdi qð € mediũ ín ſuba:qũo é:t 4 gete. S. d.ꝗdã.n.dicũt ꝙ terra € ⁊c̃-.i.dicẽtes qu Quo loco eſt. ¶ 23.0.7 qó mediũ necio.i.⁊ oebent — (5 Q terra nó éi me*oicüt ꝙ mouct circa me"ficut Credere ꝙ mediũ in rci veritate eft mediü ín fuba:c ftella.f».oícüt B c.i. oicétui q terra mouct cuca | & medii in magnitudiealiqii »fequif boc medii: /— (emo: i * S(f:adá.n.otcüt le pott aliqri aüt nõ:⁊ boc intédit cũ.d.inediũ volocí vie& — cg " 2 era ti dd iar 2s. repa LA en poſtremũ.i.ꝙ medíü m ſuba íneft pue medíoín coi — gzins. Cw Ie Ha e neo: mũ · i·.ꝙ medi son fic tfta:f latet nos gp ifta terra oiftiguit nos ab illis: magnitudine: íntédit p boc g» locus eftín ozicor— ir eria no e illa qfac motü circa mc" tm̃:ſz oẽs iL m te eft nobilioz loco q eft cétrü mũdi.¶ D«omedi— (eere D irédebatcü.o.cri fac B ifta terra tri ce. | eni eft terminatü « ozigon eft terminde.tnece eſt ꝙ iꝙ toca terra mouct circa me":zq? buic poni otim. te, oiicon fitnobili?medio:qz medii eft terminatus ab get vt de circulo fígnoz videat eẽ maio: pe occulta
8W é vigoten ozigon eft d ipm:tterminds eſt — saierate nó appeát ey ſtellis nifi d funt in miozt TW bili? termtato:cu ppoztto terminãtis ad terminatũ e e icireulo.picüt excuſando fe qp qᷓuis terra nó fit
lli tei eft ficut fonme ad mãm:foꝛma aũt € nobilioz má. in cétroxtii nó pbibet qn telle vidcant-f-fey figna q
Nu ; » tyiv J Xo ry ett mda — ¶ De loco gdéterre hãc qdã hñt opinionẽ. nntin medieiate oꝛbis dcluſiõis vl dcliui cũ fint re Sidi mota a femicirculo:fic cet fup terrá.f.in cétro ⁊ nog
| gum Sil auté t oe máfióc motn, THion.n.co magis vicinátes alteri duoꝝ poloꝝ qᷓ relíq (T Et i» —8* dé mó oe ſuſpicant᷑:ſed acũq; neq; in me^ — 1236.5 r ar oicés terrá e£ i medio gp ioib?bitatióib? ij prd dío poní aiunt ipa5 mouertincircuitü circa appetfemicirculug fignoz Qsute bitatiócs fínt vici mcdíus putàt:nófolüatbácfs v antíctbo ^ mioxsvni pelog A unen Rebum? *
duy RX cẽtro.Et cà illiꝰẽ gp tfta q;titas quas facit diuerſitas eaae terrã:quẽadmodũ diximus he: i ppigtate c i lógitudic nó fenfibilis re" ma. pꝛius.ꝗbuſdã vi plura cozpoza talía OUI. — coirudis orbis apud nosata Gitltas P5 quá circulus
A —— "o bou ee 3f gere ferrícirca medius nobis ĩmãifeſta terre cgrediat a cétro fm nosnõ faat vt vídcaf oe
"n ; Obíectíonéterre:;pp qð « Inne eclípfce Us figno7 circulo min^gsinedictas ire" ozbie.(T £t h̊
ahí tee ds folie fieri ĩquiũt. i itédebat cii.o. dicũt gp fi terra nõ € cẽtrũ «CL. cus
di q; lolit quiür. J-ator.n.vntüqoqs : onmioné dicciũ terr cé motã circa cétri
pill y fam:f - 2 nmarrauit opione OICCE1U het» 3 cti um
«i occultareipfam;:f3nó ſolũterrã. Om̃.n.nõ nu fms oicéti t cà c motá icétro:bicétco
p ſſterra cétru5:fed diſtat per hemiſperium — eni erri cé mor $5 t0" dicũt nifi iftos ouos mós,
sh Ipfi?torá:níbil;pbibere putat apparétía ac^. ¶ Similiter aute € oc figura dubitabit. his | pif Cidere fitr nó habitãtibꝰnobis in cétro:qué^ —quidéeni vídet effe (perica:bíe aũt lata « fi v. 2 admodum c fiin medio eétterrasnibilnegs. guratympanilie. S acit autẽ argumẽtum:
—9— tunc facere mãifeſtuʒ p medietatẽ diſtans dq occidens ⁊ oꝛiens ſolrectã ⁊ nó circula- | i Sb bisque píamctrí.£uida atc poſitã in rem occultationé videt facíene a terra tãqᷓ; | P tro dicunt ipſaʒ reuolui ⁊ tmouerícirca opoꝛteret:ſiquidẽ f perícaeffet circularẽ fic
i quiper vniuerſum extẽſus eft poluʒ: riaterra abſciſioneʒ. IBoartendenteeclon
cationem folíead terrd ⁊ rotundítatíe ma gnitudinẽ:qũo inapparétíbue parnís circu lis recta videt᷑ a loge. Pꝛopterhãc quidem igit phantaſiã nihil ipſos diſcredere ops nó rotundã eſſe molẽterre.Sed adbuc oppo nunt ⁊ dicunt pꝛopter quietem neceſſariuʒ ipfam hanc habere figuram. Eteniʒ de mo tu ⁊ manſione dictimodi multi exíftunt, ¶ Et dica/ mꝰẽt ꝙ átiq diuerſi f£ vt oirim?i fígu ra tre. Qui⸗ dã.n.dicunt g traérotü da fpíca: cq dà ꝙ eſt lata vt fíg? tym" pãi cũ fuerit I pte ↄuexũ: ⁊ dicũt qp fi gnũ b? ẽ:qꝛ cum ſolocci dit ⁊ orit " pA teta tra fs lõ gltudinẽ nó 65 circularitatẽ £t f eér rotfidà Oberet latere a traf5 círcli. f£t oicüt B;qz dimittũt cogítarirotüditate folie imaghnitu dic ſue reuoltitíó(o: z q» vier remoto lóg?: vt accídit bpuíacírculíaq vidẽt a remotía platí zopoxtereteoe vt opinaré£ ꝙ figura terrcérotüda:ctbq9 diximꝰ de erroze fene fufí:c fic ponüt eã cé rotüdas: fs oímittunt credere b z ẽt volunt cõfirmare ſuũ fermo, nẽ dicẽdo q fígura terre eft figura tympa⸗ ni ppquas figuram quícícítneceffarío.
76([ Cult oicere opinióes antiquoz oe figura terre cũ
; 3PDet viftri e puitate fac dititatis YU def ꝙ remotio ei^atiobis REG tate fne qᷓtitatis v
Joc cclo4mnndo
fupfícice terre fecat fupficié folis pp magnitudines fpere terre apud vífum:« puitaté fpe folis: cü circu lue magn^fecat circuli paruũ appebit ifte arcus cir culi magni rectusex remoto:⁊ maxime ex maxima remotíóe:t D nó acciditin eclipfifolis «lune:q2 coz poa eoꝝ füt ppinq in. qᷓtitate: ¶ O.d.quẽadmodũ bíc accídit circulis puis.i.cuʒ fuerint abícifi a círcu lis magnis:⁊ itédebat ꝙ fi bocaccidit (enfui no óbe rét oicere qp terra bet talé figurá:zoicere oeberent q heſt vifío folís ex boc qð 'ómfatü efta matbema ticis:qm̃ fi ambulauerimus wn feptétríone aut merí dic appebüt ftelle d pus nó apparebant.£t qꝛ ortus ſtellax in ozicótib^otuerfat £5 puo pofteri?^: fi ter ra eét plana tüc oztus folis fup pmü oꝛiẽteʒ ect idé cü eo q eft fup vItímü occídété (T. £t boc intédcbat C0, Op5 cos yt nõ opimarenf «c.t óbebát recipe rõnes aftrologoz ín D ⁊ nõ ofídere i D ſigno:cũ nó ipoffibilíe fít vt fit erroꝛ i fenfu." Z».o.f5 ifti oimit tunt credere ⁊c̃.i.dimittũt oemtatióes ooctriales:t volunt ofirmare ꝙ fígura terre fit (pica ex fua gete⸗ fíngüt.n.q terra nó ſtaret i medio niſi q? fígura ci? eft talis:Qpzopter nó poteft diuidere aerem 4 fíc oc fert ipfam:vt ſi vez. effet q» bec effet cá in quiete ter reno eẽt neceſſariũ vt figura eius eét figura illa:qꝛ cius boſterius featur a pꝛioꝛi.ſ.qes a figura:za pofte riot nó fegtur pztus.f.q» ci pofita fuerit geícens in medio non feqturnecío vt figura eitis fít lata; boc fi cócefferimus o fi fígura cítis fuerit trmpanica qp 05 geícere:z ppter oebilitaté buíus fermonis ounu (it contradicere ei:quãuis poft contradiícet eí.
(LIDefitare qdé igit oibus neceſſariũ f uꝑue nire:foꝛſitã.n irrõnabilioꝛis mentis eft non mirari qũo qñq; qdes pua partícula terre fi eleuata dimittat fert z manere non vult et plue femp velocítie.Z-ot3 afit terrà fiquíe oíniíttat cü cleuguerit nõ vtíqs fert nüc:aut geſcere totà grauítaté. S edadbuc vtíqs fi/ quíelatíe partículíeípfi?ante cadere amo/ ucat terrã:ferent᷑ deoꝛſuʒ nnllo refiftéte.
¶ Dicamus noe vIt ꝙopiniones quae ot perunt antiqui dixerunt in motu 7 qete ter^ -
re t valde multiplicant᷑ Illud autes ín quo
oce antiqui diuerſificati fant z onbitantea
opz nos dicere. Dicamus igit qp dz bó mi⸗
rariniſi bẽat eognitioneʒ bꝛutaĩẽ:quũo cá ac
cepímie pte paruaʒ terre ⁊ eieuauerimus ea:⁊ dimiſerimus eã:qm̃ no ftat i fio loco neq; figit loco geris ĩ quo dimiferimꝰ cá:fs ðᷣſcẽdit adiferi?. fet dsto magis illa pe terre erit maior tto magis erít velociozie deſcen fug. Et fialíqe accepittotá terras ⁊ dimiſe⸗ rit eã ftabítznórecedeta loco ft: nó ibit ad iferi?: ado ficit onplertoti? grauis mf rũẽ. Et dicamus ẽt ꝙ fi bóaccepit ptẽ totiꝰ
terte ⁊ eleuauerit ipfas fup terrã: deide di⸗
miſerit eã ⁊ fecerit eaʒ recedere a ſuo loco:
anteqs ille partes cadant ſuꝑterrã:nõ rema nebit ín fuo loco acríe in qug — MÀ ne
Part 24
Y. iber
neq; geſcet ẽt in loco ſuꝑ ques cadet poftás partcorecefferínt:fed vadit ad inferius:cuʒ nibil pꝛohibeat ipfam a deſcenſu ſempiterno:dumaliquid nonimpediat eam.
Cũ dixit opiones antiquoꝝ in loco terre ⁊ geteʒ ⁊ moti eiꝰ⁊ figurã:ĩcepit dicere ꝙ illud qð eft magis deſideratũ « nále magis eft pſcrutari Qre terra Pm totũ gefcít in medío:z 5 ptes mouct oum nó impe díatur.i.£t.o.Zxicamus nos vl «C. i qꝛ funt opiones Co?xrupte oícétiü.f.qp terra nó eftin medio: o terra mouet fim totü.£.o.illó aũt ín d anttg ⁊c.i.qð ma» 85 difficilis « magis deſideratanãlr eft Db quá oíco: deſideratũ eft.n.ab boie tei miꝝ nãliter:⁊ videt ꝙ opʒ nos pfcrutari fí nó babuerit cognitionem bauti: qm̃ bà cognitio non oefíderat alíquá cognitionem. ¶ ?.-oemrauit gd cét illud ófíderatii: 7.0. lidem? enĩ Q» ci accepimus pte puas terre «c.t. loca aerís in D eq̃lia ſunt.ſ.qꝛ lapis nó facít D ín boc loco tri: ß ín oibus locíg.£t videmus totá terrá ín aliquo lo Co aeríe ftare:Qsuis fít maioꝛ oĩ pte ſuaꝝ ptius: « íta eft vt oefcenfus maioris ſit velocio2 ín aere. £i igit ncce eft vtide beant iudicii totũ « pe terre: fitr lo cà aeris ide béant «C.tüc nec ẽ vt aut terra nó ftet Wn aere:aut ptes vbiq; ftent:z beceft vna qõ à terra. ¶ D · d. ſcðõaʒ qóné ⁊d.dicamus etià g fíaliqs acce» bert ptes terre ⁊c̃. i⁊ etiã eft qo in bocqi nó vi ꝙ Cii ptes puenitit ad terrá qp qefcüt in loco aeris cus Quo terra qefcit:xnifi ſidixerimus ꝙ ifte locus aerís b5 aliqó ppaiüi:pp qà terra ftat in co:fscii terra q eft fub pte cadente recefferit:mouebit ená ifta pars ca des ad iferiue quouſq; terra alíqua ipediat ea. £t fi ifta terra nó ipedíatea:mouebi£ étad iferíus ílla ps ita ꝙ exiſtimãdũ eft ꝙ ptee terre béant nãʒ ét fem; per mouerí ad inferius od no impediant. £t boc intédít cũ.d.⁊ vadit ad iferi^.i.(5 exitimat ꝙ ſemꝑ vadit ad inferius:nõ ꝙ boc fit necis in ptibus.
¶ Quare ſtupere qdé oibue merito fem̃ cft
ob phiam. Solones autẽ oc boc nõmagis incõueniẽtes eẽ videri dubitationẽ mirabit vtiq; aligs:hi ꝗdẽ.n.ꝑphocĩfinitũ qð 902 fus terre eẽ aiunt in ĩſinitũ ipſaʒ radicatã cé dicẽtes quẽadmodũ xenophõtes colopho/ nius:yt nõnegotient᷑ q̃rẽtes cãs. Pꝛopter qð ⁊ Empe ſic obſtupuit dicẽs ſigdẽ (nfi
nite terre pꝛofunditates:⁊ immẽſus ether.
Que p multo liguá dicta vane effuſa für modicũ tot?? intelligẽtiũ.Hi aũt in ad pont. büc afit antigſſimũ ſuſcepimus ſᷣmoneʒ:q̃ aiũt dicere Thalez mileſiũ tãq; pp natatío^ nem eẽ manentẽ:quẽadmodũ lignũ vel ali/ quidtalealte. Etenim boy in aere qdem nibil natum eft manere:ſed in aqua.
¶ Dicamus igit qp Dbqoantíq qrũt oe cáco
guitiõis ((ti?rcít c eft va pbía. Diſſolutio⸗ Ce aũt q̃s antiꝗ oicüt funt ínopínabilea: 930isbo mírarí plus qᷓ; de qõne.Quidam * dicũt ꝙ ꝓfundũterre ⁊ ei?iferi?eftifini "iq: ſuũ fundamẽtũ eftad íofinitá vtples
Secundus 249
boice dicũt.ſ.malaconẽſes.Empe.aũt refi ftít cío: c. d.ꝙ iã exiuerũt c oiniferütíntnü do recteocíofioza mẽdacia cũ oícunt terras carẽtẽ ꝓſundo:qꝛ paz cognoſcũt oc eẽntia ipſiꝰ.Quidã aũt dicũt terrd fundatã cé fup aquae ⁊ acceperũt iſtũ pᷣmonẽ ex viro anti^ quo eft Gelus oc ciuitate hemoꝛ.⁊ g ter ra natat fap aqua vt lígnum: eft file ſibi.li gnũ.n.non figit ſuꝑaerẽ ſed (aper aqug.
iĩpoles.ꝗdã.n.dicũt ꝙ cá ín gete terre eſt:qꝛ eft ĩfini ta:quapꝑ nó b5 toc ad qué mouet᷑:⁊ op ipfa ſuſtẽtat fe £mperefiftit dicentibus bunc fermonem.
(LZ 45 nõ eadé róneerfite oc terra ⁊ ad ftv
ſtinẽte terrã. Neqʒ.n.aqua nata eft manere eleuata:ſʒ ín aliquo eſt.Adhuc aũt quẽad⸗ modũ aer aqua leuioꝛ ⁊terra aqua.Quare qiio pole eft lent? magie deoꝛſum poni gra uiozi ſᷣm nãm.Adhuc aũt fiqdétota eſt ia^ ta manere i ad:palá qꝛ ⁊ ꝑticulaꝝ vnaque/ q; ipſius. Nũc aũt nõ vidct D fcin:fs q̃libʒ particula fertur in fundũ ⁊ velocius maioꝛ.
¶ Et opʒ vt dicat᷑ dicẽti hũc ᷣmonẽᷣ vtrũ oto
cat oe terra ⁊ oc aqua deferẽte gp fit idẽ:aq̃ nó figit in aerẽ (5 ftat fup aliqð ocferée ips. Et dicamus ẽt ꝙ acr dt lenío ad: « aqua terra: fiíta ſit qũo leue ẽ fob graui. £t oi Caimiue &t ꝙ fi tota terra pót (tarefupaquá: neẽe eft vcquelibet ptiũ eíue fter fap aquá: ſʒ hõ vidct boc:fs q̃cũqʒ; pe eft terrefi pofi ta fucrit fup aqua ocfcédit quouſq; ꝑuẽiat ad pfundáad ⁊ qsto magis terra fuerit mg ioꝛtãto velocíue oefcéditad pfündum.
¶ Cũ.d.opinionẽ oicétis ꝙ cá in gete terre eft:q? eft
infinita:z opinioné dicentis ꝙ cá in boc eft op natat fuper aquã.ſʒ fermo dicẽtis cp caufa in boc eft:q: eft infinita cft fmo nó nális:qr fi fuerit cá erit cà acci détalís.£t etiã oeclaratus eft ꝙ eft ipoffibile vt coz; pus ĩfinitũ fit neq; elemẽtũ neq; aliud: pp boc nó voluit 5diccre buic opioni t 3dirít fecüde.Et.o.ops igif vt oicat ec. i in pmo debemus dicere eis ꝙ boc qó tu dicis oc terra t 0c aqua debes dicere:aq̃ enim eſt ita grauis ficut terra:⁊ ita oefcéditin aere fic ter ra:jre igit magísaq q5 terra defert « figit in aere:c nó ófcedit;c b eft 3dictio vera:qm dfi tráfmutat ín aquã. ¶ 24p.fcóam dictione 7.0.7; oícamug «c.i. boc qà.o.nece eft eis cũ cóceflus fuerit o» aer leuioz eft aqua: aqua tcrra: fozte pofuit bic pofitioné oo nec oeclararet oífpofitione oe graui oe leui:z vide tur ꝙ boc fít magis apparesin aere « aqua dp in aj terra. Clidet np 94 mouet ín loco aeris qefcente aere in loco fto: ét mouet aer ín ad ad cPfupficié vbi fuit ad:acr igit eft leuis in ad « ad grauis in ac; rej acr eft leuioꝛ aqua:terra anté mouct ad ficut aqua in aere:ſi igit hoc qð fentimue effet in fuo loco nàli «no eẽt in eo violéte:tüc neciii eft vt oifpo ad cũ terra ect ficut oifpó ad cuʒ aere.Et fitt fi fenfcri
(| icit ꝙ oẽs cic quasantíq dicũt in gete terrefüt
T ! | - — — — - — ——— — — z: ^ - m — — ! — — z - — — — pz — E — ——— J — * — — — — - - - — —— — IA cu ESO C. EDO — ——— z — — — — MM * s - : — - z e E — — "ZA ^ — — — — — — — — | — — — — * x - — — — Rh - m 5 — E pe — - - — m - —- - z a ü— .* " — — E — — —— — — — — — — — —— * — — — — * — € * r D eT ow - — — — — — —— — — E cac RT cem E — — —— - — — — F ——— — EA —— E | : : * — — ——— —— — — * — —— i * AI PIN NIE PITT TN "TS — * Mu - z E — — e p 5 T- — — —————
— — — —— — T un TT
— — —— dim
- .
ECCENS RD. Lr EE CAEDCOLS C KTTOREUGR WOW COM
gif vao cu/ pꝛeum ſuꝑna tat:cupꝛũ ves ro deſcendit maquis
imus dquá in loco terre nãli moueri ad fup tücnul la dubitatio accideret:í5 nó ſentimus ipᷣaʒ i fuo loco nãli:tñ cũ ómratio ſurrexit cp ipole eft vt Loca iſtoꝝ coꝛpoꝝ nãliũ fint eadẽ:⁊ ꝙ ímpole eft vt loca coz i gb"fentíunt nó fint loca violẽta:⁊ vi g» terra fít gra uio? ad: máifeftü eft.n«g» locus ciue eft iferíoz loco ad cii yicat aquá vt pueniat ad locii ĩferioꝛẽ.Et ex ftunat qp ex D nó mouct aer ín aj:cü ad non faerit ín loco fuo nãli.¶ 25.reuerfus ẽ ad tertiá 3dictíóes ⁊. d. Dicamus ẽt «Cc D máifeftü ẽ:qꝛ nã toti? « ptis eiꝰeſt eadẽ:⁊ i D qó appet ex ſtatuvaſis cupꝛei füper aquá qᷓ;uis ipfus cupꝛũ ocfcedat ín ea caufa eft figu ra vafís.f.penctratio aeris in eam.2».0.« quanto ma gie fuerit maío2 4C. fegt ex boc op terra tota fit ye locíozíe oefcenfus in aqua ds quelibet pars eitis.
¶ Sʒ vir víqsadalíqd q̃rere:ſʒ nó vfqs q^ dé vbí pole dubitatiõis.O ibue eni nobíe b ofuctü nóad ré fieriqõnẽ:ſʒ ad 5ría dicẽtẽ. Eteni ipſe in ſeipᷣo querit víqsquo vtíqs vt nõ ampliꝰ béat 5dicere ípfe fibíipfi. Pꝛo⸗ pter qð opʒ qfiturü bñ inftáté effe ꝑ ppꝛias iſtãtias generi:h̊ aũt ẽ oẽs ↄſideraſſe dꝛias.
( £t ꝑſcrutant᷑ ⁊ q̃runt de cá iſtius rei Pm
poſſe ſui finẽ: nõßz finem qõnis.Et bec eft cõſuetudo oius nr̃m.ſ.qꝛ nõ q̃rimus oc ali⸗ quo ſᷣmone ſᷣm qõnẽ:⁊ illud de quo ꝑſcru/ tamur:ſed ſᷣm potentiã loquẽtis Idicentis nr̃o ſermõi.Et ſilr cũ nos querimus de ali quo ꝑſcrutabimur de eo quouſq; puenia⸗ musad aligdqð nó poſſumus negare ſup nofipfos:ops g volentẽ de alíquo querere ꝑſcrutari ↄIdicere ſibi ↄdictione vera ouenié tígeneríqóníe: boc pót facere cá fuerit p^ fcrntatue 7 cognouerit oce dꝛias illiꝰ gñis.
$o ¶ Clult oemrare in D cap cás pp quà accidítantíqs
Cognitio p; fe.tà in pluri bus rebꝰ ñ é nifi P5 ꝙ cfti pofíc boie:vr veniatad illá ré pcr ocmfa tionẽ ñ fs res ín (c. Idẽ.õ. tcx, C 60. 4C,
erroz.0.g illí boies fecerüt xitatẽ:qꝛ querüt fm fíné tutis ín oiíputatióc:vt f5 fine fui pofle i diſputationé nó f5 fíné po'cemíatioc-fín i$ aut po* boig in oííputatióe eít vt cũ oe alid quefierit fí nó inen, ct 2dictioné:t tüc ↄfutat ips:t boc aut fm ipfas po, tẽtiã diſputatiuã:qð é firmiꝰ:aut f5 ip5 diſputatoꝛeʒ qð eft debiliꝰ ¶ £t.o.(5 q̃runt ⁊c̃.i.nõ intẽdit ꝙ ipfi querũt oe talibꝰp finẽ fui poffe nãlis nõ £m finẽᷣ rei ín fe cti cognitio pfecta ín pluribꝰrebꝰnõ eft niſi Pm. Q9 eft ín poflc bois vt veníatad ipfas p demr̃ationẽ. nó £m ré ín ſe:⁊ boc qð. d. ꝙ qrunt fm finẽ fuí poffe intẽdit ui po^otfputatiua nó fm potẽtiã oemratitid. t cii.D.nó ad fíné qonis:intẽdit nó ad virtutis fines vemfatíne:qri finis (Ll? virtutío oemratiue € finis qónis:finis aüt vtutis oifputatiue cft finis qónis fs diſputatoꝛẽ:nõ fm qõnẽ:⁊ qꝛ fínís potẽtie otfpatati ucaut eft ínter duos:aut ínter boícs ⁊ ſe:⁊ cii fuerit intcr Duos:ofirmat cii aduerfariusnó poterít 5dice '€:7 cà fuerit ínter boiem 4 fe:ofirmat cũ nó iuene wt 3dictioné (T £t B intẽdebat cũ. d. ſz fm loque (€5-t.Cp intm̃ pfcrutant ita ꝙ aduerían? nó pótcon tradicere. Hoc igit cft m potentiã diſputatoꝛis:nõ Fm qonẽ.⁊ fitr f aliquis fuerit perfcrutatus ín fe oo
ncc nó ĩueniat 3dicttoné tüc ofirmabít rem fm fud potẽtiã diſputatiuã:nõ £m rem in ſe· ¶ Et bocintéi
De celo mundo
debat cũ.d.⁊ fili ſi nos q̃rimus ⁊c̃. D.ĩcepit oõmõ⸗ ſtrare viã p quá cũ qe ꝓceſſerit necio ad finẽ qónis in (e nó ad finẽ potẽtie ꝑſcrutatoꝛis neq; ad finé por tentie diſputatiue:⁊.d.opʒ igit᷑ ⁊c.i.opʒ cus q voluce rit pícrutartoe aliquo fm fe:3dicere illí qó ponit p potes eſſentiales qóni:3dictío eni per talee ppov
ítioes eflentíales queftiont verificat qoné £5 ie nó Pm nr5 poffe. 2».0.£t poflumus boc «c.i, via eft ad querendus ꝓpõnes effentíalce vt queramus oẽs
oiías exiſtentes in illo genere:quoniá cy cogmtione otfferétíaz fcit oium eflc fpérus illius generis: cáe f
ef "i
accitium illaꝝ fpérus.ifferétic.n-funt cáe fpérum cdéi
illius gencris «các acciitiü (lay fpérus.cá.n.in gete terreno eft niſi eiꝰdꝛntia.ſ.grauitas fimpliciter,
(périit (uri
C. Zinarimence atit ⁊ Anax.⁊ Democri.la⸗ us titudinẽ cãm effc dicũt manédí ipfam , Nõ
eni oiuídere fed füpequitarcaeré qoe fub tug.£2 5 vídení latitudíné britia coꝛpoꝛa fa ccre:bec.n. a vétíe cũ oífficultate moueri pfit ppteradbefioné:bocipim vtíqs facere in latitudíne terrá ad ſuppoſitũ aerẽ:nõ ba bentéatquotráfferat locá (pfficiété mul to co qo deoꝛſum quíefcere: quéadmodus iu clepſydris aqua.£2 5 aüt poffit multam grauitate ferre cõpꝛeſſus ⁊ manẽs ger argu menta multa dicunt. Pꝛimũ quidem fi nó lata figura terre eſt propter boc quídé not vtiqʒ quídem quieſcet.
¶ Aolumus igit reuerti t dicere qp pitha/ goꝛici:⁊ Democri.dicũt gh latitudo figure terre eft cá fue getis:qm̃ nõ abſcindit ageres quíeft (ub co:f5 natat ſuꝑ cus vt faciũt alia
coꝛpoꝛa lata que fíguné 4 ftant ⁊ nó mouẽ tura ventis ⁊ fic facit terra fnpaeré quí eſt
fub ea. Zier.ti.nóbs aquo creat ⁊ fic qefcít terra fp ípm c ftat vtaccídítaquecus fuc rit in vafe qð 03 fafcam 7 cft ferene aquas. Et ↄfirmat ſuũ fermonép multa fignaz ꝙ acr potoeferre põderoſuʒ cá fnerit retétue 4 Qeícit ⁊ ftat. Si faf terra nó cétlata ⁊ cẽt retéta ſuꝑaerẽ noͤ ftarct ſuꝑipſum.
("ec eft opio tertia. Iſti enís ojcüt ꝙ caufe in gete 9!
tcrre funt due· Quaꝝ vna eft o lata eft terra:quape no pot diuidere aerẽ « fic natat (ip (55.€5cóa cft à» aer nó bs locti ad qué tráfferat ficut accidit aque in lllo vafe: »firmat boc ppter boc qà apparct oc po entia aeris p boc ꝙ ocfert poderofum qii fuerit có ftríctus;c nó habuerit locü ad quem tranfferature
(LO náníe manfionienonlatítudo cá cx his
Que oícunt:í5 magnitudo magis. Pꝛopter coarctatíoné eni nó hñs tranfit(i acr manet ꝑpmagnitudinẽ.Multus aũt eſt aer cc co 028 magnitudine cõpꝛehendit multa terre
uare boc quidẽ exiſtet 2 fi ſperica quidẽ fit terra:tanta aũt fm magnitudinem. a
net enim &m illoꝝ rationem.
Y. iber Secundus ve
Cicamnefgtt bm fn&Pmoncnó latit^ CAolumusigẽ Sdícere illie q oiuerfificatt
i magnitudo eius eſt dignioꝛ vt ẽcã —funtintotalitate terre:nõ in ſuis ꝑtibꝰ: ⁊ ot
bab à ^x Dicũt.n.ꝙ aer cá aftringatcnon — cere vty coꝛpoꝛa béant aliqué mot6 nãleʒ:
dore ant aquocrcatftabit.Zonftr^ aut nullũ motũ oino:deide fi nó béant mo
tà fit ve seſt ex magnitnaine terre.Et cũ tũnãlẽ vtꝝ hñt mot( violẽtũ.Et iã diſtixi⸗
32H é& qp beccóftríctioerit q;uis ^ muebocfüperi^:t(i oícem? mó iquantó idí
— Bussi nU lata (5 ſꝑica:rotũdatñ in ſua pꝛi/ gemue.f£toícamue qi hos oamue cío mo 59 a magnitudine.Quapꝛopter geſcit ⁊ ſta tá: ſi nõ habuerit motũ nalé nó hẽbůt mo
oft? j z . -- " - - 212 -
o eU aie RD IDSIDISD, iss Diriolfiolo: c finóbébárnilénccwiol^ zeit! — etis € — Ad t ip - ^... e T
Dern dà nó beat locü ad qué tráfferaf eft ifuffíciés in o3/ ^x in sorta Et iã diſtiximus oia iſta
acci m —— ß * — e lata eft fupfiui: peri* « accidit coꝛpoꝛibus necetTarío.
3 » «4 gets pp lantudincaiaefta cipp oftrictóes ¶ Cũ.d.opĩones antiquoꝝ i -icepit 5dí
dan ' 8tris:quiesaüt pp oftrictioné aerís in amplitudine c cis virile nS * 5
s AES videt eé pp magnitudines terre» — (-£t.o.volum?mó ac4.volum?mó iducere Pmoné grata ModdenteEtmeir a icit ic 2E PEUL ; hel J tiü eft mãifeſta.ſ.q tota terra ipedi : Oibe fic aftringit m vafe in d pomt aliqo cop?extri EB drebit cis Cte bs d P pedit edad motu: € feci: pon OW CK! — ppB drebát cás qctie ín tota terra: ficut videt i pte: fuftíner y E "a in —* nopotepuecufltrigitt — ca»fereoésantig in baccá oneniunt icepit Sdicere —— uppofitü ipfi.( O. d. Sz eft — eis. (1 £t.ooicam?ytz corpa béant moti nálé zc.í. fui m [ (fid — itẽdit vt reputo:ſed im pebem^pfcrutari vt o€ coꝛpꝰſimplex béat alíques loca vicinae, acie ne O3 lrarefüpaquá:co-bocqri moiũ naléxaut nulli cop? nale béat motus nále p loc atia aert fut abdita fup pmas magnitudi iü.£t oiuifit qóné ín D ouo 22ia: * qz ipole eft hé terre.a.b ; ; magn pꝛiũ.Et oiuifit qóné ín D ouo 22ia: * qz ipole eft vt ais no s es fai Py ,n b vtterrariftetnififup — adá copa nãlia béant motü ꝓpꝛiũ:⁊ q̃dã nõ.Coꝛpo aeris: e IUp aeref.pp oſtrictionez ran nãiia funtnálía codes mo: ĩpole eft vr in illo. * 3"votte 5d; qt otmifit 5dicere buic &mótq: otét^füitin — ma iueniant oie 21ie([. 2.0. fi nó béant motum doe —* fimo Clo ib futuris. Et cum wa fiderauerit büC — pale «c Dib dicamus q» nos oamus.i.c pn" pferuta; motá ppous 9€ videbit ꝙ ipole eft poninifícü fueritaerítà ^ eisísef » Sia i»: 9d cádénówe Émaginar o poffi OETUH ttot$ eft p oebem^ponere coꝛpa nãlia bie motus: t. ⁊ qͥdã nõ:coꝛ excedo 115,9, o poflit oftrigiapóderofitate terre — fic ofiderario erirnilis. b "lales.n.ponütnàs effe 4 2^:."-nàlia xeũdo a fuo loco:neg; ét minimũ qm̃ fífueritima? — paja (Gà fit B notü p fe. ZwD.« ^ * ft nili: eodé gnatus a terra oftrigi minimü « mouct terra a ſuo qj nal — C p eq 5.0 fi nó babuenit ma mó. Scd vió loco paz ftati5 aer veniet ad ill loci qué oimifítt — poe nig i, tebechi niti violét^nó itelisit in coꝛ opp".: por. Wnpole é vt cadat ei^ receſſio oonecrecedat a ſuo lo pienrmorü natéxtüc no bat EE ꝙ ficozpa nó ees p CC C. €o toto nifi qs ponat ꝙ aer íta fít cóftrict" a terra ꝙ — viconoranilianó —— t "tnit den en ddr nó poffit expelli ab ea:qri fi pofuim^cbpoffit recede^ — pofirioni (T Iso. fi nó babuerit moti &gles aai? PFbcoib*cor rc a fuo [oco faité paululü:poffibileeétrecederefm — siolentü nibil mouebif mota localí:qm Bouillon ard totusficur videmus in cozporib'dfuntinad d mor — eereris motibb qóné cui^pícrtatio eft (n $* pbr.f. —— nent ur cati aqmo expellit Pm totũ neq addit in diu ſio cetero motui in nálé c violentü-Et qr bie "9 Ps ali fuis oiametris.i:cp ci pofacrimuscosp'inad «iple — virer fairlocatusoc boc in ifto lib oir(t:g: * oc; £i tfiliga ucrit eũ aq cii tllo Co:pe vas ↄtinẽs additi ſuis dia claranírin alio loco:q: motue naturalis oebs exiſt⸗ — iint vest d EVA fi in conr qoeltinad — rein omnicompoxe neceffario. cutii or enü moueat ad aitu locu no fiet expulfío ex boc in tota . . motus nificg aq neqs addet in fuis oíametris fic fit ex corpe ad^ (et adbuc q:ueq5 geſcere Aigit:ſicut ddé uoc. nenicteabertrifecortipoleet vt aq̃ «aerbéantty — eni motꝰexiſtit:aut violẽtia:aut nã:ſic ⁊ — Voftrictiones er alio co:poze extrinfeco in eie vtfit — eg: (s adbuc figdé c(t mot? Pm nãm:nõ vri^. 3s ds «c6 pole vt iftud coxp'tráfferat in eiezfi effent in fine ioléta erít latio foltis ne notus pxr fe. i conftrictióis t otíngeret buicpofitiói vin aere zin. — D víole tà T «nolecit «quies. 2 JU.Lbb.có. ad non occuparetur alind cozpus nift íps.f.terraco: ^ (L Et dicamꝰẽt ꝙ ipole eſt getẽ eſſe:⁊ figni *15e5c)
Celi.c. $, 4. 9,
pus addens füper terri totum boceftánpoffibile. huiꝰeſt hoc qð dicimꝰ ꝙ tmotue cft ant j^ p»r-:s. (Lz-otalíterafitad ſic dicẽtes de motu non — lío:antviolétue:c ſilr ges eſt:aut nãlis· aut rere 6€ parte € dubitatio f5 octoto quodá «oi. violẽta.Siigitur motus naturalis inuenia nif in refpci Zl p:íncipio.ni-oetermínádus vrrüeftaliqs tur impoſſibile eſt vt motue víolentno rar — Co:poribuenimotueautnullus.Zinnáq^ — (itautquíce violenta tantũ. ibit pmo oe
denõ eſt: violẽtia aũt eſt:qm aũt de blo pe^ «CE oeclanit g oé co"nilerectay oiméfioni (ép. 52^ terminatuʒ ẽpꝛius:q̃cũqʒ m ea qucaderar — S5b:e moto nálévult declare ẽt ꝙ o5 bie getẽ ⁊ o, q Gizustis virtu ẽhabui * bí ; vt ^ ficut nãlis ponit cp nece eft ꝙ co»pa nália büit mo póit ꝙ coꝛꝑa cy otc babuimus:pis vtéd6 vreriftérib?, ^ t ficponita»nece eft vtconpoi niis babeár qere niis itmo .. e: Mti. nullus nãlis imot?eft ipſoꝝ:neq; vío nàléin eis quenata funt moueri t gefcere dictus é —— t * i: autẽ non cft nã neqʒ vi:totalí« ipee Sfi v d motus 4 quíette ténilé ibis ; ü T- z y . : in ílltsà j apta ft imo MbiLmouebit. De his eai qꝛneceſſarũ moueriett qes:cqr mo? cf Duobus CARE TEE ner qct.
ere determinatum eft pꝛius. víol£tue.ergo ⁊ quies etíam ericnális ⁊ yvoléta:qrfi eei,
| li
— —
— —— — — — —
In oi coꝛꝑe tuinplici qð rccte. mouet ẽ motꝰ nãlis € violétue ⁊ quíce nálto ⁊ violcia. 3 dé pmo de 314, to, 49»
eft bocín oi coꝛpoꝛe fimplici qÓ recte mouet᷑. 2».
d· ⁊ fi iueníat motꝰnãlis ⁊c̃.i.⁊ fí aliqd moucret mo
tu náltipole eft vtille moti eo fit violet^z erit ges exiis quá bs ín loco ín d mouc£ nãlt:⁊ fi fuerit ncció violeta ⁊ ges i loco in quo motict violéte erít nãlis necio.([ £t voluit oeintare ꝙ ſi dixerimꝰterrã mo: ueri excircüferétíaad medii nãliter:nece eft vt qco eius cxtra medíü fít violenta: fi a medío mouetur violente:vt apparet neceffe eft vt ges ci^fít ín eo n lis:⁊ fi nó:non babebít quietem naturalem oino.
¶ Quare fi víolétía nũc terra manet ⁊ venít ad mediũũ lata ꝑꝑpcircũgyrationeʒ. Oẽs.n. cám hãc dicũt ex his q̃ in lígdíe ⁊ circa aerẽ accũtibꝰ. In his eni femp ferunt᷑ maíoza ⁊ grauioꝛa ad mediũ gyratiõis. Pꝛopter qà vtiqʒ ⁊ terrà oce quotquot celũ generãt ad mediuz venire dicũt.Am̃ aũt manet q̃runt cãm:⁊ dicunt bí ꝗdẽ boc mõqm̃ magnitu⸗ do ⁊ latitudo ipſiꝰcã ẽ.Hiaũit quéadmod Empe.celi lationẽ circũpoſitã ⁊ veloci? la tá terre lationẽ ꝓhibere:quẽadmodũ aqua ín cyatis.Etenim bec in circuitu cyato lato multotíce ad ifcri?crit facta:tñ nó ferfocoz fum nata ferríocozfum:pp eadem cám.
( t fi ítafitterra cft pmanẽs « fte víolen
tc:aut vadítad mediũ ⁊ ftat illic ppter rotũ ditatẽ.Qm̃ oce ↄueniunt ꝙ cã getíe terre ẽ rotunditas:⁊ dixerũt qꝛ viderunt hqð acci dit in humoꝛibꝰ z acre. Coꝛꝑa.n.grauia ⁊ magna exñtia in aere aut in aq̃ mouẽtur ad fuu mediuʒ ꝑpreuolutionẽaque ⁊ rotun ditatẽ aeris.E (óql5 dicẽs ꝙcelũ € gnatuʒ dicit gp terra eft pofita ín medio: z qꝙᷓ terra crpelli£ad ipimpp velocitatem motue celí, Tñ q̃rebãt cãm qetiec?in medio. £t qdas coz oícebanit boc mõ.ſ. ꝙ cá quíetíeterre ⁊ ftat? eft eiꝰmagnitudo latitudo: qdà oí cunt ꝙ cà getíeterre ⁊ fuc prianctíe eft mo tueccli:vt Empedocł.. 3e cni dixit qp celns mouctcírcaterras motu veloci valde:qua^ pp nõ mouet᷑ ecaccídítocad exñte in vafe. Aqua.n.reuoluit ĩter vas ⁊ cupꝛuʒ exñs in aq̃ nõ deſcẽdit ĩferius pp cám bác.f.reuolu tionẽ aque qᷓ;uis cupꝛuʒ fit natũ deſcẽdere.
8$ L ũ · dopiones antíquoz ín gete terre t ppónes ex
ab ſcit errozoitis eoz i B cap. vult oicct in d conue mut ín q dẽnt. ¶ E£t.0.« fi ita fit «C. veꝝ € ꝙ o€ co? pue fimplt q recte mouet bs motü nàlcs ⁊ geté nà l6 5o.t terra ftat violéte «c.i.c terra ñ geícit i me? Violéte ⁊ mouet ad ípin violéte:t fr aligs D5 dixerit: aut mouebít ad me"víoléte:z geſcit in ipfo violẽte: Pp reuolutioné o1bís. .euolutio.n.o2bís nata cft fa CCTC VEU (I D.o.0€8.n, ↄuenũt ac.itédit £5 q re puto pter oicété c» cá actis ei? ín medio é fua latitu do. O. d. ⁊ Doiyerüt:qz videbat ⁊c.i. ⁊ dicũt bác cám ex Dg» vidét qp copa grauia ci eyaunt in büido
De celo 4 mundo
fuerít aliqð reuolués qð reuoluit ea ab cxtrifeco: vt ;
ad «aer expellẽt ad mediũ illi? hũidi:⁊ ſtabũt illic pp moti circalaré-([ 25.0.4 pp D.o.ois dicẽs qp ce lü é gnátü ⁊c̃.i.⁊.d.ꝙ terra mouet ad me" pp reuo lutionẽ:⁊.d.oĩs.d.ꝙ celii € gnátü:q? ipole € D oicere nifi faciẽs celü eẽ gnátü:cu ĩpole e imagiarí talé ex
pulfioné « ftatü dicẽtẽ celü nó eẽ gnátü.Oc.n.violé : tc 1 eft vt fit eterne. ¶ 2-0.f5 qrüt cãz getis «C ex
Pmóc appet gp oẽs vídebát op cá expulſiõis ter re eft reuolutio.(| 2».oiueríabát in cà getis.Quidã eni ponebát cá in D ípas reuolutionẽ:⁊ qdà vtrüdé "f. reuolutioné ⁊ latitudinẽ ⁊ magnitudinẽ:⁊ £m D nó 5dícit fibi D qÓ.o.o€s.n.cóuentüt ⁊c̃.⁊ boc qð.d. poft: cám queriit getis 4C.i.gp oicés büc fmoncm. ponit ftatü cti reuolutióe ifta cás fcóam.[ Et fozte p boc qð.d.oẽs.n.ↄueniũt «c.itédit.n.pter dicẽtẽ gp cá ín gete eiꝰeſt latitudo eiꝰſicut pzi? otxum?:z D ap! paret cx ſᷣmõe eoꝝ:qꝛ oẽs cóueniüt in D q» cá mot? terre ad mediũ eft reuolutio. Cá aüt ſue getis qdas ponut latitudiné tm̃:aut cũ reuolutióe:qdam vo po nunt eãdẽ cás.f-reuolutíoné ín motu ad mediũ «in Qqete in medio.ſ.Empe.⁊ oícétes opioné ſuãvt.d.⁊ of cut qdà o» cá pmanetic terre eft motꝰceli.vt Empe. ¶ o.róné £mpe.c.o-oicit.n.gp celi mouct arca terrà circũquaq; ⁊c̃.i.ꝙ cá in gete terre in medio é velocitae motue celí:caerie velocitas à circulatitet mouet p motii eí^qrii ppvígozé mot^in reuolutiót ipedit terra vt diuidat tps p fü podus: vt oefcen/ dat recedat a medio vt accidit ín vale pleno aq̃:cũ in eo fuerit coꝛppõderoluʒ:⁊ fuerit moti in reuolu tióe foꝛtiter:qm̃ uló cozp?ftabít in medio: manife fti eft ꝙ cá expulſiõis illiꝰcoꝛpis ad medíü « fti (ta tus nõ eft ín confi foztitudo ílli?^ad in rcuolutione, $55 iftigdé fingüt ꝙ filr accídit terre cum acre:« fi ita effet tũc mot?terre ad mediũ effet violentus:aut quies ejus in medio effet y íolenta.
(Lf2uóníeneqs gyratiõe pbibente meds lati tudine f ſuꝑueniente aere alicubi feret Ad mediũ qdé.n.fi violẽtia ferf z manet violẽ tía:Pm nãz ait neciũ cé aliqua ipſiꝰlationẽ. lloc ígít vty ſurſuʒ:aut deoꝛſum:aut alibi eſt.Eſſe.n.quãdã necium.Si at nibil ma gis deorſuʒ qs ſurſuʒ:aer aũt q ſurſuʒ nó p hibeat ed que ſurſuʒ lationẽ:neq; vtiqs quí füb terra pbibebit cá G ocozfns. f£a(dé em eorũdẽ necinm effe cãs eiſdem.
¶ Dicamus mõ ꝙ velocitas motꝰoꝛbis:aut
latitudo terre nõ ipeditit motus terre:deiãe
eraere fup ipſaʒ:qm̃ tunc mouebit aã quẽ/
dálocoy.£2iii fi motꝰeius ad mediá fucrit violétue 7 ges ei?fuerít violenta: necio ba bebit locũ nálé ⁊ motns nálem.oícat igitur Vruz fit 6m ſurſum: vel deorſuz:qm̃ neciũ eſt vt habeaͤt locfi. Si igit deorſum nó fue⸗ rit oigníus vt fit loc? cine ds ſurſum:⁊ aet uperioꝛ nó pbibnerit ipfus qn moueat à
f uperlus neq; aerq eft íüb ea qn moueatur ad ítiferiue, Cauſe enís cófitiiles ⁊ cedet
cauſatoꝛum conſimilium. | ¶ Cum
[4 $
, coͤſ
rii) n
«P. / "i
Y. iber
86 (C Cum dedit opiones antíquoz in qete terre « pmi t Ppones in gete terre.f.g oé coꝛpus nãle qð recte mouet bs moti ⁊getẽ nũlẽ icepit 5dicere eis. (|. £t D«tp fi pofüerim?g» velocitas mot"o2bís nó é cá qe tts terreneqs latitudo:neqs magnítudo terre:otiget necio vt nó ꝓhibeat terrà a motu ei?náli aer conti; hes Alli.n.nõ ponũt eã ipediria motu nifi pp latitu Ine terre:aut magnítudiné:aut pp motii aeris i ví poꝛe.Et boc íntédit cũ.d.ꝙ veloatas motꝰoꝛbis aut titudo terre «C. oicam?^g ncq5 velocitas mot^: neq5 latitudo terre ipediunt terrà a motu ei? a loco in quo eſt. D. d.ex aerc.i.in co qm̃ cũ pofuim?g i, hedimẽti cá ei^non eft neqs latitudo:neqs magnitu, 9:t1€q5 reuolutio nece eft vt ges ei^fítvioléta: mo Ute ei^in locoin d ftat fit violẽte:geſcit violéte:t cus illic Qefcit violẽte:nece eft vt béat locii alíus ab illo oco náli:t geté nãlr ín loco ad qué mouet nálir:« I5 tédebat cũ.d.qm̃ fi motꝰeiꝰad medi faerit violen tus 2C. (£t qz loca nálía füt ouob? modis furíus ⁊ deorſuz. zy oíco & vt2 fit furfus ⁊ deoꝛſuz. i. cum ges ein medio eft violeta nece e vt béat locus nàlé ad que mouet nált cũ fueritez ips:t in quo geſcit nàlir Cu pueníat ad ipʒ:⁊ nete eft vt ille loc (izaut furfus qut ocozfus-(T 55 fi loc"iferio2 é me"in à ponebat Arc violéte:nece eft vt loc?nàlis eis fit mot?ad ar; cufcrétiá.f.ad ſuꝑiꝰquapp erit ignis.([- £t cü vidit it pole eft cii aligs pofuerit ꝙ ges ei" medio € vío t3 vt portat ei loc?nàllis.o.fi igitur inferi^nó eft oí Bt €. fi dicẽs büc fmoné ff acefferít q b5 locü nãlẽ:neqʒ firfus:neqs ocozfus:tüc nó erit inata mo üert a medio:neqs ad pte nfoz capitü:neqs ad ptes DTOZ pedü:x D itédít p ocozíus:c cũ no eft inata mo ueri ad pté nroz capitũ:neqʒ nroz pedi: manifeftü eft aer otínés ex pte nra nó impeditipfas mouerí &d ſuꝑiꝰ.ſ.ad pté nfoz capitü:ficut non ipedit ipam aer ey pte oppofita iftí moueri ad ꝑtẽ nfoz pedus. t fic cá ei ftat^in medio non erit neq; reuolutió:neqs latitudo:f5 defectꝰmotꝰ.⁊ qꝛ oparatio aeris otínétis ipſaz ex pte e^ fapza quà fum?eft eadé cũ oparatióe acris ↄtinẽtis ed ex pte ipfi"oppofita illí ét:zaer qui eft ec nia ptenó ipedit ipfas moüeriad circüferétiá q: illi cõcedũt hoc:⁊ qꝛ fí ipediret:ipedíret ét ignem moueri ad parté noftro capitus;nece eft vt aer qui eft cx pte oppofita iftipti nó impediat ipía5 moueri ad circũferẽtiã. Motꝰ n.a medio a dcüqy füerit eft ad circüferétid. ¶ £t D itédit cii.o.cáe.n.eedé 4 có» files «c.c itédit p cás ofiles »funílitudiné aeri oti etie ey ouab? ptib?:2 itédit per caufatii ^file moti ei'a medioad circüferentia a q̃cũq; pte fuerit.q.er/ go. D.G5i igit iferi^nó fuerit oigni?vt fit locus ei? d f üpinó motiebit a medio oino neq; pbibebit ípas aer ey alíd pte cii fuerítinata moueri.£t ét fi pofue m"c» inata eft moueri ad parté circüferentic dett ex parte oppofita nobis neceffe eftvt moucat ad oes Partee pprer ofilitudiné iftius partis. igi nó im Eediat ipías aer q eft füpza ipfas moueri ad parténo ftroz capítü:q: videmꝰignẽᷣ moueri ad íftas parté:z Qt illi Cócedunt boc nó ĩpediet ipfas aer q eft fub eo dy dert ad parté oppoſitã:qꝛ motꝰex ojb^ partib?me n] funt cofimiles.£t fic erit ille fermo dftalia róci; ipit pp B idurít affociationé:t..« aer ſupioꝛ nó €rit:t nó ĩduxit ipm ín foxma reſpõ ſionis.
abue aũt aa Enpe id vrías qo bícer: "-cIntg diſtabãt ſeoeſuʒ a lite q̃cã terre
Secundus mãſionis erat. Nõ.n.vtiq; ⁊ tüc cãbit gy⸗ ratiõe. Incõueniẽs aũt ⁊ nócóferrezq: pai? qdé pp gyrat ionẽ ferebant partes terre ad q; pptcrquá cás oia gra ntuürad ipſam. Mõ enum
mediũ:nũc aũt vrí uitatẽ habẽtia feru gyratio pꝛopinquat ad noe.
Laliꝗs bñ põt ↄtradicere fer
tt dicere dicẽdo ei: demoõſtra nobíeanteds elnta eẽnt ſegregata adinuicẽ
q cauſa erat in quiete terre Hon.n.põt dice getis terre fuerit reuolutio.Et debe €gpartce ĩpole ẽ vt fint mote
⁊ fuerint aggre Et ꝙ ꝓpter ipſam poꝛa grauia mouẽtur ad £t tp̃us reuolutionis eiuſdẽ
is nõ ꝓpinquum.
ntibꝰꝙ cá getis $7 Qq eft reuolutio:vult mõ
aliud ad medíus: gatc in ca preuolntíoné, cãm mõ étoia co? ípfam.f.terrá.
(| £ü.o.Sdictióes y terre eft latitudo:⁊ oícétib? Sdicere Empe. ppiie ex fua opione.f.f5 fuü fmoné nó f5 ré.pot.n.aligs drere ab Empe.tu vides gp tcr
rà t alía eInta qefcüt cũ fuerint ogregata pp amíci»
tiã.dic g q cá fuit pp quá geſcũt ín ífto tpe:tüc.n.nó erat reuolutío cii vides q» mot?.f.celi fit vn? poft ab teru.([ Hoc intédit cus.o.c oicam?
1 oebebat itellígere «c.
Í,z oebebat ftelligere o» non elt pole ꝙ cá in mo
tu partíii terre ad mediũ cũ coz ui eft ꝙ aer mot expulit cag ctíà ad medíu:qui fic mo foie cà «not Ph ci^mà aríqs fuerãt in aere mo nẽ:q̃re g ptesterrem funt ex turbiné.f.aeré motũ pp intedebat ci.o.tius.n.reuoluti tusa terraq eft cà expulfióis cozpoz grauiũ ad me» dii nó € ppiquii nobís:t coꝛpa gratia vident a no» is expelli ad medui in aere ppind nobis.f.geícéte, üt.o.g cótingit £mpe.vt turbo.f.mot^ae; Cá getís terre in medio:fse mediũ:ges aut ei^bs aliá cám ad h̊. rü:videm".mg copa d ſunt ín büi nó oefcedüt:t tri reuoluunt᷑ cũ ifto tiõe a loco:t ficos terra moueri ſ loco ad que eypulía fuít pp mo ¶ Zidbucaát ⁊ ignis ſurſũ fer&pp quá cãʒ: nõ.n.ꝑpgyrationẽ:ſ aũt hic ferri alí tueépalà qreterrá eríftimandum. ¶ Dicamꝰ ét qua decã ignis mouef ad fi upe rius. Ille aft nó pot dicẽ in boc ꝙ boc ẽ pp reuolutionẽ.Si igiturterra (nnata c mone riad aliquẽ locuʒ:manifeſtũ ẽ ꝙ oebem dicẽ ꝙ reliquaterraẽa ¶ Dicit q6 ↄtigit Empe.cũ o motꝰcoꝛꝑis grauis ad mediũ q̃ de cã ꝑs leuis mouet a me ex reuolutiõe ex quo vifus ẽ eiꝰ nó fít reuolutio.(T 25.0. pót itelligi qp oebem^ét no
ouerí ad medí motus celi. ¶ Et h̊ dis ⁊c.i.qꝛ aer remo;
dis d reuoluunt
m reuolutionẽ in
Part 25
"at ꝙ reuolutio écá
rre:ꝙ nó pót dicere
lo:qminó pt oare cãʒ
9 motꝰnãlis é Qiuís cà
ſi igit terra inata eft «c. Pꝛia expo, o dicere cũ oícim^g» —*
— — — ——
— — —
E: — — —
— —— —
terra fim totũ ĩnata eft moueri nãliter ad locü: dicẽ etiá gp alie ptes terre mouent náliterad illum locu» faiio igit erit idé loc'ptis ⁊ toti. intédit et p B oe
Scða expõ. mõſtrare oifficultate tli?qónis.([ £t pót itelligi qp
cii manifeftü eft ꝙ cii ddà ptes terre mouét ad me diii nálr in aere qeícéte- zDanifeftü eft g» alíe ꝑtes terre inate funt moueri oẽs ad medii fi eent er ips 4 bec eft expoſitio q̃ſi oueniétio2 buic loco.
¶ Sed adbucneqs gyratione graue leuc ocrermiíat(i cft. ed pꝛius erí(tétib? grauí^ bue ^ lcuibue:bec quidẽ ad mediũ venit: bec át ſurſuʒ conan ppter motũ.Erat ígt ⁊ añ fierigyrationẽ graue ⁊ leue q qtio oc^ termiata erãt:⁊ qũo aut quoꝛſuʒ apta nata erant ferri perfcrutarí ops. Infinito.n.ente ipoffibilc eſt eſſe ſurſuʒ aut deoꝛſuʒ. Deter minata aũt ſub his graue ⁊ leue.
¶ £t dicamus ẽt neẽlo ꝙ reuolutio ⁊ motꝰ eq̃lis nõ facit graue ⁊ leue:ſed pꝛia cozpo^ ra fuerũt granía ⁊ leula: ⁊ qdaʒ veniunt ad medíá: qdànatát nó pp motũ. Neciũ (gf cft vt qdas co:poza fucrit grauía 4 q̃daʒ le uía anteq; cíe accideret renolutio.f£t cf íta
fitops noe ꝑſcrutari qũo coꝛpoꝛa fuerãt di (títicta ante reuolutioneʒ: ⁊ quomodo mio ucbant:ipole.u.erat moueri ad ſuꝑius aut ad inferius:quoniã rce cum nõhabuerit fi^ neʒ pole eft vt illic ſit:aut ad ſuꝑius aut ad inferius. Loca.n.nõ ĩueniuntur niſi ín gra/
uiaut leui:ſicut diximus multotiẽs.
$9 ¶ Dicit:⁊ dicimꝰ ét g» motꝰcircularis nó facit graue €é motũ ad iferi^:neas leuc ad fupius:ita gp motꝰcir cularis fit cà grauitatis aut leuitatis in cozpib^graui bus ⁊ ici" 553 grauitas ⁊ leuitas d funt cãe iltozu duoꝝ motuü ín co1pib^finplicib? extiterunt anteqᷓ mot*dircularís iueniret. (I. 2».0at 2n€ d fegt ex b ⁊ dimiſit pponce ex qb" feqbat:c o7 q̃dã veniunt ad medius «c.i.c ppones ex abꝰappꝑet ſunt ſic. Maife ftü eft qp graue deſcribit gp ẽ illoõ ex quo fít mot? ad medii: leue illud exquo fit mot? ad ſuꝑiꝰ · £t mot? circularis nó oefcribit altera iſtaꝝ duaꝝ oefcriptio ni.d mot'circularisnó cft p graue neq; lene-4»5 cà ois motꝰad ſuꝑiꝰ⁊ ad inferi? eft grauitas ⁊ leuitas.g mot'circularis nó é cá moti ad ĩferiꝰ neq; ad ſupiꝰ: Aq: be ppóncs (üt manifefte oimífit ipfas. D Do. necefte.n.vt jdá cozpa grauia fuerit zC-12 cum buic oiungat o grauitas « leuitas funt necio exiſtẽtes in Co?pib^fimplicib?yt appct:q? coꝛꝑa ſimplicia apud Empe. lunt poza motu £5 tpe necio-d ddá cozpa fue runt grauía:x dá leuia aíiqs mot? iñcipet. ¶ Do. rli íta fit ⁊c̃.i.⁊ cii ↄtingit eie qp cozpa graiua ⁊ leuia erant aii motũ celíops eos dicẽ quo fuitpole vt bec Co:poza eẽnt ari moti celí cũ bísoifferentus t vtuti⸗ bus:⁊ qũo é pole eos bie mot? ofequetes iſtas virtu tes:qrfi f fuerit aii cosp?celefte:tüc nó erít fpi ne: q5iferi^:qri illic nó eft finie in loco. Et cii fupi^nó € neq iferPnó erit motus neq; grauis neq; leuis:leue enís t graue oefcribunt fícut.o.p fupenus « iferi^;t cũ nó fuerit mot?nó erit graue 4 leue:⁊ cum nó erít
De celo 4 tun do
graue ⁊ leue nõ erit corpus fimpley pai^cotpoze celer fti.bec igit fuit fua intetio in boc capto,
Plurimi ꝗdẽ igi círca cãs bae Vſantur.
Dunt aũt qãã g pp ſilitudinẽ dicunt ipſam manere:ſiẽ antiquoꝝ Anaximãdros.Ma⸗ gie gdem.n.nihil ſurſum aat deoꝛſum:aut sofue latera ferricontingit:qð ín medio col locatus cft:4 fitr ad extrema fe bs . Simul afit impoffibilead cótraríus facere motum quare cy necetfitate manere.
(Li2ícamueét g fere oẽs antíquí errauertit
(t cognítiócíftay cáx p totá vità fud; qdà oíccbát ꝙ terra eſt gcícée pp ítià equalitate vt Zlnarimádroeantíquue: c oírít ops rc erfité in medio remotã cé ab o2í5ótib? equa liter: vr non moueat ad füpí?:neqs ad iferi? ticq3 ad latera:qm̃ qð fuítb? impoleeft vt moueat ad loca 52ia. £t fi boc cft ipotfibi/ le (tabit 7 quícfcít neceſſario.
(C Iſte eft &rio tertí^in gete terre E medio:⁊ ẽ magis.
ſufficiẽs:⁊ (ftü fmoné vificat Pla.⁊.:d.Ari.q adam oicüt cp terra qefcít pp ſuã edlitaté.i.pp equalítar? fuay oiftátiaz: ab orbe otínéte ex oib^ptib^;cró ei^ ficut.o.eft qp 05 qp res mota ab oꝛicõte otínéte ipfas
G inata eft mouerí ad íp5 ediliter vt figat illic in me dío:vt fi (magínati fuerim?cozp?fpericii ferri pofíti. cuf ín cétro fpere cócaue adamátee:qrfi tüc necíü eft vt. (alf illud coꝛpꝰſtet in cẽtro pp edlitaté attractíóte:cü fít. gj ipole moueri motib?32ye:1 ipole eft vt fundat «oi (ij uidan£ fue ptes.([ Et ilta opto oiffert ab opione ot/ cétis ꝙ cá « (tat?e^in medio eft expulſio ci? a motu . oricõtis edlr in h:ꝙ dicẽs bác opione ponit terram "T bie moti nãlẽ ⁊ ponit fuá geté víolétam.Diceeaut € fcóas opioné ponit vtrũq;violẽtũ.ſ.motũ ad mediũ
a geté in eo:⁊ iõ becopio € magis fufficiés cii nó co' tingat eí ipoffibilitas ↄtingẽs pmo fermont.f.g» mo
tus circularis fít caufa motus grauis x leuis.
¶ Moc aũt decidit᷑ ꝑſuaſibilr qdé nor vcre
aũt:ſᷣm.n.hãc rõnẽ nec̃iũ oẽ qðcũqʒ pora ín medio manere.Quare ⁊ ignis quieſcet. Qð.n.dictuʒ eſt nõ ꝓpꝛiũ in terra.
¶ Et dicamus ꝙ iſte pᷣmo nóeft verꝰ:qm̃ ſi
ita eẽt neceſſe e&t vt oẽ qð poucret ĩ medio geſceret in co. £rgo ſi ignis poneret in € dio nómoueretoio:fs qeſceret.Sermo .n. Anaximadrinõeſt ꝓpꝛius terre.
Fu | gro í ¶ Quia oicentes banc cám opinant cp cá getis terre ?
ín medio eft fifitudo 5ctíóis continétis circüquad" qut equalitas declinatiõis cin oib? partíb^ f.q? no declinãt ad parté ppꝛiã:⁊ P eft manifefter fmon €oz:toeclinatio ignis cft ad oꝛicõtẽ:⁊ ſilx aeris ce tinget igif cp ges terre in medio f eft pp eãlitate oeclínatióís nó eft ppziü terre:fs igni talus dem tís-£leméta.n.funt ouobue modís:aut grauta au "i uia. ſi ergo graue ftat ín medio pP eq̃litatẽ oecltn
tíonis.G ips « leue oueniüt in motiócfua ad cl. rentià.zt ci (ta fit mirü € vt qocüqs coap" ponat y medío ey coxpozib?fimplicfbus ftet in co ru
Dehß 8&5.
Y. iber
¶ "»ec igit eft intétio eiꝰqð.d.ꝙ neceffe é buic pofi tioni vt oé pofitü ín medio qcícat ín eo: fínó iſtud
9 nó eft inatü moueri ad circüferétiá neqs 5 a cir cüferétia nó eft nece vt ftet in medio pp bác cás: vt
, S'aue Psnoftrá opioné:q: inatü eft moueri ad me"
no à medio. £t oicétib"et ꝙ terra gefcit: qz expellit ad medii a círcüferétia edlr.bec dictio ↄtingit:⁊ ẽ Yt ftetín medíooé pofitum in eo-([. Z-be.aüt.o.g B 2dictio nó eft ylis.f.Sdíctio oícés ap o€ pofitü osfta Te in co nifi qꝛ mediü ſᷣmõis Plato.in tímeo in bac itétioe eft.q.vle in dãdo cãʒ hãc.Dictũ.n.ẽ in timeo Q res »filiscü fuerit pofíta ín medio nauis nõ ðcli nabit ad altez [atez:: buic pofitiói vli ↄdicit Ariſt. €x D o» ignís mouet a medio: cii ita fít ops oicétes D oare cás ppzíá getísterre in medio:t $5 boc di, Ctto erit P5 Pmone oícétis nó fm ré in ſe. Scõm aut noftrà explanationé eft ↄdictio firma £5 ré i fe. bemí.aüt.o«q nó ẽ difficile diſſoluere bác di ctione. f»la.aüt nó accepit büc monem vlt.f.nó po fuit c oẽ »file qðcũqʒ fít cá fuerit in medio pofitus geſcet ⁊ nó oeclinabitad aliqᷓ; ptem:fed pofuit qp oe ?file qó inatii eft qeícere ſi ponat in medio rei cófU milis gefcit necio:t pp D fínyit ꝙ b 3díctio nó otín
Sit ei Ignis.n.ĩpole eft vt feparet a motu:t ifta 9du
tto oe igne ita eft ficut fi aliqs dixerit ín 3dictione ifti Pmóis g» bó cii pofit"fuerit in medío ofilis qc» ſcet. Hõ.n.bʒ nãʒ moueri inq;;tũ eft aĩal:ſʒ nó eft ne ceſſe vt geſcat indstü tale cü fuerit pofit in medio ofilis:cintédit q» nulla € oia iter 3díctioné oe igne Qut de aiali ín apparétia cafus ift?5dictóis 4. Et P Q5.0-Z be.nibil ẽ. Am̃ fi intedit oe bac ppóne oícé t€ Gp »file cũ fuerit pofítü i medio ofilís,qefat;g I5 nõ eft vez. mfi i eo qð natü é recipe getẽ.querimus ab eo vtrum intendat per boc recipere quietem vio⸗ létà:aut nálé.fí violétà.g ignis cónatus eft recipere getẽ violẽtã:ſi nãlẽ dicemꝰei fí intédebat illud qó e inatii recipe qeté nãlẽ cus fuerítin medio nece e vt ifta nà qua co»p?pofitum eft in medio filis recipit qeté in medio fit cá getís ci^in medio:nõ qꝛ eft i re inotióe eu a cozpe ↄtinẽte:qm̃ b ges eft necio vio; lẽta:⁊ nã eft cà exñs t re geſcẽte non in extrínfeco. «L £t (i intẽdit tftud qð inatü ẽ recípe qeté nãlẽ nó
: in medio ignis ĩnatus eft recipe qete nàlé ín loco et
nàli.f.circüferétia: p (là getẽ ofegt ignis moti ce lefté circularé:t vlr fícut dixximꝰcũ cá getis terre ín medio eft eálitas oeclinatióie ad os ptee in illo lo Co in quonatii eft moueri a medio: necio exiſtit i igne.ſ.g inatu € moueri a medio ad circüferétiá:5/ dictio igf Ya € fíne oubío. (T Si igf aligs dixerit ꝙ tgnís nó accidit eiꝰptibus vt moueant a medio niñ Potes ePnó fintin medio ad circunferétiá ve.Et fi ponerent in medio ve gefcerét.([ Dicet᷑ eirñdẽdo Q fimile butc tiget tibi ín partib^terre.f.g» ops cas moueri a medío:cü nó fintin vo medio: (ilr otiget in lapíde expulſo ad fupius vt moueat ad aircüferé ta5 cũ oimiferitipm motus expellétis:ó ad cétrus
fuerit magis ꝓpinquus circüferétie víus quas ex; bellitur ds circunferétie oppofite.
C Sed « nóncéius:tió.n.folvidct manée: ſʒ ⁊ lataad medium. bi.n.q̃cunq; fertur Particula ipſius nece eft ferri « totam: vbi 3Ut fer Pm n3s: ⁊ manet ibibm 135. Nõ ig D fili fe b3e ad extremo.Poc qdes.n.oib?
Secundus cõe:ferri autẽ ad medium pꝛopꝛium terre,
¶ Dicamus ẽt ꝙ ſᷣmo ciue nõẽ neceſſarius:
qꝛ nos videmus ꝙ nõtm̃ terra geſcit in me^ dio:ſʒ ẽt mouet᷑ ad ipſuʒ:⁊ ĩ quocũq; loco fucrit motꝰalicuius partis illic etiaʒ erít tmo tuatotinetcrrenccío: z vbímouctur natu raliter; ibiquiefcít naturalr:manifcftü igf é q'terraquiefcít:nóq:equalroíftat aboꝛiʒõ tibne:quía beccaufa cómuníe cft omnibua cozpozíbue nó tantü terre. Motus auté ad medium eft pꝛopꝛius terre.
¶ Dixit:⁊ fi cá ín qete terre ín medio eẽt mediü:t q»
ipole eft vt moueat ad ptes 3:iae:tüc terra fi fuiſſet extra medii nó mouerct ad medíum:cus cá morus cuis ad medii fit 5:ía cáe quietis eius in medío:qnis 5 banc opinioné cà motus exítus eft a medio in co qð eft mediũ:⁊ caufa quietis eft medíü Exitus auté a medío 5:íus eft medio:fed necio mouerct ad nó mediũ:qm̃ necio eet vt moueret ad círcüferétid ꝓ/ pinquío:é.£t nos videmꝰꝙ cũ fueritextra medius mouebit ad mediũ.ergo cá quietis ei? in medío nó eft edlítas tractiõis:ſicut dem̃ € in Timeo.¶ Et nó 05 aligs oicere qp pare terre cü fuerit extra medius mouet ad círcüferétíá d eft ex pte cétri. Uiſuʒ én. Q»coipa hñtia oeclínationes vigozant in motu qᷓ;to magie fuerínt ppínd loco ad qué mouent.D igt eft vnũ coz P5 qué poffum^itelligere büc locus: eft 2. díctio va.¶ Zllex.aüt P5 qp narrauit The.explanat büc locũ P5 fuii modũ:⁊ nõ addit bác ínténoné quá nos addim?.Z».n.g cü nece eft ꝙ cã quietis terre à eft mediũ nó eft cá motus ei^ad mediü 4 non eft cá in gete ci"ín medio.Et boc »tingit oicétib?o eft ge: fcens:q? eft ín medio:q: cii cà getis eiꝰfuerit:qꝛ é in medío:c ci motꝰeius erit:q? eft extra medii: eé e£ eft ↄꝛiũ ad e£ in medio.ergo cá mot? ei? nó eft cá ge» tis ci^. ci fuerit extra mediü nó eft nece vc mouea tur ad mediũ:qm̃ opónes cá 21iaz funt 5zie. ed nos videm^ipías cà fuerit extra medius moueri ad medii. cá motus eius ad mediũ eadé eft cii cá ge; tís ci^in medio.f.nà grauitatis i terra-([- £t 7-be.5; dicít buic explanatioí:c.o-qp nó € neciuʒ cü medii nó fuerit cà motꝰeiꝰad ips (5 alib. f.exiPei'in medio vtnó fit cà getis ei? in medio. ingit.n.g cus aligd fuerit negatii vt — fit cá alterÜreinó fegt vc non fit cá alteriꝰrei. V. g. ꝙ ſi vtus vifibilis nó eft cà am bulatíóis:nó fcqtur vt nó fit cá vifiois.£t multipli, cauít fermoné in hoc:⁊.d.ꝙ tlla funt eadé quoꝝ cáe funt ecdé:c ea q̃ funt plura ⁊ diuerſa hñt cás plures, ergonó mot'terre ad medii eft aliud d$ ges in me, diomeẽe eft vt cá mot?ad medii fit cá alia a cà quie tis.Et io flaligsoixerit p grauitae eft cãvt moueat ad mediũ ci ftierit extra 1p5 nece eft cũ fit inata qe ſcere nãlr nó víoléte fequitur alte iſtoꝝ duoꝝ:aut grauitas nó exiſtat i ea cii fuerit in medio:aut fi fic vtnó fit cá mot^ad mediũ.ſʒ impote eft vt gramtag nó cxiftat ín terra qñ € in medio.ó nó ẽ cá eentialis motꝰeiꝰad medíii:5 cá motꝰeiꝰad medii cft ci? cxi, tug.£t cus cá mot" eius eft fuus exitus a medio.à cá getis ct ín medio € fuus ee in medio:(T £t totü Bé falfus.Quics.n.eft finis mot^ eft neci vt cá ci? qó eft añ fine « fínis fit eadez: qm̃ fi nálr mouet ad me diũ:⁊ ab aliquo pn^:cótíngit vt ex illo pncipio d mo« CLõmẽ.ſuꝑ Cea mun. faz
Coꝛpa hũtia Oclinatióes vt gozin£ in mo tu quáto ma. gie fuerit p^ pinqua Loco, Ið.õ.t.c.ʒs. ⁊ · s.ph. 76.
Expo Alcx.
£bc. 5 alex.
eluct 2 tc,
à - - — — am —— URL. E - — — — I — — e—————— — —— — — — x IL — - — — — — - - - 2 I e - - — - — ELE - TA —— — — -— ———— - — — — gom ———— Az — — — — i! — * - E —— — — — — M— M—Á : e - » : — — - — ms E— - * E: m EL-— — — —— LE E E — - -— —- — : — — E » s X — - - — -—
— —
NL — m TR
— — —
— —
uetur cü fuerit extra medii gefcat cü fuit: i medio. fed B opatio inuenit in bac eade cá duobꝰmodis oi
"Soc celo 4 mundo
querere pp quá cámboc quidẽ ſurſuʒ ferte bocautéad mediuʒ:nullo impediẽte.
mpoltég uerſis:cũ motꝰſit ↄꝛius geti:ↄia atit ĩpole eft vt at; 2 *u * — tribuant cidé agétí eodẽ mõ.· Brauitas igf cii fuerit ¶ Dicamus eg fedus e ft vt qree ꝑſcrutet * * extra me"é cá motꝰad mediũ:⁊ cuʒ fuerit in medio q̃reterra poſita ẽ ín medío: nó ꝑſcrutetur gd. :py. Citcd geris m tout ——n etam qre ignis eft pofit? cui; ozísóte: qr fi oꝛiʒon tex.o50. 745. tiões oííponib?o19eageti no 1 i peccat:vt oí On 5s ud nin dre bre mousu62, ' ces qp Cra ot ei^ad mediũ cũ faerit extra medium eft * x vies :manifeftá d q iar: c vt eft exi?ci?^a medio:⁊ cá qetis e? in medio eft ſuũ eẽ medi lit locꝰnãlis terre: jm) iífte loc? noti in medio. 3fti.n.ponüt diſponẽ agetis loco agentis: fuerítnálíeterre ⁊ fuerit fira ⁊ permanens ⁊ qtunt aligd E vi ey v or ab bn ugue dU — pprerneceffiraté equalitatis ab ozísontib?, agit ppind ipltagenlre Emo it valdeimmicióS Erlt itte 6mo fiti Prroni ertéfo círcnndqs ita ꝙ X be.errauit in tllo: fecit ips errare $m qd « : j1 , : fimpli:qrí cü nó iuenitgrauítate cám fimplr mor? extẽſione foztí nõ abfciffa. Et ſilis huic qð «quietis remãſit vt ſit cà ꝑaliquã diſpoõnẽ:⁊ poſuit o? de hñte fitis t famé valde: cibꝰ⁊ vini *8 qbus si * funt € in boc cum. * font valde remota abeo edlr.f. qp necium ẽ oiípones fuerint fíngulares erunt cá p acciie:: iõ " ; fte due diſpones eẽnt cá eéntialiter — wüw ptgeſcat ⁊ nõ moueat᷑ oĩno.Et ops noe p/ uenirent᷑ ín oi poſito extra medius aut ín eo.Ariſto. fcrutaríét oc qete ígnie ín ozísonte. Et mis * nõ ea locut?oe cà agéte pont Aquieténifi cus eſt deq̃rẽtecãʒ qetis coꝛpoꝝ ⁊ nóqréte cãʒ diſpõnibꝰſuis 2295: i0.0.g» fi equalitas remotiõis $e" a circüferétia:q eft mediü nó fuit cá motióísterre Meet Dico der ca deos vss ad ſu ad mediü:nece eft vt nó fit cá in fua gete in medio. berius:⁊ q̃dã ad ĩferius niſi aliꝗd ĩpediat. Et qꝛ in bac3dictíóe pofuit g» fíterra ímagiata eet ¶ Dicit:⁊ iſti nõ poffuntoare cãʒ pp qui ignis geſcit 9) Expõ textꝰ. CKtra mediũ nec̃io moueret᷑ ad ipᷣʒ mediũ · ¶ Et in circũferẽtia:⁊ pp boc valde eft malũ « fedum:vt ita eft cepit notificare boc ⁊.d.⁊ nõ tm̃ videmꝰterrã aligs q̃rat quare gefcat terra:t oat cám in boc: t nó geſcẽtẽ in medio:fs €t mouet ad ípm.f.cSdicitbuíc q̃rit qre ignis geícit ín ozicontezmegs pót dare cám. gi fPmoni:q: nos nó tm̃ videm?terrà fm toti quiefce/ — Cis cáerez 3dictoziaz oicunt eé oiuerfez pp Df col) re ín medío:f ét £m totü moueri ad medii: cusfue — aligeocefferít qp cá qctis ignis in círcüferétia eft lc ur Ebo rit imaginata extra: fígnus eius eſt:qꝛ videm"ptes — uítas:nece eft igít vt ocedat p cá qetis terrein me —— ài * cíue cii fuerit extra mediũ moueri ad mediũ:⁊ ideʒ dio eſt grauitas.Qui vo bocnó ↄcedit:nõ pot dae Bh gdéémo? eſt motꝰtotiꝰterre ⁊ vniꝰ glebe C. ([ Et cũ pofuit — cám pp quá ignis gefcitincircüferétia.Z»reuerfug —— 55, ionus terre ⁊ cd motus eius ad mediũ nó eft medii: poſuit pne — eftad oícédus rónes quibus cófirmat errozé fuume weitere cuHarü etg illud qó eftcá mot'ad mediusfitidé — € £t.o.qrh ft ifte loc? nó fuerit nàlio terre «c.íqri i».25..5s,«. CI Cd getis ein medio. Et ſi apꝑuerit ꝙ cámot^a? — fiiftínó dixerũt ín cá qetis terre in medio op fit nã so. 3débic ad medii eft fuia potétía nális: manifeftü eft qp illa — terre c fua foꝛma.ſ.grauitas:⁊ ét dixerũt qp e eft ed LT fup:4.35.43^. po'erit cá getis in medio;t.o.qó moueturnálr illic litas remotionis ab oz onte:t ꝙ accidit ei ex attra/ Qo J phr · 5. ftat nàli.(-« ci manifeſtũ e(t gp cii nó mouet᷑ ad me — ctióeexoib?partib? edliter vt qeſcat in medio:⁊ nõ Rs í díus violẽte.i.ab aliquo extrinſeco:ſʒ nãlr:⁊ ex pne — oíuidat:fimile ẽ ei qð acciditceufaattracta equal — — & wu pio ín co:nece € vt in loco ad qué mouetur nãlr qe/ — eyoibuspartib^qri ſic nõ abfcindit. £t fileé ei qo ou m fcat nãlr:cuʒ iftud qÓ mouet nãlr recte non mouet — accidit babenti famé «fitim equalr « fuerit panis € —8* nifi vt geſcat nãlr:⁊ iſta Idictio eft 3dictío ꝑfecta: aqua ín partib?cótrarys:qris otinget ei vt ftet « non c qiii óftruit falfus « ofirmat vex · ¶ £t pp D.o.poft. — moteat:toicunt boc ⁊ oant ifta cyempla opponédo 59a
oeclaratü eft igr ex fmone.i-occlaratus eft ígF ey. h fmóe coꝛruptio ſᷣmõis dicẽtis:ꝙ me" e cã getis ei? ⁊ exitꝰab eo eft cà motꝰeius:qm̃ iſta cà € cõis terre ⁊ alijs:ſʒ cá getis e^ín medio ẽ grauitas:⁊ boc intẽde bat cũ.d.motus autẽ ad medius € ꝓpꝛiuʒ terre.
¶ Incoõueniẽs atit bocquídédrere pp qd
manet terra ín medio:ignis at uó rere pp adín extremo.Siquidẽ.n.⁊ illinã locꝰ ex⸗ tremus:palã qꝛ necíus eft cé quédà ⁊ terra 03 locus. Siaũt non hᷣuic iſte locꝰnã:ſʒ pp neceſſitatẽ manet eã d ſimilitudinis:quẽad modum q oc eqtrícoe fto. Foꝛtiter qdé. SSilt air vndíqs tẽſe qm̃ nó oífcrepetur:z cfuricte ⁊ ſitiẽte valdc qdé:filratít ab cfibí libue « potabílib?equatr diſtante. Etenim butic geſcẽ neciũ. €? nerédus ipfieoc ignis trianfióe fn extremis: mirabileatir « oc má fione quidẽ Qrere:oe latione autẽ ipſoꝝ nó
buic qð otíngtt eis.ſ. ꝙ ree attracta ex oi parte diui⸗ ditur.Et q2alíqs pót oícere cie gp fi tta cet ficut vos fíngitis nece eft vt terra owideret:t mouerẽt᷑ ꝑtes eiꝰad circüferétiá ex oibus partibꝰ.dicũt opponedo boc exépli oc ceufa:qó attrabi£ ex oi parte:⁊ tñ nõ otuidif:c D qð oicunt e falfum:imo nece eft vt fl p? tétía attrabétis fuerit foztíoz potétía qua retinétuf partesattracti ab oibus ptíbus vt diuidat᷑: « vt cus potétía retẽtiõis fuerit foꝛtioꝛ potétia d eft attractio níe edlis ex oib?ptibue nece € vt ree attract ftct i medio attrabétis cófilis ¶ £t D € qðᷣ.d. The. ꝙ accidit ceufa vt diuidat᷑ niſi cum attractio nó fuerit cõſimilis nibil ẽ:qm̃ cxattractíone cõſimili nó co tingit nifi diuiſio cófilis:mó vt nó fit diuiſio oio cu⸗ potétía attrabétís fuerit foꝛtioꝛ retétióe potétíc TC attracte.(T £t anteqᷓ; incipiat oeclarare q»necee Cà getis terre eet D q fingüt:nece cét vt oiuideret: reueríus eft ét ad oícédü quoddã impoffibile qð c1? accidit. Tfti.n.qrunt cám getie: ⁊ nó inquirunt cãm motuum 32107 ín iftís cozpib? fümplicib^.q.igf-o-9^ miz € ve iſtis dre nó qrüt oc caufis qetis elntoꝝ in futs locis nálibus mfi in terra tri: neq; qrüt 2 * CT
94 (r
ATO "Bio d09
Bl 2 tbe,
Y. iber
fie etam motuum cos ficut oe qüicte.
¶ Sz adhuc neq; vez qð o: fm accídée tñ
cver ꝙ nec̃ium manere ín medio oẽ cui nibil magie buc js illuc mouericõtigit.S iDpter bac ratíoné nó manct (5 mouebítur: notamẽ totum fed diuulſum. Et dicamus ẽt ꝙ iſte mo non cft verue vtaccidat ſermom dicentis:quoniaʒ oẽ qð üo0p5 moueri hucneq; illuc figitur ⁊ ftat in medio neceſſario. Dicamusigitur ꝙ pp unce ſermonẽ nó debet ſtare i medio; fed diuidi ⁊ moueriad omnes partes.
Uult 5dícere ſᷣmoni dicẽti ꝙ oẽ qð natum eft mo uert ad oẽs partes equalr necio 05 ſtare. ¶ Et.d.ꝙ iſta ꝓpoſitio no eft Va:qrfi qsuis totum cozpus béat fitum có fimilé refpectu citcüferétíe:ti ptes no bit litum cófimilé:fs qlibs pars caz € ppinquíoz alicui parti d$ parti illi cotrariesquapp neceſſe eft vt fi vir tus moti aut potétía artractionis fuerit foztio2 poté
,, Waretétionis partiũ ⁊ oiuídant « moueant infimul
9d o£s partes. ¶ £t idurít &moné in fozma vli fine 3c coditione:qz potétia oeclínationis d eft in terra Videtur foꝛtioꝛ d$ retétio partíü terre:z ideo cus tcr f'acecidit collectio magna oiuidetür ⁊ oefcédét par tco. f.cus ifta collectio fuerit fuperius violéta:z et yi emis plures partes terre oifiunctas a fuo toto: ⁊ ſi cet ficut otcunt opozteret vt partes mouerétur ad Pinquiosé ozicóte- (^ £t Z- beri.rüdet fup boc q» oi Etes terram ftare in medio ppter equalitaté remo: ttonis a círcüferétia nó oícunt g» terra innata é mov ueri a medio:f5 quiefcere in medío-( Et ff et ſicut U-Z Demi poo eis eet verü vL ppe vex:qm̃ cà ppin: qua ín quiete eius ín medio é:q2 eft grauis:⁊ cà gra uitatiseíus ẽ:qꝛ eft valde remota a motu circulari. Kemotio.n.a moti oat grauitaté ⁊ quiete « frigidi tatẽ:ſicut vícinitas oat leuitatẽ « caliditatẽ « motü. Sz omne bocnó apparet ex fmone eoz nifi fm ey pofitioné remotã:⁊ ppter boc fi intédebant bác inté tioné errabát tn Doctrina ſua:⁊ fi intédebát D qó vꝛ
: ex manifeſto fermonis coz, fímpli peccant. ¶ Eadãẽ ení5 ró congruit ⁊ itr íqne; Neceſſe
eniʒ pofitoín medio manere filr quéadmo dutn terra:ſilr ení5 fc babebít ad ſignoꝝ cr tremoy qocfíqs. 655 tfi fertura medio qué^ adimodus vilatue:fi nó aliquid pbibeat ad crtremáa:verüraméno totꝰadvnuᷣ figni. cenis neceſſariũ foli accidere ex ratiõe caque oc filitudíne:(5 ppostíonata partícti laad ppo:tíonatá exiremũ zaíco atit puta Quarta pare ad quartá cótinétie parté. Ne (Benís punctũ cozp? eſt. ucadmod( afit fier'magno conuenfat oenfatfi in minorẽ Octi5:fic vtíqs er paruo in maioꝛẽ rarius fa C05.€) nare vtiq; ⁊ terra boctmodo mone "'Iramedío ppter ſimilitudinis ratione: Bnatura terrc (fte locus ect. t dicamus ꝙ ífte Pmo manifeſtꝰ eft ſilr
Secundus 253
in igne. Ignis enim cũ pofitue faerit ín mc^ dío ftabir neceffarío ficut terra ftat: qm tũc equalr oíítat ab ozísótib?:f5 monetura me díoad ſuperius:ſicut videmus ꝙ facítz fed nó mouet fm totũ ad idé punctũ:qm̃ fic ne cetfarío cõtingittm̃ hoc ſᷣmoni dicẽtis equa litatẽ:ſʒ jlibet partium ignis mouet᷑ ad ſuũ ſimile partium oꝛiʒontis: dicẽdo ꝙ quarta pars ignis mouet᷑ ad quartã partẽ oꝛiʒõtis: ⁊ nõ eſt augmẽtatio coꝛpoꝛũ ad punctũ no tũ. Ignis.n.cũ ſtrigitur cr magnitudine ad paruitatẽ:⁊ cũ dẽſatur ꝑueniet ad locus mí noꝛẽ.Et cũ erpáditura puítaread magnitu dinẽ:⁊ rarificat veniet ad maíozé locus. fet fiíta fit ⁊ mediũ nó cft loc? naturalie terre, Terra enim mouebítur talí motu pꝛopter cqualítaté remotiõis aboꝛiʒontibus.
¶ UVult declarare ꝙ nccío accidit partibꝰ coꝛpis q8 9$
eſt in medio yt diuidant᷑.partes.ninõ equalr oiftát a arcüferétia nift eét vnũ punctü ĩdiuiſibile:tũc igr nece eẽt vt ftaret illa pare in medio:⁊ oat róné ex b qo appet ín igne. Ignis.n.cũ pofit?faít in medio:par tcs ci mouebunt ad cicüferetias. (| Et.d.⁊ dicamꝰ Qq Pmo ⁊c̃.i.⁊ dicamꝰꝙ boc qó cotíngit cís.f.ap ꝑtes terre mouetur ad circũferẽtiã ex oib? ptíb^t g»qes Q feqtura pofítioe eaꝝ eft toti?terrenon ptíü man eſtũ eftin igne. Ignis.n.cum pofitus fuít ín medio ftat $5 totũ:⁊ mouet f5 ꝑtes:⁊ otigit eis oicere ꝙ qv ce terre x ei^mot^é fic ges ignis « mot? ei^:q otiget eis cu terra fteterit ín medio £5 totü Pp edlitaté re» motionis dicere ges ei? in medio eft violéta:z mo tus ead circüferéti eft nãlis. ¶ 2.0.qri tunc erit remot?edlr ab ozicontib? fs mouetur a medio ad fu periꝰſicut videm?ipm facere.i.nece € vt ignis gefcat P5 toti in medio fícut ſentimꝰꝙ é remot? ab oiicóti bue eált ⁊ € inat?^moueri ad ipſos. 2.0.5 n6 mo uet ſᷣʒ totũ ad idé püctii.i.c 5 (gnis mouet a meni videt nó motü f5 totũ ad ídé pũctũ:qð otigit &mo, ni coz o illud qð inatü cft moueri ad círcuferétia edlt ẽ £5 toti no fs ptes.f-qp a Pmóe coz nó feqtur nifí g illud qó é poſitũ in medío qefcat £5 totũ non P5ptes:1 fic inemm^accidere ut igne. ([ £t itédebat p boc qð accidit igni vificare qóda qð 5tingit $mói coz: qódi nó. Iſti.n.ponũt op terra ftat £5 totum ptes ín medío pp eq̃litatẽ declinatiois: ⁊ ipfc.o. $m aüt totii Ve ofeqt cx bac póne:P5 vo ptee nó eft ve t teftat buic q vi in igne q ftat $5 totü ín medio mouet $5 ptce ad oztcóta eq̃lr:⁊ hoc itẽdebat cũ.d. qiii boc cõtingit necio trfi ſᷣmoni dicẽtis edlíteté.i, nctio cõtingit fmont Dict op remotióís terre ed, litas ab ozigótib"eft cá getis et" vt aefcat $5 toti no P5 ptcs. (T. · d. ſz Qlibs ptiu ignis mouet 4C.t.f5 cuz (gnis fnerit pofi?in medío nó fm totü mouebit ad cüdé locii circüferétie:f5 qefcet m totus « $m ptes motiebít ad loci oꝛigõtis »files q oiftiguit a duapꝰ lineis exciitib'ad o1besa cétro fpe ignis:d fi ez igne oiftixerüt Qrtà pte oíftinguét ex o2be drtà cü fuer mus imaginati cp cetru fpere ignis fit poſitũ in me dío ⁊ cẽtrũ terre fit id apud fenfum: « vtr portiões efilius ptis ſunt ille q̃ idẽ cẽtrũ ⁊ eoſdẽ águlos brit. Cõmẽ.ſuꝑce.⁊ mun. f ;
Elemẽti no bit quãtitatẽ termiatá . op po" vide.2.5 gia. Af, 4. 52. 6.pb. t. 4-9, alibi 4C,
Che. 5 ziv.
Anuer. cfe; fio p Ariſ.in Themiſtiũ.
¶ 35.0.t augmẽtatio coꝛpoꝝ nó cft ad pũctũ motũ: P eft alia 3dictío fundata (up D ꝙ elnta nó brit qiti taté terminatá: D intédebat cũ ·d.ꝙ additio coꝛpo rünó eft ad püctü termiatü:fs rarificant vt veniát ad magná dstítaté « ipifíant ⁊ veníüt ad pud. 2». ox cii ita fít ⁊c̃.i.⁊ fi cerra fuerit pofita in me ifte loc"fucrít nó nãlis eis ficut ín (gne otingit necio vt appcat ui ea D qó appet ín ígne-f.o rarificat cũ fue nit pofita in medío:fs nó rarificat.g nó ftat i medio pp edlitaté declinatiõis. ¶ £t The.dꝙ ifte fimo e £mofopbiftic^dsuie in co fít aliq fufficiétia: nó e. pole vt aligs ocedat qp fimile pofítü in medio cõſi/ milís raríficet ex oib?partíb?equalt;ficut nó é pole vt tráfferat a medio cü bac pofitione.£55 cà ín b qp nó tráfferf neq; rarífícat eft alía. (T Et et cus aliqs finxerit ꝙ nó tráfferat pp equalítaté oeclínationts nó otíngit ec D vt nó ranfícet:fícut nó fegtur ex D vtalteret.(T £t ét (í ↄceſſerimꝰꝙ nó rarificat:tñ
nó facit vt nó ftet ín medio.(T. Et ẽt ſi rarificet vñ fcít q» rarificat.T Z»ícam?nos igt fí cóceflus eft qp edlítae oeclinatíóis nó eft cá getis ín medio qd P deft oáti cás oare cás d nó eft va. cãti:neqʒ abfcidit &ü abfcindit cátü.£t B qó.o.g» non fegt ex D qp ra/ rificet vt tráfferat a me*oebce fcire.ap Ariſt.nõ · d. q cii rarificat ne£eeft vt tranſferat: ſz pofuit ĩpoſſi bilitaté in raritate. £t b pot itclligt diuerſls mo: dis:quoꝝ vn^eft qp cũ pofuim? íps e£ valde raru pp fai céin medio:impole eftin ea puenire ad maioꝛẽ Quátitaté cad mínozé: notü € fenfuí a» ípfa puenit ad maío2é ⁊ ad mioꝛẽ. ¶ £t ét fi eẽt i fine raritatie co:rüperet in D feculo antíq 4 feparet ꝑtes ci^: qm̃ potétia retétiua d eft ín ptibꝰ ci nó potuerit reſiſte / te declinationi ⁊ pateret in raritate ⁊ ſegregatiõe:⁊ pateret ét in coꝛruptiõe cũ raritas ín terra fit cá co? ruptionis in ea:ex vtroq; ígít iftoz ouoz apud mei pole fegt-([ Et fotte 215. intẽdebat vtrũq;:aut coz altex. ¶ Et b q5-0.q» non ↄtingit buíc pofítiont vt rarificet :falíü eft mfi ponat cp cà getis terre ur me" nó cft elis oeclinatíóis « cófititudo circũferẽtie:⁊ vli 3dictíóes ift viri funt fundate fup D ꝙ cá vata ab iftís boib"in gete terre ui medío non ẽ cá ppinq getis fimpli:fs getis tm medío:ttotum Db mbil ẽ:qm̃
nó funt ni(i p vba d bomince nó imtellígebant.
¶ Quecũq; igitur exiſtunt de figura ipſius ſuſpicata ⁊ de locis ⁊ manſione ⁊ motu fe re hec ſunt.
Capłm. It, Os autẽ dicamus pꝛimũ vtrũ Imotuʒ bsaut manet. Quẽad/ wi ll modus.n. diximus bí quidem NS II tpfam vnũ aſtroꝝ eẽ faciunt:hi auat in medio ponẽtes reuolui wonueridicũt citca poluʒ me diuz. Qð aũt eſt ipoffibílc palã ſumẽtibus pꝛincipiũ:ꝙ fi qdé fertur fiue extra mediuʒ ene fiue in medio:neceffaríá (pías vi moue rib motu.1H6.n.tpfi?terre é mot?:ctenivtt q5 ꝑticulariũ vnaqqʒ bác bict lationẽ. Nũc aũt in rectũ oia ferũt ad mediũ. Pꝛopt᷑ qð nõ eſt pole fempíternücé violétücrütem c pter nãʒ. Mlidl aüt oxdo fempltermus.
De celo 4 mundo
¶ Iſte igit opiones ⁊ diuerſitates ſunt iter ꝑſcrutates ⁊ ↄſiderãtes occaufie rerũ in fi guraterre ⁊ loco « quiete ⁊ motu eiꝰ. Co lumus igit dicere nos ⁊ perſcrutari deiſtis rebꝰ.ſʒ ante volumꝰq̃rere vtrũ terra moue rct aut quieſcat.Quidaʒ.n.ãtiquoꝝ ponũt terrã vnã (tellay:ficut diximꝰſuꝑiꝰ:⁊ ꝗdaʒ dixerũt ꝙ eft ín medio ⁊ ꝙ reuoluit ⁊ mo/ uet ſuꝑoꝛbẽ mediũ:⁊ heſt ĩpole:⁊ ſignuʒ eiꝰeſt g ſinos iceperím? dicere ꝙterra mo^ uct (to motu ficut narrauit extra mediũ:⁊ itra necio mouebit ifto motu violéte. £21fi (fte motus nõ eſt eẽntialis:qm̃ fi eẽt eẽntia/ lis q̃libet pare eiꝰmoueret iſto motu. Nos autẽ videm? oce partesterre moueri recte. Et cuʒ ita ſit impole eft vt iſte motus terre fit eternꝰcũ fit violẽtꝰ nonãlis:elntũ aũt mũ dí eft eternũ (inc abſciſione. i y j^ oeftrayit opioncs oíctae ín gete terre:vult
"um vare cám in B:« pai? vult 5dicere dicẽti ꝙ terra mouet in tipo medio nó geſcẽs qm̃ ſuꝑius 5dt xit p nó mouet circa mediü qfi ſtella:⁊ mo vult dícere q» mouet ín medío p'itétióe dsuis fino ci^5 dicit vtríqs. Et b q5-o-reuoluit « mouet fup ov bé me"pót itelligi quod ipfi opínabant g» terra mo uct füp comp^a quo otínet ab extrinfeco:t vocabát ips mediũ:qm̃ celü ⁊ terra funt extrema. ¶ Aut ité
it p D ꝙ terra mouet fup coꝛpꝰqeſcẽs qð trei vita) te ẽ in medio:⁊ b explanatio € remota:q? nullus coz pus € fub terra. Sʒ qz dem̃ ẽ in ZLimeo g» mouet dir ca fati cécz ne&e € vt fit (pa:fpa atit diuideret i ouo coꝛpa:in cẽtrũ:⁊ circüferetiá d uouef arca cétrusit.— oebem?ofiderare oc D in XLíimeo:4 ípfe 5dicit huic opioní p ouae ppóncs.Quaz vna é g fi rerra mote tur ifto motu nccioerit mot"e violet" &5cóa eft: d ois motꝰviolẽtꝰeſt gnábilie ⁊ coꝛruptibilis.q̊ mottg terre eft gnábilie ⁊ coꝛruptibilis.g̊ oꝛdo mũdi € gà bilis ⁊ cozruptibilís.&55 tà oeclaratü eft ꝙ mot?cli/ toz ⁊ odo coz funt eterni cum müdue fit eternus . ¶ Et boc íntédit cũ.d.elntũ aüt mũdi eft eternuʒ⸗
pó aũt dicẽs q» motꝰviolẽtꝰgnãbilis eft ⁊ coꝛrupu
ilis € mani"p fe. ppó vo dicẽs ꝙ motꝰcircularis in terra nó é motꝰeẽntialis (5 violẽtꝰ.pʒ:qꝛ ſi ẽ eẽnti⸗ lis eft idẽ irt toto ⁊ pte:⁊ motꝰterre circularis nõ el idem in toto ⁊ in parte:qꝛ motus circularis nõ ẽ i ín toto ⁊ ín ꝑte:qꝛ motꝰptiũ eft rectꝰg mot? circula ris in terra nó eft eẽntialis terre.g eft víolétus.
(C Zidbacoia lata latióe círculart befitantia vídent ⁊ mota plurib?vna latíóe pter pꝛia⸗ ſperã Quare 4 terrà necium fiuc círca me días fiuc ín medio pofita fert duabꝰ moue rílatíóib?. Si aũt bocaccídít neceſſariũ fi€ rimntationeg 4 verfione fixoꝝ aſtroꝛum· Hoc aũt nó vidct facrü:fed femp becf5 C9 dẽ oꝛiunt᷑ occidunt loca ipfius. P
(L £toicam?ét q»co:padcirctlaríter mors tur:monent᷑ motu bímiuto:t mor? cog ^ plures diũſoꝝ locox:niſi id qðẽ ex * *
Pixr o c Sxcundus ——
be:qrfi mot?eftídé nó oí S arauíii fnnt; * m motꝰ eftídé nó diuerſ us.Et ſi terra coꝛpoꝛũ grauiũ quouſq;ʒ veniuntad locis: E ta cum fuiflet poſita in medio necio vltimũ medij ozisontíecórínétie. "e eret duobꝰmotibus.Et ſi ita eẽt necio ¶ Dicit ðʒ bó árerecii cétz terre eft ídé cétro müdi ?9raf mutarẽtur ftelle ⁊ oínerfaréturftelle f(.— 7 hoſuimꝰipſã moueri ad Illud cétz:vtrum moueat ^ In pꝛofundoceli.Etnon videmus g íta di (5 —— wee nal di ; quise : : AL S· narrauit Ir ad iſtũ pũctum — er loco ex quo femel ozít femp qð € cétz niſi qꝛ é me" toti^: ii qꝛ é mediũ terre: « B —— UC imiliter in occaſu. intẽdit cuz.d.dicamꝰigr ꝙ coꝛpa grauia mouent ad Dicit Qfígnü ꝙ mot?g apparẽt in ſtellis erraticto mediũ necto qð € mediũ totiꝰ.i.dicamꝰ tg ꝙ coꝛꝑa no apparétin eis:qꝛ terra mouet ⁊ ſtelle geícüt $m — nó mouent ad illud mediũ nccio nifi qꝛ é mediũ to Q fingüt oícétes c» terra mouet fup fe:eft gp» q̃lz ſtei us:nõ qz émedí terre. 2.0.4 fignu eiꝰeſt ⁊c̃.i.⁊
la cog falté mouet ouob? motib" ilógitudie.f.z[ati ſignũ gp terra nó mouet ad iftü püctü nifi inᷓtũ € tudine nifi obisftellat?q tri bs vnü motü.(] Z».o, — Cétrü toti^nó inqtũ é Cetz terre:qz ignis cti fit
git terra eét mota «Cfi igf terra moueret otige terre t mouet ad circüferetia toti^ab ifto pücto fci
»,. . Ft vt moueret ouob^motib'necio.fin lógitudine x — "19 Qp mot"terre ad inũ püctii é inqiti eft cétz ar d atitudine. ⁊ d.h qz illi ponebãt in illotpeftellaz in — cuferétie ad quà (gnis mouct: fi terra moueret ad lógitudine clatítudineouos mot^.-foro.autes ponit — illii püctü indtü eft cétz terre:nece cét vr ignis mo
ypũ o2bé decliuẽ.¶ T»-o.cfiítacéttráfmutaret «c, — eret ep eoad circüferétíá terre uii:qi locus a quo
deft «fi terra moueret motu latitudinis.f.ey pte ai — gnis mouct eft ille ad qué terra imouct: fi circüfe terius duox poloz.ad fcós otingeret vt trãſmutarẽ ẽetia ad quá igníe mouet nó eét circüferétia íllius
tur fit^ftellazz refpectu terreiafcéfióe « occafu.f.p centri ad qó terra mouc£ necio eét loc?ad qué terra loca terre « refpiciétia ca oiuerfarent apud ortum — "mouet nó idẽ locus a quo ignis mouet nifi pofitíoe 9ó Occafus:íta cp accideret illi q reuoluit in magnocir, ti: otingeret ex D vtignisnó eét5:iusterre. —
Clo vt reuolueret in puo:t o fet lateret:ziterü ap ¶ Accidit aũt idẽ mediũ céterre ⁊ toti?:fert
bareret:qm̃ qꝛ mot^latitudie i ftellia faeit i Á E : Valor üpdsmenmere ar c[pictüt ad detũ occafus:« fi ílle mot? ect pp ter mediũ hʒ ĩtotiꝰmedio:qm̃ air fert ⁊ ad ter a Tee —* ria füp, à acidi ftelle fixe oi Hi tmedít fign e(t:q lata grauia ad hãc nõ "re C giauqmafcederet fup terram ceni:⁊ ẽ *ü ke, fup tCrT3 eui ⁊ nõ vi ita:z D intẽdit cum oixit: Quent x MEE f5 Z5 ſiles ME Te Wü erga CF Qb^leitel oniun£ «£t vocauit mor^ftella. c, lu vniuerſi terreqʒ feruntf. erraticaz dim inutosqm̃ nó funt ejlee:; cíntédie Et ofcatm?g accídít vt mcdius terre fit dé ler etuerfitaté oíuerfitate eaz ín veloatate ctardv— cũ medio toti?.£Dim cozpa j mouent᷑ ad if. tatc: motus oitrmus eft vnus ⁊ pfectus. rínemonent quon fion Ded ; 2 ife ¶ Hdbuc latio pti «torPipfi^fsnisadtme | terre:fs boceritaccfiatisens mesi ea * totiꝰẽ:ob h̊.n.⁊ ipo cẽtro nũc pofita. poſitũ i medio totí?. zt figni ci? € vr oc q$ ¶ Et dicamus ꝙ motus partí(iterrez mo^ — monctad ifcri^mouctad media CIDEACIHR ANE retia imouctad medi coꝛpoꝛuʒ gus pb "A Hj ide ad mediũ to grauiũ: ⁊ cuʒ mouet aã medius terreno cft Imlocuscoꝛumeſtcentrum. figura motus coy equalis.i.nõ eft eque of
98 ¶ Dicit cũ neceffe € o mot^toti? terre faz pti fit eiufdé fpéi ad eüdé locit mani"é gp — ſtans ſʒ obliqua: c ita.» deſcẽſus coy erír rect^: finit? vt oetermiati é oe motu recto: nece eft ad cundé angulum pt
Vt motae tot? terre fit finitus: vbifinit motꝰeius (E pofuit ꝙ cétz coti e ide cũ cétro terres q̃ſiuit ioo & ibi quieſcat natural q eft mediu⁊ teſtat butc vts terra moneret ad íllud cétz £5 ꝙ ẽ cẽtrũ top:
9p oce partes terre mouent ad parté centri. diit cẽtrũ terre: adbuc nó fuit oetermiatü ob cétrü ¶ Dubitabit vtiqʒ aligs:qm̃ idẽ vtroꝛũqʒ ẽ terre ẽ idẽ cũ cétro mũduĩcepit declare pᷣ (T £r.o.
—5 tz ferant grauítaté btitía t par q fit cũ cétro terre idẽ pũctũ:⁊ cã ei ég ptes terre Sterre/5n35 vtꝝqꝛ totiꝰeſt mediũ aut qð «gnalroiacoapad (üt grauía ſimpir mouent Quíqs erre. Neceſſe itaq; ad id qð totins Eteniʒ ^ pueniitad cétz terre mii aliad ipedíat:c accidit c£; tuia ignieincontrariilatagrauib?gq er^ to terrea fuit in cétro tott ece eft vt pres terre «:... Üemücotinéti ; GCI^ — ibueantad cétz totiqii loc"ptis filis [oco tori» | ũ coͤtinẽtis medium ferütur. Srít medi ficfacitnex j partis B IN z —* ⁊ tlſẽ tota terra q̃rit mediũ lic facit po:c iõ fi pe. infe: fitis elocoto Y t dʒ aliꝗs q̃rere cũ mediũ totiꝰ ſit idẽcũ peícédet füpioz. ¶ 2.0.fignü fup I5 qà 1-346535 edio terre:ad qð duoy medioꝝ mouent dꝙ cero accidit qp fuit ín cẽtro toti':t.o-tfignü ei" £ zb c Sranía ⁊ preaterrenalr:antadtmedíütor? i fignü ene m o6 QS traffertad iferPnálrer aep itra Qut ad ; c.f. cü ! * ptibꝰterre tráffert ad mediũ terres I5 e manifeſtũ t.c.ío2. à medititerre.f.ct vadürad medifíeg — fenai. (1 0-tci mouent ad media —— "It qꝛ eſt mediũtotius:aut qꝛ ẽ mediũter timꝰtraſlationẽ ad mediũ terre nõ fap uneas Dicamꝰg ꝙ coꝛꝑa grauia necio vadunt diſtãtes (5 ſuꝑ lineas nó eꝗdiſtãtes:⁊ cũ h̊ — ad "'iedíó:a» e i9» larce fup ſupficies tágétes terr 5 otcá * iũ:qꝛ ẽ mediũ totiꝰ:⁊ ſignũ ei? cft Q^ — gregét in eodé pücto rã:quapp neẽe é vt có - "P923 leuia 7 ignis que mouentur €5»ío — uf füp líncas ppédiculares fup fapficié tágété ter Cõmẽ.ſuꝑ Ce.⁊ mun, — —
Signũ potíf fimü ꝙ tcrra fit (pica. vide ép cc.44 € hic· ↄ2. 30.
tá necio debẽt puenire ad cétrü terre:⁊ D declatũ ẽ a gcometricis.(] Et D itédebat cum.o-f5 erít oblid: qii ppédicularcs cadétes fup ſperã nó funt eq diſtã tes qam lapides cadétes fup terrã ex ꝑtibꝰdiuerſis ca dunt ftp angulos rectos: P fignificat g» oce ĩtẽdũt ídé pũctũ terre.ſ.centꝝ:⁊ gp terrae fperíca:z gp illud cétrü eft mediũ toti^:qz ignis mouet ab eo ad oꝛbeʒ füp uneas ppédículares ad f upficie oꝛbis cũ vadüt aterra £5 angulos rectos: to nece eft vt grauía mo ueant ad círcüferétid oꝛbis fup líneas perpedicula/ res faper fupficié oꝛbis:qm̃ aũt ignis ⁊ terra mouen tur fup tales líneas manifeſtuz eft.
E abanifeftá (gif ꝙ nece ín medío e&terras
z imobílcs ppter oíctae cãs:⁊ qz ví píecta furfum grauia ſᷣm regulam íter( ferütur ít cundélocus:« fiin ifinit(i virtue pzotjcíat. £25quidcigitneqs mouet neqs extra me dium ponítur manifeſtũ er big.
¶ £t cũ íta fit manífc(t( ꝙ co:pa grauia mo
Part 26
nent ad mediũterre:⁊ manifeſtũ € & gp tet ra eft pofita ít medio:⁊ gp é gefccue pp caa quae diximꝰ Et pp báccám éteft:q cái coz poꝛa grauía fucrint píccta ad fupi? eq̃li pie ctíóc freqnt ſtabũt in codé loco: fi;piectio füerit ſemꝑnõ mutabũt fua loca. Manife/ ſtũigit ex b qo diximꝰ ꝙ terra € geſcẽs non monnneq; in medio:neq; extra medi.
ioi ¶ Am̃ auté mot^terre ad me"mam"eft appet cx oc
fcéfu lapidis fup angulos rectos: ſilr mani" e p ter ra é pofíta in medío:q: línee fup às motiét lapides ad cétz terre ft ꝑpẽdiculares fup ſupficiẽ círcüferé tic nobis:⁊ fili é mani" € gefces in medio váli: qz ex oib^ptíb^mot"e ad me";quapp nece eft vt geſcat in eo nált:qi fi moueret ex co nó moueret ad tpm €x oib? ptib^:c ét nece € vt in loco ad que cop? nãle mouet atr qefcat nálr.« D intendit cti-o.pp cás ds diximꝰ. (T. 2».o.aliud fígnü 0.2 pp bác cà ⁊ eft: qp cũ cozpa «c.i. fígni qp terra geſcit i medio cfi mo; uct ín circuitu fíc dem̃ ẽ in Timeo:ẽ q» cũ vos prece rim^aligd a ſupioꝛi ad ifcri? frequeter ex codé loco
:^' egdet fap eüdé locü terre:⁊ h̊ fignificat a» terra nó
aouet:qii (i mouere accideret ei D. qo accidit pu, ciétí lapides er eodé loco nauis mote q cadũt ín ad in locís oiuerfis:ita ꝙ multotiens acadít ei vt lapis cadat fap fe aut ppe fe cũ motꝰnauis fuerit velox (C. Zidbucat palá cx oíctíe cá mãſionis. e í «.n3nata éferri er oí pread medios quẽad
modũ vi:4 (gníea medío iteꝝ ad extrem:
- ipolelatácé quácfiqs pticulaʒ ipſiꝰa medio
tió vis paffam. Ciria.n.latío vrit?: c fümpler fimplícte:fs non 52e, £2 uc ait medio eí q
ad medii 52ía, &Xi (gf quácfíqs parte ĩpole latà e£ a medio manífeítá: q» ⁊ totá adbuc ipoffibili? 2d q3.n.perata cft ferrí « tot fllüc natũ eft. Jiaq; fide ipoffibile cft ipas moueriniſi a fortioripotẽti neceſſariũ vti q; erit ipſam manere in medio.
¶ Et dicamꝰẽt gp c getis terre eft mãifeſta
De celo 4 mundo
ex bað diximus. Qm̃ fi inatà eft moueriex oib?ptib?ad mediũ motu nãli:vt videmꝰ:⁊ motꝰignis ét eſt a medio ad oꝛiʒõta:ipole € vt ꝑs ierre moueat᷑ a medio ad oꝛiʒõta:niſi violẽte.Oẽ.n.coꝛpꝰhʒ vnũ motũtm̃:⁊ oẽ coꝛpꝰſimplex bs motũ ſimplicẽ.Motꝰaũt a medio ʒꝛius cft motuiad mediũ.Et fi im pole eſt vt aliq̃ pareterre moueata medio: manifeſtũ eft qp magis ĩpole eſt vt tota ter^ ra:qm̃ ad locũ ad qué mot?ptíe terre ꝑuenit ⁊ mor?totí^terrc. ct fi ita ſit:⁊ ipole eft vt terra moueat᷑ nífi a potentia foꝛtioꝛi nobi lioꝛi:neceſſe eft vt gefcat in medio.
([- 3deft « fígnü ex fígno qó nos oicem^manifeftabif
cá getis terre in medio:qm̃ cü oeclaratii fuerit p fí/ gnũ ꝙ terra nãlr gefat in medio:determinatũ ent ð cá getis ei?ün medio eft fua nã .ſ.ſua fo2* nó aliad extrínfecii:t incepit oeclarare boc in partib? terre/f. icepit oetermiare per fígna ꝙ nece eft vt ꝑtes terre qeícát naturalt ín medio. tráftulit (adicíü ad. tov t35 terrà 1 eft loa fimili ti demõſtratiuũ. ¶ Et .d. qm̃ ſi inata eft moueri ⁊c̃.⁊ ĩducit iſtum ſermonẽ in forma ſyllogiſmi bypotbeticiz eft ín rei vitate ſyllo ex ouob?tyllogifmis:« ipfe abbzeuiautt fmoné «po pit inafite ouo añtia.Qm̃ pofito cp ꝑtes terre nãlr mouent ex oib'ptib'ad mediũ ofeqt eam necío vt qefcat nálr in medío:g nó moueat ab co nifi viole te. Qm̃ fí moueret ab eo nãlr nó moueret ad ips ex oib^ptibus.zfilr ponit ét g» ptes (gnís monent nàlir a medío ofeqtur vt terra moucat a medío víolete: mot^.n.32) fant a Locis 22gs.f.cp neceffe eft vt ín lov co inquo illud motii icepit geſcat ꝛiũ eiꝰ:⁊ ad illus in d D gefcit moueat 2xíum. (it cũ ifta ꝓpõ fuerit $3:t ponat qp ignis fit 2zíus terre: qp incepit moue
io⸗ loc
rí a medio:necio cófeqtur vt terra gefcat in medios .
«q moucaf ad ipm:c cum terra nàliter gcfcat illic: nó moucbit inde niff violẽte. Scðʒ aüt erpóncs bui?locí a £-be.nó.oagne nifl per eyéplü:ita qp &mo fit talis:qm̃ fi inata eft moueri ex oib?partíb? ad me diii motu náliqueadmodus videm?q motus ignis eft etiã a medio ad oꝛiconta:⁊ fozte addítio illa que cecidit ín ſcriptura.ſ.h qð.d.q motus etías ignis eſt à medio:nõ eft va:⁊ fuit ab erroze tranſlatoꝛis:⁊ fo? te eft íntétio eius ꝙ ſi (ta eft erit explanatio eius fint
d oiximus.bocatit qð iduxit in ↄditiõe.ſ.vt o CO
pus fimpley babcatvnü motü fimplicé tm̃:⁊ ecóuct fo.f.vt omnis motus fimplet fit (n corpoꝛe ſimplici⸗ induxit ipm ad declarandũ gp ĩpoſſibile eft vt ter72 moueat᷑ circulatiter ín medio:⁊ vt appeat ex co tt? €» bec coꝛpa fint fimplicía cũ motus eo fint fimP ces: gp motus coz ſint fimplices:z q». motus eoruz fint cótrary:cii cõtrariũ nó babeat niſi ynũ mons otraríü.(]: Et boc (à oícti eft in pmo libzo:c fecit de ípo rememozationé ín B loco. £t cit declaratũ eft ptce terre náliter qefcüt in medio « violéter cáffe runt ab co:tráftulit occlationé ad totá terrà cii loc toti^z ptis fit idé nücro.f.mediü «nó oinerfant nif ín maíozi « miozi.c.o-fi igt ipoteé vtalíq po moue⸗ tur à medio «Z.i.c nec eft cam ptes ftátin medío nó mouent nálr:vt toti ftet illic etiã ⁊ nõ moucat» Cã enis pp quá pare mouet ad medíus nátiter exi⸗ ftit in toto; did· magis eft ipole vt moueat pe * Ve
c» *x
Y. iber
€ pare:orfi fi moueat nó moucbit niſi violẽte a po tetia dominante fup ipſam:potẽtia aüt tonus nãlis mato? € Q5 potétía ptis:⁊ iõ nece eft vtilló qð facit Violetià fit maioꝛis potétie ⁊ motꝰeiꝰerit oíffícilíoz, ¶ Et iõ. d· ft ita fit c terra ipoleé vt moucat:z cus Intedit p bác potẽtiã potẽtiã aie d mouet coꝛpꝰ aia lís €cotrarío fuo motui: iõ.d.de ca d eft nobilioꝛ foꝛtioꝛ:⁊ nó intẽdit qp bec ſit potẽtia nobilioꝛ d mo:
Secundus 255
t aliquando fm tríplicitateim.£t fi boc q5 appet ve motu ftellax effet ppter motü terre non diuerſarẽ⸗ tur fígare cag per oꝛdinẽ:vt intẽdit fítum coz adi; uicem non in logítudue « latítudine: ficat intendit per fíguras:fed in ſuꝑioꝛi « ín ĩferioꝛi.Aſcẽſiões aüt ocimólftrant ꝙ cerra eft in medio:qm̃ fi cerra eẽt fup axem vicinío2 alterí duoꝝ poloꝝ oiuerfarent afcer ſiones:⁊ non effet ínter aícefione equinocty:z afcen»
D mot is ut tota terrá.Declaratii eft aütinlíb*5 motib?aia; — fionem tropicoz equalitas.fed boc manifeftü eft p diget aliquo uum · ꝙ 0€ motum índiget aliquo qefcente circaqó — aftrologiam:z ctiá fi cflet fup lineam oꝛientis t occi dcte.gqg IhOliCE:T cp potétia eius fít foꝛtioꝛ potentia moti:ne — dentis vicinioz alteri ouarü partium neceffario ape
Phc,s4, Ckpellat « moueat ab co: bec € oífpó terre cus oz; pareret apüd o2tü ⁊ occafns diuerſe qtitatis.Qm̃ ſi
bet becé cá qctisei^f5 fíné:t q5 oat bic é fs foras. Vtrũ vo ſit ipoleoare B f5 ꝙ agẽs bs ofideratióes:
effet magts occlinans apud occidétes:apparet apud oztum parua « occafum magna:⁊ ecõuerſo.Et fi eet
ranis E ſcz $5 motü circulariter:qris cá q'terraegrauís fim? — fuper líneam medy celí«terrc magie tendés ad al lic^cr à qs pliciter ẽ:qꝛ locus ei"é remotiſſimus aco:pe qð cir — terum inoꝛum duoꝝ poloz: neceffarto appareret cũ o⸗ — re. Cülaríter mouet:quéadmodii cà gp ignis ẽ leuis ſim cffetin medio celi maio Q$ apud occaſum ⁊ oꝛtum. —* liciter ẽ:qꝛ ẽ ppingſſimꝰcirculariter moto.Et hec ẽ — Etfieffetextra íftos tres oíamctros contingerẽt ei Cile dv Càqui volebát oicere dicẽtes cp cá getis terreime; — omníabecaccidétia aut fere.Et cü ifti fít^quos dixi Wiqga, dio ẽ mediũ:ſʒ tm̃ ſomniauerũt:vitatẽ aũt nõ tetige mus funt impoffibiles ficut appet oe aſtrologia:ne⸗ —8 eyg lUtqii mediũ nó ẽ cã getis terre niſi ꝑ accũs.Me/ — ceffeeft vt terra fit in loco fectióis iftaz tri oíame inp 3 Iruto diũ eni nó écá in cé co»p'aut inci?ofuatioóe.D1aue troꝛum.ſ.in medío.£t filr o2do oemoftrat ét qv tet —* aut € cà qre terra ſtat ĩ medio:⁊ mediũ nó écáineé — raeftin medio:qm̃ fí terra non eét ín medio:accídee eani mo, CO?pus pos fmqé mediu:(5 ſᷣm ꝙ eft medíü coz — retlunecclipfisu omni pücto o2bís in quo lura op 8 pb, poꝛisq circulariter mouet:illi aũt acceperunt acci ponitur ſoli:qm̃ terra nó cooperiret eam in oppoſi/ —8 B détalelocoeéntialío vel ſubalis:⁊ ꝑp boco.Z ber, — tionea fole:z et fi terra eſſet extra medii non verifi I v ßmo Ap. ꝙ terra geccit ín medio:qꝛ h̊ hʒ nãlr eſt — caret aliquod inſtrumẽtum:neq; effet cõueniẽs ꝙ ermo verus: nó dedit ín b cãm.Dicẽtes aũt ꝙ cá cõpꝛebendit fm cóputationé ex motibue eoꝝ ei qo Si medis e e BOR evin medío eft medii óderüt cãʒ. Et nõ — cópzebédit fenfu pinftfa.([. £t cü D máifeftus € oe d Wawams g ACD-mediii eninó eft cá qetísei? nifl accitalr:t — terra:máifeftaé qo quá antiq drcbát oc terra.f.pi; 9 d cõceſſerimus qp écá ect cà remota-f.fi cefferim? Etes p vi fm totũ qcfcés:tii ptes funt late fup eam Hh» ", cer Qp medii ẽ c grauitatis:⁊ meli" eft dicẽ gp é cá ofer violéte:qri cü alid ps ci*oitiguit a toto i actu q̃ret asas. Udsgeté qᷓ agẽs. Terra eni nõ ẽ gnata fs totü:tvlr — íllü loca qué qrít totu.f. vt diſtãtia eiꝰa circüferería J fi poſuerimus ipfam eé cám nó cntcáfmq eftme — fitedlío:f; pe maío: vínat mĩoꝛẽ ĩ brido iſtũ locũ:⁊ dip boc «a. dium:ſed Pm qv eftmedium motus círcularig. fic tota terra vicit partescíus ín boc. ap. IIl. «qj (72 eftíficantauré bte « matbematícía oí, — aser Sauraatit bic fpica necarí cft Tio s ctacírca aſtrologiõ. Zipparétía.n.accidunt 1 iex ipfas. Anaqueqʒ.n.ꝑtiũ graut traffatíe figurie:qb? ðterminatus € aftroy wat tat bs ad mediũ 7 mio:a ma^ ordo tãqᷓ; in medio pofita terra. De locog um iori pulfa nó pot intumeſcẽ:ſed dé igitur « manfionc « moti quéadmodó [ESSO cópoími magis ⁊ ofentít alterã "^ babettanta bícta funt oc ipſa. alteríquoufqs veníant ad mediũ. Opʒ aũt ¶ Etteſtant nobis ſupb qð ofrim? ꝙ terra — íntelligerequod ós:quéadmodum vtíqs f '" pofitacin medio matbematiciz qpoíctus factaſᷣn modum quẽ ⁊ pbyfiologous oí eſt in aſtrologia.Qm̃ afcéfionceftellag: z — cuntalíqui factam cc. Aerũtñ (lli víolétíam occaſus:⁊ figure:⁊ oꝛdines carus funt pp cõãm ponũt:eius q̃ deoꝛſuʒ latiõis.Melius terrã q̃ẽ poſita in medio non mota. Sáigi£ aũt ponere verum ⁊ dicere:h̊iõ accidere qꝛ declarauim locũ terre:⁊ vtrũ fitquieícéo: — nã bʒ id qð grauitatẽ bʒ: ad ipfum medius io aut mota determinatione ſufficiẽti vera. ferri. In potẽtia igit exñte graui diſgregata 3 i e Hence Seclaranerüt o» ous ftelaram — ferebant fimilreromníptead medi, Vt ꝙ terra no eft ex axe in eq̃li oiftátia a ouo | [
| buie políe:q? i eadẽ dstitate viderit tafcéfü roca Ul gitur m fi ES saa pce onc
". t medío celi:qꝛ fi vicinioꝛ cét occidẽti apparerét ma niátad mediũ: ica t betia faciet ide. —* lotes apó occafusi fi oꝛieti apð oxti.3ftaa.qto:q C Volumus mõ dicere be figura terre:⁊ gp
Pfignificit qp terranó mouet in medios oe;
dio ẽt. Aſcẽſiões aũt ſtellaꝝ fignifícant Qo tem nó mouet:q: afcédunt 7 cadüt fup eadé loca terre:ficut diximus ſuꝑpius.Figure aũt fignificant Qq» ſtelle füt fhote nó terra;qm fí terra eẽt mota 4 ftelle geſcẽtes 9n tranfmutarent figure ftella apud. otà c occa» au Situs eni ftella erraticaz ad ntiíces appet ín
À 9. D , : ; qud ! d Ee diuerſis in figuris diuerſis:aliqñ enis afcen
"Pm oppofitionézaliquádo Pm quadraturam:
figura eiẽ rotũda fpica necio:qm̃ álibs pe ci^bs grauitatẽ quonfqs veníatad medius: ⁊ ꝙ petmaío:eíue oftriget mioxem: 7 non poteít crpandí ⁊ recedere:ſed conftríngi ⁊ congregarí. Et quanto magis fücrit propt qua medio:tãto magis conftrigetur:« ina pare expellit iſtam donec perueniat ad me⸗
— Pá— —— — — reni HR ———— zm
— — — — e amma o — —
| ! ! z
— — — n
— — —
— —
* — —
dí(i:cíntelliged ẽ hqð diximꝰ ⁊ poſuimꝰ:
io4 J
ficat oífpócrfieín gbuſdã antiꝗs:ꝗ dicebã tur nálce. $55 rfi illi ponebãt mot6 terre ad mediũ violẽtuʒ:nos aũt diximꝰmelius crc ctius.Et hẽ qm̃coꝛpꝰgraue hʒ nãʒ vt mo/ ueat ad mediũ:⁊ oícimue narrãdo ſᷣmonẽ eoꝝ.Qꝛcoꝛpꝰ graue fuit ĩ potẽtia.Deinde bírerüt coꝛꝑa gtauia ab alienis ↄtinẽtibꝰ ea mota fuerũt ad mediuʒ motu eq̃li. Dicamꝰ etiãꝙ fi coꝛꝑa grauia mouebant ab ozí5ótí bus ad mediũ motu eq̃li:aut e5río necario moncbuntad mediũ nórecedétab co. cap vult oeclarare tertíà (ntétioné quá n boc pꝛomiſit oc terra.f.oe figura e. (T £t diꝙ ex natura ſui motus feqtur ꝙ babeat n3 folt/ dam ſpericaz.Et boc itédebat cũ d.dicamusꝙ figu ra ciue eft rotüda fperíca neceffarío. 4] 2».0.cám in boc:co.qrfi libet pars eius ⁊c̃.i. q̃libet pe cii fue rit extra mediũ mouebit per grauítaté que eft in ea quſq; pueníat ad medíü:a tüc abfcindit grauitas.ſ.. motus quí eft ex fua fozma:c iõ cus oe grauitate in⸗ tcliigit D pole eft:yt terra dicat grauis tn actu cum fuerít c£ mediü:zin potétia cü fueriti medio.iſ Et boc itédit cũ dꝙ dlibet ps et^ bs grauitatẽ quouſq; perueniat ad mediũ.i.cũ pueniat ad mediũ non ba bebítgrauitaté:cü aüt ó grauitate oícatur foz" d fit motus ad mediũ:⁊ ges in eonecio:terra erít grauis in actueg mediũ « in medio.¶ £t cti pofuit cp Tqli bet ptíü terre ẽ potétía j mouct ad mediũ toti^:fic eft moti oe ptibꝰterre:poſuit ét alíó notũ:⁊ € qp nõ ftat ín medio expáfemeq; rare:f5 oftríngant ad me:
díum:t erpellunt a ptib? ſupioꝛibꝰ ¶ Et.o.D qꝛ cx ,
boc fegt vt cógregent in circuitu cétric marie cus fuerint imagiate mote ad cẽtrũ ey oib?ptib^f5 Qsti taté ⁊ nũeꝝ edlé« remotíoné a cétro edles:t ꝙ mae
ioꝛ cag. oftrigit mioꝛẽ nc cypádat.(T Et D intendit
cii..t maío: pe ↄſtringit minoꝛẽ «c.i.gp ptes maio:
tce ey oib?ptib? ↄſtringunt mino2e3:t non dimittũt
£as expadineq; cire a medio:cũ edlr expellant ab oib^ptib?.([ 2.0.« dsto magis etc · i· c-0-boc vrima; ginet q ptee terre fint dfi gnate ex oĩbꝰ ptib'edtr.f, c in pn? motuscircularie gñabat ey quolibet pũcto
Wis alíd ps terre S. mouent oẽs ad cẽtrũ $5 disti tates eq̃les «multitudine eq̃lẽ:⁊ remotiões edlee a cétro:qm ex B fegt vt ogregent i cétro ín figura fpe rica ſouda. ¶ Et iõ . d. poſt· ⁊ intelligẽdum € 7C-L0p5 imaginan D gõ oicim?ponédo ꝙ terra ſit gñata: ſi faciũt qaã antid:qri fic erit manifeftius.f.cu. imagi nati fuerimꝰꝙ facta fuit cũ motus circularis fact? fuit. 25.0.f5 illi ponebãt «c.i.(5 nó 05 umagtart op fiat m modi que ponebátantig.f-dp motus ei^ ad mediũ fuit violétue:fs $m modu melioꝛẽ « recttoze: tefta cũ giiata fuít ex oibꝰ ptib? moucbat ad me: diii nált:t ci.o.cp cũ máifeftius ẽ wnagiari ponéda mũdũ eẽ gnãtũ:⁊ dicere oe eq̃litate gnãtiõis terre; Q? antiq oícütiz ↄbuare oe boc qó ponũt falíus (ine vtilitate:qri cii pole fitiimaginari B ouobus modis: mõ erroneozz mó vero:recti^coigni^é imaginari ct mõ vero ſic. d. ¶ Et cũ D fecit incepit oicerc fmócs £07. 0€ ülitate gnátióis terre a motu:qi magis ap paret ex b g» figura fj perica exiſtat in cerra di dpud ponente terrà ⁊ müdi eẽ eternos.¶ Et.d dicamus
^ 3occdo^mundo
etiã narrádo ſermonẽ eo ⁊c̃.i.ꝙ ifti dicebant «cre debát ꝙ oia elnta pus fuerüt in byle có in potétia: 4 cũ coꝛpꝰceleſte incepit mouert oiftíncta fuerüt coz pozagrauía a leuibꝰin actu: fuit qrés qólibs eoꝛuʒ fuü loci nãlẽ:⁊ mota fuerũt cozpa grauía ad mediũ eq̃li motu a locís eq̃libꝰ:ſicut leuia mouebantur ad o:igóta.([ 2».incepit narrare ꝙ ex bac imaginatióe a poſitiõe fegt ap figura terre ein medio fperica:t ci ín bac imagínattóe incepit pp melius ꝙ ptce ter re moucbant ex oĩbꝰꝑtibꝰa locis edlibusz motibus eálib^fm dititaté ejlé:cnó tri otíngeret vt figura ret incétro fperíce motu eq̃li cü moucret ⁊ tpe ed/ li:f5 ét cũ mouent a locís diuerſis:⁊ fm motus « diti tates oiuerfas.f.vt cozpa d füt a qbufdá ptibue funt maio2ce aut ples. ¶ 75.0. oícam^ét qp coꝛpoꝛa grae uía ec i ⁊ oicam^ét g»nó ti ↄtingit cerre fpice vtfi guraret apó cétrü cii imagiati fuerím^ptce ei? mo tas ab oĩbꝰoꝛicõtibꝰſʒ nũexꝝ ⁊ qᷓtitatẽ eq̃lẽ:ſʒ « cus imagiati fuerun?g ín iſta pte funt ples q; i iſta: qii cü ita fuerit otinget qp ptee ples oftrigét pauciozce: ita gp mediũ totíus fiet medii mũdi:⁊.d.h̊: qꝛ pare maio vicit mio2é i bido cẽtꝝ. (| X bemifti'aüt re pzebédit 21. in bac doctrina:qꝛ accepit ín ea pole.f. Qj terra « müdus füt gnáti.t.quo fegt necíus a poft tióe ĩpoli. ¶ Dicamus noe igit qp D neciuʒ nó fegt ex ipoli i eo qð é ipole:fs ico qð € pole:qm̃ giiatío in totà terra in eo ꝙ é copus polisẽ:⁊ ĩ eo qp dlibs pe eiꝰgnãbilis ẽ:⁊ é ipole vt tota terra indici é vnü cle mẽtũ clntoz müdi.Z»eclaratü é.n.iá qp oé elntü cft
ingnãbile ⁊ icozruptibile fm totũ:⁊ fm ptes é gná. à
bile « co:ruptibile.2177.igit nó pofuit ipole i ooctria inditi ipole:fs initi pole «bo ooctrina multotiens
vtunt 202. ⁊ Plato · Multotiẽs.n.dicũt qp mot? cir; €
cularío é pꝛioꝛ nã oib?motib^:g fí imaginatue fuerit nó eéabfcidet glibet mot^c fil oicüt qp ci motus abícidet:abfcindet ⁊ tpᷣs · Et cũ íta fit qz prius exiftít nálr in reb^gnábilib^« in reb?cterníe eode mó pter qàin rcb^gnábilib?cü co qð é pꝛius nãlrẽ pue i tpe: in reb^aüt gnãbilibꝰẽ mãifeſtiꝰapõ nos; cuʒ voltv
mtus intelligere ipm in reb? etermistimaginabimur
ips abfcindi in illis rebꝰeternis indstii diſpõnes füit cões cio: ín gnábílib?z cozruptibilib^;qii cx. D mó abfcifío polís € in eis.Et cũ iuenimus qꝙ iſte rce-abv fcíndunt p abfcífíóem et^:iudicabim?qó € pꝛius eis náli:filr tucníem?o codé mó nc&itatis ofequantur cáta fuas cás in gnábílib^t cozruptibilíb? 4 ín eter" nio.&55 in eternis ifta necitas femp fuit ⁊ femp erit: ín gnábilib^aüt ⁊ cozruptibílib^e lígata cü tpe cén tíc cáe tm̃: vt. ſicũ cà faerit erít cãatũ. Et LHigamétus qð é iter cáo « cáta € máífeft? apó nos in gnãbilib 4 co:ruptibilib^ds in eternis:⁊ io fozte vti i eternis ad iducédi certitudine necitated € iter cáo ⁊ cátaf* ponédo eae gnátas:cii bec necitas d € iter cás « cát fit mãifeſtioꝛ apo nos ĩ gnábilib^:z D ides fcc 214 qm̃ cũ voluit dare cãʒ pp quá terra fuit ſpica:⁊ pott apud íllà cás ⁊ cátum cé gnábilia ⁊ coꝛruptibilia:aꝑ paret p B é ex ligaméto qó ẽ inter ea:qm̃ cũ appuit €» fi terra et gnata otigeret vt eẽt ſpica qꝛ ꝑtes ct Quererét cẽtrů:nece ẽ cus fit nó gnáta vt ſit fpica pP eande illã intẽtionẽ exũtẽ in ca fi cét gnata. natus eni nó gnãtũ nó oiffcrüt in necitatẽ d € inter cám ^ Cát. V.gꝙ fí eét oomue eterna necio các ci^:lap! des.ſ.⁊ latereseént eterne: bocé valde manifeftus riõ · d· poſt ꝙ $5 büc modus erít * * ptes eiꝰ Qon veniãt ex oĩbpartibꝰeq̃liter ad medium .· x oib^partib'eql ([ Quod
it il 29 gin giant) qa tet HT,
vnó C si
V mi p
nc ec / pen pie, | Nio⸗ il (19 i) e (ie ? i
fuae Ci 9 bUS ui
pue (t
bou icibu - Scundus —— *5* i m S^ qdesigiturfilrvnüqoqs abertre/ — lutlonẽ. Si.n. exñte in medio « fpica terra J: moie ead meditinccins vndigs fier files ^ multomaíozgranítaeapponatur adalterf dI ^ cans lanifeftficequalí.n.vndíqs appofito — bemífperid:nótdéerit mediti tot? c terre. M ed — c diſtare a medio extremũ:h aüi ^ £?narcant nó mancti mediozant figdé qe LL T t T ra Iperíca ẽ. Nibilaũt refert adrõnẽ ⁊ ſi — fcerétimedifibfie:aut nataé moueri nüc. apum —* partc fil ↄuenirẽt ad medium ¶ Et poðt aliꝗs bííTolné ꝑpocrñſuʒ oẽm h⸗ iin? sipſius. Plus.n.ſemꝑqð añ fet ipo qonẽ:Et dico gppétaliqe rere fiterrapo clin mem nccaríu5 vſqʒ ad medium ín — fira fuerit in medío: c figura eiꝰfuerit (pica: pellen e pinbueambobus cGraníoip. — pofirü fuerit onpler granitatioci?ialtera
Dicas víqyadbocminnegrauc. — —— fuapptid er premedíetadoabie:tüc medi cibonenae et qPcu3pIce terre mouẽtur ex — terre medín medictatietotinenóerit ídé. ' .Dtib t ozyontib^ad mediũ motu eq̃ii Ettũc ↄtiget vtautterranó geſcat ⁊ ſtet in
2 linecarío erit mot totiꝰterre ofilie;z B — medío:autfi ſteterit ⁊qeuerit ⁊ nõ faerít ít manifeftum &:qrii ci veneriteroib?ptibus ^ medío:poffibile erit vr moueat neccffarío. equal niecarío erit remotio omniuʒ partí( ũ edit cis pp qna nece é vt figura rerre fitfpica: 106
& medio cqualío. 3 igura autem exiſtẽs fy — 7e dlibs peterre eüdé locũ qnt i nuó:icepit dicẽ bunc modum neceflarío erit f perícg.f£rps — 9r ifta cà pót bó diſſoluere 065 qóné »tigeté buic
witi! 8* 2 fermói.([ Et b ĩtẽdebat cuz·d.⁊ potalias oiffolue buncmodum erít terra qsuíe parte e^nó — re«ci.coisqt5 fcirerpót rüderein oiflcone diat
veniant er oib?ptib?ei?adtuedínm cqualr. — líbetbui^qónis quáoícá:c.o.qrf oubitatio € dfi líga
uel Pars n Í * - 4 - - . , - » «hol p .In.tnaío? expellit mioꝛẽ necario:⁊ fu; —"métü:crifio.q oiffolutio:t rñſuʒ qðᷣ innuitécá quá ,, |, il períoz inferioꝛẽ quoufqs veníátad medig, 9" fígura ei? ¶ O· icepit oicet illá qóné:c.o.oico Lp id roi Innate fünt.n peruenire ad medí '* paligspótdrere ⁊c̃.i.qð aüt ẽ ſic:ſi terra ei me? fi zrino quafi " E. Rn medium. Ocrfi eft: pofitü fuerit qp figura eiꝰſit ſpica:qꝛ gita oüfolutio, ci $ ¶ Cõũ narrauít oc antigs g dixerũt ꝙ ptes terre cu; — fmt ab oib? ptib? equatr pole eft i magiart vt illo 2n : 1 3 15 "reef dy : . ifj Srate fuerint ad mediü mouebant:zaddidit peg, — 99 Siiatus fuit ex ca ex ꝑte aliq̃ € maius ds alia:vt fi 1 | EE —— — ad mediũ:q;uis nó motíb? eqũ/ imagiaret Ed fup terrà rotũde figure fit additio dfi iif — mfare qp B neceéétitotaterracü pofita — ^ ter cras cU'er alid pte priüt orbis·q d ex altera me "M serit gnata cũ aliqepoffitoícereg» b qóantig oiye — i8 3re es !tà q? ex medio ad círcüferentíá terre ex NEME ID S n ay cat ift imagiationé ín tota terra:qm cus fenferim? mediũ totius:c b íntédítcá-o.t pofitü fucrit oa jb : 4 tg, SU p ptesterre mouent aboib"ptib'ad medíus mon, — S'attitatis ePcé. ¶ Sd · tũe igit cótigiaut vt terra j "pi rim"g» tota eff giiata vt accidat totí q5 accidit pu, fta ftet nãlr nó i medio:aut vt fitpole vt moucat l k E y — fsangulosedlesckoib"ptib"f.pcadar olocoi q̊ mó ẽ geſcẽs ſi ges * ñ —— ii up ſupficies tágetesterrá fup angulos rectos:⁊ fac. ꝑꝛigit vtterrano gefcati medio nalr:fs geſcat Pj... fmumepiomeiesorardmifeemecs Patriam erqdoripeoriicet Poma pt" ! , 4 p itedit p mo ilem. aM ; de mo £y (T incepit narrare» ex motu o Dil ad cin do eft quiefcene:z torum boc eft impoftibile, "3 ———— NE Z s pica Pmáifetti éqis. (L Oo qdétgitonbítat h eſt. Clidere afitmon EM 0 fee veniütegoib"ptib"eilr es ex PM dipts — oífficile modicuʒ intẽdẽtes ⁊ diuidẽtes q̃lr nj G ex alia ꝙ nece ẽ cii ogregabüt ap — ofgnifícamue ccs magnitudine ferri ad "d bd Lg vec elacétrofitequalis remotío-2».o.c — ITIcditi grauitate hñtẽ. Palaʒ.n.ꝙ nó vfqs^ p ——— —— remotiofüpficiei ↄtinen — quio tagat cẽtrũ extremũ:ſʒ ops pᷣualere qð d t edlis remotio:necio ẽ fpica. Ois plus:donec vtíqs ſumat fatipfi?medío me
eni bà fig^é fpica:cii bec oíffo fit fpe. r : ; ; tti bacómfatióe qp terra é gllata topic d oli difi:vfqs id b.n.b5 inclinatio "e "Hibil (git —— crouab'ppónib'zopionibídéfca, — Offert h dicẽ in bolo ⁊pte cõtigẽte:autĩ to * yir abt "eo«fsbücmodüerit«Ciciftá taterra.Nõ enĩ pp ꝑuitatẽ:ani magnítadt V RE tesis na fiterata we ana s cnatióisqudbit pa; — n&ídqnodaccidit oíctumé:(s beomniicli T PE I tents nó fit giiata vt átiq oicüt.(.vt oés ptes ei*fue; ; babétcad triedítim: micli⸗ —— — ꝑtibꝰeq̃łr.O.mouebãt᷑ ad mediũ. nationẽ ii: itaq; ſiue tota TELE T. ai: * in —— expellit puj.i.cey — fcrraabaliqtia ꝑte ferebat᷑:ſiue ſᷣʒ ꝑtẽ neciũ EMEN | Ron, Gp terra fit fpica:fiue pofüerim?g terra fit gc vfq5 ad boc ferri:donec vtiq; vñcunqʒ ſilr to
nerata ey oib^ptib?: im?maefz:. ; ty , t2 ex oib?ptib*aut pofuerim^ipas fi " ko oaP0t DAQIft ptes terre i eo qp é terra oéo drüt centrüxcpo (amar medium:adequatis mínozibne a ma
"mref à. avia evsettít puer ftrpioz iferiose o Cet ibue p»opulfionc í
(api S313 expellit puã:⁊ ftpioz iferio:é:ita (ozibue pꝛoꝑulſione inclinationis. " Qeuesaque babentoiftantisseqnnlesacewro. CLIDCt Cft (git qótingco. Dicam? (gif q fo entz vtiq; qaonbitabitejdébs^ísfor lutioifti? qonieé políecfi nos ofiderancri
T SE —À cem MALIRCARUCKNCETIQNUOM, ug c uoE
mus parũ ⁊ diſtinxerimꝰ: ⁊ ðclarauerimus qüo diximus ꝙ venit ad medium.Sʒ pare maío:ftríngit minorẽ: ⁊ vincit cam veniẽ do ad mediũ ꝑfigurã ⁊ ci? mediuʒ.Innata eſt. n ðſcẽdere quouſq; pueuíatad iſtuʒ lo cum.ſ.meãiũ:⁊ iſte ñᷣnoõ ↄueniẽs € vui gle be partiterre ⁊ in totalitate terre.Et fi qe dixerit pp qd accidit h dicemus ꝙ non pp paruitatẽ coꝛꝑis:neq; pp eiꝰ magnitudinẽ: fs accidit in ot coꝛpoꝛe qðẽ innatũ ðſcẽdere ad mediuʒ.Et fi ita fit fi tota terra moueat᷑ abalíquo loco:aut aliq̃ pare eiꝰnecio moue bit quouſq; — ad mediuz ex oĩbꝰ ꝑti⸗ bus cqualr. $55 motus ꝑtiũ ⁊ ðſcẽſus earũ diũſant:qm̃ partes magne expellũt partes paruas:quouſq; pueníat ad medium:⁊ fic ðᷣſcẽſus carm eríctardíoz ⁊ velocioꝛ.
io7 ¶ Dicit:⁊ iſta qó diſſoluit ex D qà oictus eſt:ſi aligs
cõſiderauerit:qũo dicimus cp ꝑtes terre mouent ad mediü (| O. d.Sz pe maioz ↄſtringit minoꝛez tet qii nó diximus g» veniũt ad medius tm̃ z quolibet
" mó:fsoicim^g ft imaginati fucrim?o pe mto: mo:
uebat ooncc ftetit in medio.o.poft ipfam. mouebat maíioznece é vt maio: cxpellat mĩoꝛẽ:ita qp mediũ ↄAregatidis oua; ꝑtiũ pueniat ad. mediũ mundi:et oeícedat fupio2 illa: duax ptiũ ad pt inferioꝛem oonec illó qó ^grcgabit ex ets figurabit figura fpe ricanccio.£[. £t.o.D qiii qó pdicta otinet in fc ouo; fcs p medíü terre nó fít in medio: g figura aggre/ gata ex eis nõ fit ſpica:qm̃ cus imaginatt fuerim? g» additi fuit fup ſperã terre«q.ei?medietas:tüc figura terre nó erit (picameg medii ei erit medii. mũdi. Cii à pofitü fuerit qp maioꝛ ps ↄſtringit medíá ⁊ mí noꝛẽ quoufqs ogregatio oua ptius pueniat ad. me/ dí toti?:z oefcedat (upto: pe magnitudis ↄgregate ad locii inferiozé:ncce eft vtilló q5 ogregat er oua; bug ptib"fit i figura ſꝑica:⁊ a» medius ei? veniat ad medii toti^.-(»onat à ꝙ fup?a terrá fít additi qua fí cius medietas cx alid ꝑtiũ o1bíe:mece eft.n.tüc vt illtd qó cógregat ex medietate ⁊ medietate addita vincat relíquá medietaté ⁊ expellat eã a Cetro:t ve: niat medíii magnitudis ↄgregate ex trib^medíetati bue ad mediũ müdí:cfilr nece ẽ ét vt ófcedát ptes fapío2es illi?magnítudis ad locii inferioꝛẽ ep ouob" laterib?;oonec tot figuraret figura ſpica. S· det ille fermo eft ↄueniẽs etci· D qo imaginati ſumꝰin duabꝰptibꝰterre poſſumus imacinari necio wn tota terra:z inuit hocam fie nece eft cũ imaginati fuer mus duas ptes terre diuerſe qᷓ;titatis:nece eſt ꝙ ma ior eaꝝ expellat minoꝛẽ a medio:ita qp mediũ ↄgre/ gati fit in medio totiꝰ:⁊ ptes ſuꝑioꝛes vefcédát ad lo cii inferíozes oonec terra fiat (pica:fíc nece € tn tota terra fí fuerim"imagiati qp inalid pte fit additii.q. medíetas.£».o.fí aligs dixerit pp quid accidit «cii aligs dixent foate tota terra oiffert a pibus in D pp magnitudiné ⁊ puitaté:oicem?g B qo accidit ptib" nó accidit eie pp magnitudiné aut pp puitates-f.a» querent cétrü:fs qꝛ brit nam vt deſcẽdãt quíqs pue niãt ad cétrus: ió nó oíffert tota terraa ptib^in D. ¶ 2 · £t fi ita fit «eic idifferéter ẽ fiue imagia/ & fuerim"g tota terra € e£ me":aut imagiati fueri⸗
z^ 3e celo mundo
musq alid ps c? € bó:nece eft vt quéadmodü pare mouct quíqs ꝑueniat ad medii niſi aligs ,pbibeat: fic accidít toti terre ſi imaginati fuerimꝰꝙ oẽs ptes ei" int ef mediũ.ſ.ꝙ accídat oib? eie vt veniant ad medíü:ita ꝙ mediũ magnitudinis ogregate ab eis fit idé cũ medio müdi:cq béat figuras ſꝑicã.¶ 2» v.(5 mot?ptiii t deſcẽſus caz «Cic ptes nó oifferüt adínuicé m D:nífi ꝙ ptes magne expellunt puas oo nec medíü totiue magnitudis pueníatad medíum mundi.([ 204 fíc oefcéfus eaꝝ erit tátdioa t velo cioꝛ.i.⁊ pp paruitateʒ « magnitudine nó oiuerfantz nifi qz magna füt velocio2a puis in ingrédo cẽtrũ.
(L iuc igit facta ẽ h neciuʒ facta eẽ mõ:q̃re
manifeſtũ qz ſpica gnãtio ipſiꝰ:ſiue ĩgenita femp ſiue manẽs codé mó b5 quo ⁊ genita
vtíqs pꝛimũ facta ẽ:pᷣm hanc ítaqs tónéne
ceffaríti cé figurã fpica ipſius.Et qꝛ ota fe
rüturgrauíaad ſimiles anguloo:f5 nóturtd
inuicẽ Hoc autẽ aptum éad nã fpicus; aut igitur ſpico aut na ſpica. £2 p5 aüt vnſqð⸗
q5 dicẽ tale quod narura vult cé ⁊ exiſtere: ſed non quod vi ⁊ pꝛeter naturam.
¶ Sligit terra fuerit gñata ⁊ pofita in re^
ãiobʒ bũc modũ qo ꝗdã oícürmccio fult ſᷣm modũ quẽ narrauimus.Et fi ita fit ma nifeſtũ ẽ locneterreéfpicue:á fifemp ftu it in bac oífpone &m quam pꝛius fuit gnata necio figura eius erit (píca propter Prmoné qué diximꝰ. fet qꝛcoꝛꝑa granía mouctur ⁊ deſcẽdũt ad angulos ofilee. fet b fignus ꝙ nó Sfcédüt bofcéfu:nifi qz fant fpica nãlr. Siigit coꝛpusterre € ſꝑicũ:nã cerit ſꝑica. f£t dicamus ꝙ ops vt oẽs res fint £m fuat diſpõnẽ nãlẽ:non Pi) diſpõnẽ víolétam.
¶ Iqdeſt «fi terra fuerit gñata ⁊ venit ad medius fm
modü qué oicebátantiq qdá necio cii gñatio eif
ít cópleta $5 modũ que narrauim?.f.gp cum gñatio «oj / t
eiꝰ cóplebat fuit fpica. (T £t pót itelligi necio vent ad cétrü ⁊ mouebat £5 modũ qué oíyim?. (T 2-0. fi ita fit máifeftii ẽ «c.i.fi figura eiꝰẽ (pica mãifeſtũ
eft ꝙ locus eiꝰ⁊ eft fupficies cozpis continétis ed eft gi
fperícue-f.cócauii aq. (- £t pót itelligi ap fi venitad centrü fm büc modi qué otcímue:manifeftü eft 9? ſupficies ipſiꝰloci ↄiungẽs eã eft fpica: figura eius necio eft ſpica. locus n· eius nó fuit bé:nifi qz fígura eius ẽ fpica.(T 2».o.fi igit fp fuit i bac oifpónie 26^ fi igit terranó fuit giiata:fs fp fuít i ifta diſpoſitioe quá biet cii cópleta eét fi eét giiata:máifeftii € Q? "e. gura ei^ fpica pp cá quá diximꝰ:cũ nulla fít oit ue fuerit gñata:ſiue faerit eterna (T O. d. ꝑp caufas quá oiim? q cozpa füt «c.i. pp'cás quá oIEIIm "7 ꝙ oẽs ptes terre ófcédüt ↄſilx ad mediũ ·iqꝛ ap * trũ facit angulos eq̃les cũ deſcendunt a locis in t períoi circüferentía inter que funt arcus equales (Et boc intédit cii.o.vt mibi v£ p angulos ofile7 ideft angulos refpiciéteo arcꝰoſiles circuloꝝ quo? centri eft cétrü mundi (1 £t pót itelligi p D q pꝛopter fermoné qué diximꝰ.i.ꝙ cx oibus pribm
"A B gp ut
$ tig ot ; |f m ated
uent ad tnedíii: p 5 q9.0.« qz coꝛꝑa ĩtẽdit:ꝛ mo." ucntur
"p [^ Li
te. Ut
, bic Dici m
Bios fcóa,
tentur ad mediũ ofili:c fic oat i B ouas cãs fm mo dus fuí Pmóis.([ £t pót eflc vt intelligas p B qà.o. pp fermoné qué otrimus alias ↄditiões ds ocdit in deſcenſu eaꝝ ad mediũ:abſq; deſcẽſu ét eoꝝ fm an gulos eq̃les⁊ dedit in B loco bác cám ppc: eft cá irmiftima cáy in B accidenti. 2-0-c B eft fign: 1 cu intẽdit fm qrappet in lra oemóftrare:g bec cá Quá dedit bic in figura terre é ppa-f-g» cũ pofitü fue "lt Q figura eí?fit (pica nálinccio ptes euis veniét ad medii £m angulos edlce:ficut fi pofitü fuerit q» Veniut ad mediü:tali mo nccío eft vt figura eíus fit ifta figura. ¶ £t intendit oemóftrare p D gbeccá bata b eft pfectiffima cãꝝ:⁊ qð.d.q D 6 fignü:inuít ic q eft fpica.q.igif-o.gp B q5 eft fperica fignificat tp oefcédat boc oefcéfu:cii fit recti oícere ꝙ ófcédit boc vefcen(u.f.ad mediü 5 angulos edles qꝛ é ro; tũda nãlr:⁊ qꝛ beccóuerfio nó fit nifi cii fuerit ve Q ifta figura € eí nális.o.tfi copus terre eft fpicus: eius nà eft ſperica.i.⁊ diximꝰꝙ ifta figura é nális ci: q? tà Óclaratü eft qp nà eius qnt iſtã figard:à náli é fperica:fed no ops accipe bác figurá vt fit ifepabilis b ei? fuba « necía in eéqrii fi (ra eétnó feparct ab ca ifta figura:fs coirüperct p fuá co:ruptione.([ Et €x boc dem̃ fuit in alto loco:gp elnta nó hñt figuram nàles cii recipidt oém figurá:z cá ita fit:equoce dici mus o terra bs fígurá fperícá.nálrzz qv aial bs figu
, lfamniléfmmoduü qué oícim? ꝙ coꝛpus celefte bs
figurà naléfm boc igit íntelligendus eft ifte locus:
Cnt. n nãliü q̃dã ſũt fepabilía ⁊ q̃dã no.4[ 2.0. dicamꝰ ꝙ ops vt oisres fit $5 ſuã oífpóné nálé «c.
cett rocinatio ꝙ ifta fígura eft ei nãlis e5río opt nanti cp cá expulfíóis eiue ad medii eft motus cir cularis.q.igit.d.ꝙ nece eft oícere dp ífta figura eft ei nàlis:ois.n.res:aut femp:aut pluriesnece eft ínue; nir in fua diſpõne nãli nó violẽta:⁊ fozte ita € ín fi gura terre:fícut oc generatione cozruptióe eius.ſ. ꝛ non eft fepabilíe a toto: ſeparabilis a parte.
¶ Zidbucauté z papparétíam &m ſenſum.
TBegs.n.vtíqs lune eclipfee tales bfent ðci⸗ ſiones. Nũc.n.in bíe d &m méfes figuratio nibus oẽs accipit dꝛias:etenĩ recta fit:⁊ am phitricos:⁊ ↄcaua.Circa eclípfee a(it (cm gibboſaʒ bs ótermínanté lineas. Itaqʒ qm̃ eclipſatur bpterreinterpofitioné:terre vti Q5 erit rotunditas figure fpice cà exiſtẽs. Et dicamꝰẽt fignum ꝙ figuraterre ẽ ro tunda:eft Bas cadit fnb vifo. €i nifi cé [pícefígureipole ect vt ficf, ecet cclípfie lu/
^ ne ficut viſuʒ €, Mõ videmus q ín oi méfe
be do | tis ont o C Cum Cópleuit fí
may, "lat ad
afa ü
fíguraturít oibuefuíe figurie: eft.n.arcua fe: eq̃lis:⁊ profunda:apud auté eclípfim Inea córínée femp Carcualio. £t iita fit: z cà eclipfie eius ẽ ꝙ terra cooꝑit ipſaʒ:nec̃io —* eclipſatur:nſi pꝛopter rotundítaté ter^ €:t cauſa eclipſis eius é rotunditas terre. gnificationes nãles:vult picz —*— ad ↄfirmandũ:nõ qꝛ innate A0 ín n a SEO dicamus et ꝙ ſignũ rotunditatis talus rer € luntres cadentes füb vifa oe eclipfíbus
Part 27
e KL D· d· qm̃ mfi cét «&« fignü cíns g eft
Secundus *57
fpica eft fectio q̃ fit ab ea.ſ.vmbꝛa ſua in eclipfi lũe dicũtur fant [ àd cóofirman,
dum, 3dé.$. : - yn ^p viyar €.$9. Et quc fectio appet círculariter.([ Et qꝛ aliquis pot dicere ibi»
inter pté lumínofas ⁊ obfcurá:aut ín eclipfibus pti; cularib*:aut vtibus aids pficeret eclipfis. Iſta enis
ꝙ circulatio qd appet ín ífta fígura eft viſio fíne veri tate.d.mõ aüt videmus ⁊c̃.i.⁊non 05 aliꝗs oicere gp» boc qo appet ficut appet eft viſio t̃:qm̃ fi eẽt vifio apperct ficut appet cx ſectione Pyramidis vífue ad co:pus lune in augmétatione ⁊ diminutiõe in mẽſe. Ulidemuseni lineá d fit in fectióe eoꝝ:aliqñ appet recta: alíqi ↄuexa:⁊ aliqñ ꝓfunda.ſ.valde ꝓfũda. linea aũt q̃ fit ex ſectiõe vmbꝛe ad coꝛpꝰ lune ſemꝑ V2 quexa:⁊ boc fignificat op boc eft verus non viſio. ¶ Et cũ pofuit g» appárentia iſtius linee tali mó fi» gnificat qp terra eft fpicazincepit oícere modü figni ficatiõ is:⁊.d. ꝙ fi ita ſit ⁊ cá cci. cus fic fit —* ifta línea.f.ep femp apꝑet arcualis:⁊ ꝙ D. qoᷣ appa tct vez eft nó vífio.z ponimus ꝙ cá eclípfíe lune eft cafus lune in vmbꝛa terre;necio 05 eclipfari tali fü ia pp rotunditaté terre: boc fuit nece:qꝛ cus ifta igura ett circularis:nec̃e eft vt fupficies vmbae fit circularis:aut colunata:aut ppramidalis:⁊ quocüqp modo fit:neceffe eft vt terra fit fperica. ¶ Zldbucatit p aftro:us apparéttá nó folus manifeſtũ:qꝛ rotunda:(5 t ꝙ mole magna nó exiſtit. Modica.n.factatrãſlatiõe nobis ad meridiẽ ⁊ arcticũ:manifeſte alter fit oꝛi son circulus:ita vt q̃ ſupercaput aftra ma/ gu hẽᷣant tráftmutaríoné: z nó eadẽ videã/ tur ad arctícum ⁊ meridiẽ trãſmutãtibus. £2 ucdó.n.ftellein f£aypto qdévidét «cit Cà Z--ypi&. In bie aür q ad arcrícus regíoib? nó vidẽtur. Et Q femp ín bíe q ad arctícum apparẽt aſtroꝝ ínillíe locie occultát.€2 na^ re nõ ſolũ ex bíe palà rotũdam eẽ figurã ter re:ſʒ ⁊ ſpe non magne. Non.n.vtiq; fic ve lociter palã faceret tráffatie ta modicuʒ. ¶ Dicamus Gi ꝙ ſignũ rotunditatis terre ⁊ ꝙẽ ſꝑica ⁊ nonẽ valde magna:eſt quod ví dctur oc ftellío.£2 rii cũ harũ tranſferimur ad parté medíj celízant ad parté farcadam: tũc videbimus aliuʒ modũ ſtellaꝝ à funt in verticẽ nte capitũ diuerſaruʒ eis q̃ ſunt in circuitu ex ſtellis.Qm̃cuʒ tranſferimur ad mediuʒ:aut ad farcadaʒ:videbimus ſtellas latẽtes nos in Egypto ⁊ Perſia:⁊ nó vide bimus illas ín parte farcada ⁊ ſtellas o ví, demus in Egypto.Stelle aüt q̃ vidẽtur tn farcadam:ſemꝑlatent ín illis partibue.f.in Egypto ⁊ Perſia.Manifeſtũẽ igit ex bíe ꝙ ferraẽ fpica: ꝙterra non eſt magna val de:quoníà fi eẽt magna:non appareret no^ bis cum parti tranfferímur a noftríe locío: alius modoꝝ ftellarü ⁊ terminoꝛũ oꝛbis.
¶ Dicit ⁊ demõſtrat ꝙ terra eft rotũda « eft pua boc
quod videmꝰ oc ſtellis nouis nobis cũ tráffcrimur ab illis hĩtatiõibꝰad pte egnoctu.ſ.ad ꝑtẽ meridiei.
— —
— I
— | — de — EPEPE 2 A DN — ——
t. ^
— —
— — —
——— — p SG — — n v
— — —
Z crrarcfpe, etu celi eft tã/ q;; punc in pera·
(T £t P intẽdit p mediũ celi:⁊ ad pté poli ſeptẽtrio nalis:⁊ bocitédít p farcadã.¶ £t.o.qm fí terra eét plana necío ftelle d appent ín pte feptétrionali ⁊ me ridionali « in oĩbꝰoꝛicotibꝰ diuerſis apparét eedem ftclle.f.ex ſtellis figis.c.o. videbimus aliti motũ «c. 4 intédit ftellas fixas.i.ꝙ cü noe tráfferimur ad pté eqnocty:aut ad pté farcadá:apparcbüt nobis modi ftella fíray oiuerfía ftellis qapparét ínnra habi⸗ tatiõe. ¶ 2».o.qrh cü tráfferant ad medium aut far cadã.i..g.ꝙ cti nos tráfferamur ad pté equinocti
aut ad pté farcadá:a Perſia aut ab Egypto videbi mus ex ſtellis fixis qenosnó videm^in iftis ſtellis.
(25.0.4 ftelle d vident ín pte farcada.t.appet etiã
Q ftelle d vídéf latétes in regióib? d füt farcada.f.
quo circulus tot? appet ſupꝛa terrá latét i egypto
4 Perſia .i.ꝙ ozicó illic fecat circulü eoꝝ:⁊ ita € ó fÜ lianas maiozis f5 ꝙ oi in Armenia « in Adẽ:qm̃ nó
latét ín aliq loco Armenie:neq; un Hiſpania:neq; in. Zirmenia minoꝛi:in Adem aütlatent:t in oi loco:cu ius latítudo eft fícut latitudo Adẽ ficut ín terra bar baroz à vicinat᷑ oefertis:d füt meridicew refpectu nfarus regionü:d hʒ vnã latitudiné cũ Adẽ.Cheuel aũt nó vi in Armenia mĩoꝛe:neq; in Piſpania:⁊ vz in terra Arabie ⁊ terra Barbaroꝝ d bs eádé latitu/ dinẽ ci Arabia.¶ Et (am vidi ego in Marroches quádi ſtellã fixã d nó appet in Hiſpania:⁊ dicebant ꝙ ẽ Cheã:⁊ latitudo iſtius regiois eſt.ʒo gradus fm Qnarrauerüt mihi veridici:⁊ fingũt cp i ifta regiõe latétcü reuoluunt filienas:⁊ nó ↄſideraui D in pria vice cii fui illic: c ĩſpexi fcóa vice ⁊ vidi vltimas ftel las filiarũnas latere.([ Et cũ.d.ꝙ boc fignificat qp terra eft fperíca:c.o.D fignificat q» terra eft pua ice; pit oícere mo" ex quo appet puitas terre: «0, qr fi eét magna «c.4 intẽdit p termĩatũ oꝛicõta:⁊ p alius motum aliud genus ftella fixaxꝝ a gñe qÓ appet in iftis babítationib". ¶ £t.o.bocq: círculusq eſt ſup cõuexum terre dito magie fuerit maioꝛ:tãto magís erit ppíngo: línee recte:z dito magis eft ppingo: li nce recte cito magis apparebit apó motũ fup ipfas er diuerſitate apparitióis ftellaz:ds apó motus fup lineá d eft arcus círculi ꝑui:qm̃ f terra effet plana: íta p motus ín ca cét fap lineá rectá nó oiuerfaret apparitio ftella: apparet ouo polí inſimul. €55 fo:tealiqs dret ⁊ dicet:quã puítaté ĩtẽdebat paruũ eni ⁊ magni dicunt in reſpectu. Si igit. intẽdit ꝙ e parna refpectuo:bienó ẽ ſciẽdũ hoc ex D mõ ſʒ ex alus:⁊ cft h̊ qó appet ex ↄueniẽtia ei^qó ín iftris vꝛ cy motib^eaz cí:c qà € illic ex motibꝰ. Videt᷑ enim ꝙᷣ arcus quos ftelle fecát in ínftrie fínt fimiles arcu⸗ bus quos fecát i o2be:c D nó pót cénífi qz terra nó bs fenfibílé dstitaté apud celũ:ita qp centrus inftti ⁊ centrü fperice fínt ídé punctü ap fenfum: ét ex oc cafu ftellaz 4otu eaxꝝ « mediatione celi £5 quátita teo edles apó ſenſum.Oia d ifta fignificant p terra apud celü é ín fenfa jfi punctus cétri in fpera-(T £t fo:te intendit oemóftrare g» eft pua in refpectu ftel laꝝ vt. d. poſt: qm ey B mó egtrabüt méfurá terredf. oiuiferüt o2bé in.ccc. c. 1x. gradus: ſciuerũt qᷓtũ ca pit vna pꝛopoꝛtio terre ex (ftis partibus perambula tiones: inuenerunt arcum fímilé ín terra arcut qut eft gradus o:bis.q.ly.mílíaria:t ey boc extrabüt mé furam terre.Jyeinde extrabunt cx eclipfib^dititates folia « lune in refpectu terre:z inueniunt ipfas valde paruam ín refpectu celí vt patus pictum eft.
¶ Pꝛopter q9 eríftímantee coaptare eũ q
- 3occdo4mundo
circa berculeae colũnas locũ cí q circa indt cá ⁊ hᷣmõeẽ mare vnũ nó valdc füfpícarii credibilía vidẽt. Dicũt at argümétótee ex clepbantibue:qri círca vtraqs loca nouiſſi ma exiſtẽtia genus ẽ ipfog vclut nouiſſimis pꝛopter conuenire adinuicẽ hoc paffie.
¶ Et ſignificat ꝑuitatẽ terre:qlocꝰqꝗ dꝛido⸗ Inm IlDerculíe: otínet pꝛimũ tm̃terminoꝛũ Indie:⁊ iõ dicũt ꝙ marcé idẽ:⁊ hᷣqð dicũt nõ valde inopinabile.Et oícam? qp vifica tio noſtrißᷣmonis ſunt elepbátce:qui nó exi ſtunt niſi in illis locis:qm i oꝛiʒontibꝰilloꝝ duoꝝ locoꝛum:⁊exiſtunt in illis locis:quia loca congregant illic:⁊ ſic inueniuntur.
¶ £t teſtat᷑ paruitaté terre D qð dico oꝛigõ loci terre ín quo funt idola Herculis.i:finis occidentis iſtius partíe babítabilis eft ppínquus ozigontt pꝛimi loci babitabilís babitabiliu locoz oꝛientaliuʒz:⁊ interia⸗ cet duos ozicótee mare ↄtinẽs:⁊ ifta idola attributa "Derculi erát pofíta fupza ripas maris ↄtinẽtis occ denté cx vltimo loco babitabilt ín feptétrione fup D mare:quoufgs ad vltimũ locoz babitabiliü ín mer die fup boc mare:⁊ vni iſtoꝝ idoloꝝ erat i vltimo occidetis oifpanie qð oícebat idolũ eadé vł Indie: t cgo vidt ipm eleuatũ.d.fuit cozruptü in plio quod creuit inter barbaros bomines íftiue ifule in anno ccccc.⁊.xxx.a pdicatióe ZiDabumeti a gbuídá erígé tib? fe ſuꝑ quafdá rcgíóce maríei illo tpe-(T. Et cũ oedit teftimoniü oe D fmone famofo.f.qp idola füt pimue terminusterminog vltimi occidentis: « qp mare interiacet büc « vltimü terminum terminoz oziétis.D».etíá op iftí ouo termini funt pping:q: con ueniunt in giiando elepbátes.ZInimalia eni que nort inueniunt in tota habitatione terrenifi n aliq loco piopzía funt illis locis:⁊ cá ín boc eft cõueniẽtia illo rus locoz in cõplexioe ouenienti illis animalibus:: boc oat vt nó fint remota abinuicẽ. laturc.n.rcmo tog locoz funt outerfe. 3n remotis vo £5 latitudine manifeftü eft valde:&m aüt longitudines L5 latet:tií inuenit. ([ 2.0.1 verificatio nfi fermonis eft oc cle pbantib? ec · i Vificat D cp elepbátes giiant ín his duobꝰlocis.ſ.in vltuno oꝛiẽtis ⁊ occidẽtis:⁊ D qó.o* ita vi.f.in locis meridiõalibꝰhoꝝ ouoz extremo: fcs in meridióalíb?z nó feptétrionalib?:c ió clepbó tes nõ ĩueniũtur ín Piſpania neq ín terra barbaro rum d funtín merídie baz regionũ:ſʒ $m qp reputo in terra Ethiopũ:aut ín vicinis ei^:filr oc ceraufe domo regis oe ZDarrocbe:quá erexit Amudide 9€ "Datenoáno a pᷣdicatione Mahumeti.ccecc.⁊ . Et D d · extiterunt in illis locis:qm̃ loca aggregant lic:⁊ fic inueniũtur.i.elephãtes exiſtunt in illis loci per paruitatem vel paucitatem eox:⁊ inueniunt " lic elepbantcs:q: conueniunt ín complexione ↄue enti generationi elepbátum pzopter vicinitatem i
¶ Et mathematicoꝛuʒ gcũq; magnitu ratiocinari attẽtant rotũditatis ad ddrac ta dicunt eẽ miriades ſtadioꝛũ. Ex qbus gumẽtantibus non ſolum ſpicam molẽ ceſſarium eéterre:fs ⁊ non tmagna5 ada
; inem. um aſtroꝛum magnitudin Et teſtant
J 4$: / qol v
* in rot?
Y. iber
¶ tteftanf nob ẽt ꝙ figuraterre ẽ rotüda geometre ⁊ matbematiciq laboꝛãtad ſciẽ/ dum qᷓ;titatẽ renolutióieterre.fet oicunt ꝙ qstitae reuolutiõis ẽ.xxiiij.milia miliarium terre:⁊ ſciunt ꝙterra bs figurã ſpicam: ⁊ eft pui coꝛꝑis necio inrefpectu magnítudi» uis ceteray ftellay. Jã igit cóplenimus oc^ termínatíonen ⁊ oeclaratíonerm oe figura terre:⁊ ꝙ eſt quieſcẽs non mota.
liz ¶ Zibftrabunt méfará maximi circuli terre per vías
maíoz »*
——— ( E
quà narrauimus:t ex menfura maximi circuli inue Dunt menfurá fpere fm Archimenidẽ:⁊ abftrabüt Btitatẽ terre in refpectufolíe « lune p eclipfes luna» 'Yegit abftrabüt qᷓtitatẽ ceteraz ftellarü per inftrm. Q5 0: hñs ouas regulas, 3ftud enis inftfm terminat anguli q refpicit ofametrum cuiuflibet ftellezt cum Otameter alicuius eoꝝ eft nota oiametri ceterarum ftellarü erunt note: cu5 oiametri fuerint note:crit mẽſura ſuoꝝ co»poz nota.Cü ergo fciuerint menſu Tam terre « mẽſurã lune in refpectu terre « ppoztio .hesceterag ftellaz ad lunã p iſtud infttm fcinerüt pꝛopoꝛtionẽ terre ad aliae ſtellas:⁊ €x boc víderunt
Superficie o . P Cotpuseft valde paruũ:⁊ etíá manifeftat puitaté e (Opis eius figura eius rotüda. upficics.n.nó cir:
cularis q cótinet edle ei qð ↄtinet circulariseſt ne: | "eb mato? ctreularí:z boc intẽdit cii dixit:⁊ boc uerunt cp terra eft fperica:t qꝛ óclarate funt tres qoncs quas pzomifit:oícit:iam ergo cópleuim?«t, (|. Sinit fecundus liber oe £elo « zioundo. (L Zirífto.oe $Celo, ^iber Tenius incipit. (LZ ractatue pꝛimus. Kap. I. Epꝛimo gdcígitcelozptibue Nu adbucatitociípfolatíeaftrio: 78 408 crab?oftát:z q̃lia ꝗdẽ nà (üt: (309/79 adbucair qii igenita 7 ĩcoꝛru ptibilía ptráfinim? pꝛius.Qm̃ aue at coy quà ofir.becadé font ſubſtaͤtie. hec autẽ opatiões ⁊ paſſioes boy. Dico aũt ſubas ꝗdẽ ſimplicia coꝛpoꝛa:pu⸗ ta ignẽ ⁊ terrà ⁊ coeleméta: c q̃cũq; cr his. putaẽᷣttotũ celum: ꝑtes ciue: iteꝝ anĩa/ lía ⁊ plantae ⁊ partes boy. ^f»affionceatit 1 opamotue boy vnínfcniufqs: ⁊alioꝛum qnotictiqs funt caufa ífta elnta Pm vírtuté pſorũ. Zidbucafit aiteratiſes «ínnicé trát^ mutatiões.Manifeſtũ qꝛ oen3 (ciam pltt^ imazʒ accídít oe cozpibue cé.€) co.n.náleg fübftanticzautcozpa ſunt: aut cũ CO2pib?ge nerant᷑ ⁊ magnítudínib?. Poc anté palas c e diffõne q̃ emerſer᷑ q̃ ſuntnã:⁊ ex ſingulo lum ér cótéplatione.z3c pzio qdẽigit celo eIntor bíctt €: c dle ad Pm ná3: qiii ico» uüptibile ⁊ ingenitũ. Reliqua aüt be onob? ere. Simũi aũt accídet de his bícétibug
Tertius 258
pꝛimo celo t ðterminatione ſufficiẽti:⁊ oe ftellío exiſtẽtibꝰ (t eo cuiuſmõi cozpie funt
⁊ cuiuſmodi nãe:⁊ ꝙ nõ funt craliquo ele^
mẽtoꝝ q̃tuoꝛ:⁊ ꝙnõcadũt ſub coꝛruptiõe. ¶ Mõ autẽ oícam? g nãliũ q̃dã für ſube: q̃dã er oꝑatiõe ſubſtãtiarũ ⁊ paffióe cay. £t intelligo p ſubſtãtias qtuoz coꝛꝑa ſim⸗ plicia:vt terrã ⁊ ignẽ:⁊ duo coꝛꝑa alía fim plicia:⁊ qð fit ex eis:vt animalis ⁊ plãtas. Et intelligo p oꝑatiões motus oĩuʒ coꝛpo/ ruz: ⁊ motus alioꝝ:quoꝝ hec coꝛpoꝛa ſunt cãe:calterationes cog: tranfimutatíonce coz adínuícé, ¶ aPsanifeftü € igirur q to ta pfcrütatío ð n3 ẽ de co:porib?. £r ſube nãles:aut ſunt coꝛpoꝛa:aut có coꝛpoꝛibus: ⁊ hoc manifeſtũ ẽex hoc quod diximus ſu perius:ð pꝛimo elntoꝛũ:⁊ ðclarauimꝰ nãʒ eius ðclaratione ꝑfecta:⁊ ꝙ non cadit ſub coꝛruptione:aut gnãtiõe.Et mõ volumus dicere de duobus coꝛꝑibus reſiduis.ſ.ter/ ra t aqua. ft dicamus ẽt de coꝛruptione⁊ gnãtione:qꝛ boc accídít efe ꝓAptertranſmu⸗ tationẽ iſtoꝛuʒ duoꝛũ coꝛpoꝛũ:⁊ q2 dicunt ineſſe gnãtionis: ⁊ ín qbuercb? exiſtit. Quiaã tentio eius in B libꝛo eft loqui oe ꝑtibus T mãdi ſimplicibus.ſ.in demõſtratiõe ſuoꝝ accidétiü (n dãdo caufas fuo eẽntialiũ:⁊ iá locut? fuit in pzímo « fc&o iftíus libzi oc co:pib?celeftibus 1 accitibus eoꝝ. UVult mó oicere oe alys qtuo2 fim plicibus que recte mouẽtur. ¶ £t incipit in boc oi cedo oc co ín quo locutus fuit ín ouobus pdictistra ctatibus.f.in nà quinta:⁊.d.nos aũt diximus «c. ín» tendit per pꝛimũ celus omnee motus celi: ptes ei? 4 vocauit ipm pꝛimũ ppter equocatione. 2.0.4 eti oc ftellío «c.i. oemóftrauimus €t cuiuſmõinãe füt ftelle:t o» füt de nã qntí coꝛꝑis:⁊ nó ð nã P q̃tu⸗ oꝛneq; oc aliq facto ex eis.Et pót ĩtelligi p I$ qo.d. nõ de alíquo alíoz q̃tuoꝛ.i.nõ de nà alicui? alteritio Cópofiti ex q̊tuoꝛ Aut pót itellígi oe fuba alic? ptis elntox.Etpot ĩtelligi vtrũ q;.O.d.ꝙ ðmõöſtrauit ét cii h̊ illó qà fuit magis neciũ vt ſciret ex accũtipꝰ. q ẽ neq; giiabile neq; cozruptibile.(T £tq? fcire B hó fundat nifi (ap D q» 2fideratio oe oib?ptib^fim plícib?imüdi € fcie nãlis ſic oemóftrauit in pn^libai oemóftrauít D:c.o. Dicam igit qp nãliũ q̃dã füt ac, a4 oicam?g q fere oia d nãlis »fiderat füt ſube 4 ac, cidétia:t qz fubaz q̃dã füt mobilia ⁊ q̃daʒ ĩmobilia explanauit D ⁊ d.⁊ ĩtelligo p ſubas ĩ ab^nális ↄſide tat coꝛpa ſimplicia mobilta d ſũt qtuoꝛ elnta z com pofita cx eis:vt aĩalia ⁊ plante.Et ĩtelligẽdũ eft ét gp ex ſubſtãtus oc ꝗbꝰnãlis ↄſiderat:ſũt cáe iftox co,
poz mobili .C.n.fübe € ſuba:⁊.d.fere:qꝛ cofiderat £4 e£ fea,
Oc coꝛpe celeſti cu non eft ex Qtuo: neas ex cópofito ex cís:t.o.D:ne alígs exiſtimet o» confiderati c S tuo2 elntis ⁊ coꝛꝑe celefti nà fit eiuſdẽ (cie:cus B. fit eremüscT nó Erci erplananit'qo itédebat per ſubas:explanauit qð itédebat p opatióes 4 paffíóes:
Snatione ⁊ coꝛruptione inquirere. in ergo diximus ſuꝑius in nr̃o libꝛo de
zo-Etíntelligo p opatióes t.c itédebat p paffióes Poarocóf accñũtia eẽntialia:hᷣn.nomẽ o cóiter a ppatecóiter |
Fere oie ofi dcratio nãlis e(t 5 coꝛpibꝰ. 3dep' celi, f copiüni,
3»fía de cof dcritióc ele métoz bic ct in bipigene: ſeos. Idem inſra.c.vltiꝰ
—— — — — —— *
— — — —
— — — — —
enis oemóftrat accũs:ſiue eéntíale:fiue nó. ppe aüt
- oemóftrat eẽntialia:vt vIr d. exiftüt in cozpib*aut
funt actíócs aut paſſiões.¶ £t cus oeclarauít ea ex quibꝰnãlis ↄſiderat:⁊ declarauit cũ D ꝙ ofideratio oe elntis inqᷓ;tũ funt ſimplicia ẽ in D libꝛo.ſ.conſide rare oe ſimplicibꝰ.d.Manifeſtũ cft igit ⁊c̃.⁊ ĩtẽdit per ſubſtãtias d funt ci coꝛpibꝰfoꝛmas füt ín eis. q. $0.9 fere ois »fideratio náliseft oe cozpíb^:cus fcrc oie ei"cófideratio ſit oe ſubſtãtujs· Subſtãtiaꝝ 'aüt q̃dã funt copa: (dá funt ptes coꝛpis.¶ 25.0.« hoc manífeftü eft ec D qo oiyim^fupius oe pmo ele mentoz:pót intelligi D qð.ð.de cozpe celefti in tra/ ctatibꝰpᷣdictis.i.⁊ qz o€ qð necium eft fcire oe coꝛpe quinto:oeclaratii eft ex D q5 diximus oe nà cozpís quínti:cü fufficíéter declarauimꝰnãm eiꝰ⁊ ꝙ nó eft neq; gñabile:neq; coꝛruptibile:opʒ nos loq oe copo ribus ceterís fimplicibus T £t poteft itelligi p tm nuít boc qð oeclaratus eft ín pmo tractatu ifti? libꝛi oc fubftátys iftiusfcie.i.« D qo o(yimus manifeftit eft ex boc qo diximus ſuꝑius:cũ locuti fuerimus fuf ficienter oe pꝛimo elntoꝝ:⁊ inuit peímum tractatus iftius libꝛuqm̃ in illo tractatu oemóftrauít nãz coz poꝛis celeſtis:⁊ qp eft non giiabile neq; coꝛruptibile. ¶ 2.0. volum?mó oícere oe ouob? coꝛpibꝰ..graui qõ eft terra « aqua: leui quod eft aer zi gnis. Et qz vult incipe log in eis.O.d.in quo vult incipe oc eig: ⁊ eſt ꝙ pꝛimo vult ofiderare;vtrü gñatio fít autnó ſit· fi eft vtrü in rebꝰcõpoſitis «in fimplicib^:t fi ẽ ín reb?fimplicib?« cõpoſitis:vtrũ fit (n eís pp l5 coz poa fimplícía:aut pp alia.Conſideratio.n.de oibus tftíó eft ꝓpꝛiuʒ cozpibue ſimplicibus dtuo2. ([ Et iõ bec cófideratio oe eis oifferta ofíderatíóe oe cís in libzo oc gñatiõe ⁊ coꝛruptiõe.Illic.n.nõ ofíderat oe eis nifi pp ↄſiderationẽ oe compofítís giiabilibus ⁊ coꝛruptibilibus.Pic aüt ↄſiderat oe eis inqᷓtũ funt partes müdi.£t »fídcrat oe giiatíone « cozruptióe: qm funt accídétia effentíalía eis.Hic igit᷑ cõſiderat in eís ingstu ſubm ſunt. Illic aüt índstu ſunt cãe.Et ín bac fcia 05 cópleri ofíderatio fm iſtos ouos mo: dos:fm cám.f.« ſubm · ¶ £t boc intendebat cũ.d.qꝛ boc accidit in eis ppter tráfmutatione illoꝝ duoꝛuʒ coꝛpoꝝ.i.ꝙ bíc no perfcrutat oe generatióe « coꝛru ptione:nífi q2 funt accũtia pmo iſtoꝝ duoꝝ elntoꝝ: autoius elntoxꝓ:⁊ ceteraz rerü pp ea D.o« qtoi cunt ⁊c̃i.⁊ qꝛ oata funt (n caufa ee gñatiõis:⁊ in oe. móftrando ea oc quibus exiſtit generatio.
¶ Seneratio.n.aut oino nó taut ſolũ eft in
bie elemẽtisr⁊ in his der bie coftant. 3pm ait pꝛimũ boc foate ↄſiderãdũ: vtz eſt:aut nõ ẽ. Pꝛrius gdé igit philoſophãtes oc ve ritate ⁊ adquos dicimus noe runc ſermo/ nes ⁊ adinuicẽ oíuerfifícati ſunt. Hi gdem enĩ ipſoꝝ totalr auferebãt gñationem ⁊ coꝛ rüptionc. Nihil.n.neq; fieri alũt neq; coꝛrũ P! entiũ:ſed ſolum videri nobte:puta q ctr ca Meliſſum c Parmenidem.Quos 7fi aliqua dicũt bfi:fed nópbyfice: ops putare ofcere. Eſſc.n.q̃dam entiũ ingenita: ttota^ liter imobilía magie eft alterins pꝛioꝛis d$ pbyficc»fideratióte.4fllí aũt q» nibil qdem. alíud pter ſenſibiliũ (gb(tantia fafpicgbant
De celo 4 1undo
effe. Tales aũt quafdam ítitelleperGit pꝛimi nãs.Siquideʒ crit alíqua cognitio:aut fcia fictráftnlerüt ad D p eas que índe rónce. ¶ Dicamus igit᷑ ꝙ oinono eft gñatio: aut fi eſt:eſt in qtuo2 elementis ⁊ ín factis ex elo tm̃.ſ.ꝑſcrutãdũ eft: c ſciẽdũ eft vtꝝ fit gene ratíozant oino nó ẽ. Dicamus igit ꝙ antíq quípbílofopbantur vera pbilofopbía 5di^ cunt fibi 0 boc: étotradíc(it nríe ſermoni bus quos nos mõ dicemus.Quidã eniʒ of cunt qᷓ non eft gñationeq; cozruptío: nibil enís gñatur autcoꝛrũpit in ſe:ſed appet no^ bis tm̃:vt pithagoꝛici. Nos auteʒ dicimus ꝙltz iſtud bñ dicãt de gbuſdã rebꝰ:tñ in na^ turalibus peccant.Et nõ opʒ nos pfcrutarí hic de reb?noncadétibue ſub gnãtiõe ⁊ cov ruptione:neq; mouenẽ oio ín q̃litate. Poc eniʒ ↄueniẽs libꝛo oc auditu nãli in quo per ſcrutamur oe nã. Et dicũt b ꝙ nõ ↄᷣcedunt aliã fcias niſi viſus tm̃.Et dicůüt qp níbíl fcit niſi ſube ſenſibiles. Iſtienĩ dicuñt qp nibil é generatio ⁊ coꝛruptio:⁊ ratiocinantur fic. Si autẽ ſcientia aut cognitio inuenit᷑:nec̃io iftud ſcitũ aut cognitũ dʒ effe pmanée « fi xũ:neqʒ coꝛruptibile:neq; alterabile. fct cũ hoc videbant dixerunt de iſtis naturis ꝙ nõ recipiunt generationem meqs coꝛruptionẽ: quía cadunt ſub viſu c cognitione.
(Cum voluit ꝑſcrutari:vtrũ fit giiatio aut nó ad de
clarationé maiozé qᷓuis ét fit máifcftüzicepit oicere bocq eft magiefamofus ⁊ mea manifeftü di ge⸗ neratio.ſ.ſi gnatio ⁊ cozruptio eft necio € in iſtis co? pozibus dtuo: ⁊ ín cópofitie ex eis.Et q2 I5 nó cõce⸗ dítnifi qui cócedít giiationé eé ⁊ cozruptioné:t ipfc locut^é cti eis q ponebát gnóné effe « cozruptiones ¶ Et .d.ſed pmo eft ꝑſcrutãdũ « q̃rendũ «c.i.g ifta perfcrutatio eft pzíoz nà perfcrutatione:vtrü gñatio 4 coꝛruptio exiſtãt i ipfis elntis:⁊ ĩ aljs pp ea.iſ D» induxit opiones antiquoꝝ in [5:c.o.oicamus igit antig primi q pbilofopbati funt «C.i.g ingrüt oefct ſiones legii: dicit ꝙ tlliqui ꝑſcrutati funt oc enti indt funt entia:3dicunt fibi ⁊ nobis in bac qónc* ifti funt duplices.Quidã eni ifto negát gñationem ⁊ coꝛruptionẽ effe oino:z qdá affirmát in oib^entib ea. £tq? vtraq; opinio vera eft in pte «falfafs fo tum.2».3dicentee g nibil eft cozruptibile: qz ift bene oícát ín gbuſdã reb?.i.in reb? q̃ nó funt if m neq; bt motii:tii peccat ín nà.f.ét in B qð ponto, nália nó bfitgiiationé « cozruptiones:c locutue fV cõtra iſtos:⁊ non alios:qᷓ;uis vterq; fmo fit yr fm ptéq: ps vera in fmone iſtoꝝ nobilioꝛ eſt a P2 ciffimi antiq íntellererüt D:pars aür vera in eit dicentiũ · ꝙ ois res gnat aut coxrüpit:manifeft fenftii: qꝛ bec pfcrutatio continet in fe q̃tuoꝛ co : nália fímplicía « cópofita ex cie:x ét pncipía Y€7 ^. turalíü quasveclarauit effe ĩgenerabilia ⁊ icozr! bilia: iã Óclarauit oc iftis in ppyſicis. ¶ 25-0«* p nos perſcrutari boc «c2 intẽdit p boc pᷣmũ ed
q6 oeclaratus eft ín fíne octauí phyſicox:⁊ p^pn* in Ptractatu ei*: ⁊ iftud qó cuclariter mouct-Isectatii €ft.n-illic cp in müdo eft mot'"circularis nó tráfmu tabilís in dlítate oino:neqs fm motus alterationie: Colderatio "CC gnonis corruptióis: « D eft oueníce illí libꝛo: SrbPwggs CQ pn^ funt ex cõibꝰ reb? nálib?, (T- Lólíderatio aüt f D» 65 pbi 0€ reb? nalib? cóib"eft oe pbyfico auditu: qꝛ caufe | deii, vles otinẽt D nomé ná:oixit:ín d pícrutet oc nà «c. —* ^e d pionẽ dicẽtis qb nibil giiat aut coꝛrũpit᷑.dixit.rõ ?4«uíge, "€ que mouit eos ad boc.(| £t.o.coicüt boc: qꝛ nõ cedit ec. i qꝛ nó ocedüt gp aliad fit nifi bec indiui dua fenfibília: ppter boc qo bíc opinabátur ꝙ fcita unt idiuídua fenfibilia:z oícebát q» nibil eft gnãtio £ Co?ruptio:q? opínabant q» íciano eftnif oc rebus fenfibilib?idündais:z Qp fcia eft ꝑmanẽs:⁊ fixa non » trüfmutabilis. quapp fcitü d eẽ ꝑmanẽs n tráfmu tabile.f.idiuidua:z oixerüt:qó apparet ex D nó é ni pbátafia nó vera:ficut pbátaftice vifiones . (| 2». Dt ci B opinabant t dixerunt de iftis náis q nó re Opuit zc.i.cü boc credebát ⁊ opinabant.f.qp ícia eft intráfmutabilis:z c» fcía pendet ex bis ĩdiuiduis:q̃/ Dp idiuídua (unt tráfmutabilía: ⁊ iõ dixetũt c» bec idiuidua no recipit gnóné neqs cozruptióes:.o.oí Ferunt oc iſtis nàis.i.oc iditiiduts:q: in boc nó acci It eis qõ: t dixerũt hoc vt poſſent dicere ꝙ fcia eft Fixa:t ilti ficut-o. zlrift-funt illi q oicunt ꝙ opiones vles víncunt fenfum: bic eft mos diſputantiũ. Cilteri ait qdé velut ftudíofc factá contra riã his babebátopioné. S ür.n.gdas qaí(it nullꝗ ingenitã effe rerũ: ß oĩa gñari. Senita alit bec qdẽ ĩcoꝛruptibilia pmanere: bcc at (tcv cozrüpi: marime qdé q círca Heſiodũ. inde « alioꝝ piimipbilofopbantce. It»í dde aiunt ota generari ⁊ fluere:eſſe atit ſta/ ilenibil. Cni atit quodd3 folá fübfiftere: erquo becoiatranffo»mari nata funt. £2 quideʒ vident oícere alij multí ⁊ Peraclitꝰ Epheſius. Sũt aũt quidáquí omne co» pue gencrabile facit componétee 7 refol/ uentes ad ſuꝑficies:⁊ex ſuꝑficiebus. ¶ £t quidá cótradicunt ſermoni iftoz oino quafi fi boc trii intẽdũt ⁊ dixerũt ꝙ oia funt gnerata:⁊ nibil eſt nõ generatũ. Seã que am gnãnt ⁊ nocoꝛrũpunt: (ed (emper re: nanẽt. Et quedã coorumpunt:vt oícát pi⸗ bagorici ⁊ alij naturales quí phant de na⸗ türalibue pꝛimo.Et quida oícür qomnía unt generata 7 oeclínabilía: z níbil cft fir manẽs ín ftia diſpõne oino: nífi viia reg !'! que eft fíra permanée f. üperquá oẽs ce
tere res figurantur ⁊ gnãntur: « eft defen
ens eas quemadmodnuʒ dicit Heraclitus fi? alij plurcenálce.£t quidaʒ coy it coiptie gttátti: 6 compofit( ex lamí
) qe füpficíeb?: ⁊ diſſoluit ct ín lamiag, ": ipurit fmoné opinantiũ q» nibil gñatur aut co2 —* xit monẽ 5n iftis f-oicétiü Q" ois res ge; NL Et iſti [unt bipartiti · gdã.n.dicũt ꝙ gnábi
Tertius -
liuʒ q̃dã ſunt gnãbilia nó coꝛruptibilia:⁊ dd gnãbi lia ⁊ coꝛruptibilia:vt Plato ín mudo.i zt qdas ꝙ oia (unt gnãbilia ⁊ oẽ gnãbile ẽ coꝛruptibile (| Zt iſti ét funt bipartiti.Quidaz.n.opinant ꝙ ilud cui? eit gnó cóplete eft pmanés ⁊ fixũ quoufqs cozrüpa tur-([ Et qd opínant ꝙ iftud nó ẽ pmanés «fixi: tq oia femp füt ín motu:z g nó eft D nifi ſubʒ fup Mẽ ifta tráfmutatio eterna.ci ois tranfinutatio cé fup aliqó ꝑpmanẽs.¶ 3fti aüt nó diuerſant in D: f5 in co qó é ꝑnanẽs.Quidã.n.dicũt q Db pmanésé ignis:vt opio dicẽtis ꝙ elntũ eft ignis. Quidá autes aeré.Cuídi 9o aqua. ([ 2.0. «qd ponüt co1p? có; poſitũ ⁊c̃.inuit Platonẽ opináte ꝙ corꝑa cóponun: tur ex ſuꝑficiebꝰ:⁊ diſſoluunt ineas. — Cap. 1L
Ealijs quidẽ igitur alter ſit ſer mo. Dicentibꝰaũt hᷣmõ:⁊ oĩa co»pora ↄſtituẽtibꝰ cx ſuꝑficie bue q̃cũq; ꝗdẽ alia accídir dice re otrariaoiíciplinie pmptutm vidcre. Et adé iuftus autnon mouere aut credibilioribueipfa róníb?mo^ uere q5 fuppofitione funt. ¶ Dicamus mõ igit᷑ ꝙ in futuro perfcrutabi mur de alijs Pmonib? . Moõ vᷣo volumꝰꝑ⸗ ſcrutari oc ñᷣmõe dicẽtiũ qp cozpora funt ec lamítiío. zo icam? qp cótíngit oícéti büc Pro néoícerecótraríum ei q accidit ín gcome tría. Et boc manifeſtuin eft. £t Op5 dicere boc:aut ꝙ nóoícant bunc Pmoné oino:aut
confírmét íaum Pmoné ratíonibue firmio ribus ⁊ verioribus. v
Ouoddá aut cx ipfis opionib? eft nãle: ꝑſcru / tandũ elt oe co ín bac ſcia: vt e opio
oicétis cp aliꝗd ẽ gnátü «nó cozruptibíle: ficut ipfe fecit ín fíne pmi tractatꝰ.¶ Qui Vo negat gnóncs co:ruptione nó o5 eí rũdere in bac fcia nifi 3 oíípu tationẽ:cũ b ponat nális p ↄſtãti in fua fcia: fs diui nus q verificat fubta facultatü priclaríü: « fitr oigi; nus 05 log 3oicété gp nibil eft pmanzs fixus. 3lle aũt negat fcias eé:fcias aüt eẽ eft ſubʒ logices; oj nus q ocfendet ſubta diſciplinaꝝ pticulari os log Cli eo:⁊.d.ꝙ pfcrutabumur oc alus Pmóíbus:z inuit D qð dixit poft: p ipole € vt ois ree ſit gnábil'4 coz; ruptibilís. ¶ £t qꝛ remáct ei otcere ex opionib? p,
^ à -—
pꝛijs buic fcieopione dicẽtis d» cotpa funt cópofita Cxfupficieb^.o.mó vo volum" pfcrutarí ⁊c. o. Dicamꝰ igit ꝙ otingit oicéti bunc Pmoné ⁊c.i dica mus igit q» ↄtingit dicẽti hũc Fmoné Jrii oícere ei qà acadit in geometria · · Sría ei^ d funt pn? in ceo, metría:vt b qó ponũt:ꝙ ois linea diuidit i oto me dia: « fil gp ots ſuꝑficies:⁊ cp qdà linee nó tjr pio» poztioné adiuicé:fic nüert ad nue, Et maifeft efe Qp pe linee € linea: ⁊ q? ipfe dicet poft: qũo lequunt ipoffibilía bec dicẽtes buc Pmone. (C£tq: ifte fmo in nullo ẽ füfficiés neqs ↄuẽiẽs nàc-0. os hũc mo» né:aut vt nó dicat tpm oio ⁊c.⁊ v2 g r$ magís oícé tiũ b ẽꝙ opinant᷑ ꝙ línea eft cõpoñita ex punctis. à fapficiee ex lineis:t coꝛpex füpficieb?, fi.n.oinifio linee in pticto faciat lineã cópofíra ey punctisnete eft vt diuiſio fupficict in lineas faciat (pas cópofitá Com̃.ſuꝑce.⁊ mũ. 8g
Titponit ꝓ ↄſtãti gnõnẽ ⁊ coꝛruptõeʒ eſſe.
Sciaz eẽ cft (bs logices. Diuinꝰ ðlen dit (Dta ſciaꝝ pticularius.
D 3déppb.a,
8.8. pb. 22e 1p ccli.76.
Sdc. 4. me tapbice. 2. D.
— — —
Cõſideratio $otiuo vtẽ i mà appzopa
zipb.c.is. (9 t.20. 3d. 5, pb. 60. 4.4. phh · 72. ⁊p ð aia. io.⁊.i. 393.pb.
Impola q ſequuntur ex mathẽaticis ſequuntur cx nãlibꝰ: fno oucrti£.
bs p appõne ubt ad matbca/ TIL t.cam,
tur nali,
De celo 4mundo
ey Vineis: ſilr coꝛpꝰex ſupficiebꝰ.⁊ pole eft ofirma/ tc büc£moné.f.g linca cóponit ex punctís ex roni bue qbus vtunt dicẽtes parté cé indiuiſibilẽ. ¶ Deinde palá qꝛ eiuſdẽ róníecft. folida g^ decim cr ſupficiebus componi: (upficice ait ex lineis:has afit er punctis.Sic aũt babe tibus nó neceſſe linee partẽ línea ec. De bíe ait ↄſiderãdũ cft pꝛiꝰin his q de motu ſᷣmo nibꝰ:qꝛ nó ſunt ĩdiuiſibiles logitudines. Et dicamꝰ ét ꝙ erroꝛ dicẽtis huncſᷣmonẽ cft mãifeſtꝰ:qm̃ ſicoꝛꝑa exiſtũt ex ſuꝑficie/ bus:ſic ſuꝑficies cx lineis:linee ex punctis. Et fi ita ſit: impoſſibile eft vt pare linee fit línea. De iſtis aũt ꝑſcrutati ſumus ín Proc qué fecimꝰde motu: diximꝰꝙ nulla linea eſt q̃ nõ recipiat diuiſionẽ ⁊ partitionẽ.
$ (Q2 vult pſcrutari oe bac opione quá fequunt ipof
fibilia d fequuntoíicétes gp ↄtinuũ € cópofítu cy wn diuiſibilibꝰ⁊ plura ipolía doctrinalia:⁊ ét alía ipof/ fibílía nàlia.3ncipit dicere ꝙ illa ipoffibiltaq cõtin gunt oicéti ↄtinuũ eé cópofitti cx idiuiſibilibꝰ: otín &it dicẽti büc fmoné: boc oct i.6.pbyfi*. «[ Et qz dicẽtes qp coꝛꝑa cóponunt cr fupficicb^:nó dicũt vt míbi vidct qp» unee coponantey pũctis:neq; cp ftp: fícies cy Lineio:emfauit ꝙ ncce eft oicere eis boc. ¶ £t dixit:qm̃ cozpa exiſtũt ex ſupficiebꝰ ⁊c. i dicẽ t8 át q» coꝛpa cóponunt er ſuꝑficiebꝰ: nece € eis ot cere ꝙ fupficies cóponunt ey lineis: « linee ex pun; ctis.Pꝛopoꝛtio.n.ſupficiei ad cozp? eft fic ppoꝛtio lí nee ad ſupficiẽ:⁊ püctt ad lined. £t (deo fi ſuꝑficies fint elntacozpís:g ⁊ linee erũt elata coꝛꝑis ét pun cta:t q2 pücta füt fe hñtia fic idigifibilia: « bec ẽ oif; pó ꝑtiũ ĩdiuiſibiliũ:⁊ ĩ.o.phy.iã locut? fuit oe ipofr fibilib"à fequunt dicẽtes büc ſᷣmonẽ: ⁊ fecit oe boc rememoratione.(T t ét —5 ĩpolia ↄtingẽtia eis:⁊ dixit. Et fi ita fit ⁊c. ſi D otigit: otiget eis necio vt pe línee non ſit linea neq; pe fupficiei fupfícice: ricqs pe copie eft coꝛpꝰ:⁊ D eft 5riü ete q ponüt geo imetrc.f.qp ois Línca diuidit in ouo media:t ꝙ diui/ fio $m medíetaté pcedit ín ĩfinitũ in trib^magnitu
dínib?:z q» pfcrutat?cft oc h̊ ín pbyficie narrauic h̊
qii in (llo lbzo »fíderauit in boc fm terminos cóti
nuos ⁊ otíquos:q cft ↄſideratio oc ↄtinuo tnastu eft
ín mà qð fm modum büc appzopztat nãli. Et fitr
Q8 cófiderauit illic oc velociori ⁊ tardiori eft nãle.
Qð át iduxit illícoe matbematicis fuit ad afirman
dus.bíc vo vult oe boc »fíderare p ppónes nales p,
pingores illi mae: c magts ppas:cu cófiderato in h̊
lib20 fit magie ppa »fiderattóe in pbyficts.
¶ £ necíáqs afit oc nálibue co:pozibue im⸗
poffibilia accidit dicere: facientibus ĩdiuiſi⸗ bileolíncaead modicũ ↄſideremꝰ nunc. 3impoffibilía.n.in llis accidétía nalibus cõſequent. €? uc afit ín bie in íllío no ota pp boc adé ꝙ ex ablatione dicunt mathemati/ ca:phyſica aũt ex appoſitione.
iic ſe CModo vo volumus pfcrutarí modicuʒ
oc impoſſibili cótíngéticozpozib? nãlibꝰ: 7. q cft ipoffibileer fermone oicentius partẽ
eſſe idinifibilé:qi ĩpoſſibile qð accidit geo metrície : accídit etiã dominis coꝛpoꝝ náll um:⁊ mnóaccídit geometricis.etiã eẽ ipo bile qð accidit dominis coꝛpoꝝ nãliũ. Coꝛ pora.n.geometrica fiũt ex dimĩutiõe ex co? pᷣoribꝰnãlibꝰ.Coꝛpora aũt nãlia fiũt cz ad/ ditiõe in ſuꝑficiebꝰ geometricis.
¶ Manifeſtũ cft ꝙ nãlis ⁊ geometra cõicãt i fide U ratióe oe trib? magnítudib^:f5 diuerſis modis: cu ji ita fint cóicantes funt ín ppónib? ⁊ 2nib?^:& ipoffibl. piri lia d accidüt appóne falia de iſtis magnitudinibus (ti geometricis:accidunr ⁊ nálib^: nifi fint alid acciittd M exñtia in eísindtü funt abftracta a mã:⁊ nó exñtia 4j m eis inqᷓtũ funt in má:aut ecóuerfo. CL. g.g» cu na lío ofiderauít oc otínuo fm qp € vltimũ cozpog ſen fibiliit vídebit ipm diuidi ín alíqó diuiſibile femp: «fitr matbematic? cü »fíderauerit oe boc inditut fepatü a mã.¶ £i aüt cófiderauerit mathema ín eo $m additione nó erítipole augmétare coꝛpus ín ifínitü cũ »fideret ó eo inqᷓtũ eft abſtractũ a co? pore nàli.Tlális aüt oicit boc e£ impole:qri ind — , eft vitimü terminás coꝛpꝰnãle eft dfi fozma.fozmd f
tío.n.in infínitü eft ex má nó cx forma:vt determia
£s ac In (cia f T5 accio Merioy i. ccohtra
E, b fn WE t bi qu
nó eode mõ:⁊ pᷣcipue ci remote fueríntifte uc ji / ſcũ remota fuent ↄſideratio fimpli quá voc? deratíoné fm diminutionẽ a ofiderationc adit! á
oc magnitudinib?in geometría ↄtingũt tn
⁊ nó ccóuerío: q: geometer »fideratin D intP7 ^. »
diminutũ ab acadénb? exiftentíb^ineo in esos
diti é fimpley nó adíüctü:z b manife" eft cl ^c;
ratio ci^ nó eít in cozpe nífi inditü eft iti: fine, s
acciitib^, Nolis át iniri é diti cũ cercris a0 ecerog
Y. iber
— hᷣdicamẽtoꝝ. ¶ £t bec eft cá ylis ín abuſſi T ouab ſciẽtus ↄuenientibꝰ ín codé fubo:(5 in alte Jaca efiderat abfolute ⁊ ſimplr:⁊ in altera otücte: | 2s iid (Scometría cu aſpectiua:⁊ arithmetica cũ muſica: mda füpio ta nalis cü geometria in gbufdá partib?: qr val if Cdi ig de remote funt, &55 uocũq; mó fit iter fciam alti Tlrienó rẽ quã vo (ges dess. ra ——— Kam, M 4 cat ainft.oiminutá:z iferioré quas vocat ita:aliq̃ eft copulatío: « ió.f. pp bác copulatíoes W eft ꝓpoꝛtio eéntialís (cia altio2 oat cás in acchitib?
n ſcie iferiorís. £t c ita fit:?mo igi dicentis q» tales s S onen qb?vtit Ariſt. in boc loco nó funt eéntíates " / ; emo nó verus; z ex ifta parte vez eft dicere ꝙ
| € qó accidit in fupiori ſcia otmiuta accídet in ſcia jh — eriori nó ouertit.f.Pm modũ quo id qð ↄtinet "i , lübfupiorifciaeftcá ei? q6 2unct fub fcia iferiori,
: ? taut un fcia ſuꝑiori accidüt fiue funt res d nó füt €4€ c0: que otinen£ fub inferiorítücnó fegt vt oe Q9 accidit ín fupiori accidat in inferiori:c marie ci üerint remotaz nãrũ:⁊ bec eft oífpó geometrie cũ cla nali.f.q» geometría otinet ín fe res que nó funt Cc coz q̃ appet in fcia nãli:ſm D igititellnda € cói fatio iter ſcias oimiutas ⁊ additas d funt fub cis,
Part 28
j C Multa aũt (ant q̃ ex indínífibilib?nópof
fi fibile competere: nalibue aũt neceſſariũ:pu s ta fi ad eft indiuiſibile. In indíuífibili.n.ot i ülfibileimpotfibileeriffere. ^f»atfionce ar
e fitofuifibile. £? uarequecáqs fimplicta paf fionf oia funt oínifibilia:boc modo:pp q9 t impoſſibile in talibne»fiderandá. C¶Et accidit diuiſioni coꝛpoꝝ nãlium neceſ ario ſimile partitioni. Impoſſibile cft eniʒ vt aliꝗd partiat᷑ in aliquo no receptibili par^ titionis. Paſſiones autẽ diuidunt duobus modis:aut perfoꝛmam: aut per accidens. Foꝛma atit ytcoloꝛ diuiditur in albus ⁊ ni grum. Accidens aũt eſt illud qð recipit oi/ uiſionẽ: nó ppter fe: fed ocferentem ip(us. Etcuʒ íta ſit: manifeſtũ eft gp quelibet pat ſionũ querecíptt diuiſionẽ nõ recipit ipſaʒ: des Pmbtüc modũ qué diximus. - Jn boccaplo vult vare cás ppter quá poſſibi Pt nãlis confideret oe accidenib? penis fin. us ^ * eius in bac qóne oe magnitudinib?.f. in oümfío ü magnitudinũ ín aliquá magnitudinus: q;;uis ifte odus diuiſionis eft ꝓpꝛius magnitudini in eo qð d fi, 'agnitudo.(T Et.dð.⁊ accidit oiuifioni ac.i.« pof j * eweeft vtnàlis confideret oe bac qóne, accidit.n. n t iboribue nalibus diuiſio fimilis oiuífioni exiften — B * Co:pore matbematico: ⁊ caufa illius oitrifionis &. i taentibug in corporibꝰ nálibus eft diuiſio accide o M a abftracto.UL6.o» leuítati ⁊ granitati non acci —8 niſi qz exiſtũt ín cõtinũo eu o(uifio fm Wig d o9 eft ppzía:c ídeo oicit:impoffibile eft.n.vt n diuidat fit ín aliq nó recipiẽs diuiſionẽ i. fünt ; ties diuiſionis d criftit in oifpofitionib?que : onore nal eſt:qꝛ eft in alid oinifibili pmo
⁊ eẽntialr:qm̃ ipole eft vt qð recipit diuiſionẽ fit ín aliquo indiuiſibili.¶ £t cà ocmoftrauit ꝙ acciitia exñtia in coꝛpe oiuidunt:qa coꝛpꝰ oiuidit 4 acciitía otutdunt ouob?modis.o.paffiócs diuidunt᷑ «C.« in tédebat p foꝛmã oiuifioné gnis p dꝛias in fpés. oie n · ſunt forme. Et itédit p diuiſionẽ fm acctis:q? idi uiſibilia (unt eẽntialr:diuiſibilia vo q2 füt in rebꝰdi | uifibilib? eẽntialr.Quãtitas.n.eſt oiuifibilis eẽntia — £Xnantitae liter.Qualitas aüt per accũs:qꝛ eft in re diuiſibili.ſ. € dinbius quáto«([ D.o.eg^ co. fm aũt formã «c.c D ſicut oi réntiatrsc qe ximus ẽ diuiſio gnis ín ſpas ¶ 2».0. £5 Vo accũs «C. iro. 4de. 5. 4 eit illud qð oíuiditnó p ſuã nàs: fs qz eyiftit in r€. meta.t.2- is.
dis:⁊ ↄſiderat geometer oe fupficieb? « Lincía: t coy —* —* poribus cóicátib^:: plus oe D eft ↄſideratio tif ife/ v; e a ers — in acciitib? otigétib^fuo fubo pp ſubmal tiatr« pfimt De Mov Pdictii eſt.Et cũ tu iípexeris cófidera, ltaduiem, deratíós * ES —À otinut ĩuenies ipfas cé in »fi
o6 pafimmirratabís duobꝰmodis quos oixim?
ipſi dicent. &iquidé punctũ nullã bs gram tatẽ palam:qꝛ neq; linee.Si ———
t. o AR e ei — *- a z $2 e. — [077 d fe» & — zÉ — — c -- m t us
didit ín boc &mone cli cógregant bébit vtrügs box Alex.expoõ.
Was diee cm FIN Dal II ec E
Contra Ale xandrum ·
Qé að i oc of oc finglie bf de toto»
€inaqq5 par tiũ nõ é totũ ⁊ ↄgregõ cft totu. Idez pᷣ eb. i7. ⁊. pb«c0, 43,
Conſtructio | fyllogifmi,
táté.c.o.q (fta additio € valde fubtifis:c.o. qp addi dít eá pp foꝛmã «mas quarũ neutra hʒ grauítate: copus qó ^gregat ex eie b5 grauitatẽ.¶ £t boc qð Alex.diẽ é rectũ:tñ ifta additio nó fuit folus pp foz má ⁊ másifs pp aliud vl? foz^ « mã.Oẽ.n.qð nó ve re oi oe fíngulio nó vere o2 oe toto:quvnaqueq; par tíü nó cft totũ:⁊ ↄgregatio eft totũ:⁊ vnufqfas trius boius nó mouet naué:« 2gregatio boz tri mouet na ues (T Et fi iſta additio nó eét:eet q̃ſi diceret ꝙ im pote eft D a» vnufgfas tri boius nó moucat naues: tii tres moueãt:⁊ boc mani" eft ꝙ falfus eft: c ác ín bocfmóc addítio iſta addat erít veriꝰ. Iſte.n.ſᷣmo «f.p impole eft vt vnuſgſq; triũ hoĩuʒ vió béat poté tíi à moueat naue p fe: vnuſꝗſq; eoꝝ ín ↄgregatio ne béat potẽtiã d moueat naué p fe: íta ꝙ vnafgfqs eoꝝ p fe nó bs potétíá vt moueat naué in actu: 4 cü eft in ogregatóe bs potẽtiã vt moucat ipſaʒ ín actu: eit &mo valdc ipoffibilís:ifta igi£ additio non pone bat ab Ari. ꝑp mãm ⁊ foꝛmã:qm̃ D nó eét oóm:nift iftaaddítio cet t̃ necia pp mám ⁊ foꝛmã:⁊ tũc eẽt cá illi? addítíóis oífficilis valde ad ĩtellndũ:⁊ tunc laudádus cét Alex qꝛ ſciuit ipſaʒ:⁊ eẽt mirũ oe Ari. ꝙ oblít? eſſet tale aliqd. Moͤ aũt cá ifta additio eft nccía nó dʒ cé mirũ de bac additiõe:⁊ quó ſciuit cà Zilcy.qiii cá (fta additio nó fuent erít fermo fopby fticue:4 fi ifta additio nó effet nifí pp foꝛmã « màs: tüc fermo finc ea effet mo oifputabilio in fíne care tie dictióts:c tüc iſta ꝓpõ diceret dicẽtibꝰ coꝛpus €é ex mà « foꝛma:⁊ e&t ró dicẽtiũ parte indíuifibilé eẽ. Poſſunt ent oicere quó eft poffibíle vt ouo quor ru5 neutri b5 dstitaté cus ogregant ogregatü er cís b5 qᷓtitatẽ. Nos aüt diximus ꝙ boc eft verü. impof fibile aũt eſt vt cum ogregant babeát vtrũq; co2us quátítaté quá añ ogregationé nó bérent.(T- £tcum poſuit bác ppóné manifeftü per ſe:⁊ ↄiunxit ei z^": 1.0.01 Vo coꝛpa fenfibílía babét grauitatẽ vt terra ⁊ dqua.i.oía coꝛpoꝛa hũt grauítatcs aut leuítaté: z h ppo ocefía eft a oicétíb?cozpa diſſolui in fupficies. (1 2.04 cũ ita fít « pictus nó hz grauitatem ⁊c̃.i.⁊ cũ be due ppónce oceffe fücrint máifeftus eft à» ex bac feqt qp linca q eft cópofíta er pũctis nó bs gra; uítaté:z qꝛ fapfícies cõponit cx lineis nó b5 grauita te5:t q2 co:p? cóponit cy fupfícieb?nó b5 grauitate, €; (4 pofuim?oia cozpa bére grauitates:t D tüc eft ipole.([ £t ſylls (ta coponít:ponat cp co:pa compo nant ex püctie d eft ppó dubitabilis:⁊ ↄiugamus ei bác z"".f.g pücta no funt grauía ned leuia. cozpa cóponun£:neqs ex grauibꝰneq; ex leutb 5 0€ copo: fitü neqs ex grauib? neqs ey leuib": neqs b5 grauita/ té:neqs leuitatésg cozpa nó biit grauitatẽ neqʒ leui taté:qó eft 2ríus põni.Et qz atq iſtax pofitionü eft dubitabilis:incepit verificare eas:⁊ .d. ¶ Sed ⁊ ꝙ punctũ non poſſibile cft grauita
tem babere manifeftus. · Gꝛaue.n oẽ 7 gra uius:⁊ leuc leuius ↄtingit aliquo eẽ.Gꝛaui
us alit aut leuiꝰ foꝛte non neceſſe graue:aut
leuc eẽ Quẽadmodũ.n.magnuʒ maiꝰ:ma ius ãt nõ femp magnũ.Muilta.n.ſunt que parua entia (impli:tíi maiora alijs ſunt.Si itaq; qðcũq; graue ens graui? ſit: nece gra⸗ uitate maius eẽ:⁊ arauc oẽ diuiſibile vtíqs erit. pũctũ aũt indinifibile ſuppomt.
De celo mundo EON ¶ Reuertamur mõ c dicamus ꝙ pũctans un bíit grauitatẽ. ⁊ hoc manifeſtuʒ cft.€Xiigit — vis. hñt grauitatẽ poſſibile eſt vt fitgrautozalió — — »55. ⁊ leuloꝛ alio.Gꝛauius aũt ⁊ leũius non eſt a, S graue neq; leue necio:vt magnus ⁊maloꝛꝛ Pu DSẽn. magnũ cft maius: 6 hõ oẽ maius eſt magnũ. Sũt.n.aliqua parua maiora alijs. i ft ma llb Dicamus ígíf ꝙ fi alíqd eft grauc « c —* iue alio necio cít maloris grauitatis eo. Et wo fiíta ſit:oẽ graue recipítoinifíones: pũctus fuis. ait nórccipitoiuifioncs: cfi non recipit ol Pas uífioncs apud eos nõ eſt graníeoino, [9 ¶ Clult oeclarare ppóné quà ĩduxit ín pbatíóe pdt cta.⁊.d. Dicamꝰ igit ꝙ pũctꝰ⁊c̃.i.qm püctus fi béref grauitaté aut leuitatẽ fimpli 4 p fe nó in cõparatio⸗ alteri^nece eét vt effet grauioꝛ alio ⁊ leuioꝛ alío:qii oé graue ⁊ leue ſimplr nó ín cóparatóe alteri": nece eft vt ſit graui" alío ⁊ leui? alio 4 ois plict^fi cft gra⸗ uis aut leuis:nece eft vt ſit graufoz alio ⁊ leuioꝛ alio» ¶ Et qꝛ bec ppó nó ouertitoemtauit boc ne aliq: erret;z reputet ꝙ fícnó eft verü dicere ꝙ o€ graut * aut leui?alio eft oe nà grauts aut leuís ſimplr:ita no eft vcz dicere qp illud qð eft ex nã grauis: aut leuis eft grauiꝰ:aut leuiꝰ alio:ſiue o» fi fit aliqd graui? leui^alio ꝙ íd fit graue:aut leue p ſe.¶ Et oirit.grá uius aüt « leuiꝰ⁊c̃.i.grauiꝰaũt ⁊ leuiꝰ d dicunt in có/ paratióe.f.cp funt fm relatione nó fm dlitaté nó fe quit vt fint Pm dlitaté.f.vt fínt oe nã grauis aut V€/ P uie d orir p fe. qõ.d · Manifeſtuz eft qiit o£ oed of qi/ aliqd £m cóparatóesnó eft neciũ vt beat iftud. p fe "m
nifi fubalr oiceret in refpectu alteri". Si igit oe ali 4A. (i9vé, quo aliad dem̃ fuerit £5 cóparatíoné:: « iftud exiſtit ji TK in eo pfe:nccio íftud dcm̃ nó eftineo fm q» €cópywóy — ratíuti:(5 $m ꝙ cópatío accidit ci. óparatio.n.
dés eft fepabile a re: res aüt nó femp fcpat a fe: fI
n.g eft refpectiui bs diſpõnes riae c ifinitas;cf3
qv eft eéntia nó bs nili vnũ:⁊ eſt qfi fua eẽntia:⁊ ſer⸗
mocian ín D eft fupfluü:z qꝛ D magis appet ín m2/
iori ⁊ magno.o.magnü ⁊ mat? «c. (|. 2».o.cám in
4.0. £o t.n.parua maiora alus « fozte magis mnt, eft graue ee fimplr ds mani" magnii cé fímplr. 119 «eft magnitudo oc d 02 magná ſimpir: nifi maxi⸗ .f.müdí.eSic ét &mo nf qid q cft magni eft ma alío magie eft máifeft? Pmóe.f.gp illud qó eft gra eft grauius alío:t cá in D eft gp mai?magis appet cóparationé d$ fímplt.grauie aũt ⁊ leuis qdámo €. fimplr:zquodámó cóparatiue.£t qz mai?magíó 4? ' paret m cóparationé: oedít rõneʒ ey co g» bet Pt nó ouertit.f.qp nó cft neciũ oicere g» oẽ qo cft -— inalid oífpóne a» ſimplr béat illã otfpóncs. (LP ; "Reeuertamur igi « dicamꝰ «Cit cus poftírm C $ graue fimpli eft graui? alio: oé graui? eft m3! * " eft graui*nete eft vt oc graue fimpli fic mat wwe eft maf". ([- £t n6 05 aliqó 3dícere buicioicédo mil videm? vnã parté terre grauioꝛẽ pté aque:lz * ríos g MM not pte plübí mínore:grautoré pte terre ma pcc ua Qũo igit Vificabít bec ppó.( | "fidem? eie g Ü oil bn Ppónó póit ab 21. fimpli fs fup D.» graue eg di
eft eiufdé náe. ld n.c terra nó füt eiufdé nàC m · eſt grauis fímpli.ad át gnĩs grauioris fm e 5i
tionẽ. Et ét é mani" qp fímplicía cũ cópofítie «€
——— , rae nde. (1^ aligs ſitã adiuicẽ nõ (unt eiuſdẽ nãe.¶ Nec ero icert
Y. iber
JBim,g, dicere g nõ eſt neciũ vt oégraue ſimplr dz eẽ maiꝰ
morem, Oli graui fimplr: qii mínima quátitas terre eft ter vd con de —— fit ipole qp q̃libet pars béat parté minoré Pauci lilt oe aljs coꝛpibꝰ. Pars igit minima terreq Sor, cu diuideret᷑ coꝛrũperet «nó poterit remanere ter "edd 55 igit graue fímpli:z nó ẽ maioꝛ alio graui fim, fma PACUTMT Om̃ Zlrift.nó vicit ꝙ; oẽ graue fimptreft Bog, grauius alio fm (p eft cerra:aut ignis:aut aq:fed ſᷣm
rũ. Eſt aũt ſpiſſuʒ araro dĩns eo g equali in mole plaipfi fint. Si igit eſt pũciũ graue 1 leuc eft: fi denſuʒ ⁊ rarũ. Sed q9 qdé fpiffüs: ⁊ diuiſibile: pũctũ atit idiuifibile. ¶ Dicamus ctías ꝙ graue cft oenfum: c le^ ue eſt rarũ:⁊ dẽſum differt a raro. Magni tudo eni denſi põt eſſe ficut rarí cqualr; ta^ men eſt pluriũ punctoꝝ co. fet fi (ta fit: 7 ét bunctus fuerit leuis ant grauis: necctTarío erit denſus aut rarus. Rarũ aũt ⁊ denſum Fecipiant diuiſioneʒ:vt fingunt. Punctus jl ivo non recípít oiuifionem ergo punctus a. —, "eqeftgraueneqgsleue, LN 2 ¶ Hec eft Z^ oeclaratío « fundat fup ppónes.quaz r (oe à "I3 eſt ꝙ oẽ graue eſt denfum:⁊ oẽ leuc rarũ: ⁊ b nó pj PN toe. Cft verum.lapis.n.oiapbanue eft grauis tri raru5:nu Kf! "Vnus ^ besaütíunroenfe:ti leues. Scd D ꝓpõ feqt ey fua "i ꝓpone:⁊ to q ponit ꝙ coipora cóponunt ey purctía etingit et boca fua póne:nece.n.eft ei dicere q oen, fum eft ex pluríb? punctis;t r3 ex paucioribꝰ.ſ.cuʒ oenfüm fuerit equalís magnitudinis cü rato. (7 £t ?tigit cis otcere o nibil eft graue ſimpliciter:⁊ leue fimpliciter:fed leuius « grauius funt oícenda a füfti nente banc optione: q componit coꝛpꝰex fupficiebus pluri b^. Dicit. n. ꝙ iftud qó fit ec plurib? fupfícieb? eft graui^:cci leue fm opioné iſtoꝝ eft rarü «graue deſum: rarü fit ex paucis püctis:zoenfum ex pluri us nece € vt pũctꝰnõ fit grauísneqs leuis. ([. 2.0. penfus.n.pót bere magnitudiné equalé cũ raro ac.i. Hj 5ptont eoꝝ:aut fn ꝙ feat ex opione eoꝝ.¶ 2». Sefüs att t raz recipiüt diuiſionem:vt fingüt.i.qa Aut C» coꝛpꝰ eft cõpoſitũ cy püctis: « €x hoc eſt p; i Ícóa. (T Et fmo ogregás ocloné eft talis.Oẽ gra * eft oenfurn. £t oẽ oefum eft diuiſibile. g. Oẽ ara i e eft Auiſibile. Sz püctus nó eft oiuifibilis. dpun / p nõ eft grauis. Et fir cácludit a» püctus non eft g uis:⁊ bec eft cótradictio ad aduerfariusnó ad res fe ccontrario contradictionipzedicte.
à Raut omne graue molle autonr( necef " mt K ſt eſſe facile erbío ipoffibile aliqd dedu gíj "wi, Ute, Moiie qdeéením q9 ín ſeipᷣm cedens,
—9 arum aũt id qð nonced ẽ —9— tid qo noncedene, €) nod auẽ — 0* QC ns 7 nõcedẽs oíuifibile,
qiue ẽt ꝙ o£ graue: qut eft oprfj:aut
Tertius * eft molle necarío . At molle eſt qð cedit £mpedoclé.zourü vo eft qo noncedit:⁊ aclufio iſtius Prmoníe cft manífefta. Et cft g illud qð cedit z qð nõ cedit recipit oiní fionc. ^f»unctue aũt non recipit diuiſionẽ. Ergo punctus non eft grauío.
(| "Dec eſt tertia oemratío fim reʒ in ſe. Et.d.ꝙ oẽ (i
graue ⁊ oẽ leue:aut eft durũ: aut molle:qm̃ oẽ graue aut lede eft tãgibile:⁊ oẽ tãgibile: aut eft durum:aut molle.6 oẽ graue:aut leue e 0u7:aut molle.(| Pꝛo/ pofitio aut ſcða eft quá oicit ꝙ duꝝ eft illud qó non cedit fm Empe.⁊ molle qà cedít:t boc eft veg cum fit accepta a oiffóne:z ci - iũgat ppóni pmityllogi "- One tC o Pp :
fmi: cludít. Quia oé graue aut leue cedit aut nó ce dit.Sed oé cedes:autnó cedens cft diuiſibile. Ergo oe graue aut leue ett diuiſibile. Propoſitio aũt dices Ycedens ⁊ nó cedẽs funt diuiſibilia:declarat ex oif finítione eoꝝ.Cedens aũt eſt illud qð cedit in ꝓfun dũ.⁊nõ cedes eft illud qð nó cadit ín pfundus:toé qð bs ꝓfundũ eft ouifibile.ergo oé cedés aut nó ce dés eft diuiſibile. Et cii octermínati eft cx iftis pov põnibus ꝙ oé graue aut leue eft oíuifibile : punct? nó ẽ diuiſibilis.g̊ püctus nó eft grauis neqs leuís.
¶ Sed adbucneqscrnó hñtibꝰgrauitatem erit grauitas. In quantis.n.accidet boc in qᷓ;tis nõ:aut quo nã mõ ðtermĩabũt:nõ vo lẽtes fingere. Et fioie grauitas maioꝛ gra⸗ uitate grauitati maioꝛ accidet: ⁊ vnũqðqʒ impartibiliũ grauitatẽ hẽre.Si.n.quatuoꝛ pſũcta grauitatẽ hñt. Qð aũt erplurib? fne rít €odc5 grauí ente grauíug. €2 3 atit grauí grauius necefle graue efTe: quéadmodial^ boalbiue albü. £2'uare maius vno puncto grauíuecft albo cquali. £2nare z vnũ pun ctam cranítatem babebit.
¶ Dicamꝰ ẽt ꝙ alíqo graue noõ fíter nó gra:
uibꝰ. Et errauerũt Ct hoc dicẽtes partes idi uiſibiles ín diſtinguẽdo q;titatẽ ptiũ er qb? fit grauitas: ⁊ qůo fit: &tfioiftinrerür boc fine roͤne Zicamus & ꝙ ſi oẽ graue malus alio graui nõeſt grauiꝰ:niſi pp aliquas gra^ utate: necarit cft vt Glibet partíus tndiuifi biliũ béat granítaté . Et figu ꝙ boc fiteft: ꝙ ſi qtuoꝛ pficta baut grauitatẽ: ⁊ coꝛpus cõpoſitũ cr pluribꝰ punctis eft grauiuscoꝛ pore cópofito er paucioribꝰ necariuʒ eft vt (lid cozpuequo eft grauiꝰſit graue:vt ojcí mue ꝙ illud quo cft cozp?albi? eft albi, f£ ſi ita ſit nece eſt vt coꝛpus qð eft maíus alio vio pũcto ſit grauiꝰ. Ergo neciũ cft vt vn? pũctꝰ ſit grauis: qo cft impoſſibile.
¶ Cũ poſuit in ſyllopdicto qp punct?neqs eft grauis (z
neqs leuis:qð (d oeclauit:icepit oetermiare et illnd að poſuit ín illo fvllo/f.cp ipole ẽ vtaliqà graue fiat ey nó grauib?. ¶ Et. d. dicamꝰ ẽt ꝙ ĩpoſſibile eft vt aliqð graue fíat ex nó grauib?.« oicam"g ipole ẽ yt iffüp ce mi, $8
— —
— — — ———
— M — — —
Dic habes que ſint ꝑtes em qlitateʒ. vide etiã. pbr.có.20»,
aliqó graue fit cópofitü fm q;titatẽ ex reb? non gra. uib?.(| Et dixit ſᷣm dititaté ad e&bédü corpora gra uta d cóponunt cy mà ⁊ fozma : rii neutra eft ara; uis aut leuis:qm̃ cópofítio eoz eft f5 q̊litatẽ. ¶ D». o. errauerüt ét dicẽtes 1C. i. « qꝛ D eftipole.f.yt alu qó graue fit cópofitü ex reb?nó grauíib^: errauerunt dicẽtes cozpa eé cópofita ex reb?idiuifibilib'in oan
. docám grauítatis cti nó poffent eis oare fínglr cui
libet grauitatẽ:neq; ét oicere ꝙ illud qð ↄgregat᷑ ex eis nó hz grauitate: pp boc errauerunt ⁊ locuti fue rüt in D irrónabilt:qii fí ocderüt grauitate cópofi to ey ouab? ptib? tm̃: necio erit vt ex vtraq; partius béat grauitate: fic nó diuiſibile erit diuiſibile:⁊ nó boc dederit plus ouab? ptib^. U1.g.trib? partib? nece erítvt treo nó fint graucsnifí pparté p quá addidit fup ouas. (T. £t cu5 oixit hoc:incepit oeftruere banc opioné:z.o.oícam?g ꝙ fi oẽ graue ⁊c̃.i.ꝙ fi oẽ graue eit grauiꝰalio:⁊ nó cft oícere graui? nifi q2 addit fup illud qð eft graue t p parté graué: nece eft vt q̃libet ptii ĩdiuiſibiliũ beat grauitate : « grauius nó addit fup tllud quo grauiꝰẽmiſi p vnã partes:aut p plurcs partes:⁊ illud p qð addit: necc eft vt babeat gratuita te5. tüc necio eft vt illa peaut ptes beant grauitate. (20.2 fignü qp b fit «c.i. fignus e? q5 diximꝰ f. q cftcü grau? addetifup íllud quo eft grauiꝰ p par tc5 grauẽ neẽe fequi ex boc:fi coꝛpꝰ cóponitey par: tib^idíuifibilib?:vt ille ptes fint grauee:eft ꝙ cü pov fuerim? cozp?cópofítü ex dtuo2 pũctis brie grauita/ te5;t illi ofeffi funt q» cozp? cópofitü cx plurib?pun «tío ẽ geaui":tüc nece eft vt illud qð addit fit graue. V.g.ꝙᷣ fí qnqs fint graui? q̃tuoꝛ nece eft vt punctus vn? fit grauis. (T 2».o.adiutozíus oc exẽplo fup D.f. ty graut? nó addít fup íllud quo eft graui?nífí p par fem graue:co.vt dicimꝰ ꝙ illud q coꝛpꝰeſt albi? eft albü necío.í.c ſic eſt mãifeſtũ q» cii dixerimꝰin alíq (eft albi? alionõ oicem? ni(i q2 addit fup ipm p al bediné:fic étcü diximꝰde aliq g» cft grauiꝰalio:non picem" nifí q2 addit fup ipm p aliqó graue. ([. 2.0, 4 fi (ta fit cc. fi íta fít neceeft vt cozp? qó eft maius vno pücto fit grauiꝰꝑ (tud pũctũ:quaꝑp nece eft vt ílle püct? (ic grauis: « fi nó ocefferint I5 ⁊ dixerũt ꝙ nó égrau nifi plus vno pũcto:dicemꝰ op illi plurcs necio brit grauitatézz diuidit᷑ in grau leuius:qua/ pzopter otigít eís vt vn? pũctus hẽᷣat grauitate,
¶ Zidbuc figdé fupfícice f olũ vt linee cõpo/ ni poſſunt inconueniens. Quemadmoduʒ n⁊ linea ad lineã vtroq; modo compont tur: 6m lógitudínes ⁊ oᷣm latitudineʒ:opʒ 4 ſupficiem ſuꝑficiei codcm modo.Linea afit pot línee componi £m lineaʒ füperpoft tam nó folfi appofita. cd « figderm 2 Pm latítudíncs oringítcóponi: erit aliqð cozp?: qað negs clement( : neqs cr elntis compofi/
tim er fic compofitío (aperficícbue.
¶ Dicamus tías ꝙ impoffibile cft vt com
ponant ex faperfícícbue cfi fuerint applica tc adinuicẽ:ſicut applicatio linee cũ línca ex vna partc, Sed ficut linea componit cuʒ li nca ſm longitudinẽ ⁊ latitudinẽ:⁊ fit ex eis ſupficies: ficét ops eoe cõponere fupfícíce vt fiant ex eis coꝛpora. Siigit ipoffibile fit
De celo mundo | vt aligd ſit exx tompoſitione ſuperficierum;
⁊ applicatione ear adinuicẽ Pm latitudinẽ
tiri. Neceſſariũ eft vt iueniat exx tompoſitio
ne earũ aliqð coꝛpꝰqð nõ eſt elementũ:nec ex elemẽto:qð eſt impoſſibile.
(I. ec eft dictio oicétib?g» cozpa cóponunt ey fup fíceb?: eft ad aduerfaríü non ad ré. ¶ Et.d.⁊ dica mus ẽt ꝙ ipole eſt:⁊ ĩtendit p D qð dixit fic applica: tio linee cũ línea ey vna pteã. fícut ſuppõ linee ad li neã.i.ĩpole eft vt coꝛpa fíanta ſuꝑficiebꝰ fm ſuꝑpo
né eaz adínuicé:ficut eft ipole vt fupficies fíat p fi.
ppóné líneaz adiuicé.([ O. d. ſz ficut línea cóponít c linea «Ci. g» iſti boice ſi volunt dicẽ qp coꝛꝑa na⸗
lía cóponüt ey ſuꝑficiebꝰ:⁊ fupficics ex lineis;mece —
eft vt mo co in bac copóne fit fic Pmo gcometre Deometer.n.oic qp cii Línea cóponitcü linea vna wi lógitudíne:caltera in latitudine fiet ſuꝑficies:⁊ fill oicüt cop? fít ex cópone tríü fupficicz.f.longiti dine:⁊ latírudine:z pfunditate:oo.q o5 cos cus dñt ꝙ coꝛpa fint cópofita ex ſupficiebꝰ cóponere ea vf componit geometer: (5 fingüt D: qii otigeret eis VE co:pora nàlía eént plena vacuo:tres.n. fupficice no iplét locü ín d eft coꝛpꝰ.¶ t cũ · d.ꝙ cozp?nó fit ex fupficieb^fm fuppóné caz adiuícé:icepit dicere q
?tigit eísin bac póne fm q» opinanf in elntis:⁊.d.
igit ĩpole ẽ vtaligd «c.i.fi ex fupficieb? cóponatcot pusfm ſuꝑpõnẽ eaz:« D intédebat cus.o.fm latitu diné otingit cío vt iuentat cozp? qð nó eft e[ntü: nc' q5 cr eInto:qri fi fuerit oceffus eis qp cop? giiat ex fupficieb?fm büc modü:ipole erít vt ſit vnus qnas
coꝛpoꝝ d vñr elntũ effe coꝛpoꝝ.ſ.figura ignea.vij.
baſiũ ·⁊.vi.baſiũ.⁊ xu.baſiũ icocedrũ. Iſtud d coꝛpꝰ nó erit elntũ cũ fm büc modii nullũ coꝛpoꝝ .vꝛcõ⸗ ponat᷑:⁊ qð nó cõponit ex iſtis.v.nõ € er elinto: « tm poleé vt ineniatcoxp^qó nó € elntũ:neqʒ ey elnto ¶ Adhuc figdétmultitudíne ſuꝑficierũ gra uiora ſunt coꝛpora: quéadmodus ín tirmco determinatũ cft palam qp babebit ⁊ linea⸗ punctus grauítaté. Pꝛõopoꝛtionalr.n.adin uicẽ febfitzquéadmodus ⁊ pziue diximus.: Si aũt nõ hoc differũt mó:& exeo:qꝛt qdes ft grauis:ignis aũt leue:erit ⁊ plano" rum hocquidẽ lene: boc aũt gran: « line⸗ rnm vtich ⁊ punctoy fitr. €yupfícicg cniffi terre erit grauioꝛ d$ que (gnío. z-otalr at accidit:aũt nullaquídé effe magnitudine" aut poffe auferrí:fi quídé filr fe babet "m ctum ad líneam:línea ait ad plani: boca? ad co:pue. £2ia.n. adinuices refolurattt P" tria rcfoluent. 3taqs cõtinget vríqs pun ſolum eſſe:coꝛpus afit nullum. " ¶ Dicamus etã qfi cozpora fint grant?
fperfícicb?: pprer multitudine: t comPr |
ſitlonẽ fuperficieri: onplicarione cat... eis:ſicut dictum eſt in (tico 7 oe tum : manifeſtuʒ cft g punctus c lin 7. grauítaré:cii fermo coy ocaltero fit flIT^^ ſermoͤide altero: ſicut diximus mur
6i lait diuerſitas eoꝝ non fuerit hmõi: G6 Et in illo tꝑe oĩa coꝛpa erũt diſſoluta ín ea ex gbꝰcõ Sip en terre ⁊ ignis: oíco ꝙ ignis eſt —— inuemt —* —— in ea ex Uta ter o: nec - X3 ( Qo «oponit:q2 oia coꝛꝑa unt oiffoluta:z [5 intendit cies —— de 5 — M: fup fí cu · d.⁊ nullit cop? ẽt diſſoluet:⁊ bec ĩpoſſibilitas có * oa graues:⁊ filr qda linee ⁊ tigit cis: qꝛ faciũt gnãtionẽ ex nó cozpe ⁊ coꝛruptio/ Dücta graues ⁊ quedã leues.Supficies.n. — né ín no Co:p?. Cui aüt ponit ꝙ co»pus giiat ex alio ler b grauío? ſuperficie ignis. Et cus íta xA EA eut t coxrüpit ín v cop":nó agit t: tüc accidet . 9 t€ vtaitqotps veníat inquonullü erit coꝛpꝰ.⁊ B de/ Íatz : cídet eb m Pone vt nulli Cop clarabit poſt:cum oeclarabit ꝙ ipole fit vt Cop? ge :& vtnullücozp?oíffoluatetíam: qii — nere fimplt:aut cozrüpat ſimpir. ¶ £».o.qri fi pi: unctus fit ſimilis linee:⁊ línea füpfícieí;z — cus eft fitis lince zc. intédi la p slinee: a luꝑticiei:⁊ ctus eſt ilte linee zc. intẽdit p aſſimilationem bic perficies coꝛpori: neceſſe eft vt q̃dã eorũ 2uenictía iter elntũ « cöpoſituz ex eo.i.⁊ ſi pũctꝰ eft oiffoluantinquafdas quoufqs peruemant — P'i9lineet m aeta affimilat elemétato:t línea ad pꝛimẽ ; affimilat ſuꝑficiei baaffimilatióe:t ét (üpficies coz " brimã rem . Etſi íta fit poffibileeft vr ín hori ꝙ glibet coz eft in potentia illtid Q8 ey co có gitquo tepore fittim punctus: non fitco2 ponit:tió elntü affimílat eí q ex eo eft cópofitus. Pusomníno:quod eftímpoffibile. ¶ 20-dufqs puemat ad pmá resi. quouſq; oiffolu
; hr —— GE) GL tio cozporís perueníat víqs ad pucta. 2.0. fi i z (I Oult ín boc capto iducere alíud ipoffibile olsoi fitpoleeft «c.c B eft qo bicitnecíus cis a nóé
Centib?cozpa eé cópofita ex fupfícieb*:fiteopinant ^ oiffolutío coports ín fpé ín aliquo tpe cü Q nibil eft graue fimpli:aut leue fímpli:aut open fuoz idiuíduoz nó eft Pm bác. UDIORÉ nif m6 acc tur copa eé grauta fímpli aut leuia:z pus íncepitoi — tali;c ió pole eft vt ín aliq̃ tpe non ínaeníat Co2pus: Inguere o» otingit bis duabꝰopionibus credere de ĩmo neceſſariũ eft fi poſuerimus qꝙ⸗ otinuatio entis -—- toc lines ¶ Et.d. dicamꝰ gp fi cozpa «Gioí per effe coꝛpoꝝ eft mó acctitalí.Cum aüt pofuimus se et ꝙ ſi Qd co2pa (int grautoragbutdá znul — cpgnátio eft a coxpore: filr cozruptio in cozpus.tunc tiong.z Sade fimplisneg; leue fimpli:ssm cópara — cótinuatio coxporis in fpecíc eft céntiali. ad drip Brauitaté : «fi brit grauítates:g c linee. Et boc qó oí Viiq3 qfiqs:autotiget vtíqs ablatü ec. pm Po co:pa fint grauiora füpficiebusíra inuenit in. eni nũc idiuifibile velut püctũ linee c(t. ioa arat fi vez eft erítintétío cpi co:pa fintgra. EEt oicam?étq (i Pmoin temporc fit fimi
uiora alis pp fupficies 1C. ([- 5». 0.modus pp quem í í grauitas eoz eft pp fupficics:z.o.pp pul dt eher lío &avonitn purictie : neceffceft vt inuenig/
füpficiez ccópónes eai. ddá co:porafuntplurias "Ir aliq boraínqua nó fit tpa oino: aut ín q füperfictez « matoris cópofitióis qbuída:t qz copo POoffibileeft etnó fittba oino. Inſtans ení3 fito ci fuít in ppoztióe Pm fuperfícies: leerit yt fimíle eft puncto:⁊ idtuifbile oino. | Patin faperficiez grautoris ad fuperficíes leuio;. ¶ Dici ér.c fiínftátía in tpe funt filia püctís in line FS Ht in ppoztioe ouplicízaut in alia Ppoxtone.Et — is.línee aüt cóponünt ex püctie.q tps ex inſtãtibꝰ.⁊ oceantig magnificát bác pportionẽ: d ot ipfam eé:— cum ira finececft vt alid bora fit in qua tps nó fit: cr erri n Ht eft q9-0. ppter multitud qð ĩpole eft.-Ponés.n.büc fmones negat affirmat * ilio Sotiu * et gy aleroéogeftzi tbeinfimul Cótingit nici vt iueniat tps ín quo fit o q : LA — IPriccz grauiũ ppter põ⸗ tps: inueniattpᷣs in quo nó fit tps:⁊ D qo dicit nece và ORO : * x — ſit graue:ſilr ↄtin eſtin tpe fi ponat cõpoſitũ ex inſtãtibꝰ:ſicut éneca, Diti v » 2** t ilitudinẽ ppoꝛtionũ:ſicut riũ ín líneis;fi ponantcópofite ex pũctis.Oĩs enĩ cõ oj 2pó ne TM —* cópofita f "ens ul Conngitolcétib^ — pofitio neci eft vtoiffoluat in ea cx qb? fiant fap; ceris evt WEIT UO ta v3 chic copodta ek fiüpficieb'rcepgrauitasleui.— tem pole eft: vt ſigs non oceffitoiffolutioné eius in vifoluat in | | T tn cozpib" nó dicant᷑ nífi fm cópationé.f. q» oés actu. ¶ Et iõ · d.aut pole eft vt non fit tps.abíolurio. 3.5 95? fit.
Eegiui—r e mre nt
fi » e , * . 2 ; 1 ni 1]
— aam graues: icepit otcere Wotigit enitéporisab D effe qo eft effe pole impoffibile eft. "4, : * E FA NT
leue fimpli ai no f natant co:"eégraueaut. -offibile.n, neci eft vt exeat ad actü vt oeclaratü mers cg. E I E mp " Itt ipole ꝙ bec ouo OSlegent in eſt (aperi? J».oemrauit modi fímilitudinis iter ea: "
t —— —* s — — nõ fuerit ⁊c. nent q» grauitas —————— ¶ Idem autem accidit ⁊ ep numeris conſti aci gd. IE BIDEN d "agis « minus:fsopinent qoi (tas tüentibuecelum. Quidam ením natura er 5729 719? VE TUE | inu Q diuerſitas coz cft ficut Q CE tog, ULP DLE E — ignis tterre apud nos .f. qp qódá eftleue numeris conſtituunt quemadmodum pt p ELM z eui do vrqueda p Implt graue: cé terra thagoꝛicorum quídam. | Bi br pH r . wo ** ^ ^ "ar E d d d35 leues ſimplr:⁊ forte otigit tisét di cog nt C£ tét accidit por pomi faciétib?m6dá l LUTBDM alind 5. leties fm coparationé.(T S. incepit dicere coponi ex nũero. Quidaʒ afit cõponũt nãm T Lu ET len, L9l guinsens buicopionifiue opinent graue . ep numero:vt quida pitbagoríci, | Wl |
m bh AE ud "IDolt nccái | EN Hu J
4-0. inftisením file eft pũcto:⁊ nó diuiſibile. € Vt cxcit ad
dit; «; ') Copationé fiue fimpltzt;o.o ff ita fit acci; ntendit ꝙ iftud qð cótíngit ponétib :
— i⁊ ſi coꝛꝑa cóponant ey fuüpficieb? 4 fit ofi pücta babeant ponetib" co»pora eg. i6
Ml tpendiuemir mas s itcefeeftvrin cóponénb?corora nãlia ex nuero.f.vt vnitates ba;
tü oit; * ueniat coꝛpꝰoĩno pp diſſolutionẽ copo beãt grauitatẽ ⁊ leuitatẽ.⁊ [5 qꝛ ĩpoſſibile contingit no copa f. in ſuꝑficies lineas puncta. cóponétib" coporanálía ex nücro tnó cóponétib? .
Com̃.ſuꝑ ce.⁊ mii, $8
grauitate. fir otingir
De cclo 4 mundo
tormas ep numeroꝛꝛ intelligẽtiaz· ⁊ aiam: nãm · der — eftey füpficicbüs:vt oicat qp aftitutio linean eft ex qdá cóponüt nãm ex numero.i.Plato «ali dicẽtes püctie. ur ficut diximꝰcũ ſuꝑficies bs duas copot foxmaseé numcrabiles:tfecit oc bocrememoratío — nes.drü vna € fm lincá:alia &m latitudine cfuppor nẽ:qm̃ oícétib? boc nó ↄtingit boc impole. né fitr cópofitio A ci ns 1nó eft Mae d 1 g linee cx pũctis:⁊ ſuꝑficies ex lineis coponant n ¶ Phyſica ꝗadẽ pieni eth ipa (i ſᷣm applicationẽ.Cõpoſitio atit coꝛpis ex fupficie/ bita ⁊ leuitatẽ Anitates atit ücq Coop 9 busfmfuá opioné nó eft fm appicationes: (5 fm li cere eſt pole cópofitae:neqs grauia hꝛe. neã Qũo igit fegt vt linea fíat ey püctis.ci modus ¶ Reuertamur ergo ⁊ dicamus ꝙ coꝛpora — cópofitióis cuiuflibet iſtoꝝ fit diuerſus dmn COE ^ nó funt ficut dicunt facientes cozpora ex fü ſitiõis alterius. ¶ £t vlr nó eft ínopinabile oino: V | Rum
; í cii queſierit aliqs de fozma p^ que cft in mã:⁊ eft ba perficiebne 7 numeris.coꝛpora.n.natura⸗ — bs res oiméfioesin qua fequun£ qlitates:reliq̃.
lia babent grauitaté ⁊ leuitatẽ: puncta autẽ caliditae frígiditas;t buiditae ⁊ ſiccitas:⁊ alie dit — | tion babent grauítaremantlenitatem.f£tfi — tes:cín d ppíeinuenit figura pſe: no eftipofibil€ — vU,
, 20349 «1 y : " : ion D) th tafirncaspunctmoneg vuitaobabetcon^ rire itinpfiese ea MEME Mea | folidationcim aut grauitatem omnino. oubitádo ui B:f5 índstü eft figura nó eſt pᷣoꝛ eiscus buy | i (7 ¶ In ífto capto colligit recaplando oia pꝛeterita:⁊ fa cop? fít pᷣus eis.foꝛte igit imputãdũ eft "plato ^.— | cit rememoratiõeʒ oe pponib^gbus viuseft in bac ipſe pofuít cozpa ey füpfícieb?.gp oftitutto ci? ex eis oeclatíóe. funt duo.quoꝝ vnü € gpcozpa nalíaba/ — eft fm applicationé:mó át cópone:fs fi fucrit fim có bét grauitaté ⁊ leuitatẽ. z"eft qp panctanó brit gra põnẽ exte ín fupficíeb? per líneasillud qð cermia/ | uitatem:neqs leuitatem.¶ Et.q.d.reuertamur mo^ — tur ínter fupfíciesno eft ifinitü:nedqs €t coꝛpoꝛeusꝑ — do ⁊ recaplemusnfm ſᷣmoneʒ:⁊ dicamꝰ qꝛcoꝛꝑa nõ ſupficiẽ.Debẽt igit perſcrutari qd erat intétio iſti | funt cópofita ex fupfícieb^ineqs ep nuo ¶ Etloov — pBíperbocigit qà dixit: quag cft vna ſᷣm lined ti | li cit: fi ita fft; inuit bas duas ꝓpones:neqʒ pictus: — tédít cópofitióes fuperficiei cũ fupficie que concur l | ncq5 vnitas hñt ſoliditatẽ:aut grauitate oino4q2 ex runt ſuꝑ vnã lined: nó $m rectitudinẽ:ſʒ $m ↄtinua rl i punctío:aut vnitatib^nà fit cozpue büesgrauitatem. — tioné obli: t p D qð dixit:⁊ vlr nó eft inopinabile: Uil | «[ Et vlr coꝛpꝰ hñs actione aliqᷓ actionu nãliuz oĩ ü queſiuit de foꝛma vlr p? d eft foꝛma pura exiſtẽs ll ! no:qmi in lib20 a quo 9bà eiꝰ abftrabim? eft fcríptü: — ín byle inqᷓtũ eft trína dimẽſioꝛ⁊ eft foꝛma quá 2fc il neqs püct^meqs vnitas hñt foliditatézaut grauitatẽ. quunt alíe q̃litates exiſtentes in cozpe:vt figura pᷣ: ! ¶ Et foztc fuit erro? fcriptoris q fcrípfitiloco actíó deinde calo? frígiditas:z bumiditas c ſiccitas:⁊ alie | nis grauitaté. ¶ Et foꝛte intédit ꝑ actionẽ illad qð q̃litates vt iſta fozma fít fupficicsterminataz trit | eft cóc actíóíb? ⁊ paſſiõibꝰ pueniétib?^a foꝛmis co. dimẽſionũ acceptaz in diffone cozpís d funt in má | li poz nãliũ:qm̃ q co:pa cóponit ex ſupficiebꝰ:aut ex cü apparet ex eío ꝙ fint pores figuris: t iõ fünt acce M partibꝰ indtuífibilib? nó pót oare cám pp quá oiffe — pteínoiffinitíone co7:cii o£ qp figura copie eft ílla ! runt actiões coꝛpoꝝ nãliũ t paſſioes eoꝝ: ⁊ iõ nece ^ que otínet a fupficieaut ſuꝑficiebꝰ.Et b appet ctíá eft eig:aut ponere ꝙ be actiões ⁊ paſſiões exiſtũt in q» fupficies term inãtes cozp^funt pores trib^oíne/
fupficieb^:aut ín partib'idiuifibilib'autepcozpora — fionib? q accipiunt in diffõne coꝛpis.tres.n.dimẽ "" TM | nó cóponunt ey eis:aut negare has actiões ⁊ paſſio nes nõ iueniunt ín mã:in actu nift insti eft finita? tí? ft NI | nes ee in coꝛpibꝰ. ¶ £t iõ Semocritꝰ fere occliauít — znà eft fínitanifi pp fupficies.Cü igit ſuꝑficies fuc i qe ul | ad oóm file buíciqiis cus pofuit oztasrez tres tm̃.ſ. rint ablate dimẽſiões crütablate a mã:⁊ cii exifti MON I fítü o:diné « figurã:oifficile fuit ei dare ex bísoiys — ínea exiſtũt dimẽſiões.ſupficies ergo funt porceo —5
| | qð appet in reb^;qó appet excolore t guſtu. Cli ou /— méfioníbustribus que funt coapus:fupficice d lunt h | | yit: funt res appétcs fine veritate babita. Facien / ꝓt foꝛme ex qbus coꝛpa cóponunt. ¶ 2.0.4 ifte dI" » |
tes aũt coꝛpa ex ſupficiebꝰ non ptit ——— ſuꝑficie ie rectangulos.i.⁊ ſupficies funt pores nãliter ftp; bus:neq; ẽt vnã folá 02125 dꝛiax qb" coꝛꝑa otfferü t. ciebꝰ rectãgulis q̃ funt poresoib?modis fupficieri lis » t Uli 217. repbédit oícétes ſuꝑficies⁊ laudat dicẽtes z cii Themi.ĩduxit rónesin qb? exiſtimãdũ cft d Dte,
pteo ĩdiuiſibiles.Dicẽtes aüt ſuꝑficies ponut ſic di/ Plato intẽdebat cũ · d.ꝙ coꝛpa funt cópofíta ex fup frais;
xímus:pn? matbematicoz cé pn* natíuilt dtpplnz. ficieb? ꝙ eft fozma p* coꝛpoꝝ.d.rõnes ex quib" e
^ gorce funt ad dãdũ er fuis fundam̃tis pn náliz:qi ftímat ʒriũ.⁊.d.ſʒ inqᷓ;tũ eft figura nó eft po?
DE MM —— uis vterq; nibil dedit in vitate Zbemifti auti. pue fít pus eis ⁊c̃.i.ſʒ q fuperficies 1 figure funt po a | nci zirig, boc loco fut libꝛi.d. oefendédo Platonẽ:⁊ q̃ſi ʒdicẽ ſteriores coꝛpe:⁊ coꝛpꝰᷣus eis.poſſet alias opiari⸗
— ——
— —— —:
| do Ziríf.d o cà igit fuit ifte Pio dices Pm exñtiã Plato nó íntendebat p cópofitioné fupficicrus! li QM ES LEM Zivift.oícentib?co2pa ex fupfícieb? fieri nó eft facile cõpoſitionẽ fin fuppofinone. (| Z»cinde indur nf. UE. i LC LUI ad intelligẽdũ nifi aligs vellet effc iniuſtus i.q ots — bítationé »tingété c dicentẽ ꝙ p'fozma coꝛꝑis '" e AMT |l iftc 3dictíóes de idurit Ariſ.nõ potbó ocederecas — fupficies:c eft qp ſupticies funt vltia cozpis« IP. ul «€ 2dictióes nifi voluerim? ĩpugnare fuftínetes bác eft vt illud qð cft iter ca fít folídü hoc mõ có of/ IE i i li opioné.(T D· d. q. deridẽdo Ariſt. ꝙ Platohoc dicit neq; ẽt ꝙ alígd ſit infinitũ:⁊ boc intẽdebat GP TRU OS circa bunc &moné qué dixit in Z-imeo-fs Anaxago /xit:⁊ qð terminatintra ſupficies nó eft ifínitu: bui à 3 o i rae dixit Socratífi tua oclo 5 me eẽt ſᷣm ĩtellectuʒ etiã coꝛporeũ folidi per fupficice.i.g» cótingt ^. PE UI EUR me ientióts vere ocluderet mibi. ciaüttunó in: — pofitiói vt illud quod terminat círcüquadi a * c Bul uo telligas intétioné mei fmonis:nó reputo mibi oclu— ficíebus fit vacuum cum non poffumus dicere ' IT J
dí.£| D.reuertit Themin. d.⁊ finó.Clü igit Pla⸗plenum fuperficiebus: neq; eft infinitü:quapioP'
1 » 1 ^ : a . m L , : I» to dixit:ꝙ Linea cóponit ex punctie.c ſupficies ex li contingeretnobie dicere ipſuz effe exiſtens in e | neis:aut quo ſegt ex ſuo &mone ꝙ ↄſtitutio coꝛpoꝝ - fcilicet g» cus nos poſuerimus go illiid ^ cR ^ | n2 | ex fup
— —— —
Y. iber
€t fuperficiebus eft finitum coritingit vt íllud quod eit inter eas fit cxiftene ín actu.f.aut vacuum:aut fa perficies fuppofite fibiinuices : cx boc quod oix ít in deſtructiõe iftius explanatõis no eft debilius co qð xit in ofirmatióe iftius cyplanatióis:oe qua oiyit qno cótingit ei 3díctío Zirifto.c io quaft confeflug poftremo ꝙ intétío "Platonis nó eft fcitaadbuc. IO. Cebetet igit perfcrutari.i.c ppter bas qones deberet Ariſto.pericrutari pmo intẽtiones que ſunt latonis cũ. d.ꝙ corpoꝛa funt cõpoſita ex. ſuꝑficie/ bus. (| Dicami⸗ igit nos ꝙ Pla.nõ íntédebat B:cii
| Rede cona OQ coapoza funt co fita cx fuperficiebus:manife Eb à : po
— —
eſt:qm̃ ꝙ B qðᷣ epplanauit Z-bemifti? nó credit "Bi. QPcozpa funt cópofita tiit cx ſupficiebꝰſed ex ſupfi⸗ fu nbi Ccbus « pma má:ita ꝙ⸗ fupfícies füt qfi forma. Pla
: Pony s, toaüt nibil ſciuit de prima má:nedü vt opínetur ꝙ : foot; Co!pora funt cópofita ex fupficiebus « ma:tideo cii «0.gí
. UO tpcoipora füt cópofíta ex faperficiebus trii « nó Pofuerit cópofitíoné fm fuperpofitioné:cótinget ei
Vt illud qõ ↄtinet᷑ a fuperficíebue fit vacuus:t ideo
no voluít 2irifto.explanare fermones ftii ita:c.o.p
Opozteret eos cii volüt coponere cozpa cy fupficie:
u$ vt coponant ea fm modü geometrici.f.Pm có»
pofitioné qua terminatur cozpue.f.ex qua fit figura:
€tià fi cócefferimus Themiſtio ꝙ Plato intédebat
Part 29
P cotpora fint cõpoſita ex pma mà ⁊ fuperficiebue: Contingét ei etíá ey 5dictionibus Aríft.plures.otin
Screteni ei ꝙ quedas fupficice fint caufe lenitatis ⁊
quedá grauitatis:qm cũ ignís fuerit ex pila matería tlupfictebtie:c fimiliter terra.quare igit ignís eft le
Uil$ t terr3 grauis:⁊ fupficies inquátü funt fupficies
unt fímiles ín boc.f.op cii vna eariü extiterit in pma
matería:z dedit alterü ifto duoꝝ.ſ. aut grauítatem
aut leutatẽ:neceſſe cft vt quelibet earũ fit bà. £t ét contingerct buic pofítioni vt fü rficies fint ſubſtã/
tie:qm̃ qð prius eft fubftantia eft fübftátia.f.cb fi fo?
ma coꝛporis fit fupficics ⁊ coꝛpus eft fubftantia : oi;
gníores funt fuperficies vt fint ſubſtantie:ſupficies
", atitem non vident effe niii foꝛma co:porís mathe/ w,Plpfj. matici:⁊ cauſa qp faperfíciee eyiftantin materia eft: ia hti qꝛ pᷣma forma fubalis erifut in ea.f.grauitae « leut
ig tas:ſed perícrutatío oe boc pertinet ad alium locus.
ti C Tractatus fecundus, iaplim. II. jo 3a Fr 10d atit neceffaríum exiſtere fug fi Nmotũ fimplícibtie coꝛporibus P z3 natura alíques omníbue cr bío
—8X Xnmanifeſtũ. Quoniã cnim mo^ AIta vidẽtur.moueri aũt neceſſa/ -——. . Hum ſi non pꝛopꝛiũ babét mo^ Inm. Aiolentia autes moueri z peter nãm ide. Sed ⁊ (i pzeter naturácft aliquis mo^ tus:neceſſe eſt z ómn3m effe pꝛeter qué ille Ct. Et ſi multí pꝛeter naturam enm quibm 'aturam.quidé enim fimpliciter.poeter na^ uram ait babet multos vnu mquodqʒ. tſignuʒ ꝙ coꝛpoꝛa fimplícía neceſſario bet motũ natriralé eft boc qð oíco. €) mi vig Pra fumplicía mouétur neceffe cft yt te Uf roueant ſi nõ moueant eſſentiali⸗ Motus afr violenus eftextranaturó:
Tertius *
⁊ ſi motus cftertranaturas:neceffarío erit alius a motus naturalis.Si motus quí ſũt extra nãm ſunt plures:motus nãlis eſt vnꝰ motue tm̃. Omnis eni res hʒ vnus motus nãlem ⁊ plures motus accidentales.
¶ Cum accepit in pꝛedicta demonſtratione qp omne
coꝛpus qð recte mouet eft aut graue aut leue:ĩcepit declarare boc ad demõſtrãdũ.Et qꝛ indigct in boc oemonftratíone bac ꝙ oé cozpus bs motü. nàles:in ccpit occlarare boc pꝛĩo:⁊ eius fermo eft itellectus Cótínet tres ppóncs.([- Quarii pma ett ꝙ oé co2p? nàle necio mouet:« bec eft manifefta. ¶ &5cóa eft Q» oc co:pusnále:aut violente mouetur:aut nãliter. (| Z ertia eft ꝙ oinneqó violente mouet bab mo ti nálem:t B etià declaratũ eft c fitimpolc intelli gere mot violentü in coꝛpoꝛe refpectu alteríus coz porís:fed ín refpectu motus illius cozporiís cui attrí buit violetia.ntétio eni violétie eft vt res mouea tur ecõtrario fue nãe:⁊ bec vniueríaltr pꝛopoſitio eft máifefta:z abnegatio Auicẽne in ea nulla. (| £t có: poſitio oemonftratíonie eft talís. €t o cozpus cns motũ:aut violéte:aut nálíter mouet᷑. Et omne quod violẽte mouet᷑:nec̃io nãliter mouet Igitur neceſſe eſt vt omne coꝛpus nãliter moueat.£t per poſitionẽ oium antecedẽtium ↄcludet ↄñs:⁊ cóí ecutio in hoc ſyllogiſmo iter antecedens « elis eft manifeſta:⁊ fili antecedétis poſitio:⁊ D ficut diximus nó eft ſyllogi⸗ Imus nifi (n reípectu abnegátis: q2 oé coꝛpus hʒ mo tum náles:cii ifta ppofitío fit manifefta per fe ey I5 qó fonat boc nome nà.Diffinitio enim n3e cft vt fít Pncipui motus ⁊ quietis.Cũ igit pofuim? aliqó coz pus effe nále:nece eft vt nà fit fui motus caufa « fue getis:motus aüt ⁊ qes quoz eft caufa ncceffaría ne; ceffary funt ex hoc· ¶ £t boc qó.0.« fi motus q funt extra nãm zCo.boc ne alígseriftimet : ꝙ q? motus qui eft e£ nãm itelligi£ in refpectu nálís:nece eft vr motus náles fint pluresfic motus accidétales, 5ri eni exiftimant fm eüdem numerti:vt oe fanitate ⁊ egritudine.exiſtimandũ eft eni g» tot funt fanitateg numero quot egritudince.motus aut qui funt extra nãm funt plures:qríi modi qui funt cxtra nàm funt plures:« modi víolentorus funt etiam plures,
¶ Adbuc aũt z cx quiete.manifeſtuʒ erenis
geſcere neceſſarium:aut vi aut ᷣmnãm:vi atit manet vbi ⁊ fert ví: Pm nám vbi emi nám.£ii igit vidct aliquíd manene ín me dio.Siquidẽ ſᷣm nãm:palaʒ q» « latio que bic 6m nám ipfoz. Siaũt ví qd eft ferri p^ hibẽs. S íquidé geſcẽs:ceundẽ cocludemus fcrmoné. Nece enĩ aut Pm nãm eé pꝛimum quieſcẽs:aut in infinitũ ire:qð quidẽ ipori/ bile. Si aũt gð mouet᷑eſt pꝛobibens ferri: quẽadmodũ Empedocles inꝗt terrá a gy⸗ ratione quieſcẽ alicubi vtíqs feretur:qꝛ ini» finitum impoſſibile. ulli eni fit ipoffibi^ le. Infinitũ ait pertrãſire ipotfibile, Itaqʒ neceffe ſtare alicubiqð fert:« binõ vita: nercf5 fm nãm. Si ait eſt ges fm nám:eft ⁊ motuePm n35:quí ín hunc locuʒ latío.
mnie rca b5 vnũ moti nàlc5 : « pice acctdétalce, i$
3d: pꝛimo celi.i4.
Exiſtimãdã eſt q tot ſunt ſanitates: dt ſunt egritu⸗ dines nume ro« 3 dcm, $, 5* colligct cg pitulo pzio,
! l E — —— — — — — — bl — mper — — * E — — | — * -— * - — — —— i : — —— * — — — * * — Iti — — : - — TTE. — — E - Wi — —— — ES — — — — —— zi — — — — T 3 - — — * * — — —— — — lj A —— — —— 2 c MI
— — —
— — — m — mc — *
— —,— CEU z — — MEME EAS e Ete com — — * — — — LR zz - I : — —— — — — En-l—-—-g RE Ecc WERT : — TX — — — — ẽ A I — B I Ld — — — —— — — n — — —— m — — — t lc 4 p — — — — — — — —- "s xi — |
— — c Mp ——— — -— — ——— — — — —— TES — E E RI - * — — — — ———Áá— —
m dili e e E " — 4 i : 2 - inso —— On — — — —
E -— . . — c i
- — " " x he Ev Temm. - Im — EZ E - E [x EI PB .- EErIs- ]
— — o — — LU ET Dot UM LRATT 25 E ] * — — — " " —
- * — c E * "ne »: z— Ps * eia ERE — - — ———————————————— — E RR RE 9 1 J— — LI hs :
E HE.
Omnis loc?
inquo qgeſcit
d co:pue nãli/
tcr ad ipfum
" mouctur nàli
tcr. 3 d€ ifra £01.25»
¶ Et fignü verificatióie ciue qo diximus ꝙ coꝛpora fimplícía hñt motá nãlẽ eft quíce. Res.n.qgeſcit aut violente aut náliter:nccío 4 locus in quo gefcít náliter (llic mouct ná^ liter. £t fiia fir: c aliq ree videt gefcere ín medio:⁊ qce epillíc eft nálíe:manifeftt eft q motue cíue illic eſt nãlis.Si igit illic ges ciuecrit violẽta:ꝗd igit ĩpedit ipſam a mo/ tu adiferi? femp. Et fi ꝓhibẽs fuerit quies iducemuefmonénoftrá fnpipfum: oíce mue:q ree pꝛima geícée:ant nálíter quie/ ſcit: aut mouebit in ĩfinitũ:qð eft ipolc. Si igit pꝛimũ ꝓbibẽs fuerit motus femp:ficut dicit Empedocles:ꝙ terra cft geſcens pꝛo pter gyrationẽ. Siigit mouetcuʒ ĩpole cft q moueat in ĩfinitũ:nihil eft fi ipole eft vt ſit.Et ſi ita ſit:neceſſe eft vc rco qefcat in alt quoloco:aut ꝙ mottie z qeenaturalce fint ad locum in quo eſt quies naturalis.
¶ Hec eſt alia oemfatío c» oẽ coꝛpꝰ nãle bs motu nã lem ⁊ fundat (up duas ppónes.Quaz vna eft qp oé coxp^nále bs getẽ nãlẽ:⁊ qp ois locus in quo quicfcit coip?niliter ad ipm mouct náliter. Et ex D fegt qp oé cop? nále béat moti nãlẽ.¶ Et-o.c ſignũ vifica tiõis «c.i. ſignũ qp oẽ coꝛpꝰ ſimplex qð recte moue tur b5 motũ nãlẽ:eſt:ꝙ oẽ co:p?qó recte mouet᷑ rect pitgeté.([ £».0.res.n.gefcit:aut violẽte:aut nãlr.i.⁊ diximꝰ ꝙ qes eftfignü gp coꝛpa moucnt náliter : q? oẽ qefcens;aut víolete qefcit:autnalíter. (T 2».0.clo cu in q res geſcit «c.c I5 ppó et máifefta eft:qes eni eft finis mot? fi igit qes fuerítnális mot^ad ipſam erít nãlis:⁊ fí víoléta viole? (T 2.0.4 fi ita ſit:⁊ ois reg ⁊c.i.⁊ cli be ppóncs fuerínt pofite « ↄiungat᷑ eis alía ppó:t eft g» oé coꝛpꝰhʒ qeté nãlẽ:vt res viden tur geicere ín medío fi qes cog fuerit nãlis:⁊ mot? coz ent nális £t locutus fuit ppe oe reb? geſcẽ/ tib^i medío iter oía geſcẽtia:qꝛ ó eis oubitabat vtzz geſcũt illic nãliter aut violẽte. Alia.n.elnta cuclari tcr á mouent in fuis locis «ad ca mouent qfi fuerit cx canó exiſtimant cé fixa nàlíter £5 toti ín fuis lo cis.Sz oc terra tifi dubitãt:qꝛ cu pare iferioz e fue ritablata pare oefcédit fupioz:t ex boc eriftimat q» ficut boc otigít in prib^:ita in toto · cus ob D putet picti eft qp totü geſcit illic violẽte ficut iã diximꝰ ſu períus.ió igi£ tris locutus futt oc terra. 4 Et cii po, fuit ꝙ ſi nãtr gefcit ín medio ꝙ motꝰei ad ipm erít nàlis:icepit occlarare q» nece € vt ges ei? fit tllic nà, lic:c.o.fi igit ges illic fuerit violeta ⁊c.i.dicamꝰ igit €» ipoleeft vt terra qefcat ín medio violéte:qri ft ib lic geícit violéte:nece eft vt fi nó aliqd impediat vt moucai in ifínítü motu recto: vt pus declarauit:⁊ eft ipole otíngis fi ponat aliq? pbibeneipías a mo tu. ¶ £t.o.fs fí pbibés fuerit geſcẽs ⁊c · iſi pofitum fuetit »bs phibẽs a motu nece eft vt illdð pbibens fit aut qeícés:aut motii.&i át geſcẽs reuertet qó fu per (pm in B gefcéte vtri nàliter geſcat aut violéte. Sinãliter. g ín reb"grauib? ponunf ges nãlis ⁊ mo tus nàlis:qr boc pbibés cũ faerit poñtũ qeícés nã/ liter inalíq loco-2pofiti fuerit ex ipmnecio moue bít ad ipm nãliter. Si igit dixerit qp eft geícés yio
De cdo 41undo
lẽte otiget ef illó qð accidit in qete terre eſt:qꝛ id grt geícéte: boc intédit cũ dixit:inducemꝰ Pmones fup ipm.f.aduerfaríü.([ O.d.⁊ oícamus g» rcs pma qcíces:aut náliter geſcit:aut mouebit ín ĩfinitũ:⁊
itellígit ouobus modís. Quuoz vn? é g» fi bó nó por fuit g» fcóm geſcẽs qð eft pᷣmũ in vitate eft geſcens nálter:otinget ei vt in €ofít po" ad motü ifínitü:qà ipole eft:x $m B nó vocauitipm pmus:nifi qa cft c getis. Sz qꝛ ifte mo ipole é vt dicat in p geicéte/4 tota terra; pole ét vt oícat in pbibéte motũ fic tpe poft dicet digniꝰ eft vt fit itétio ſᷣmois ei^ f.vt moue ant i ifinítü.f.vt ita pcedat in ifinitü-i-vt qeſcẽs ſʒ
pbibés a motu gefcés pmü idiget 3^ qeícéte qo, pbt
beat ét ipm a motu:«3" ét indiget 4.22 4." 52« fic Ift ifinitü:c fegtcy D vt iueniant corpoꝛa quieícétía ifl mta ([ £tcum dixit ĩpole qó fegtur a ponc ꝓhiben tie terrá quie(cétis:íncepit oícere etiã umpole qo fe! quitur fi ponat pbibens motü:co.fi igit pᷣmũ pbi bens (emp moucí:ficut dixit Empedocles ꝙ terrà eft geſcẽs ppter diuiſionẽ.i.ſi igit pbibens terrá ne moueat fuerit res mota:vt £mpedocleg.o.g» fo1t!/ tudo motus oꝛbis z aerie círcularie quas appellautt turbinẽ cft cá ftatus terre cótínget fí pofuim? p mo tus circularis ⁊ turbo nó eft vt cerra náliter mouea tur in infinitũ.Et cü finis morus recti ĩfiniti nõ eſ 4 motus recti non funt nifi ppter fines coz:necefit eft vt motusquí nó bs finem nó fít oino.f.gp nun
íncipiat eſſe:qm̃ ficut dixit Zinifto.in alio loco:ꝙ fi V poſſibile erít vt inueniat homo in lógitudine camp! impoffibile eft vt incipíat generari : &boc intẽdebat ci dixit:ſi igit mouct cũ impoſſibile fít vt moucat
ín infínítum «Cfi íncipitin motu qui eft ifínitus;z /
poffibile eft vt moueat ín infiniti neceffe eft vt iſth qó impoffibíle eft effe vt incipíat effe : nibil qo eft impoffibile vt fitincepit effe. ¶ Et qz Ariſto.negl⸗ xit nominare confequée ppter oeftructioné eius:cu dixit:⁊ nibil qð impoflibile eft vt fit erit: finomV naffet ipm oris legeret íta.fi poffibile eft vt alíqui incipiat fm bücmodii motus mouerí.cü impoſſib. ie eit vt moucat ín infinitũ neceſſe eft vc aliquid
ipoffibile eft vt fit incipiet giiari:fed oẽ qo ipole € vtfít nó erit.i.nóicipiet ficri: bec cft cadé oem
tio quá dixit in vltimo 6" pbyficoz.«[ 2».o.£t ſi ita v fit ⁊c.i. ⁊ fí be oemóftrationcs fint 5 qp narrautm * qo
neceffe cft vt oẽ cozpus babeat locus in quo geſca ci ipoffibile eft vt mouea£ in infinitũ:⁊ motus lis cft ad illũ locum ⁊ quies nãlis ín illo loco: ¶ Pꝛopter qð ⁊ Leucippo ⁊ zacmocrit dicẽtibus femp moueripꝛima coꝛpa in Y9' cuo ⁊ infinito dicẽduʒ quo motu : ⁊ q? fni nãm ipſoꝝ motus.Si enĩ aliud ab alio uetur violẽtia eIntoy;fed ⁊ Pm n35 nec ; quendá eſſe motũ vníufcatufas:prer qe? violentue c(t. £t ops pꝛimũ monente Pe vimoncre:f5 6m nam. Infinitum cnictt: i nonalíquíd eft 6r nám mouens pꝛimum: fed femper pziuemotum vímoucbll- , ¶ Aolumus modo cótradícere J-cucipP ⁊ Democrito qui dicunt ꝙ pꝛima co:po femper monent ín vacuo « i níbilo ifie, Dicamus crgo eis que caufa monet C
P eii
» SR a
K4 ij motũ babent nãlẽ. Qm̃ ſi quodlibet —fmoneg cip pꝛio res motanõ mouet aliqð coz -. »comormnotnimonctnifiamotnalteri? hus violẽte.i.nõ mouet coꝛpus qð cx co mouet mov corpoꝛris:tũc motus elntoꝛũ erit violentus. violéto:f5 nãli:qm̃ pma res mota cü mouerit ali t ficneceffeeft vt qelibct coy cozpoxti ba qó c£ ipm nó moucbir ípfus nifi violéte: io fermo cat motünaturalés o : eiꝰ eſt fic intelligẽdus:qm̃ copus pmo motũ nó mo , ale pter motũ violento: z uet aliqð:⁊ ipſuʒ eft motũ violéte:f5 mouet ips: zips rmotuʒ coꝛpoꝛis pꝛimi:qm̃ coꝛpus pi cft motii motu nali (E Aut dicamus etiá ꝙ in cozpi T motfinullü cozpue mouct violérezíed — pusaue (emp mouen£a — RS C q mE i - z oin rei veritate Cloletía eni in rei veri &iolentía in naliter.Qm̃ fi coꝛpus pꝛimũ nõ mouet co2 tate eft vt aliqð coꝛpus moueat alterũ coꝛpus ab ey» "ci 9uate eft
Pus motu nãli:tũc motus cént ín infinitus. — trinfeco:íta g» ín nà íllius coꝛporis motozisnó fit vt o
- uodlibet eni copo mouebit᷑ víoléte ab — ""oucat ílló qð ex eo mouct femp:fed in alij bora. altcrà co:p* Aiocoꝛpoꝛe:⁊ ipmmouebitalíud cozp?ér —Aotusaüt corpoz que femp mouent a motu pim abarricco: violẽterſic in ĩfinitũ:qð cft impoffib Co?PIS vt eft motus elntoz circular! a motu celi nó ''? nó fii : 20 (-£ü oeclarauit qoé —— Md i — im^ .e go fit motus violentusiqe femp efl tio corpua luit deſtruẽ &moné oicétiü fiue ponétíus motũ ini illo motu n m OlcC cp eft nálisqz ^ ignisnó mouef vrmoucatib 319-4 03 (fi cipio c (E lesa nãlẽ:⁊ qꝛ ifti funtfmouasíectaequag vna é — oicimus in moti — — nis Mb cv A dur 1 Democriti q dicũt cp pres índiuifibiles — ín eis:⁊ eft caloz nális:z vidct q pp D vocauit ipm i —8 (b vacuo motuiinitoetermo.sScóaeft-»la, nãlẽ.motus enĩvidiẽtus no eft emper ficut oixim?, ^. 3 929 "9 T$ qui dicit ꝙ qtuo? elnta inouebátarós ma ũ dixi ũ itómá e UE DIEUR. * mouctaccla — ag ge: »dtandimüdus ¶ Et cũ dixit ꝙ ci potuerit pmá ré motá nece é cís mota violea eain prison arcocide ci oe"fecit mudusiduyit — pone motu nalc:icepit etiã dicẽ modus ex quo nece to:ncq3 nali. mó 3dícé «e ceptt 2dice fecte paie Eto.Uolum? ſt eis ponere pmá ré motã:⁊ pmus motoré:co. qii 3462" mca 4 vocauit bees: p.co:pa pma ꝑtes idiuifibiles: ſicoꝛpus pmum nó mouerit ⁊c.i.Et boc fundat fr). "9 obe : debat üben e eos funt elnta rerü titt; — per ppónes.Quag vna é ꝙoẽ motü babs motoré, COnpoz ifini aret ue vacuti.vacuuenieftpuatio — Secũda eft pois moto ín loco eft copus. Tertia né "Dionis ín dim la oía eft iter bác opioné ⁊ opio etg» co:p?nó mouet nifi moueat. Sí igit motü ba li:fed oint ín ib Ail utmotu indléporé motunã. — buerítcozp?a d mouct:c illud cop? étalió coꝛpꝰa d erat in Dteritosti Sd siii T latocp motusnónálís — mouet cii nó moueat nifi —— ab alio:⁊ fic in ifi Critus ponüta tim noe.A.cucippusalit« jemo^ nitũ:nece eft vtiueniant co:»paifinita otingétia fe ⁊ bus femp fuera motusin coiporibue idíuifibili — mot"ifinit^qris mot^in magnitudie ifínita € ifimp? s lemꝑ tuit in pᷣterito:⁊ ita eſt mó.E£tqz2pmacorz — tidifferéter liue magnitudo fuerit ĩfinita f [ pora apud ipfos funt elnta rez ↄtinget eis vtfint po — nuitatéaur fm otactii.£t oia ift LL i» de qu Fareb^qnàálitermouent:tq: motus eoꝝ eft nó nd: — pbyficoz.(- er gibc ^ $ —* ES oeclata funt in7 lís:otinget eis vt motue víolétus (it pus naliter mo — tunali.intédit $m Q apparet qp no mouet coip^mo tu nãli:qð eftimpole«T Etcü oixitopiones eoz oe cũ cũ fuerit motü p fe:mouebit ERA pé eT — Bicomusigieieque ci monet claque piri" Diimmotierquo pole ct vocare rà moti nite TC Lotcamus igítur motũ:⁊ iõ dixit:qm qolibet co:poz zc.quafi iai? vz eis ſi bec cozpa fint mota ⁊ mobilía:t oé moti babs detg oéqómouetaliud: cu 9g tC quafí igit vi | " mota — | id:⁊ ci D ipm moue — EL in phyſicis go g eſt pímus — teg» nece etw moneat illud aliud violére: dd Wi orb ox ad -onngitent apud ponẽ moto, — mouetaliud ipm mouet nàliter qó mouet illà ng, r5 vroeitmonind'Ggeeftgiftemor"nalis«C.cus — liter. "vot itendere p boc t eft magis apparés:
Liber Tertius 264 WE ! | ENT:
A dicit 9 nece eft vt drant ab eis ifte oue qonee:i att T3815 appares:qs $9, ———— ES RP qones:ínce, — Cus moto mouerit ⁊ ipfe mouet᷑ nàliter:nece eft
"d Gia ae «triidedi fs ipfos ín morore-.o.qi( — motio ei? ín alter — p ipm fit Tülissmon qe
o ii js corpor mo mouct nifi cc.cfioiyerint — illud monet abco mouet nãliter:qm B q5 dixu mo
? qoübet iſtoꝝ coꝛpoꝝ mouet a motu alteriꝰ coꝛpo — tiet ea motu nãli:põt itelligi t referri ad actioné dé
Fisimcceelt vt motus illoꝝ conor ſit nõ naliscum iter motorẽ cad moti: ptreferriad moti ill? c3
adi p» clita T Etcü oit neceefteisponég: — mote.f.pmimotorl:cpótreferríad motü ei^q —*
NE pa illa se motusnalécoeditcám in hocꝛ:⁊.d. uet᷑ ab co. Et meliꝰ évt mibi vi vtreferat ad motio
eis bonéje nott M co:p'pmus motü.i.tneceeft — néd eftacrio pmi motorís:qrii cti naliter mouet vf
motus viskentià Na € ppterouaecis:djz vnaeft:qs — mouetactio ei^inalterü necio erit nálie:t cii motoz
» W3le Et cha ete ALIA aliquomffpoft moni — eiusinaltero fuerit nãlis:⁊ ipᷣm fuerit motü:motio
p "f, übalio Z ft Qc qodiiftopcomorü mouetur — eti ci^ eritnal:c D máifefti & er fuo Pmócaihi a5 1 UE i mote a puentatad pmü motoré q perfe libet coꝛpoꝝ mouct ab alio cope violente 4 moge, Bou m
füs in ifi os. — in pbrfiae:nififieret pcef, ipm aliua coꝛpꝰ violẽte:⁊ fic in ifinitus:q& violent N
mü motoréq Ut obs a Ae ed eieponépr — mouetvioléte mouet f.motio ei^ialtey, erit violést UE T
M x UÜ ec ẽ 19 MM d |
i Eis ponerc bec cotporabie moti n (oed cie (CL Sdemafit bocaccidere neceffarii vríos & FIT
1a S 00«02p? eni pᷣmũ motü nullü Co1p^ mouet 4c. qũẽadmodũ in timeo ſeriptũ eſt ante factu | | ME I Li
*. .
LO T - , : imi boceppofitiüfueritpiftacorabranrefe — effe mundũ mouebant᷑ elementa íno:díng^
motá:« p^ motoré:top nece eft ponere * Talem eis cQ. M e: motü te.Aeceſſe enim aut víol s Otuetet nep enletdó moucat aliquod émmámm. GNiaütPmni —— tame Cft moto violẽter:ſed mouet ipm zeft mo . am mouebanf nccet^
w "Itu náli.i.ci p f, «t8 vi fcmundá eſſe:ſi ẽ Woner ũ pfemouet:tqó violente mouer: 1€ Una eiſſe:ſiꝗs attẽdẽs velit ofiderare, "t exalio. tappetgpnóitelighdüéeg uo Tac eni pꝛimũ monens neceffe —— ſe⸗
ipfus motũ fmnam: motanó violétia in pꝓᷣpꝛijs qefcétía locte facere: qué qdé babét náco:díné.£uc quidẽ grauítates babentía
De celo 410undo
otingit ét eis fcóott eft ꝙ quedá co moueanĩ nalt ad fua loca. ftc eni tres diſpõnes funt otípónes pat tiũ elntoꝝ ín boc máüdo.f.vt quedá coz moucant à pmo moto: q̃dã geſcũt ín locís ſuis:⁊ ddà moucat
f-cotiute celeſte ⁊ vt qued ptes elemẽtoꝝ mouean tur abeo víolete.f.ertrifeco fí calis mot? vocet vio:
- Actus:c queda gelcãt nàliter i (nis locis-o.ctíá h̊ qð
qtii fi pole € vt admifcerét tali admixtiõe.s P odii aliaaialía iueniebát afi müdi:t ifta ft ptcs (irc mo-müd"oplet^oidiat":qri e£ pti € ligari or
admediqj:que aũt leuitatem babentía at^ — ad fua loca:z fant illa qbus accidit ꝙ giiata fuerunt Abbꝛe dio:hancauteʒ mundus hʒ diſpoſitionem. ex loca Eo cũ.d.duas Dons dixit — "cidit voc inoleetiá dico ꝙ eInta arauía ⁊c̃.i.⁊ vIr cii neceffe fuerit ¶ Etaccidit · hoc ipole i neceſſario dicen mũ motũ (itf coz celefte.neceffe cft vt illc fit für tiꝙ elementa nouebant añqᷓ; mundus fuit qur · deoꝛſiꝛ coꝛpꝰ graue qb ad cétrü. náliter mo moto írregnlarí:vtoci € ín Timeo.Dica/ -uei:cleueqó ad círcüferentia:z eft diffinitio.als.di mue igit otradícédo q motus elementoꝛũ: Bine nhat mó Fm ^ "e m ye yr laer — | ^lía €Xinálias e fermo fit demöſtr⸗ ; LEA tác * fuit Mice ie oct $Xinilie: ne ftrationís dicte vt nos oemonftrauimus:fed tam AC UE ceffarío mundus uit tſic ⁊ hoc manifeſtuʒ — abicindít ipíam per banc coníunctioné-f.ad demon⸗ TID c(t eiqui voluit intueriin hoc.Qm̃ pꝛimus — ftrandum gpifte fermo eft contentus per fe. Mi moto? mouct neceffarío: z mouctetíá mo ¶ zidbuc afit tm̃ queret vtiq; alíiquío:vtru$ ^ | tu naturalí: eIntaquemonent fine viole poſſibile aut nópoffibile erat vt tota inoꝛ tía fatitgefcentíain ſuis locis: ⁊ ex eis fiunt dinate talibꝰ mirturie aliqua miſceantur £F tũc iſte oꝛdo ⁊ elntũ ſuꝑqð ſunt eĩnta. Sed qbus cõſtãt ſᷣm nãʒ ↄſtituta coꝛpoꝛa.Dico dico g elnta grauia mouent᷑ nãliter ad me^ aũt puta oſſa⁊ carnes:quẽadmodũ Empe | diũ:⁊ beceft oíftictio z ozdo mũdi modo. — doclee inqt fierítamícitía. Dicit eni go mul | zi( Cũ digit oicétíbus ptee cffe indiuiſibiles motas to:& capíta fine ceruíce genmíngaerunt. J P phot. ifinito:incepit —— —— (L £t potaligequerere ⁊ dicere ꝙ fi deme | oc Q6 oixít ꝙ müdusgiiatus fuit:z q» co — Iu buseft —— ne o:dine.2».0.iduyit ea oe? ta ir mentes eres eicit e "s ad ozdimé qfi fecit mũaũ. ¶ Et. d· dicamus igit Zdi⸗ pole vt ex motibus illie fuiffet talis ogreg cendo motus eleméto «c.g» motus elemẽtoꝛũ tio exqua fuerint cozpo2a nálía.oíco vt ma —— — dis —— —— vt — gnitudo z cozpue:nicqs qð oícit Empedo/ itioné müdi eẽt:aut violetus:aut nalis cu nil$ mo " 2r tus fter íftos ſit.Si igit elnta ante giiatione müdi cles ꝙamicitia ↄgregat elementa adinuicẽ: mouebanf violétemeceffario babuerüttücmomm Texboc fuerunt multacapita ſinecollo. | nãlẽ ⁊ (t tũc babucrüt motũ nálé.g inmundus fuit ⁊ ¶ T Hec eft 59» appet alía 3dictioa pdcá: € o fi aũ | eft:qà eft ĩcõueniẽs. ¶ Oeinde dixit. x boc manife / gnóné müdi moucbant elta irregulariter:nece € vf ſtũ eft ei g fuerit ĩtuens.i.⁊ boc manifeſtũ eſt:qm̃ ne iſte motꝰ eis eẽt $5 q» fütelta.f.eét eis mot? ſubalis ⸗ ceffe eft cü eleméta mouebant᷑ ante müdü;vrpmue ſi ita eẽt nõ bietnám recipiẽdi a p motore bücoU yit, moto eoꝝ fit motus náliificut diximꝰ ante fupwis. — diné:c ill qó bs nãʒ carédi oꝛdie ipoleeft vt red aud 4T 2»o.eleméta que móuen£fine violétía &CLne; — piat ozdiné-([. Et D itcdebat cũ. d. nõ € pole cx mo 2j effe eft tũc cũ paiusmotoz elemétozziueniebatnd tibꝰillis ⁊c̃.i.ꝙ ſi ex naturis eoꝝ mouebant p fc mo liter vt (lud ex eis q9 nó mouet ab ifto motorefít — tu irreglarí nó et pole vt ex motib?coz: fuiffet iſta -gefcée náliter in fuo loco nàlia5 eni declatuʒ eſt ꝙ — cógregatio.ozpa eni fcà ex 2gregatíóe elntoꝝ non oé qó mouct a motore extrinſeco mouet víoléte:z fiũt:niſi qꝛ elnta mouent eéncialr motu ordinato dẽ qõ mouer᷑violẽte cft ín illo loco quieſcẽs nãuter. ſi habuiſſent nãʒ carẽdi oꝛdie ⁊ veniẽdi ad finẽ tet Manifeſtũ eft à ꝙ um pinus motoꝛ elntoꝝ fuerit minatũ:nõ cét poleciei alid bora ad fine termiat mouẽs ín loco ꝙ neceffe eft vt eſſent eleméta ĩ illis vt moucant qð eſt gnõ:⁊ fimi[r Empedocli accid | locis gefcétia náliter:oümodo motoz pmusnómo; — qiii fíclnta nó babuiffentnás vt ↄgregent nó 2817 Ui uerit eat cũ tücfüentpmue motoz nãliter:⁊ elemé — garét «ex eis fierétcapita fíne collís;t colla finc er , il —9 ta que ab illo mouét « quieſcũt ín illis locisnálíter pitibꝰ. Deide €t fi qðlibet file e&t ↄgregatũ a fuo át £r Il nece cft cũ pimus motoz dimiſerit illa mouere que — nó cet pole vt amicitia faceret B.((- Z bemiftt s " BE UE mouent «que iunt extriſeca ab illis locievtmoued, explanauit büclocu fic qp 21. vult oemfare 2 € 1! Í tur nàliter ad íllaloca in qb? gefcitnalurerzoumo, — otingit eie b qà »tigit D' fecte.f.gp müdus fult | | Tb do pmus motoznó mouerit ea:⁊ Cu tm illa hora fue, fuit alio mõ a pᷣdicto:⁊ dixit:ꝙ cũ ĩtrauit — " B unb DUM ritPmus motoꝛ náliter celeméta:quogquedáptes nẽ dimiſit nob vt cóplerem?ips : t cii debem ar , ehem UE PU COEM imouentab eo violẽte:⁊ quedã geſcũt nãliter infuis ab eis vtrũ ſit pole in íftis motibꝰine ordine vt Mab AM locismeceſſe eft etiã cũ dimiſerit mouere ea que mo — gregent adiuicẽ fm ↄueniẽtiã ⁊ admifccát tali í "le ERE t uet exeis:t que funt extrifeca a ſuis locis vt reuertã mixtioenali q̃li mo. f.q mixtio cũ fuerit puciat? i , "bor ! t MART tur ad ipſa náliter « gefcant ín eis:ſed iſta eſt diſpoſi aut pláta.vt dixit Empedocles in amicítia q^ rt —F HE Lu l AS M tio midi modo.igit mũdus fuit in illo tꝑe:qð eſt in. mo füerütcapita fine collis:⁊ alia mẽbꝛa P pr —E J cõoueniẽs.¶ £t cü.o.gp cũ otigeret eis ponere pmi. gregabant᷑ zey illa ↄgregatiõe fuerunt aialía;t ^ ^i B. d ui amotoiéclementopqne mouent motu mregalarme — entizautipole eft vt admilceit taliadimiytót 7s, ! Wie cn HN ceſſe is eft vc illotpe fitpmü motü naliter exités ⁊cũ Ax ꝑuẽit ad büc locii tacuit vt nos copi p
ttédit:^ fl ipole eſt vt admiícerent tali admiytione; tic mot? cog nó fuerüt nó terminati ín ifinitü f5 díinatí:q: ipoleeft vt trfferant ab eo fm ꝙ ſũt: «fi RO nibil pbiberet in B mó admixtiois vt motꝰ coz; €etfine o:dine:mot^eni nó terminat? nó bs aliquas Pte localé phibitã.¶ Et abbꝛeuiatio (fti?Pmois cft Q oebem? dicẽ g motus irregulares ipole eft vt re Cipidt p fe cafus i ali boraozdiné exũtẽ mo.f.g» aii
mudi ín tpe qð fuit añ mũdũ ĩfinitũ.Et fi boc fuit hole. g müdue fuit ads fuit : fi igi£ oixerüt g» I5 eft
Ipole:cíe dicemus neceffe eft vt fint ozdinati regu lares. Intẽtio eni iozdínatióis eft g fit ipoffibile re cipere aliquá foꝛmã:⁊ ifte fmo eft oifficilis ad itelli
gendi cx verbis Ariſto.ſᷣm tráflationem quá babe: mus explanatio noftra eft verifimilioz.
Chbis aũt qui in ĩfinito infinita mota faciũt
ſiquidẽ enti mouẽs neceſſe vna ferrílatióez Quare nõ inoꝛdinate mouebunt᷑. Si aũt ifi nita mouentía c latiões infinitas cfTe necef^ fc eft. Sienĩ finite oꝛdo alíqe eft:non cnim cr non ferriínidé inoꝛdinatio accidit. Neq; entm nuncín idem feruntur omnía:fed que ciu(dem generatíonie folum.
Aolumus mócontradicere dicentibus qp
LO son
p í
clnta funt infinita: qp mouent ín ifinitum. icamue ígít ꝙ fi moto? eft vunstm̃:mo⸗ tue ctía5 erít vnue neceſſario:⁊ eleméta nõ mouentur motu frregularí. f£t fi motorce fucrint ifinití«motue etlã cient itiniti. fct (i motue fuerínt finítí : elnta ctia necio fuerũt o:dínata : qiii oia monent ad loca oíuerfa. Et fi o:dínatío ⁊ inoꝛdinatio funt idem nó inueniemus modo omnía elementa moue/ ríad eundem locumniſi que conueniunt.
23 ¶ Uult declare in B caplo ꝙ oicétibus ꝙ añ mũduʒ
fuerũt coꝛpa ĩfinita tpe ifinito ín vacuo mota ín in finitũ otigit vt alid o2dinatio fuiffet afi oxdínatóes mundi · ¶ Et.d.volumus mó 2dícere «oí. volumus mó 3dícere eie oemrando qó otigit &m büc $moné €o7: cp aliqua o2dínatio fuit aii o2díné mundi:nó q: Vult oeftruere fmoné eo7 fimplt.iá eni öſtruxit fer mone eoꝝ tn alio loco.(T O.d.dicamꝰ igit qv fi mo; to? ⁊ci.ꝙ ſi motoꝛ iſtoꝝ coꝛpoꝝ idiuifibilia fuerüt fiuſdẽ náe ⁊ forme ín oib?motib^iftay ptiii erit idé I ſpẽ.g motusearü nó erüt oi uerfí:neqs non ↄñtes fubas cox:ſz ofites formas €oz:dfi vult oemrare ꝙ O1dinatío erít in motibꝰeoꝝ duis motus eoꝝ fuerit m infinitũ cü fínt idẽ (pé. [29.9.4 fi moto2cs fucrit lfiniti «c.i. fi mot? oe quo dixerũt ips cé ifinitü eft finit?:q foie mouétiü füt ifinite:fpés motuus cunc ert ifínitez pceffus coz erit ifinit"T Et I5 expla nauit 2 bemiíti? fic.Lc fi fuerint bà ét erunt o:dína. TL(T £t narrauit ꝙ Alexã.no dixit bác explanatio⸗ C5 dixit qoimínutus fuit ſᷣmo:⁊ nó cópleuit (ps:
j eat dicẽ ꝙ ipole eft ꝙ modi motui fint ifiní ftne pole eft a» mot? fint ĩfiniti. Dixit Z-bemi Hox ifte $mo eft cur is.ſ. yt cũ alíqs pofuerit fm at I mot eft ifimt^ inqrédo gd otíngit ex B.oi/ * oiequit €x boc vt mot? fít ifínit?,5 eni eft file: . «tet Qp fi B eftaial otigit yt nõ fit aial (T. £f
Tertius aad
itendit vt q vult oeftrué aliquá póné o5 cófidcrare Qd fequi ey illa póne:« fi illo nó fuerit:nõ crit illo pofita. V.g.ꝙ fi b eft aial.d Z:ragelapbue:fs nó eft 2 ragelapbus.G nó aĩal.¶ Et ét dixit p D qð dixit etiã Alexã.nõ fuit itétio Ari.in D Pmoc.i.qz Zi. no voluit oeftruere motus cé ĩfinitos ifinitaz foꝛinaꝝ 3 motus ce ifiniti pceffus:fs itédit qð otigit eis oice re ꝙ aliqs oꝛdo fuit ante o2díné mudi. (|. £t itétío Pmonis Z-bemifty eft qp» D qð dicũt g» cozpa ifínita idiuifibílía mouebant ari müdü in vacuo motu ifi nito:fi itédüt p boc qð dicũt motü infinitü:qz illad mouent íllo motu füt infinitog ĩdiuiduoꝝ:⁊ qꝛ mo tus cuuiflibet illoꝝ idíuiduoz eft ifinit? ĩ ꝓceſſu.ſ. ad nullü finẽ.Si igit ifta idwifibília fuerit eadé in for* otigit vt mot? coz béant ozdíné:cus fint idé in pẽ. Et fi itédebát p ſuũ ᷣmonẽ g» mot? eoz eft ifink tus:q? foie coꝛpoꝝ pticulariii ifimtoz fm idiuidui fut ĩfinite:ẽt ↄtiget vt cii mot? fint ifiniti fm fozas ⁊ ꝓceſſũ ifínitü.f.q» mot? coz; béant ozdiné ; « I5 eft aliq oꝛdinatio.Oiuerſitas eni
ponebãt ec ifínitos mot^;q idiuifibilía ptiũ cõpoꝝ funt ĩfinita:⁊ foꝛe eoꝝ ſunt finite:z motus €oz in fe füt fimtGD etiá erit valde oꝛdinatũ.iſta eni € diſpõ ꝑtiũ elntox apud noe fiue fuerit pofita finita:aut ifi nita.f.q» fozme coz füt finite:⁊ q» moueant᷑ ad loca finita in (pé. ¶ Quafi igit Aꝝ.ſᷣm bác explanatio: ne iduyit aliqd dfi añs:⁊ aliqd dfi ↄñs:⁊ tacuit oris: ⁊ iö refiftit et Alexã.ĩ fuo Pmóe:z putauit ꝙ oebeat deſtruẽ mot" e ifínitaz foꝛaꝝ ⁊ termiog.D eni íps fuit pofitio apó Z: bemiftiü:aut po? põnis:⁊ D ri oti» gtt Zllecádro.SSermo.n.21y.£m Alexã.cõtinet in fe ans ⁊ ↄñs:ita ꝙ fic os ĩtelligi:⁊ fiitendebát cii oie if moti ifinitü:q foie mouétes füt ifinite i nuo:t iintte ĩ motióe in altez:otiget eis vt fpes motui c pceſſus eoz fuerit in ifínitu:a I5 eft pole. eft ipole vt foꝛme illoꝝ coꝛpoꝝ fintifinite:co q» motio i alte; ro coz fit ifinita.| Themiſtiꝰ aüt qii pofuit poten tià ↄſequẽtis ĩ Pmóe qué ppalauit 217.eddé cũ po* pᷣcedẽtis:fuit ↄñs apud ipm ablatus a Pmone fuo ; « cii dixit Alexã.ꝙ oebeat deſtruxiſſe ↄñs:dixit qc tingit e ꝙ pofuit oppoſitũ pofitióis-f-oppofitü ois ad pofítü.(| &ermo eni 2177-f.q» fí motus fuerit ifi nitus:⁊ pceffus erüt ifinitipt itellígi ouob? modis. Quoꝝ vn? eſt:qꝛ motores coz funt ifiniti £5 forſ. ⁊ Qls co: eft ifinite motióts m alteꝝ:oↄtingit vt f peg mouẽtiũ fint ifinite:t ꝓceſſus €07 fit ĩfinitꝰ: « ín pót cé vt ocftruat ↄñs:⁊ ↄ cludat᷑ oppofitü pᷣcedẽt: qm̃ ↄñs fm bác explanatione € alið a pᷣcedẽti. ¶ Et pot itelligi ét 4 fi ttendebãt p Pmoné fuii motü ifini tũ:qꝛ foie motuü in D motu funt ifinite : nulla ozía erit iter ponété bác ponẽ:aut ponété op fpés motui ofequüt fpes mouẽtiũ:⁊ eft alíq o1dínatio.([ £t cir Themiſtiꝰ nó itellexerit 02135 iter pcedée « ois in fmóe Ax · dixit qó otigit Zllex.qp fi oeftruxiffet ois oeftruxiffet ipas póné.nibil eni ẽ obiectio5 Alexã. (L5 ti ꝙ Alexã · reſiſtit Aꝓ.nihil eft ẽt:qm̃ fi fue rintf5 eyplanationé Alexã.tũc Ari.nõ oíminuebat a Fmóe nifi óftructíócs oit! ti» mltotiés fec Zx. B »fiderádo o» audiẽs itelliget icoiminuit multas ppónco manifeitas p ſe:q̃ igit oiminutio tinget in b alri-nífi Zlleci.cotcet cu Z bemiftio:o» itétio 2» in bocfmóe fuit cu fecit eis otige iftos tres modos „yt oꝛdinatio alid fit ai o:dinationé:qiit m bunc modi cedit eis ZI? mot effe ifinitos in fpe: ifínt
Iq ozdi iuen ípéz motuũ ín h̊ loco Diuertꝛo ↄſegt otueMitate ſpẽꝝ formaꝝ.¶ £t (i itédebát cii. fpéz motuuʒ
Nucien... XE
I 3
i !
1 '
— — RIP amen
tos in pceffu. CL idet (git op Alexanð.reſiſtit ipfi (ap boc ꝙ cõcedit eis D cii poffet nó ↄcedere.⁊ iõ meli? eft itellígere fuü fmoné:íta g» nó ↄcedat eis ſecũdã diuiſionẽ triü oitiflonü:z bocnó oeftruít ſuã pmas intentionẽ:⁊ eft vt cogeret eos dicere ꝙ alíq oꝛdina tio eft añ ozdínatione:fícut exiftimauit Themiſtiꝰ. ¶ Ariſto.enĩ pot dicẽ cis D qó dicitis gp ptesinfíni tc bit inotü infinitũ:aut oicítis boc ꝙ ille ptes funt ifínite « motoꝛes ifiniti motus infiniti:lʒ moto? fit «nus in foꝛma aut plures f5 ĩfiniti:⁊ mot? ét ifíníti. ¶ Aut (ntédüt qp ptes funt ĩfinite:⁊ motores fíniti: aut vnus aut ples. Pꝛime (git iſtaꝝ diuiſionũ cótín git vt oꝛdinatio fit ari o2dínatione. Z»ue aũt diuiſio/ nes reliq̃ funt falfe.£t cũ pma diuiſio remanet:otín gct vt odinatío fit ari o2dinationé:« bác ocloné ite debat:⁊ cũ D oeftrurit motus ifinitos cé ín ꝓceſſu « fpe ⁊ £5 D nó intédítoeftruere motü effe (fínitü:aut ptes ce ifinitas:f5 ocedít D eis aliquo mó: fecit cio ↄtingẽ:vt oꝛdinatio fit añ o2dínationes. (T Et appa ret ex iftísoibus ꝙ opinant illas ptes ifínitae ee ín eadé foꝛma:⁊ itédit p boc qð oícüt q» motus eft cazz ifínitus vt viitendüt vt mibi vꝛ:qꝛ funt apud cost finitoz indítiduoy: cũ ita fint otíngit eis necio vt mot? coz (int eiuſdẽ ſpẽi:⁊ ad eundé locus: ifta eft
- bífpó partiü eiuſdẽ elnti apó nos.ſ.eiuſdẽ in foꝛma
fícut ptee ignis ⁊ terre:c iõ vi mibí gp Ariſto.cũ nar vauítoe cís in pma diuiſiõe:⁊.d.q mouet in ĩfinitũ intẽdit g» motus €o7 eft ifínitus:q: ifínita ſũt in nu inero:nó q: qolibet eoz mouet motu ifinito. ¶ Et iõ.d poſt:dicamꝰ igit cp fí motoꝛ fuerit vnus trit «C. Y.fí moto2 iſtaꝝ partíü:quaz motuseft infinitus:qꝛ funt ifínite ín numero:fuerit vnus in fozma : otiget vt motus eaʒ fit idé ín fpé «ad eundé locũ:⁊ fíc mo tus ea hẽbit oꝛdinationẽ quá mó hʒ:⁊ nulla ozntía erit itcr bác dĩſionẽ t diuiſſonẽ tertiã.Sed in tertia pofuit foꝛmã in qua ifte ptes mouent plures:ſʒ fint tas:in bacaüt vná:t vlr appet ex boc &Pmone ꝙ diui dit ſᷣmonẽ í tree diuiſiões:⁊ deſtruxit ex eis mediã: 4 fecit eis ↄtingẽ ín duabꝰ:vt oꝛdinatio ſit añ oꝛdina tionẽ. ¶ Themiſtius aütopínat gp fecit eis in tribꝰ ↄtingere:vt oꝛdinatio fit añ oꝛdinationẽ:⁊ h̊ eft ma; nífeftü fui fermonis apud me.Tertia aũt diuiſio cft quá dixit poft fecundas ín qua eft oiuerfitas:ytrum intédebat p íftà ocftructtone aut facere cõtingẽ eis ín ea ift q8 »tigít cís (n duabꝰ diuiſionibus religs: q? aüt idé itédebat ín religs videt per bocqó dicit. Si git motus fuerint ifinitínecio elnta erũt oꝛdi⸗ nata:q? oía mouent ad loca diuerſa. ¶ 2»iuifio này lis in bac pónc puenit ad q̃tuoꝛ.Iſte eni ꝑtes ĩfinite aut foꝛme earü erütfinítezz motio earũ finitas bec eft oífpó rez náliü fm reí veritaté.t D eft 3^ ↄdiui⸗ dens diuiſiones Zinfto ¶ €*cóm aüt otuídes eft ꝙ foxme earü mouẽtes funt ifínite;z motio ifinita:z [5 dinidés eft oppo" pmo pfectonáli oꝛdinato:⁊ ideo
iít dubitatũ oe eo vtri otíngat eis in D. frmonevt o:dínatío fit aii oꝛdinationẽ. Themiſtius aut itellu git qp Art. nõ iduyít ps nifi vt otingat eis h. ¶ Ale⸗ xaãder aüt intédit o nó iduyit pm niſi vt ocftrueret ipm.(T Cin aüt ouoz odíuídétui que füt iter ouo oppofita eft » fozme iftaz ptii d fnt mouẽtes eas fut finite motíoifín(ta:z B cft pmü ↄdiuidẽs 5 p explanauimus froné 2irifto.« eft ppinquus náli: is exiftimat op iduxit ipm vt otíngateís q» o2dína tio eft pot otdinatioe. €" Qua rtü o q9 iduxité vt forme iſtax ptiũ füt ifinitez motio fit ifínitarccri
M t^02 $€:ecdo4mundo
ſtimat ꝙ Zfrifto.tacuit h ↄ diuidens:aut q? collocdt apud ipᷣm ín ↄdiuidẽte in quo ĩtẽdebat dicere q» co⸗ tinget cio dicere:vt ozdinatio ſit añ oꝛdinationẽ:aut ꝙ collocat ſub ↄdiuidẽte in q ĩtẽdebat deſtructioes fm illii g dicit qp p quãdã iſtaꝝ diuiſionũ ĩtẽdebat ocftruerc fi ocbeat ĩtẽdere p eas deſtructionẽ fmal ^ terã duaxꝝ explanationũ Alexã.¶ 25.0.5 fi oꝛdiatio ⁊ nõ oꝛdinatio fint ⁊c.i.⁊ fi oꝛdinatio «nó oꝛdinatiꝰ cént idẽ:pole eẽt vt oĩa mouerẽt᷑ ad eũdẽ locũ:⁊ no mouerent ad ipm:⁊ nos videmꝰꝙ nó mouct ex eis ad cüdé locü niſi ea d brit eádé foꝛmã:⁊ D itédebat cii dixit nifi q oueniüt.([. Et.o.D qꝛ ómratio ci? fun data eft fup Db g» o2dínatio eft oppo'* nó oꝛdinatio:⸗ 4 qꝛ alige pót 3dicere euin D iduxit bunc fermone Ji
¶ Zldbucafit inoꝛdinate níbil eft aliud G5" ii ter nám.£22do enís ppzía fenfibiliá nã eft. v" Sed adhuc 7 boc incoueniẽs: « ipoffibile infinitũ inoꝛdinatũ habere motũ.Eſt enim nã illa rerum quã plurce ⁊ pluri in tpe hñt. Accidit eni ipſis ↄʒriuʒ. Inoꝛdinationẽꝗ effePmnám:o:diné atit ⁊ mũdũp̃ter nãm: qᷓ;uis nihil vt ↄtingit fit cox que Pm natura. XL Et ẽt ↄtradicimũs cíe ⁊ dicamus ꝙ iſtu qð nõ bʒ o:xdínéneqs diffinitioneʒ:eſt illud qð eſt eẽnãm. Diffinitio autẽ eſfentialis in ſenſibilibus cft nã: ⁊ dicamus etiã q ipolt eft vt infinitũ babeat motũ nó diffintũ:qm̃ nã rerũ eft lla que c(t in plibue tllará rerát ⁊ ín plurítmo tẽpoꝛe. Ponat᷑ ergo cótrariff eifup qð funt rce. Modo dico vt illud qð eft nó oꝛdinatũ ⁊ nõ diffinituʒ fit naturale: ⁊ nãle ⁊ oꝛdinatũ fit nõnãle.Et nos nó Y"
demus aliqð nãle qð fiat caſu ita qp fic fit. ¶ VUult in B &móe ẽt dice "plan h̊ qo dixit P tes⸗ mouebát ari mũdũ motu ĩoꝛdinato tpe ifinito:tp9" fuit duas ppónes ↄcedẽdas:⁊ funt gp nó o:dínatu *
nó diffinitũ € nó nãle:⁊ ꝙ o:diatio t piffó € res n9
lie exñs i fenfibilib?. (| Od. ⁊ dicamꝰẽt ꝙ ipo'*é «€
í.« cũ pofitü ẽ ꝙ nó oꝛdinatio eft e£ námroicam € máifeftü € ꝙ ipole € vt alígd idiffinitü « io2dín209 fit ín tpeifinito:z pofuit "la.q cii rea exũtes ĩ 19 Til iori pte fubti ⁊ i maíorí pte tpis füt nãles tm̃:digu
eft vt res nãles exiſtãt tpe ifínito.] 2».0.ponat igi
Part 30
tüc «.i.otigit igit ex bacpóne vt res füt mó fft
ín 5ría oifpóne illi quá büt.i.» cii pofitus ẽ q 19. nó bit pn" i tpe:l5 ſint ĩoꝛdinata füt nálía:2tigit! rebꝰ q̃ füt mó vt fint ecótrarío fue oifponi-(L 27 — cepit declare h̊:⁊. d.dico ꝙ illud qð ẽ nõ oꝛdinau⸗ nó diffinitũ fit nãle ⁊c. i.tiget buic poni:vt €? lí | bit o:díné neqsoiffóné fint nãlia:qꝛ fuerũt in is "A finito:⁊ g bita oꝛdinẽ ⁊ oia fenfibília fint nó 114"7 sit q? füti tpe finito. /.0.« nosnó videm^alid "2, nip le feris cafu-i.« otigít ex D vt res fenfibilisfit PO", "À líe:q? nibil videm? cut? ouratío fm fuá oifpone P & mj lé fit minor & $5 nó nalẽ V.g qꝛ fanítas ẽ nãlis . gif firmitas nó nãlis neẽe eft vt tps fanitatis ſit ma tpe ifírmítat!:z cũ ita ſit nece e vroia entia fínt eẽ nó nália:z añ B eẽ nó fucrti diſpõone náli- € dt itédebat p cafus tps min?:qrfi cii illud qð cafu * in minori tẽpore accipit ynũ verbũ ꝓ — m
ei! ex fegregatío qdé oftruée: ↄgregationẽ aũt ctides files Sdictióib? »tingétib^oicén mundus fie tí midi effe afi Pra tr Ce Vei ; mnerrebmobilib?.Querédti é.n.a dicẽte p müdus gnirus er rc» wil za 709 ppteramicitia;. Z-pollgregat(6 emi — ruirex reb?aefcérib? vts i fucrit geſcẽtes nã b" acicéub? cóftitatüecft d | | , gelcetib" vtz tlleres fuerit geſcẽtes nã iuecitimandue elementie. Itaq; ne — tireraut violéte:fi violéte neciobrit gere naliter:zfi Vf ceffaríum fieri ep vno ⁊ congregato. biit getẽ nãtr. g « moti nàli:c cü b ouo brit neceeft 3 Ata: (L Et Pm boc benc oirít Zlnaragoraecusoí "t 2: — d fit-Locaan.in gb" eft ges nális« 395949 EEg munduofattgiiarmecrreb?nó mobili | [oca er idémieroit boc oectaratuseit voroeclarat us oino.Et multi hoĩes alij ſtuduerunt — a filocanó eént eadé numero:otingeret vt nó cent laborauer(üt vt faccrét gñationẽ mádi eprc — "motus náliter - fupius:neqs ad ĩferiꝰ tüc nó cét ueque pzimo fuerü *nei neq; iferíus nifi Pm coparatione nó náliter: 7 i6 ois | ueb ít 3r Werato gregare:ocide Uo" q pofuit mudu cfle gnátu ex reb"entibus:otínget ei il codtt: ⁊ ſegregabant:⁊ oiperunt genócft — jc müdus fit ard fit. Et oẽs antiꝗ oueniüt in B: Oẽs &tiqut Í RR 2 —5 fuit ex rebꝰ mobilibꝰ — qi impole vt ponat ficri cx reb? nó entib?: nifi eẽt 4 4. 11] atio. f -tcum Empedocles iuuabat: — Pole vtnó eéipm tráfinutarct ín eẽ:qð eft ímpoffi/ 5; ni. BP cdixit e(Te ⁊ idee; líté: fecit eẽ ge^ E eft maxime 5 cos qui ponebãt leges. ( Dict qo !1] t'icrationétotiue müdicrrebuefegregatio: — dinarionon ph fagenc ita bs bie Ce" Peistpe" WM beide có : inatis non prit fugere ifta ĩpoſſibilia:⁊ pot bó oíce /defio tbe da e ———— Y amícítía z vt fugeret a 2dicédo bie fmonib?:q: nó iducti erát &m q» ops T 5* Inponé p motũ:⁊ ideo ofgeruntqo mun — nó ĩtellexit Pmoné "Platonis ꝙ mũdus x o:dina/ mái gt Lg due faít generatueer vna re congregata : fi —— — —— )mrecimdinéqi? ——— 4] cut dixit ſuꝑius:deĩde fegregabatur. inüe mó:t eftnó ccoidines i rat D noo riarrabi 4] 25 ¶ Cũ occlarauit cp necíü eft vt o€ coꝛpꝰnãle babeat duzʒ:qm̃ neq; ẽt ex fanitate. (T €55 qtínontinstü v5 Jnoꝛdinatũ a" i piss dne io RE E vt in e A (uenis: coy / duobus modis vt infoꝛmatũ cioadinatü : qr. rij; * ouob*mo oti B e nau: ⁊ demrauit ĩpoſſibilia otigétía — qs dicit ouob? modis:quoy vnus oemóftrat fedita 2!9ficut ifoz: i 1l T ue gran gnone mudterátresfinto:díne:cg? — tem ⁊ oífpóné oiuerfatá:calius demonſtrat puatío: ^ ^ 9! H ipoffibüía no ofequuntporétes mũdũ eſſe nãtũ — né perfectá « fimpliciter nó ozdinatá:vt ci dieit oe Ti B uuo bred E Pte n qefcétes:laudauit — aliq bomie ꝙ nó eft oꝛdinatus ^^ Quẽadmoduʒ [1 Ip DOCU. A LOrt Pm bocbri.o.zcét ppterbec — oícit nó foxmatü nó illud qà eft foꝛmatũ foꝛma ij di p qv mudusfuitgnatuserre — decéti:fs illud qo caret fozma: fícut affueti fum? vo; Dd 1 J " | , — — S m — gnãtus futex — caremam nõ enn t etna igit oc quo oic Tr PIER jJ eX istae e uit: naxa · dices:ꝙ res que tura» mundus futt ex co z intelligi ita mundus Am 4 j^ me Ds —— Le fuerüt tpe ĩfinito in mix — fuit eg mã caréte Tte ^ fuerit ſine qua: V TM E NE REI ant ⁊ diuidebant᷑ ab íntelli, — lítate in aliq tẽpoꝛe:qm̃ nó qualeeft fm altez duoꝝ TT &etia. 2.0.2 multi boies ftuduerunt zc.i. : à cit oꝛdinati i T LA 38094. | t ⁊ci.d pꝑ hoc vi modoꝝ nó oxdinatum:cu oꝛdinatio fít aliqua quali IE] M VEA s qu antiquotpe oícebát o» müdus tas ergo nõ quale eft nó oidinatü.ifta eni eftnoitra IE ge 4 LAU Qefcetibus.P».mouebantafe^ — opio ð co ex quo mũdus ⁊ oꝛdinatio fuerüt. (T Cui DUM tio Ls * ERAN In pfcratatíóeoe hac intẽ — aut platoocedit etiã gp oꝛdinatio € po: nó o1dina, In aa pceperut »ocipoffibileqó otíngitoicéri qp. — tíone:c nale eft pus nó naturati:mamrfefti eft etías Lai n tue fuit ex reb Tmobiib^(T Et qꝛ Empedocles — «motü ex pluribus locís ſuoꝝ libꝛoꝝ:⁊ bene pto, IE i ME. voluít oceffioné ei? ꝙ res motebant erfuis — mo perpédere boc ep bte que diximus:qm̃ cü pofuit MINE T) i * art mũdũ:poſuit litẽ ⁊ amicitiã effe cis mo; nó oꝛdinationẽ ín malo:⁊ omne diuinũ eft ani quü M i 7d neocedateppfuaenaturas mouerent: — ín fua natura. malũ ficut dixim nó eriftit in diui· Dals non T " I mpe "s p boc Empedocles pamicitiá tlité.icus ^ nos inna moztalium:c ín eis quefuntpofterora;z Cii bui: 1l | i ndi er pccpit b qD etingit dicenti qp esante omne eni qð fuit viuũ fm bũc modum poſſibile eſt —* ai T iff uit at motu ce Its naturis. Frimpoffibile pᷣmo vt fitmoztale:t yt moiat , ([ £r in alys locis dc 9, mera. | n
Y. iber
igitur dicat:nihil videmus in oifpóne náli: cuiꝰ tpe proteins: in ofpóne nó naturali: tta q» impoffi;
lle eft credere cp ita eft in aliquo ente-f. p tempue fui effe in oifpofitione non naturali eft longis.
XL Aidet afit boc ipm « Anaxagoras bfi ftv Incre:erimobilib?eni incboat mundũ face/ Ie. Enitunt᷑ aũt ⁊ alij —— aliqualiter teg mouere ⁊ ſegregare. Er diſtanb aát ⁊motis nõ rónabile facere gnãtionẽ:ꝓpter qð £mpedoclceftermittit eã que ami dtia.Neq; eni vtiq; poterat ↄſtituere cens
fuic ^£ eie gnãret mũdus nifl moucretur:tunc po t n t amicitid c cãs motus co» ante gnãtionẽ fecit * port. Sdeide narrauit qũo fecit B: «.0.cus iai 2 n€ totiꝰ mundi «C. i.c dicimus ꝙ Empedo.
Boat bac opione ín boca» pofuit lité « amicitias:
: ze Tertius 756 qꝛ otrit ꝙ mũdus fuit cx reb? que erant añ füá gnã tione ſegregate:⁊ iſtũ motü bébant ex lite.O.moue/ bant ex amicitia adínuicé oonec ex eis fuit ↄgrega tusifte mũdus:⁊ fecit D ne otíngerent eí ipofltbilía que ↄtingũt alys:« iõ fugit oceffioné.f.q» motus exi ftit in reb?p ſe añ müdü:fs attribuit motü liti cami citie. ¶ 2.0. ⁊ idco dixerũt ꝙ mundus fuit gnátue €x yna re ⁊c.i.⁊ pp ipoffibilía ↄñtia dicẽteʒ ꝙ mun; dus fait gnátus cx reb?mobilib? dixerunt illt hoĩes afi Empedoclẽ:qꝙ müdus fuit gnátus ex re d ante mundi futt geſcẽs.O.ſegregabat íllud vni: «er eo 3igreffiod fuit müdus fact". ¶ £t oebes fcíre ꝙ oícéti müũdũ 9nidit ꝙ cao
Mos 9 — weh T. infe ag, Ncoueniet ce gnatu cy reb? que erát ari. gefcétes:?tingunt ↄdi (cquun£ i»
étqp oe" cft etem" fine fine:z finc o:dine.Tlon d og 86» bemus ingrere oe iftis Pmonibus fimpliciter: 6qd eẽnt dicti nó vliterSermoaütoicenns q nó cul) : natío eft pꝛioꝛ ozdinatióe non eft verus fümnpliciter: — neq; etiaʒ fermo otcentis ꝙ oꝛdinatio eft pioꝛ non
——— — — — —
EE C ET
— —
— —
— —— ——— — T
— — —
— ul
E, — —
Abbreuia/ to o.ctorum
iuerro, 5c fcufio p ey. contra Zpcmiftium,
Nomen opꝛi⸗ uatiuum trii 6gmficite
Motus fo: tio ⁊ mot?oc biliefuntidé fpc. ic
iC o:pue ccle fic no bs más Ide pᷣce.ꝛo. æ quc ibt,
Plo nundg pccpit pma3 mis. 3 dé.8, £07.
e?mcta.t.có, 13.4 5^ oc aia t.c.20, 4.27. «.U meta.te. com̃.· 3s
ordinatiõe:qm̃ in iſtis pticularib? oꝛdinatione alíq io:dinatio eft poz:« v[t ois oꝛdinatio eft poz iozdina tíoe.3ften.cft Pino Z bemifty q ocfendit Ploneʒ 2dicit Ariſto.¶ Jt abbzeuíatto ci? cft p nó ozdina:
£9 $"5.
vilue:vt oemonftrat boc nomé debilis vifus aut ma lum vifum-f.vt vídeat pbantafmata:fed ifta tría in teliígeda eént p inoꝛdinationẽ.Cũ aliqs igit᷑ oixerit ꝙ motus elntoy ante fuit io:dinatus : nó poflumus itellígere cx boc puationé motus.ías eni diximus gp mouebant:neqs eni poflumus itelligere gp mouebã⸗ tur motu debili ·Motus.n.debilis eft ex genere foz; tis.ſ.q funt idẽ ſpecie:⁊ nó oifferunt nifi $m mag! « minus:⁊ cũ íta fit nó remáet vtitelligat ex motu ín oidinato:nífí motus nó nãlis.Etiaʒ fí confefft fueri/ mus cí qð ĩtelligẽdũ eftnó ex ozdínatióe puationé o1dínatióis.vt.o. Z bemiftíus.ipoflibile eft vt intel ligat ex eo qð eft nó oꝛdinatũ pma mã .vt ifti dicũt fm opíntone Platõis:neq; etíá £m nr̃am opinionẽ. Nõ cni effet poffíbile vtboc intelligeret £m noftrá opioné:nifi fermo cét ex qtuoz elntis:nõ oe oibus p, mis partib? mũdi.Coꝛpus enĩ celefte nó b5 más:cü nó babeat ↄtrariũ. Plato aüt intẽdebat per bec oia e[nta ex qbus totus mũdus fuerít gñatus nó qdam: ⁊ ctiá ·Plato nüds percepit pᷣmã mãʒ. ¶ £tnibil eft etiã explanare ſuũ fermoné:íta ꝙ ipfe nó itedit per bác poꝛitatẽ nifi pozítaté fm nãm:⁊ ipfc dixit mam effe pozé foꝛma:nõ fm tẽpus.Plato eni pofuit tem» pue cé giiatü « factü:cü apó ipm ofcquit tépus mo: tuz oꝛbis:motus aũt oꝛbis eft nouis. Hoc aũt qo repꝛehẽdit Ariſto.in boc qð dixit ſimplr:ꝙ oꝛdina/ to eft pᷣoꝛ ĩoꝛdinatiõe:⁊ nó fcat differẽtiã iter pus Pm nàm:t fm tépus. (T. Q2 o:dínatio qii; inuenit cttà po: Pm tépus oꝛdinatiõe in indiuiduo:⁊ hoc eſt cii fpébus giiatis ⁊ giiantíbus.&o2ma eni patris poz eft mà fily:tépoze « nà.boc aũt lã veclarauit Zinito.
cus occlarauit o» actus eft pꝛioꝛ potentía fm tépus ín talibus ſpeciebus:⁊ boc in alío loco.
De celo 4 mundo
(L:25 qdé igit eftnálie qdas motus vniuſ⸗ cuiufqscoxpogquenó vi mouent:neqʒ pꝛe ter nãm manifeſtum er big. Cap · II Nod afit quedaʒ hãe neciuʒ in * Du clingtiones grauitatie ⁊ leuua⸗ Vo» F9 tíe cr bie palã. Moueri ꝗdem ^| eni oícimuenecium cé. £51 atf nõ hẽbit náiclínationé qotmo/ uctaripolemoucrí:ant ad medíti; aut a me dío.€3íteniqo quídes inquo a.non graue: quod aũt ín quo b.grauitateʒ hobẽs. 4 craf aũt non graue percas que.g.d.quod afít b. ín cqualitpe per eã que g.c.p maíue eni fcr erauítaté hñs.Si itaqʒ diuidat cozpue hñs grauitatẽ:vt d g.c.ad c que g.d. Poſſibile eni fic fe babere ad alíqd carnm quc ín ipfo partiũ vt g.e.ſe hʒ ad g.d. €i cotus fert pef totam g.c.partem neceffe in codes tempo? per eaʒ quc g.d.ferri. Itaqʒ per equale fpa tium tẽpoꝛe codem ferentnon grauc 4 grà nítatem babene:quod quideʒ impoſſibile. Eadem autem ratio« ín leuitate.
Spat um.
£5 E cd £5patium,
(T Manifeſtuz eftígit qp qðlibet copied tarale fimplt b5 motá nãlẽ nõviolẽtũ:neq extra nãm.Dicamus ctía gelementoy quidé funt granía:becatit lenia, Jam en ofrimue füperítie ꝙ neceffarío eſemẽtamo ücnt. Siigit rco mota nóbabuerít grauita tem naturaleʒ:impoſſibile eft vt moucan oino:neqʒ a medio:neqʒ ad mediti. iri coꝛpus nó graue a.⁊ coꝛpus graue D. 7 à ueatur coꝛpᷣus nó graue per líneá c.d. 71! ucat coꝛpus graue ín illo tẽpoꝛe per linc? ^
c.b. Mouet igit grane coꝛpus in eodé fC'
po:€ per ſpatiũ maius ds coꝛpus nó aat
t fecemne ctíá cy coꝛpoꝛe graui:ſm P
poꝛtionẽ c.b.ad c.g. 7f»offibilc cft aspe
X. iber
lucere: ⁊ bec fit eiꝰligura Reuertamur igit ^t oícamus ꝙ ſi totũgraue moueturper to/ tam líneác.b.neceffaríus eft vt pare grauis moueatur ꝑtotam líneas c.d.fn.illo tpe. f.ín quo moueat coꝛpꝰ nó graue. Segtur (gf vt Imoueaturp vnũ fpatíum qoeftipoffibile: A iſte Pmoconuenít parti leí.
26 Uult declarare in hoc caplo ꝙ oẽ coꝛpus nãle hʒ , grauitate aut leuitatẽ.Et ĩcepit pᷣmo dicere xað iaʒ declarauit cx fundamétis poſitis iſtiꝰopi ionis. ¶ £t dixit manifeñnũ eft igF «c.i manifeftü "It igit vt o£ cospusnále q5 eft exiftens modo béat motü nales nó violẽtũ:⁊ qp ipoffibile eft vt alíqó té Dus veniat ín quo cozpue nó babeat moti náles: fi «t ipoffibile eft etiã vt aliqó tép" füeritbó preritü. ¶ t cü boc pofuit dixit· Dicamus igi£. qp eleméto Tum c i.cũ oeclarati eft ꝙ cozpus b5 motũ nãlem. eamus ꝙ oé copas nó mouet nifi $5 gin co exi flit grauitas z lenitas: ꝙ ipoffibile eft qp coꝛpus nó Sraue neg; leue moueat motu recto nàli.f.a centro qut ad centrũ. ¶ Deinde incepit veclarare boc: «.b, am enís diximus ſupius zc.i.« apparet hoc ex hoc qo Oclarauim?:g qólibet e[ntoz mouet motu nàlí: Cum faerit extra futi motü nálem.([ £o.fiigif coz Pus motus nó babuerit arauitaté nale 4c.i;oicamus jSttur cp ft copus qó náliter mouet ad inferius nó tme Srauitaté qua moueat boc motu ipole é tmoueat oio. (T Ded · ſit igitur corpꝰ nõ graue c.i. "c nonftratío eius eft ꝙ fi fermo nofter eiio q5 eft 9€ qó inferius mouct nálíter nó mouet nifi graui⸗ tate nõ fuerit verue:fit veg ciue2dictoziü qo eft q» aliqó copus lícet nó babeat grauitaté moueatur ad mediũ « fít a. £t ponam" aliquod cozpus graue.f.b. ponamus g» coꝛpus nõ graue ptranfit fpatíü c.d.in aliquo tépoze: ponamus ꝙ graue coꝛpus ín illo té» poze moueat a puncto c.per illud (dé fpatiii: maní feftus eft ꝙ neceffeeft vt moueat vías ad d.« vltra Víqs b.i.neceffe eft vt moueat p fpatitis mai? in íllo tpe d$ coꝛpus nó graue. (T £t mátfeftü eft per fe: ꝙ ci ouo mota.f.graue t nó graue moueant in codem tpe g.ad mediũ:neceſſe eft vt graue moueat p mai? fpatiüi d$ nó graue:cum babeat oifpofitioné quà bs Co:pus graue cus eo qó eft mínozis grauitatis:;z boe intendebat cum.0.mouetur igitur co:pus graue 4c. C Deide.d.⁊ ſecemus ét ⁊c̃ideſt « fecemusa graui Co?po:e parté cuius Ppottio fít ad ipfus.i.ad coꝛpus totii graue:ficut ppoztio fpati) per qð mouetur coz; pus no graue..6d.ad ſpatium per qð mouetur gra; UC co:puis.f.c.d.b.poffibile enis eft inuenire bác o» Do:tioné:yt pꝛobatũ eft ín geometria. 25.0. reuer) tamur Igitur 4 dicamus «C.f.t ctim totus corpus gra ue mouetur ín ilo tépo?e pofito ab ipo c.ad b.« feca 'litie ab eo parté cuius potio eft ad ípfus: ficut p; Poltio Cb.ad c.d.per qð mouetur coꝛpus non graue 1 llo tépoze neceffe eft vt illa pare coꝛpoꝛis grauís - Oueatur per illud idem fpatitis per qó motiebatur Spe nó graue.ſ. patium c.d.ín tllo eodẽ:poſito ꝙ bars fpaty c· h. Quoniaz cura ouo mota:quoꝛum tto grauitatis vnius ad altez eft ficut ꝓpoꝛtio in ead fpatium:neceffe eft vt perta feant fpatium Vt fec P02C-"foonatur ergo coꝛpus graue línea b. tàn Cemus ab ea partes b.5.íta vt ppootio eius ad "05 CO: puto fit ficut ppoati ad fpati 49 icut ppo:tio fpaty c.d.ad fpatium
tet babercaut lenitatem
Tertius -—
c.h.ita.ſ.g ppoztío b.s.ad b.v.fit ficut Ppo:tío c.d . ad c.h. ⁊ ponatur tempus in Quo co2pus non graue t cozpus graue mouent per fpatium c.d.« c.b.tempes 8-Jgitur erít ppoatío b.5.grauis minozisad b.v.gra ue maius:ſicut pꝛopoꝛtio cd.minoꝛis ad c.b.maitis. Jgitur neceffaríus eft vt b.s.mínus moueat per fpa &um c.d.mínus ín tépoze ín quo mouebatur coꝛpus b.v.maíue per ſpatiũ c.b.maius: tempus eft 8. $55 in ifto codem tépoze.f.g.mouebatur corpus nor gra ue per fpatium c.d.ergo per ídem fpatium 4 ín eodẽ tempoze mouentur otio mota:quoz alterum eft gra ue t alterus nó graue:qð eft impoffible.£t boc inte debat cum.o.igitur mouentur per idem fpatium 4€. ¶ Dad.· ⁊ iſte fermo conuenit coꝛpoꝛi leui.i.⁊ iſta ea/ dem demonſtratione vtendum eft in p:obando; gp omne co»pus q6a medio mouetur babet leuitagem: q$ ⁊ impoffibile eft a» aliquod cop" qð naturaliter mouetur à medio ſit fíne leuitate. "-
(L Adhuc autẽ ſi erit aliquoꝗ coꝛpus motũ: neq; leuitatẽ:neqʒ grauitatẽ babée:necefíe boc vi moueri:qð autẽ vl mouetur ĩfinituʒ facit motum. Quoniam enim quedam vír tus eft que mouet, zif»inue ⁊ leute ab eadé virtute plus mouebitur.Motum fit quod quidem in quo a.nõgraue.per eaʒ que ge. Quodautẽ ín quo b.grauitatem babene n equali tempoꝛe:per eaʒ que g.d.Diuiſo ag tem grauitatem habẽte coꝛpoꝛe vt que ge. ad eam que g.d.accidet allatum a grauitatẽ habẽte corpore per pedem (n equalitépo, reiquoníamtotum ferebatur per eam que g.d. Aelocitas enim minoꝛis ad velocirae maloꝛis íta fe babebítz vt malus coꝛpus fe babetad minu. Per equale igitur nó graue ferretur coꝛpus ⁊ grauitatem babése (g eodẽ tempoꝛe.Hoc autẽ impoffibile » 3ita q5fi omni quouis propofnit pmaíng fpa^ tium id mouebitur:quod eranenon é (n ín finitum vtigz mouebitur. zi»anifeftns igit ꝙ neceffe coꝛpus omne definitum grauita/
Cõmẽ.ſuꝑ ce.z mun, bb
— — — —
— —
— —— —
£c pt)
2 Totus nó graue
O06 CC USO BRUGES REPRE S EPICURI
(C Dicamus etiaʒ ꝙ ſi aliquod coꝛpus inue/
níatur motus neq; graue neq; leue neceſſe eft vt moueatur violente:⁊ fimoucat vio/ lente neceſſe eſt vt motus eius ſit infinitus: qð eft ipoſſibile.Quoniã omne cũ coꝛpus nõ moneatur niſi aliqua potẽtia:neceſſe eft vt coꝛpus minus aut leuius moueatur per ſpatium maius qᷓ; coꝛpus maius ⁊ grauiꝰ €x (lla eadẽ potentia.Moueatur ígíf coꝛpꝰ maius nó graue ⁊ eſt a.per lineãc.h.⁊ mo^ peatür coꝛpus graue qð cft b.per lineãc.d. in eodẽtẽpoꝛe.Cuʒ igitur coꝛpusgraue di/ vidatur in duo ñm ꝓpoꝛtionemc.h.adc.d. cõtinget tũc vt iſtud coꝛpus qð diuiſum eft ex coꝛpoꝛe graui moueatur per lineam c.b. in illo tẽpoꝛe in quo coꝛpus non graue per ídem mouebatur.Totum enís coꝛpus gra tic mouebatur per lineam c.d.Erit igitur ꝓpoꝛtio velocitatis motꝰcoꝛpoꝛis minoꝛis éd maiuscoꝛpus:ſicut ꝓpoꝛtio velocitatis maioꝛis coꝛpoꝛis ad coꝛpꝰ minus.Et fi ita fit cõtinget qp motus coꝛpoꝛis no grauis:⁊ motus coꝛpoꝛis grauis fit ideʒ ⁊ i codem tẽpoꝛe:dico ꝙ mouẽtur per (dé f patiũ:⁊ in '€odés tépoxe:qócft impoſſibile. Manife⸗ ftumeft igitur ꝙ omne coꝛpus b5 grauita/ tem aut leuitatem neceſſario.
27 CCuʒ declarauit ꝙ omne coꝛpꝰnãle qó recte moue; tur b5 grauitaté dut leuitatẽ inq;tũ mouet recte
«epit oemóftrare boc.f.g oé cozpus qð eft bo 05 mo ert violéte:cop motꝰeius eft ipoffibilis fm büc mo Aum. ¶ £r.o.ofcamus ét «c.i.g fi poſuerimꝰ corpꝰ qð recte mouet fine grauitate « leuitatc:cótinget vt nó babeat pᷣncipiũ mouẽs Sꝛauitas eni « leuitas fi uUam boc pꝛincipiũ. Et q: oeclarat eft ín 7^ pbr^«cpomne moti bs pricipíü moués:t g ipoffibi le eft vt fit aliquid moués « motü codé modo:nece ett fi pofitü fuerit corpus moti fine mouẽte exiſten
te ín eo:yt mouẽs ipfum fit extrin ſecuʒ: quapꝛopter mouebít violẽte.¶ O.d.⁊ ſi violéte moueat mot.
erit infinitus:qð eft ipoffibile.i.« cõtinget fi violete moueat vt motus eius ab agéte violentíà fít infínt/ tus.([ 2». ppofuit ad bocoeclarandus ꝓpõnẽ d vte⸗ mur ín boc.4.0.qiii cum omne co2p? motum nó imo ucat nifi ⁊c.i.⁊ bococclarabit ex D qó dico. Mani⸗
feſtũ eft.n.q» cũ omne coꝛpꝰnõ mouet nifi a motoꝛe rif 4 velocitas motꝰſit ex augmẽto potétíe motoꝛis fup. iar potétià motímanifeftü eft ꝙ cũ aliquis motoz mo⸗ aur.
uerit aliqð copus per aliq fpatiü in alíquo tẽpoꝛe cy moucbit minus íllo moto ín illo eodé tépoze pet maius ſpatiũ.Et cofequit banc ꝓpoſitionẽ altera: eft o ꝓpoꝛtio fpaty ad ſpatiũ eft fi potétie rei mo' tc ad potẽtiã rei mote.f. vi potétic impediẽtis moto re5.([ Et incepit oeclarare boc litteris:⁊.d.moueat igitur cozpus maíus «C.i.oemóftratío eius qp ſi coꝛ⸗ pue nó grauc nó moucatura motoze motu infinitos moueat igitur motu finito: ſit copus nó grauc a? ſpatiũ finitus qð pertranfit fit c.h.⁊ fit cozpus graue b · ⁊ moueat abillo eodé motoꝛe wn illo codes tẽpoꝛe per alíqó fpatium: manifeftü eft ꝙ 05 mouert pct minus illo fpatío ſm ꝓpoſitionẽ pdictà.fit igif par? linee c. h. ſ.c.d. ¶ 2».0.ergo cii cozpus graue diuida⸗ tur «C ideft ⁊ videm? ex coꝛpoꝛe graui parté ad. qu ꝓpoꝛtio coꝛpoꝛis fít fícut ppoztio fpati) per qð mo⸗ uetur coꝛpus nó graue ad fpacíü per qÓ mouet cov pue graue.f.vt ppoatio a.ad illam parté fit ficut ꝓ⸗ potio c.h.ad c.d.« cii íta fit accidit fícut diximus vt illa pars per quà diuiſimus moueat ín illo tempoꝛe pofito per ſpatiũ per qÓ mouetur cozpus nó grauc.f. Cb. ¶ O. dedit cám ín boc:totü enum cozpus graue mouebat «ideft «caufa buíue cófecutióis elt; qm̃ quia coꝛpus graue moucbat per mínus fpatium qà eft c.d.« motus coꝛpoꝛis diuiſi ex co oebet effc velo cioꝛ:⁊ ꝙ ꝓpoꝛtio fue velocitatisad velocitate fit'fi cut ꝓpoꝛtio totius ad partem:neceſſe eft cii. oíuifert mus banc partem:ita qp ppoztio totius ad ipfam ſit fícut ppoatio fpatt cozpozts nó grauis:ad ppoztlo/ nem fpaty coꝛpoꝛis grauís:peruentet p2opo2tio yclo citatis partis ad velocítaté totíus:fícut ppoztio fp' tt) ad ſpatiũ.Sed (am fuít ꝓpoꝛtio fpaty ad ſpatiu⸗ ficut ꝓpoꝛtio velocitatís coꝛpoꝛis nó grauis ad ve cítatem co1pozíograuls:continget ergo cx boc vt Y locítae partís ad velocitates totíus fit ficut ppozt? velocitatis coꝛpoꝛis nó grauis ad ipfam fuas vclocti tatem.£t cum ouo motus funt velocitatis quoz € ꝓpoꝛtio ad velocítaté eiufdé motus eft cades ꝑp tio:neceffc eft vt oue velocitates fint equales. Uel⸗ citas eni coꝛꝑpoꝛis nõ grauis ⁊ coꝛpis qó cft par? I7 ioris eft eadé:quapp neceffe é vt pertrãſeat ín cod€ tépo:e idé fpatiü.(| £t q: oia ifta manifcíta funt. D^ tranfínít ea:⁊ boc oẽ íntédebat cii.p.« ñ ita fit: cot j gct vt mot? corpis nó grauís 1€. eft impolc Vt C9 pus no graue babeat edlé velocitate velocitati p uis:q? ipoffibile eft vt velocitas minozis fit cqP Velocítati maioꝛis grauítatís:ciü ambo moueant ⸗ eodẽ motoꝛe ⁊ cũ boc cft ĩpoledign eſt vt fit iho bile equalitatẽ velocitatis coꝛpoꝛis nó grauis €, (c! velocitaté coꝛpoꝛis grauis.£t poffibilc eft ét VE C9, quatur ex boc vt graue fit velocius nó graui:cu⸗ traxerimus partẽ:ita cp ꝓpoꝛtio eius ad totu ſit ufi 10? ꝓpoꝛtione (pati coꝛpoꝛis nó grauis ad patr co:»pis grauis. f ótíngct eni tunc vt velocitas, Dude fit maio2 yclocítate nó grauis: boc eft manifeſtus⸗ UPS MT. ¶ Cum
C£ aũtnã quidẽ id ſitpꝛincipiuʒ mor? qs C in ipſo:potẽtia aũt (d qð cft ín alío f5 g aliud. Motus afit bíc qdé 6 hambie anté violẽtus oie, f£ntm qdég P5 naturam:puta
(eum. qoco?ft5 velocíozé faciet ꝙ £s gi mcam ait q pternaturótotalrípa.
; dambo afit tãqᷓ; oꝛgano vtitur aere. Na/ ino. n.eft bic grauíe « leuis eſſe.Eã qdes g que ſarſum faciẽt lationẽ 65 q» leuío: có (rat z ſumat pꝛicipiũ a vᷣtute. Eã vᷣo que beorfus iten fm qp» grauis. Clírtue.n.quafi vim ip:effam tradit vtríqs. Pꝛopter qð ⁊ nõ ſequẽte eo qð mouit fer£ vimotũ.Si.n. nõ tale aliqð coꝛpꝰexiſteret nó vtíqs eẽt quí vi motus.Eteũ aũt a ñᷣm nãm vniuſcuiuſ⸗ S motũ ꝓmouet eodẽ modo ſuo.ſ.ad mo
bilisterga concurſu.Qð quídemígt omne
aut leue aut graue: quali pꝛeter naturam babẽt ſe motus ex his manifeſtuz.
C Et dicamus ꝙ nã eſt illuã q3 ẽ pꝛicipiuʒ iioc. ¶ Potẽtia att eft cuiꝰpꝛicipiũ moiꝰ eſt ex altero:aut per alterũ. ¶ Et ois mot?
ut eſt nãlis:aut accidẽtalis Nãlis vero | e(t ſicut mot?lapídie ad ĩferius. Xapis eni tito moncfa potétía (nuátena. zi»or? anté üccritalío eſt potétía non adíumante n3:vt motus lapidis ad (uperi?. (^f »otétía qdes
vtitur aere in his ouob?motib? quafi itr icto. (T Zfer.ti.eft grauis 7 lenio. (fet la 'emone£ ad (üpert?ficat leuercũ lapío er^
llic. (T ferit ergo pꝛicipiuʒ iſtius fni mor?
Potẽtia. E erit mot? ((te ci? eẽntialis.ſ. uc Lapis aũt iſtis otiob? motibꝰ mo^ aere. C Quia aer eſt ĩter graue ⁊ lene:
T tácit otio extrema:⁊ iõmouet᷑ ín co unãli ⁊ motn inãli. Ct dco nó cof
qnit motoꝛrem motam motu accidentali. ¶ £t fi nõ eẽt coꝛpus ínter leue z graue ba bée íntétíonem vtráqs nó cétín co víolétía oino. (T £tadíunatét oẽʒ motü q exiſtit in OL coꝛpoꝛe f5 bác itétíoncs quá narrauimꝰ. ( a Panífeftü eft af ꝙ oé coꝛpꝰ:aut leue é aut graue: declaratũ eſt ét qe modus mo tus nãlis:⁊ modimotuũaccñtalium. ( Uult ín D cap declarare qũo fiunt motus nãlis ⁊ z8 violẽtus:⁊ pcipue violéti cii videt qp mota resviolé . te mouet poſtqᷓ; feparct a motoꝛe:⁊ oeberet qeícere cti moto? geſcit.⁊in pn? oedit dꝛiaʒ inter moti nãlẽ 1 violétu.([ Et.o.« dicamꝰꝙ nà cft «C.i.qp ea d mo uentur per nàm funt cui?pn"motus eft in fe exiſtẽs. ¶ 2-0-potétia aüt«c.i.caque mouét a potétys no Jppternam funt ead mouent a pncipus extrinfecige ¶ 15.0.1 oĩs motꝰ:aut eft nális autacciitalís: ⁊ cum occlarati eft ꝙ ois motꝰeſt:aut a potétia:aut a nã.g manifeftus eft ꝙ ois motꝰaut e acciitalis:aut nális. ¶ 2o cxéplus oc nãli «0 Lapis.n.cito mouet ad iferíus ⁊c̃.i.lapis.n.licet moueat ad iferi? cíto a po* extrinfeca:tii boc fit per adiutiamétü nãe:ꝙ ifte mo tus eft ↄpoſitus qut qfi cõpoſitus. O.d.Motꝰaũt accñtalis ⁊c.g motus violẽtus vt motus lapidis ad fuperi^a pyaéte nibil ptinet ad nàm: fícut mot? e^ —— ad ĩferius:⁊ intẽdit qp ifte motus violẽtus eft ſimplex:⁊ nó iuenít ín comot? cópofit^:ficut in nãli in quo iueni£ fímpley « cõpoſitũ. ¶ Et qꝛ ↄtin —— geret »fi mot^violérus a motoꝛe extrinſeco im eẽt ioo ooo fimplex:vt lapis gefceret ci picerct a mano, puaé. quo. t19.0.po" adé vtíf aere bís ouob? motib^quaft iftfo: ⁊ intẽdit per ouos mot^:nálé z violétum.f.q aer iu⸗ uat motoꝛẽ cus mouerit alígd mota nàli:z uuat fa; cio violettà in motu violéto.T t drendü eftbic zigrctio q Vt aer adiuuat (pm motü nãlẽ aut eft neceffari?im. áritvirà aec motunali.£riftimatü eſt.n.vt coꝛpus nãle moueat ncc? imo fine aere ¶ £t filr oe motu vroléto:c fin B erit aer renda ex adinuáe nó dfi necius in bis duobꝰ motib?. (I7 Qui eni vtit infttoin mouendo alígd:aut vti£ eopp me lius.i·ꝑp facilius:ant ep necitate cũ poffit mouere fj; ne inſtto. ¶ Et ifte eft loc^pfcrutatióís:qii mot?im | Solurio, poffibile eft vt fít p vacuti:megsin cope ddà q6 nó. Sinftruméto patit a moto.f.q» nó diuidit᷑ ab eo.g̊ nece ẽ vt ſit jg Vumur alte Cotpe biite oifponéad acris fi motus aeris fue. 15," "mo nt necius initi diuidit᷑ tũc nõ € adiuuãs eü:qris oi uiſio ei? erit 2dictío i eẽ motꝰ.Et eft nece fi otuifio enis nó cét:nó eẽt mot?" 3ndgtu.n mouet cus moto náliter ⁊ violéte videt adiuuãs eẽ i ouob?motib?.f, qꝛ mouet motü ét:t eriftimat eẽ polevt eet fine ifto iuuamẽto:ſed tii iftud iuuamẽtũ eft pp melíus:z [5 eft maniteftü in co qóvioléte mouet ficut eft ét ma pifeftii qp illud iauamétü in eo qà víoléte mouet € necius inditi eft mot^poft qeté motozis:Dimittam? ét pícrutationé oe P donec cópleam?erpónes capti. ¶ Etcũ narrauít ꝙ aer adiuuat in motu violéto x nali oedít cá in D:c.D-aer-né grauis « lenis.í.c lis acr ars gà ifti ouo motꝰſũt 529:tií iuuat eos:qm̃ ín aere exiftit. utb? grauitar grauítae ⁊ leuitas.Adiuuat.n graue eranitatesz lee. ceileub?le leuitatei.gp cii lapis mouet᷑ ab iferíos ad ſupiꝰa p ultat ciéte mouebit aer deferẽs lapidé ad ſupiꝰẽt a pucie ie lapidé p leuitatẽ d € ín eo:⁊ remanebit renncs in fcil moti poft feparabit a puciére:« B per B qó hz in fc ex pn? leuitatis.£rpellet n.a lapide z expcb Lóméfup Ce mun, bb z
o mt a
CU OU ENERÉRT E. MUI 38s. (EARN
na a.
— — -
AP ————— — —
— ——
ES — — — — — —
T6 6 admt^ xta grauítae cn leuitate in ethf medijs. 34€. 4cli. £0.26,
Atx aer ĩ mo tu nãli elnto/ rus fitr b o eft necius mne bcE vacuũ fit cx alio €t ne/ ceſſarius.
De celo mundo
lit ipᷣm:⁊ pꝛecipue cũ in ifto motu habuit lapis duos motoꝛes:naturã.ſ.⁊ mouẽs extrinſecum:⁊ boc inten debat cum.d.⁊ lapis mouct ad ſuꝑius ficut leue «c. ideſt:⁊ ideo cum aliquis pꝛoiecerit lapidem ad fupe rius eypclleret quafi res leuis:ideſt quia expellit ae rem fecus qð eft leuc. (T Oeinde.d.⁊ iſte motus erít cius cffentíalis:ideft « motus lapidís ad. ſuperius € quafi naturalis inquátü aer eft leuis.ideſt affimilat naturali in D q» mouens extrinfecum quieſcit ipfe mouet «in boc qp motus eius eft facílie:z intédebat g ifte motusnó eft víolétus purus fed cópofitus cx naturali « violẽto. Inquãtum igít eft naturalíoó mov uct lapis:lʒ moto? ſit quieſcẽs:⁊ inquátum violétus ecccpit pꝛincipiũ a motoꝛe extrinſeco. ¶ Z»cinde.o. aer eniz eft inter graue ⁊ leue:ideſt ⁊ oicimusg» aer eft grauís « leuis:quia eft medium ínter graue 4 le: ue:⁊ quia medium inueniturin pluribus generibus erplanauit boc medium:⁊.d.dico q» tangit ouo cr: trema.i.intelligo per mediũ medius fm loci cti tan git ouo extrema copie grauis leuís.f.aque ⁊ ignis. Dot iõ mouet ín eo nált caccritalt.í.« idco iuuat duos mot"q cft grauis ⁊ leuis.¶ D.d.⁊ (6 moto? nó cófequit ré motá motu accũtali.i.⁊ (ó nó nece € vt «moto: fít cũ moto quoufqj finiat motꝰ:ſed I5 motoz quiefcit tii res mota mouebít:qa aer tunc mouebit ipías:qiit aer q2 pzincípiti mot? accepit a motoꝛe ex trínfeco remanebit poftdj fuerit feparat? a re mota motꝰp fe p pn"nále qð eft in eo.f.grauttate aut leut/ tatẽ:⁊ fi boc nó effct caderet lapis cii moto? feparct ab eo:qꝛ lapis nõ b5 in fe pꝛĩcipiũ leuítatis , (T 25.0. ⁊ fi nó effet coꝛpꝰĩter graue ⁊ leue 2C. c nifi aer eẽt medius inter graue ⁊ leue ſimplr.i.qꝛ nà eius eft nã medía inter bec ouo extrema:cii grauítas ⁊ leuítas ex iſtũt in eo ambo aliquo mó:non effet poffibile vt effet in eo motꝰviolẽtus. ¶ £t D qð oixit iter graue t leue nó eft intellígédü qp nà cíus eft media:f € fU milis medio iter ouo extrema:nõ qꝛ ẽ admixta ouo bue extremie.([ Et h̊ qð dixit non eft pole vt effet mot^violétue:intédit ꝙ fi aer nó eét nó effet motus violétus oĩo.¶ £t pót itelligig fi aer nó effet non effet motus violétug íta facilis:ita ꝙ exiſtimatũ cft ꝙ lapis prect^ad ſuperiꝰeſt leuis:cii videret motü p fe ad ſuperiꝰdiu:⁊ fm boc pole eet vt moueret:licet aer nó eét:fed nó fm büc modũ .i.ſi effet vacuũ fm opioné opinátís ꝙ vacuũ nec̃iuʒ eft ad moti locale Sed cii oemóftratü faerit o» loc necius eft motui ⁊ ꝙ loc^eft vitímü coꝛpis cõtinẽtis:⁊ op termin^oti, neno.f.locus ops ꝙ fít quie(césapud motu:neceffe é vt lapis moueat in corpe otínéte ipᷣm · Sed illud er coꝛpꝰgð eft ipole:cii mot^cxiftat ín co vt no patiat; nccc é vt aliq̃ ꝑs eiꝰ.ſ.circũſcribẽs moueat: vt ps otinée bác parté qefcat:cq: cü boc cp eft leuis bs et ítaté ⁊ leuitaté:motus violét? eft in co facilioꝛ. er.n.f£m q cft coꝛppaſſiuũ ⁊ ↄtinẽs eft neci? in eẽ íftius mot^f3 cQ cft graue « leue facit moti effe fa cilioꝛẽ ⁊ ꝑfectioꝛẽ:nõ o» fítnecius in fuo eſſe. 2er aüteft iunãs motũ nàálé ét ficut Ariſt.d.⁊ eft necius in ſuo cé $5 modi quo eft necis in eẽ mot? violéti; ¶ Et videt ét íps effe necius in e(fe mot? nális mà sPptto:t ín boc eft difficultas.Oeclaratũ eſt.n.de ele mẽtls cp nó noiant ínter ea que mouent per fe: cus p mouent ad locum nifía generáte.f.vt ex eis ftat -- ritum ip aca griante:rüc exiſtãti illa pteoia - f 2l idi n dE loco ppzío:zalus accidétib? ppꝛujs iQc ipedtat ipfam a motu ad locum ppꝛium.
Quẽadmodũ igit cetera acciítía exũtia in re. gnata ied nó exiſtũt ĩ ea niſi a generáte:tii mediate forma ge ac! nerati que fít a gnãnteꝛita eft oe D motu. Cl.g.g cũ p elntũ fit ignis ftati in pma pte ciuein q̃ exiftitignel 0, tas ab igne gnãnte exiſtũt oia acciitia exritía i 180€ 2; fm ꝙ eft ignis:⁊ vnũ coz acctit(ü eft motus ad ftpe rius:qm̃ fm ꝙ ín pte gnáta exiſtet oc pte leui £m ti exiſtet ín ea oe loco cozpis leuis: « oe alys accritib . ptíb? ppzyo. £55 tñ qꝛ nó exiſtũt a dencráte nifí m& qui diátegnáto:t motus pmo «effentialiter nó fit nif 4 ui motoꝛe:⁊ nullo alío mediáte: ppter boc ifte mot^nnà de eft.pzímus: neqs effentíalis a motoze ertrinfeco: fcd " a foꝛma motí: ideo babet ꝓpꝛium ifte modus mo tus vt per eũ moueatur resper fecus aliquis nó tff pedieríit ipfas a niotu per violétia.f.cü wmpedite de — uerít.z Pm ifti modus affímilatur cí qð mouetur P. 4i fe.( £t qꝛ moto effentíaliter diſtinguitur in effe 9 m" motu ficut ín aialíb":moto? enis ín eie eft ali? à mo! €; to:cii moto? fit aía ⁊ motü fit coꝛpus. In coꝛpoꝛipus auté fimplicib?idé eft moto2 fm fpem « motü:(s Og ferunt f5modü. 7 apie enís mouet fe inquátum € » Í grauie ín actu: mouet inditus eft potétía inferis ej Et ci in boc:q? iuenitur vno modo ĩ actu:⁊ alio m9: yj do i potétía eſt:qꝛ cóponitur ex mà «foama.So1m (5, ígitur eiue mouet inquantus cft fo2ma:z mouct fI Y; qp eft ín mã. Nõ.n.eſt in potétía ad inferíus: nifi f5 m Q eft ín mã. ¶ £t ídeo lapis nó eft per fe mot? c& yi tialíter:fed affimilat ei qð mouet per fe:c idco ind" s. get un fio motu moto?e cxtrifeco.neqs etiã numeꝛa " tur inter ea que mouétur ab ertrinfeco:q: nó mol 1j tur boc motu ab extrínfeco imediate:fs mediáte fü forma. ¶ £t boc eft qð eft vnü eoꝝ ex qbus plat? cxiftimauit ꝙ neceffe eſt vt pus moto2 moueat céntialr.f.f5 boc qð vi i lapide ꝙ motoz i co fit mn? tus:fed [5 idé eft moto? in eo cü moto tñ nó codi modo:yt Plato exiſtimauit:ſʒ oitierfimode £5 q 4? paret ep p* oemóftracióe ín pn? 7" pby?.vt occ ratü eft ꝙ o€ motũ b5 motoꝛẽ.Et q? lapie ficut 0! mus nõ diuidit᷑ in motoꝛẽ «res motá:ita gp vtt d eorũ fit exiſtẽs in actu:lapis enis mouetur a pnctb qð eft in co accidétalíter:cü nó babeat eẽ motus! ſi per illud pꝛincipiũ. Nõ.n.eſt motus lapis nifi I7 q» eft ín potétía ĩferius:⁊ eft motoz$5 q eſt grate Si igit᷑ fuerít motus céntialiter per fe (nquantu* grauis:⁊ iã pofuerim?g» non mouet eéntialt nifi fi? qp eft grauis.ergo eft moto: « motü céntialt coder. mó:q eft ipoffibile:t ideo nó eft mat? bic cnt lapís neq; mouet fe effentialt (T £t cum íta fI C7 qð mouet fe accũtalr:neceſſe € vt moueat fcd, 6, tialíter mouetaliud motü a ſe. V.g.quia bó 19" c uet fe accitalr in naue nifi q2 mouer naucs eẽn n. Et cii íta fit:lapisigr nó niouet eéntialr nifi aer· quo eft:t mouet fe:q: boc q6 mouet fe fegtit E73 aeria ficut oe boie cti naue.£t cii (ta ſit:aer ta ép funt neceffaría in motu lapidis: t boc eft jllůd clo mifímus occlararc b ín expone pbyfícoz:fte ^. cue eft ↄueniẽtioꝛ.¶ D».0.XIDanifeftus eft LM CO1p".i. Q8 recte mouet ec. Et intédít per moe? vi tus nãlis q̃litatẽ eiꝰ:⁊ p modos morus acide á' Cám ppter quá mouet:licet moto: fit quiclC ^ cy litaté motus ei^ in vtraq; oifpóne.f.apu et (ó n€5 motozís a moto: apud adiunctionẽ calet ec eg DIPIt Cvt vifus ẽ mibi ) modos pluraliter n? dá —— dixit oe nãli:⁊ xui dixit hoc:qꝛ 9^; unt secítynus. . plures «naturalío eft yn Ezra cta?
X. iber Tertius id
: ol CZ ractatue tertitjg. Caplm. LI. pofitüeffe primi Et tacuit deſtruere ↄñs:qꝛ fuit T D xw clodatittieqs oius eft genera —— —— oie — que
| SÓRNNE tí , ; ' ipoae. c eft vt co ãtũ f5 to i di | — €ow tto Min fimptr WR palas er tus5.f.poftd3no fuitoino.([ I».0.« pole vt cop? fat t 3, , X JJ pꝛedictis. Impoſſibile enís OI8 — eyalio coꝛpe «C.i.g alt generatü fiat ex alio cozpe t oꝛpoꝛis eſſe generationẽ finó — eftpoflibíle:ifed no generat ex alío cozpe inquantü ^d Vrbe S o sodio tir c nhe mU io dome , y E quo enim erítlocoqo generatcus — i, potétia abftractü a magnitudine « cozpo:ciítate.í. m ceff. Rtum vtíqs in illo píue vacuum ne gnátus nó gnátur céntialr a cozpe qð cft in potétig j v eſſariũ eſſe:nullo coꝛpoꝛe ente.Aliud qui^ nifi inqᷓ;tũ eft in potẽtia nó inqᷓtũ eſt ĩ actu:lz fitne/ i v em eníscr alío coꝛpus fieri poffibile:pnta ccflariu ín fto eé vt ſit in actunifí necius cét vt eét V CEacretané [ " , Vacuu.(| Et b intédebat cíi.o. pole eft vt cop? fit i ——— —— EN pꝛe dn * €x alio cope ín potẽtia.i.ꝙ coꝛpꝰnon giietur t ane iponibile. Maxime eecntialr niſi a coꝛpe in potétía:mo in actu. £55 neciũ ? "m enim vtiqʒ ex potẽtia quodaʒ ente coꝛpoꝛe: eſt yt illud corpꝰſit in actu:⁊ ſi nõ eẽt:eẽt vacuũ:⁊ T actu fieret vtíqs corpus. Sea ſi potẽtia ens "debat ci-o.ts coꝛpus q eftin po? fi nó fuent it I Wi coꝛpus:nuliu Jeſt aliud compue pxí lic gẽ. i. ⁊ lz pmü coꝛp generet᷑ a coꝛpe in potẽtia:tñ ; P — pus pꝛius actu: — ncceeft yt tllud coꝛpꝰhẽat magnitudinẽ in actu: 2 fi E. ( uum erit (^ ſeparatum. no eet:eet vacuu.([. £t q̃ ſi intẽdebat ꝙ fi corpꝰ fue/ * Sl anc au an EN ODER CAE «C tio onẽ | 5 no:neqs , - 8 er boc wu de generattone:manifeftü eft tia:neq; in actu:qð cft pole:aut op» faic gnátum ex alí 1 tal qomodo dico. Impoſſibile eſt enij quo coꝛꝑe ín potétía:quapp necius fuit ex v̊ ꝙ fuit i 1 Vg iqo copre fíat nifi vacuus ſit:aut ple^ — vacuti.f.fialíqd ín potétía fuerit denudatũ ab actu; j 9 num:aut ſeparatũ abillo coꝛpoꝛe:qꝛ locus illud.n.qð eſt in potẽtia ſi denudatũ fuerit a foꝛma de in quo co»pus eſt fuit vacuuʒ necio anteas — 90 olbusaccidétibus:necio crunt illic oiméfioneg ! gf Coꝛpus fuit:⁊ qꝛ nui necoanteq; abftracte ín ꝗbꝰexiſtet coꝛpus gnãtum:⁊ boc dꝛ va di b. poffib :j02 * lũ coꝛpus oino fuit:⁊ cuũ · ¶ Quãuis vacuũ eẽ cõtingit dicẽtibus p" coz; Senerantes M i le: vt coꝛp fiat er alío cozpe:vt ignis — pue gnãriex nó cope fimpli:aut nó ex coꝛpe i actu. kia bnt XEaere. Et ipoffibilefit et cozp?fitfinema^ — tio videm"pofteriozes loquéniü noftrc legis oicé; ?«cdévacui.
gnitudine ⁊ finc folidítate: £t poffibile eft Vt co»p^fit in actu ab alío coꝛpoꝛe ĩ potétía, Sed coꝛpꝰqð eft ín potétía:fi nó fucrit íllíe aliud cozpue ín actu:inuenietur illíc locus vacuus fcparatue a coꝛpoꝛe.
2j Yun narrauit ín pncipio ifti? tractat? gj opinio; |
nes antiquo oe gnóne fant oue . Quaruʒ
vna eft opio dicẽtis ꝙ oía f ũt gnãbilia. Scða cft opio negãtis gnone oio: attribuẽtis boc errozi ſen/ fus icepit pfcrutarí oe hoc.¶ £t.o.qiit aüt «c.i. qm̃ aut gnãtio nó exiſtit in oibus rebꝰita qoia fuerint generata:manifeftus eft ex boc qà dico:qm̃ vere oia nO funt generata:manífefti eft fenfui.(T £t quaft i tendit notificare qp illud oe quo Ops drere oe gene: Vatióc eft vtz exiftat ín oibus:aut in qbufdam non. Yt exiſtat ín oĩbꝰ:aut ín nullo:yt fait diuiſa opinio atiquoꝝ:cũ tlla diuiſio nó eft ponéda dubitabilis.ſ. no eft qrẽduʒ: vt: oia fint gnábilía:aut nó gnábile aliqð:cuʒ fit vifum ꝙ quedà eoꝝ funt anáta:fed ops Querere vt7: oia fínt gnãbilia: ant non oia gnábilia, Et cũ dixit qð manifeftü eft:groia nó füt gnábu làcicepit occlarare boc:c.o.ipole eft.n.«c.i. ipoffibi; eft vt aliqð cozpus generet nió in loco. &sj igitur tüdus totus fuit gnátus:aut pmi cop? nece eft vt —* locii in quo generaret pꝛioꝛem tpfo tpezaut n3. Caüteft:aut vactüsaut termin? coꝛꝑis otinétís:
fui mũdũ cé gnátus;nó ex co:pe:neqs in porétia:nc: «Bin actuq? ofcüt vacui fuiffe pꝛi müdo.(T- Zntq eat opimabant mundi eé gnátus ex cozpoic in pote tia cũ impole fuit apud cos vt actío agétis péderec cũ aliquo nó ente: io ofxerüt ꝙ in no eé ett aliqua centia ti qua opatur agẽs:⁊ pofuerunt ipfam abftra ctam a foꝛmis:qð eft ipolexquapp Cótinget ei Dicere ce vacuus-([ Et D qð dixit:ſʒ cozp?qà eft in potétia finó fuerit illic ⁊c̃.põt intelligi gp tllud coapus qo é in potetia fi nó habuerit foꝛmã cozpozalé ín actu;có
tinget vt fit vacui ante;in quo coꝛpꝰgnãtum gnába: tur:z manifeſtũ eft ꝙ boc nõ cótingit dicẽtibꝰcoꝛpꝰ eẽ gnãtũ ex coꝛpoꝛe.Coꝛpus .n.gnãtũ (tat in loco coa pozts ex quo gnãbatur. ¶ Et pot íntelligi qp cus po, itus fuerit cp gnátío eft ex co?poze in potétia 2 non
faerit poſitũ (llic aliud coꝛpꝰ ín actu nifi illud Co2p?
qð eft in potétía:otinget vt fít vacuũ:⁊ boceft quaf manifeft P. Tl6.n.ofegt vacui eé pp pofitioné qua
ponit coꝛpꝰeẽ ín potétia:nec bec potétia eft caufa ín
eo.ſ. niſi 2iungat cii actu. Tlece eſt.n.vacuũ eẽ poné
tibus cop? eẽ gnátum ante (B coꝛpus nó fuit aliud
Co1pus ppter indígétiam qua gnátum indiget loco,
¶ Impoſſibile aüt qð ↄtingit ponétí coꝛpus cé qt,
ſtractũ a decẽ pdicamẽtis cft vt aligd fit (n potẽtia
ín actu ĩſimul.¶ Docan-fubs pofitü nó eft in potẽ
tia nifi injstü nó eft in actu:c indt nó eft in actu é
pars alicuiꝰ qó eft ín actu. 3llud.n.qó eft in actu: atr
Expõ pma,
K xpó ſcða.
; À Se VEL TI eft pare inactualicui? qð eft in actu:aut üm mibma eif tot?miüdus fuit gnatuenó babuit otínés cum dicamétoz f5 D ſubʒ caret eís.g nó eft * — cá nf | ba xw marco -gamtpseratvacuü:cD intéde, — íusoino.couum igit e£ in ente ín actu nó eftnifi uj; (o. —— | ti loo no loc in quo co1p fuit erat vacuꝰnecio.i. quãtũ eft pars eius in potẽtia.Si igit inuenit per fe n tit vac quo p"fttít cotp fuit gnátus:neceffe eftvt a fingulariter nó £5 qp eft pars alicui? non eét ene ín
tnde — nullũ corpus erat ante ipſuʒ: ⁊ hoc in/ potẽtia fed in actu-£ns.n.in potétia nó inuenit nifl ; Edat cũ · d. nullü corpus oio fuit.Cante conus — Mente in actu: fi feparare£ effet ens.tyiía inter nó : Lómé fup ce.z mun, bb
— —
— — —— —
— —— — n
— — —
Fibáüpims non cft cue ut actu (5 é cna ín cntci acta non diſtincto
fCognit(ort, ru5 nó fit ntl pcoguitioné pꝛincĩpioꝛũ. dép" pbr. có. pmi,
litum ad,
effc ⁊ effc in potétia eft:q2 nó effe nó eft in actu ens neq inalíquoin actu nó oiftinctü ab eo.¶ Et boci/ tendimꝰcũ diximꝰin D locooe pma mã:ꝙ nó ẽ ens ín actu:cene eſt in ente in actu nó diſtincto ab eo.Et bec eft intétio mei fmonis ꝙ eft ín co in potẽtia:⁊ ẽ pꝓlixioꝛ fermo ín bocin pmo phyſicoꝝ.
¶ Keliquuʒ aũt ofcerequoy eft gnãtio coz poꝝ:⁊ ꝓpter qd eſt.Qm igit in oib? cogni tío fit p pꝛima. Pꝛima atit exiſtẽtiũ fint ele menta. sconfiderandus pꝛius que coꝛpoꝛũ ſunt elemẽta:⁊ pzopter quíd fnnt. »cínge poft becquot qualia quidem.
¶ Aolumus mõ cũ iaʒ declarauimus boc: querere de gnõne ín quibꝰcoꝛpoꝛibꝰexiſtat: 4 quíd ſit.Dicamus igiturꝙ ſi cognitio re/ rũ nó fit niſi per pꝛicipia.ergo pzictpía funt ea qfuntín oib?reb?que funt eEnta. £2.uera mue igit modo à pꝛima coꝛpoꝛa funt elnta ⁊ quoꝛuʒ ſunt:deinde poft becoequalitatí bus ⁊ quantitatibus eoꝛuaum.
Part 31
¶ Dicit:⁊ cũ declaratũ ſit ꝙ gnãtio nó exiſtit in oĩbꝰ coꝛpoꝛibꝰ:⁊ eft manifeftü gp eft ín qbufdá:qrédus ẽ d coꝛpa füt in qb?gnátío exiſtit.⁊ qd € gno. (T 2.0. oicam^igit ꝙ ſi cognitio rez «c.i. via ad cognitío né coꝛpoꝝ gnábílii eft fcíre pncípia gnõnis q ſunt:⁊ quot funt pncípía vocata elnta.Cognitio.n.reꝝ non fit nífí ꝑcognitionẽ fuoz pncipiog:qfi igit oicít: q2 oia bíitia pᷣncipia non cognofcunt nifí p cognitione ſuoꝝ pncípioz."f»zíncipia aũt rez gnábiliü funt ele méta.g pmo ꝑſcrutãduʒ oc co»pozib^vocatis elnta. ¶ O · d.⁊ quox füt elnta:deĩde poft bec pfcratemur oc q̃litatibꝰ⁊ quãtitatibꝰeoꝝ.i.que eft ſuba:⁊ ſi funt coꝛpoꝛa ⁊ que copa funt ⁊ quoꝝ funt elnta.D.pfcru temur oc dlítatib^eoz per quas funt elita ⁊ oentie yo:bax igit qónü q̃dam oícte funt ín boc tractatu: q̃dam ín libꝛo oc gnóne « coꝛruptione.
¶ Hoc aũt erit manifeſtũ ſupponẽtibus qd eſt elnti nã. Sit itaq; elntũ coꝛpoꝛuʒ ad q̃ð alia coꝛꝑa diuidũtur intus exiſtens potẽtia: ant actũ. Hoc eniʒ vtro modo fe bs adbuc dubitabile. Ipſum aut ĩdiuiſibile eft ín al tera fpé.Z alc quíd enim oce ipſumelemẽ/ tum:⁊ in omnibus dicere volunt. —
¶ Et hoc declarabit᷑ nobis fi nos ſciuerimꝰ nãm elnti. Dicamꝰ igit elntum copo eft illud in qð coꝛpoꝛa diſoluunt:⁊ funt ín co:aut potẽtia:aut actu:⁊ hoc eſt dubium. Elemẽtuʒ aũt nõ diſſoluit in alia diuerſa in foꝛrma.Etoẽscõueniunt ꝙ elntuʒ ops effe b?:« vt fit in omnibus rebus.
¶ NXviaad cognitionẽ qp cozpa ſũt elnta « Dé pce
cre in diffone rei ad fuit accũs.Coꝛpꝰaũt effe elntũ
cft ei accũscũ elntü oícat in oparattóe eiꝰcuiꝰ € ele Mp D-oiffóné elemétízt.0.g eintũ corpox «€ * c ian iut potétieranr actur qz boc diibiũ eit; ⁊ ideo dixit bic.boc eft dubiũ qm̃ manifeſtũ é ꝙ co:pa in poftremo oífíoluunt in co: pᷣ eft dubiuʒ ⸗.
De celo a mundo
vt: funt ín elemétato potétia:aut actu. Et bec diffl⸗ nítio eft vlis ín oibus opiomb?oe elemẽto:qm̃ elpt⸗ funt ptes cõpoſiti:aut f5 quátitaté £5 oicétes gnone per ogregationé:aut f5 q̃litatẽ « quãtitatẽ:vt £m oU Cétes gnóné cé tranfmutationé ín fubftátía in plur bue vno coꝛpe.¶ Et oebes fcíre ꝙ bec elnta oc qb pícrutatur funtalia abvlib?oe qbus pfcrutatue futt ín pmo pbrficoz:. 3llic.n-oeclarauítelta vlia co2p0/ rus ſimpliciũ ⁊ cópofitoz.f.pmà más « foꝛmã . Pic autẽ declarare intẽdit elnta coꝛpoꝛũ cõpoſitoꝝ tfl que equoce oicunt cInta cũ illis:qm̃ cũ cõpoſitũ o uidit nó eyiftüt in actu. o2ma.n.cozrüpit ⁊ ma W/ duitalíá foꝛmã. ¶ Et idco.o.eIntü aütnon diſlolui tur ⁊c.i.elntũ eft aligd ín actucũ cõpoſitũ diſſolua in (pm:f5 ipm nó diſſoluiturin alia exiſtẽtia in actu ¶ 25-0. 0€$ oueniunt ⁊c̃.qꝛ bec oíffó eft manifcíta per fe.f.q» elemẽtũ eft pofteri^in quo € oiffolutio rel eéntíali:z nó cft dubiũ fícut dixit:niſi vcz fit ur po tétia:aut in actu: qd eft « quo funt elemẽta.
¶ Síítaqs qi dictũ eſt: eſt eintũ neceffecfft q̃dã talia coꝛpoꝛũ. 3n came ꝗdẽ.n.⁊ ligno ⁊ vnoquoq; taliũ eft potẽtia ignis ⁊ terra⸗ (L Et ſi hocqð diffinimus eft elemẽtũ:ne⸗ ceſſarium eſt vt in coꝛpoꝛibꝰſint aliqua co" poꝛa habẽtia talẽ diſpoſitionẽ.ſ.ignis c tet rg. Sunt enim in carne ⁊ ligno inpotẽtia? in alijs ſimilibus coꝛpoꝛibus.
¶ Et cii bec oiffó eft eleméti-f.illtid in qð reo eẽntia⸗ liter diſſoluunt: ⁊ íps nó diſſoluitur in aligd: eft íf clemétato:« iſta diſpoſitio iuenitur in terra « aqua? igne ⁊ aere:vtcaro aialius diſſoluit᷑ fenfu in cerrast aquá alía eleméta:filr plante.manífeftü eft ꝙ iſt⸗ coꝛpoꝛa funt eleméta:terra eniʒ « ígnisnó oíffolul tur ín aliquíd:cum coꝛrũpunt᷑:ſicut accidit ꝙ aĩali⸗ t plante ⁊ minere coꝛrumpuntur.
¶ Manifeñe.n bec er fllio fegregantur. igne afit caro:aut lignũ nóicft:ncqs f5 pof tlam:neqʒ Pm actũ ſegregaret enim viria Silr aũt neqʒ ſi vnũ aliqð fol cét taliuʒ illo eſt. Mõ. n. ſi erit caro aut os:aut alio quodcáüqs nódu dicẽdum ieſſe:ſʒ pꝛecõ derandó ꝗs modus generationis. t
¶ Sz pꝛimo pfcrutemur ꝙ clita non ft ifinita vt qdas oícunt: 5dícemue faciẽt⸗ ꝑtes cófilee eẽ elnta:vt Anaxa.Iſte.n.n recte diſpoſuit elnta:neq; aiꝰopinãs fll! Aidemis.n.plura coꝛpoꝛacõpoſita d x dunt᷑ ín ptes ↄſiles:vt carmé « lígna 7
1XCópofit(i.n.oíffoluif ⁊ oẽ cófimilit lí Elemẽtuʒ aũt eſt illo qð nó oíffoluifitt?
oíuerfay fo2tma»:ficut ofpimue fupili£; y
ũ ignotus fit nũerus elntoꝝ:⁊ fuit ne C Cnt Yoluit ꝑſcrutari oe nüero coz oeclarare ꝙ P ads finita. 2.5 ppfcrutemur «éi.fs p pícrufae «a cũ fit pfcrutádum oe nüero €07::4 declaratu f é
i fit pfcrutádum Tar ant füt ifínita:vt oizit 2Inax"". I. Et qz dicẽtes C17 ue
m funt bíptiti.(T. Dicérced.ptts - PY M. emocritꝰ. ¶ £t oícétesptes eẽ ↄſiles VF P5 cy, ⁊ Leucippus. ¶ &t5diyit dicẽtibꝰ ptes cẽ rp
Y. iber
biles:⁊ prius deſtruxit Fmoné eoxꝝ ſimplr. O. deſtru xit Pinoné eoꝝ q̃ fant ifinita. ¶ Sic agit bic.f. qp p? r'urtt Proné eoꝝ ·d.ĩducet ipoffibiliaq ſequunt
| £09 Q ponit ea eé ifínita:íó icepit oeclarare p non pi funt cleméta.o.gp nó funtifínita.([ £t.o.« dicem? 3ctetcs ec̃.i.qꝛ ifti ponüt eleméta ifta ee infinita. x.
9hó recte otfpofuit elita.i.no bii oicit Anaxꝰꝰ in
P OURIt 7 ofimiles ptes ſunt einia Elemẽto.n.dif/
initio nó ve oi pe eis. (T P».incepit narrare boc ⁊.d. piaramconpa cõpoſita «C.1.4 ifti boics errauerüt in
€ QÓpofüerüt c elta oius corpox funtoés files
tes:qꝛ vídem?g» plura cozpa filius ptíü oiidun£
Ui co1pa ofilitim ptiü:vt cames c offa d oiuidunt in
"n aere terrà c igne: fi unc et ↄſiliuʒ ꝑtiũ. ¶ Eti
LE —* appet ex D q cozpa ↄſiliuʒ pti funt Ouob? —8 à Odis.Ét eft modusꝗ diſſoluit in alia oſiliũ priü.f. —*8 QUÀ t terrà: ifte modus otiet i fe oia cozpa ofilius ' Piülüpterífla Qtuoxautádá cop. Et é modus q fi oif foluit in alia ↄſiliuʒ pti « fant qtuo2 elnta. Pecn.
(tto? nó oíffoluunt in aligd quappnece eft vt fint
3 cinta:ant dá eoz aut fint jdas.f.clntoz: dtuoz
ih totii D bic accipit oubiü-(T. £o. cópofitü.n-oif O'uit:« o£ efimiliu ꝑtiũ.i.⁊ cii manifeftü eft ꝙ ifta estmiliii ptíü d ifti faciüt elita oiffolut in aliat
39 otffoluit in alid é copofiti:fiue fucrit ofiliü
tiũ ſiue nó:ergo ifta funt cópofíta. ¶ £t Qtuo: ſim
COpofitini.oiffolit 4 o€ ofimiliü ptii. itédit opofi
Ó aemeoiffoluit 10é coꝛpꝰcõſimiliũ ptiü eft cópofitü Aduyit bác ouerfionead oeclarádü q» bec eft oiffó
FODoliti.f.c» oiffó ei?eft 3iaoiffóni elnti.f-q o6 qo
Otfíoluit in aliud eft pofitü c oé copofità oitfolnt£
In alió. (T £t cü poftiit q8 manífeftü eft fenfui q ea
diſſoluit᷑ in alía oiuerfarü —— Pmo e miliũ partii oif,
¶ Zinarago?ae afit f£ mpedoclí 5:14 icit oe elemẽtis. Hic ꝗdẽ.n.ignẽ c terras: c cetera einfdéferief.cozpa etta ingt eẽ coꝛpoꝛũ:⁊ coponioia ex his. Anaxa. aũt Zꝛiũ afferit:ca eni à fanc fimili partíd:líana inquas carné 1 08 ⁊ vnũqðqʒ taliuʒ eInta cé oícit. Aerẽ Sit ⁊ ignẽ mirturge bo ⁊ alíoy feins oins Etfc.n.vtrqsipfo crintfibilib? omiome - oib? cõgregatis:ppqð « facta cé oia ex le. Ignẽ.n.⁊ etberé appellatiderti. Diſcamus eis ẽt q'fi nobis cõceſſerimꝰ ⁊ boſuerimꝰꝙ elnta coꝛpoꝝ funt ea q̃ ſunt ↄſi nili partiũ:tñ ethta nó crũt pp boc ifinita. offibile.n.eft vtoia finter onobtia coy: 5 aut tribus:vt dixit Empedocles q fecit ele; ata quatuor conſimiliũ partium, Sein⸗ jac jx eüerauit omníacr eis. "Ctr aid nee parti funt etnta: — nut ea ĩfinita:cũ fufficiat in gnóne oins fecerz 7 €t eis poné elnta eẽ finita fic £mpe.zaly (erp; e 5.o.q fecit elnta q̊tuoꝛ cófimuii ptíü.f.
à 30585 igné « geré.i-pofuit elita oĩum rez bec
Tertius £70
q̃tuoꝛ tm̃:⁊ potuit ex eis cóplere multitudines fi pex
gnãbiliũ « multítudiné eog d apparét in eis. Zintiq eni credebãt ea effe ĩfinita qꝛ opinabant᷑ gnóné efie eternam:⁊ ꝙ partes cófimilcs exeunt intrãt adin⸗ uice intra ſe:⁊ dicebant ꝙ ſi effent finita cõtingeret vt generatio tãdem finiretur.Ariſto.autem eis iam cõtradixit pꝛolixe in pꝛim opbyfícoz.
¶ Quoniam aũt cft oie naturalíe corporis motus ꝓpꝛius.Motuũ aũt bíqdé fimpli^ ces:hi aſt mixti:⁊ mixti qdé mixtoꝝ:ſimpli ces aũt ſimpliciũ ſunt.Aanifeſtum ꝙ erũt quedam cozpo:a ſimplicia:ſunt enis ⁊ mo tue ſimplices. Itaqʒ palaʒ ⁊ ꝙ funt elemẽ ta ⁊ pꝛopter quíd ſunt.
¶ Et dicamus etiã ꝙaccidit dicẽtibus ꝙ ele mẽta ſunt copoꝛaconſimiliũ partiũ vr nom
enerẽtur exeis oia.Facies.nnõ fit ex alijs aciebus:neq; alia figura nàlie fit ex alia fi
gura ſimilis ei. CManifeſtumẽ igit q» me lius eſt ⁊ rectius facere pꝛincipia finita ⁊ minima. Dico ꝙ nõ diſſoluuntur ínalía ot^ uerſarũ foꝛmarum:quẽadmodum faciunt geometre:qꝛ faciunt pꝛincipia geometrie fi nita:aut Pr foꝛmã:aut P5 numerum.
¶ Manifeſtatio iſtius ſmonis eſt:qꝛ opinant ꝙ coꝛ hꝝa cðſimiliũ partiũ generent ex fe adinuicẽ exei do adínuicé per oiffolutioné.ipoffibile cft eis $5 bác
.Penere eleméta co1poy, nó cófitmiliü pti
354 soci Paꝛia expõ.
ptio eft ſegregatio:⁊ fm boc nó poffunt gnãri coꝛpo/
ra nõ cõſimilia ey cofimilib?partib". (J Z-bemifti?
partius coꝛpoꝛa cotingit Yt nó generétur oia compo fita ex eís:qifi ipoffibile eft eis oicere tp facies gene; retur ex faciebꝰqꝛ oicüt o» gnãtio eft erit? reia re, ¶ $Scóm aut fcóam expoſitionẽ intétio eft fic.« ac iliũ parti ꝙ nõ I erat li: cũ ita fiim: polc eft dicere ea ce infímta: quia oiferétie entium fant ĩfinite:⁊ bec intétio eft oifficilís ad intelligẽdũ Cõmẽ.ſuꝑ Ce mun, bb
Expõ Ebr,
Abbꝛeuiatio pinc cxpónis
vr ud ur 3 | hi 125 0 "i B ? ?! iE | unn [31 ! TM 1 n aW 4l j ! i '" BI Fa TE
" :
— —
— —
x — ö— — cfc ———
Gc TTD c7——
NEZ. c
———————— — — —
— — —
"t ll
Pꝛincipia omnia gcometrie nõ füt radẽ nuó:nu mcrozum vᷣo fic,
Ein pucipía nücrozus fint idem fp€ aut num«ro,
De celo 4 mundo
ex ifta tranflatióe quá mó babem^:^ fozte oimiutío cecidit in bac tráflatione a trãſlatoꝛe. Nos.n.nõ ba; bemus niſi cráflatíoné Alkindi.Trãſlatiões aüt ve riozes funt 3faac. 4L 2.0. manifeftum eft igi£ ꝙ re; ctius eft « melius cC manifeftü eft igit a elnta füt dignioꝛa poni fínita d$ ifíníta cũ nibil ad ponẽdũ co geret ca ĩfinita.ſ.o poffibile eft ponétí ea finita com plere oia d accídunt cópofíto inquãtũ eft cópofítus ex cltio:fm boc ét ꝙ otfferétíe rey; oebét cé finite. ¶ Et qꝛ elnta funt ſimplicia eoꝝ in quo coꝛpꝰ diſſol tiítur:t boc ĩtẽdebat cu5.o.2 minima dico ꝙ nó diſ/ foluunt «c.i. c dicẽ eft minima ꝙ elntü nó oiffoluit ín cozp^oiueríarü foꝛmaꝝ.¶ 2.0.quéadmodus fa; cíüt geometre:⁊ boc ridet ſᷣmoni quẽ.d.ꝙ recti? eft vt pucipia funt finita. f. vt ponũt geometre: ió itel/ lígédum eft cx boc qð dixit pn? finita.i.in foꝛma nõ quãtitate:⁊ pot itellígi vtrüqs f5 ꝙ oicim?. £t D qð dicit ꝙ geometre facit pzicipia finita:aut in foꝛma qut i numero:oíat ips 5 b reputo ꝙ geoinetre pzi cipia funt finita in fozma.f.in ſpẽ:vt diſſolutio oium fíguraz fupfíciez ín triãgulũ:⁊ oiffolutío oitim coz poz i prramidé:t pn* oĩa geomcetrenó fant eade na mero-paicípía Vo nüeroz.f,vnitates funt idẽ nũero. ¶ £t vlr oubíü eft oc pzicípys nũeroꝝ:vtꝝ füt idée nüero aut fpé.nó-n.poffum"oicé oc vnítate vtrü fit fpée:q: nó eft oíuifibilis in tal vnitatẽ ⁊ talẽ:cũ bó alíctas m matbematícís nó accípit nifi accũtalr:ni⸗ fi vnü eét vnü ín fozma nó vnũ in nũero.Cũ aüt oe nüeroofiderati fuerit inqᷓtũ ĩuenit᷑ i nũeratis:tũc pn? e? videbütur ↄſimilia i foꝛma:⁊ cũ nó eft neciũ bic videbitur alíbf. Lap. II.
— 1] rum auté finita an ifiníta: J ||fi finita quáta £5 numeycorfe quée vtíqs erit cõſiderare. Pꝛi mum quídé igitur ꝙ non ifíni taquéadmodum putant qdas contemplandutm.
| ¶ Et dicamus ꝙ ſi hoc coꝛpus nõ differt ab
alijs coꝛpoꝛibꝰniſi p differẽtias eẽntiales:⁊ vt differẽtie coꝛporũ finite fint: manifeſtuʒ Cft ꝙ elnta ſunt fíníta neceſſario.
Aicit cí je cõpoſitoꝝ eẽnt ĩfinite: 36 Cum Idicit eis ꝙ fi dꝛie cõopoſitoꝝ ee ite
Alia expõ.
Zbcf expo
11) tünó otigit eis ex boc vt drie elntoꝝ eént ifínite:icepit occlarare boc qp fi oíic cópofítoz eént finite cp nece eft vt oiie eintox fint finite.· Et decla rauít g oite cópofitoz, funt finite qp cópofita nóoif ferüt abiuícé ntfi ointye eẽntialibꝰ:dꝛie aut entia, les manífeftü eft qp füt finite. Et pót itelligi ifte fimo g eft ín ofitib?ptib^oc ꝗbꝰilli dicũt e£ elnta:⁊ q.0.fi oie coꝛpox cofimiliii partiũ fuerit fínite que ípfi ponüte[nta:nece eft vt elnta fint finita.¶ Z be miftius aũt.d. ꝙ Zirífto.oeclarat qp 14€ Co:poz cófi miliü partius funt finite:q: oiftiguunt p dẽias fenfi bilíü:z iam oeclaratus eft ín líb^ oc aia ꝙ fenfibilía funt finita:qꝛ diuidũtur ín cõtraria:⁊ ois 22ietas eo» ruz oitídit in oífferétías finitas:⁊ dicit᷑ in alia expo ne 9 ipfe tráftulít nos ad illud qó oeclaratus cft in pbrficis.f.c» ipoffibile eft ifinita ín actu ĩueniri: ⁊ ſi ie cenuales ifínite inenirent: ĩuenirẽtur in codes genere fpes ifínite in actu:qð eft ĩpoſſibile:⁊ pót itel ligi per effentiates fenfibilis:vt pofuit Z-bemiftitis- ¶ £t Ariſt.ẽᷣt 5dicit buic opioni rónib? manifeftie
in pᷣmophyẽ. dex manifeftiotib"co7 eft qp cosp^finü tu5 fit ex clemétíe ĩfinitis:opinãtur.n.q ín oi cozpo
re funt partes cõſimiles ifimte occultate in co. Fin⸗ gunt.n.ꝙ fi cént finite abſcideret᷑ generatio: conn get cie ex boc ꝙ magnitudo finíta fít cópofita ex ifí
nitis:quaꝝ álíbet b5 quátitaté « magnitudinem.
¶ Et primum oia omítomera facíétce elnta
quéadmod( ⁊ Anaxagoꝛas.Nullũ eni ſic dignificãtiuʒ recte furit elntũ. Aidemꝰ.n multáetíá mixtoꝝ coxpoy in omiomera di uiſa:dico aũt puta ⁊ carnẽ ⁊ oe ⁊ lignuʒ⸗ lapidẽ. Itaqʒ qiii cõpoſitũ non eſt elntum: nõ omne erit ꝙ omiomerũ elntum. $5idi uiſibile ad altera ſpẽ quẽadmodum dictu eft pꝛius.Adhuc autẽ fic ſumẽtes clemetl non neceſſe facere infinita.Omnia cni bcc reddẽtur ct finítie exiſtẽtibus fi quis ſuma Jãez enim faciet ⁊ fi duo:aut tria ſolũ ſint talía quẽadmoduʒ conat ⁊ Empedocles Quoniam cni ⁊ boc pacto ipſis accidit n? oia facerc ex omiomeris:faciem eni non CF facicbue faciũt:neqʒ aliud quícds fm natu⸗ ratn figuratoꝛũ.AManifeſtuʒ qꝛ multo me lius finita facẽ pꝛincipia:⁊ hec ꝙ minima cadé oĩa demonſtrari poſſint:quẽadmod ⁊ dignificãt:⁊ qin oífcíplínmie. Semper. finita ſumũt pꝛicipia:aut ſpẽ:aut quãtitale Adhuc ſi coꝛpus a coꝛpoꝛe alterfios fui P pꝛias oífferétíag. C o2po2ts afit dꝛie finite Differũt enĩ ſenſibilibꝰ. Hec afit finita fünf qð ꝗdẽ demonſtretur opʒ:manifeſtũ q: cleméta neceffe finita cc. Sed adbucned vtalteríquídas dicunt:puta Leucippus Democritus abderites rõnabilia acit Inquiunt eni cé pꝛimas magnitudiesm. iitudine ĩfinitas magnitudine aũt indiuiſ les. Et neq;ʒ ex vno multa fieri:neq; ex tío vnfi:fs box cóplicatióe ⁊ círcápulfio" oia generari. Modo afit quodam ⁊ íftí97 entía facítit nũeros:⁊ ey nũeris.Eteni plane oſtẽᷣdũt:tñ volüt b oícere.£ta qiii oifferát co»poza fígurio:ifintte aft 167 raifínita z fimplícía coꝛpoꝛa aiũt e& f^, líeafit z que figura elemétozos nibil 07^, minare:ſed folus igni ſpera am̃gnauen Zleréauté ⁊ aquam « alía magntudu⸗ paruítate diuiſerunt:quia natura ipſoru
vt femé omnium elemẽtoꝛum.
7a fit ¶ 2ícamue ét ꝙ nõ eſt reat g elemẽᷣt⸗
ſicut Leucippus ⁊ Zemocritꝰ dicũt.
n í Í 4i dit..fermoní ſuo oc ipoffibilc. ici Q pittra cozpooa funt ĩfinita in molte * q'nórccipiürbinifioné in magni
(q er vno nó fitit plura:nieqs ex pluribꝰvnũ.
5otafitnt p coaceruationẽ iſtarũ ptiũ indiuifibilium:z ꝑ diuerſitatẽ coaceruatío Wie eorũ. C Dicamus igit ꝙ íítí ponũt oia Nerß: ⁊ generãt ca ereo ſicut arithmetici ſed non explanauerunt hoc mõ:ſʒ dixerunt Obfcure.-t birerfit ét ꝙ i cozpoza oífferát biuicẽ figuris figure autẽ funt ifinite:ergo Copoza ſimplicia ſunt ĩfinita. Et non diſt Krütoinoque ẽ in figura cuíuftibet corꝑis
llloy corpoꝝ. Neq; dixerũt que funt fíanre eltito:t5:(5 pof uerunt figurã ignis fperíca
Aerẽ autẽ t terrà ⁊ alia coꝛpoꝛa diſtin/ runt dicẽtes:ꝙ q̃dam co compoſita fue r Cr hartibus paruis:⁊ q̃dã ex ptibus ma^ gnis. Et ey eis poſuerũt nm illoꝝ coꝛpoꝛũ 5; ꝛuoꝛum reducẽdo omnía ad elemta.
Wm contradixit oicentib^eleméta effc cofimiles partes infinitas:vult mó otradícereoicentib? elnta : - Cotpouaiifinita idítífibilia.]- £t primo narrat
97 fermoné c opinioné ín giiatióe.f.c coꝛruptiõe.ſ. is Srlatio t corruptio fit ín eis:t in oib^d apparent m3 Pofitis.3fti enís fícut dixit in lib:o oe qiatíóe E dag pnt vare cáe ds aly eoꝝ d appart i cópofitís
X boc qð ponüt ex íftis corpibꝰ:d iõ Pmo cox. ẽ ma B6 nális.([ £t.o.Dícamus c.i. fermo €oz inducit E08 ad plara ipoffibilía imoad ncgádü plara pꝛinci bla gcometrie.£y pzicipys.n.geometrie € q»oé coz Pus eſt diuiſibile:⁊ q» oé co:p?oiniditur ín quocüqs pucto.2fpud iftos atit non diuidit᷑ cozp? compofítü nifí faper terminos qui ímagínant iter illas ptes in diuifibíles:non fap aliquá ila; partiũ idiuifibiliü. Etió oícüt c er vnonon fiũt pᷣlura neq; ex plaríb? vnũ:ſicut narrauitoe eis:qm̃ q? apó eos é vni i ret ventate pe indiuiſibilis:impole eft tüc vt ex co fiat
5" ertitio
O2ía 02/2: entiü cõpoſitoxꝝ béat figura ppꝛiã oiiqg
illaꝝ ꝑtiũ:que fígura facit illã oifferétía.([- £t cum
z?i ⸗
d· ꝙ nó explanauerüt D £5» opoztebat.i.fíne deter⸗
minatíóe « ocmóftratíóc-o.f5 obfcure dixerũt:⁊ oi/ xerũt ꝙ cii co:pa vifferát a fe figuris.figure aüt füt infinite:g cozpa ſimplicia funt ifinita.i.nó oixerunt inrócinado g funt infinite:ſed boc tri qð dixerunt Q» ífte ptce idiifibiles ꝙ oifferát inter fe figuris.fu gure aüt ĩfinite:g otiget vt bec elnta.ſ.ꝑtes idiuifibi les füt ifínite.(] 2».0.gd remaneteis oc bac intétio» ne fi conceffum fuerit eis:⁊.d.⁊ nó diſtinxerunt oU no «C.i.ops eos cii pofuerint oiuerfitaté eaz £5 figu/ ras: fimiliter oiuerfitaté cõpoſitaꝝ oifferentiarus ex eis dicere q figura cui pti appzopziet illaꝝ ptus: 1 que figura appzopzict cui dꝛie oifferentíaz copofí farum cr eis:quoꝝ quedá vocamus nos fimplica.f. aquas:terrá:ignéaeré: quedá cópofíta que vident copont er ei8 quatuoz: boc intendebat cum.o.negs dixerunt ét que funt figure eleméto2ü.i.nó oirerüt que füt figure ptíü:ck qb? cóponunt cozpoza dtuo2 quc vocantur elnta:fed trit pofuerüt figurã ignis fpe ricã.i.niſi oc igne.oictit.n.g ptes ex abus cóponítur brit figuras ſpericas:aut nifi oe (gne:quonias pofue: runt ei figuram fpericá:boc ait apparet oe boc &fmo ne Pm hãc trãſlationẽ.¶ Z bemiftius aüt expoſuit büc locii alio mõ:⁊.d.neq; iftí boies oederüt ptibug indiuifibilib? fm q» elemẽta funt figuras ꝓpꝛias:ſi⸗ cut fccerüt ponéteseleméta quatuo2 fímplícia: igni eni dederũt figurá pyramidalé:terre aüt figurã cu bicam:ouob"^aüt alijs alías fígurae.3ftí enis non de derunt igni foli figuram ppziam:1 eft fperica:nifi q? gni8 cito penetrat:ceterts auté entis non oederunt Sura5 hꝛopꝛis:ſed dixerũt a» bec eleméta oifferüt pzopter oífferétiá parciũ idiuifibílius fm magnitu⸗ dinem ⁊paruitate.q £t boc in tendebat cum dixit: aer aut ⁊ terra 4 cetera cozpa «c. €x B fermone co quaſi Sdirit ſibi.ſ.dicere partes effe indíuifibilcs. Deinde ponere eas oíticrfas fm paruitaté « magni; tudinem:fed non oixerunt hoc:niſi qꝛ non reputant
£ bemiftij cx pofitio,
£2áo anti
malritudeoinomereemultisptib? fiatvng:cgm — eflepoffibilevt magnitudo compofita ex cíonó bs Pocbitptee boc negauitnástínuícótinui.n.eftvnü « oinidi£ — "turam recipiendi otuifionem in ea:ficut dicimus biffcrre:ti ps in plura: filt negát cõpoſitionẽ q̃ fit padmirtiócs; xcoꝛpoꝛe celeſti.Oicũt ením qp caufa diuiſionis & magnitudics ficut vidit Ariſto. qm̃ apó ipm er pluríb? fit vnum. — "Dteracens vacuus; qz magnítudines cópofite ex t paruuaic
C Seinde. d. ſed oĩa fiũt per coaceruatíones «C.(.q» Ipfi opinabant cq» giiatio fübftantiay eft ey cógrega toe ꝑtiũ:⁊ oiuerfitas 034» ẽ ey pinerfitate figura; fü partiũ:⁊ ofuerfitas aliquoz acciitiü fít ex diuerſt tate fitus ⁊ o:dinís figure partiũ.¶ Et cũ narrauit modi ez quo reddebãt cs enátionia cozruptióís ⁊ aliquoꝝ accidentiũ ex iſtis clementís:iduyit ĩpole qð etiigit dicẽti büc fermone: ẽ impole qð tingit ponéti nücros elementa entiũ. Jã.n. dixit boc ipole in alys locis.¶ Et. d. Dicamus igit ꝙ iſti ponebant anumerũ ⁊c ⁊ qꝛ illi dixerũt qiio drie entiũ cófe unĩ drias nũeroꝝ:⁊ iftr non oeclarauerüt modũ I0 o2fe cópofítoz differũt in fe PP cópofitíóes eo; CF ptib"indínifibilib?. f.q: nó dixerũt c» lapis fit
* talinüero iſtax partiũ:aut oe tali nüero ficut fe; feu Aithmeticineq; ppalauerüt o nà illaꝝ ptiü ; «C H3 vnitatũ cũ ponunt eis fíguras 4 fí^ 4T Di⸗ telo M cyplanauerit 5 ac. i. ſz nõ dixerunt in iffi none determiatũ:cũ nó oederint in iftis re) $r, p.113 Demonftrationéneqs etiam oiyerit q» fi tii, ẽ aliquã Ria:me; qs oꝛdo 4 fitus facit q6 ac «.. "effe eft eni fm opinione €og:yt quelibet
iſtis funt folide fine vacuo:poffibile eft eis recipere diuiſionem in iftas partes:fed fm o» ponunt eas cffe infinitas:q: magnitudo otuidít apud eos $m totus vt occlaratii eft ín libꝛo ve generatione . neceffe ef eis oícere vt magnitudines compofite cx eis oiffoL, uantur ín cas:quapropter magnitudo cozrüpetur in non magnitudinẽ:qð eft impoffibile (T Z»einde.p.z er eis pofaerunt nataram iftozum coꝛpoꝛum 4c.i.er ex partibus induifibilibue pofuerunt nàm iſtoꝛum coꝛpoꝝ qttt02:cli generat ota Copa que nos vocam? fímplicia « cópofita ex bis ptib? indiuífibilibus,
¶ Pꝛimũ igit boc ⁊ (poe peccatá comitari
vinon finita ſumere pricípía: cum ipſis li ceret bec oia oícerc. Adhuc fi nó ĩfinite ele^ mẽtoꝛũ dꝛie:palã:qꝛ nó erunt elnta ĩfinta. Adhuc aũt nece oppugnare mathematicas ſciẽtias ĩdiuiſibilia coꝛpoꝛa dicẽtes:⁊ mul⸗ ta eoꝛum que fübopione omnium cadát z apparctinm bm ſenſum iterimere:be qbue dem̃ eſt pꝛmum in his quede tꝑe ⁊ motu.
— —
— — — — — — — n"
— — —
———— —
t n
Gaãtio ⁊ al teratio ſũt in
D vec
" ^ S$Decdo^4mundo
C f£t olcam? noe (cif q accidit fermoníeco.. Dicit:⁊ otingiteisipole ex boc qð oicütoe q̃litate
rum erroꝛ quẽadm̃odãũ accidit oícétib?pzi/ cipia e infinita.Semõſtremus eis (it ſuũ errorẽ:⁊ dicamus gfiotte coꝛpoꝝ nõ fue rint ĩfinite:manifeſtum eft gp impole eft vt elnta fiat infinita.Et qz contradicunt cí qo rectum eft (a geometría:cum dicũt ptee cc indiuiſibiles.Et contradicũt &t plurtb?opi^ níonibue bomínum maximoꝛum ín ſciẽtia. Et apparentibus Pri fenfum: íam com pleutimue ſermonem oe iftíe opinionibus intractatibus oe tempoꝛe ⁊ motu.
38 ¶ Dicit cp dicẽtibus boc pꝛimo otingitillud qð otín; git oicétibue pzicipía ee infinita:⁊ qÓ iã dictum eſt:⁊ etíá appet deſtructio ßmonis eoꝝ ex boc d» dꝛie cõ pofítoz: coꝛpoꝝ funt finite:⁊cũ o:ie cõpoſitoꝝ funt fínite:tipole eft vt otie eltoz cx gb?cóponüt fint ifu nite· Qm̃ aüt cópofitoz oite funt finite oeclaratum eft in pꝛincipio iftius libꝛi cin phyſicis:cũ óclarauit ꝙ ipole eft vt res ifinite ĩueniãtur ín actu[ 2»eide dedit ín cis alíó ĩpole:⁊.d.⁊ ↄdicũt cí qo rectũ € C. ideft qꝛ cx fundamentis gcometrie é ꝙ diuiſio ma; gnitudinũ pcedit im ĩfinitũ:⁊ qz ois linea otuidit ín ouo medía-([ 2.0.2 3dicüt plurib? opionib?«e.f.in; nuit per hoc nãles. Iſti eni ponũt cõplexionẽ eẽ:⁊ ꝙ cõpoſita differunt differentijs ſubſtatialibꝰ ppter oí uerſitatẽ differẽtiaꝝ elntoꝝ:⁊ qp gñatio € altera ab alteratiseꝛ⁊ gñatio ⁊ alteratio funt in qualitate:ſʒ tii gñatio in ſubſtãtiali:⁊ boc ín acciitali:z gp in gíiato nulli elemẽtũ exiſtit in actu: g eft aliud ab eintis ſubſtãtia ⁊ foꝛma:⁊ totũ D eft ipole oicí cii partibus iĩdiuiſibilibꝰ. ¶ 2.0. (d copleutimus fmones «C.i.« contradiximus iam oicétibus pteseffe ĩdiuiſibiles: fm cótemplationé naturalis oc nã ↄtinui.hec aures opinio bic deſtruit ofíderádo ía nã continui:in quo cõ municat bec fcia cuʒ matbematica:z ex D mó Lo; cutus fait bicoc D ín pyfícis.£t óftruit ét bec opi nio per ofíderatione oc gencratióe ⁊ corruptione: « oe accũtibꝰpluribꝰſenſibilibꝰ.Et ex boc mó locutus fuit oc D ín D libꝛo:⁊ i libe de gñatiõe cozruptíóe.
(LS imulautes z contraría dicẽ ipfos fibi ipſis nece. Impole enim idínifibilibue enti bus elemẽtis magnitudine ⁊ partitate oif ferre aerẽ: terram: z aquas. Non ent pof ſibile ex iuíces fieri.Remanebunt eni femp maxima coꝛpoꝛa f egregata:aiunt cni fic fie ríacré « aquam; terram cr inuicem.
(Lt oícoét ꝙ nece cft cia dicẽ cõtrariũ ſuo ſermoni. Sieni clita ſunt partes iĩdiuiſibi/ les:impoſſibile cft vt acr aqua differunt pter puítaté ⁊ magnitudíné partiũ. Eti⸗ poffibilee(t vr quedam bec coꝛpoꝛa fiát ex gbuídam.£? noníami cumex figuríe oíftín ctt füerint parue ⁊ extracte remanebit reſi duum.Secũdum igitur bunc modum:dicuntꝙ aer⁊ aqua « terra fiunt ex ínníces.f. (im ſegregationẽ figuran pua g magnis.
Part 32
giiattomietogpo7 fimpliciti abiuicem pp partes idu
* uifibilcs.Z»ieit eni ꝙ terranon oiffert ab aqua:niſi
q eit cópofita cx ꝑtibꝰ indiuiſibilibus maioꝛibus «p aqua: filr oícüt oe acre cum aq̃ · Dicũt igit gp cum terra fíet aj exibũt ab ea ptes magne ꝓpe terre:⁊ te manebit puc ppaic aque: fic terra fítaqua. Et filf
cü ex ad exierint ptes pue aque ꝓpe:⁊ remancbunt magne ppzie terre:« fic ad fit terra. Zírifto.aute 5di yiteis oícedo op cũ partes magne fuerint fegregate
a terra:neccffeé vt mancat cx illie magnis reſiduu: qm̃ aqua ci reuertit ui terrà exibunt ex ea pue ? re manebunt magne tetre ꝓpꝛie:⁊ cu5 aq «terra copo! nütur ep magnis ⁊ puío: fucrínt ĩfinite ficit dicũt: tunc magne in ynoquog coz erunt eq̃les paruis ui numero: fícin nullo oífferüt ad «terra. Zt fí dixe⸗ rint in terra oominátur magne: in aqua puc cor tinget vt fínt finite:⁊ vt (it inter paruas ⁊ magnas in quolibet eoꝝ ꝓpoꝛtio terminata:⁊ ſegtur ex boc yt partes iuidátur necío:t vt giiatio eét.(-vt inueniat aqua que nó reuertit ín terrã:⁊ terra q̃ non . fiatad: cus pue que exeũt ab ad: magne q̃ exeũt a terra co famütur.Cl.g.g ft in terra fuerit ex magnis deces⸗ paruis quínqs;t in aqua ecóuerfo.f.cy puís decem:
er magnis qnqs:ueceffe é cü terra reuertit in aqua:
vt excát ex magnis que funt in ea feptes ⁊ dim idi itagp remaneát in ea qnas pue:coue « dimidiũ m gne: tüc fict aqua: cu ifta aqua reuerta£ in tcrrá remáebit in ea ex puis vna « Qrta:z ex magnís du⸗
⁊ oimídiü:quapp neceffe € eis:aut vt ptes oiuidant
in infinitü:aut vt ceffet generatio. 2».0.qim cũ cf figuris fcpent parue remanebit reſiduũ.i.neceſſe
vt cii aqua fit terra vt remancát ín terra ꝑtes puc* cus ex illis ptib"fegregetur magne:tüc illa terra fiet | aqua: ficcótinget impole qà diximꝰhoc atit app? gr cx ifta tráflatioe. 4T Themiſtius aüt expoſuit fuif fermoné alio mó:oícit eni p otigit cis ex boc q99" cunt qp in aqua oenominátur pue c in. terra magta
⁊ ꝙ ad fit ex terra eſſentialrx:⁊ terra ey ad; vt part magne generentur ey puis:⁊ paruc ey magnis:aut ? alterationé eiuſdẽ ptis ex magnitudine in puitatcy
⁊ ey paruitate i magnitudíne:aut qz ps magna ou datur ⁊ fíat parua:aut q2 pue ↄgregẽtur:⁊ fiat CF v vna magna: &m hũc modi concludit eís. Conti? ", eni cís vt ptce ĩdiuiſibiles fíant diuiſibiles:aut alf? £g af rabiles adiuices q nó oícunt eẽ. O. opponit 1,7 oícédo ꝙ nó ocludit eisnifi p cquocationcs:t di? j Qdes Q9 itellegit ex fermone coz o ifte presftlf c gi inuicé eft alíud ab itentióc coz. 3lli eni intédcb 7 do dicere p boc qð oicebát ꝙ ífte pte fiüt abinulc? c e ꝙ fegregabant abíinuicé:vt ci cx vino fcgregaUr dá ꝑtes fubtiles:t remanebüt groſſioꝛes:tũc vinis c, rhob nó per alterationé eoꝝ abinuicé:aut P. * má aff nem magnaz in paruas:aut p collectione parl Pr in magnas.([. Zu aüt bii potes videre qp €x VP.» fermone ídé otiget ei.ſ. vt partes ĩdiuiſibiles finn uifibilee:fític pofucrüt generatione eaꝝ abIml ra efícacciitalt:ci fit p fegregationes:aut cént9 fiit p tráfmutatione puay in magnas;aut Io ín paruas.Clidet àqp» 2dictio pfectacótra co? * efle. Doc qà oicitis ꝙ ifte ptes fíüt abinuicẽ ⸗ effentialiaut acciitali.-&i eéntiali otinget Virg tranfmutent in ínuícé magne in ꝑuas:aut puc d gnas:atit fm qualitatem:aut fm qititatem:z tirattó eft unpoffibile £m opinionem cog:fm y Senis
piouenit biuifo:fi autem qualitatem puenítalte, — ve iſſoluũtur in fi initas: Ci py | ent qna diſſoluũtur in figurae finitas:aut vnam:aut ; "rid — — coseft impoſſibile Si acciden/ — ouas;aut plures.¶ — aũt dicit in D loco Themiſtius. nit oiuífio p: Srcgationem earumadinuicempioue — ep manifeftü cft gp figure regulares funt fínite.eno? CZ parttum:aut abſciſio generationis. mes aut funt ifinite:c ió fi illi ouo viri oi xerunt ꝙ LA dbuc neq; Pm horũ ſuſpitioneʒ videbit — índiuifibilia ſũt bà ficut folet oícere:tüc no é rectus etie ifinita fiertelnta. Qm̃ñ coꝛpa qd oíf^ — Speonerecis p bücfermonéL Dicamuo igit qoc Stuerere üt figuris. «£i Sr * illi dicũt ꝙ dꝛie illoꝝ coꝛpoꝝ indiuiſibiliuʒ funt ——— * Adis Po M * PY figuras:neceffe é vt figu " nt bóff. Tegalares:figre fite JTecttnca qde er rectilineíe:fpa — aut irregulares ⁊ infinite nó exiftüt ín co1pe nifi ac x octo ꝑtibꝰ. Nece.n.eẽ alíq piicípíafí cidentaliter.Oppoſitio aũt Ariſto.eſt recta fup D gj guraꝝ.Quare fiue vnü fiue ouo fiue plu⸗ ponũt figuras cé dꝛias iſtoꝛũ coꝛpoꝛũ ĩdiuiſibiliũ. a:⁊ ſimplicia co:patátaerürmultitmdie, C Adbuc autem fi vnicuiq; elntoꝛuʒ eft ali^
icamus etiam qfi elementa fücrínt (» 4719 pꝛopꝛius motus:⁊ quí ſimplicis coz CI oícfir: impoffibile eft vtfintinfinitazcii boris fimpler. 1Hó fant auté fimplicee mo^
Cotpoza ifferunrfigurie:z omncefigure ''I8tfíntti pprer ncqs fimpliccelatióco plu: componuntur ey fíguríe que vocantur py !(8€ duabꝰ:neqʒ loca ifinita ſunt. Neq; b ramides. Figura antem equalis linee con⸗ pacto ſane ipſa elemẽta ifinita crunt, (tat crequalibuelíncíe: cfigura fperícacó, CDicamus et n omne elemétá bs motum honit er ꝑtibus pfectis ſpicls. Ego hece ẽ ẽſſentialẽ. Et cozpue fimpler bs motũ fim Vt figure babeat principia ppzía: fiue faerit pliceim. ft motus ſimplices non funt ifint^ Vnafigura:autono:antpluree.frfiitaf; am̃ diuiſionon nin bimébzie:neqs loca P nece € vt cozpa fimplicia fint fs nüez cay. füt ĩfinita. Mãifeſtũ ẽ ꝙ cinta ñ für ifínita. bat rm y eay. - hb Sud bono a icit: ⁊ oicamus ét eis g» fi cozpa índinifibiliabrie Sz deſtruxit fermone dicẽtis elnta effe ifimta ín 4t fm c oícüt figuras; ent ; * fi iuifibilia bᷣt ducédo ad impole:incepit dare demonſtrationeʒ re tioi co. ¶ —— CODO — cram c»elnta lunt ifinita (T Etabbzeutatio fui ſer / Abꝛeulatlo luerimg⸗ copa differũt figuris:vt i ien, DP: monis eft c» effitü f's qp apparet ex fua oíffóne £coa Q? figuraz ddà füt céntialce cOrpib^ddà no.cü à ' 9 ſimplex:⁊ q2 oẽ coꝛpus ſimplex hʒ motü fimpli tü fuerit g» figure füt céntí P ou 1D z —* ^ cem:z ecóuerfo:vt oeclaratum eft in pn^iftius libꝛi: q fpeciei (int:fiue cozpozum oiuifibiliü:fiue indiui^ mera celt vtnumcrus coupop fimplicius fit $m nt | —— eft vt oífferétíe figurarũ fint pp oif, — ccac. vis pictis qz funt ad loca terminata: Erérias il og Co:popit qo nüerus üoz conmousfit — eiigiFi ca fuerint finita hi numerũ motus, £ ji ——— —— illaz figarag:cqz oziefíga — p, ſi mot"fuerint finiti:coz T M erunt finiti. iue cotndet vECOnpo1aquopoiefunt Et iam pectararis egy mopfimplE e PC dE finita. fm Ur ieaiETQureft tre Jyeclarati é eni qp oce fane S MONERI E cus elnta funt cozpa fimpliciartcozpa fimplicia für prramdcs d cónnétura fupficieb?rectis aut ro xy finitur cas ie m ita. zu Pao nct mo» dís.Cpera adé ín octo.Cubusin fev: fili - 168 medio 1 ad mediũ.Et ĩtẽdit p loca ſurſuʒ ⁊ oe oícütur ín Libo Éncidied[ Et bo i —— E — loca p ^ eo qð ẽ AT für) . fum ocorfum:zin co qð eftrefpecnue, ap. III.
1 oẽs fígure cóponunt ex pyramidib^.i.z ocs figure Clonià afit neccífe finita cc cti . n^
coꝛpoꝛee. Et cũ pofüít ꝙ coꝛpa hñtia figuras debẽt
differre p diuerſitatẽ figure; * rcftatofid "vc y pr ite Tigure:t ci pofuit ꝙ oes figur ta: reſtat ↄnderare vtrũ pla aut 2 Co!po:ce cóponunt ex pyramidib?.pofui ét tertias nó.£2 uid3.n.vná folü : : ^, &ponem.a.cás ín oiffolone fignrarum coxozeag, in bfltéz Boc Biadé anna üppo^ "m cigar CL Ebpcfigureediís linee ex lineis equi 5-biaftí qc Caqua:bi autẽ 7) " 4 c3 in 55 utioe co:poz in pyramides eft:q? — aere: Q | gnẽ.Hi att ad qdé ar Suc plane otflolumt in fígurasplanápeimásque Tbulius:aere autẽ ſpiſſius qð córínet aium
trágico —— diſoluit in oẽscelos ĩfinitumens.Quicunqʒ ode igit iguraꝝ (upficialiü.[ £y. fiera eric CNN. vnam boc facifit aerẽ:aut aquas: aut aqna
j| tut ey ptib?pfectís.i.pyramidib^z otei ia: dé ſubtilius:aere autẽ fpiffiug. €í
pl Bá n A eorom & dixit pfectts: qz Qa vr : Biex hui
s ali —— * d Ly eétvt fup cas addat ſpiſſitudie:aut raritate alia generant:iſti la^ toes que funtin bocfermonequafi pedes S ent ipfi fiblfpfiealindaliad peius elemóro
t ↄſequẽs:⁊ dixit. neẽe eſt a vt figure béa QW faciente.Eſt.n.que dem erclemétig ques:⁊ ceeſt g nt : gaem er ene
j^ q eit dixit boc mo oemóftratióig, ixeniaftrani ratío cõpoſitio:vt aiut:q autẽ ad — hi quim Q oce figtre coꝛpoꝛee oiffoltiütar in pyra, lutio.3ftaqs nece pꝛius eſſe nã quodima ci
ts:t flr figure füpficiales ofoluütur in tri3 HC rod S» eiendquod ct qfi ponit ꝙ cum elnta fuerint finita $a pede ſubtni partium. Am̃ igitur aiũt oiuz coꝛ/
Pofita erüt finita in fpéxt cofirmars s ignẽ (übtilifimü cc. 3p»»imá
tet e, à erũt finita in fpe:t cófirmatio ẽ bec. di por gu m eẽ. Pꝛimũ vtías crít "rcgno cda nobis Babgeomemeeeir Ddignle.JDiffertafirnibi Heceffe eni vn molutige:iũ nõ ↄedeaũ énobgoés fig, — aliqu alioꝝ z nõmediũ ipm pim eſſe.
¶ Dicamus ét ꝙcũ manifeftus eft ꝙ eleme ta funt finita aeceffarío: volum? mó pfcri tarí vtrũ elemẽtũ fit vnũ aut plura.Quidã eni dicũt elemẽtuʒ eẽ vnũ:h̊ hi vᷣo aquã:hi VPo aerẽ:hi aũt terrã:⁊ quidaʒ cox ponunt elemẽtũ aliqð ſubtilius aq: t ſpiſſius aere. Nos aũt dicamus ꝙ oĩs q pofuit elemẽtuʒ vnũ:aut aquã:aut aerẽ:aut aliqð ſubtilius aqua ⁊ ſpiſſius aere: ꝙ alía elnta fiunt cc eo ſᷣm diuerſitatem ſpiſſitudinis:⁊ raritatis eius.Et oia qui dixit hoc ignoꝛauit ſuũ fer monẽ c oblitus cft ꝙ ponut aliud pꝛius cle mento. Qm̃ fi ſpiſſttudo fit er compoſitiõe elemẽtoꝝ:⁊ rarítae ex diſſolutiõe eoꝝ:nece eſt vt rarũ ſubtile ſit ante elementum. Et fi ita ſit: c ignls eſt vt dicũt ſubtilioꝛ alijs coꝛ/ poꝛibus:tſũc ignis erit pꝛioꝛ oib? rebus pꝛio rítate nãli.Siigit ignis non fuerit ſubtilioꝛ omnibꝰrebus:hocnõ ↄtradicet noftro fer moni. Neceſſe eft enis vt pꝛimuʒ ſubtile fit aliqð coꝛpoꝝ nãliũ:non coꝛpus medium. ẽ t effc 4* Et cum gocsconfiacridam ef vimsfint v aut plura: fi plura quot:fed quot funt dimiſit vſq; ad librũ generationte:quapp exiftimat ꝙ ifte liber quati pzecedit libꝛũ gñatiõis ⁊ coꝛruptiõis.¶ £t qz oícentes elnta ec finíta:qdam oícunt ea eẽ vnus ele mentoz:att vni extremoy:aut vnus mediox.Et q dam oicunt illad eẽ aliud ab elntis ꝗdaʒ dicũt ipm effe mediü iter aqua ⁊ aerẽ:ſpiſſius aere « fubtilius aqua:⁊ qd3 vt reputooicüt (ps eẽ mediũ iter ignẽ ⁊ acre: boc itendebat cũ.d.⁊ ꝗdã coz oícütipm cffe fübtilíus «c. ¶ Et cũ · d oẽs opionescoz in D vno:
De cclo^11ndo
aut oéfitatezaut raritate ſũt apó eos cógregatio ſegregatio. ¶ £t cü narrauít op ↄdicũt fibi « no pd piunt:oirit:qri fi diuerſitas fit ex cópofitióe cleme toy «c.c ↄdictio otingit eis:qm̃ ponũt dẽſitateʒ ex cõgregatiõe:⁊ dẽſitatẽ multitudinis partiũ:⁊ rari te5 cx exitu ptiũ ⁊ amplitudine foꝛaminũ:⁊ nece eft:vt corpus ra ꝙ fit ec D medio fit paucioꝝ ptu elemẽti ex quo fit:z qo eft bó ẽ pus medío « dig vocati elntum.£lntum enís fieft ex qᷓtitate 05 cfle paucioz: pti eoꝝ q̃ inueniunt᷑ in cõpoſito:ſed fifit ex litate o5 cé fimplici? T. £t 2-bemiftius.o« * nó otíngit eisniſi qꝛ ponüt gñationẽ p dẽſitate ⁊ ra ritatẽ à füt ex caplo qstitatis: fi pofuiffent ea ex p pitulo qLítatis nó otíngeret eis boc ipole:c D q 0f yit Z-bemiftius:« fi pofuiffent ⁊c̃.nõ otingeret ets unpole eft qó dicit Zirift.ín Líb.oc gíiatíoe:qii ff wi fuerint dẽſitatẽ « rarítate eẽ ex caplo q̃litatis fubft tíalis:»tinget vt medii ínter ouo eleméta non bt fonmá in actu vt et prima má:aut effet ignís atf infimul:aut aer ⁊ aq̃ inſil.Et fi pofuerint ipm ex c pitulo dlitatis accídétalis:otinget alterationes € I qð eft ĩpole apud eos ([ 25.0.2 fí ita ſit:⁊ ignts (icut oícüt zc.i.c fi illic fuent corpus ſubtilius clemento: nece eft vt illud copus fit eintũ.Si igit ignis ft lius eft corpox apó coe vtoicüt:otinget vt igntS P — elntuz:⁊ ft ignís non fuerit ſubtilius alis co1po?t9". - ⁊ dixerit aliqs alie g» aliqà cop? eft ſubtilius D nocebít nobis:neq; pderit eis in boc quod cótírgt eis. fllud eni fübtiliuso5 eẽ elemétum:no illud m diũ qð ponunt effe elemétum.(T- £t bocintendcb! cum dixit.ſi (git ignis nó fuerit ſubtilius oib^com ribus ⁊c.i qm̃ ſi nõ pofuerit alígs ꝙ coꝛpus fubthl eſt ignis:tñ pꝛopter hoc non euadunt ab eo qð cõt git eis neceffario.f.g» coꝛpus ſubtilius fit element? non illiid medium q ponunt ipfi elemẽtum. o.neceffarium eft enis vt pꝛimũ ſubtile C inem eft eni vt fit £5 fermoné coz: aliqó co:p? nãle fubP lius oib^co:pozib^: nõ fit cosp^ medii qð po^ rínt: flc erit eleméti aliud ab eo quod pofticri
¶ Zldbicanté fpi(fitndíne: rarítatcalia ; nerare nibil differt qs ſubtilitate z groflll Synbtíle quídé enis rarũ:groſſuʒ afit VO " cc (pium. Iteruʒ atit (ubtilítate «groff j idẽ qð « mãgnitudine:⁊ paruítatc. $9" oí lequídé enim quod parnarus partíó.2" fam afit qð magnay. € 6 enís extenſum ; fn multmm fübrile.Z aleautéé grcr pas partib?oftat.3ftaq pfie accidit magi ne ⁊ paruttate diuidere alíoxum ſubſt Sic aũt otermínátib?oia accidít oic c 9; Qd « né erit (implt:b qdéiguío: Daft "d auté acr. Sʒ ídé:ad bocade ignis:ad⸗ adi aũt aliud aer:qð quidéaccidit: « plf? ^ri, elnta dicẽtibꝰ: magnitudie autẽ CE CEP ee tate ca differre volétib?. Qm̃. n.quan 3c termínatum ẽ vnũqðq; erit qam T^ ose cé magnitudinum.Quare habẽtlumoc matlonẽ adinnicé:ncce boc qdé atr €. ep
l cepit otradícere fermoni oicentis ipm eẽ mediuʒ i tet ouo illox:⁊ cp eft vnum medioꝝ:cũ vterqs Pmo
oueníatin ponedo eIntü iter ouo extre ma:qð ẽ ʒriũ
| | ci q dem̃ eft in oiffóne cleméti:quod eft fimpliciffi
| | mus eoz que exiſtũt in cõpoſito.Duo aüt ertrema:
aut funt fimplícíoza medio:cũ medius fuerit ex t tate:aut vnum eoꝝ erit fimplicius medio:cii mediü mcduicópo, fuerit ex dstítate([ Et.o. Dicamus igit nos ꝙ ois q M cr extre^. pofuit ⁊c̃.i.q ois qui pofaít elntuʒ efie medius iter ' duo extrema:⁊ poftut illa ouo extrema ce cópofíta
ex illo cleméto:oblítus cftoiffónem elemétt:t ẽ gp
"D eft (implicíus coz que fant in compoſito:⁊ fiue po,
: AM a fuerit ipfum cé vnum quatuo2 coꝛpoꝝ:aut cozp^me 9 díus ínter duo eoꝝ. ¶ Et. d. ꝙ alia eleméta fiunt ex
eo 4C.q? dicunt ꝙ gñatio ceteroꝝ coꝛpoꝛu qtuoꝛ ey boc medio eft &m denſitatẽ ⁊ raritatẽ:⁊ o gñatio ce tero. coꝛpoꝝ q̃tuoꝛ ↄſeꝗtur diuerſitatẽ cius tn rari tate ⁊ denſitate.ſ cũ recepit dẽſitatẽ equalem denſi tati aque erit aqua:⁊ cũ terre erit terra:⁊ cus recepit M M raritatẽ edlé raritati aeris erit aer:⁊ cum ignis erit A PRI ignis:⁊ filr cõtingit ponétib^elntum mediũ:lʒ vnus
— 90000 Cdðtra The/ quatuoꝛ.¶ Et non ficut exiftimat Z;bemiftius qp U AURA miítum, — poffibilenon contingit ciemifi iquátü ponüt gñatio AI dM nem fm raritatẽ ⁊ denſitateʒ:ĩmo otigit cis indstus —28 us Wi j ponüt elntuʒ ce medium inter ea que giiantur ex co atit ignẽ: hoc aũt terram:hoc aũt aq di —9990— quocuqimo gñant᷑:aut cõpoſitiõe:aut diſſolutione: ineſſe in maioꝛibꝰ numeroꝛum rent J
girprt ex b
— — "n" — —i—
— — — —
X. iber | Tertius 273 | Ji
(Picus etía qp fermo oícétío ꝙ oia ele^ — rintptes in eis in cadé magnítudie t puitatequapp i
«tà gñata ſunt er ocfitate c rarítate vnius — "céceft vtraz firaut paucioz ptiũ aut mioz: ipof BI UU eleinétinió oíffert a fermone oícentío oig Hbilceft qó feat ex D vnus c ídé eſt. £0.« fi ita —0
unt gñatae Y lit »tigit eís necio 1C.1.c cũ fübe cozpoz: fimplicinm
eti cit x parui 7 magnis.Subtilitas ^ nooferütnifi Pm oiuerfitaté pi in magnitudie ti huitas ꝑtiuʒ:⁊ fpiffitudo eft magní^ ꝑuitate:otigit eis dicẽ ꝙ osie fubag; cozpoz funt pp do partit. ubtile enĩ eſt expanſuʒ z oj^ —Partespuas« magnas:ita ꝙ ſuba ignisnó otiferta dtatti: nó e(t bé nífi cõponat et ptib? par^ fuba terre:nifi qz ignís cóponit ex ptib?puis in viti l s. Et · ↄtinget necío oícere oi li fü mo:terra aut ex magnis n vitimo.([ 25.0. cus poe Cóparatitia: S9Kregoolü einta ftt — fuerint oia Pm büc modii:tínget cie dicẽ g» oia cle tis. ua:⁊ ꝙ nullũ elntum eſt ignis ve^ — menta fancin cõparatiõe «c.i. fi elnta nó differunt
s:neq; ger verus:ſʒ in reſpectu quoꝛũdã nifi puítate ⁊ magnitudine. Magnũ aüt ⁊ puũ ſunt eſt ignis: ín ref, pectu alioꝝ aer:⁊ in reſpe/ relatiua:idẽ eni eft magnũ ⁊ ꝑuũ ín reſpcũ diuerſo⸗ Clu glíor eft aqua:ſi inicit t DC ^ — rum:otinget vt (dé fit ignis i rcfpectu maiozis:z aer elemé 7 eit aquaficut ↄtingit ofcentib? qp — ín refpectu minozís:cad ín refpectu alteri" £t qz hí icta fant plura infinita; non differunt — Pocipoleaccidir oicétibus ptes indíuifibilce fm g» ifm baruitatẽ zmagnítudinépart(us;z —Ponute ifte ptesoifferüt magnitudine ⁊ puitate ⁊
üht n : , ꝙ ifta diuerſitas é cá diuerſitatis coz c dieti ptee efie indiuiſibiles. Dica⸗ cx eis:dixit. ſicut ——— o a à rgo cía gp ct diſtinxerũt quedas elnta dixit.picamus igit eis ꝙ cüoiftinxerint ádà elntaa UBL RU UE Sqbufdamfem quátitaté:tteceffarío erít (dé qbufdi zc.i.oicamusiftis ex D q6 ponitis g» CO1pov : | 90000 T ME iili. !
w^ 1l UT A c Ww. Mm We-AQe e CVO Ua C9 we CS IU LO
— -9
elemétn ; ignte taer:aqua ⁊terra Pane⸗ ra q̃tuoꝛ ſimplicia differãt abiutcé pp ꝑuitatẽ ⁊ ma i
i eni L. v? gnitudíné.parui eni « magni funt relatitia: otinait AE EA
t e FAS perueniunt ít magnis nccíorqm — nec vt idẽ copus fit ignis caer « aqua.Qríi ci " MAD LA o pare ín refpectu quarũdã partium eft — fuerimus gp aer nó eſt aer:niſi ꝙ ptes ei? funt maio Fl NOEL! T E $ Dartig: ín refpectu quarũdã é magna. rco ꝑtibꝰignis:cõtinget vt in refpectu aq fit ignis:qꝛ dli | WHEN
f 43 Checeſt alía "HAS ESEA ; ptce ei^ funt minoꝛes ptib'aque:t in reſpectu.ignis |l l i Im ;
t Contigentia o oc ^» lootigesiftisét:qri pluraipolía — aer:zi refpectu terre aq:⁊ fitr cotíngitin ad. (T 2.0. li l TOES M T E
í eis. cp ees idinifibilee;contignntend — qr ptesque funt in magnisnecio-b e dfi cà alia a tl) ! Ir T] e enseleméti Poꝝ timplicium fant cedem: qi ot^ pdícta:illic eni fecit cóparationé oe cozpib? fimplici APER M E ' t'es oiuerfaa: if ynu coꝛpus nõ põt cõponere ex eo — bus adiuicé inqᷓtũ oftituunt cx ptib^g dicunt᷑ cffe : i E (00 dianfgoi re M p ae adr, Puremagnebis vof cópuuontitcr pts cri ti MERO 1 tibus ptes eẽ idiuífibiles.([ £t.o.oicamus ét gfer uifibilesmáfeits eos Lp —— ccidu | | l mau Tg
— — Xantedit ꝑ elementa coꝛpa q̃tuoꝛ:qm̃ parue partes:⁊ magne ifínite q * "tir res E B
/ cabant tuic..q.o.coícamusetiá b Pmooicen — Gitigit vt Fm puas fit ignis:⁊ fm magnas a "Y " | ||: ji
tis bcccozpa vocata elnta e£ compofita cx vno ele, — vo opioncs oicétie clnti cé
- vn vincet me AE | Hari eft Pii Ouoertremacoy; — ritate zoenfitatezStínget necio vt vnü cidé elntum nó oíffert a ßmone —* esie ——— viris " -——
a ndn tOpabpecimplucacó — fpiflum aũt magnae:(5 ingsti ponit ꝙ fpiffus anie pr pufe t magnisd.nó differũt nifi pp. mutat in ——— in ————— —9**— tas. orc prat magnitudinẽ eaꝝ. ¶ f»ódit cjs parue cii magnie ficut otigit illt. (I. £t non folima in b.c dixit:ſubtilitas eni ié : dca MAI PAM —* — — ẽctẽ · i ſubtilitas enié exrpui — contingit eis:vt idẽ cozpus ſit aq̃ t ignis tm̃:ſ cade partiü:bocidé ne£e é Me eo ities e ex magnitudie — parseaz ex qb"cóponit illud coꝛpus:in reſpectun. fpi ffitidíné — € nó ponẽti ſubtilitatẽ et minoris eft ad:ín refpectu aü t maioꝛis eft ignis: io — xcaplo q;titatis veldltatis.( 2». ice^ dixit:qm̃ eadẽ peín rcfpectu q̃rũdã ptiu5 é magna: —— m gc T —* — ex ptibꝰ in reſpectu quarũdaʒ cft ꝑua:⁊ ſic poteſt itelligi, — eene es c panum « dilatatũ «c.l. cá | E | :
n : : : gregi es taPDSCECEptib? puiseiba: eben: ¶ Quicsq; autẽ inẽ ſuphonit elementum; partiü aditiicéécii magni ie Pi Diftitiom. hoc quidẽ diff ugiüt: alia autẽ ipſis neceffa, ate ctentitatéfabnlitaseni ttentitao irt Doi ríim irrationabilia accidere. Ibígdem eniʒ — —— aitean nn ipſorum figuram coaptant igni:quẽadmoa e E ^ far e t u 4 4 * í ; , fio Tleceffe € igit vt pteo ck gb? fubtile J— — SPETEEREA figu rarum acutiſſima iino expáfióte ut trib? dimẽſiõibꝰ qua pp funt pyramis:coꝛp " autem ignis. alis | ptib?ex qb hiſluʒ cóponi£:t cátingit et cis (L:oicétíbue aute (gem ec elemẽtum non try pp DP —— Oluerfitatéinterfpjqus contingit hec contradictio que cõtingit iſtis iné-w necs rOMMmDUnGpppuitatézma contra quos loquebamur vſq; bicrfed ac/
"udiné:vr i fubtili ſi i : Ciis f, T 1 l nt patictoee;« i f (ffo . : r4 "n ! eceut tint otio co1pa edjlia.Et tray —— cidunt eis alia irrõnabilia. Quidam igitur
Does. € VEfit pluríti foꝛaminũ:quapp ptes fürm, eorum dicunt qeícnie habet fí , HT ES Apu end etse ? ptes füt mi — E àoet figuram pyra k —E Sono ofgitvtfintandioseiga rg midalẽ. Et qd3 coy verificár bic f 3*—
nnõ otinget vt Gintpaucioesnifcü fue — ocbili ſimplici: oícendo q nulla figura cft
— WO X88 P XO 00 0X9 C Tu — — -— GCTAA CTUES 009 0 XQ T9 X9
velocioꝛis penetrationis ds pyramiídalíe: c nullus coꝛpus ẽ velocíozie penetratiõis d ígnie:figura igit ignis crít pyramidalis.
44- (. Cum 3diyit dicentibꝰ elemẽtũ eſſe vnũ elntoꝛuʒ
Mõ oẽ cuius ptranſitus cft velocioꝛ ĩ coꝛ poribꝰ bs fü guram pyra mídalcam,
medioz q̃tuoꝛ coꝛpox:aut medium inter ouo illozü aliud ab vtroq; incepit 2dícere oícétib?elntum effe ígné tm̃. ¶ £t qꝛ D dicẽtibꝰnõ 2tingut bec ĩpoſſibi⸗ lia à illis cõtigũt alijs:qꝛ ignis exiftimat fimplicíoz quatuoꝛ cozpib^:c iõ nó ↄtingũt cts ipoffibilia d có" tíngüt oícérib^ medii céq.nó otíngcbát eis nifi ine quáti ponebát elntũ medíü. (T £t iõ.d.dicẽtibꝰaũt ígné eé elntus «C. 20. fed accidüt eis alia irrónabi/ ti2.2».0.9dá igit coz dicũt qp (gnis bs figuram pyra midalẽ:⁊ cũ dixit h̊ dedit róné coz fup hp̊:⁊.d.⁊ qdã eoꝝ verificãt D «c. £t ſylls cog: ſic coponit vt appa rct. 3gnís cft velociffimus oius ín trãſitu.Et figura pyramidalis eft velocioꝛ alys fíguris.Ergo ignis b5 fígurá pyramidales.£t fic facíüt ſyllogiſmũ ey oua bus affirmatiuis ín fcóa figura: etfi ppofítio ma ioꝛ ^uerteret nó eẽt vera:qrfi nó o€ cui? ptráfit? cft velocioz ín cozpib?bs figurá pyramidale mfi ín ete: quo velocitas eft ín ptráfitu pp figuram: boc € ín babétíbus figuras:ignie ait adbuc non eft notus: vtrum fit oe babentíbue figurag:aut nom.
- -
¶ Hi aũt p(uafibilibue ronc adducẽtes:qm̃
corpacõponũtur ex eo qf ubtiliſſimaꝝ ꝑtiũ. Figure aũt q̃ ſolide ex pyramidibus.Itaqʒ; qm̃ coꝛpoꝝignis ſubtiliſſimũ.Figuraꝝ aũt pyramíe ſubtiliſſima ⁊ pzia. Pꝛia aũt figu ra pꝛimicoꝛꝑis pyramis vtíqs erit ignis.
¶ Et qdam coy verificãt hoc alio ſᷣmõe.di/
cédo qoia coꝛpoꝛa fant cópofita ex ſubtiliſ fito coxpozum: qe melioꝛ figurarum eft compofita cz figuris pyramidalib?. Et cfi íta fit manifeftum € g ígníe € fübtilío cete/ río coꝛpibꝰ.Et g figura pyramidalis Cmi^ nor ⁊ pꝛioꝛ figuris. Neceſſeeſt vt pꝛima fí gara fit in pꝛimo coꝛpoꝛe. Ignisigitur ba^ betfiguram pyramidalem neceſſario.
4$ (bici: qdà coz verificát fuii fermones alía róne
nó vera:diuis fit fufficiétioz pma:oicedo qfi oia co poꝛa debeẽt eẽ cópofita ex fubnliozib? cozpib :t funt
-cópofita cy igne: máifeftü ẽ ap ignte eft fubtilio2 coz.
poub*cetcrie:t o» € pꝛioꝛ eis nã. ¶ £t et ſi bris figu; rã pꝛioꝛẽ oĩbꝰfiguris.ſ.ſpericã € copoſitũ ex coꝛpoꝛi bus pyramidalibꝰ:mãifeſtũ € ꝙ ifta fígura € ſimpli cíoz t pato: fíguraz in n. (T Sed 2Iz-induyit ouo
pecedẽtia ínfiloeide ouo ↄñtia infi: c-q.0.Q fíoia
co2po2a funt cópofita cr fabtiliozib^cozpib^t copo
ra ftint compofita ex igne: et corpꝰ qo cft pmu cot,
poꝝ ſperieũ eft copofitü cx cozpib" pyramidalib^: manífeftus eft qp ignis € fubtilio2 ceteris cozpib" et pzío: eio. £t manifeftü eft ꝙ figura prramidalie eft minimũ co1poz cii fit elntũ coz: pot íntelligt per meliorẽ fígurá-figura fperica:c figure dli ſupficie rum « anguloz:.f.quings oicte in geometria q funt fi gure elntog.[ 2.o.nece cft vt pma figura 4C. cu manifeft eft o» ignis eft pmi coꝛpoxt prramís é prima figuraz:zfigura pma os eé ĩ pmo coꝛpe:mai feſtũ cft ꝙ ignís 5 bie figirá pyramidale. (T 4 bc
De cclo 4 11100do
miſtius aüt dicit ꝙ rócinatio iftoz quá cópiebédit Lr
2irift.cadé cft cũ rócinatíóe quá ipfe fecit ſuꝑius in ifto líbz0:in pbádo ꝙ motus circularís o5 cé in c poze celi. f»ofuít eni qp ifte motus cft pus motuu⸗ Et coꝛpus celeftc pmi coꝛpoꝝ:gᷣpᷣmũ o5 eẽ ín pmo Étoicoét g nó ops vt exiftimct qð p iſtã eandẽ de⸗ clarationé óclarauit ipfe fígurá celi."f»ofuit.n.a CC! lus eft pmü coꝛpoꝝ:⁊ qp figura fperíca eft pma figu raxr figura poz o5 eẽ in cozpe poꝛi:g figura celi €
fperica.([ Dicamus nos igit gp Zlrifto.nó fundauit bácoemóftrationé nifi fup hoc ꝙ celü nece € Vt bar 5i
beat fígurá ĩquãtũ mouet p fe: iquátum € aíal. ci pofítü fuittps bie figurã:nece cft Pm oemóftro/ tioné illá vt fit ſpica. Nõodũ aüt óclatü eft oc elntis vtri babeát figurá:fs etíá nó vident bic figuras Vt declarauit:⁊ etiã occlarabit poft Zlrífto.
¶ Hiaũt oc figura nibil enuncíat. ubtilif fimum afit prib?folá faciunt.Deide cr bot cópofito aíunt facta cé alia:quẽadmodum vtíqsfi cx inflata parua oecifionc. Citrifas aütcadé accidũt difficilia.Siꝗdẽ eni idit fibile pzim6cozpue faciũt: terũ veniẽt p?! oícte ratíoncead banc ſuppoſitionem.
¶ £t qdáalíoz non fecerunt rememozatio
ncs oe fígura ignea oino:fs oircrüt ꝙ igni⸗ cft ſubtilioꝛ alioꝝ oius cozpor tm̃.Dein dixerũt ꝙ ex cópofitíoc partium ignis adi uicẽ ⁊ denſitate cay fiunt alía coꝛpa:qꝛ m turaliter fuit tumoꝛoſus ignis:⁊ cus oft gitur fiunt ex eo alia coꝛpa ᷣm cóftrictíonó eaꝝ.Dicamus nos igit ꝙ bíe ſermonibus contíng(it mnlta ĩpoſſibuia difficilia.Qu⸗ niam fi boſuerint pꝛimum coꝛpus part indinifibilem: venient etiam pꝛedicta inco
¶ Tum oiyita» qdá dicẽtiũ ignẽ cé elatũ dãt el fi rá pyramidalé:oírit ét qp qdà nó oát ei figura p . i
figurã igni:⁊ pot itelligi ficut diximus oc vtl (E aueniüt in D ꝙ giiatiofit ex igne p oéfatióts cíi.o.opiones coz in boc icepitodicere eio. ach mus igr Q» accidũt ex iftis &móib^plura ipo pó coe qifi fi dixerit p ptes pmi coꝛpis qo € (gt S aiifi quoz oftrictio cft cá iſſitudinis funt ptc entibuf biles otigét cis oia ipoffibilia cótingetd DIC ^ partee effeindiuifibiles que iam narranímer «oli ¶ Zidbuc non contíngit boc oícere n. ue
ter volentibuecófiderarc. Semꝑpi m⸗ corpus coꝛpoꝛ comparabilcfm ans —* MWagnituaimnes ait amũitudinẽ ſube rg
nis:⁊ ſiliũ partió iter fe ⁊ elemẽtoꝛi ss
Lr omnis aque ad oẽm aereʒ: ⁊ elemẽti ad ele/ ſit equalis:dixit ⁊ nos nõ videmus boc ita:qm̃ aer €. Inetayfimitrauté z in alijs.Aer autẽ ma aioꝛ aqua:⁊ D qð dixit oc elntis eft manifeftü.Cli
o2eft " (Y f demus eni ꝙ cii ptes elnti ſpiſſioꝛis trãſmutẽtur ín ua:⁊ ſubtiliſſimo groffiffimo: ma entum fübtilíus fient maioꝛis coꝛpoꝛis. ¶ 2».0.« ff
ME um quonías t elemétum minus erit — ita fit manifeftü eft «Cg magnítudo aq eft minoꝛ | q IC qsaerío, €i icit minor magnitudo exi — magnitudie aeris.Et cum elntaq ſunt in cte funt ed £t Ingíoí:oínífibile vtíqscrít acría elntũ: lia numero ↄſilia in foꝛma:⁊ vacuũ nó eſt inter ꝑtes
ilr aũ —* €x qbusponunt bec coꝛpoꝛa:nec̃e vt ꝑtes q̃ funt ín tignis ⁊ totaliter ſubtiliſſimoꝛuʒ. coꝛpoꝛe fübtiliozi funt maioꝛes eis d ſũt in fpiffiozf.
(née olcam?ér bmonẽ nãlẽ ꝙ ĩpoleẽ vt ele ¶ Et cü pofuit D dixit:reuertamur igr t dicamꝰ ac. iip - Paro idiuiſibilis:⁊ hoc manifeſtũ — ideft — 5 igit qp cona ber boca pres 3 ſũt
i ꝑſcrutati f. inálr.m in cozpe fübtiliozi otutdant in ptesq fut i ſpiſſioꝛi:
c yai dias * IT Dasir £u ft cu qᷓ;titas partis mio?ie fit ín pte mato2i f.q? minoz
di coꝛpoꝛiin quantitate t magnitudine. ꝙ cü elntumalteret ín elntus:continget vt ille ptes agnitudo eniz partiuʒ conſimiliũ indiui alterentur ex magnitudine in paruitatẽ:ſi ſubtũe al
, fibilis am̃ i j — paroi —— aff tcret ut ſpiſſuz:⁊ ex paruitate in magnitudiné:ft ecó: chitud - —— ne q moa uerſo. ¶ DS. d. filr ois pars ſubtilis recipit oiuífio ꝛpoꝛuz totius aque aſſimilaf ma nem.icoé coꝛpus ſubtile ↄſtat ex ptib? indiuiſibili⸗
—55 cozpozü totius aeris:⁊ filr dece — bus ¶ Od deciaratũ eft igit qpentus ignis recipit trie elemẽtis. Et nos nó vídemue B.f.qui diuiſionẽ neceffario:c ꝙ itedít per boc oicere q»oti
aereft T . — gitcieoiccre:vtignisqeft elntum babeat elntum.f. ; . "Imnaíoeínmagnítudieqsaqua. fet (ilr partes ex qb? cóponit:t ille ptes ét béant elita cum
oc 9 : : ; * Oip"fübtile eft maloꝛis magnitudiscoꝛ recipiat diuiſionẽ.⁊ vlt fi dixerint o» ille ptes fütoi :Cgroffo. Et fi íta ſit:manifeſtũ ẽ ꝙ ele⸗ uifibiles:otingeteis vt elntã fint ifinita Hiuiſio eni a. ctl aque eft mínue elnto acríe. Reuerta — Ur magnítudinibus eft infinita. ¶ £t vlr ſi dixerint
Iur igit Q elntus eft vnum coxp^nó poffunt cuadere a oícen tí Stt t olcamite ꝙ ſi magnitudo míno — 4, ptes cé:qii ipole eft vt cop? fiat a coꝛpe:niſi fm
! 8 - 2 - ; ; j i nece tfeftin magnítudic maioꝛis elntí: altex íftoz ouoz modoz:aut cópofitíóe:aut cóple: bíni 3rin; eft vt elemẽtum aeris cadat ſub — ríone:fs ipolee yt copus fíata coꝛpe vno f5comple | c "ifie: fiti elemẽtuzignis:⁊ filr omnc orsa Sfi cópofittoné-Et cii factü fuerít | bus ſubtile. Declaratůʒ eftígi£qoelemé — Fa reuuder t. eco 6 VLC" €k quo cozp" cópofi |
^A iw
[2€ "PE
tum ignis eft diuiſibile neceffarío. fitioné alia: pale n fca Magunudo pp Cp 4 Cum dixit ꝙ oicétesigné eẽ elemétus:c qp giiatio luo Pimone. 4] Z bemffti?aüt expofutt id — fi ; ex eo fit Pm oéfitaté;continget ei vt fitcompofit?ex — 9 Ptes ex abꝰ elnta componütur cum pofite faerínt ^59 The⸗ plurib^ptibus in ditítate:z g»ille partes funtelntü; cõſiles in puitate tm̃.ſ.vt fint indíuifibiles:cótinget pa quapzopter fermo eoz cft filis fmói oicétiü partes ex hoc vt qᷓ;titates coꝛpoꝝ ſimpliciũ fínt edles: cũ eſſe indiuiſibiles.Et ſi dixerint ꝙ ille ptes ſunt índi — Vtdent inedles cõtinget vt ſubtile eoꝝ fit ex ptibus bg ning welt MO | 920 t1 pby ticis, Jncepit et p dicere alió impolc € opponit huic dicẽdo ꝙ nó ↄtingit vt quátitates »dicir guru, contíngit eis ⁊ dictio nãlis nõ ——— eoꝝ fint eq̃les:niſi ci ꝑtes bob folumó fuerint Oltit.oicamts mó fmoné nãlẽ ꝙ impole eſt ⁊cc. de — €dlesin ꝑuitate ſʒ ín nuõ.Et fir ſi bec coꝛpoꝛa fim: | móftrem?mó tóne náles ex q̃ appet ꝙ ímpoleéve plicia fuerint pofíta diuerſa us magaitudie nó otín; —* (e POE e pup fac NUM ov boc Rs EN — inei — fi n üt 2nueitu ei plcrutatt tuerint nal oe D.iz máife uent eque. Those au : gnone vnPifto |... | c i qp D e ipolc ei q nált voluerit pfcrutari 8 I5.f. tii cozpoz: ey altero ↄtiget vtille ptes finti eis eedẽ Aůroro be^ 1 ofíderauit ín mó tráfmutationis elntoz adingp nuũero Si igit gñatũ ⁊ illð ex q giiat nó fücrinted; 12 £t uc D.incepttoicereillum modü:zo.qir fiboc — lcsin magnitudie otiget neio:vt ptes fübtilis coz; igit iterit tũc qðlibet coꝛpus declinãs c dicamus poris ſint maiotes cũ fuerint edlea in nó ptib'coz, fà no Copa limplicia d funt aquadgnis:aer:tter, — pozíe ſpiſſioꝛis.ſ.mĩoꝛis qᷓtitatis:⁊ nn boc nó tin; bs nt vsu erptib'idiuifibilib'nece eft vt — git eis nifi q: cócedunt vacuum efle unpoffibíle, tegi É a'icut eoꝝ Qgiiant ab aliqua pte alterius Si autẽ diuiſibile figurantibus qdé íene —* —* magnitudie Stitate:neq; maioꝛ:neq; CSi aute Hr Na a - tane Ds aa 9d cu pareaerisfiter ptead:nece ett ve — accidet nó eẽ ignis parte ignẽ:pp nõ cõponi eris fit elio pti aque:⁊ fit oe als, (T. 2.0.c3; idé cr pyramidalibus. Adh — magnitudo ptiũ ⁊c.i.⁊ boc nece é: i pyramide Cr p 5. T Ue ap ee q̃ funt ín pte elnti a qua giiatio eft: in fios non omne coꝛpus ee:aut elntum:aut ex ele 3 in alterius enti (üt eq̃les in dstitate in nme mentis. Pars eniz ignis neq; ignis eſt:ne⸗ Gi — —— ci-oaflimilaFadimm; q; alterum elementum nullum. t oma; ^dí 1 ] ^ í 2e á Suleramm; iid aquo eft generatus fint «d " o — —— "a xí -— 1 — fitcópofitü epptibusequalib'innumero — G9 eee eintuz: q; €t figuratus pꝛima fi ipis udine: fpeciec nó illic ſit vacui. £t ci aura. At oícamue ꝙ ſi igmis eſt elementusz
necene eſt yt magnitudo coꝛpoꝝ (impius — Q2 figuratus eft in pꝛimã figura:ſcilʒ pyra
— — — — — — — — —
— — — — —
E 1 '
l HI | |
Part 33
pU TERRI — —
- — — —
49 Zibbicuiatío
De cclo410ndo
| «e ;o Epor;
rd. deſt cõ » fubtilius ſubtili poſito elemento. Et fcóa eſt qp fb Dita e ks 7 illa ms Vect lius eft elementum fpíffiozis.Cus vero pof uerim Wan efiguris pyramidalibus: geteiger ſubtie p fabtilius ſeꝛ o» fübtilc eft elntũ fp a hut. fermone vt non fit omuec ———— eIntü: ^ Sringetvtelinta phocedant in fiit; Poopofitioa Ej ut gnãtum ex elemento. X ozpueeniígnío tem dicens ꝙ fubtile eft elementus fpiflo:e ? FAGIE es , P s ab cic. Propoſitio autes oícens:q» omne coꝛpꝰſubtl Mc
non eft ignis:neqʒ aliud elemẽtũ oino.
¶ Cum cõtradixit dicẽtibus ignẽ eẽ elntum inditus eft ſubtiliſimũ oium coꝛpoꝝ:incepit ↄdicere ponen tibus ignẽ effe elementũ:qꝛ bs figurã d eft elemẽtũ figuraz.f.pyramídalé.(T £t dixit:⁊ Sdicam^ eis «c. ideft ⁊ Idicamus ponétib? (gnis figurã pyramidale 4 oícétibus i5 eẽ elntuʒ coꝛpoꝝ « pmü eoꝝ q bs fi gurã paimá:qm fícut pꝛimũ coꝛpus b5 pmá figuras: íta ettá qð bs pꝛimã figurã eft pmü coꝛpꝰ.¶ beide icepít dicere eis: dixit:dicamꝰigitur ꝙ fl ignis € elntũ.i.ꝙ fi ignis inqᷓtũ eft ignis b5 pꝛimã figurã.ſ. pyramidalẽ:⁊ iã oeclatü eft a geometris qp pyramis nó diuidit pmo i pyramides:nece ẽ vt pare pyrami/ dis d ẽ ignis q € nó pyramidalís fit nó ígníe:cus ois ignis beat apó cos fígurá pyramidalé:« fic erít q̃dã ps ígnís:nó ignis:qð eft ipolezs ignis nõ bs figuras prramidalé p ſe:⁊ cũ nó béat fígurá prramidales p fc digniꝰ eft vt nó fit cá eiꝰꝙ ſit elntũ. Et ex D ap paret oeftructio fmonis ouertétiü bác ppónecs qui pant ignẽ figurá pyramídales:q? eft elntũ cozpozt. ¶ D.0.neqs aliud elntuz oĩno.i.qꝛ pe ignis q eft nó prramidalie:impole eft dici ín co ips effe eIntü:aut ex eInto:quoniá aut non elntum eft:q? elntum apud cos eft ígnis:qz bs figuram pyramidaleʒ:qm̃ vo ne: qs ex elnto eft:quía apud cos nó cõponit ex igne.
(L 2»agnitudie autẽ determinãtibus pꝛius aliꝗd elio elntuʒ effe ⁊ hoc in ĩfinituʒ (re. Siaqdem omne coꝛpus diuiſibile:⁊qð mt nimarum eft partium eſt elementum.
¶ Et contradſcamus ét dicentibus ꝙ elemẽ tum eft vnus corpus fübtile. Zlccídít eni ex boc vt añ elemétt fit alíud elemẽtum: aii illud aliud:⁊ ſic in ĩfinitũ:cuʒ (lud coxp?.f. elementum ſit diuiſibile: ⁊ minimum cozp? diuiſibile fit elementum er ſpiſſo.
¶ Vult 5dícere dicẽtibꝰꝙ coꝛpus q € ſubtiliſſimũ coꝛpoꝝ eft cii elntũ:oↄtiget ent eis vt art elutũ ſit ele mentůü:qm̃ cii apó eos coꝛpꝰqð cft ſubtiliſſimũ coꝛ/ poz cõponit᷑ ex ptibꝰmioꝛibꝰ oibus ptib^:er abꝰoĩa Co1po2a cóponunt:« oẽ mínus fe b5 minus fe:cus oj, uifio pcedat in ifínitü:z fubtilitas eft cá cffc alió co pue elntũ:⁊ cá fubtilitatie eft puitas ptíu5:t ꝑuitas partiii pcedit in ifinitü:g ſubtilitas pecditin iini, tü:t g fubtilitae cft cd effc alíqó coꝛpꝰ elntũ:g con poza ĩubtilia q̃ funt elnta funt ĩfinita.Et otrit-Sdíca mus etíá oicentib^:cü ifte Pro fm ꝙ appet € vtis bicentib"elintü effe fubtiliffimtü corpoꝝ:ſiue ignem: fiue alítid. (T Od acciait. n ex B c.t cus dixit D qo otigit buic pofítiót dedit cám in hn· d. ⁊ illo cozp?f. elntũ eft diuiſibile ⁊c.i ⁊ ótingit eis ex D qz ponunt corpora ey gb?cozp"fübtile q eft elntũ apo eos có» ponit effe diuiſibilia. Et ponũt coꝛpus minus .ſ. ſub⸗ tilius qó eft mino partíü d; ill qo eft maiox ptiũ eIntum corporis fpiffi.f.maíoz: partium: t.0-D:qz ex iftis ouab? ppónibus otingit cis yt elnta fint infini (3.0137, vna eft ꝙ conus fabtile qõ eft eintũ com^ ponit cx ꝑtibus oíuifibilib"quapp fít ex eie cozpus
lebs fuübtilius fe:s non fit pofita ab cís:tii fcquit €f fermone eox:cũ fubtile cópontt ex ptib^mio:ibus, Q ois pare parua diuidit fm eos in mínoze5: ſequt eni ec boc:yt omne cozp? ſubtile babeat ſubtili fe. ¶ Zidbucafi « bíeaccídet dicere ꝙ ideʒ 9? boc qd ẽ:ignis ẽ:ad alið aũtaer ⁊ terrà ¶ Et ↄtradicamus ẽt eis dicendo:qꝙ caig eis ẽt idem dicere in reſpectu quoꝛũdam e ignem: ín refpectu quoꝛũdam aerem: ^ militer aquam ⁊ terram. Ne ¶ Hoc qð dixit eft manífeftü:qris cü pofuerint 0?! : elntoꝝ qbus differũt raritates ⁊ denſitateʒ fm us gis « minꝰ ⁊ igníe nó oiffert ab aere niſi f5,pp?! ft nes termiati iter eos in raritate ⁊ oenfita timor ft eft q» fi pofitü fueritalió coꝛpꝰ:cuiꝰ ppoztlo! " tilitate ad ignem fit fic ppoatio fubtilítatis (gnt9
aeres:nece eft vt illð coꝛpꝰſit i refpectu (gnis! y
ín refpectu illitig;z aer ⁊ aqua in refpecru. (Liu: "n terra c aqua:quod eft ipoffibile:« totü boc acidi jl qꝛ o1íaeilloz ponüt cx caplo dstítatie relattue: í
¶ õmune aũt oibue peccatá vnum dar tam ſupponentibꝰ vnum ſolũ facerc mol naturalẽ: ⁊ oium eundẽ. Aidemus — haturale coꝛpꝰmotus bie pꝛicipiũ. &i (f oia coꝛpoꝛa vnũ alíqd ſunt:oium vriqp C, . vnus motus.Et eodẽ necariũ magis p^ moueri dito vtíqs maius fit quéadmod" 7 (gnie:quáto qdé vtíqs aío:fit ferf y cíne furfum eaqs ipfiue latióe. Ziccídif? multa deorſum ferr veloci?. Sjtaqs pP. v t adhuc qm̃ determinatũ ẽ pꝛus:qm ^ n3lee mot?palá:q ipole vná eẽ elemẽ ¶ Dicamus igit vlroée oícétce dame cé vnũ peccát manifeſte:vnũ.n.motũ nfteinalé: ⁊ in oib? copíb?:cuf? 2r. "lidemus.tt.g oẽ coꝛp nálebs priclb, c; motue nálío. €5íoia coꝛpoꝛa funt cde g habebũt eũdẽ motus. s£t dsto magie J fuerit maius:tãto iſte ot? erit foꝛtio (it g. qᷓto magis igníe erit maioꝛ:tanto ip "I erit velocíosíe motue ad fupíue-£^ qr demus multaco:pa moueri ad iĩfer M citer." Propter has igit rónce: DP Corigó lce füt plea: ꝙ ipoleẽ vnü tim Cc pr^ n ; COIpoz q̃tuoꝛ.¶ £t ideo dixit:dicamus igi «oft 0. vnũ.n.motũ nece é ⁊c̃.i.⁊ D qð oU 5a eft:qrii cii nulli coapue inuenit nifi fít cle (ipi €x elntoꝛ⁊ coꝛpus qð eft cõpoſitũ €x ehe t d et vt béat motü nãlẽ nífi inotũ entis € poíít
liani, Y. iber 5. ertiuo z75
b Menus COmpofitusnó oif * —
CiBicammoigié qp cumclcmétanó mci
je "fia 5 tirs büceüdé motü;ipitscotrariü wide — "ta neq; vnum neceffario fant plura ⁊ fii
e 3. i aem n.⁊c.i.videmus.n.ples vno motuinco: ta. Clolumus mo ꝑſcrutaripꝛimo vtrũ cle^ õ. Et
^ poribꝰnãlibꝰex Pat E D Aute e :
— mop zi go, e quo venficádu eſt pciſe ꝙ in oĩ coꝛ menta fint eterma aut gnãbiua 7 c d ie Paenali fimplio eft pn^ alicai? motus nãlis ſimpli — [(3: qtii cá boc rimis r 3. —* P —* "Cp nece eft vt nũerus coꝛpoꝝ fünplicius ſit m It declaratum declarabit
Wi — ** motui fimpliciii;q: nücrus motuü cófegt nobis numerus eoꝝ:⁊ ud, Dicamus igitur ep ung — 3.4: igit oia —— «a Qimpoltlibileeft vt elemẽta fint eterna. Ai Ev" de motu ·i.ſi elntu lit vnu ericelnti:« — demuecnís íané d -o1D? fi ad eaq cSponunter cfntoeiufdénáeficconpanóba — plerpiifol ^ oft te onda n fid * | cada IM cidé moci:fs biit ples g elntũ nó é vn: duty art. S»ed otii otut " aligg c4 fuo Fmone:zdituscoip^fueritmap«cae — Alt ertt in infinitum:aut ceffabit neceſſario. ^ t4 viol —— eft íde: « € q exiſtit in elen/ Laut oiffolutío erít inifinitü:tépue diſſo/ tfi Unt ples vno; d ei eq nde —— máks lutionis rerit ifiniti; ẽt tẽpus compõnis ' moueri ad fup? caquá tterriad inferius mos — Crítifinit(i. £2 mnis enĩ pars cien iTol mags ad fupricaquá cterriadinferiustágto — ; pare elementi diſſo (as v ** uerit mot?maiorisco:pis:táto mag! erit ye uitur in alio tẽpore.Coͤtingit igit᷑ ex hoc ſer n ^v So x» Demfat ꝙiſti motꝰnõ ſũt violeti. mone vraliudtépue fit extra tépuein ifini^ P» T P bas igit rones ⁊c̃.i·⁊ ſᷣmo eiꝰeſt ĩtellus ꝑſe. tum:dico tempus componis ifinitum. £t fti | l'actatue quartue. KCap. I F ft í - 3.2. fpeifinitus i equ — manifeſtũ eft igit qm̃ cá ita fir; vt aliud tpa no«n cr re ^ lend pi aut net; intinita neq; —ifinitá ſit extra tẽpus infinitũ:qð cft ĩpole. "auum, ig. (ANN MA —— efteflezfi^ Si vo diſſolutio ceſſauerit ⁊ fteterit.f.oif^ — / BY poit; —— autemeſt ſolutio elemẽti ín aliquo loco cíue:ítud coz » A Pris empiternafünt qut pusaut erit ĩdiuiſibie aut non. Sinoncoꝛví aei E Iboc uni v RIOT ruptibile : vt dicit Empedocles. 3jmpole oltenfo manifetus aũt eſt vr firidiuifibile ppter ronce quae iã
i Cft quantaquídem « qualía funt. Sempi⸗
c terna quidem ígitur effc ímpotfibile. Cide Ero eed ctia eft ipolt vt firoiuifibile " mus enim ⁊ ígné ⁊ aquas z vniqsqsfim^ | eni mido / wars 1 co:rupttoc. Corpus 7 pliciumco»pozrefolutá. THeccfle aMtéQUt ruptionio c puo clorie vitlolutióig ⁊ co/ id infinitas eẽ:aut ftare reſolutionẽ. Si quidẽ ^ bac cor fioe f. xL fi maius coꝛrũpit ni igitur infinita: erit ⁊ tépue refolutionie ifi pus minus oigni?ctt » eren inalítd coz lo mtum: ⁊ tterütépuscópofitona:vnaque^ cis oíTolnriobz v erae recipiat ma (d qs cni ínalíotpe refolntt z cóponi£ parti, — Saesicieemen o e s PHODC- Clidemug ó nitumtẽpus. Cum illud q5componte (nfí — ——— ntu fit: adbuc pꝛius boc ꝙ oitfolutioig Ee EE) P TE (MET x er magia fne 9 | finweenmainfüntumfiericontngerifin prias ca aO TIGgo eT faclliorto corru - tum:q$ ast éimpoffibile, €314 a * Cp ema cit - g elenta corpoꝝ
| ux veteres d : unt gñabilia cozruptibília oino i alicubi oiffolutío : ant idíuifibile crit co1p? in boc caplo oecla » i inquo ftarurzaütoinifbbilegdem:mórame Auit pucis don clara rez eompofisss ok ^ $z 6 | Wdetvnds:quéadmodá videtfEmpedo — wüigiibüecicorupubil:fsfantgnabuia t cosa. p cles velleoicere, 3jndínifibile quídé íai£ nó ptíbilía fm oẽs ptce:fiue giiatio elntoz adinuicé: z d trit ppter pꝛius Dictas rones. xcd kai QURE Pul dut trina j iuiſbile:qdem nd afi oífol edtn ne tioné ín ſuba. Et qmi cu apa fuerít q» nulla pg ⸗ lilia eni ! aut diſſoluẽduʒ. ABi — reling£er cío d nó recipiat gnóné t cozruptioné:co,
' enim coꝛpus maiori facilius coirüpti tingit necio vt generatio tco?ruptio eo: fit tráfimu [A le. Siꝗdem ⁊ ꝙ muitũ corrumpitur ᷣnn fAneímfuBamo tm drit cp ex ifta pfe oc uccoꝛruptionẽ vt oíffoluatur í tatióe poffum" fare nàs coꝝ· ¶ £t incepit z oixit:a i Thgds / Jaturinmítnorí, — oicam"«c.iccii D io declatũ eſt:ingramu⸗ vtz fint rn i eniʒ magie boc pati ronabilemín?, — eterna «&2-0-qrfi cũ boc veclaratà fuerit WC ie ii uobus afit modis videmus coꝛruptum iſta pícrutatióe poterit oeclararínumerus eo;; qm J m C. Zlcótrarío enitn coꝛrũpitu .. eIntafunt coꝛpora ſimplicia:⁊ ín I5 oes oteniitxco» r ^ C lbfut ín (eípf f rtinctũ: — por aücfimplicium ( vt dem eft» da (unt eterna; ſtũ tit | iplo farce cene. [Doc a(jt d^ quedá generabilia ⁊ cozruptibilia. Et Cu5 decl i yi qr, rnus a pluri ⁊ eo velocius Gxto vrj^ fuerita»eleméta nó fünt eterna: ops rer at : vif it minꝰ Plo vti fementan i a. d: OD3 quéererenume a eue fcit
ups l^. Itaq; neceſſe generabilia rum elementoz in cozporíbus fimplicibus genera; ncc ewoz | yn Ptibilise C elem entac o»porutm 1 co? bilibus ⁊ coꝛruptibilibus In boc igit eít iuuamen cxd lig acci , ! ., in bac dorm nüimneg; ? « oeuslcite rarciteriora ^ ' ($1. "i
TM ni MU
Nihil coꝛrũ pit in nihl:t nibil aiit ec nibilo. 39 p pby.54»
Digreſfio q oridi£ vtrum pott fit ineni re tpᷣs ĩfinitũ «x infiniti.
^^ Socccdo^mundo
(1 £t ét ex ifta pfcrutatióe poteft ſcire nãs cog:qm cũ occlarauit gp nulla pe relinquat que nõ fit gñabi lie ⁊ cozruptibilis appebit ꝙ gnátío « cozruptio fínt tráfmutatio ín fuba:no in q;;titate:qm̃ ſi fuerit cran Imutatio in q;titate.ſ.in oiuifione p dititaté: neceffa rio otingct vnü iftog duoꝝ modog:aut vt cõpoſitũ piffoluat ín ifinitü: aut vt otffoluat in ꝑtes indiuiſi/ biles:vt poft apparebit ex Ariſt. ¶ £t cü oedit vtilí taté iftius pfcrutatíóie:icepit oicerc:ipole eft vt eln/ ta c.i cmanifeftü eft ꝙ impole eft vt alígsoicat g» quatuo2 elementa funt íngiiabilia ⁊ incoꝛruptibilia fm parté cũ boc viſum fit. CYÓ aüt pót effe dubium eft:vtrü p$ que vídet cozrumpat in oibus partíbus aut ín qbuſdã:⁊ iõ dixit:ſʒ diſſolo aut erít in ifínitü: aut ceffabit neceffarto.t.f5 otffolutio ⁊ cozruptio que appent ín pte cozrupta:aut ꝓcedũt in ifínitü:aut cef fabunt apud ptce non cozruptibiles. ¶ £t debes fci re qv ifte &mo eft vlis oicentibus:g» cozruptio fit per diſſolutionẽ cópofiti ín cozpa diuerſa fim fozmá:atit in ptc diuerſa fm qᷓ;titatẽ.Adhuc eni nó eft oeclara: tus vtrü tráfmutatio in elemẽtis fit trãſmutatio Pm qualitaté aut fmm qᷓttitatẽ.¶ £t cü pofuit gb (fta tra fmutatio « cozruptto que videtin pte elntoꝝ aut eft oíffolutío in partes: tlle in alias:⁊ fic ín ifínttu: aut ceſſabit apud ptesd nó oiffolaun toĩnoꝛaut diſſoluũ tur fm totü:ita g diſſolutio terminabit᷑ in illa parte cinti que videt diſſolui. ¶ Et. v. ꝙ oiffolutío fit duo "bue modis diſſolutio.ſ.in ĩfinitũ:⁊ diſſolutio.ſ.in alt qð diſſolubile:vt cus deſtruxit iſtos duos modosre/ linquat tertius. £t incepit pmo deſtruere ꝙ diſſolu tío ipolc eft vt ſit ín ĩfinitũ:⁊.d. fi enis diſſolo fuerit dfínita «c.« intédit p compóné tpe gnõnis: « neceffe eft ſi tps diſſolutiõis fuerit poſitũ in infinitũ vt tpa cópónís fít in infímtü:qz yidet a» coꝛruptio ptio alí
tü:c tfinitũ inditü eft ifinitü : ipole eft vt extra ipm ueniat alígd:qrf illud extra qo ĩuenit aliqd nó eft infiniti in ila pte."Dec cft igit intẽtio ſui fmonis:z intéditp tps extrinfecü tpe gnõnis:⁊ p tps cxtra qo nó inuenit boc tps cozruptióis.(I £t debes fcire gp nó eft poe iuenirc tpe ifimtü extra tpo ifinitus-bec ent eft oífpó tpis pteríti cà futuro.f.q2 tps pteritum. €ft ex futuri: vtrüg cft ifiniti. £5 nõ cft poletps infinitü nifiindstum ponit tempusifínitum in vno duoꝝ €xtremog: « bec eft diſpõ téporis pᷣteriti cum futuro. Ponerẽ aüt tépus ifinitü cxtra tẽpus infini tu5 tn extremitate ín qua eft ifínitü eftipole. ¶ Et boc ſegtur bác poné:qm cũ pofitü fuerit tps gnonís.
cffc infimtü « extra ipm faerit pofitü tpe coruptió nis:tüce£ infinttü eft poſitũ aligd ex pte ex d elt t mti. ¶ £capparet boc cü fuerit cps ofideratus fm cé vniue entis. Qð. n. eſt ipoffibile ui boc mõ imag" natióis eft iuenire tps bris eé vniꝰ entíe infit «P — cxtra ipm fit tépus:qi illud qð b5 nám vt nuenia⸗ tur p tpe ifinitü hz potẽtiã qua agit aut patit actioe aut pafftóe ifínita:z cus ita fit neceffe eft vt cx tepu⸗ actóís aut paffiois iti? potétíe nó fit tps oino:qm cxtra tps actióie eẽt tps nó cflet finita potétia. T9 tétia aut ifínita nó oiuidit neq; iuenít etra ipfam alía po? infiníta.f.qpnó diuidit in ouo: íta gp ytrig fit infímtü. Qi nó inuenit potétía ifíníta mato d
potétía ifinita: « D máifeftü eft in potẽtia ínquátus Me nó bscxtrema:neq eft quántas. Cum vo accípít i nula quáti eft m baben egtrema.f. tépoze tůc extimabit Bo q pofííbile eft vt acrio eius diuidat per ouo tépor?
quo vtrũq; fit ifinítusJzt ex boc exiſtimauit T " 9 eom, to qp pole eft aligd cé gñatũ nó cozruptibt le:c alid? uil NA nó generabile cozrupti ín poftremo.ZIDutauit có p R Si idoli temporis ad idoli potétíe: «D totũ occlaratt P^ fo cftin fine iftius pmi libꝛi. Sed fi D ipoffibile ced Gurt
intendebat nó cét manifeftü nifi p illud q9 occlar? tü fuit ín fíne pmi tractat^. Et manifeftatio ft fI nís eft g»ipole qà pofuit bíc máifeftü elt p fc. Et C! oeftrurit qp cozruptío ftet in re cozrupta:c nó co2/ pat f5 totü.o.fi vo diſſolutio ceffauerit « fteterit i ſi vo cozruptío fteterít in re coꝛrupta que eft co ſimplx apud alíqó nó cozruptibile:illud apud q? bit:aut eft coꝛpus diuiſibile:aut indiuiſibile:⁊ inten⸗ dit per elem̃tu vnã partẽ quatuoꝛ coꝛpoꝝ que vidt tur coꝛrũpi quo ad lenfus. (L Et cus dixit biz ap £mpedoclé nó cozrüpunt bec elnta adinuicé: QU fint indiuifibiles.otrit:(s nó cozruptibile:ficut ofr Empedocles: dixit D qrit cũ corruptio pucnerit d^ pté idiuifibilé:impole clt vl erit ponere ed come bilé.ü aüt dixerimus ꝙ ꝑuẽit ad coꝛpus oiuifibV le:tüc ponem"cozp" oinifibile qà ipoffibilc cft Y^ cipiat diuiſionẽ:vt £mpedocles dixit in totis ele "t tis: fuit neceffaríü dicẽttbus ꝙ partes clntoz fu oiuifibiles nó coꝛruptibiles:ꝙ nó funt elcrfita ^^, fmo Empedoclis ín ete eft. Empedocles .n. oic it partcs clemétoz funt nó cozruptíbiles : trí no » partes elntoꝝ elinta eis. Tlulla.n.ointía eft apud f " nifi qz apud £mpedoclé nulla pare eintox coru tur: dicẽs aũt bác opinione ponit alid parte clem d co:xruptibilé 4 alía5 icozruptibile:z iõ cotingtt ^ in q otingit Empedocli. ¶ £t cũ termiaut In^ e iftis diuiſionibꝰ icepit oeftruere eas 7.0. impol (io aáüt vt fit idiuifibíle.i. illud ad q8 puenít olo fs, (£0. cám in h:⁊. d. pp rónes quas pius Dre in ídeft pp ipoffibilía que otingüt otcétib" pf€ ^. cot diuifibiles. ¶ 2».incepit ocftruere modi f/f; i co:ruptío puentatad parté nó coꝛruptibi fs «fit. bilé:«.o.ipole eft vt fit oiuifibile fine aug dao c ne oimínatióc.í.c ipole eft vr illud cot Fuptío ꝑuenit fít diuiſibile:⁊ nó gnábile ne P mint ptibilezz B intédebat ciü.o-fine angmento 2: «d tíóc (T 2.0.cám in B c dixitxcorpn · min 26: olg eft vt illud cozpus ad qð cozruptio ꝑue nit z.. oonyr. tío fít coeruptibile . nã pe minoꝛ cft aciliorl? ^g tionis d$ maíoz.(T 2».o.fi igitcoꝛpus mát i rei pit bac coꝛruptiõe «c.i.fi poſuerimꝰ ꝙ co pucnit ad aliá parté ei ⁊ poſuerimꝰ v ꝓ. vr ill; facilioris co:rupnióis dj maioꝛ:otingit ey bo pit?
fiber o Tertius 5$
bare recipiat coꝛruptionem in mõ ini : d imcbignas dcl deir Bhtflieconpeerin quofignátio:aurba ie fitcoeruptibile:tficpcedirinifinini-ríioeda, debtt corpus: figdem bébit corpus: ono " " 2 cii umpote.[ Et qipofitüfuitinbacró ſimul erũt coꝛꝑa in eodẽ:qð qdé fai ⁊ qð —— m ——* co:ruptiots qp maiusicebit pᷣexñs.Siaũt ſine coꝛꝑe nece vacuus ſeꝑa/ demus adẽ ignẽ coꝛrũpi duobus — rns eẽ:bocaũ inole ofi modis «c.i.ey fenft iductióc.poffum?verifícare p U5 ceibocgtit Wip ole oti fum eft brius Poné oicété:c» mín"eft velocioris cezruptóisqs ma CDicamꝰ (git ꝙᷣ ſᷣmoni dicẽtis elemẽta fie"
lus. U.g.q ignis coxrumpit ouob? modis:aut exſe: riex non coꝛpore ↄtinget oícere vacuum eẽ
But fuo río: ín vtroqs videm? ꝙ ignis puus eft fa C ianá ẽ in ali clliorís coꝛruptis is q; rer pap recoge ignie par ———— ei gnatus gute in alío co? i l'eaipit citPcozruptóes qᷓ; fuii Sriü:qó e magnü ——— Icozporali. $iigit iconpalic rit pilewi 3I digni ẽ coꝛrũpi a fuo rio maiortoifpotuit coꝛpus q̃ð fuit ante ipſuʒ ín quo gnãbatur. hara mo 15 P maiꝰqꝛ ey mõ coꝛrũpit̃.ſ.incᷓtuʒ eft maius. Et ſi locus in quo fuit f fi Bom, (£t tendit p b qo dixit:ignis extiguit p fe vł ex fe QDo rait generatum fuerit fi^ n e Etguit p ocfectii mãe in d retinctzc £m rei veri. — 1 cooporeerit vacuum neceffarío:« fic fe f Ximy,, QU COtruptio ei^pp ofumptioné mãe eftét ex 3rio: rosas co»poregtiato: q9 eft impoſſi ul üxdbcs pino accitalícii 3riü nó pótcomüpeipm oumba bile:ſicut declarauimus f uperius. b tj zo mie nt mam ↄuenientẽ fibí:« oixit D:q2 níbil cozrü» ¶ In boc capto vult oeftruer | —* Ple in rei vitate:ſicut nibil giiat p fe in rei veri rr mn 3 ¶ Et cũ cópleuit oeclationé quá itendebat fe: | l'ememorationé;co.oeclaratü eft igit c4-oecla/
| : —
L Jnb O ouas diuiſiones ſylli ca
pᷣdicti ad ↄfirmandũ 3". ¶ £t.o.oicamus igit «c.i. —
Pie n pno P AME vv in actu-i.nó per pᷣua v gnãtlo in
efti " gue tione fímplice.iiatiomn.eft motus:motusaüt indi diget íubto «
Füptioné in er Sae COR Tecipitgeneratoné € CO? — cerfubtonecio;c étcus res gnãta alia é a re que fuit. quo ci? fubs bus ptíbue:t b oemóftrateas eẽ com apta vt eét, Neẽe eft fubm eé in gnónc ficutin als ^" abaliará
boſitas e maa . at iaino! tráímutatio^ in fas. fo1ma:z qp gnátio « cozruptio in eis trá(mutatióib?:fs tfi ín fuba eft in potétía: « ín alijs. má ——
eſt in fozma: ov , CO mast declaratum erít ín alio loco. tráfmutatióib? ín actu. Jpfe à nõ querit ín boc loco uoniaʒ qutem fant gnábílía: aut ex non Ltrũ elnta funt gnáta ex nó cífcaut ex cozpe: qr fi CO)pore:aut ex co»poreerít anátío.fet fie Ita eet otigeret vt nó ee cét illud qð giat (f. illud in CoDore:abteralio:anterímuíces. — dev du HP LIS poo oickeq ens nó Stat ſcamus igit qp cá elita ſunt gñabilia ⁊ natura! —325 S. ex orio AEWAT Wd Co?ruptibilía: nece € vt fint: aut anullo coz —— cr potétía ín coꝛpore:aut ex coꝛpore in bore: aut ex coꝛꝑe.Et ſi ex coꝛpore:aut ex cam in boc c orers ^ I8it buic póní vacui eé:oedít alio cozporeab cío:autabitic "etEiomne eni gnátum «c.i. qrfi ei ne poreab eis:aut abiuicem. ccfic eft vt ois gnãtio fit in tubo neceffe eft vt illud 5 (€ 0:536 videt fenfu oe gnóneiftoxelntox abigj, fubm autnó partícipet co»peitates: negy acciie ne cenó eft fufficico:vt eriftimat in brido certitudine — Gititatéineqs aliud. Jet cü pofuit banc diuinonẽ ínce in groneecoy abiuice eẽntialr: icepitpferutarioe D» — bit dicere ipole qó feqtur pónes:q» boc fubm eft coz qiii queadmodi qð videt ſenſu coꝛruptioe cogno pus in actu.⁊.d.ſi (git in coꝛꝑali erit ouo ⁊c̃.i.ſi ſub eft ſufficiẽs in certificatione: qm̃ illud gócomupit: iectũ gnati fuerit coꝛpus ín actu: t generatus fuerit corrũpit Pm oẽs ptes:ita eft D Q6 vidctfenfuó gno €On"inactu: otingít vt otto cozpa penetret fe adín, ne coz adiuice/f. gp nó ẽ fufficiés oe certificatioe in uicẽ:ita qp occupet vnü ⁊ eundé locum. Ul.g.fi ſubn tio cii pfcrutatus fuerit oe pmaintétioe:toecla — nonis ignis ex aere fuerit aer:qꝛ « ſubin exiftet in tit ꝙ illud qó cozruptt er eiscozrüpit ſm oẽs par, re gnãta · iã eniz eft pe:otingit vt ignis gnãtus ab ae Ice. Et lilr illud gð grat. 3ncepitpferutaríoe z*in, — refitaer «ignis inſi mul: ⁊ vt loc? qué occupet totus tetióe.cé vtrü gient abiuicéeéntiattaut nó.([£t — aer:aut ps ct^ in bora in d aeroccupat ipm fit ídé cá ddicamus igitc cii elnta «c.(.« cii verificatü eft g locoquéoccupat ignis in tlla bora (T Et cus deſtru cinta funtgiiabilia t corruptibilia f5oésptes;mece — Kit büc moda icepit oeftruere ſcðm d. ꝛ fi locus in Cog ſit aut ex nullo corperaut cx corper quo coꝛpus gnãbat ac̃.i.aſi locus ín quo gnãbat co? manifeſtũ eft cp iſta qo nó oꝛdinat nifi poftico» — pusnó eftcoxp^in actu:fs eft cozpuspo*: pole eft v Snitü eft ꝙ funt gñabilia «coxruptibilia fm oes par locas iſtiꝰſubti fit vacuꝰanteqᷓ; copus fuit gnátü ín Dis qii fi effent gnábilia ⁊ coꝛruptibilia $m quafdà — Cox ſi coꝛpꝰ fuerit in eo erit accritale : 4 ſi boc fuerit ie Sittlc gnatio 7 co:ruptio eént cópofitio toiffolu; — Dole iuenict vacuũ necio. ¶ Et cũ.d.h̊ dedit cám o» fííta eétnó qreret vtrü eétpoleea gnári anul dixit:⁊ fic fepabita coꝛpe gnato.i.4 ſi nece eft fi gna BC aut ex coꝛpe.· Et c · d.ꝙ ſunt gñabilia aco, tio fuerit ex cozpe in potetta vtfit vacuus:q» act?fe, ribilía Pm o€s ptes: fic nece eft vt gnátio co:us Darabif apo" ín gnato: fic fepabit oiméfio a mà: ce. ullo coꝛpe ín actu:aut ex alid coꝛpe in acuia — €ritoiméfio fepata:c D fonat pᷣacuũ. (T. 5.0.4 P eft ris Diuíderealtez iſtoꝝ duoꝝ modoy;o, f fge — ipoleficutoeclarauimus:z eft ín 4."pbyfico D iai£ i t CE Co2pe: 1 * | loc b? capti — inniee eut erunt ex alio corpore aͤb eis: aut ex — appétoc explanatise b capli. ¶ Themſtius aut ⁊ gzpenttá e tibi." mantfeftü eft gp iftaoiuifioeftbig contradi Alex intẽdit er ftio ſmone:ꝙ oé anátum aut erít ín Bücx«xpó,
lis:x ín ea contradictío manifefta. loco in quo nó eft cozp^: aut ín loco in Quo eft coꝛpꝰ.
Eton co dé (cita Datelligũt refíduü fmóísita:z fi enar fei tpa, CO?porc qde tat gñans Pro facít — 5; ; gnãtũ fuerít in lo r co in quo eft coptte: otínget et nti Sra vacui. £dmc.n.q9fíriggliqno: | déloco: figni fuerit ín loco Pede at d
Eoilifüp ce mũ. i x
-— M — — -— — — — — — — — EGGS
— — c — — —— —
aA "U& e o 09. ——— — — X c9 wc o£.
l il
——Á — — — — — — — — — —
— — —
E NH
lu !l
Iwpusna tio glucrf. expóné The miſtij « Ale.
Coꝛpus ma thematicuʒz ñ eft in loco:ſʒ b?op"reqre 4. pbry. 47. 76. £t p oc gunónc, 4.4»
De celo mundo
continget vt vacuum fit. ⁊ ꝙ Ariſt.nõ induxit bunc fmone apud eos niſi ad declarãdũ qũo otinget va/ culi cé ex póne gnãti:⁊ op fit gnãtũ no ey coꝛpe:ſʒ ex cope in potétía . ¶ Et D nó eft veꝝ vt mibi videt: qiii q ponít gnãtũ eé gnátü a cozpe in potétía:bri po tcít vt nó ponat locü ín quo exiſtit gnãtũ ee vacuu: f5 ponet ꝙ ín co exiſtet co2p" f5 recedet oi mó ab iL lo loco:t ficnó fegt vtouo cozpa penetrét fe adinut cem. Clidemus.n.g oia co1pa ligda ſic ĩtrãt vafa.f. exeüte aere itráte lígdo. «| Si átitellm fuerit ex fmone ci?ex D qó oicit cozpale nó cozpale má:tüc íntétio e? ert oemrare quo poffum? oícere ꝙ co2p? giiat a coꝛpe.qũo atit fegt ponété gnátus ab aliq in po* vacuü cé:máifeftü eft ex D qó dixit de fepatióe: dimẽſionũ a má:qri cii illud qð eft in potentía fepa ti fucrit ab eo qð in actu:ita cp illud qo eft in po" re manet p fe:oignt'eft vt illud qð eft in actu:remanet in fe/f.oiméfiócs:qó € vacuũ · ([ Themiſtiꝰ gdẽ oíc ꝙ ifte loc? eft valde ambigu? ad itellidi.o.eni « in fmone Ax · eſt difficultas « jfi tráfpó ín v᷑bis . ¶ £t cgo dro ab illi oe b qó magt dixit:ꝙ o€ gnãtũ:aut fuit gnáti in ali nó cozpalizaut im alid cozpalt:fi in/ tédít loci ita ꝙ intétio &moníe fit talis: oẽ gnatum. auteft gnãtũ ín loco quo eft coꝛpꝰ aut ín Loco in q nó eft co»p?.« fi eft gnãtũ in Loco ín d eft cozp" otín/ gct vt duo cozpa fint i eodẽ loco. fi gnátus fuerit un loco in d nó cft coꝛpꝰ otiget vacui ee (T Etego qro yt ocedant qp be ppónce prit dici oc ot gnáto: aut nó.&5i igit oixerit ocedédo bas pponesce verae: ocefferit vacutis nó ecotinget ex D vt gnãtio nó fit oino:«ft poſuerimꝰ gnãtũ ce gnãtũ ex aliq in poten tia:aut ex alíquo in actu idẽ ofegt:c b expo Z bemi fty « Alexã.eẽt apta:fí verítas haꝝ ppónü cófeqret póné gnãti cé gnãtũ a coꝛpore in potẽtia. ¶ £tboc qð dicũt ꝙ fígnü qà nó intédebat p nó coꝛpale ma teriã eft:qz q D pofuerit poit mãʒ cé nó más:otiget «6x bac póne ꝙ má nó fit pe copis: q? cũ feparata fucrít a cozpe nó crit pe ci^: D nibil é qó dicũt:qm̃ nó intédebát p ſuũ fmoné g» gnátü eft in má:íta ꝙ má nó eft pe cí^:5 vt fit pe e?:x nó fueric abftracta à copeítate nifi ari gnãtionẽ ab ca: « fi íntéderét q» eft in mà: ipía aii boc fuít nó abftracta a cozporeu tate:tüc eẽt Pmo verus: ⁊ nó fequeret ipfum vacuü efíc:fs non otíngit vacui effe à gnone coaporeitatis ín mã:niſi cum má fuerit pofíta añ gnátiones.
¶ Sedadbuc neqs er coꝛꝑe aliquo ↄtingũt fieri etnta. Ziccidet eniʒ aliqð cop? pꝛius eẽ elntis.Hoc aũt fi gdem hẽbit granítatezant leuitatẽ elntoꝝ erit aliqð. Nuĩlaʒ cni baba iclinationeʒ imobileerit ⁊ matbematicum. Tale aũt ens non erit in loco. In quo enim geſcit in B « moueripole: 7 (i Qde5 vipter nãm:ſi aic nó ví &ém nás . Siqõẽ (aft erit in loco: 4 alicubi erit aliqð elntoꝝ. Siaũt nõ inloco nibilex ipᷣoerit.Qð eni fit:⁊ cpquo fit nece fit ec. £2 ifi afit neq; cy nõcorꝑe fieri pole:ns ex alio coꝛpe rclíngt ex ĩuicẽ fieri.
¶ Et dicamꝰꝙ ipole cft vt elnta fint ex alio cope. Zlccídit eni ex B vt aliud coꝛpꝰ fit afi elem̃ta.Et fiita fuerit:aut erit graue:aut le
uci tunc crit vnũ elntoꝝ. Aut neq; graue
neqʒ pöderoſuʒ oio: ⁊ tũc erit vnũ coꝛpo ru5 geometricoꝝ finc motn. Et fi ira facri nócrit oino in loco; qm̃ in loco i quo exiſtit illic mouet᷑:aut violétezaut nó violente. 5»? violéte:tüc mot? ei? erítaccfitalie ⁊ exᷣ nãm. f£t fi nó violétc ci? motꝰerit cénríalie nãlis Et fi fucrit in loco erit vnũ elntoꝝ.Et ſino fuerit ĩ loco níbilcrit cx co oio. £21ij gnãtu t illud ex quo fítgnó:crütifitnecario. Ert oícam? q9 declaratũ eſt g ipolceft vr clita fint ep coꝛpore:autnõ cx cozporc. eling ergo oícere ꝙ generant ep inuicem.
¶ Quía gnátío elemẽtoꝝ ey cozpore itellir duobꝰmo f
dís.Quog vnus eft eéntialr.f.g fit copus gnati eel cy quo gnó fit fit fubm in actu corpis genti? ti.&5cós eft vt fit gnátur ex coꝛpore in actu accid⸗ taliter.f.fm g pole eft in fubo qo eft in potétia d gnó fit effentialr vt oenudet ab actu:⁊ qꝛ a5 0€
yit modü fm q gnáto fit céntialt: c oeftruxit q 8f neratío fit ex cozpe ín po* oenudato ab actu Relin quit igit vt fit ey cozpe ín actu:fs accñtaliter ⁊ ex pore ín potétia effentialr. ed qe B diuidit in fc5 vt illud coꝛpꝰſit aliud ab elemétis:aut vt fit VI eoꝝ*:ĩcepit oeftruere gp illud coꝛpus ſit aliud ab ee mẽtis ad ofírmádus cp eleméta gnãntur cy inuice⸗ ¶ Et dixit. dicamus oq» ipole eft vt elementa finit alio corpe.Et intellndũ eft $m modi accídentalcil nó eẽntialẽ:ſequit᷑ enís cx co vt ouo cozpa fint dto dem loco:qm̃ cũ fuerit ipole vt fiteffentialt:a facis impole vt fíta nullo cozpc in actu:qm̃ fequerct ce" vacuti cfie:neceffe eft vt fit ex cozpe accidétalítcr;V accidit ſubiecto ex quo eft gnátio vt fit i actu: ne ueniret vacuü eé:c&m D erit gnãtio ey cozpcim tentia effentialr:c ex cozpe im actu accidétalr: (07 boc occlarati eft in pmo pbyficoz.([ £t cum / » c ipole eft vt gnátio fiat ex alio corpe ab clem, icepit oeclarare D:c.o.accídit eni ex boc 1€. 05, cidit ex B vt aliud cozpus fit pus iftis cozpori catíe clemétis.([- £t cu induxit boc ofequés:t! "i oeftrucre euz:⁊ .d. aut erít graue aut leuc.i.illud € t pus índgti eft elemétum:nccefle eft vt fit graut o leue:⁊ diximus indt eft elntũ vt exaperemu rit pus celefte qð nó cft clemétus.(|- 2.0.« tc? : vnü eleifitozi vni iftoz quatuoz fimplicill d aco incóucniens. ¶ 2»-o.aut nó erit graue neBPo. ue fum «c.i.autillud copus nó babebit grauitate
qr leuitatẽ. tüc erít coz? nó nále cus careat. mo » (|. £t debes fcire qp itédebat p B qo dixit: 19 j dà gj
it. (^j
neq: poderofus ncgatióes fimplice ecótrario! (cuc Dicebat oc celo:cii dixit oc co: neq; grauc e i llic at intédebat a» celi bs nam oc qud 9 7 ca graue neq; leue. ¶ S. ĩcepit oeclarare gom ind buerit motus nó erít ín loco oino:c.0.q? in —* eſt ir t4 ner c cft. Oẽ.n. qð infoco c eſcẽs:aut cft motũ:⁊ vtrũq; aut violente 9.» e ¶ -o-fi violéte:tüc — erit acc * Ys : tra nàs.l. ex quo feqtur vt babeat motu n eil qi 0t fí nó violéte motue cíue crit nális-i«t €^; coni pofítü füerit (n loco vt moucat:z cx mot e nál£ tinget vt babeat moti nàlem.ergo erit cm vni nó matbematicii [ £0-c fi fuerit in Io? ef ipd clementoz, «&i. « aliud figni qo ipoffibile 2 pus
4 Ji
7 eẽ aliud ab alys quatuoꝛ:ex quo poſſibile eft
lant bec quatuorꝛ: loca eni terminata funt: 4 funt Ar iſtox. ſi igit fuerit flcut dixit in loco erit: «f. 2 415 aut Oco2füm: fíc erit ynũ coꝛpoꝝ dtuo:: ifinó fuerit ín loco nibil gnábit ex eo Bnatum eni —5* cft gnãtio funt in eodé loco necio (T. t ci : —— Cp ipole eft vt bec dtuoz coꝛpa generent ——“ à co:pe alio ab eis fuerit nece vt ge/ J ent adiuicẽ Pm recípzocatióes:cus fit declara —* Pnullũ eoꝝ eft elntum ceteris. Et intendebat s CO?pe:aut a nó coꝛꝑe.i.a cozpe alío ab eís. 2». | tione igit Dicere op fiüt ex Iuice-t fm recipioca/ 56 Et ex b appet vt ſubm eoz fit ídé:cop fint ec Ita ex má «fot ma: « peipue cum oeclaratü eft 2 Pole eft vt generentey inuicé fm oíffolutioné
üpficies qut inptesoiuifibiles, —. Kap. 1l.
Teruzʒ ígít ofiderádus qemo 2 dueci?quecr írinicem gnõnis. v. | vtrus vt Empedocles oícít ⁊ Democritus:aut qcáqs ín ſu/ cA a perficice refoluéteg: aut eft alí P ——- Qe ali? modus ab bis. Queq⸗ €mígi£ círca Empe.⁊ Democ. latent ípfi Clpfoe neq; anátiones er inuicẽ facictce: dbbarétes gnoné. Intus enĩ crfia vnũqðq; egregariinquiũt tãqᷓ; vriqs er vafe gilatíoc Crnte: Gnó ex qdà má fieritráfmntata. Clolum? igit pfcrutari q&o eleméra gñen tür ex ĩuicẽ. vtrü &m qv zmpe. c z5cmo.oí Cit: ant Paroiffolntíonee coꝛpoꝝ ín fuperfí cice ⁊ laminas:aut alius moduecftzalíud ingeniuz. Sicamꝰ (git qp ↄſequẽtes Empe⸗ doclẽ ⁊ Demo.ignorauerũt ⁊ obliti fü: qj nõ ofírmauerüt gnãtionẽ verá: ⁊ nõ fuerũt ofcífinifi ꝙ elntã gñent er ĩuicẽ:h̊ ipficon firmat p hoc gnõnem ſophiſticaʒ. xotyerfir eni ꝙ eInta ſunt inuicẽ ciauſa ⁊ egredientia cr iuicẽ:ſicut faccre filios. qp anatío nó cft nift eritue rey:ficut ignis lapide apuã impulftoné, Neqʒ q: ree gnãnturex iuicẽ fm tranſmutationem alteratíonc.
.$ Cum *arauit ꝙ eleméta funt gnábilía ey ini
— — — —
s —
— — — — —— — —
CAmcew A cw CAL — — — —
— E
y, Gnünt ey inuicé (T 2».0.vtrü $m £ ei
j' exnuice. i⁊ mpe. ⁊c.i. deb 9 mus «c.t. Et ci ifta qó impole eft vt oeclaret $5 fyl Kt giſmũ bypotbeticii cum opiniones q̃ funt bicte in
9 gnátiotgelemétoz nó fünt 5dictorie: ĩcepit pꝛi J ^ narrare opiones famoſas in D ſuo tpe:t dicere ingittdo e Pocerit in D libꝛo: deide iducit modii gnónís à 8 eda libzo oe gnãtione ⁊ co:ruptióe.( £t ió con SUN EN git huic libꝛo vt fit quafí pcedés libus gnónís: «
EirC4) to a^ tendit cótradicere £mpedocli 4 fyemocri — Abus dicẽtibus gnónem effe legregationez ⁊
Sationé. Qm̃ oig ponẽs q» gnátio eft ex (ubo i gationé ig px ubo in * necariuz eft eig dicere g» res gn übiles ex inui⸗
Qu. WC OQ. w XT VW XO eco 9 s AXI RADO DOS o A — —
: ' Tertius di^. cem generantur Pm modus latítationte: aut ponere. q: gnátio eft ín qualitate nó ín fuba. ¶ &55 125 nar" rauit in libꝛo oe gnóne: in libzo oe aia qó Emped. optnabat ꝙ quatuoꝛ elnta nó gnánt ey inuicẽ:⁊ fo? te b nó attribuit bücf£moné einífí qa cõtingit ei vt eInta fínt exñtia in cópofítoin actu mó latitatiõis. (| Etcuz dixit basouas opiones quas antig fuftine bant un mõ gnõnis elntoꝝ:incepit 2dicere dicẽtibꝰ gnonem eẽ cx coꝛꝑibus ín actu:ſiue diuiſibilibꝰ fiue idiuífibilibus:ficut opinabat Empedocles.([ Et-o. fequaces Empedoclis ⁊c̃.i.⁊ ifti boies ficut dixit: € 016 dicens cp gno eft fegregatío ⁊ cozruptio fegrega/ tio oblítus eft fui cus fuerit ꝑſcrutatus oe alio: oat cam er qua feqtur 5dictoríus eius qó fonat nomẽ il lius de quo pfcrutat:qri ifti boies cus pfcrutati fue rint oe mó gnónís dixerunt ogregationé: obliuiſcẽ/ do D'qó fonat boc nomé gnó:c nulla obliuio eft ma: ior ifta.f-cp cü aligs pfcrutaf oc cá alicuius rei:⁊ dat cám oeftruéte intẽtionẽ nois illiꝰ rei:ſicut iftis acci picratitócá
Nulla oblí^ uto maío: cft
K xit? ignis a lapide é im caplo altera»
apparet t nó eft re tráflatióís.(] Et in tráfla/ tionie t tran
tioe Albefagar e
¶ Deinde ⁊ fít generatio ficníbil mín? (rra, tionabilia erũt que accidũt:eadem enim mg gnitudo non vidcf cóftríctióe fierí grauioꝛ. Neceſſe afit boc dicere dicẽtibus ſegrega⸗ ri aquã ex acre ín eo exiſtẽtẽ. Cum enĩ aqua ex aere fiat:granioꝛ eft.
¶ Et dicamus ẽt cp accidunt er boc ᷣmone multa extra ronem. Coꝛpus eni cum fucrit in alíqua qstítate : deinde infpitTat ⁊ »ftríti git:nibil addit in fna oparione , f£tuccefíe
Com̃.ſuꝑ ce. má. ii
: han
^^ $occelo 4mundo
eſt hoc dicentibus latitationem effe; oícunt enís ꝙ aqua claufa cft in aere: ⁊ nõeſt aqua niſi cũ exierit ab co: c apparuerit, Sednos videmus aquam cum exierit ab acre ꝙ erit grauioꝛ qs ít) gere.
$7 (: Quía intétío eíus in h capto eft ↄdicere dicẽtibus
Opio Ariſ. fuit ꝙ aer in pꝛopꝛio loco grauitit.
gnãtionẽ cé exitũ rez ex iuice : fiue fuerit dicẽtes b
inanifefte:fiue occulte. (Et dixit ꝙ accidat ex boc
fermone multa e róné.i.multa ipoffibilía. (T 2.0.
vᷣnũ ipoffibiliti ↄtingẽtiũ cío: co. cop? eni cti fuerit
in aliqua q̃litate ⁊c̃.i.ↄtingit enis cis gp cũ cozpus le
uca quo erít grauc fuerit in alid qᷓtitate. DifpifTat
⁊ diminuit᷑ ſua qtitas:vt in eo nó appareat grauítas
maioꝛ qfi ifpiffat:zappiopinquat fua qtitas q;tita/
tí coꝛꝑis grauis:qð erít ab eo. CT.g.q2 videmꝰ gb acr er quo gnãtur ad hʒ quantitaté: « cü ex eo fiataqua ínpifat p ⁊ oiminuit fua qᷓtitas:⁊ fic fit aq̃ Si igit. aq eẽt in actu claufa in aere: nó accideret aerí qñ ut fpitfat c appiopiquat aeri:vt cét grauio2 qs añ:qꝛ ac cidit ín eo grauítas nota. Sz nos videmꝰ acre cii U fpiffat ꝙ addít íi eo grauitas.¶ Et inclinauit ad ot cédü ꝙ otíngit buic põoni.ſ.ꝙ aer eft grauis: qm̃ cus ín co exiſtit grauitas in actu eft graue necio pott exi tü aque ab co cari: ne aligs oicat eís g leuitas q elt in aere refiftít aque:dũ aq icludit in eo:⁊cũ aq exię rit db co:tücnó bébit ĩpediẽs:⁊ apparebit fua graut/ tas.cíó dixit loco ifti toti?cp ifte aer cũ ifpíffat vide tur grauíoz:aut fierí ĩ co grauitas:⁊ adhuc ad no oi ftínguebat ab eo:neq; exiit ; L5 opio ei? fit qp der bs grauitate in loco fuo:nó leuitatẽ:ſʒ boc qð dixit fuit ad ↄfirmãdũ. ¶ D».o.nece eft b dicẽtibꝰ lanitationé og cũ aer ifpiffat nó 05 addere ci ſpiſſitudo in gra/ uitate;z nó videt ita.¶ Et fí aligs qreret quo dixit ín aere ꝙ fpiffítudo non o5 addere ín fud grauitate cii aer fit leuis.dicemꝰ et rridédo ꝙ aer apud ips bét alíds grauitaté in ſuo loco. vt videt in 4^ ifti? libꝛi 2».o-oicüt q» ad eft clauſa in aere 7C. Cnece eft eie oi cere qp grauitas q eft in aerenó eft nifí pp grauitate auc cxritis in eo. Lũ igit ad cxiſtat in eo apud ſpiſ/ ficadíné zraritaté:qre addit grauttati aeris cü in fpuffat: c ét cü pofterir op aer nó b5 leuitate ín fuo loco: bs aliq grauitatẽ: qůo g pole eft vt ad appeat grauioz fe ín loco aeris cii exierit ex eo · Tlece eſt.n. vt grauitas cí^u aere « ex ipm fit cadé:cu oixerim? cp aer eft grauis im fuo loco: « ꝙ nõ eft ín eo po* qua rcfiftit motui grauítatis;fs po* oueniceci-([ Et boc itédebat cii oíxit.(s nos videm? a» cus dd ⁊c Hece eft cisci in acre nó cft po ipediés motũ grauitatis vt grauítas aque eritis in acre fit ſicut grauitas ei? cü fuerit c£ aerẽ. Sʒ nosvidemus ꝙ cũ aqua ertue ritab aere ẽ grauioe fe cũ fuerit ín aere:qà eft ipoffi bile: cs vt gradita alicuius rei in fe fit ppter fuam tráflationé ey loco ad loci tiis diuerſa .
¶ Zidbuc afit mixtoꝝ coꝛpoꝝ nõ nece ſeꝑa⸗ tũ alten ſpampilorẽ locũ obtinere. fti atit ex aqaerfit maíoré occupat locũ. Qðeniʒ fubtiliffima eft ptiũ maiorẽ occupat locũ: manifeſtũ atit boc ⁊ ín pmutatione. Clapo" rante.n. « itumefcéte büido rũpunt᷑ ↄtinen tía moles vafa p coartatíoné. £àuarc fiqdé total nõeſt vacuá : neqs extendunt᷑ coꝛpa:
quẽadmodũ aiũt b dicẽtes: máifefti a in polc. $iatit vacui ⁊ extẽſio: irróngbic € nccitate fp ãpliorẽ loci occupare qo fcpat ¶ Et oícam? ét ꝙ coꝛpoꝝ miſcibiliũ cũ icpa ttiv vnũ ab altero nó occupat fibi maiore Ie cá ab altero Neco atit acr cus fuerit ex aq fh occupat maiorẽ locus fuo loco pꝛiori.Coꝛ pus eni ſubtiliꝰ eft in maioriloco.Et hn⸗ hifeſtũ eſt ín alteratióe ⁊ trãſlatiõe. Qm̃ ctl bumidítae fucrit vapoꝛ « inflat extẽdit vas otínée ipm: 4 frangit: cá nõ pót eif ufficcre vae. ft cí íta ſit:⁊ nibil eft vacunm in quo crparidant cozpa:ficut dicũt faciẽtes latita⸗ tioné. Manifenũeſt qp ipole cft vr corpus recipiat maiorẽ loc( ſuo pꝛimo loco, — (Dec eft ſcða odictio a pdicta fundata fup duas 9 Re.
põnes in fcóa figura. Quarii vna eft;qp cozpoz cag dd ſoꝝ in iuicé cum exierit vnũ ab altero nó occupabl q maioré locus loco cozpis in quo erit clauſum (L5
iteldü ett ex D q5 otyit:micibiliü coꝛpoꝝ clau
rü ín inticénó Vere milcibiliü. (J- &cóa elt: ꝙ b
ab ad exierit acr occupat maiorẽ locü loco. aque!
Part 34
qua erat claufue.Concludit d cx D in (cóa figura:
cii aet fucrit griat? ex aq nó eritclaufusin ca.
B itédebat cu.o.aet aüt cü faerit cx aq̃ ⁊c. Etꝙ
P nó appzopzíat gnõni aeris ex ad:fed eft cá gnont? ſubtilioris coꝛpis er cozpe groffiorí.P».coap? ení (ub
tilius exiſtit in maiori loco.i.⁊ D accidit aen : qt
coq? fubtili'ad: bec-q.eft diſpo cunaflibet ſuhlili⸗
gnat a corpote groffiorf ſe: vt occupet matoré lo
([ £t cii oírít bac ppóné ouxitnosad rex d certitudoin vlítate ifti? pponis:coixit:c Dant c
ftü eft in alteratióe ztráflatioc4. z D manifeſtũ í
apud alteratiócs ciufdé coꝛꝑis ex ſpiſſitudinein í tilitaté:capud tráflatíoné toti? corpis groffí ad
cop? fübtile. ¶ £»o.qrfi büiditasci ftt vapot t manifeftü cft fenfui a» res büide ligde cii clariil*
tur ⁊ appzopínquát nae acris. funt có eruate
fc aliq claufo ozifício (cindit illud vae:c D málft
eft ín mufto ⁊ dolio:⁊ ideo nõ pótaliqs oicere g d
aer fuerit ín aderit oftrictuoin ea:cci exierit abt occupabit maiore locü.2ld.n.nó bs potétía TC, (9 — acré in dtitate aliaa dstitate fui loci nalis: fer, "n bspotétiá impedire eir a Loco nãli. Uidet m8, sa lf tio2 oium eintox · 2.0.« cum íta fic:cnibilt * í cuii pot intelligit fi gnõ nó eft nifi exitus 0 97.3
vlt corpis ſubtilis à ſubtili:⁊ ipole eft vacuu f pili co:pa expádant ⁊ tráfferunt ex magnitude ivl taté:cul'erpáfíóis.cá apud faciẽtes latitatione (fer! cuü:máifeftü eft ꝙ ipole cft vt dé cop? Ct n (i tur:occupet ampliore loci q; añ.Et fi ↄcegen tere vacuũ cé: nó ẽ pole eis oícere ét qp cũ coꝛꝰ : d oiti min: cü appet eft maiꝰ: fs Ari ptrãſit bic P p c ſionis ⁊ vificauit bác expóné:q: D videm 2 iLé
in tráflatióe 2libefarag.D.o.« cii ita fit: C pole
v i :.. 0 -
cuti oino (n q vacuũ expádant:manife" eft a" rut!
eft vt occupent maiozé locii p ci epicrint pole rínt. fi fuerit vacuti cii quo adaptat exp d pati
eft vt occupet maiorẽ locü pmo loco ſuo CU. due fuerit ab alio cozpe.í.qp ipole otingtt bulC ha ogig ↄceſſum fuerit vacuũ eſſe: ⁊ g cft auan ht ^
Ebay; mus vacuus eé:qà
Co!poris ey magnitudine ín paruitatẽ:ſiue non. Ua/ Quum eni effe non putat cá poffibilitatis expãſionis Co:poris;ita ꝙ occuparet maioré locus d pus nifi in Co1pib" alterabilib? ey magnítudine ín puitate.us 8t pofuerim? idẽ Co1p" tráfterri ey puitate i magni RM fine alteratióe: f5 ex ipſa tráflatóe fola ey ín criori coꝛꝑis ad ſuũ — eft b⁊ ſi oceffe Auuz ec:qo eft cá alteratiõis coꝛpoꝝ ex ma Smtudine ín puitatẽ. (T £t fozte ifta eft tráflatio ex *co:t eft fm Q itellexit Z bemiftiex ifto loco.£t
: tici expofuit büc loci I5 nó dixit op Alex 7Fboluit ípm.alio mó: t nó narrauit ips: ipfe vixit: : 19 dixit D nifi qp cũ Pmoni oicétís g» co2p?nó trá; ig. ve magnitudine in puitaté negádo vacuum re accidit qó quá diſſoluit in phyſicis voluit narra; C P buic mó tráflatóis cx puitate ín magnitudiné
"n ?tlgit qõ que ↄtingit pp negatíoné vacui in alte; atioe coꝛpis e"cr magnitudine in puitaté.£t cà in yt diximꝰ: g» ifta tráflatio eft fine alteratióe: t
Pp D otigitei iĩpole. Trãſlatio 9o d eft m alteratio, he ean em exiſtimat habere qone ft vacuũ fuerit negatũ. ww, R. llosaüit intelligim"büc fmoné alio mó manife inl tito line idigetia ptráfit".z forte 2lley"ita erpo
ev € qp poleeft dicẽtibꝰvacuũ eé oicere ꝙ ídé coz tóc tranffert ex puitatein magnitudine fincaltera y lepatióe ptiii adiuicé: amplificatione fora pou P Ultroitü vacui;z fm Db ſinõ fuerit vacui pp a cot pa expádant a puitate i magnitudine fine av ratióexmanífefti eft q» ipole eft vt idé co1p?cü la:
Tertius * terra funt coꝛpa aquofa ifinita. (T^ £t boc intẽdebat cuz.d.cũ in cozpe finito nó funt «C.«.o. fínita in ma gnitudíne ꝙ copa claufa funt finíta in magnitudi/ ne-td ea exeunt a re:⁊ ipole eft oícere gp ín terra ter minata fít ad infinita in magnitudine:aut ín multi tudine: ifti? fmonis fozma eft dti in ſyllo bypotbe tico cótínuo:cui? compó eft talía.&5i gnátio elemen toz ex inuicé eft fm exitũ:neceſſe eft vc gnátio fece tur.£t q? otínuatio iſti yllogiſmi nó eft manifefta: icepit oeclare 2 dixit.Cũ in cozpe fínito nó funt coz pora ĩfinita.i.qm̃ fi gnátio nó fecet:otiget vt in coz po:e finito fint co:paifíníta: qo cft unpolc. ([ 2.0. exeplũ ⁊.d.qm̃ cü ex terra fuerit ad «c.i. nece eft fi gnatio fuerit exitꝰvᷣt gnátio fecct nifi in cozpe finir to effent copa ifinita: qii cus cx terra fuerit aqua.i. termiata exiuit aqua : nece eft vt illa cerra minuat: t fi bec oimínutio fuerit affídua:ceffabit gnãtioꝛaut in cozpe finito erit cozpa ifinita:qà cft ĩipole. Et q? oesanttq oueniunt ín D ꝙ gnátio eft affidua.o.t fi D eft ipole:ipole eft «c.í.« fi ipole eft vt in cozpe fi nito fínt cozpa infínita:ipole eft vt gnó elntox adin uice fit m exitũ aſſiduũ. Et cii gnó cog abiuices eft affídua.g nó eft fm exitũ · Et cũ cópleuit onemratio né.o.2né declandã:⁊.d.declaratũ eft igit ⁊c̃. ¶ Kelingt aũt adinuicẽtranſmutantia fíert. bocafit duplr:aut.n.trãſfiguratiõe quCad^ modũ cr cadé cera fíct etíqs (pa ⁊circulus:
aut refolutíóc que ad ſuꝑficies: quẽadmo/
— — — — SUME ING [
tct in alio cozpe minoret· cü appet vt magnificet:
t máifeftü ẽ q fine bac itentióe 3dictio € impfecta. As d. panes Ege ——— arise M ¶ Neẽe aũt ⁊ beficerecam qex iuicẽ gnõsnẽ zoinífibilibro n. — uóerit orca fi adé ín magnitudine fínita nó ifunt tfínita ignis neqʒ terre tra:ppnóecé pyramidie par finita.Cũ.nex terra aqua fíat ablatüeftalí temf «mp pyramídé:neqs cubicubum ^ gdterre: fi dé fegregationcfit gilatío 7 ite. (T-&clinatiitoícéca:
e ** ^ PED HIBEO D] 4 peterrenóerítterra: qm̃ nõ é pe q $^ ne finita ĩ magnitudie ifinita mttitudine, ot pyramie:c neq; pe frigoris — ; qii m cá crterra (uerit aq: neẽe é ꝙ accipiat ¶ Quía dicẽtes ꝑtes eẽ indiuifibiles nó poffuntoice
rũ cũ ex derelicto ſilx.Siqdẽ (git femp boc erit:accidet ít coꝛpore finito infinita ineffe; Qm̃ aũt impoſſibile hoc nó vríqy ſempfiẽt ex inuicẽ.Quod gdé igit nó erit fe regatío ne que inuicẽ tranſmutatio —* n: ¶ Et dicamꝰẽt ꝙ dicẽtibꝰ latitationẽ céotin Sit vt er corperemarieat alíad erquo no fit aliud coꝛpꝰoino:cũ ico:pe finito nó fintco:
aliad extra:cũexitus (it ao, t pole ẽ vtaq cxeat atra pura. £r (i boccét-famp i óiat 'etq ín co»pore finíto eént coꝛpora clauſa Infinita, Et fi boceft ipoffibile: tmpotfibile eſt vt einta (int er íiaícé ( emꝑpßm crítus ad
übparérías. Zeclaratũ cft igit ꝙelnta non
* flunt ex inuicẽ frm exitũ ⁊ ſeparationẽ.
fj eft alia ↄtradictio a pdictis fundata fapbg tic OmER exitus ẽ coꝛpoꝝ er iuice: nece eftaut gnã⸗ titu SE in cope finito fint Co:pa ifiníta in mul — vtrugy ipolc. · ¶ Et:o««»tigit vt ep compe ter c C3 CGLotíngit ꝙ gnãtio fecet: qii cũ ex bac Yémas Suata exierit aqua multotiés: gut pueniat yt
"Relíngt igi dicere «Ci. «id oeftru latitationẽ:relinquit᷑ ergo oeftruere
cẽ ea gñnari abinuicẽ 6m al^ terationẽ: « becerítalteratío duoꝝ modo rũ:aut Pri mutationẽ fíguray:ficut ex eadé cera fit rotũdũ: ant&m diſſolutionẽ in fnpfácies:vt oda oícfit. €íígit fm mutatione fi^ gura ↄtinget dicere partẽ ĩdiuiſibilẽ: ⁊ po nere pzia coꝛpora ꝑtes ĩdiuiſibiles. Qu ( coꝛꝑa ſũt idíuifibilia : pe ignis nó erit ignis:
re gnõnem elemẽton nifi fi dixerint oiterfitaté par tium:aut fm figurã:aut fm magnitudine ⁊ putatẽ vt iã ocrit eft; aut ꝙ bec quatuoꝛ coꝛpa differunt ab/ inuicẽ Pm figurá-f-g» cus ptes indiuifibiles ↄgrega tur « figurant figura prramidali ert er eig ignig: « fi alía figura erít aer at aqua. Et qꝛ pmo mõ cótin, gunt ipolía que ↄtingũt dicẽtibus latitationé: icepie ocftruere pmo bác opioné: oeide oeftruere mones dicẽtis q» gnãtio coꝛpoꝝ ſimpliciũ abitticem eft Pm tráfmutationé ín figuris: cp ſuba eo» nó eft mifi in figara.Et q2 antiq no opinabant in gnone elntoruʒ nifi bectría-f.aut exitũ:aut mutationẽ figurarü:aut ín oiffoltittone fapficies:yt videbat "Platoni (T D.
ximus dicentes Pmoné dicẽtis:
tterra pura fine aq oio aut dicamus ꝙ in ggnátiocog eft fmalterationem que eft in figura Com̃.ſuꝑ ce.⁊ mũ. i
-——— — nam
— — —
De celo ⁊ mundo
vt alteratio cere que eft ex figura in figurá · O. d. aut £m diſſolutionẽ ſuperficiex:vt gdã dicũt.vt eft Plato.hãc igit opionem opinãtes vident᷑ dicere ꝙ coꝛpora nõ differuüͤt nifi $m diuerſitatẽ ſuperficieꝝ. Figura eni ignea cóftat ex tribus ſupficiebus triam gularib? : « figura cubíca ex fep quadrágulie 4 octo» cedros cx octo triágulie- (|. Deide.d.ſi igit elemeta giiant cx inuicé fa intẽtionẽ figura fiuc mutatio ne5 «cl. q» ponétes ſubſtantias elementoz. oifferre fim figarae contingit alterum ono7:aut dicere igné babentem íftam figuram effe indiuiſibilez:aut dice rc eſſe owifibilé:c tunc pare ignis nó erít ignis:parg enim pyramidis nó eft pyramis. Pyramis enis nà quocüqs modo diuidit ia prramídes. « ídco.o-c oi centes figuras:cõtingit eis dicere ptes eẽ indiuifibi leo zc.i. c ncce € eie dicẽ ꝙ ignis fi recipit diuiſionẽᷣ: q fi fuerit diuiſibilis non eft neceſſariũ vt oiuidat femp in fígurá pyramídalé:fed in alíae: 4 cus ita fit cótíngit vt pare ignis nó pyramidalis nó fit ignis:⁊ filr fi terrabs fíguram ꝓpꝛiã:nõ eft neceflarium vt femper oiuidat in illam figurã:⁊ impole eft ei otce rcg igais ſemꝑ otaidit ín figuras cubicas qꝛ vide tar oíuidi in altas figuras remanéte igne. Sigura-n. pyramidalis ipole eft vt oiuidat in pyramidatee nu merantes ipſam · Seclaratũ.n.eſt » prramís diuidi tur p in prramidé ⁊ ouo ſerratilia:⁊ qp vtrüqs duoꝝ ferratílui oiuidit ín tres pyramides:⁊ iõ appꝛopꝛiã/ tur igni:qó ipole eft vt diuidat in prramídee:fed re Vue o eo necario aliq non pyramidale:terra aut que eft cubica:pole eft vt oiuídat in cubica:t io exU imat ꝙ prit oícere bñ oe terra : cus dicit qp cubtca oíiuidit in cubica:qð nó prit oícere oe pyramide,
¶ Statt ſuꝑficierũ reſolutione. Pꝛimũ g^
dem inconueniẽs nõ oia gñare ex inuicẽ qð neceſſe ipſos dicere ⁊ dicunt. Neq; eniʒ ra tionabile vnũ ſolũ exꝑs factũ eẽtranſmuta/ tionis:neq; videt Pm fenfus t (ed fimili oia tranſmutari adinuicẽ Ziccídit aũt ocappa rẽtibus dicẽtibus nõconſentanea dicere ap parétibue. Huiꝰaũt cauſa nõ bf ſumere pꝛi ma pꝛincipia:h̊ oia velle ad quaſdã opinio: nes determinatas reducere.Opoꝛtet antes forte fenfibilins qdé ſenſibllia: ſempiterno⸗ rus aũt ſempiterna:coꝛruptibiliũ aũt coꝛru ptibilia effe pꝛincipia: totaliter aũt homoge tica ſupponẽtibꝰ Hiaũt ppter hoꝝ amoꝛeʒ (dé facere videntur bíe g poſitiones in mo nibus ſᷣuant. £2 muc.n. ſuſtinẽt acctietáqs verabfitee pꝛincipia:tãqᷓ nullũ (dicare ep eüeniérib? 7 maxime er fine opoateret. $t nis afit factiue fciétie opue : nãlis aũt qo vU dctur fempfm ſenſum piíncípalt. i95
voelemẽta fiunt adinuicẽ p oíffolutio nem ſupficierũ:impole eft vt omnia elemẽ ta kiant ep inuícé: z boc dicum adam coz: ⁊ boc eítimpoftibile. Non entm cítrectus vr vnuʒtm̃ elntum careat tranſſatione: ⁊ al. teratlone:⁊ viſus etiaʒ non teſtatur buic: 6.
omnia elemẽta ſunt diuiſibilia ⁊ alterant ⁊ tranfferunt᷑ in inuiceʒ. £t contingit dicẽtibꝰ boc vel dicere vl habere oc vifibilibue: q9 nóteftat viſus.Etcã ci? cft: qꝛ non accepe runt pꝛincipia rez acceptione pulchꝛa « v€ ra: 6 voluetüttranfferre oia ad opiniones qebercditauerütab antíqe: « feccrüt pꝛin cipía omniũreruʒ eterna: c non e(t ita. H^ ceffe cft eni vc pzincipia fenfibilius fint ſenſi bilia: ⁊ eternoꝝ eterna: 7 coꝛruptibiliũ coz ruptibilía. Et dico vlr ꝙ poſſibile eft vrp?l cipía fint filia (nie ſubiectis. Illi oo q oil atit ſuã ſciẽtiam : fecerfir qð faciunt dicẽtes pᷣmonem impoffibilé . 3n pzinicipto entz ſul Pionie vtunt pzicipijecotrarije : « cuʒ po ſuerũt ea cogunt ad credédá Pmoní adu
farjcontradicentíepofitiontcorum. 22i.
mus igit q»necetfe c(t iudicare füp quafod ree ex fine ⁊ compleméto car( non er pat cipijs. £2 muíecni ſciẽtia bs complemẽtu⸗ ⁊ finc:complemétus eni artis ⁊complem tum nãe cft ree ſenſibilis ⁊ vífibilio. — ¶ Cum occlarauit e» gnátio elemétoz nó fit fm exi tum poft latitationé: ds Pm tráfmutationé figurarũ icepit occlarare ét p neq fm diſſolutionẽ figurarũ adiuíces f. vt diſſoluat figura vni? earü in ſupficie⸗ otinétee illam figurá:tiüle ſupficies diſſoluunturu tríágulog in quos oiutdun£ ille fapficiesiocinde cf illis triangulie coponunt fupficice alie:⁊ ey cio fig! ra alteri? cozpig.zt D eft opio Platonis:ponit eni gurá ignís prramidalé britem tres bafes:« figuran aeris bfitem octo:t aquã.xx ⁊ terrá cubicá;z cũ in ít otradicere eis.d.ĩpole magie famofum oc 1po : libus cótíngétibus cie. (|. £t-o.fieni elemétaftl cx iuicé «c.i fl Vo clemétoz giiatío ex inuicé fit diſſolutionẽ corrupti in tríágulos fuos: « cormpón giiati cx illis triãgulis ipole eftytoé etntusgitn ex oi cinto ¶ Et. o. hoc qꝛ impolecít vt elntũ cr pluribus triãgulis s generet ey elnto:qà eft eX cioribué triangulis.C].g.ímpole eft vt eintuz q^ » exxx baſibꝰ generct ex elnto trii bafiüizz feq, B.vxi illad elntoꝝ q8 eft pancioz triáguloz nõ J^ fmutet i aligd:neq; aliad in ipfus;q reliquul" coꝛrupto tríáguli ſupflui.¶ £t q2 h̊ dicũt mult. / tiq f.elnti vni effe nó tráfmutabile.o. « D ni | dà5 -— eft ipole.i« Quis pDi antíg D oic ^i eft ipole. f».narrauítqüo B eft ĩpole: d.
mentii 05cé tráfmutabile:z fi nõ:nõ cct ein» ro o5 bére compóné c oiffolutiones. (..D-9* non teftaf buíc.i.cifte fmo eft ipoffibilis: d nr ol 5dícit illi: boc intédebar cii.o.fed oia elnta iu uifibília c. ([ £5.0.« »tingit oicentibue «€ Vetntib" git et eis magni impole:f. oicere oe reb" fen "if
€ otradirit fenfut.([. Deinde ocdít cám PP.A, 7g cidit b pluribus fiderátibue: «.04c4 eiis £^ ^9 acceperut pncípía rez pulcbze « yere.t. Cà Pi ícii/ accidit eis vt rónes coy. oucát cos ad 9dice (ii
Pb eat.
fuit ed negandii fenfibilia dicẽdum ea effe cy erro, Te feníus eft:q» non fundabant ſuas rones fap ppó« les oueniétes buic ſcie. ¶ 2»-o.fed voluerüt tráifer 7* ad opionce quas bereditauerunt ⁊c̃.i.⁊ cà dre imiſerũt ꝓpꝛia pᷣncipia ⁊ acceperũt pᷣncipia extra: x eſt:qꝛ nutriebant in opionib? quas hereditaue/ inaca parétibus:z ppter oilectione opinioni earus ndiguerüt ocfendere cas p pncípia extranea. ¶ £t « ponere pncipia oium rez: effe nó tráfmutabulía: i T». Pricipta geometrie funtnon tráfmutabilía:c | 'ecertt ea pncipia reg fenfibilius:otinget eis po Verc Bncipia oius rez eécterna «nó tráfmutabilia. Seinde narrauít qp nó fuit rectü D qð acceperüt
m oncibus t.o.neceffe eft enim vt pricipia fenfibilius nt fenfibilía: etemoz eterna: coꝛruptibiliuʒ coz; i ibilia. ¶ £t intelligedum eft ꝓpinqua nó remo 3:0? Pncipía rez: fenfibiliü remotanon funt fenfibi *vt pma foima t pria mã:neq; ét pncipía re: coz
B iliũ remota fínt coꝛruptibilia.Et itendebat p à Qres gcometrice cum fínt eterne:neqs giiabiles: bo oꝛruptibiles:neceſſe eft vt pᷣncipia earuin fint Ul9:t Q» res fenfibiles cus funt giiabiles « cozrupti it tee eft vt pncipía earũ ppinqua fint buía. Et orbi "s dixit:ꝙ pncipía rez giiabilius « coꝛru/ bil lu funt giabilia « cozruptibilia:qz funt in giia wa COtruptibilue Pm D diximꝰ in fozma reí & füa bil PPinqua:q: coꝛrũpunt᷑ p cozruptioné rei cũ giia € t CO?ftiptibíle pe fint - ads ex pncípus: :q? ma pma apud eũ q eft mã ꝓpꝛia iſtis
Quatuo? co»píb? no eft apud eü dhabilio » — * llis:ſʒ fitis gñationi t cozruptiói: q» foxme eozus funt giiabilee ⁊ cozruptibíles:q: cxiftütin giiabili coꝛruptibili.¶ 2*.0.2 dico vlr ꝙ pote eft ⁊c̃ · i ꝙ ne/ ceſſe eft vt pᷣncipia ſint ſitia rebue:drü funt pᷣncipia: yt dictum eft a Socrate ⁊ Platone.i. Deinde.d.il/ li vo qui diligũt ſuos magiſtros:⁊ ĩnuit Platonem ⁊ ſuũ magiſtrum Socratẽ:⁊ ideo vider ꝙ Plato acce pit hãc opioné a Socrate.Et B qðᷣ dixit ꝙ Plato diligẽtiaʒ fecerit qð faciũt dicẽtes fermoné impom bilẽ intendebat gp illi peccauerũt ppter amoré:a fe cerüt fermone ey gerere fermont fopbifticog: Et i» tendebat p "plato nó intédebat facere fermoné fal fum ficut faciüt ſophiſte. Sed accidit íta g» fecit: ſiẽ illi pprer amore magiftri ⁊ amores geoiuetrie: qꝛ in fuo tpe magnificabat geometría: credebant eas eflepncipits rez fenfibilui. (T ?seinde.o.in pncipio
—8 igit vtunt pneipys ipoffibilibus zc.i.z accidit. "bla;
toni in boc fermone illud q3 accidit vtentibts fittonibus fopbilticis:accidit eni eis cotradictóHus ilias qð pontit:ficut accidit Piaton B:qii cum po fuit ꝙ caufe griationis elemétoz adinuicé funt ftp: IctiCce:contingeret eí vt oia non generent ex oib?:qo cotradictortii poſitionis. ¶ £».0.neceffe eft idv —* uper quaſdã res ey cõpiemẽto fine cag: in edebat per cópleinétti eoꝝ generationé : « eft illo €F ets appet fenfüi.f.copofita:citédit fines actio; fe opoſitoꝝ.Compoſita eni actiones coz mani; iu d funt apó nos Q5 caufe cópofítoz: : ficut dixit e a ici oe natura buio fcientie eft pcedere de d i eft notíus apad nos-f.a cõpoſitis actionibns " inn M notiugin nã.ſ.cõpoſitoꝝ caufas : econtrario dibus emancie, llic euim pcedendá eft ex fimpli J Pncipys ad cõpoſita:⁊ ideo dixit. ſup quafdas 7 " Q tfti fecerüt ecótrario ⁊ iudicauerüt có (UIS cauſis: v ois q D facit iudícat notitie cx
T crtiuo
magie latenti:1 fic neceſſe cft ei negare fenfibilia.
C. Ziccidit aütípfie maxime terrà cffc eleme
tum: fola incoꝛruptibilẽ:ſiꝗdẽ indiſſolu/ bile z incozrüptibile eft elemétus:terrg cni fola índifTolubilie in aliud coꝛpus.
¶ Reuertamur ⁊ oícam? ꝙ ſi dixerĩt ꝙ ter/
ra ſola nontrãſmutat᷑ neq; alterat᷑ in cetera elemẽta:aↄtigit eis ex boc vt terra fola fit cle menta. Illud enĩ qð nõ diſſoluit᷑:neq; traf fert:neq; recipit coꝛruptõeʒ:eſt vnũ elemẽ tum.Z erra igit fola e(t elementũ:quianon diſſoluitur in aliud cozpue vt fingunt.
¶ Cũ veclarauít qð tingit eis:ꝙ aliqð eltoꝝ 05 eẽ 6z
nó tráfmutabile dĩno in aliud:vult ómtarc ĩpole qð ↄtingit eis ex D:qim fi dixerit ꝙ coꝛpꝰqð eſt bo iftoz q̃tuoꝝ coꝛpoꝝ eft terra:aut aliud:ↄtingit vt illð tirs fit elntũ in reí vitate.¶ Et.d.eſt eltü veꝝ:qꝛ pofuit ꝙ elita ftt trãſmutabilia:ſʒ ti afcendüt ad nó tráf mutabile qo eft pᷣmũ elntũ:qð oigni? cft bie noi é elnti. ¶ Et ittdit q» otigit eis riu fue opienis:opi nat eni qp b qtuo2 fütelta alioꝝ cõpoſitoꝝ:⁊ g»nub lü coz eft oign? bie nomé elnti t róné ci^ d$ atíud.
¶ Sedadhuc neq; in bíe d diſſoluunt᷑ trían
guloy pᷣtermiſſio rõnabilis.Accidit auteʒ D in ea q̃ adinuicẽtrãſmutatiõe ꝓpter ex ineq̃li bus multitudine conſtaretriangulis.
¶ £t dicamus ctías qð cõtingit eis dicere ꝙ
in elemẽtis funt tríaguli qbue nó indiget: c bocnon cft rectum. Ziccídit enís vt intranf^ Iataronc elementoz adinníce fint tríáguli ocíofi.£ uoniá clemeta funt facta ex trian⸗ gulis non equalibus in numero gu
( Dicit:⁊ ↄtingit aliud impole:⁊ eſt qt debẽt cõcede.
re qp in gbuſdã elntís funt triãguli non neceffary ín gñatione eIntoz ex ĩuicẽ fed fupflui- CI.g.q: brts.yy, cit cotrumpit in elemétü hñs tres remanebüt decẽ t ſeptẽ fapfluiqui nó funt elementũ:neq; ex elemé to:t fi ey eo generet babééocto remanebunt.xy. fu; perfluit fi cubítü remanebit octo: impoffibile vt habens. xx generetur cx aliquo eorum.
¶ Zidbuc afit nece boc dicentibus cozpte cr tió coape facere griatiotietm. C6 enfs ey ſup
ficicbue fíat nõ er coꝛpore erit factum.
¶ Et dicamus etiã ꝙ nece eſt dicẽtibus büc bmonẽ vt nõ ponãt gñationẽ er cozpe. €? m ſi gñatio non fit nifi ex ſuperficiebus ciiatío
non fit exxoꝛpore omnino.
¶ Cũ dixit ꝙ manifeſtũ € viſui ꝙ coxp? nõ erat nift
cx coꝛpe in actu: qᷓuis acciitalr: qm̃ effentialr eft ex co:pe wn potétíatfs tllud qð eft accũtalr hoc impor, bile eft vt nó fit:imo eft eternü ⁊ neceffarii:z otigit eis ꝙ diſſoluunt coꝛpus coꝛruptũ:pᷣmo in f uperfi⸗ cies:deinde cõponũt coꝛpus giiatum ey illis ſuperfi ciebus: ſʒ bác opioné nó gnat pmo « eéntíalismfi ex fupftebus;c nó ex corpe qð oiffoluit ín fupfices: «£m boc cótingüt eie impoffibilia que »tingunt oi centibus giiationé effe ex nõ coꝛpore $9 otingit €19 dicere vacuũ c6: gp copus gnat ex no cozpe:gó
uia el 2E a Lxppcse
in — — —
— — “⸗ — ay oq — T —
— m — —
ned eft coxpus in actu:neqʒ in potétia : nifi dicant ꝙ ſupficies füt cozpa i potẽtia:⁊ gp lígant ci ſubto:⁊ otf foluun£ a fubto:quapp necc cft eís ſubm ee pus fup: ficiebus:⁊ vt ſupficies fint ſube elntoꝝ.ſ.q.ſoꝛme.
¶ Ad huc afit nece nõ oẽ coꝛpꝰ dicere diuiſi/ bile:ſʒ oppugtare certíffimae ſcĩas.Eteniʒ intellectuale qdé accipiũt diuiſibile mathe/ matice.Hi aut neqs ſenſibile oc diuiſibile eẽ cõcedunt pp velle ſaluare fuas ſuppõnem. Neẽe enĩ qcáqs figurã faciũtvniuſcuiuſq; elntoꝝ:⁊ bãc determinãt ſubaʒ ipfoy indi/ uiſibilia facẽ ipſa. Pyramide enim aut ſpe ra diuiſa aliqualr nó erit qo relinquit ſpera aut pyramis.Quare aut ignis pe non ignis fed erit aliquid pꝛius elntoꝝ:pp oẽ:aut effe elntũ:aut er elnt:aut nó oẽ coꝛpus diſibile.
¶ Et oícam? ꝙ nece eſt eis vt non ponant ꝙ oẽ coꝛpꝰ ẽ diuiſibile:⁊ fic Iↄdicũt vere fcie. ſcʒ geometrie. Ponũt eniʒ pꝛimũ ſenſibile diuiſibile. Iſti ait nõ ↄcedũt ꝙcoꝛpꝰſenſibi lc eft oiuífibile ne corrumpant fu põneʒ t ſuũ pꝛimũ ſermonẽ.Et dicamus etía ꝙ po^ nẽtes ín oi elnto aliquã figurã ⁊ diſtinguen tco ſubas abĩuicẽ ſᷣm figuras:nece C eis po nereca ét nõ diuiſibilia Figura enim pyra/ midalis c figura ſperica cũ diuidant᷑ aliqua diuiſiõe:nõ remanebit ſpericuʒ:neq; pyra^ mídalc. Et ſi ita fitzpe (gie nó erit ignis: ſʒ eft alíqd pꝛius elemẽto. Omne enĩ coꝛpus aut eſt elementum:aut ey elemento.
65 ¶ bicit ꝙ neceffe eft eie nó ponere ꝙ omne coꝛpꝰeſt
oiuifibile:z boc nece eft eis vt pdictu eft pp ouo fun daméta.f.g» elemétü eft illud qð bs figurà ppzíam: «q peclntí britis fígurá nó 05 bie illã figuras: fe; quit ex D g elntuʒ diuidit in nõ elementũ:qð eſt V pole. ¶ £t idco dixit. ⁊ dicamꝰꝙ ponentes ín oi ele; méto «c.t.oicam? ꝙ ponẽtes fubaseltoz figuras:ne ceffe eft eís ponere illas fabas effc indiuifibiles.f.q fi oinidant:owident ín alias figuras:nõ eni ois figu ra diuidit in ptes figuratas ílla eadẽ figura:t ſic cõ tingit vcante elemétum fit coꝛpus:qð non eft eleme tum:neq; ex elemẽto.¶ Et debes fcre cp co1pa figa rata funt in ambobus modie:mó in quo pole eft effe oiuifíoné in figuram totius.f.in cozpora fimilia toti: quoufq; toti cófumat vt cubicum · Et in mó in quo eft [5 ipole:vt pyramis 2 fpera:fs pmo diuidik in ba; bentes ſuã figurá «in britesalid. Elementi igit. ba bens iſtã figutá:vt ipole eft t oiuidat:ntfl eét pole lueniri coꝛpus nó elemétum neq: ex ento. ¶ 2o. figura enis prramidalis nó oiuidit in pyramides f miles toti:oonec cófumar:q: cũ diuidit᷑ diuidit᷑ in duas pyramides t duas ſerratiles:qᷓ;uis ſerratile di⸗ tiídat ſcõo ín pyramides:ſed non fimiles toti:⁊ otin git ex boc vt ígnisnó diuidat᷑:qm̃ fi diuidit᷑cũ nó oí utdat in prramides otigit vt pare ignis nó fit (gnis. Sed nos videmusipfum oíuídizergo otingit necio: et diuidat᷑ tn ignẽ ín nó igné;qó no eft elementi: neq; cy elto ſuꝑabile. &Serratílemnó cft ynà eltoꝝ
De cclo 41nundo
neq: factü ey eleméto:itlud ent ferratile ſimplex et neceffario-£t iam oeclarati cft gp omne copus atit eft elemétum aut cópofitum ex elemẽto.Coꝛpus yo ſpericũ nunds diuidit in cozpa ſperica:ſed ín pyramt des. (T 2*0 fi ita ſit:pars ignis ron erit ignis tt fubftátie eleméto (int figare:z poſuerimus ep Pig ra ignis.f.que eft fozina eiue eft prramidalís:manv feftum eft q» cum ignis oíuídat:oiidet in pyramv dem:cin nó pyramidé:ficut diximus. 3n pyramiót aüt nó poffunt oicere effe igné:in non pyramide V9 neq; poffunt oicere ignem effeipfum:neq; vnus cle métog neq; cõpoſitox. ¶ £».0.f5 pus elementozt0 boc qꝛ eft pe cius: partes funt pores toto : t fed boc vt elemétü babeat elintii: boc eft ali ipolt ab €o q5o.q D co:pus neq; eft elemétü:negg copo
cx eleméto. Iſti Vo nó poffunt fugere ab vno trim ĩpoſſibiliũ:aut vt ?cedant ꝙ ignís nó eft viuiſibils t boc eft 2riü fenfui.aut fi cócedützotingüt eis OU ipoffibilía.f.q» alíqó cozpue fit nó elemẽtũ neq c9 pofítü ey elnto:qð eft ipole.([- £t (cóm eft. q elntuz babeat clemẽtũ ⁊ boc eft cótraríum diffom eleme ti-f-» elementum eft illud in quo vltimo diuiditur res effentialiter:z pꝛimo componitur eſſentialiter.
¶ Totaliter aũt tẽtare fimplícía cozpafíz
rare irrõnabile eſt. Pꝛimũ qdes qꝛ acd nõ repleritotũ. In planis ꝗdeʒ enim rrce
gure vident ĩplere locũ trigoná c tetrago/ — ^
num ⁊ eragonü. 3n ſolidis aũt oue ſolum pyramíe c cubus. Neceſſe aũt plura bo ſumere pꝛopter plura elementa facere.
¶ £t dicam vlr ꝙ ftudentib? ín figurand⸗
coꝛꝑa ſimplicia ↄtingit dicere multa ĩpoſſ bilia. Peimo ctii otíngít eis dicere qp figni? rá ſunt q̃dã que cũ coponunt admuicẽmo⸗ iplebũt unũ totũ locũ:ſʒ relingt aligð vac ——— vo q̃cũ coponuntadiuicé if plẽt ſocũ pauce ſũt. Figuraꝝ vo fi uperfich líá ſunt trestriãgulũs c exagonꝰ:⁊ qdra Coꝛꝑaliũ o due:bꝛacalis ⁊ pyramis· fiita fitops ponere figuras coꝛpales plu iſtis:qꝛ Tata ſunt plaeis:⁊ boc eft pot
(T 25. ftadétibus in defendendo banc opinionẽ con
tingunt plura impoffibilia pter pᷣdicta.ſ.ꝙ —— que dicunt babere illas figuras cum congregan perueniunt ad vni coꝛpus:quin inter eius palt ide vacuumnift tantus n duabus figuris : in pfT^ eeog fcs cin cubicoxquoniá cus cubus oíuidi£ in d^ vd cubos poffibile eft vt cx eís cógregetur cuhus "rais nui fine vacuo. £t caufa in boc eſt:qꝛ fupfidie? pe coꝛporis eft quadrata:quadrata auté implent, eg ít ficiem:vt oeclaratii erit poſt: fimilr pyram, plent locus cetereatit figure impoſſibile €. vt ín babéti octo bafcs:vt viginti : quas OPI. cer effe foxmá aque «aeríe:otingit igif eis dicere fige nó impleat locii ſuũ necß aqua. (|. Deindc o ci$ Y Yo que cum componunt adinuices-t .cótingtt intct figure parium elementozii cy qbris compon c
menta fint ex fign que cum applicant adl? pc implebunt ſuum locus fine vacuo iteriacentet en erít cum yna pars earũ menſurauerit totum, ai
Y. iber
Ét qt coipa hũtia fíguras d ponütelnta müdi funt Pyraints: cubicũ:⁊ octocedron: (cocedron: iſtarũ
. Ro iplétlocü cii applicant adiuicé:nifi pyramides ⁊ | Cbi.D.digure vo que cóponunt adiuicé ⁊ implent ſuũ locuz pauce ſunt:qꝛ figure que ĩplent ſunt tres.⁊ ideo.d.paucas.⁊ forte vocauit cae paucas ĩ refpectu otn figura». ¶ Et qꝛ cá in boc ꝙ co?pa iplent ſuũ cti eft:q? füpfícies earü fant huio.ſ.qꝛ iplent ſupfi tiem:⁊ (te éc (ant pauce in reípectu aliarů füpficie: 'u equilateri.Z».figurarü aüt ſuperficialiũ eft tria, Bulus t exagonus « quadratũ:⁊ fecit rememoratio/ ne de füpfíciebue:qm paucitae ſupficierũ implétius üperficies eft caufa paucitatis coꝛporũ cõplentium ocum.figuraz aũt ſupficialium no implẽt locũ nifi iſte tres tm̃:qm̃ cus oue linee recte fecent fe faciunt QUatue? angulos rectos. &igure vo que iplent fupft
» Wietoebétbieant quatiio? angulos rectos:aut ed;
es.Cum igit quatuoꝛ quadrata cóponent:cócurrét ficut Quatuo? anguli in vro puncto cõmuni eis:⁊ im Plebunt fapficiemnecío:q: oium anguloz:angulus Quadratí eft rectius:⁊ ſimitr fialiqà püctii cómune Singulis ſex triáguloz eglateroz:q angulus cuiuſli/ act trianguli eft oue tertie vnius recti. Quapꝛopter ld qð cógregat exangulie fey:erit equale angulis QUatti0? rectis. Et fil exagoni iplent fupficié cü ali , BSpunctus fuerít cómunis tribus epagonis:qi ql det angulus eoꝝ erit rectus: tertía recti. Pentago/ A Ris texagonue 4 alie figure impole eft vt imple 'aut "iperficié:cus illiid qð ogregat ex fuis angulis: ! emin?dtuo? rectié aut ma. . g · ꝙ fí tres pẽta . Boniogregent in eodẽ puncto pueniüt illic tres an . Bulirectisc treo qnte vni^rectí:c fi faerint taoz fiét tlic quatuoꝛ recti c quatuo2 qnte vnius rectí- Figu/ rarũ qnqs coꝛporaliũ eglaterarü impole eft vt iple, ant Locü nifí oue trfi:qm cum ín vno puncto fe fecét . treelinee in longitudine « latitudine « pꝛofundo fü per angulos rectos;fient illic octo anguli co2pales : « Alibet eoꝝ eft tres recti: eft angulus cubi.Ex qbus vo ogregat cóponunt octo anguli cubi:aut equales eis iplent locit neto: fi maius aut minus oareget mon iplebünt locũ:⁊ fíc nó iuenif ey qnas figurío fa, mofís c» iplent locus nift oue tm̃:quas pꝛedixit:qm̃ um aligs punctus fuerit poſitus comunis octo au
7 crtiuo "
¶ Deinde vident oia qdes fimplícia cozpov ra figurata cõtinente loco:maxime aũt aqua ⁊ Gcr. Pꝛopterea qdem ígit elemẽti figurã permanere impoſſibile. Hon eni vríqs aſſe quercé vbíqs ↄtinentis totG. Sed adbuc fi inalía5 vertet figurã no amplíue erit aqua: fi figura differebant. Itaqʒ manifeftus:qui nõ ſunt determinate figure ipſoꝝ. Sed vt det nã ipſum boc fignificare nobis:qð f5 rationem eſt.Quẽadmodũ enim ⁊ in alie ſine ſpecie ⁊ infoꝛme opoꝛtet ſubiectũ eſſe. Maxima eniʒ vnicuiq; ic poterit adaptari id qo oĩa ſuſcipit:quẽadmodum in Timeo ſcriptũ eſt.Sic ⁊ elementa opoꝛtet putare quẽadmodũ mãm eſſe compoſitis. Pꝛo/ pter qð ⁊ pñttrãſmutari adinuiceʒ:ſeꝑatis his que ſᷣm paſſiones differentijs.
¶ Et dicamus ꝙ nos vídem? oĩacoꝛꝑa ſim
plicia figurari Pm figurã lociↄtinẽtis ⁊ ma^ xime aerẽ ⁊ aquã.Et fi ita ſit:nõ remanebit figura elemẽtiin fug diſpone: qm fi ita non eẽt:nontangeret ſᷣm totũ locũ cõtinentẽ cir cũquaqʒ.Siigit tangeret nõ remaneret ín fua figura:⁊ ſic nõ erit aqua oino:fi non fit 8qua uifi ꝓpter fud figuram. x»eclarat& cft Íci£ cp elementa nó bhit figurae terminatas: Imo ná coy fignificat ꝙ no büt fígurae ceti tíalce. €t fic ops vtillà fubim oeferéealias res fit finc foꝛma: fine figura: fed pot foꝛ mari:ſicut iſti etiã dicunt de materia recipiẽ
te oia, Sic eft intelligendũ oe elemẽtis etiã
ficut oc materia coꝛpoꝝ ſenſibiliũ. £t ideo poſſibile eſt vt elemẽta alterent adinuicem cum feparentab eis ſue qualitates diuerſe.
bis iplebüt locii neceſſario:⁊ fil cũ fuerit comunis. ((^Deceft tertia road oeftruendü etta bie figuras kü.prramidibus-Zinguli enis feppyramidales funt — eóntíales/fi eni baberét ipole ect;vt Figurarent figu
equales angulis qtio? cuboz:qrs angulus pyrami — va otinétis cũ difſerãt a figura coz niſi co»rüperent
dis folídus eft er otob"rectis:zangaluscubiertri — fed vifa fnt nó comrüpig nó brit figuras centíales.
bus. Erunt ígittres anguli pyramidis eq̃les duobus ¶ Et locutus fuit de aqua ⁊ aere qꝛ ifta funt que fa; Zler « aqua angulís caboz;cü fint edles fex angulisTectis.-o10; — cije terminant ab alients-Zerra Vo non ita fígurat: fce termi hoꝛtio enim anguli pyramidis ad qtuor cubos eft fic q: nó facile patit nifi ſit pulueroſa. ſ.cuius partes na "n 6abalie/ d:Poitio anguli tríiguli ad qtuoꝛ rectos cũ angulus retinet abiuicéignis aüt femp videt aferüare figq Dr 3268 triãguli fint oue tertie recti-£t ci rS lbi ent E m ct oleruare figu ppy,s;, ge
SM rte recti Et cũ ofiderauerim? fi — ram pyramidalé:t fermo eius in D itellectus eft per. 4- por .ss,
Buras refiduas.fiicocedron «ouodecedron ⁊ octoce &ron:nó iuenict implere locü cũ nó 2greget ex eis quale octo angulis cubicio.CL.g.q» angulus icoce; Wron eft cy tribus rectis:c tertia vni^:ipole eft vt P Sucant. xy recti q funt qtuoz anguli cubici:⁊ filr eft v ectocedror: duocedron:⁊ ci tta fit otinget figu dtibus elemẽta figuris eéntialibus:vt fint oue figa p otpales iplentes locum peter pyram idales z cu
Part 35
Cm que iplent locu:qm efnta funt Qtuos.« i25 0€/ Tea pe eft in líbzo Euclidis:ꝙ nulla figura ẽ corpo à B id bas anq;:nedũ vt fit figuraalia iplés loci: fe endebat cii oiyit.« fi íta fit neceffe eft eis pov
e figuras eſſentiales plures his duabus.
ſe· OAd et fi ita fit nó remanebit ⁊c̃.i.d ſi elemẽta figurarent figuris otinetiu:quoz figure funt oíner, fea figurís clnto:nece eft vt figureelntoz corum perent tunc. ¶ 2-0-qrii fita n cét «i. fani bi iuseft ꝙ ſi nõ fígurarent figura locinó tágerét oes partes fapficiei eleméti partce füpficiei loci: fi na tágerent otingeret vacui effe. (1 Et cii pofuit q» ne ceffe eft vt tágat locii toti oibus fuis partibus. b.f igit tangeret ipm acũ neceffe eft vt tangant oi bue partibus ptes ſui loci:⁊ figure €oz funt céntía/
les nõ remanebũt elata. Cl.s.c» fipofüerimus aquí -
bie figurã ppꝛã:⁊ poſuerimus ipfam tágcre fm tov tii ꝑtes loci otínetis babentis figura aliqui:nece eft
- - — ^ c — ⸗ E. * * — — — Z * UH : T" . Ive "aoc UST mes zÉ c Ro. EL — — — — - : 2: " - * ) E. : i M id -
— gs.
X»ecdo4mundo «7 v i
vt fictangat locus illum vtnó remaneat aqua:tunc — ceffeeft cü cr cis giiaret yna forma vt coꝛrũpantur m eni figurabit figura illius ↄtinẽtis ¶ Et forma bu foꝛme coz; fm medictaté:qi fi cozrüperent Pm f0/ iuf ius fermonis eft (pllogifm?bypotbetícus:cuParisé. — tü:tüc pala má recipet p ⁊ eentialir oce tormas:⁊ no ru Si coipa figurarent figura-otinentís:c brit figurae ncipoet foxmas cópofitoz mediãtibꝰiſtis cozplb fubftátiales:neceffe eft cũ fígurent vtnó remaneát — ([ Si igit c rit qð fet cx D:vt fozme e in faís naturis:z pofuít aíis:qz manifeftü eft ſenſui — fubales recipiát magis ⁊ mín^:c D eft oiípó acci — rõni. Et B intẽdebat cũ · d.qm̃ fi íta nó eſſet:nõ táge — nó foꝛmaꝝ ſubaliũ · Dem̃ ẽ eni in mltis locts 9 fov gi tet fm totü locii otinétéctacuitipoleqófeqt ex P. — mefubalesnó recipit magís z mín? (L Dicem 9 D^ fcs vacui eq ex bác póne fequít oppoſitũ añtis:⁊ — fozmciftoz elntog fubales funt diminute a ſoꝛmi⸗ e eft ĩpole:⁊ deſtruxit ipᷣm:⁊ cũ deſtruxit ipſum verifi — fubalib? ꝑfectis:⁊ qp futi eẽ eft mediũ iter founate i "t cauit 2119.98 itédcbat:z nó indiguit vtífígno in de / accũtia.⁊ ió non fuit ipole vt fo2me eaꝝ ſubales 26, gy P ftructioneafitís p oris:q: notü eft itellectuínon fen — miſcerent: ⁊ ueniret ey collectióe eaꝝᷣ alia fo? *fie cu t fuí: qz pofitio añtis manifefta eft ſenſui t̃ coniun — cü albedo ⁊ nigredo admífcent:fiüt ex eie multicó s git ci itellectü:cü aduerfary poffint abnegare ꝓpõ/ — lores medu.Et cü I5 latuit Aui.⁊ ↄceſſit g» fo? ſuba / pi nes ſenſibiles:⁊ dicere hoc qð fingitis:qð vídetpole ^ lesnó oinidant in magis ⁊ minꝰ.d.d bec elnta non qu, implere fui locü nó eftvez;znó poffuntoareróné — mífcen£ nífi fm qlitates eoꝝ nó fm fubae-([ £t g pi ot igne t terra:c ét pritabnegare boc ín aerecü aer — B otiget magnus ĩpole.ſ.vt elnta fint in cópofito! nó cóprebendit fenfü:t iõ cotinetifte fermo bast/ — actu:pp qo copofitti nó bébit vnas foꝛmã (bale tentíones de expoſuimus. (T O.d.cãm ppquáclnta — Quid eft qó oi yim" cópofítü eẽ vnũ:vtruʒ p Mur bec nó büt figuras:⁊.d. ſed ná coz figiatq» non bit — foamáraut vt oci € i reb? otiguís t otinuis eas C$ figuras céntialce,i. cii ↄſiderauit aligs oc his eltis vnas.&55 ipole cft dici cõpoſitũ e& vnü f5 ↄtactũ ín co qp funt elnta ⁊ mãe eoꝝ:videbit ꝙ nece eſt vt xrelinqt vt fit vnũ:aut fim foꝛmã ſubalẽ:aut ßz aliq nõ habeãt figuras eſſentiales. ¶ 2»-0.tfícops vt il/ accũs. Sʒ ipole vt fit vnũ p aligó accũs. aps j lud ſubm «C.i.qim neceſſe eft vt beceleméta ĩquãtũ igit vt fit vnü f5foxmá ſubalẽ.Et ét otigitet VI E B funt rccipiétía oés figuras nõ babeát figurã ꝓpꝛias. — beteaz fit oífticta ab alía ([; Utrũ igit fi fo2€ € " y (| 2.idugitnos ad cám «.o.fed püitformari.i.qii ff — rü relinquüt in cópofito ín fuís pfecrióib^:vtrü i baberét figuram nó béret poffibilitatérecipiédi fo? — reling£ ín ſuis jlitatib? ppaus fuíe foꝛmis aut 00S, cuf ma6:1 boc itendebat cũ.d.poſſunt:qᷓuis poffe nó fo^ — UI-g.i calore frigore] Si at remanét:otigit gil natin reí vitate nifi poflíbilitates que eft ínaialib". — in cópofito fit ignis ĩ actu. Jgnis.n-nó e ignis ín 3€ r [4 Ét cá buius eft ꝙ nibil recipit ſe:⁊ ſi baberet figurd — nífl íncalore « ſiccitate q̃ füt in fümo.Sov ác amittd fnbales:otingeret alterũ duoxꝝ.ſ.g aut nõ reciperẽt quádá pre iſtaꝝ q̃litatũ pp mixtionẽ:⁊ foꝛme ui Dr" figurã oino:aut reciperet ipfam cti corrumperet fua —.manét pfecte:pole € vt foꝛ eoꝝ oenudent ab bíed uti £253p5 ge; figura:ctunc nó remanereteleméta (l| Qm̃ qð apð — litatibusPm totũ . Pars enĩ «totu idé büt iudici * ueraionẽ al gñonẽ alterius cozrüpit Pm totum nõ efteielemen Jadẽ.n.iudiciũ ẽ pt] « toti; totũ D e ĩpole.¶ 2 ti Pit fm tom tus:qrit elementi eft illud qð inenít parselemẽtati. — cítas vo exercítatióis ifti? virt in nálib? ⁊ bona. ^ nip, nondteide Et cũ boc qà otíngítin elemẽtis:ſilr otíngitin pma — détía i ppo igenio iduyit ipsad iftos errorce oi" qu menum:qfi mát magie (n pma má oemonftratitboc. Ipſi eni — turaligaoiperit foꝛte fic fo2* eoꝝ recipiunt mag ^ ji eintifitpare' ocedunt op má nó habet foꝛmã aut figurã:⁊.d.ſicut minus :ſic figure.Dicemue ꝙ figure füt ex dur reiclemẽiate (cii (Qi dicũt oe márecipienteoia-i-otingiteis Dice — bugaffociat] fozmie fubalib? pfectís in D gp» nó bo elita nó bie figurá:qz ofcunt pmá mám nó bie fo? — piuntoluifíoné:ció caret motu alterationi&:Vt ^ má fubalem.([ 2-o-fimilitudineinbac intentione — eft ín 7^pbyfi.«T 2».0.ció pole eft vt elnta alte " 4-offic eft intelligẽdũ oe elemétie «C.«neceffeeft vt — adiuicé.f.« qꝛ fox elntoꝝ nó recipuit fcipías h^ « babeát eádcm oém oifpóné cũ vtrũq; eſt mã:⁊ in h̊ eiuſdẽ gñis:ↄtigit a» nó griant adiuicẽniſi ais j 3o tía iterma ti differũt:qm̃ hec ade funt ma co:poz fenfibilius, piée exuit formã ⁊ recipit formã receptã:⁊ 10 no teriá pimos ideft cópofitoz:becauté cft má cozpoz fünplícium einta adiuicẽ:⁊ D nó otigit in receptióe fo2ind? i, ⁊ elemnentũ. pmo:fcóo vo coꝛpoꝝ cópofito. mcdíatib^(ftie c^ — pofitoz.f.yt oenudent a fuis formis apud "o 0 ! £u, fie Et queréduseft qre ígit nó ponitis bec elita né foíag cõpoſitoꝝ.Foꝛe.n.cõpoſitoꝝ ſũt ali⸗ ME Na * picfigurae:t ponitis ea bie foꝛmas:⁊ iaʒ dixiſtis a mis eoꝝ:foꝛe qdé coz Is fint diuerſetũ i codẽ ó (8t
pma mà nó eft receptibilis foꝛmaꝝ:niſi inguãtũ ca ſũt i ſubalitate.ſ.ꝙ ĩpole ẽ vt dá fint mãe or NES
Wi ——— ret foxmaolno. &toifíolhdo eft:q2 nó wen rüdá:« oia iſta máifefta füt exercitátib^in we / win nõoe neci in receptibili nifi vt nó beat foꝛmã qua rect uc aũt qualiter cótíngit fieri ca^» —90 — oio. Cuiía igit pmamd enr iccosqutqdecoupuo eso fo , m bilisoium foxmaz nó 5 bicaliá formã oino-£Inta , —
— — — —
ſolum foꝛma
— ———— A25 € o» - irn 3 ru IE DELE | quir€ipt, Vo dnó füt receptibilia oiu fozmag cü nó redpüüt — enítm ex ípfie elemẽtis tingit ppter Ih. Tn o HO fe:nó oebét oentidarí a fuis formis ap receptioes: otínufi ep cópofitione. Ne er (aperta , | TI vd sup, Dtntiusti vtoenudenta founisquaSrecipilit, cõpoñiis Eiemẽta enim generant COP ! vn qe lt Aiemibis ¶ Etiõ ois mã bilsfomá receptibilis cft quarüda fitíone: lemé garcia. I A OE T rüdáfomma, QUaerecipiüt:pma aüt mà eft vniucríalis cu nullas certeloquí voluerit ⁊ nõ ex tranfümr. rV
Ua 0 ar — foam babeat SEA i.f quendam — rationes ſuſcipere clementízipíoo :
ME mE E TRE MUR ' remanẽt forme eoꝝ elemétoz in actu ofer tibue. E AIT E | 90 Goltio tes alias formas — —— füt ceu grtrarionan e n, M ! M p ow mac ꝓpꝛie gbufda formisnift p fuas foznas.([ Di mue etiam qũo po ib? co
AM | cam? (git op fi eét:nece eét vtnullus ens giiaret ab fintcato t oeaut fimile cíe cr CODO? cn AP: RAUM eis olucríus ĩ fozma (ubalífs tm̃ ín accũtibꝰa id ne⸗ tinuis:cuʒ fp 6g elemẽtoꝝ tion e(t vt *
— t ntn
3 d B
B... Tertius E iMi a nif figure.fet impoſſibile eſt vt ex compo^ — funt ↄueniẽtes q̃litatibꝰ eoꝝ:neq; vᷣtutibus i " fitíone fíguray ſit coꝛpus continuũ:neq; ex — meqs motibue:pp quoe figurauerunt elntũ —4 "i fupfíciebus.clnta eniregfuüntpercópónes. —fígura q̃ figurauerüt:ſic narro.Qm̃ ignis € Wil Accũtia voexelntis.ſ.figure:nibilex eis fit velocis mot? calefacíce cõburẽs:poſuerũt
4 Pcr copsné. Sugit alíqe fuerít ꝑſcrutatus gdáipm ſpericũ:⁊ qdá pyramidalẽ.He fi thi * efermóecoy pfecte ín elntis: ſciet certe gure enĩ oue ſũt velociorierot?alije figu- ig 9 "Io dicũt eẽ gnõnẽ:⁊ g qᷓ;ʒto mag laborátim — ríe:nócni geſcũt:neq; iplét ex loco nift pa mu " — ipſaʒ tanto magis negãt ipſam. — rum.sct funt ẽt calefaciẽtes ⁊ comburẽtes " ys vlr non itendunt generationẽ omníno. — valde: vnü eni cog tore cft angulus:alteꝝ dum UA Hhewhganetiaibuesiceinópir etg, alpctangnlneacMPa icti ji * né tcozruptioné cé in fuba.([ £t.o.oicamueétquo n comburít calefacit nifi panguloo. |
Cft pole «c.i. oícamue etiá quio eft pole cü pofuerüt iguras effe fubas elntox:vt fíat ex cópóne cag coz pus ↄſimiliũ ꝑtiũ:qð eft vni £5 foꝛma:vt os ⁊ caro.
t cü narrauit gp P eft ipoleiduxit nos ⁊.d.⁊ im; Poleeft vt er copónc figure fit cop? otínuü neq; ex füperficiebus.£leméta eni rerü funt pꝑᷣ coponem.i.⁊ ipole eft vt ex figuris cóponat vnü cozpus p ↄtinua tionẽ qð eft vn in foxma.nas figure nó admifcétur adinuicé:ita ꝙ cx cie fiat vna foꝛma.Sñatũ atit ab
pdictis:icepit in boc caplo dicẽ rónes eoz:oeide oe ftruere cast icepít pᷣ dicẽ ᷣmonẽ vlem ad. frágen dü rõnes eoꝝ.¶ Et.d.⁊ oícam^g figure eltog «c.t.
¶ Quia cus deſtruxit oclones iſtoꝝ boium rónibu9 $9
⁊ oícam? ꝙ vlr fígnii eft oeftructióís opionis eoꝝ: &erozfigno qz accñtia t opatíóes ⁊ mot?cog nó fequüt figuras rà ꝓpꝛietas.
q̊sponũt in eie. ([- £t.o.D:q: figna va funt polterio ra:⁊ cü fuerint pofita ↄſequũt pcedétia:c cu pceden tia fuerit pofíta ↄſequũt᷑ pofteríora:« D itédebat cii
3 ⸗ - - - *- -- - o . t l * 9 eIntísnó eft enti n f otinuatióe:ni , UOnófütoueniétestc T 2»0« cũ ignis eft velocio T tionẽ:⁊ [5 Wédebat lw copónAL i Aside P pot río mot? calefaciée «c.i. ifti boies gdas ponut ĩ igne
edd copóne figure:itédebat applicationé flgurarii a uice. Figure eni non admiſcent᷑. ¶ 2.0.accíitia erelntís ⁊c.i.illa aũt que ponüt accũtia elntoaus
figurã ſpericã:⁊ qdá ponüt pyramidaleʒ ey trib" po fterioribus apparétibue in igne-f. velocitate motus: cóbuftione:calefactione.«| 2».o.be enis oue figure füt velocior! mot? ⁊c̃.i.⁊ dixerũt op ſignũ cop tgnis
j vbꝛia:iquãtũ ponunt eas fíguras:ipole eft vt ex cis C Ten :
m acunt — — fm —— eit polz po, bsalterá iſtax ouaz figuraz eft: ignis eft peace
pij nentibus acciitia elemento: ín calore «frigorezzbu uotus:⁊ cozpue figuratü bis duabꝰ figuris eſt velo "n miditate « fíccitate:« ſic.ſ.ꝓpꝛia eis iquátü funt ele/ fe motue:q? non fígunt in eode loco. &1gura enum 4 (gura (pert Pj menta. ¶ 2»o.fi igít aliqs perfcrutatus fuerit «c.f. (ASTRA tágit ſuperficiẽ:niſi in eo qð cft fimile pũ canon. tágit nó t veriſimilr cus aliqe pfcrutatue fucrit oe fermone I Ain. A — — cum tangit ipfam in altero ſuorũ fupficies nifi rib, eoꝝ in mó gnónis rez ex eIntis ſiue oc eis q figurát 5 ft ALT "ve. implent ex loco nifi pay.r.c in - qe "ü qu ea:fiue oc eie q nó:fs cóponüt ex fupficieb^icietp — "IC CL em dun aoc qo mo aefcitt.qHigfE.o.nó gefciir; cbunetor
» nó pit ocedere gnóné ⁊ coꝛruptionẽ (n fuba.P»icec — 9* o impiet ex loco nin parus.¶ Et cum dixit mo
bue eni einta figurari figuriscéntialibussotingitve — 5 ꝓptet qué oederüt igni bas ouae figuras ppter
giiatio eoꝝ c cozruptio fitim acctib^:cfilrponetip? — Velocitaté motus;iccpit oicere modii pter que oe,
elnta cé ſuꝑficies.Cõgregatio eni füpficiez: « fegre derüt ei figurã ppter cobuſtionẽ:⁊ d.⁊ füt et calefa;
gatio d eft gñatio ⁊ coꝛruptio apud illas nó eft gig; detes «Ctt dicẽtes igne bie figurá fperici pp come
tio in füba:filr oicétib"pteseffeidiuifibilo.Diiario — Dultionem ſuam .dixerunt grfigura fperica ctt ouc⸗
eniapud eos nó eftnifi cógregatio illaz. ptii:conm "és cóbuftion pp velocitaté prrdfitus in rc:cus fie
ptt vo fegregatio;t ilti funtfeqcesiSemocriti; fi — Wibzetvmü anguli. Sigura atit multoꝝ anguloꝛũ
cótíngítfejcib" Anaxagore dicetes mixtionẽ co:po difficile ptráfiti re illi figurã prramidalem
rü filius ptü que vocitelhtastoicütq giatiorp — PP cobultioné-oírerücet qr ta figura velocia per
lea, Nitus eo abiuicẽ:exitꝰ eni zlantatíofunt actio, traſitusa repp acume anguli:t q? eft paucioz ági
(v, Qua ¶ £t-o.D:qrt oẽs be opionesoícebant abantiqsin — ^. alus figuris:⁊ dixerut gignis nó coburit «cale
heal, mõ gnónietió voluitoemrarecpnullusar ipm.o, kacit nit per —— —— Lj ignis nó calefa
ho * pi odũ quo gnãtio fit (n ſuba:ſicut nullus dixit ante t niſi per iſtos angu dle gri igura prramida,
' Apfum plura:ĩmo fereoia iſt ius íciecaliarusíciarü. liqui funt acuti ⁊ ptrà oia concurrentia.
C Sed adbucpaffionee 7 sorutee ⁊ motus neõgrue figure cozpibue:ad que marie re^ fpiciétee (icoíftribuerüt.^[»uta qiii ignis fa cile mobilis eſt ⁊ calefactiuus icéfintie:bí üdéfecerüripm fperam : bíaüt pyramide.
cenís marie facile mobilia qdem ꝓpter mima tangere « nequads firmiter iacere. dearie afit calefactiua ⁊ ĩcenſiua:qꝛ boc q^ etoiũ eſt angulus:hoc aũt acutiffimianan
(cidit auté 7 calcfacit angulue vt aí(it.
t dicamꝰ ꝙ figure elntoꝝ qe oírerüt nó
¶ Pꝛimũ gdem igit ᷣm motũ vtríqs pecca
uerunt. Si cní ⁊ ſunt marie facile mobilia bec figuraꝝ:ſed nõ ígníe motu bñ mobilía. Ignis dem eni ſurſum &m recrum : bec auté facile mobilia eo q vocatnr volntatio,
¶ £t oícam?noe 5dicctee eis qꝛ oce peccát
in motu.He enĩ oue figure I5 fint velocío ríe motus ceteris figuris:tñ̃ non eft motae fic motus ignis. Motus eniígnio e(t ad ſu perius:⁊noõ eſt circularis. Motus aũt iſta rum duarum figurarum eſt circularis.
— —
— —T r — ⸗ — — — —
— — — —
70 ¶ M dicentes bao duas opiones in figura ignis pec/
cant ín D:q2 vnus figurat ipfum figura pyramidali: 4 alter fpíca ppter velocitates motus ignis.Ueloci/ tas eni que inuenit in coꝛpoꝛibus per bas ouas figu rac eft 2ría velocitatí que uenit in igne:qri veloci tas ignis eft in motu recto:velocitasaut coꝛpoꝛũ p; pter bas ouas fíguras eft in motu círcularí. (|. £t DD itédebat cũ.d.motus eni ignís eft ad fupius «c. tdeft poteft aligs oubitare in hoc dicẽdo ꝙ motusrectus inuenitur in his duabus figuris:in coꝛpore aũt ſperi co fm titubationẽ:in pyramidali vero qz velociter pertranfit cozpus in rectitudine.¶ £t refpondendü eft q ifte modus yelocítatís non inuemt in his duo bus coꝛporibus inquantũ babent bas duas figuras niſi per acctis.&tgura eni circularis nó oebet moue: ri naturalx niſi circulariter:⁊ fimilt videt᷑ vt circula rítas fít in prramide fuper vnũ anguloꝝvt in troco. Iſte eni notus ꝓpꝛius eft « naturalíscin motu re: cto cómunícat alys fígarís « pcípue octogoni. Rõ aüt iftius 5dictionís fíc componit -ZIDotus ignis eft velox in rectitudie.ZIDotus aũt coꝛpoꝝ babentium basouas figuras nó eft velox in rectitudine.Conclu dit ergo ín fcóa figura qp ignis nó eft velox pzopter bas ouas figuras. £t etiã fyllogifmus coz cft ex ouo busaffirmatiuíe ín fcóa figura.Quarũ vna eft:q» oẽ babésalterii barü ouarü figurarũ eft velocís motꝰ. Secũda eſt:ꝙ ignis eft velocte motus. Ex his autes nibil cócludít ooneccóuertat ppó oícens:g omne babés alterá iſtarũ ouarü fígurarus eft velocis mo: tus: bec nó vident ↄuerti.Multa eni (ant velocis motus:nó tfi figurant altera ouarum figurarum.
¶ Deinde fieftterra cubus pp fírimiter (ace
re « manere:manet aũt nó vbíqs : fed ín ſuiipſius loco. fer alieno eni fer non ꝓhibita: ⁊ ignis atit ⁊ alía ſilr. Palã qz ignis ⁊ vnũ/ qðqʒ elementoꝝ ín alieno ꝗdem loco ſpera eſt:aut pyramis:in pꝛopꝛio autem cubus.
¶ £t dicamus etiã ꝙ fíguraterreeft figura
frigoris pptcr ſtatũ ⁊ quietem elus:⁊ terra non ftat ⁊ quieſcit in omnibus locis:ſed ín ſuolocotm̃:⁊ mouetur aloco extraneo nifi aligs impediat.Et ſimilrignis ⁊ alia elemẽ ta funt hmöi:ſiue fucrint ſperica:ſiue pyra/ midaliacũ fuerint ís loco pzopítiquo: fue rint in ſuis locis frigida neceſſario.
7i ¶ Intẽtio eius ín boc caplo eſt:ꝙ fi elemẽta oifferüt
abinuicẽ ín figura:⁊ diferunt ín calore ⁊ frigore pzo pter figurae ppziae:neceffe eft fi terra inquátum eft frígida babuerit fígurá ppzid- U-gra.cublcá:c ignis inquátà eft calídus pyramydales: 2 frígue fit caufa getis terre ín medio:neceffe eft vt figura cubica ſit Caufa quietis eius in medio:⁊ qꝛ nece eft cũ fuerit er medíü:vt per bác figurã moueat ad ipᷣm.Contingit igit vtfigura cubica fit cá duoꝝ 2riozz ifimul:qetis ft motus:q$ eft ipole.Cótingit igit ex boc vt terra femp geſcat ín omní loco. £aufa eni gctio-f.figura b feparabilis eft ab ca:« fimili ops ignes moueri ín oi loco-lam cà motus nüds (parat ab co-f.figura py ramidalis Sequit ergo ey bacpóne vt cü ignis qe uerit i loco fuo:vt figuret figura rerre:ccü terra mo uebit ex ſuũ locü vt figuret fig? ignie:t Pm D nulli
De celo 41fundo hN
eoꝝ babebit figurá ſubalez ifegabilé ¶ Et . d· diea mts ét p fi figura terre fit altera illax duax figura rü pp velocitaté motus: velocitas motus ofegt C1 loré:nece é vt altera iſtaꝝ duaꝝ fit pp caloré ignis ⁊ cũ terra fit frigida: frigidi eft 2rium calido ne eft vt babeat fígurá oanté fibi qeté:que cft ría mo tui (T 2»..cterranó ftat neq, geſcit «c.i.qri fi b2et fígurá largiẽtẽ qeté qefceret in oibꝰlocis:ſʒ nõ vide mus ita ↄtingeremo videmꝰ ipfam moueri ad * locũ:cũ fuerit ex ipſuʒ:⁊ boc itédebat cũ.d.⁊ mouet
à loco extranco ac. ([ D. d. filr gnis ⁊ alia elnta.
⁊ ſimilx videmꝰ ignẽ alía etnta.f- moueri e fud lo cii: gefcere ín ipfo:vt fi biet fígurá dantẽ motũ auf geſcẽtẽ femp v? moueri aut qefcere:z nuns vtrude (20 /fíue fuerit fpica:fiue pyramidalía.« cii polt nm? g figure eltoz (üt cde mot? « getís : cõtipget ytapó moti brit figurae ppzias motui.f.fperici auf prramídalé:« ci fuerint in fuis locis qcícetia Ytb9 beát fígurá oáté getẽ:⁊ eft fígura coꝛpis fridi- (L7 boc itédebat cũ ð. ⁊ fuerit i mis loci frida necio⸗ otigit necio cü fuerit geſcẽtia i ſuis locís vt hẽant : gurá friditat!. V.g.⁊.ð.ĩ loco ppind:q mot? cuiuſli bet eoꝝ:licz fit in dibꝰ locis exneis:iñ velocioꝛ eſt loco ppinquo:mot" aũt velocioꝛ manifeſtioꝛe ſui:⁊ hec eft alia contradictíoa pꝛedictis.
¶ Zidbuc ates fi calefacit ⁊ ardet ignis p? pteramnguloe:oia erũt eleméta calefactiꝰ magis afit forte alte altero. €) ia eni bab anguloe:puta c g octo bafis: q. rij. P9 fiu: ⁊ pyramis.Semocrito aüt ⁊ ſpera angulis qdẽ ens ardet:quare differẽt co € magis ⁊ minus.Hoc atit qð erit falfus in nifeſtũ. Simul aũt accidet ⁊ mathemat⸗ coꝛpa ardere ⁊ calefacere. Pabẽt cni 1l angulos: infuntín ipſis ĩdiuiſibilia:⁊ n" re: ⁊ pyramides. Pꝛeſertiz fi (unt idun lia magnitudine vti dicunt. Siaũt bec Q7 vrunt hec afit nõ differẽtia cft dicẽda:ſʒ ſimpliciter ſic dicendum:vt oícunt. —
¶ Et dicamus ẽt ꝙ ſi ignis nó calefacit burítnifippanguloe:ncce cft vt oia cle". ta calefaciàt t comburát: quedó m8 vi ⁊ quedã mínie. €) ia eni babét angulo?" octocedron ⁊ duocedron:⁊ fígura fp€ fcidítét vt dicit Zemocruns:q cft qd2? f gulus. Et fi fic (c btt elemcta : nion offer abinícem:nffi frm magío z minus in calc, ctíone ⁊ combuftíone: boc cft falfti? cot nifeſte Am̃ cnm ita fuerit:contingit Ys pora mathematica calefacíét c combre q?bfitanguloe: ín eis ſunt ꝑtes idi",
les:vt oícüt in coꝛpibus pyramidis VC P
ramídalib?, €3(ízif ín cozpíbue mathe at
cis ftnt ptce idínifibilea: vt oícnnt. £2.
igit co»panálía calefaciũt cóbnrát:m «i
triatíca vonó cõburũt neq; calcfacítl^" Ó
" x - E 4 L eft cie dicere hãc cám:fed nó pofíume
f. iber
72 C Cum cortradiyitei q dicit ignes babere iftae figu
diuerſa f
ras ex velocitate motus:⁊ cx gete:icepit cótradicere "x y combuſtiõe. ¶ Et.d.⁊ dicamus ꝙ fi ignis «C. et totingit eis cũ poſuerint ꝙ ignis nó calefacit Coburit nifi per angulos alterius oua72 fíguraz q $ figurátigné vtalia.cleméta funt comburentía. eide oedít caufam in boc:c-o.oia eni babét am Ee Aebnà tti ponüt ꝙ calefactio nó ẽ in igne ni mir Snlos-Zipud Yo figurãtes igné figura pyra A02! ppterangulos pyramidis:qz acuti Apud vo a ba fperica:q? opinan£ ꝙ fpera é vnícus angu "Unicus aüt angulus magis ptráfit « abfcindit.
— 5 itendebat cus dixit:⁊ figura ſperica abſcĩ/ icit Democritus:qꝛ eft qdá angulus.i.vnicus gulus. Et cũ poſuerint banc ppónem « pofuerínt I Cetera elemẽta biit figuras babétes angulos:con/ Sit eis ficut dixit vt oia cleméta fint combureétia:
£6 otfferunt $m magis ⁊ minus. ¶ S. d. Si igit ita "vg eleméta «c.c ĩdũxit boc cóferuádo fe a cótradi iöe eoꝝpoſſunt eni dicẽ ꝙ ignis nó calefacit niſi P€r acumẽ anguloꝝ aut paucitate eoꝝ:⁊ fimilr co tras bericum exquo eft exiſtimatũ a» nó otingit có Pte quam ĩduxit cotra eos:ſʒ qꝛ poíuerüt op ca Ét —* eſt:qꝛ anguli babent aliquã quãtitatẽ. X gulaeft qz a caufis quaz nã cft eadẽ:⁊ nõ oíffe nti £m magie « minue:non fcquit nifi nà vna efaci in filagio "uninus.&5í igit anguli acutí ca/ irte multü.ergo anguli minoris acuminis cale pn mius SSequit. ergo cx boc vt oia elementa cni " elacietia:fed oífferüt Pm magie « min^. Cáe t tuerfe ín quátitate brit caufata diuerſa in quá titate:⁊ vtrũq; eft eiufdé fpei. (T Sermo aüt coz fi eet Verus ey diuerſitate cauſaꝝ fm magis mínua "f.caufax cõuenientiũ in fozma « eéntía:« diuerſaꝝ m magis 7 minus 2fequeret oiuerfítas caufato2us fm formas qð eft impoffibile.Cótíngit enis ex D vt €x cades cá in fo:?? ofequerent cáta ofuería ſᷣm foz, mas.(| £tboc fuit ita q» cà nó eft cá alicuius ppter quátitaté fuá nifi accidétalr:quáritas eni eſtnõ ter
minata:cauſe eni agetes « patiẽtes funt termínate.f.
ꝙ nó quelibet cá facít quodlibet catifatü:caufe eni« cauíata funt terminata pp fuas foꝛmas. Mãifeſtuʒ eft igit cp cum pofuerumus ꝙ acumẽ anguloz facit
ignẽ camplítudo facit aquá:nece e(t vt ex eadé cá i
fozma fiãt cozpa infinita diuerſa in foꝛma:qð ẽ ipof
- libile.iuifio eni anguloz eft in ifinitü:ci igit apo
eos diuerſitas elntoꝝ in ſuba ⁊ foꝛma puenit ex oi
Uerfítateanguloz f£
r .em magis « mín*;que eft ifinita: nece eft ytex eade cá pueniát cáta oiuerfarü foꝛaꝝ lfiníta:x b manifeftü eft ín logica: in bac fcientia. (T £t q? figurátes ignes figura pyramidali:poſſunt dicere € ifta figura eft coburés:q e? angult nó oi/ utdunt oino ín minores (e.f.q: anguli eius füt aciv ida angulis oĩuz figuraz d otinent a fupficiebus laterís:c egangulis.21ccidit igit buic figure vt fit CObuftitia:q? anguli fuí nó oitidunt.Zllie aüt figure : tito? nó cõburẽt:cũ babeát águlos oínifibiles. Iſti Hi anguli cõburẽtes dꝛnt ab aljs ſm foꝛmaʒ:⁊ $m Jtitatẽ. fic nó otigít vt oẽ hñs angulos cóburit: f $e. ridédo gꝙ »tigit eis vt pyramis fit cóburés: c P tdare vIr c5 pp quá figure matbematice non a Matnáles át cõburãt. ¶ Et.d. ⁊ B máifefti eft * * fuerít otiget qp coꝛpa mathematica cobu ing efaciát.i.otigit ex b qÓ ponũt ꝙ calefactio gulos yt oia elnta fint cóburénia;imo cozpa
Tertius T
matbematica hñtia angulos.Et q15 illã 5dictiones pmá prit dicẽ b £m ꝙ oíximus:f5 2 bác 5dicttones fcóam níbil pñt oíce cũ ↄcedãt cp in matbematicio funt fígare:qz angulí no diuidunt᷑ oĩno:oↄtingit cts igit oic necto cám pp quá figure matbematice no cóburát.([. £t D itédebat cũ · d.qꝛ in eís funt hñtes angulos ⁊ in eis füt ptes idiuifibiles.i.« nó prit otc€ ꝙ biites angulos idiuifibiles nó funt cóburetes;po nüt eni i geometría etiã angulos ĩdiuiſibiles:debẽt ergo oare cà5 pp quá íftianguli coburat:illí aat no. ¶ Et nó osalíqs oefendé cos.oóo qp magna oae iter eos:qm̃ cũ anguli fuerit in má:erüt cõburentes: cii át abftracti a má nó erüt cõburẽtes.Eſſe eni ea/
rü i mà eft eís accidẽtalr.Si igit füt coburétee in / Acumen an
quátii füt ín mã.g̊ (üt cáe cõbuſtionis per accidés. ¶ £t fozte Ari.ↄcedit D.f.qp acumé anguloꝝ eft cá cóbuftióís p acciis in cozpib? cóburétíbus:c totũ D eſt &m noftrá opioné: eft ꝙ copa matbematíca nó bit effe eX itellectü.cü g pofuerüt eas bie cé e in: tellectü:otingít cío tunc neCío vt fígure matbemati ce fínt comburentes.£t boc yt repato opunabantur omnes antiqui:⁊ eis anteceſſores.
¶ Adhuc aũt fiqoardetiguit. Ignis aũt cft
ſpera aut pyramis:nece qð ardet fieri fpe ram:aut pyramidẽ. Incidere quideʒ igit ⁊ diuidere fit vt 6m ronem accñs figure. Ex neceſſitate aũt pyramidẽ facere pyramides qut ſperã ſperas penitus irrõnabile.Et file eftquéadmodum fige dignificet gladiuʒ (tt. gladíos diuidi:aut ferram ín ferra.
¶ Et dicamus etiã ꝙ cum ree cóburcne eft
ficutígníe: « eft fpícaxaut pyramidalío ne^
gulozü eft cá cóbuRióls p acci in coz^ po:bus co^ burcatibue,
ceſſe eft vtteacóburée fit fperícaant pyra -
midalis.Et dicamus etiã cp fipofnerim? ⁊ dixerimus ꝙ diuiſio eft in figura:nõ eſt ne/ ceſſariũ vt ex ſꝑico fiat ſpericuʒ:neq; expy/ ramidali pyramidale.Hoc eni irrationabile eſt oino: c(t ſile eiqui ex vao cultello vult diuidere duos:⁊ ex vna ſerra duas ſerras. ¶ Cũ pio3diyit oᷣni coz fine argumẽtis eoꝝ.O.ↄdi yit argumét] coz g iſtas figuras ponebãt i iftis coz; poríib?pp velocitate motus 4 cóbuftioné:icepit prio Oeclare qp ex motu yeloci nó fequunt be figure. 2». Q be figure etiã nó funt cde velocitatís motus: cus
| dá cópleuit iftos duos medos ↄdictiois 3argaméta
ex íua velocitate motus:icepit ↄ dicẽ argumeto eo
qà fít a cóbuftióe his duobꝰ modis: p icepit narra; re argumenta coz. Et dixit:⁊ dicamus aC. cus po, fuerint ignẽ cé cõburente.:⁊ cocluferüt ex [5 ꝙ ignis babetalterá íftaz ouaz figaraz:cum ponunt g có; burens babet alterá iftaz oua7 figuray:ita o» fyllo gifmus cog fic cõponii· Ignis eft cóburés « combu rens babet talé fígnrá.£rgo ignis babet talem figu, ram · Si enim non cóuertent nibil cócludüt:q? tic effet ey duabus affirmatiuis in ſecũda figura. ¶Et qꝛ bec ꝓpoſitio eft dicẽs ꝙ cõburẽs debet babere al terã itag oua figurarũ pbabát boc per iftas ouag ppónes.Quaz vna eft qp cóburés nó cóburit nifi p diuiſionẽ que eft i vltimo, Scða eft q ííta actio ín uenitur in his duabus figuris Et nunc incepit de⸗
— — — —
— -— — — — ———
— —
S LE
— —
— — — — — * —
— mm —
— — — E —— - — — — — — — — — — — Ra — ——— — — — * — E — — — — — —— — m me — IIS * - —
pr ———ÀÀ
— ——
— —À i L2
ftraere fermoné dicentẽ:ꝙ cõbuſtio fit per diuiſio/ nem ⁊ ſegregationẽ.¶ Et.d.⁊ dicamus ét gj fi poſue rimus ⁊ dixerimus ⁊c̃.i. dicamus gp ſi poſuerimꝰꝙ cõbuſtio nó exiſtit ex bis figuris:niſi q2 comburens diuidit cõbuſtũ:⁊ facit ipm ꝑdiuiſionẽ ignẽ:⁊ ip5 eẽ ignẽ eft vt fit in figura faciẽtis:nece eft vt inquãtũ⸗ V | cũq; diuiditur a fígura fperica non otuidat nifi fm.
E | | ꝑtes ſpericas:⁊ filr quátucüqs diuidat᷑ a figura pyra Em | TEIL inídali nó diuidit᷑ nifí a prramidalíbus:cu oé quod MAH ignis cóburit facit ipfum ignẽ.Sed non eft necium
Part 36
vt fígara diuidat᷑ in figuras fibt ofimíles. £t cus ita
7 i | | fit:nó cft igit neceffarí cum ignis diuidit illud qð n —000000009— comburit per fuas figuram vt faciat ipſum ignẽ:qð
B DUE UE | eft ipole.(| 25.0.4 5 eft file illi g dicit ex vno culte
EO DRE A lo «C42 reputo qp ſᷣmo oícétis qp figure diuiſiue nó piuidunt nifi in fíguras edles fíbi:filis eft fimoni ot
cẽtis cp cultellus diuidit᷑ i cultellos: ferra ín ſerras.
| | ¶ Adhuc aũt riſibile ad diuidere folus rcd^
| dere figuram igni. Aidetur enim magis có
| | gregare « continuare qᷓ; diſgregare.Segre
| | gat quidem enim quenon einfdes generíe: !
I congregatautem que eiufdes generíe funtz 1l congregatio quídem per fe eſt:cõtinuare ct 'l l eniz t vnire ignis ipſius eſt:ſegregatio autẽ B | per accidẽs. Congregãs atit íd qo ſub eode E l TW | eft gñe ſeparat alienuʒ. Itaqʒ aut ad ambo B | MOI opoatebat reddere:aut magis ad 2gregare. VATI. ¶ £t oícamue etíá ꝙ mírand6 cft oc co quí figurat ignẽ hac figura que abſcindit z diui DAHER Sow oe Git:cum magis cógregat ds oíuídat. Segre 90 «oígce — Gatchírm omne etherogeneũ: ⁊ cógregat ⁊
| etherogenea : adiuuat omne bomogcticus. Congregatio autẽ ⁊ adunatio ſunt ĩgni eſſentiales. Siui/ li fio enim 7 ſegregatio eft cí accidentaliter. Qm̃ cum cógregauerit « trarerít homoge neum:tunc ſegregabit etberogeneus. Et fi ita ſit: opoꝛtet eos attribuere bec duo.ſ.dinífionem c congregationem igni. Autcon grcgatíones tm̃:que oíguío eft vt ſit ĩ igne:
q5fearegatio ⁊ diuiſio ⁊ abſciſio.
74 Quia ſylls cox ey quo dabãt igni alterã eaꝝ oua, | | rü figurarü fundabat fap bas duas ppónes. Ignis HN Thi eni eft cõburẽs:⁊ cóburés cóburit p diuiſionẽ.ergo
| B | ignis cóburít per oinifioné.£t qð coburit p diuiſio/
j TIU. né bie 05 alterá ouay figuraꝝ · g ignis 05 bie alterã | WA duax fíguraz.Et cü ín Pone pdicto ↄdixit maio, | ri ppóni pmi ſylli oicet! p cobuftío fít p diuiſionẽ.: 900 vult ín D Pmóe3dice ppóni minori ſcði ſylli:q̃ eft | —0)000— oclopmií.f.oicét g ignis coburit p diuiſionẽ . ¶ Et
MD Mc pd Olrit.c dicamꝰ g mírádi eft «c.i.c dicamꝰ ét 5dícé a A APNEUT do eis: meli? eft oícé ignẽ effe ogregáté ⁊ adunãtẽ
ME AM i | Gb oiuidenté «fegreganté (T 2.icepit oeclarareboc ME MU V.o-fegregat eni oé ctberogeneii.i.2gregatío auté oí AB Y IR 8n1o? eft igni q; fegregatio.ná ignis fcgregat etbero
ARS E MU benea:⁊ »gregat bógeneq aptid deputationez auri ⁊
ae Ln M argẽti Segregat eni lapides «ali ; NE EO a Md dbi: pídes ⁊ alia coꝛpa ab argeto —9000000000 eibeeaE argétus:t fitr facit caloz nálie ín aialib^in M RA cibo;fegregat eni ea d non affimílant cibo:⁊ adunat AU EN tm̃ abt t qꝛ »gregat bógeneü:fcgregatetbeto
— M —— — — T mn
Joc cclo 4 mundo
geneũ. d. ↄgregatio atit ⁊ adumatio füt eẽntiales te ideſt:⁊ cá ignis ↄgregat hõgeneũ:⁊ ſegregat ethero geneũ pp ↄgregationẽ hõgenei:tũc nó ſegregat pat pil itentione:fed ſcða:⁊ o€ fcis pma itentione cft céntld iy léter.fcóa aüt € accritalir ([ Et D itendebat cii 0«05 gud eni ogregauent ⁊c̃.i.cũ eni fecerit ↄgregationẽ ĩho lit mogeneo fegregabit etberogeneü p ↄgregationẽ. E ⸗ no dz aligs dicẽ gp foꝛte ↄgregatio hõgenei nó Cn" pp fegregationé etherogenei.ĩ.oↄgregatio eni € acti⸗ alicui? filis igni:⁊ nó pfícit niſi p fegregationé: q2* "T fi ageret fcgregationé nibil ↄgregaret. In ↄgregatio ne eni homogenei:neceſſaria e fegregatio etbcrog" yi neí:fed in ſegregatione nó eft neceffaria ícgregatlo: 9^, ¶ Et vlr ogregatío € gñatio:⁊ fegregatio cozruptt? " «meli? eft ateribucre rpm gnóni d$ coꝛruptidi.Cum &necio ogregatío eft ci eéntial:« fegregatio accuta liemeliuscft dicẽ igné facere ogregationé dj fcgro gationé.3fti eni volebát pbare igné bíe ré porc pe aliá ré pofterioré accitalé:qó nó licet. (2.07005 ita fít ops eos ⁊c̃.i.⁊ cum vi q ignis fegregat 4 egre gat:opz cos aut ocedé q» »gregatio fit eénrialis:t IV gregatio accũtalis:aut attribuere ei vtrüqy centia Étitédebat qp ácüqy mó fit nó dz hie figurá otuV uã t ſegregatiuã.Si eni oceflcrint a» oiutiio ẽ ci a0 cidétali: »gregatío céntíalritüc 05 bie figurd 287 gatiuá nó ſegregatiuã:⁊ ſi vtrũq; eft eiꝰ eéntíaltzof gct qp bébit ouas fígurae ĩſil:⁊ Óbét cé 2ríe:cti act vtraq; ſit ʒria:ſed in figuris nó ĩuenitur ʒrietasne⸗ di vt in cís inueniant ouo ↄtraria in eodẽ ſubiecto⸗ ¶ Zldbuc aũt qiti calidum ⁊ frigidum co traria virtute ĩpoſſibile reddere figido fif ram aliquã.Opoꝛtet enim contrarínm c "f qð aſſignãt. Nihil aũt eft cótrartá figure? ? pter qð ⁊ oce dereliquerũt hoc:⁊ tfi conf níebatzaut oia coaptare figuris:aut nnl L (L £t dicamus etiam q»ficalidus « frígíd — fanccótraría in porétía:ipoffibileeft vf, . dus dum babeat figuram. zàcber enim babos — figura cótraría figure calidi:fs figura e / cótrarías oitio: deo nulluecoy diuidit gura frígido facto alio modo. Et op5c? gut oibue oare fíguram:aut nulli. i 7i € Dec eftalía 3díctío a pdícr] «p ci etti Clos «frigidum oicit bie caliditates «frigiditatéit €, apud cos oat bác figurã.nece € cís vt frigus 0C 7, méto frigido ali figurã:qð eft pole eis.i. * d rauit quo 7.0.05 eni b?e fígurá 3riá «c.a iſte fer eft itellectus p fe. D qó dixit nece eft cíe q CU ^'^, igni aliquá figará pp fud actioné:nece ẽ ci9 (óc terisalías figuras pp fuae actiões cü péant 6s outierías;t q? actióes coy ſunt diuerſe fm 9P*. nece eft vt figure fint oiuerfe fm cötrarietate os us cim ppter quá oederuntactioni igni69 itas:c nullae actionibus ceteroꝛum . es (C Quidam autẽ de virtute ipſius tenta " olcere:cótraría oícunt ípfi fibifpfie« ^". c; euim effe frigidum magnarũ partium * pter ↄſtringere: ⁊ nó pertrãſire per PO. Manifeſtum git quoniã z calidum
tum(g ; utilium €rít pertráfiene:talequídé femp —*
Fiber Tertius li
| partitis. Itaq; accidit paruitate magnitu. Om̃ aũt ppzütrime ofí ( | : : me dr̃ie coꝛpoꝝ funtque | dite differre calíd z fridó: fednó figurío. — fm — na — Ses ic Wig i
| bncautem fi icqual | ici
r. qualce pyramides funt poꝛis natnralieopaaffectue vᷣtuteiq; dici⸗
I^ ts m vtíqs erunt nõ ignis. Neq; caufafi^ inue p irre ga erit oc bíe bicfdüs:vt
L uid us qð eſtardere:ſed cõtrarij. Quod — cücófideranerimne bec:fnmamue vuiuf^
| es EMT tion fíguríe oífferant elemẽ cuiuſq; ad vnũquodq; differẽtias.
| (C£taà eftum cx bíe. TEES ¶ £tét oícam?g fi dꝛie coꝛpoꝛũ funt p qua^
P * —— ſtuduerunt ad dicẽdum litates ⁊ oꝑationes ⁊ virtutes eoꝛuʒ. Et o
E Cótrari pA ac potétía.f.frígoze:t dixerunt camusꝙ quodlibet eoꝝ bsactíonce ⁊ qua^ ii cftid s Dfto-Bfreruntenimq frígídd — liratea-« orteenaturalee pfecte.scumeni i^ türení q$ eſt maximuʒ coꝛpus:conſtrigi/ hoc fecerimusnunc:ſciemus diuerſitatem "Yee tnopertranfitíncanalee.£tfitta — cuínflibet eleméría (no compar.
| neẽe € vt cglíqus fit parui coꝛpoꝛis pzo^ €L Et cũ iã oeclaratü eft p opatiões clntoz nó fant.
ens per canales pzoprer ſuam ſubtilita — PP fuas figuras:manifeftü eft » nó fütnifi pp fuas e. alidum enim « frígidum oífferunt formas:⁊ ſuas q̃litates Zias:⁊ cp actiones nõ diffe⸗ iir runt nifí $m ꝙ bec duo.Et itedebat p ál lo Partitate co»po?íe z magnitudie:non ín friaiditatett Gc p dlitates calo : fícuríg Et dic tí í fi . ce 1 2 — iccitatem:⁊ humiditatẽ.Et per Destin mídal EKtdicamus e iam ꝙ ſi figure pyra vᷣtutes foꝛmas:⁊ poluit oꝑationes ex ointys:q? cõſe Mise ales nó fi unt equalce in quantitate: tunc quunt 02136 que funt fo: me: cus appet ꝙ b5 q̃lita £5:me. 3dc agna carum nó erit iani ! tes t foꝛmas cactíóes oíuerfas.([- 2.o.oicamtus q» a.ce«có,o, ^ mnõ erit ignis. Ettunc figura cstibereoz.b óls íft oerit canfa combuſi ioni — qolibet eoꝝ hʒ «c. cu qðlʒ iſtoꝝ elementoꝝ bs foꝛ ßz canf. moumonis ⁊ calefactiõis: — mà ꝓpꝛia ⁊ qualitatẽ ꝓpꝛiã c operationẽ ppzíá. ov acontrarij.ſ infrigidationis. Decla/ cédus eft oe quolibet iſtoꝝ triũ in quolibet elntoꝛũ
Tatum eft í tür i quatuo? fermone pfecto:qrii cũ D pfecerim*:ttic pfi
; abiuicem — non differunt ciet fcia cuiuſlʒ coz ĩquãtũ funt diuerſa ⁊ ↄuenien⸗
⸗ Et cũ adi iftoz cepi ? a: s tia:⁊ tacuit ↄueniẽtiam:q; ĩtelligitur ex oiuerfitate.
ris pp figurá T * ^ qeu oeclarauitcám calo, — «[ £t bocqó pmifitoe clemétiscótínet in ſcõo pe
Btrassér latos ——— Mn pfi rigeneos-Dim^aüt ↄtinet in fc pponcs p quas pt
Fa oueniétiztidupireim Jur eraenont- inta — eemoftrare B 5 itendir ín cort ió appet et pille
uit Pmoné coz. £t.o.-oixerüt.n.gp frigidü «Gig fri, — d»eftruyit —— * libuas generation is.
Sidii eft illud qÓ bspartémagnas:ps.n.magna reti, tione « cozruptione eozus c vninerf. one
net in pozig ⁊ canalibue:cmópertráfiteaemeqaagit — cactionib^z qualitatibus coz::« fecit boc bue c Io
actione calídi.f.oiuifióe. (T £»-o.cfí ita cét ⁊c.i.⁊ cõ / libꝛo oe generatione:q? maio? pars cim f. io n
p —""ngteiofi tah fridücécópofitüekptibuema dictaꝝ oe eis hie nõ fuit oícta oe eis iquantum fant asm, 8nisponecalm qo eft fuii sii eẽ cõpoſiiũ exptib? ^ elementa:fed inquantus funt pme partes mundi:
/ T tg huis Lotraria · n debẽt bíe as ·ias in eodẽ genere dicẽtes ea effe compofita cy fuperficicb? aut ex *
V, "de ep ſi beider A rie eſt cã frigoꝛis:dz eẽ cá ca» — tibus idiuifibilib":autoicétes ea effe n generabilía
— menn rci oA ap unignef.pattru neq; coꝛruptibilia:aut oícétesea eé nó eleméta: aut
— cs có iu finis " de ———— Lider cé generabílía « epu. Et omnes
M tee :nodlí — bequefti ó nifi iquátum funt üdina
tatis t figure.¶ £t boc intédebat cũ viritcalidi n. ———— PRG oko
t frigidum oifferüt ín parutate az.i. a otí Peli f -
Asa nn tolit ag t otinget cx D ¶ Einit liber tertíus oe celo ⁊ müdo.
Óá bs e — oifferát in n t magnitu, 5 dia íntétio ei? in boc libzo eft loq oe ne partu ex qb" oponunt:«fíc oimerfitas €oz ent | partíb^fimpliab? mundi.f.oe co;
— figura. ¶ Deide induxit alias có gnitióe ſubſtãtiaꝝ eaꝝ:⁊ oe nüero cay: amidales «c.i M^ t.D.tolcamus etiá op fi figure oibus accidétib?eaz:t ia5 locutus fuit oe Itper fícurá Uer. t concefferimus eis ꝙ cóbuftío Manes (uba;coipisceleftisin p? tractatu qp ípía tombuftio ^ tà irre ame tínfrigidatio t — nó eft grauis neq; leuío:cin hluribꝰ fuis accidétib^: Ppramis ni de Ane tparutatempartium. declarauit quot funt coꝛpa ſimplicia. In ſcõo autẽ ftef vr maana ínfríai ———— veroparua:necef de eis que reſidua fuerũt coꝛpoꝛis celeſtis:t in qbus im nó * ifit — ettparuacomburatmagna diſpoſitionibus terre.In tertio auteʒ oe plurib? oif, figura ie S le os D.0.tunc igitur nó erít — pofitíóibusconpoz grauius ⁊ leuiũ:nõ iquátum ele C —* " v onis : calefactionis.i. tunc ígi£ — mentafunt:bic vero locutus eft in cognitioe fubftà, bun d a vt figura z It caufa calefactionís ⁊ cõ tiarü coꝛpoꝛis grauis leuis.f.in cognitione baz for la infr n —— oꝛcũ -— figura fi fuerit ma — marum grauitatis ⁊ leuitatis:⁊ quot funt eo2um fo? tra ceret ch paraacoourer( »ofederiteg — me:cínomnib^accidentibus coꝛpoꝛum que conti "tci cl aria reputo:⁊ cũ iſta figura nõ gunt eis ppter bas fozmas: aut que contingunt his cuiu⸗ biet actióís: neceffe eſt apud eos vt ſie cã a · cosponbus.ZDanifeftum eft autem ꝙ boc comple: «1 MM e elntoꝝ cũ actiões eoꝝ apuã eos.füt — toperficitur fermo:t oe copozibus mundi poi p —8 figurasneceffeeftvtfitcdelnticni?acio — fümplicib":t oe omnib"exiftétib? in Y : primis t uà actioni calidi.ſ.ifr igidatio. .— vt mũdus:he c í gi tur eftfua Itentio. iqu tum Kómé up Cet mum. kk
"ff co eterne quor Mns agésnifi£s filitudinemnegs brit ex 4."'caufienífi foz nífforalo « malẽ ⁊ finalé:c fi babuerit aligd df ages nó erit n ſinalẽ:nec ha fiindstü eft foꝛma tlli ⁊ ↄßuãs ips (T. Od.ꝑſcrutari
9s ntiandinc. enioe D ouenit «C.í.« neceffe eft ↄſiderare in eis.nã
¶ Ariſtotelis de celo liber £ouartueicipít. ( AL ractatue pꝛimus. Caplm. I. — —Egrauiaũt z leuiqd eft vtrũ/ S413: d natura ipfozus confide $2 WM randusz« pp quam cauſaʒ ba: id !lIbent virturce has.Eſt enim q 5 A ocipfiecontéplatío bíeque de
motu &moníibue pzopzía. ¶ De graut aũt ⁊ leuí occlarádum e(t quas naturas babét: qua oc caufa habẽt elnta bae vᷣtutes. Perſcrutatio.n.de boc conue
nit motibus ⁊ ſᷣmonibus de his.
i | Outa fícut diximus remanfit eí ín boc Líb20 dice
re oc fozmis quatuoꝛ coꝛpoꝛũ ſimplicium: ⁊ fuít manífeftum ꝙ fozme eo2ü funt grauitae « le uitas:ſed latet quas naturas babenticepit dicere q» fua itentio ín boc tractatu eft perfcrutati oe boc qð latet oc foꝛmis bog elntoz: eft cognofcere qd eft grauitae « leuitas:cuʒ ipſas effe foꝛmas hoꝝ coꝛpoꝝ eft mãifeſtũ p ſe· ¶ £t dixit: de graui atit 7 leui oc clarádus ẽ.i.exponẽdo bec füt noĩa.O.d.⁊ d de Gib de qua cá ifte ppetatce.f.grauitas « leuitas fint pn? motut 52107 i bie coꝛpibꝰvocatis elnta:⁊ bec pfcru tatío nó é oc cá agéte:fs oe foꝛmali q facit leue mov ueri ad ſupiꝰ⁊ graue ad iferius.t ét oe cá finali: pp quá I$ eft leue: aüt graue. fscomn.eterne nó. habẽt
ofideratío ín eis filie eft ofiderationt in rebꝰmobili bus.ſ.nãlibꝰ: ⁊ D fuít nece:qꝛ nà eft pn"mot? « quie/ tis:⁊ graue « Leue fant pᷣicipia bozus elemetog:quar propter neceffe eft nãli loqui oe eis. ¶ Gꝛaue.n.⁊ leuc ex co dicimus: qꝛ aliquo modonáilr moucrípót. Zictibusatit ipſoꝛũ nomia nõ ponunt nifi fige puteticlinatíoné cétalé.£anía vopbyficozi negocium ẽ oe ,,, mnotu.Ibec auté babét in feipie quafi forme ta q̃dam motus:iõ oẽs quídé vruntur vtu/ tibus ipſoꝛum. Verũtamẽ no determiaue⸗ runt pter pauca. Vidẽtes igitur pzítnus ab alijs oícta 7 oífqrétee q̃cũq; ad conſidera/ tlonẽ banc vídé necíum. Sic ⁊qð videtor nobis dicamus ocípfie. ¶ Et dicamus ꝙ nõ vocamus graue ⁊ lene nífiillud qð habʒ pꝛopꝛietatẽ qua mouctur motu naturali.S nõ iuenimus ad actióc co: nom iftítutus:nifi alie velít ea babẽ actoné. Et oẽᷣs qdéantíg naturales dixerit has duas cauſas. Sermo.n.dð eis conuenit libꝛo ð moro nai ꝙ ſunt pꝛincipium mo tus ⁊ fündamtus eius.Sʒ nó diſtixerunt eas:neq; dixerũt be eis perfecte:niſi valde paticí cor. Nos aũt volum? adducere fer^ monẽſuum.: deiãe píerptart z qrere de eis
De celo mundo
que querẽda fant: ſũt neceſſaria perfecte ⁊ ſufficiẽter: ⁊ diſtinguere ⁊ determinare ca. Poſtea dicemus nr̃aʒ opionẽ de eis.
¶ Quía B nomẽ graue «leue 01 in maioꝛi pte in idio matib? que fcim?oe actióe:nó oe motu ꝓueniẽte CF iftis potétys ⁊ habitibꝰ:qm̃ bec ouo funt babitued fo:ma «actio puenies ab illo babítu:os ígF vt cent ouo noia babit?.f.cactióíe ꝓueniẽtis ab illo habitu.
& ci bocró otingit in idiomate coz:nedp ín multl
idiomatib^oemonftrauit g» bec noia.f. graue 4 Pp.
nó oemó ftrát bíc:nifi babiti « fozmà:« eft illud qo
bs potétid«[ £t dixit:⁊ oícam"o nó vocam^tc4d
nó vocam^graue 4 leue:nífi babit^c foꝛmã:q̃ mou⸗
tur biis forná nálí motu:aut ad fupi?: aut ad ĩferi
Et cft íllud q bs potétiá: itédebat foꝛmaʒ: nó ille — |
qð b5 foꝛmã:foꝛmã.n.⁊ babit"oicunt bie potétiá: 1 P
oicunt eẽ potẽtie:ſʒ actiue nó paſſiue.Uirtutes eniz
actiue « paffiue oífferütin D qp actiue nó idigẽt vi or
exiuerit oc potétía in actũ motoꝛe eytrifecomaffim p
aüt eft nec ius. U.gꝙ gcometer bs potétiam geo
trigãdi dũ nó geometricat: fed cus geometrigaue
in actui fecerit actionẽ geometre nó idiget moto? j
extrifecoaddifcés vo geometriá bs po" gcometr!
gandi ét:Is idiget motozc eytrinfeco.f.ooctoze (L7
0.f5 nó iuenim^ad actiões coz «c.ops vt appet 9!
re ipm:zo.boc;qi nó iuenim^ad babítü cx quo P
tienitifta actio nomé ppztus;quapp nece fuít obl tráfferre nomé actióie ad habitũ 4 foziná. D aũt ¶ oiyit:nifi fit erroz tráflatozie figiiat a» bec nom" graue leue oícebant apud cosoe vtriufqs fozma"
actiõe:⁊ fic erit expó eiꝰqð dixit:ſʒ nó ĩuenimus í
actióes coz: noia ĩſtituta.i.noĩa ꝓpꝛia:ſed equoct
oicunt de (fta fozma «oc actíóe:t boc no eft in id mate nfo:« non itendít qp in fuo idiomate bs fo?
nomé:(5actio nó hʒ:qm̃ fi boc itédebat:non fcf ri
oemóftrarc qp bocnomé graue: aut Icue ocmo d ul
potétiá a babitii:t ét boc fere non caditin ídioT?
bus· ¶ Idiomatũ · n· ſunt ín boc dtuoz modiq 8j,
biit noia ppꝛia ad babuii:calía ad actionẽ pur,
té ab íllo babítu:t boc eft melius.Quoddá VOP5,.
mé equocii qfíqs oemóftráe pabitũ:qñq; actio s.j
Qðdã aüt b5 nomé ad habitũ:ſʒ non ad actio?
raro ĩuenit. Actio.n.eſt manifeftioz babitu cũ
appzebédit:t babit'itellectu medíáte actíót/ m
tü Vo eft vt actio béatnomé « babít" ey quo Phi
lla actío nó béat nomé ficut in arabi idiomate d
pluribꝰ. ¶ · d· niſi aligs velit ea b$e actio ^^, c
aligs velit oemóftrare p bec duo noĩa actione".
nó habitũ · Et forte ĩtelligit p boc qð oíit:? nou
nímus ad actíóes.i.ad foxmas:t.q.o.« nó 1€ o,
ad íllud gð eft ín eie femp in actu:qó cft ĩ iom ct
mern£tfoate boc nomé actío fuit erro? fcripto c" gi bocin arabíca língua qdé oemóftrat formas c (ir veide oiyit:o£s qdé antiq «&.i.t oẽs nãles M mo oe bis ottabusnaturis.f.grauitate t lenitate c pr eni pe eis ouenit &moni oc nálib?.(L D«9^ gji
⁊ dixit:⁊ Q funt pn? motuus.i.c fermo deeis c et
lis quo ad boc c» funt pn? motui nãliũ fíImP ^7; nj
fundamétü coz.i.qii vnũ coz: oe qb" o? 2 no cc oiffinif q» eft pn"mot^t qerís eL igt nal hog
loquí oe modis nãe:⁊ ifta funt vni ſuoꝝ 5T iftin e
neceffe eft ei loqui oe eis. ¶ 2-0. fed non i 4 Ae
runt 4C. dixit bocquia "lato oíffiniuit $19. "od
s Oft Docqut onim ue otffinitione dicente: ynum tantum ſu modo?
modo. f.qui oifm comparationé:nó illud qð ict La fimpli:vt poft oicem?. £t cii narrauit o» iltí non ixerüt iR eis &moné pfectü:qii illud qo dixerunt: Sutefterroraut oiminutü.(T. 2-o.nosaüt volum? — cere 1C. boc qð dixit:querere oe eis funt querẽ bie clt itédít:z oebem"querere fufficienter oe D qó xerũt de eis:vtx fit poffibile pfícere p ea oia q̃ſita Bier bo due necía funt ſciri cópatare debemus oẽs fps illi? qr ong Feneriezt dixit boc:q: boc eft ꝓpꝛiũ bonarũ oíffini fing Nis af JOnum ín rebus oiffinitis.f.cp per bas diffones oc/ Maio e a nU Perficioia quefita quenecia funt ſciri in illa re —F n» fx ꝑſcrutationẽ.Onarrauit qp poft oia ifta dicet ly, nd I optoné:cum talis ocbeat eẽ ordinatio:⁊ . d· deĩ / Dicemus poft noftrá opionem oe cis. Dicitur autem bocquídé fimplícíter gra / ue c lene:bocautéadalterum. Habẽtium uim grauitatem dicimus boc quidé cfTe le lliiig:boc antes grauius:puta ligno es. De mpliciter quidẽ igitur dictis nibil dictũ eft ab bis qui pꝛius.De his aũt que ad alteruʒ nlóqdé oícunt:gd eft graue: qd leue. $95 Agrauius ⁊ leui? in bfitíbue grauitate.
t dicamus ꝙ debes ſcire ꝙ boc nomen pois oícítur ſimpliciter: ⁊ boc nomé lene : citur abfolute: oícuntur &m compara"
" " Q9. Bicimus enín ꝙ grauíum quedam
ünt grauiora: vt oícimue ꝙ cupꝛuʒ graui?
eſt liano. Antiqui eni nibil ofrerunt oc gra^
ui leni fimplicibue omnínoz(ed dixerunt
Part 37
tantum graue leuc ín comparatione. Et
tion dixerunt graue z leue:neq; narrauerũt ea:ſed grauius ⁊ leuius.
¶ Cum dixit:ꝙ ipfe vult ĩcipere:pᷣmo oc opĩonibꝰ an
tiquoz ín duabꝰrebꝰ.ſ. vtꝝ illud qð dixerũt.ſ. ſit con
tinẽs ⁊ terminãs oẽs fpes iſtiꝰnãe:⁊ vtrum illud qó
dixerũt fit dictũ recte. Et ĩcepit pmo dicere ꝙ Pmo
eoꝝ oc nã grauis ⁊ leuis eft dimĩutus· iii oẽs fer
", monesnó funt tm̃ nifi in grau leui que oicunt $5
Cóparationé:nó in grauí 7 leuí que oicüt fimpli: vt
terra c ígnis.S2aue aüt ⁊ leue £5 cóparationé eft. il
i lud in quo nó eft para grauitas neq; para leuita: (s
Vtrüqs.eft.n.grautus alio 2 leuius alio U.g. qꝛ cupx
grauius eft ligno ⁊ leuiꝰviuo argẽto:qm̃ autẽ graue
1 leuefimplicía ſunt iã oeclarati eft:z ét oeclaratus
tnit poſt. leue vo t graue ee $5 cóparationé manife:
eft:c ſmo ei^ in D caplo eft manifeftus p fe.
abagie ait erit manifeſtuʒ qð oícim? fic.
cqdé.n.fempnata fünta medío ferrítbec
Vt ſemꝑad medíus.Iboz aũt qð ꝗdẽ ame
lo fert fürfi uʒ dico ferri.deoꝛſuʒ afit qð ad
nediũ. Incõueniẽs aũt non putarcalíad cé
celo:hoc ꝗdẽ ſurſum:hoc aũt deoꝛum:
ucadmodũ qdam dignificant. Noeni; oé
S. quídé ſurſum:hoc autẽ deoꝛſuʒ dicũt.
aidé ad oẽʒ partc fileeft z vndiq; antí
erit ambulans vnufafas ipfe fibi. Hos
^ totius extremũ ſurſuʒ dicimus ꝙ ⁊ ſm
poſitionem eft ſurſum ⁊ natura pꝛimuʒ. ¶ Nos autẽ volumꝰdeclarare bunc&moné
ſic. Rerum.n.q̃dam mouẽtur ſemꝑad me
diũ:⁊ q̃dam ſemꝑa medio.Qð vᷣo mone
tur a medio dicit᷑ moueri ad ſuꝑius:ad me/
diũ aũt ad ĩferius.Dicẽtes autes ꝙ mũdus non b5 ſuperiꝰneq; inferius:peccant vt quí dam antiqui fingẽtes ꝙ mũdus nõ hʒ ſupe riusneq; inferius:cũ totus mũdus fit cõſi/ milis ín oĩbus partibꝰ.Et c( ita ſit:cõtinget vt fit poſſibile cuiuſſz botnini vt ín q̃daʒ bo ra ſit ambulãs ín oppoſitiõe lociin quo pꝛi⸗ mo ambulabat:⁊ vt pedes eiꝰ fi ſint oppoſi ti loco in quo pꝛimo erãt. Nos afit vocamꝰ orizõta mũdi ſuperiꝰ: ⁊ dicimꝰꝙ eft ín ſuo loco ſuperiꝰ:⁊ eft pꝛimuʒ in natura.
¶ Cũ pofuit ꝙ graucoz ouob?modis fímplt f5 cõ/ parationé 4 fili leue:vultmó oeclarare vt demrare modü ex quo potuerüt appere graue Icue effe ſim plicia:⁊ qz bocappet ex motib?nalib?co:poz fimplí ciũ:qꝛ cü ĩuenimꝰduo coꝛpoꝛa:quoꝝ altez mouetur femp ab eodé loco ex oib?ptib'ad ptes oppofitas:et altcz mouct femp ad illii eũdẽ locii eroib?ptib?op pofitis:neceffe eft vt fint ouo loca bic nãlr oppofita; mediũ.ſ.qð vocat ĩferiꝰ⁊ circüferetia quà vocat fu perius:nó £5 cóparationé fupius.([. £t Db itendebat cii dicit:reꝝ.n.q̃dã mouent ⁊c̃.i.⁊ fígnü ei qo ĩferiꝰ eft res perfe nó ín cóparatióc tm̃ ad altezz fili fv perieft:q? iuením?cozpa d funt in müdo ouob?mo: dis:mó quo mouet ad mediũ müdi cx oib? partib?: ⁊ lllud vocam^"graue ⁊ mobile ad iferi*:ex quo nece eit vt medíus mũdi fit iferi? nülr:zmó quo mot?eft a medio müdi in quocüqs loco fuerit pofitus in mc dio cu. mediũ fuerit diuiſibile büs.f.latitudíné:z qz ifte mot?nó ꝓcedit in ifínitü fcim?:q2 puenitad coz pus circũdãs mediũ:⁊ g illud co:p"eft fuperi? nált. (3.0.45 autẽ mouet a medio «C.i. ex oib? prib? f. ignis 01 moneri ad ubius g circũferẽtia coꝛpis cele ftis cft ſupius cii illud cozp"ad ipᷣn moueĩ.Qm̃ cus manifeſtũ eft p fe ꝙ illud co2p^02? moucri ad íupi?: i illud co:p?mouct ad círcüferetia celi.g circufe rétia celi eft fapiue:cnó nocet huic fermonifi fit ey ouab^affírmatiuis ín fcóa figura: filr pe »uerfioné fmonisq: manífeftü eft apud nos ꝙ coꝛpꝰqõ ex oi, bue ptíb^mouet ad mediũ müdi o? moueri ad infe riug:otiget vt ĩferiꝰſit medii mũdi:⁊ qꝛ mediũ mũ di ⁊ ſuus oꝛicon funt termiata nãlr nó dicta $5 copa rationem:cótingct vt ĩferius 4 ſuperiꝰ fint termiata nàlr.£rgo neceffe eft graue « leue fimplt eft nó $m cóparationé tm̃:⁊ nó e&t Pm cóparationé nifi graue moueret ad partẽ noſtrorũ pedam er vna ptc tiis: tüc fuii cé fup terr ect ex vnd parte im̃:⁊ tüc eẽt ce lum quafí tectũ fup capita nra ex pte vna ptíü terre tm̃:ſicut imagínat vulgus:qm̃ fi ita eét:tüc nibil eét graue t leue ſimplt. ¶ 3.0.vt adam antiqui finge; tes ec· iq; ifti cũ nó itellererüt oe iftis noibus fupe n? ⁊ iferiꝰ niſi ea q funt £5 cõpationẽ « müdusinds tus eft (per nó bs in fe bác cóparationé.3udicane runt p iferi^a ſupius nõ fant fimplt:fupius.n.c ife rius Fm coparatione nó imaginatur nifi ín coꝛpoꝛe plano nó fperico.ergo cótingit iftis cus apud eos nó
Kóméfup Ce. mun, kk z
M ediũ mà di ẽ diuiũbi, le hñs latitu · dinem.
| il
— ——
— —— —— — ——
oicunt ſuꝑius ⁊ inferius nifi reſpectiue:⁊ mũdus fit fpericue:negare ſuꝑius ⁊ ĩferius eẽ ſimpłr. 2.0. « fi ita fit «C.i.cp fi ſuꝑius ⁊ ĩferius q̃ ſunt in mũdo nó funt niſi $5 cõparatiõeʒ:poſſibile eft vt bó ambulet ínalíqua boza f5aliqué locum terre:deĩde poft bec ambulet ín aliquo loco oppofíto illi p loco:tri pedes fui ín z? loco nó erütoppofitt fuis pedibꝰin pmo lo; co:vt nos oicimus oe ambulátibus fuper terram in parte oppofita loco ſuper qué fumus:fed eft poffibi le vt caput ambulátis in parte oppofíta parti fuper quá ſumus:ſit in parte noftroz pedü.f. vt caput eíus fít ad parte terret pedes ad partẽ aeris qui eft fuper íllas parté terre:qð eft impole.Et cü pofuit ozigonta effe «centrü:t qp ozicon vbicũq; fuerimus in terra ẽ vfus noftra capita:⁊ cétrum verfus pedes in oi loco terre ([ O · nos aute vocamus ⁊c̃.i.qꝛ femp fítus ci? in refpectu noftz eft ſupius ecótrario ſupioꝛi qð eft Pm cõꝑarationẽ:qm̃ in alío loco redit fuus fit? vt fit iferi^ 5i igr ſuꝑius eftilló qó& vfus noftra capita: 1 boc eft ſuꝑius náliter cuiꝰſitus nüds mutatur in re fpectu noftrü:manifeftus eft p illud eft fupius nãlr nó £5 cóparationé: filr oc iferiozi. ¶ Et (ó dixit: ⁊ dicimꝰ cp elt ín fuo Loco «C.i.g» eftin fuo fítu fupius nàlt nó f5 coparationé: o» eft pmü nà.i.q» eft pma partu nãlr:pꝛiꝰ.n.eſt in iferiozi nãlr.Et pot itelligi (p eft pzius eo quo eft f5 cóparatíonem, (Li aüt eſt aligd celiextremũ c mediuʒ: palã qꝛ erit ⁊ ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ.Qð qdé c multiaiunt:verũtamẽ nõ ſufficiẽter:huius aũtcã:qꝛ putãt nõ ſimile eẽvndiqʒ celtis; (3 vnũ eẽ ſolũ ꝙ ſuꝑ nos hemiſperiũ. £m q^ dẽ exiſtimãtes ⁊ (n circuitu tale: « medíus fimilr fe he ad oẽ. Hoc quidẽ ſurſum dicẽt eẽ:qð autẽ medium deoꝛſum. ¶ Keuertamur poftca: dicamus ꝙ ſi má due babct oꝛizonta ⁊ mediũ:manifeſtum ẽ ipſum babere ſurſuʒ ⁊ ocozfam : vt plures concedunt:qᷓ;uis tio confetTione firma. Et cauſa eius ẽ:qꝛ putant cel nó eẽ cotínce to^ tui circũquaq;:ſʒ concedunt medíetaté ce lGeft fup nos tm̃. Cum neſciunt ipfum ec rotundum: dixerunt ꝙ eius altius € fupe rius:⁊ medíus eft inferius. $ ([ Etoeclaratü eft ꝙ mũdus bs oꝛiconta:⁊ q» pedes nri vbicũq; ſunt in terra fant efus centrum: capita efus circüferétias:manifeftü eft p mundus bs nãlx fuperius ⁊ ĩferius:⁊ boc manífeftum eftapud ſciẽtes tp celü cótínet totü ficut apud exiftimátee ꝙ celum cõtinet nos cx vna pte trs. Tftí.n. vulgares ocedunt celũ e£ ſuperiꝰ⁊ terrá effe inferius. ¶ O · dedit teftü moniũ ex vulgo:⁊ dixit:vt ↄcedũt plures.i.⁊iſta opi nio cote eft oĩbus:vulgus.n.videt ⁊ opinat a» terra eft iferíus:z celi eft fuperi?. Sz non opinat q»fupi? eft otinée totũ:⁊ op iferíaseft medii toti^: cü tñ nó fciuerüt o» celii cótinet toti: fi ſcirẽt:tũc oiceret fi Cit nos dicemꝰ. ¶ £t boc íntédebat cii dixit: ⁊ cá ei? » ane ci ppter quá vulgus opinat qó fupt'eft ex —* pte terre eft:qenó fcitierütq celi cótinet terrà x it Pte trit:c fi fcirét ꝙ celi cótinet terrá fci» niet Ta U otínetterrá qó eft faperinált. Notũ eni elt pfe qp celũ eft fpins;coiyit 5 vr pnto repbé:
De celo 4 1undo
¶ Et dicamꝰfere oce pfcrutátee oc bI
dédo antíquos opinátes ꝙ celi cótínet totũ:⁊ dice bant cũ D:g» nó eft ſuꝑius:neq; inferuis náliter.
¶ Símplt qdéígr leue o2 gy ſurſum fertur.
⁊ adertremá:graue aũt qð fimplr deoꝛſuʒ t ad mediuʒ.Ad aliudaũt leuc: leni? ide cé dicimꝰ ꝙ ouob? bíitib? grauitatẽ « mole qualé deoꝛſuʒ fert aliquona velocius.
(L Et fi íta fit oícamue qp leue fimplr € illud |
qo mouet᷑ ad ſuꝑiꝰ ⁊ ad oꝛiʒonta:⁊ qier* uc fimplreftíllud qð mouet᷑ ad inferius ad mediũ.Et leue aũt ⁊ graue ñᷣm compa rationẽ eſt:cũ fuerint duo equalia in magi tudine ⁊ fpiffitudine: vut eoꝛũ mouetur ad inferius citius ds alterum.
1 ipo y Io de —2 "UL ¶ Cũ oeclarauít ſuꝑiꝰeẽ nãlr.ſ.circũferẽtiã:⁊ fero
nãlr eé.f.medii.o.cp ex bocfegt graue eẽ fimplf illud qð mouet ad iferi^fimplr qð eft medi: leu cé fimpli.f.illud qð mouet ad fuperi? fimplt. ¶ E o. fi ita ſit.i.⁊ fí fupi^fit ſimplr no £5 cóparationt ⁊ fili iferi^otíngit ex boc vt leue ſimplr fít qó moue tur ad ſuꝑiꝰqð eft circũ ferẽtia:⁊ graue fimplr fit il
qð mouct ad iferi?^qó eft medium: boc qð dixite
vna deſcriptionũ grauis leuís ſimplr. ¶ Et cũ 0C. clarauít graue ⁊ leue eé ſimpir:⁊ declarauit cũ boCd funt oifpónes ſiue ocfcriptiones q in talib?reb? act
piunt loco oiffónus:qz actiones ꝓpꝛie iſtis reb^ac or; piunt loco foꝛmaꝝ « oiiaz. in oitfónib? reucrfus t! p ad oemóftrádü qp é graue « leue fm cópationé. «P I^j/ leue atit «graue f5 cópationé 4C.i.g» cu5 ad grauf. 1 7s. leuiꝰfuerit cõparatũ. Illud aüt qà € mioꝛis graufl^ 3i tís cft ey genere graute fimpli:znó differũt nifi fi magís «min^pp íllud qð mtíce£ cii eis ey altero 9! trario qð eft leue: boc nó iuenit in reb?d funt cl
dé fpéi.S2auitas.n. magnitudini edlíus q fant el. dé fpéi reri grauiũ equalís eft: « ifte magnítudi
nó oífferüt in grauitate nifí pp magnitudine 4 F uítaté:magnitudies aüt edles d füt oiuerfe ſpẽi ^ niunt diuerſe in grauitate.i.qp qdã ca: funt velo
río mot^ad medii:zió oíctü fuít oe inis vt finit
buíc qð dixit de graui £5 cóparationé itelligé9 oe leui.ſ. ꝙ leue 01 £5 cóparationé cũ fuerit duo * lia (n magnitüdine:quoy, vná citi?^mouct ad f£ l5 boc raro inueniatur in compofitis:grauita? € magisoomínatur in compoſitis.
¶ Eoꝛũ itaq; q pzi? venerütadeas q̃ 9€ pio
confideratíonc fere plurimi de ficat ftc leuibꝰdixerũt folfiquoyalteg ambob" bh? bie grauítaté altero eft lení?. €xícabt PAPA ſeütes putát determinatum ec « oc Im ^ graui c leui. Ratio atit ipſis nõ cögrul / bus non fuerũt pfcrutati:nífi oc legt ni Pm comparatíonc. Et ofgerít:quale ſunt duo:quoꝝ actío cft equalle: — ft rum triouet citius ad inferius qᷓ alc?
cũhoc determinauerũt:etiaʒ putaucrm oeteriminaue
Y. iber
determinauerũt lene ⁊ graue imptr. &cd ermoeoꝛum nõconuenitiſtis. ¶Et cũ declaratũ eft iã leue eẽ fimpli:z leue eẽ £m Coparationé « graue impir. feuertamur ígr ⁊ dica m9 Cp fete oẽs antía pícrutátes oc iftis ouab? natu rof graui leui nó fuerunt locuti oc iftis fpéb^ eaz; Pal de graui c leni £5 cóparationé-(]- £t Dé mani" d qone eoy.Cluerüt.n.qre funtouo quoꝝ mot? eft Cadé partẽ:⁊ vnũ eoꝝ mouet ad iferi"citi?fuo có Partt boc itédebat cii dixit.Et ideo oiyerüt: quare re Rie quoz actio eftedlis zc. boc ficut eft fignü ins hoe ꝙ illi nó fuerüt locuti oe graui « leui nífi cris C08 q fünt $5 cóparationée.Qé.n.q8 mouet ad ea/ € Parté eft eiufdes fpéi:aut grauís:aut leuis:⁊ oe I5 Querüt:quare illa que funt bà 1C ps5 ꝙ loquunt
DC Cadé fpé.f.aut oe graui £5 cóparatione fi illa pare
yum narrauit p antiq nó fuerunt locuti oe ifti$ g nifí f5 cópatione:vult mó oeclare D narrà do fimoné coz. ([ Et.o.qdà.n.ótermiauerüt graui? 1 leui^«c.í.appet qp cii iſti voluerũt diffinire graue ⁊ leue nó oíffinerüt nifi graue leue f5 copatióes.f. graui? leui". 3fti.n.oixerüt g» graue eft iliõ qà nit ex pluribꝰelntis:⁊ D intédebat p plurib?ofilib?, Oẽs.n.ↄueniũt in D ꝙ elita funt ↄſilia ⁊ ꝙ leue eft illó qð cóponit ex elntis paucis: $5 bác oiffóné gra ue « leue funt eiufdé nãe:⁊ non oint nili $m magis ⁊ mín?:z bec eft diſpõ grauium in refpectu nó ſimpir. Jíte.n.oue nãe funt diuerſe ín diffone « ín eéntia (L -ocex"ad oeclarádü op fermo coz: nó eft niñ in eadẽ diuerſa nã $5 magis ⁊ minꝰt.d. Clg c.i fermo €oz oe nà grauís ⁊ leuis eft filio fmoni oicétis qp D lü bu eft graui?B plübo:q in co funt ey partib?plii
í uerit ĩferiꝰaut [P5 cóparationé fi i bi magts q5 ín altero: dixit boc: q2 odia eft magna rit fpi? et pep —— es innt iter dicetes g» boc plübü eft graut? hoc:qꝛ ín eo funt berẽt dicereq̃re ddas coꝛpora ad ĩiferi mouent.⁊ ex elntis grauibus plus qp in altero:aut qꝛ ín eo funt QM ad füpi^, (p Zv.o.ccü bocoeterminauerüt«c, — CXPartibus plübí plus ds ín altero. ¶ 23.0. boc qà
l dederunt cám grauis z leuis fm cóparatione;z — dicũt in alys ofilib foni: bec eft cà quà reddut Ctermínauerüt ipfam putauerütg»oebocfactoig in S aut exũti un rebꝰque funt eiuſdẽ fpei in rebus erminauerütcám grauis « leuis.Z».o, fed fermo que funt diuerſe ſpẽi:⁊ boc intẽdebat cuz dixit:⁊ fili
na^ nõ cóuenit inis ꝛ apparet cx boc qóoetermi dicũt de ligno «cupio ¶ 5.0.cs ín boc dixit: fin⸗ 1àuimusfine narrattimus oc cis Germooegrauiz unt n.ꝙ oia coꝛpoꝛa «Ci. boc qð dant oe cà graui
leui.f.ín cauf(s oandis nõ ↄuenit graui ⁊ leui funr —"9ti9leuitatie eft idẽ in oib? cozpozib? ſiue eiufdes
fimpli que oefcripfimus. Kap fpei fite diuerſe ſpẽi.Opinabant᷑.n.ꝙ oia cozpa funt
Zllam aũt erít boc ^ détib ; Cópofita ex elntis eiſdẽ in fpéquapp oicebát qp gra»
" » Pc US ueeftillud ín quo funt plura elnta:⁊ leue ín quo pau
*9 magis. Dicunt.n.grauius Tle «cao putauerũt D ⁊ ſenſus nõ teftatur eis. ¶ £t
s » y |nfue:bocgdé quéadmodtus ín — bocpót itetligi q» ifte &mo ín eIntio nó ouenit oib?
[/ Timeo ſcriptum eſt. Sꝛauius — €i9que vídent in coꝛpoꝛibꝰ cõpoſitis:dicẽtes.n.hũc
adẽ qð er pluribꝰeiſdẽ ↄſtans:
leuius aũt qð ex paucioꝛibus:
quẽadmodũ plũbum plũbo maius grauiꝰ
eft: ⁊ es ere. Silraũt ⁊ alioꝛũ q̃ eiuſdẽ fj pẽi
vnũqðqʒ. In ſuꝑabũdãtia.n.equaliũ ꝑtiũ grauius yvnũgðqʒ ẽ.Eodẽ autẽ mo ligno hlũbũ aiũt.Ex abuſda.n.eiſãẽ eẽ oia coꝛpa t vnius mác:6 nó videri.Sic afit deter natíe no C dictũ oc fimplt graui ⁊ leui.
C Golumue igit oeclarare « eyponere fer monẽ eoꝝ.Quidã.n.eoꝛũ oetermínanerüt gauiꝰ⁊ leuius dicendo:ꝙ graue eñ q$ co» honit cr plurbꝰcõſitibꝰ: leue afit er paucis. Ic fruſtũ plũbieſt grauiusaltero frt
Oplübí:cfi magis plũbů fuerit in eo ds ial tero. Et ſilr cupꝛuʒ eft grauius alio cupꝛo: C in eo fuerit magis cupꝛũ:vt dem̃ ẽ in Ti meo. Et boc dem̃ eft ín alijs conſimiliũ foꝛ marũ:qꝛ in quo fantptee ptca qiin fuo có pact graafPfemp:e fitr dicũt ín ligno ⁊
orfingunt.n.ꝙ oia cozpa funt có Xbartibus filibue 7 — nir gat i utauerũt:⁊ viſus nõ teſtatur eis. Modo ed DN grauius c leni? ermínatíone: nibílofrergnt ^ leni ſimpliciter. eere *
Pmoné ĩpole eft cís otcere qu ^ : uerfant Ipátisci quoco?poza copofita oi;
oiflolui in ea ⁊ cóponi ex eis ficut fentit in quatuoz
E ey fmone coz q erunt locuti nifi oe grauioꝛi leuíozi;fecit oe boc rememo
rationẽ:⁊. d. Modo igit i4 oeterminauerüt ac.i.qrig aut ifti nó oederüt nifi cám grauto?ts t leuíozis. Et nibil dixerũt oe graui ⁊ leui que oícunt fimpli:ma,
fom ferrí natus ẽ.Qð quídé.n. vríqs plus minus ferret: ⁊ grauius vtiqʒ eẽt er pluri» bus ens trigõis. IHücatit videt ʒꝛiũ. Qua⸗ to.n.vtiqʒ ſit plus:leniꝰẽ:⁊ ſurſum fert ve locius.Et a ſurſuʒ aũt deoꝛſuʒ paucis fert citius ignis:multus aũt tardius. ¶ Nos aũt videmꝰꝙ ignis ẽleuis eterne tc, nítatío:c ꝙ monct ad fuperi?:4 terra z ter reftría funt grauia eterne grauitatis mobi⸗ lia ad inferius ⁊ ad mediuʒ.Etcũ ita ntnõ igit pp triangulosex quibue eima compo⸗ nunt mouet ignis ad uhius.Qmᷣ fi (ra cét ficut dixerũt: tunc magnꝰignis cét tardíozto Cõmẽ.ſuꝑ cea mun, kk
— — — — ——
piae | IR IM | Li | ! | INO MILI | | ub om | il i nl | ! | I m | bi li || M | MI I ADM j j LI ! I li l [| Pu li | i | i | ! | / l uü —000
SDe celo 4 mundo
motus ad fuꝑius:⁊ grauioꝛcuʒ cõponeret᷑
cx pluribꝰtriangulis vt dicũt.Sʒ noe vide/
mus orraríti. Ignis.n.qᷓ;to mag fuerit ma ſoꝛ:tãto magie crít leuioꝛ:⁊ velocioꝛis mo tus ad ſuꝑiꝰ· Et qᷓto magis fuerit mio tart to magisvelocioꝛis motꝰa ſuꝑioꝛi ad iferi?,
¶¶ TCũ ↄũngit eis ſz fud cãʒ vt eadẽ nã qñqʒ eft leuis
cii fuerit opofita ex paucis elntis:⁊ qñqʒ grauis cus fuerit cópofita ex pluribelitis.icepitp oemóftrare g in graui fimptt « leui ſimplr appet 5dictozüi.f.gp oẽ leue ſimplr:ſiue magnü:fíte paruũ.i.ſiue cópofi/ tü cx pluribꝰelutis:ſiue paucis femper videt leue.i. mobile ad ſuꝑiꝰ⁊ fil oe graui fimpli. ¶ £t.o. nos ait videmꝰꝙ igniseft leuís ⁊c.i.nos aüt videm? ex nfís fundamẽtis qp ignie oĩs:ſiue magnꝰ:ſiue paru?: 4 ín ql5 hoꝛa cü fuent in loco ĩferioꝛi.ſ.medio moue bit ad ſupiꝰqð eft circüferentia: filr oẽs ꝑtes terre: fiue magna:fíue pua femp mouent ad mediü.([ £t cii pofutt bác ppóné tãq; manifeftá fenfui-o.ft igit íta fit nó pp tríágulos «c.i.4 fi D fundamentü fit fic pofuim^ipole eft $5 opione dicẽtis ꝙ tuo bec co po2a vocata elita füt cópofíta ey triãgulis:dicere qp «à pp qui q̃dã fant grauia:⁊ q̃dã leuia eft:q? leue có ponit ex paucioꝛibꝰtriãgulis:⁊ graue ex plib^ 4T 5. o.qii fi ita cét fic dixerüt ⁊c̃i.qm̃ fi cá grauítat] eet multitudo triãguloꝝ:⁊ leuitatís paucitas:ita gp ter ra cóftaret ex multis triigulis:t ignis ey paucis:co/ tíngeret vt magn?ignis eet tardioꝛris mot'ad ſuꝑius qᷓ paru^«magn?.n.ples b5 triãgulos d$ paruꝰſʒ non ita eft. multitudo trianguloꝝ nó eft cà grauitatis neqs paucítag leuitatis.S.d.qm̃ quáto magís fuerít maío2 ⁊c̃.ſ.ignis. ([ O.·d.⁊ quanto magie fuerit mi no: «Ci. c quáto magis ignis fuerit minoz:táto mot? eius violéte ad ĩferiꝰerit facilioꝛ:⁊ boc otíngit eis q ponunt bos triãgulos eiufdem nature. £t fl oixerüt 9 quídaim eoꝛũ funt graues:⁊ quídas leues:⁊ graue componit cy triãgulis grauibus: leue ex leuibꝰ:nõ cótingeret cis bec cótradíctío:t bec Sdictío eft vlis oibus ponétíb^dtuo: eInta eẽ cõpoſita ex elntis cõſi milibꝰ ſiue ſupficiebꝰ: ſiue ptib? ĩdiuiſibilib⁊ g» cá grauitatis ⁊ lenitatis eft multitudo t paucitas coz. ¶ Zldbucafit qm̃ paucioꝛa qd€ hñs bomo" genea leni?eé oícót;plura afit graui?. Zleres dt 7 aquã ⁊ íanéercíídé cé triãgulis:ſʒ oif: fcrre paucitate ⁊ multítudic:ppq9 boc qr déipfozcé graui?:boca(it leni^:erít aliqua multitudo ãeris q̃ grauioꝛ aqua erít. Zlcci^ dit aũt totũ cótrariti. S emp-n.plue aer für fus fertur magie: total quelibet pare ac ríe furfum fertur ep aqua. ¶ Dicamus ctías alíter alío Prrioneg ſi coꝛ⸗ pue leuiꝰfuerit leue:q: cõponit cr bomoge Qicíe paucis:⁊ cozp? grauiꝰ fuerit graue: q? cóponit er bomogencíe multis. Ignis aüt li &€r 7 aqua cóponunt er ſimilibꝰtriangu a»: olftátín pancítate ⁊ magnitudine triã gu oꝝ Cr qbus vidẽtur grauioꝛa:aut leuio/ ra (c adiuicẽ. Heceſſarũ cft vt aliq̃ quanti tas aeris in multitudie ſit grauioꝛ aqua:tũc
igit dz acr moueri ad ĩferiꝰqð cft ĩpoſſibile Aidet.n.ꝙ quanto magis aer fuerit maioꝛ tanto citiꝰmouebit᷑ ad ſuꝑius. |
¶ In 9? oemóftratióe oemonftrauit eis accidere d»
ps maio: ignis:aut terre mouet tardíus d mio 2n bacaüt q» pe maio? leuís elti mouet ad ptéad qua mio? pe co:píe grauíe mouet. «o.g» cii pofuerimus Q leue inqᷓtũ eft leue oponít ex elntie oueniétib Wi foma:fs paucis:⁊ graue fimpli ecótrarío.f.cópontt ex illis eifde elntis:ſʒ multis:ↄtingitvt alid ps acri? aut ignis fit grauio? ali pte terre:ita qp illa ps acri aut ignis o moueri ad iferi^. "fole eft.n.accipe ptt aeris magná in qua funt plura elita ds in terra pu quapp ↄtinget vt ílla pe magna aeris deſcẽdat ad V feri". | Et boc íntédebat cii.o.neceffarius eft vt dll qua quátítas aerís ín multítudie c.i. poflumus ' accipere parté acris magná in qua (unt. plurcs trian guli d ín parte parua terre:quapp 05 mouerí ad ĩte ríus citi? q; illa pe terre:fs 22ius videt eẽ quáto 9€ fuerit matoz:táto citius mouebit ad fupius.
¶ Hi qdé ígf h modo:de graui ⁊ leui octc
mĩauerũt. Quibuſdaʒ foo nó (ufficíce viſũ eft ſic diſtiguẽ:ſʒ eadé ſic exiſtentes antigo res:de hiſce tamẽ q̃ nunc ſunt dicta mõ ma gis nouo ĩtellexerunt. Aidẽtur.n.q̃daʒ cO? poꝛa:mole gdé mĩoꝛi:entia autẽ grauioꝛa. Palam ígr op non ſufficiẽs dicereẽ cy equa libus cópont pꝛimis que eque graula:equ⸗ lia enim vtíqs effent mole.
¶ Secũdũ igr bunc modũ diſtixerũt iſtigꝰ uc ⁊ leue:⁊ hac diſpoſitione diſpoſuerunt ea. Alijs vo diſplicuit iſta diſtictio ⁊ oífp? fitio:quapzopter diſtixerunt boc ⁊ alíaít octermianerfit: z funtí(tipaíozeo alijs in^ poc. £t nos videmus ꝙ q̃dã coꝛpoꝛa 1! maío»te fpitfitudínie qᷓ allor coꝛpᷣ. n. durt ſimũet graniue.iDclararü eſt ig gr 619 z lenc non ſunt ex multitudine 7 pauci? bornogericofiqnoníam fi (ta eẽt unc (P! fitudo in eis eẽt equalis. 28 d
¶ Per bocq bixit:s igi bic moaũ inuit dicete cá grauis « leuis eft multitudo vl paucitas tri?!
rũ .Platonẽ ⁊ eiꝰſequaces:⁊ p [5 qo.d alus CAU Democritũ ⁊ ei^ fequacee:oicétes pté cé iini fermo.n.iftoz q» cá grauitatis ⁊ leuitatis 5. c tudo:t paucitas elemẽtox.ſ.coꝛpoꝛ inauiſibili⸗
ft ít? 9—
magis ↄueniẽs nde d$ fermo "Platonis: (SI ATA ifte fmo eft po: n tpe dj alys.i.c oeberét € Prog qo
tío:fermo.n.pofteriozís oeberet cé acutio? * tin boc repbédit Platonẽ. ¶ O· d. ⁊ 09 VIC riy dá coxpa ac.i.c íntédit bic p fpiffitudíné m^, ; díné:ceft ifte mo 3dicés oícctib^g cá grati leuitatis eft multitudo « paucitas ellutoꝝ P qnccpit tradit buic opinion ín grauí cleuí fimpl.3 géol igf 3dicere ei et ín grauí «leui $m compar? j ra:aut cendo o» ſi cá pp quá dá coꝛpoꝛa funt grau «(i leuioꝛa eft multitudo:aut paucitas elemtto7. có wiliũ:ſiue trídauloz:fiue coꝛpoꝝ eie quouis tingeret yt nullus coꝛpus minus yt Palio co1*
Y. iber
alio co:pe maioꝛi:vt oe plübo « ferro.f.p ꝑs minoꝛ
Pbi eft grauío2 pte maiozi ferri, £t mani" eft q» fi P'ilbü 1 ferri cóponüturer partib^iduifibilib^aut €x lupficiebꝰ aut tríágulis:op maius eft pluriü fapfí ——— pluriũ coꝛpoꝝ ĩdiuiſibiliũ:qꝛ eĩnta funt ifi lta tn nuó:in cõpoſitis paruis « magnís: ín B oés ouenttitnifi oícát foxamia cé ⁊ vacuus: oicüteé q 3 OiCétce eẽ co2poza indiuiſibilia:⁊ ió puta oicere Q bec cozpa eé eít valde fufficiens.(T 2».0-qrh fiita .qm̃ fi cd grauitatis ⁊ leuítatiseét multitudo ea icitdo ptium otíngeret vt oĩa edlia in grauitate ent eq̃lia ín magnitudine:fs 22i videt cflc. ¶ Pꝛima aũt c indiuiſibilia fapfíciee bicéti us ex quibns conſtant grauitatẽ habentia oꝛpoꝛuʒ ĩcõueniẽs oícere;maítie cé grani? i Oi5:bíg autẽ qui ſolida eẽ dicunt magio dicere cõuenit. Compoſitoꝝ afit quoñiã tion videt bnnc vnũquodq; babere nodũ: multa grauioꝛa videmus minoꝛa mole Cita: quẽadmodum lana ce alteras caufas Putant: 7 oícunt quidam. icetes vero ꝙ coꝛpoꝛa funt compofita C partibus idíuifibilibus q coz compontt coipo2 er fupficiebue:ipoffibileefteío ot^ T qquato magíe ſupficies fuerit maioꝛ: * magis coꝛpus cõpoſitũ erit grauius: aim boceft impoffibile oino. Qui afit có honit coꝛpoꝛa ez coꝛpoꝛibus idiuifibilibne abẽtibustres dimẽſiones poffibíleeft eis bícere ꝙ coꝛpꝰ maíue eft ⁊ grauíue . Sed boc non pót oícere nif in pꝛimis cozpozib? fimplícib?:ín copofitíe aũt no. Coꝛpoꝛa.n. compofita videtur effe grauía ⁊ leuía Pm bfc modũ:videmus enĩ coꝛpoꝛa parua gra uiora alijs magníe vtcupꝛum lana.
t, iz ¶ Cus narrauít dq» cá oata ab iftís in grauitate ⁊ leni "o tate:nõ eft grauítatis « leuitatís d funt fimpli 5 po
ſitionẽ oícetis ee eInta ſupficies:⁊ fs opinionẽ dicẽ / tis ca ee copa indiuiſibilia:⁊ narrauit quor ipoffibi, lía fequitur ex hoc:c ẽt op nó pñt reddere cám pfe cte grauis « leuis £5 cóparationé.f.in opofitis.3nce/ bit oemóftrare iſtas ouae ſectas in d otfferüt in oan do cás grauitatío « lcuitatis fm cóparationé in (pfi entis Dicẽtes. n. elnta eẽ coꝛpoꝛa ĩdiuiſibilia poffüt eddere cãʒ grauitatis ⁊ leuitatis ipf oz. elntoꝝ fm toparationé:ls fcire nó pritin cópofítís.Zsicétes aüt upficies effe neqs in cópofitis neq in fímplicib?piit : Ak Cà5:t to opimto oe co1pó:ib"idiuifibilib? magis
ouenies nac. Ponũt.n.ea cé diuerſa in quátitate duee prit dicere cp quedam eoꝝ coꝛpoꝝ.i. maioꝛa ti Braniona gbufdi.f.paruis:qri coꝛpoꝛũ que funt à, c e lae maioꝛa funt grauio2a mínozib" «55 cum VNitũ fuerit ab eis; redd cópofita parua ſunt gra» . * gbufdá magnis nibil potuerunt oicere:cópofí uie y POTE apud cos ex ptib*miozib? füt tione à : igr prit dare Cim grauitatís fm copara: füpric io plicib ifs nó ín coboſitis. Dicẽtes antes — c neqs in ſimplicibus neq; ín cópofitis.in
aut qꝛ non prit eicere qp magna fupfícies
86 Quartus eft grauioꝛ ꝑua:ſicut illi prit dicere ꝙ cop? magnus eft grauiꝰpuo.Intelligibile.n.eſt vt P5 diuerſitatem coꝛpoꝛũ diuerſet᷑ grauitas:ſᷣm aũt diuerſitatẽ fupfü ciex:nõ eft ĩtelligibile:cũ grauitas nó oícat oe fup:
ficie. Hec tgi£eft ſũma ifti?capli- T £t.o.oícétes Vo Expõ.
coꝛpoꝛa cé cópofita cx ꝑtibꝰ idiuifibilib?.f.ex elntío idiuifibilib".oícétco vo elnta eẽ triãgulos otcür par tee ee idiuifibiles in copofito:q triáguli non oiffoL unt in aliqd:fed alic füpficies oiffoluuntur in eos. (25.0.9 cóponüt coꝛpoꝛa cx ſuꝑficiebꝰ.i.dicẽtes.n. Qv clemeta funt triãguli nó piit fpecíficare oino bas fupficies:Dicédo q»quedá eaꝝ füt grauioza qbuſdã ita cp poffent oícere ꝙ coꝛpoꝛa leuia cóponuntur ex fupficieb^leuib?:z grauioza ex grauib?. ¶ 2.0.9 Vo coponit coꝛpoꝛa er co2pozib^ iditiifübilib?zc.i. q aut coportut coꝛpoꝛa er magnitudinib^bfitib? tres men ſuras idiuifibiles:prit oícere qp q̃daʒ coꝛpoꝛa ĩdiuiſi bilia ſunt grauioꝛa qbuſdaʒ:qm̃ funt maioꝛa eíe: pp boc pñt dicere cp coꝛpoꝛa cõpoſita ex cis grauia. ſim pli funt cx partibꝰmagnis:⁊ leuia cx paruis.¶ D.d. it coꝛpoꝛibꝰaũt cõpoſitis nihil prit dicere.ſ.q̃re quei dã coꝛpoꝛa cõpoſita grauia funt grauioꝛa ꝗbuſda:ſi⸗ cut boc nó prit dicere dicentes füpficies. (|. Z».oedit cám ftp hoc:⁊.d.videmꝰ.n.ꝙ coꝛpoꝛa cópofita fant grauia ⁊ leuia «c.i. ipole eft eis P5 bác opioné dice⸗ re:xqua oe cá coꝛpoꝛa cópofita grauia funt in grauíta te maioꝛi ad fe ĩuicẽ:oↄtĩgeret.n.eis f5 bác politiones vt grauiꝰeẽt maius:ſʒ non vidct ita.Coꝛpus.n.cupꝛi partus grauiꝰeſt cozpoze magno lane; boc qo dixit neceſſe eft eis:qm̃ fi cà exceſſus grauitatis coꝛpoꝛuʒ ut grauitate eft multitudo partiü faciétiü grauitaté neceffe eft ꝙ íllud q eft pluriũ parti fit graut fcd matus 03 eẽ pluríii partíü.ergo matus eft grauiꝰ:cu/ tue 22 videt. ¶ £t põt aliꝗs oicere qv cus oicétes Ptcs ce idiuifibiles:oicüt q» leue fimplt ficex ĩdiuiſi biltb?partib?paruis:z graue fímplr ex indi —— e iuiſibilib
partib?magnis t apud cos funt pᷣes ifinite ín co:pe magno 4 ꝑuo:⁊ fic non cõtingit eis q& dixit 21z.f.gp coꝛpus magni aeris erit grauius cozpoze puo terre, ¶ Partes.n.ex qb? cóponit aer apud illos rünt pue; ⁊ ex abꝰcõponit᷑ terra (unt magne:⁊ nũq; ex paruis cogregat᷑ aliqð graue:neq; ex magnis aliqð leue:⁊ fi eẽt in fine pauatatis (T. Et diſſolutio eft p» magne ⁊ parue nó oífferüt qualitate:ita ꝙ nà ↄſequẽs illam parté fít alia a ↄñte illã:ſʒ tm̃ differũt quátitate 4 fic reuertetur £mo coz. in boc ꝙ graue ⁊ leue non oíffe runt nifi p maiꝰ⁊ min? cótingüt eis dictiones qe dedit eie Ariſt.⁊ neceſſariũ eft oicere eis g» corꝛpoꝛa cópofita nó funt maioꝛa fe inuicẽ:niſi qꝛ aut coftant ex plurib?partib*aut ey maioꝛibꝰ.Hec igit eft con, tradictio eitis contra dicẽtes banc opinionẽ in grauí 4 leui fünpliciter $m comparationes.
¶ Clacuf.n.iterceptusalleuíare cozpa aiũt:
4 faccre qfiqs maioꝛa leuioꝛa.Cũ pine ba^ beãt:vt inquiũt vacuí:bp boc.n.« mole ec maioꝛa cópofita multotiẽs er eq̃libꝰ ſolidi⸗ guter mioꝛibꝰ. Totaliter aũt ⁊ ois cãmeẽ leuioꝛis:plus ineſſe vacuũ aiunt:dicũt qdeʒ igitur hoc modo de ipſis.
EaAlij vero dicũt cp cà lenis ⁊ granis nõ cft
hoc qð iſti dicũt:ſed vacnfi eriftceíncozpo ribꝰ qð eleuat ea ad füperiue:íta ꝙ foꝛntan Cõmẽ.ſuꝑ Ce. mun, kk
i AM | ! Nn | l
Part 38
UN De celo 4 mundo
co»pa efficitur leuioꝛa:qꝛ in eis exiſtit mul tũ vacuũ.Et iõ ſunt maioꝛa ín ſpiſſitudine: qᷓ;uis fint cõpoſita fic alia coꝛpoꝛa eis ſimi⸗ lia eq̃liter in mltitudine ⁊ paucitate. fct vlr dico ꝙ iſti dicũt ꝙ cã pꝛopter quam boc c(t leni? bec ẽ:qꝛ hʒ ĩ ſe maiꝰvacuũ G3 ᷣ.Scðʒ igit hũc modũ dñt grauiꝰ c leui? effc.
i3 ¶ £i cõpleuit ↄdicere dicẽtibꝰꝙ cá grauitatis ⁊ leui
tatis eft multitudo:⁊ paucitas elntoꝝ:ĩcepit ↄdicere dicẽtibꝰꝙ cá eft in boc multitudo ⁊ paucitas vacui eritis m co»pe.([. £t pnarratiftoz opioné dicẽdo. aly vo oicüt«C.c.o.erris (n coꝛpibꝰ:qꝛ oícétea vacui cé funt bípartitiqd3.n.oicüt cp vacuü eft cófiftens per feabftractü a coꝛꝑibꝰ.Quidã aüt oicüt ips eẽ p» fundati in coꝛꝑibꝰ:⁊ oicütips eẽ cám leuitatis:⁊ ple ni cé cãʒ grauitatis:⁊.d.ꝙ eleuat ea ad ſuꝑiꝰad oe: móftrádü ꝙ otigit eís p vacu 05 moueriná fí mo ucret nó mouebit nifí cii moueat ([. O.d.ita gp fo fitan cozpa magna «C.bec éró coz: vq.oicát:t o ꝓ/ bat b:q: noe vídem?multa cozpa fenfíbílía lenioza magna alus puis:⁊ D nó pót effe nifi vacuũ exũs in illis fit rnaí?vacuo exũte ín coꝛpibꝰparuis.¶ £»0.t iõ funt maioꝛa ín ſpiſſitudĩe.i.q cá magnitudinis in cope leuioꝛi non eſt:qꝛ in eo funt ꝑtes ples q5 in coz poc grauioꝛi mĩoꝛi:ſʒ cá eft ꝙ in €o eft vacui. mai? ¶ 5.0. duis funt cópofita 7C. í.qp vacuũ in eís € cá magnitudinie:dsuts bec coꝛꝑa cóftét ex ptib? eq̃libꝰ ptib? ex gb^oftát mio2a grauioꝛa:⁊ boc videt in plu fib?co»pib^edlíb^in magnitudine ⁊ ꝑuitate.ſ.ꝙ par tee cx qb"cóponunt fant eq̃les:⁊ ꝙ Pro iſtoꝝ € ma gie fufficiós Pmone illoz. 3lli.nnó pfit oicere dre D coꝛpꝰlzʒ videt mai" eft leuiꝰ.Iſti auté pfit dicere boc ponédo vaculi.([ Et cũ.d.ſᷣmonẽ cog oifticte colle git íp5: t0. dico vIr ⁊c̃.i.⁊ Dico vlt ꝙ cá pp quá boc coꝛpꝰeſt leuiꝰ⁊ boc grauiPeft:qri in cozpe ĩeuioꝛi eft plue vacui d$ in grauioꝛi:ſiue ín co fuerit plures p; tes dj in grauioꝛi:aut eq̃les eis aut paucioꝛes.i.quia ifti nó cõparãt iter grauiꝰ⁊ leuiꝰniſi ꝓpter ſolũmo/ do vacuũ nó ꝓpter vacuũ ⁊ ꝑtes.Diſpoſitio.n.in D tribus modis põt imaginari:aut op Leue eft illud ci ius ꝓpoꝛtio vacui q cft ui co ad plenü eft maíoz dj ppoitío vacuí qà eft in grauí ad plenus qð eft ín eo; t ipfe bene perfcrutabítur oc bis trib? diuiſionibus poft:cflipfi nó dicant niſi vnam iſtaruʒ. ¶ MNeceſſe atit apponere fic dicẽtibꝰnõ ſolũ vacuũ hĩe plus fi fit leuiꝰ:ſʒ ⁊ ſolidũ minꝰ. €5íenís excedat talíanalogía non erit leuiꝰ. Pꝛopter bocafit ⁊ ignẽ eẽ aiũt leuioꝛeʒ:qꝛ plurimũ bs vacuum. Accidet (Gif modico igne multũ aurũ plus hñs vacuũ e£ leuf?:fi no ſolidũ bébítmlto plus.Quare b dðᷣʒ. ¶ os aũt dicamꝰꝙ dicẽtes hũc ſermoneʒ: diſtiguẽtes bae duas ꝓpꝛietates hac de moſtratiõe: nece € eis vt nó ꝓponãt vacuũ Cam leuitatis trfi:( vt ponãt cãʒ eiꝰ ꝙ in co m eccoipozemin?. £2 iij fi nó fucrítita: tác " Yes eritleue oio. Si.n.dixerint qp ignis Adis. 9 ftatey maiori vacno: cótínget coz Piroui vt auꝝ mulrá fit leuiꝰ igne pati
¶ Et oícam?ét q ãtiquoꝝ
coꝛqm̃ vacuũeſt in co maiꝰ.Et ideo neceſſe erit eis dicere ꝙ opoꝛtet vt in igne fit ex co?" poꝛe multipliciter eius qð eft in auro:ita ꝙ ſit leuius auro fuluo. ¶ Cuz hec diſpoſitio imaginet᷑ tribus modis:quoꝛũ vnus eſt ꝙ leue eſt illud qð cõſtat ex maioꝛi vacuo: ſiue conftet ex partibꝰ pauciozib^;aut pluribꝰ. Scðs aüt eft o» leue € illó qð ↄſtat ex maloꝛi vacuo t mio ri pleno.Z-ertí^vo eft ꝙ leue ẽ illó in quo ppoztio v3 cuíad plenü eft maío2 qᷓ; in graui:⁊ D cü incepit 0€/ clarare ꝙ oicéti büc ſᷣmonẽ otíngit cíto oícere z f dicere ꝙ leue eft illud ín quo eft mai? vacuũ ⁊ ptc? paucío2es; graue ecõtrario:⁊.d.hoc ꝙ ifte ſᷣmo € fuffíciétio: qs pᷣmus:lʒ ipfe oeftruat vtrüqs (L £to» oicam"aüt t no$ «C.í.qp oíffiniétes leue-íta.f.p illud qð eft oe vacuo multi in eo:t graue p ill qð in co é multi oc pleno: otéti funt in oíffinitione haꝝ ol rü ꝓpꝛietatũ:neceſſe eft eio addere ín oiffínitióc le uis:⁊ q» ín eo eft paꝝ oe pleno:t addere in diffiniti⸗ ne grauis multi ve pleno. ([-2».0edit cás 2.0. QI fi itanó fuerit:leue nó erit oĩo.i.oↄtingit.n.eis vt iuentat lege fimp':aut graue fímp':(s graue rcucrté tur leue: leue graue. ¶ 2-0. qrfi ſi dixerĩt g» ignisé leuís4C.qi fi oiffinierint leue pillud qó in coé ẽ ma gis de vacuo d ín graui:⁊ füerintcótétt bac oíffint tíone:cótinget eís vt multü aurum fit leuius pario tgne:qri fipofuerun?aliquá parté ignís in qua ſit ali qua quátitas vacui maioꝛ vacuo cxífteti ín alía pat te terre:aut aurípoffibile eft multiplicare (las p4l" t€ terre:aut auriquapzopter multíplicabit vacui q eft ín ea oonec fit vacuü ín terra multa mai? 9. cuo quod eft in paruo igne: fic leuioꝛ erit qᷓ; paru ígnis:t fic terra multa erít lenis qó eft inopinabile ¶ 2.0. quapiopter erit neceffe eis oícere qp os «6 continget igitur eis vt ignis nó fit leuís in refpcct frufté illius auri oonec in co fit oe pleno magis P! tllo vacuo:tunc enim contingitcum in co fit magi? oc vacuo:t boc neceffe eft buic pofitionizquonias C! pꝛopoꝛtio vacuí ad plenus fit eadem ꝓpoꝛtio in C? pozíbus grauibus ⁊ leuibus: leue eft illó in quo " vacuo eft magís:neceffe eft vt eadem res fit grat! t leuis ínfímul. Leuis autem ín refpectu eius qu eft mínozíe vacui: boc erit cum fuerit minozi? P", ní:grauíe auté in refpectu eius qð eft maiozíeYd 1 boc eft cum faerit maíozis pleni.
¶ Quidã qdesígit nó dicẽtiũ eẽ vacuũ "n
octermínauer( oe lent ⁊ graui:puta xagoꝛas t Empedocles:q̊ afit determin⸗ uerũt ꝗdẽ nõ dicẽtes aũt e vacn(i nibil * rũt ꝓpter gd:becadem fimptr grauia:h⸗ afit leuia coꝛpoꝛum:⁊ feruntur bec QU.» femper ſurſum: hec autẽ deorſum. Gp autem oc co ꝙ quedam maíoza mole (t leuíoza minoꝛibus fint coꝛpoꝛibus nib ctí cozdati funt. Neqʒ manifcftnm €F 9,5 quo tiam pacto confentanca apparctit
accidet dicere ipſos. nũ abnegóti 3C cffc: bícétífi cpnnllti vacná criftit it In do:gdá nibil dixerũt ð graui ⁊ leui t
X. iber
biitónCoedertintiter ea: vt Anaxagoꝛas c -tnpedoclce. £2 uídá afit locntí füerüt oc
9 t oiftóné fccerfit ínter ca. $35 non oífti^ Krüt dre boccop?v$ arane fimptr: b anté
luefimpl.ftareílla.f.mouétur femp ad
tupiue:b atitad inferi? f£táre coꝛpꝰqðdaʒ 5i ma us ín ſpiſſitudie ẽ legi? alio mĩoꝛis tudie.£ mcus iſti locutifuerint oeD: is lio apte: ẽt Idixerunt ſenſui:⁊ bma feſtum eft ficut virimus ſuperius. is htec cóplemt 3díctióes 5dicétcs q» vacui é cá Te oib^modis polibꝰ dici ab cie.yult narrare i » 'ectrüt fecte antiquoy.. « b ad oemóftrandii g» pe addidit. erár igit tres ſecte:qm̃ gdá nó dicebãt ut cé: et nibil oicebát Ó cá grauís t leue. Qui Vo nó oicebátét vacuii cé:fs locuti fuerüt oe cá Brauis ⁊ leuig:f; nibil dixerũt oe cá pp quá Dé leue TiblE:t B graue fimplt:fs de eis d füt f5 copatióes quia⸗ aũt dicebãt vacuũ eẽ:⁊ ſᷣno eiꝰ 1 bocca * Jtellect^é p ſe:⁊.d.⁊ ↄdixerũt ſenſuũqꝛ cãe do pli *'utnó oueniütbuic q9 appet fenfui oe eut fim ; ater ẽ ꝙ ois pe eiꝰmouet᷑ femp ad ſupius:⁊ etiã € graui fimpli.f.q ois ps ei^mouet fp ad iferi?ne mi facere ouenietiá iter 5 qð dicũt ð paucitate "a p udie ꝑtiũ:⁊ 5 Q5 vig q̃dã coꝛpa funt maioꝛa isi euioꝛa. Oicẽtes aũt vacui cé:bii poffüt oare n huis nó pfit dare cás grauis ⁊ leuis ſimpir Neceſſariũ aũt 7 de ignis leuitate cauſan Ue multum vacuũ bie ferre (neí(dé reti nertoifficultatib?. AMinꝰ Qdé bébit folidus alij coꝛpibꝰ:⁊ vacuũ plua. $55 tfi crít qdà (cnie multitudo ín quo ſolidũ z plená crce dát contéta folída ín qdam modíca multitu dine terre. Siaũt oíctit ⁊ vacuũ:qũo octer minabũt fimplr graue:aut.n.p plue ſoliqũ bie:aut p mínue vacuũ.Siqãeẽ (gr D oícüt: erít adam multitudo terre pauca:ín qua fo lid erit min? d5 imagna multitudie ignis. Silr aũt ⁊ ſi ꝑ vacua determinauerint: erit aliꝗd qð fert femp deoꝛſum leuis fimplrle uf: lato femp fürfüm.boc aũt ipole.Sim pliciter enĩ leue ſempẽ leuius babétib? Gra irae ⁊ deorſum latíe, C» afit lenine no f p ue ꝑp dici 7 in babétib?srauitaté alteꝝ al tro leuius:puta terra — * Sʒ adhucne/ i vacuffanalogü bie ad plená fuffícíce fol et oictá nũc oubítarióes. Ziccidit.n. z boc * dicẽtibꝰſilr ipote. 3n plurí.ti.ígne ⁊ mí SL eádé babebitróné folidtis ad vacuni, ET atit velociue maío: ſurfum (anie mi bia deorſuz afit (te filr maius aurus c x0. itr afit zalioy vnfiqSqs babérínm üítaté.*f35 dern at. Nõopoꝛtebat aũt bocaccidere fi determinata ſunt graue ⁊ lene, lcatu?g dicẽtes ẽt q cà leuítad ignis
eftmultitudo vacui:necio ↄtingſt eio ẽt he oppõnes:⁊ non pñt euadẽ abeis.In igneʒ enĩ minꝰ ẽ ex coꝛpeitate qᷓ ĩalijs coꝛpibꝰ: ⁊ plus de vacuo qᷓ; ĩalijs. Et ſᷣm Dbfi pót cé magnꝰignis ĩ quo ſit ex coꝛpoꝛeitate magis qᷓ; exiſtat (n terra pauca:⁊ tñẽ leuioꝛ ca. Si igr dixerit ꝙ res forte ẽ leuis pp vacuũ exñs ín ea:nõ ꝓpter coꝛpꝰ.Rñdebimꝰeis dicẽdo qiio diffiniũ graue fimplr. Dicẽᷣt.n.aut pp multitudinẽ coꝛpoꝛis qo ẽ ĩ eo.Et tũc ice mue ꝙ bñ poffum? iueníre aliquas dstítaté terretíq fit ð coꝛpoꝛe min?ds i magno igne: tũc no eritipole vt ignis fit grauio2 terra. Et ſi dixerũt ꝙ res ẽ leuioꝛ pp vacnü qð eft ín eo: dicemꝰ tũc:necio otigit vt aliq̃ qstítae rei q̃ ſemꝑmouet᷑ ad ĩferiꝰ:ſit leuioꝛ re leui fimplráfp mouet᷑ ad ſuperius:qð ẽ ipolc. X. cuc.n.fimplr femp leuius reb? grauibꝰ quc ad ínferíue fempmouétur.J- eniuevo nó fpé leue.Gꝛania aũt ofir leuioꝛa fe iuícé vt dicimꝰꝙ ad C leuioꝛterra.Si igF ofrerint q vacuũ exñs ĩ re o5 vt fit ele pleno q€ t ca:íta ꝙ ſit leuis ⁊guis.Dicemꝰꝙ ẽt pbige niũnon poterit euadca q̃ſtione nr̃a.qm̃ er D fermone nro otigít nobis ipolc. In igne.n. multoz ín igne pauco trii exiſtit oc coꝛpoꝛei tatequátü oe vacuo. fct Pm Dmouct ignis
multus ad fupi?cíti?qs pauc?, t filr auru 4 plũbũ multũ mouẽtur ad inferi? círi?.f r-
paucus: filralía grauia.Et nõ deberent cé ita fi graue « leue cént&m diſtõnem coy.
¶ Cũ.d.opinionẽ oicétiü vacui cé 0 graui zleuix 5 ;
dixit vi modo; polius oici vacui cé cám feuis.re; uerfus ẽ ad ↄdicẽdũ eie q oícüt qp cá leuitatis é va, cuũ:⁊ ad pficiéd fmoné i D nüerádo modos $5 do pole eft imaginari vacui eẽ cãʒ leuitatis:t poftea pe ftruendo vnüqàqi * abbꝛeuiatio ftii ẽẽmonis ẽ Q dicẽtes ꝙ vacuũ eſt cã leuitatis nó prit enadere a tribꝰmodis. Aut vt dicãt p leue € illõ in quo é paw cum oe pleno: graue illb in à eft multii oe pleno. Aut oicàt ꝙ leue ẽ illo iQ € multü oe vacuo.« araue eft íllbi d € paz oe vacuo lut vt dicãt ꝙ leue € (llo ín qẽ vacuo plus d$ Ó pleno:t graue eſrio. Si igi£ oíxerint qp leue ill in q € pauci ð pleno:otiget eis vt illà ex ptib*terre puis in d € oe pleno mínus dii pte agna ignis (it leut'igne (puts fit terra:qó ẽ im⸗ pole.£t fi dixerint modũ fcóm eẽ.:⁊ eft o» leueẽ in à eft multi oe vacuo:otinget eis vt ps magne terre Gt leuio: pte pua ignis:nã ps magna terre óftat ey mul to vacuo. t fí dixerint tertii modii eé.f.illud cui? p poꝛtio vacui ad plenu é maio? d$ un graui:oↄtinget et eis ipole/f.vt velocitas parui (gnis z magm fit eq̃lis: q ẽ ↄriuʒ viſui.Ignis.n.magnꝰvꝛ velocior: fil oe terra f. vt terra magna nó fit velociotisoefcenfus qs harua · Et cã buius eft ꝙ ppoztio vacni ad plentis ea; dem eit in terra magna parua: filt i igne. ¶ Et. d dicamus igit zc dicamꝰꝙ dicentes cám Icuitatís
— — mmm —
n "ll l
Alia Ifa in
parte pua,
De cdo41undo
ignis e£ multitudine vacuinecio ↄtingũt eis bec t poſſibilia que oícá. ([ 2».o.in igne-n.eft oe coꝛpoꝛei⸗ tate ⁊c.i. ↄtinget eis dicẽ ꝙ in leui ſimplr.ſ. igne ops eſſe de coꝛpe minus «oe vacuo magis d ín alys ele mẽtis. ¶S. d. ⁊ 85 D erit (gnis multus ⁊c̃i.huic aüt diffinitioi leuis otingit diminutio:vꝛ eni g» aliquid ſit leuiꝰaliq̊:⁊ nó bs tn refpectu ipfi?bas ouas oifpo: ſitiões. UV.g.ꝙ magnue ignis in quo exiſtit oe cozpo reítatc.i.oe pleno magis d5 in terra parua eft leuioꝛ: taménó iueniü£ in co bec ouo pdicta.f.g ifte ignis ín refpectu (ft ptis terre nó eft maioꝛis vacuitatis 4 mio2ie coꝛpoꝛeitatis:ſʒ maioꝛis vacuitatis tm̃:con cingit ig.£ necio vt ſit ifte modus leuis alius ab eo q cótinet fub coz oífpofitione:t eft gp nó eft leue:niſi indstü eft ín co magis oe vacuo trii: fm h̊ cõtingit eis cũ voluerint oiffinire leue oiffóne cuí nó otigit bec obíectío:oicere ꝙ eft íllud in quo eft plus oe va cuo tm̃:⁊ nó addere oíffóni « minus oe pleno. Et iõ. d.poſt:⁊ ſi dixerint gp res foꝛte eft leute ⁊c̃i.⁊ fi di xerint ꝙ res fozte eft leuiꝰqꝛ ín ea ẽ plus oe vacuo: quie nó fit in ea minus oe co:pe:otingit eis t diffõ leuis vlis fit illð in quo eft plus oe vacuo: tüc q̃rẽ⸗ dii eft ab eis qüo oiffimüt graue fimptt f5 bác otffi nitionẽ.¶ O.d.dicũt eni pp multitudines cozpis.i. neceffe eft eís diffinire graue fimptt p itlud.f.íta ꝙ é illud ín quo eft plus oc cozpe:tri grauc ſimplr eft (Hó qð eft leui 2riü ſimplt:⁊ cu nece ẽ eis diffinire Icuc; ita cp illud in quo cft plus oe vacuo: etías nece cft eis diffinire graue ſimpliciter:ita cp eft illð i quo eft plus oc cozpc. 4]: 25.0. tüc oicemus ⁊c̃-.i.⁊ fí dixerĩt cp diffõ grauis fícut otingit eis eft illó (a quo € plus oe coꝛpẽ · Dicemus ers qp nos vídemus aliquá ptem terre paruas tn qua eft oe cozpeitate minus qᷓ; in pte magna ignis:⁊ Pm D otigít vt aligs ignis fit grauto? terra:q eft ipole.£t cũ.d.diminutionẽ accidenté eí qui otffiníuit leue fímpli p multü oc vacuo; parus oc pleno:t ei q oíffíniuit ips p multü oe vacuo:q có tingit et diffinire ſuũ 9ríü qð eft graue p multus oe pleno«([ £t cü.o.impoffibilía ↄtingẽtia huic:vult ẽt dicere ipoffibílía cõtingentia buíc ét oiffóni leuis:⁊ ifta 2díctio oíffert a pma:q: ín pzia 3díxit oiffóni le uis pp otradíctíoné fequentes ad oiffóné (ur3rg qð fequi£ ab co:ín illa aüt ↄtradixit diffoni.¶ £t.o.cfi dixerint ꝙ leuío2 eft res pp vacuũ dicemꝰ ⁊c̃.i.q cü pofuerint ꝙ res leuis ſimpir:⁊ € illð cui? q̃libet pars fcimp mouet ad ſuperius eſt illud in quo eft plus be vacuo:pole eft inuenire aliquã dititate magna etus q femp mouet ad ĩferius:⁊ eſt graue fimpli:in qua fit oc vacuo plus qᷓ; ín ditítate leuis ſimplt:⁊ fic erít alíqua qᷓ;titas grauie ſimplr leuioꝛ alá quátítate Le uís ſimplr:qð eft ĩpoſſibile. Qm̃ leue fimplt femp eft leuius oib? grauibus d ad inferius mouent.f.te im» poffíbile vt aliq fimplr graue fit leui? leui fímpli: q? leue fimpli cft lud q9 eft leur? oib? prib? grauis ſimplr:qꝛ ad iferíus mouet᷑:⁊ ci ipole eft tt graui ⁊ leui fímplt.f.vt aliqð graue fimplt fit leuiꝰ in aliquo leuí fimplt:aut alíqó leue ſimpir fit graui? alíq gra; ui fimplt:D.n.nó eft polenifi in grati ⁊ leui P5 com hrationẽ.¶ Et cíi íta ſit:dedit cám in hoc:⁊.d.leuiꝰ —— eft leue ſemꝑ.i.cã pp quà idẽ ví grauiꝰaliqͥ ⁊ — alio:eft qꝛ graue ⁊ grauius Pm cõparationem pee —* — differunt fm magie t minus:vt fni hagis* a funtcr gite grauis fimpli:(s oifferunt tenens nus: fili ignis z aer que funt cx gñe pi ^.eue adit fimpli.« graue finplt nó füt
eiuſdẽ giiis:ció ipoleé vt ps alicuiꝰ eoꝝ fit grauos in coparatióe ad alíquá parté alteri? U g . qꝛ impole eft iuenire pte terre leuioꝛẽ pte ignís grauioꝛeʒ aliq pte ipſius:⁊ ĩpoſſibile ẽ mueníre pté ignis 4 minoris euitatis qj: alteriꝰꝑtis fit leuitas ⁊ filr impole e iue nire aliquã dstitate terre grauioꝛẽ alia pte faiípfiue: 4 leuioz£alía pte ſinipſius.⁊ fir dicimꝰẽt i medujs⸗ grauius ⁊ leuius refpectu extremoꝝ · Ul. g. q» oicéos eft pad é leuioꝛ terra:l5 vtraq; ſit grauis ⁊ graul aere:caer nó eft oc gñe grauis.⁊ filr dicẽdũ € q^ d! eft grauio? (gne leuio2 aqua: nó eft ex gñe game Bꝛauen.⁊ leue £5 2patióes dñr ouob?modis;aut ; cópatiócs eiu(dé elnti pui oíuerfe dititatis adium in grauitate « leuitate:aut f5 coparationes medy d! : fua extrema:vt p cópatíoné aq ad terrã ⁊ ad aq aeris ad igne ⁊ ad aquá.([. £t cit ðſtruxit fmóc5o fíniétis Icue qð ẽ illo i q € mltũ Ó vacuo ⁊ pax ^ no: oiffiniét! ips ét ep illo ẽt ĩ q e mltũ ð vacuo» i rcmáfit ad oſtruẽdũ 3?modtsq € mag] fufficic?] ctis.ſ.ꝙ leue e illð cui? ppoztio vacui ad. plenu ur poztio termĩata. Bꝛaue át € illd i q € ppoztto Bm Et cit B fe& vult log cii eis ð D mõ .· ¶ £t.o.fi ig » xerit qp ops vt vacuti exñũs ĩ re fit ejlepleno ertt re zc. fi oixerit p vacui i dL ptc rez grauius di leuiü:bs ad pienũ ppotióes teriniatá:ita q»ppo vacui ad plenü i magna qiti" fit eadé cü ꝓpoꝛo ^, cui ad plenü i pua. Cl.g.g fi alid diti ignis fint? ] pléo oecé erüt ó vacuo vigiti:⁊ fl qnqs erüt decem tfta ppoztíofp ouerfat in dl5 pte ignis fiuc pud i magna: erít ppoꝛtio vacui ad pleni i terra cfi " ĩ dl5 pte ipfi? f.» fp plenü fit z^ vacui: P515 vad? « pleni i medys iterigné « terrà erüt i ppoꝛtioe⸗ liautppe:íta g» h media fint grauia zleuta ifi f5 patióes extremox · ¶ £t b expõ € vna q pt ada? ri fto Pmoni:i q.0.qp ops vt vacuü fit i re edlepl eriti i couta q res ſit grauioꝛ « leuioꝛ.i.ĩ mcdt Jm b^iter extrema:⁊ f5 bác expönẽ tacuit extrem? e enis ot(pó medíoz fuerit talís:mátfe" € ꝙ Cp " erüt corio buic poni ita qp leue erit illi d plu vacuo d oc pléo:t graue có. f.é ilb i qͥ ẽ plus o " d^ s oe vacuo:f&m gpi leur é oe vactio plus q OC ird d (| £t putam^D p D qð . d.ꝙ res grauís « leuis P ligi ficita qp vacuũ fit ð pleno i aliq ppoztio€ pr » nata edili Loib^ptib? magnis « puis «grauts l^ v B.n.pofito pole é poné graue « leue fim Pici pP eg vacui ad plenü i oib?ptib?leuis fuerit pofita 5 na tioné pleni ad vacui i grauíqgit o. P5 bac CP iq tioné qp ops vt vacuü fiti re $3 ppoztioné à pIC^ / oib^ptib^:ita vt poffit iueníri aliq9 graue fim Et * uͤe. Et h expõ magis ptinet buic itẽtioni ẽ qꝛ ifte Pmo é ſuffciẽs i re" alio «.o.cpétp P 18 pác adbuc nó poteftis euadé.Z»o.ipoffibile qo (ea imo poſitionẽ: ⁊ ẽ vt magnus ignis nó fit veloció? P7 eg, tu ad ſupiꝰ d$ puus:q» ppoꝛtio vacui ad ple? (f dé ppo:tio:fs nos videmn vriũ:magnus ·n.ain velociꝰad fapi^às puus.(T- £t.o.qr i mito ! pauco trit exiſtit oe cozpe ppoztionabilt €P ic pro cuo eq̃lr.i.⁊ cã buPipolis ↄñtis cos €:q: pon c Aez tionẽ vacui ad pleni i multo ci pauco 18€ ne pꝓpoꝛtionẽ. 0. $5 B ignis multus 115, gx dem"fenft q» ignis mult^citi?mouct ad Pi n infe cus:⁊ fitr au « plübi multi citius mouen i coti fedi G5 paucũ:⁊ nó deberet íta eẽ m ^ "t cá motus magni 4 parui cozpts grat ; tct effe ídem ^ — eſt Srium fenfit ¶ 3ncóucn
b (b
¶ Inconueniẽs afit
feruant: vacuũ at ipm nó furfum fera£. $55
M. vacufigdé fnrí um nat(i ẽ ferri:deoꝛſuʒ
ütplenó: pp Balije ſt cã latiõis vtríufqs.
: bil decompoſitis opoꝛtebat itédere:pp
q bec qdé lenía:bec aũt grauta co:poz:fs
"^v ipfleoicerepp quid:boc qdé leue:hᷣ
» grauitatẽ babet. zldbuc autẽ quc cãeſt um 7 vacuum non diſtent.
¶ E dicam et ꝙ ipoffibileeft vcalíad mo:
UCaf adſupius pp vacufi criftéeín eo ips Vacunmton monet ad í uꝑius. €3í igit * q? vacuGináliter mouetur ad ſuꝑiꝰ: c Plenináad inferius:⁊ ió vacufi c plená (üt các motus reruʒ ad ſuꝑius ⁊ iferíue. zoícc te fi ita eẽt ficut diciis:nõ debetis pferusit:quare qamcompoſitoꝝ ſunt grauia⁊ neam ena. S⸗ ẽt deberetis ꝑſcrutari:q̃re Ofepant abinuícé:íta g vnuz eoꝝ mouea/ ur femp ad ſupius ⁊ alterüad ínferino.
cc eft cótradíctio vlisoícentibus cá 3 motus ad "^ii efle vacuü ácüqs mó fuerit poſitũ cé cás.í. Tus leni u$ p tpoffibíle eft ponere cá5 motus coꝛpo/ — u ſuꝑius effe vacuũ:⁊ nó ponere vacuus * ac ſupius dũ mouet plenü.£t cotingit cís I5 «4, 510:0? ponit (55 effe càm motus ad fupiuis:no Satte nó otíngít tale ín fo:ma oeclinatíóts que € üptid nos cà motus.vacuü.n.£&m q» bs tres oiméfio; nes:neceſſe eft fi mouerit vt moucat.boc auté non é neceſſe in coꝛpe:niſi índstii babet tree dimenſiones. ¶ Et cũ oediteis D ínopiabile.f.vt vacui moueat ad ſuperius ⁊ plenũ ad ĩferius:⁊ qð eft impole:qz qð mouet o5 babere motoms-oigit. sí igit dixerint qp natura vacui eft moneri ad fupi^i.fi igit dixerint p vacuti eft pꝛima cá motus rez; ad ſuꝑuus plenü- ad inferius:ſicut dicitis de formis mãe pme Irijs:⁊ có ccflerimue b eis:tũ neceffe eft eis dare cám pp quas acuti nó feparat a pleno ín eadé recita ꝙ vacuus moueat ad faperitis zplenü ad inferi?.£t boc intem Aebat cũ. d. nõ oebetis pferutari «£n oebetis tif berſcrutari oe boc:fed etiã oc cà ppter quá ín rebus untotida non feparat vacuũ apleno:íta gp vacuus 9t moueat ad ſupius:⁊ pleni remaneat inferíus.
- C'Srrationabileatt ⁊ regioné vacuo facere
tàqsnon ipᷣm regio qdam exiſtat. Neceſſa/ rium aũt figdémouef vacuũ ec ipfi?quédg e ex quo trãſmutat᷑ ⁊ inqué.Zidbucan qmotus cã.Non.n.vtiqʒ vacaum. 186 enim ipſum mouetur ſolum:ſʒ c folídus. Sicamus ꝙ (rronabile eft dare locuʒ va^ llo dfi ipſe noneẽt locus.Etſi vacuuʒ mo etur necio:mouetura loco zpuetitad lo^ to rl dicemus tque eft caufa nior? og; foig ,. 9-1 poterat nfi oícere ꝙ vacu nõ hes mouet:ſʒ « plenũ ét « co»prig, Vig nodo inducere ĩpoſſibilia fequentia dicẽtes emobile. ¶ Et · dꝙ írrónabile é«cí.g cii
t fipp vacuũ gdé ſurſũ
(. Et dicamus
poſuerint vacuũ eẽ mobile:oↄtingit eis vt béat locus ín quo moueat᷑:ſʒ apó cos ipm vacuũ eft locus:ergo apud eos locus indiget loco:x D pcedit ín infinituʒ. aut ponunt ꝙ vacuü D eft geſceñs:hoc aüt mobíle: 4 tunc deberent oare cám in D: totü boc ĩpoſſibile. (| D·d.⁊ dicamus ꝙ ſi vacuũ mouet:necium eft vt moueat a loco:t vt pueniat ad locus-i-vt mibi v2 q» etíngit buic pofitíót vt vacui béat n5 pꝛopꝛiã.Lo/ cue eni a quo mouct o5 effe ei non nálie. Locus aüt ad qué nãlis:⁊ ſi vacuü béat nãm ꝓpꝛiãmõ € vacuti, ( 2» iduygit tertíá 3dictioné ⁊.d.⁊dicamꝰ etiã eíeq cft cá mot? vacui «c.i. eft cá motus vacui ad. fupe rius:⁊ pleni ad ínferius.nó eni poterütoicere q» var cuum folu eft mobile:fed « plenũ ét:cà plenus fit cá motue ad inferius:⁊ vacuũ cá motus ad ſuꝑius:⁊ ín tendebat ꝙ nullam caufam oederuntin bocicum re manet ets otcere.f.pzímas cám.f.piopter quà vacuũ mouetur ad fuperius plenum ad inferins.
¶ Símilranté accidit vríqs fi alíquíe alius
determĩat magnitudine 7 paruítate faciẽs grauioꝛa c leuioꝛa alteraalteríe; z alíoquo ctiq5 modo aſſignans.Solã aüt eandẽ ma teríam omníbue reddat:aut plures quídes contraríaetamé. cna quídé ením exiſtente non crít fimplícíter graue ⁊ leuc:quéadmo dum accidit ex trígoníe conftituentíbue cle mẽta.Sin anté otraríe fint quéadmodum. quí vacuũ z plenum dicunt.Aſſignari non pot íntermedía fimplícíter leuiũ 7 grauiuʒ:
opter quam cám grauioꝛa 7 lcuíoza funt inuicem fimplícibue etiam ipfis.
q' tfta obiecta otínaunt cío q ponunt caufas grauíezleuíein ea :
magnitudie co»poz. € ed ponunt materis 4 fundamẽtũ iſtarũ virtutü cffe multam cz cótraría5:íta ꝙ ſi fuerit má coz vna. At có ponctee coꝛpa extriãgulis dicũt. Tunc gra ue ⁊ leue ſimpl non erunt oino. Et (i má iſtaꝝ virtutũ fuerit ↄtraria:vt facientes va» cuũ ⁊ plenũ dicũt:tũc hñtia grauitatẽ ^ le/ uitatẽ:⁊ ea q̃ ſũt ĩter leue ſimpłr ⁊ Gue fin plr:nóbébütcam pp quà q̃dã funt grauio/ ra « leuioꝛa alijs rebue cue funt ſimpł
¶ £um oixítimpoffibilia otingentia opinóib? anti;
quo; in graui « leui:q̃dam funt vtía omníb?z da; nó.vult b oemóftrare d coz funt vlia « que non:cü per B cóplet ſᷣmo oc dictióe ifta opin ionũ £r o. Dicam" g ifte obiectióes ec. dicamꝰ ꝙ iſta im, poffíbilía ↄtingẽtia oicentib? vacui ⁊ plenü eé cám grauitatís « leuítatis:otingtt ita t dicẽtibꝰ gp» cá ara uiis ⁊ lenis cft puitas ⁊ magnitudo eIntoz:cx qb? coa poza cóponunt | Et nõ intédit ꝙ oia impoffibilía otíngüt eis cdliter:fed ipoffibília ↄtingentia eis
nãm grauis ⁊ leuis fimpli:ció q pofmit graue t leue effe eiuſdẽ nde fícut.o.non pót oare cám grauis «le uis fímplt:q? oue náe funt 5riexqm inquãtũ qólibet
elntoꝝ apud ipm componit ex bís ouob?^:no pótoi
cere quare elementum leue eft contrarii clemento grauiuneq; quare Inter extrema que fant in fine có:
Cõtraria bi ftaut in ſũmo abiuicé. Jð fo. mctapby, tex, co,5,
trarictatie.funt mediain bocnifi fm illud ingeniũ ocbíle pdictum.f.vt leue fít illud:cuitis pꝛopoꝛtio va cui ad plenü fít maxima: graue riũ. Putat᷑ eni ꝙ buíc pofitíói nó feqtur impole qð cótingit p nãm le uie ſimplr ⁊ grauis fímplizfícut otíngit eis q non po nütbanc pofítíoné:fed tri ín rei Vítate otingit eis:nõ eni pñt ét oare cám grauis ⁊ leuis ſimplr.Leue eni fimplt:eft íllud quo ipole eft iueníre leuius fm ꝙ € leue: fitr graue ſimplr cũ fínt2ria.Cótraría aüt oí ftant in fümo abinuicẽ.Et cũ pofuimus ꝙ cá leuís ⁊ grauis eft vacuũ « pleni:tiget necío vt leue fit pu rum vaculi:zgraue puz pleni nó cópofitü ex graui 4 leui.Oẽ eni cópofítü ex eie fi fuerit leue pp abun; dátiá vacui:pole erít iuenire leuiꝰ.i.illud in quo ma gis abundat vacui: fímilíter oe graui: fic nó erüt bicnegs graue fímpliciter:neq leue fimpliciter:a ci extrema non fünt:ergo neas media. Dec igit ↄtradi ctio eft vlis oibus opionib? ín grauí leui:c iõ.d.ꝙ ifte opionee otingüt oicétib"elnta eẽ indiuiſibilia:⁊ dicẽtibus vacuus effe «plenü.(]- 2».incepit demon/ ftrare qüo otíngüt eis:⁊ qz impole otigít eis pp nãʒ grauis ⁊ leuis fimplt ⁊ ligamẽtũ iter ea:fecít oe boc rememoꝛationẽ:⁊.d.ita gp má eaz fuerit vna:vt có ponẽtes ⁊c̃.i.ita qp ipolía otingétia eis ek boc modo contingüt ponétib^mám coz. eíufde nãe ficut otim gütponétib? mám coz 5riá.f. vacui « plenü.([ £t O.it3 ꝙ fonat fídé:q: D ipoffibilía magís appent oti gcre ponétib?müs cé vná d$ ponẽtibꝰillã effe 2ria5: .q.d.ꝙ bec ipoffibílía nó tri ↄtingũt cío:qa etiã có» tíngüt ponétib?nàs elnto cé ↄriã:⁊ boc ipole otín git eis:qꝛ ponũt vtrũq; eoꝝ ex illis duabꝰnãis inſil. Kes .n.ʒrie fütea q̃ ſũt ex elntis ↄrus.ſ.q cum aliq ouo fuerit ↄʒria vtrüqs cog erit ex elnto 5río altero: ex qbus alteꝝ cótrariü coponit.cü aüt ouo fuerint quoz vtrũq; cóponit ex eiſdẽ 2rye elntis:tunc non erut 5ria:t bec eft diſpoſitio cóponétís vtrũq; leui? ⁊ grauius ex vacuo z pleno infit. (T Et cũ.d.q D im/ poflibile »tigit pp nám grauis ⁊ leuíe ſimplr ponen tib? cãs eoꝝ cé vacuü leuítatis ⁊ plenũ grauitatis:fi cut cótíngit ponétíb? ea ciufdé náe.o.qualt D cõtin/ git ímpole oícétib?vacuii eẽ ⁊ plenü:c-o.tüc (git ba bentía grauitaté ⁊ leuitatẽ:⁊ ea q funt inter gratie ⁊ leue «.iHipole eft oícéti hũc ᷣmonẽ oarecás pp quá quedá cozpa funt grauia ſimplt:⁊ q̃dã leuia: « ddam media iter ouo ertrema.q.igit-o-ipole eſt.n.eĩ in re bus grauib^fimpli « leaib? fímplr:c tn efe q funt in, ter ca oícere d funt leuioꝛa « grauioꝛa:⁊ leuioꝛa alio que funt fímplt:z dre ea d funt fimplt fant 5ria in fümo.'Tlos auté iã pꝛediximus fermoné qiio boc có tíngit pfecte:z vnde exiſtimat᷑ effenó ↄtingens.
¶Magnitudine aũt ⁊ puítate determinare
figmẽto ꝗdem aſſimilatur magis d$ pꝛioꝛa. Qðaũt ↄtingit 65 vnũqðq; facere differen tias q̃tuoꝛ elntoꝝ certius ſe hʒ ad cae q̃ ante dubitationes. Unã afit nãm facientibꝰ ma^ gnitudine differentiũ:neceſſariũ boc (ps ac cidere q9 vnam faciẽtibꝰ materiam:⁊ neqs implt e£ geqᷓ;leue:neq; latá ſurſum:ſʒ aut deflelẽs:aut extrufuʒ ⁊ mlta parua paucis magls grauiora ec, Si afit boc erít:accídet
multũ aerẽ z mulrg ignẽ aq eſſe grauioꝛem
terra pauca.Poc aũteſt ĩpole Que ꝗãdeʒ
Joc ceo mundo
igit ab alijs dicta bec: ⁊ hoc dicũtur modo. ¶ Ponẽtes aũt magnitudinẽ ⁊ paruitatem coꝛpoꝛũ eẽ cãm leuítatío ⁊ grauitatis: dixe rũt boc ſine rõne:ſʒ tñ magis ꝓpinꝗ ſunt⸗ verũ dicẽdũ qs illi pꝛioꝛes. Dicũt eni ꝙ quà tuoꝛ elnta leuſa ant grauia font £m magn" tudinem ⁊ ſubtilitatẽ.Et cõtingit dicẽtibus effc vnũ elntum tm̃:ſʒ differt m fubtilitale ⁊ ſpiſſitudinẽ:illud qð contingit faciẽtibu⸗ mãm co»poz effe vna. Et vt dicant ꝙ ribi cft graue fimplr:ant leue fimplr: « g nib mouet᷑ ad ſuperius aut ad ínferi? p fc. £V gut £m crpulfioné cx ſupioꝛi: fic ocfcé dí eſt ad inferius:aut 6m conſtrictioneʒ q inferiori: ⁊ ſic aſcẽgẽdũ ad ſuperius. Et plura ſubtilia fint grauioꝛa paucis grofll? Contingit en ex boc ſermoeꝛvt acr c ígP multi ſint grauioꝛes aq̃ ⁊ terra paucis.
¶ Antig opinabant᷑ in etntis diuerſimode.Quida⸗ eni dixerũt cp qðlibet coz; eft ſimplex nó copo 1" 4 ꝙ ea funt eleméta cõpoſitoꝝ:vt £mpedo-t fill Y quaces.Quidã aüt oicebát qp vnus trit coz. cf alía Vocóponunt ey íllo vnico:⁊ tii oíteríant in vno:bi qdé oicüt ips eé vnũ medioꝝ:hi aüt vnlt tremozaluy vo oícüt ips effe coꝛpus qntus medii ínter ea.Quiídá vo oícebant qp bec dtuo: elita fil cõpoſita:⁊ iſtoꝝ qdà cóponunt ea ey ſupficiebus ; Plato:⁊ qdas ex coꝛpoꝛibꝰĩdiuiſibilibꝰ ⁊ oda pon vacuũ « qdá nõ.Et cii ipfe oeftruyit caufas grau⸗ leuis P5 opiniones dicentis elemẽta eẽ cópolitafi ^ oícat vacuũ effe:fíue non:vult etías oeftrucre an: grauitatis « leuitatis Pm opinionem dicentis 0977 ta effe quatuo? fimplícia non cõpoſita.I Ero tes aute magnítudiné coꝛpoꝛis «c.c intendit eT 7, gnitudínes « paruitaté fpiffitudínes ⁊ fubtilitafer. íntédit per coꝛpoꝛa quatuo? eleméta. £t pót inte. gi per cozpue ps indiuiſibilis:⁊ pꝛimũ eft ét m —— boc qð oícas poft:«.o.q: iunt pid? " adeffe qs dicẽtes vacuũ effe.i.qz fmo coz cit "T
quíoz nãe ⁊ Vo.E£ft.n. ppingo? vero:qꝛ nó idige* " 1 J cuo qð ĩpoſſibile eft eé:« etiá eft magis naturalié »
oemonftrationes naturalee oebent cé ex caer ,
libus. Uacuũ at iuis eẽt:non effet cá nálié poi
enim nãles non funtnifi quatuor famofe 7 ing ii cüt eni gp quatuoz eleméta «c.i. fermo c0Z Prag
o? eft verítati:qz caufant grauitatẽ 4 leuitatẽ p cit
tes in quatuo? elemétís oc reb^infeparabilib ? roſ⸗ groſſitie c ſubtilitate. Loꝛpus eni graue Y! e Jm fus « ſpiſſuz ⁊ oenfus. eue aüt videt rax f^ ^ ofi tile· Propter bác ígit oiunctioné exiſtimat ^ re ſities ⁊ fubtilitas funt caufa grauitatis ? cuit iſſi in boc valde geſcit aĩus. Terra enis qut € 5. iod ma elemétoz vídetur groſſioꝛ «oenfíoz 79" eft lcuíffímus elemétoz videt magis... eife lioꝛ. ⁊ media media.£t deo videtur bec OPI uie * valde ſufficiẽs:⁊ eft opinio quarta in caufd, 8^. (oni leuis ¶ Et cum.o.boc.o.q etiam contingit C^» ai tradictio vniuerſalis cõtingens opinionibus ag ctis:⁊. d.⁊ otíngit oicentibus vnum tĩ eſſe ^... «ggf
- ^ "$^ * . - , í ug (um «6i filr contingit cótradictio pone got
TUE --
E —
— — o 99»
X. iber
— clementog aut oia:aut mediũ inter earlz fa ES dierfitatem coz in ſe:aut diuerſitatẽ cópofi, — eis eſſe ppter denſitatẽ ⁊ raritatẽ:⁊ ponüt Qtr 1 raritate effe cám grauitatis 4 leuitatís:fi CE Vno Kw honetibus bec quatuoz elnta eé cópofita Cau — Veibindiuiſibilibus:vt Demo ei * uꝑficiebꝰvt Plato. ¶ £»..3dictióes cóes — *8— Woicũt g nibil eft graue fimpli:aut leue e Que Boes coz nó prit oare cam grauis ⁊ leuis: tingit oot 9» nibil graue fimplt fit aut leue: có —* bonetes elemẽta effe ſimplicia nó có * "t (p oífferüt Pm raritatẽ ⁊ oéfitates:recipiunt 5, cüfdem nãe fup quá fuccedüt fibi bec ouo.f. ci c trantas:tambo recipiunt magis « min. £t —* teno erüt ín elntis due nãe Zrie:g neq; graue uc ſimplr:⁊ D idẽ otinget ponétib? elnta effe * tà cx vna mã.¶ S. d ĩpole qð contingit ex D bi — bic elita eẽ nõ ʒriaꝝ formarũ:⁊. d.⁊ qz ni eft —3 ad füpius aut ad iferiꝰ per fe etc i ⁊ nece Yr ec elnta nó fuerint 2ría:f5 eiuſdẽ nãe:vt nul * Z moueat ad ſuꝑiꝰ:aut ad iferiusnalr:fed aut c afione à füpiozi:aut p ↄſtrictionẽ ab ĩferioꝛi: becla : üt cádé nãm:⁊ ifti motue erüt violétí:(5 (as ind 3tu eft ſuperius qp ifti motus füt nàles.(T. 2». auxit eio et alið ipoffibile cõe:⁊.d.⁊ vt plura ſubti s contingit cus fuerint eiufdé nãe:⁊ folümo» nu; PEU fübtílítate ⁊ ſpiſſitudine:vt coꝛpus ma s ^ - tile ſit grauius coꝛpoꝛe oefo parto. CT.g.vt * tuis fit grauioꝛ aq pauca: boc ↄtingit oicéti paucit Hs grauitatis eft multitudo pariiũ:⁊ leurtatis loz m um €t onngit otcctibus vacui cé fm vnũ iL é 07." l»oc idé tingit cís quí ponüt oéfum 37: efle eiuſdẽ naturequapp graue c leuc apud. cos Bras erũt relatiua:⁊ nibil erit graue ſimplr nifi ponerent hv; libri Oéfitaté « fubtilitaté eẽ ſubſtãtias:⁊ poneret grauita td fe3 leuitaté effe accidétia:fcd ponere oéfitaté fub NO vg tilitatem fub ipfa fabftantía ipoffíbile cft: cũ D po; n $a. nere grauitatem ⁊ leuítatem fub accidente,
qv da. Los afit dicimprimũ oetermínantea:be quo maxie oubítátadá: ppter qd bec qdes furfus ferunt:becatit deorſuʒ corpoy fetu. perf5 n35.IDec atit ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ Poſt hec aũt de graui ⁊ leui accídentíbuo círca becpaffióib?pp quá cám vnũqðq; fit. Iſti ergo ſunt ᷣmones antíquoy oc graui 1 leui: ftm boemodoe, zf»odo aũt volti mus narrarcoeleuí ⁊ erauí; z diſtinguere perfecte⁊ lufficienter. Sed volumus ante perſcrutari de qõne quoꝛũdam dicentium: Quare q̃daʒ coꝛpoꝛa mouẽtur ad ſuꝑius:⁊ q̃damad inferius náliter: c q̃dam ſuꝑius ⁊ ferius iſimul. Poſtea ait oícem? de gra/ ui⁊ leui ⁊ determinabimus ea Tpaſſiones 2i &ccidétee eis:⁊ qua be cá fit vtríqs coy.
uz.d. opiniones antiquoz « deſtruxit
| nt Vat oee:fecit v
; noꝛationeza.d iſti o ſunt ſermones —* fipip 8 aut mo nos zc. c cH iã oeclarata fir ipof, li, otingentia opinioni tlloz in graui 4 letii:vor fits maTare oc nà coz perfecte.i.vt fermo nofter lisse ) ens vel cóueniens oibus mo disgrauíis «le
ibus fenfibilib^cotingentib? graui 4 leui ſim⸗
plici ⁊ cõpoſito:qm̃ boc perfecto verificabunt᷑ cauſe quas diximus:⁊ qꝛ pꝛincipium cõtemplationis in h̊ eft conſiderare in cauſis actionum pꝛouenientiũ ab his duabus naturis.ſ.motus ad ſuperius ⁊ motus ad inferius. (| 2».autes ⁊ volumus ante pfcrutari «€f fed vifus eft nobis pzíncipiti pfcrutationis oe boc € perſcrutari paimo:quare ddas eoꝝ coꝛpoꝝ mouent ad fuperius fímpliciter motu nãli:vt ignis:⁊ quedas mouentur ad inferius fimplr « naturaliter vt terra: 1 quedam ad vtrãq; partcm nó fímpli:yt aqua aer, (| Etbocq dicit manifeftü eſt:qm̃ fi alígs ſciuerit quare quedá coꝛpoꝛa mouent ad fuperíue: « queda ad iferius:t quedáad vtráqs cy fuio caufis vniuería libus:inducetur cx boc illi vía ad cognofcendus cãs facientes iftos motue:tq: manifeftü eft pfe ꝙ gra: uitas ⁊ leuitas funt caufe agétes iſtos motus:manife ftum eft o» cus alígs fciuerit naturae gbus fiunt iftí motus fcíet naturam grauís ⁊ leuis fímpliciter:z &m comparationẽ.¶ £t idco.o.poft:ocinde oicemus oe graui ⁊ leui.i.d.poſt boc oícemus qd é graue « leue: ⁊ oabumus caufas paffionum exíftenti in eis:⁊ nare rabimus qua oe caufa babent talem naturas: «0. DB; qꝛ ex iftis reb^pót puentre reí cognitio perfecta. ¶ Tractatus ſecũuus. sap. I. ax P ferri ade igit in eũ quiipſius locũ vnũqðq; fitr exiſtimãdũ: quẽadmodũ ⁊ circa alias gene Jratiões ⁊ trãſmutatiões. Qm̃ Aeni ſunt tres motus:hic enĩſᷣm — Á"'magnitudínc;bícauté 65 ſpẽʒ: bicautemPmlocum:ín vno uoqs hoꝛum tranfmutationé factã vídem cr 5rije ad có traríg íntermedía: z no iconticene a cóti^ cente:f5 vtalterabile 7 augmétabilealterü fic « alteratíuti ⁊ augmentatiuum. Eoãe⸗ afit mó exiſtimandũ:⁊ qð fmlocum mobi le motinũ nõcoͤtingens eẽ ↄtingẽtis. Si igi tur ad ſurſum ⁊ deoꝛſum motiuũ ꝗdeʒ qð granis factiuũ ⁊ leuis factiuũ. Mobile aũt qð potentia graue ⁊ leue eft. n eũ aũt quí ſuiipſiꝰ locũ ferrí vnũquodq;:⁊ ad fniipfi? fpém eft ferri. Et ſic magis vtiqʒ qe exiſti mabit qð dicebant antig· ꝙ fimile fert ad fi mile. Hoc eniʒ non accidit ſemꝑ. Non eniʒ fige trãſponat terrã vbi nũc luna feret᷑ par^ tiũ vnaqueqsad ipfam:fed vbi adé ⁊ nũc. Totaliter adc igit fimili? bifferentib?gb eodẽ moti neceffe boc accidere. Itaqʒ vbí iata eft vnaalíd ferri partícula 7 totg. (Lzbicam^igif q camot? quoꝛũdã elemen/ toꝛũ adſuperiꝰ⁊ quoꝛũdain ad inferi?eft la cus Qm̃ vnſiaðqʒ co: mouetaacoꝛpo bicõueniẽs. fct verífícatío huieſt:ꝙ opor tct intelligere ꝙ mot?cIntozá (üt fimilee ce teríealteratióib? ⁊ gñatiõibꝰ. $76 n.motne ſit triplex:aut (n maguitudíne clongitudic:
— — — — ERG à m——————————————Á --
ER adf 2 15571. 2 LECCE IRNLSCANG 7 GAME. eio auta. as
DU — — — PE za : — — * VARI ;
———————r — Mn
E; atem tane Qe
De celo mundo
aut ít fozma:aut ín loco. lidem? ꝙ alíbet (fto motu(itráfferfa ↄZrio in ʒrium:⁊ ad ca d funt in hoc.Et nõ tráffertur motue ad quẽlibet motũ.Et fitr ree mota nó mouct quolibet motu:ſʒ fic alteratus aliudẽ ab co qð creſcit:ſic alterãs aliudẽ ab eo qð aug: mentat.Scðm ígitur hũc modũ debemus intelligere rẽ motã ⁊ motoꝛẽ motu localí.f. ꝙ nó glíbet motoꝛſʒ locum mouet qðlibet motũ. Et cũ ita ſit ⁊ (npíne c inferius ſunt entia:⁊ motoꝛad iſta duo loca eft illud qð aggrauat ⁊ eleuat:⁊ res mota ẽ illudqð eſt graucít potẽtia:aut leue ĩ potẽtia. Necium ẽ vt motus cuiuſſibet elntoꝝ ad fu locũ fit motꝰad ſuã foꝛmã.Scðʒ igit hũc modus opʒ q̃rẽtẽ ſcireᷣmonẽ antiquoꝝ oícétins: d filc mouet᷑ ad ſuuʒ ſile:nõ ficut putauerũt qdas ꝙ terra mouet᷑ ad terrã.Hoc eni ĩpoſ ſibile eft uecio. Qm̃ fialíqe tranſferret ter^ ram ⁊ poneret eam ín loco lune:tũc q̃libet ꝑs eius nó moueret᷑ ad ips:fs ad locũ iquo mõ exiſtit. Et fitr accidit oib? rebus ofilib? que codé motu mouení:bíco ꝙ pe mouet᷑ ad locum ad quem totum mouetur.
zz Ault ín boc loco pſcrutari oc cá finali pp quá bo
Perfectio daplex alia é finis gnittó nis:t alía é fí nie rci gcnerate, Sdé.?. pby.có.70.c 245 1.9. mc tb.có,U,
Tex.cõ.7.⁊ $,7,10*
ri coꝛpoꝝ q̃dã mouent ad fuperiue:et q̃dã ad ĩferius:⁊ qdam ínterea.([ £t.o.t oícamus ꝙ cá motus «c.t intelligéda € bec cá finalis 4 cópleta:p/ fectiões aũt füt vnPmodi fínes gñationis:⁊ alter? modi foꝛme gííatog: fic intellígedü eſt de D loco.f, ipſum cé fine ppay motue fibi indstü € pfectio moti nó inditü eft actío copleméti qà eft fosa. &inis.n. oi iſtis duobus modis.ſ.de fo2ma « actióe foꝛme:ſʒ actio € finis foꝛme:⁊ foꝛma é fínis gnónis.q.igit. o. p:ima cá motuũ elntox bec ad fupius:z bec ad ínfe rius eft:g qàlibet coz drit ſuã pfectionẽ vltimá p» pꝛiã que é locus.ſ.ſupficies coꝛꝑis ↄtinẽtis:⁊ qa loca füt 2ría:nece eft vt mot" fint 2ri.([ 2-5 qolibetn. €03: mouet ad coꝛpus fibí ↄueniẽs .i.⁊ 10 fuit locus cá motui iſtoꝝ eintoꝝ:qꝛ vitimũ coꝛpis q9 € locas vniuſcuiuſq; cox eft ↄueniẽs ⁊ ſile ei qð mouet ad ipʒ ꝙ ſupficies etheris ẽ fili ſupficiei ignis:⁊ a» fu perfícies ignis eft filis ſupficiei aeris:⁊ ſupficies ac ris filie ci ad:cad cü terra. ¶ D-o«c verifícatio bt (ug «c.i. c h credédü eft ꝙ iſte mot^os effe ficut mo tus alteratióio ⁊ tráfmutatio d 0? giiatio (T. 2»-ócla rauít vti boc credédii ẽ⁊.d.qm̃ mot? funt tres: cus intédit p motus q eft ín magnitudie motusaugme tationís t oiminntionie: per illum qui eft un forma motum alterationis:motus enim generationte q eft in reí veritate ín foꝛma non eft motus:vt óclaratus cft ín anto pbyfícozum:fed tiit tranfmutatio«(T 2». 9. videmus q quodlibet iftozum motuum cft er có trarto ad 5ríus «c.i.qif cum mot? funt tres:⁊ vide: mis c» qólibet eoz triffert ex ↄrio ad 2n termia tus:autad ea d füt iter 5ria:c fílr videm? ꝙ oẽ tráf mutabile nó tráfmutat jcüq, tráfmutatioe:fed ois tráfmutatíobs trãſ mutabile ⁊ trãſmutãs ppꝛiũ. UL. g ·qꝛ quẽadmodũ alteratio oiffert ab augmẽto:ſic al
terabile ab augmẽtabili:⁊ alterãs ab augmentantes
(| 2.0.x f5 büc modi ops nos diſtiguẽ ec · Et hece
rüfio ſũme pdícte: cft qó eius ↄñs:⁊ cum .d.⁊ crm
mot? funt trcs: qlibet coz fítad finé cermiatum € — Bugs, a motozc termiato:ficopinádus 8 loco.f.gp ea dmO — Mipire y uét in eo:mouẽt ad loca termiata:íta o» funt fine "s ¶ £t ifte ſᷣmo pótaccipi dfi iductio:⁊ põt cffe fudit p —8* cius vle fine Nderatiõe motuus elntoꝝ:⁊ tüc ſyll⸗ —* cóponit ſic Trañatio elntox oe loco ad loci € Imo
tus.£t ois motus eft a3rio terminato ad orum tef
minatii qð eft pfectioilli£leméta & tráfferütur ex
Zrio ad 2rium in vbi fm cp illa ad que tráf ferun
funt pfectiozes cio. (T 95 fi manífeftü eft plc ꝙ C menta fant talia:ſyllogiſmus tunc erit ocioſus. Et y * boc fuerit latetius in elntía d$ i alys motib^tuc " V DLE | logifmus bs loci. (T. 655 eft latétia ouob? modis —* UN tentia à idiget frllogifmo « d indiget cpéplo:aut U^ may NECI ductióe:cuià vi latétía motus eintoꝝ eé;t 16 anf qj gr? nó quercbát de alteratiõe:q̃re coloꝛes tra ſmutãun qr de 3río ad 5riü:t q̃rebãt D oe motib? elntoꝝ t."
qꝛ occultũ é oe efntie:repbédit Ariſto. Themniſti
cendo qq rüdet taliter in bíe motib^nullá citer — hoy dít.Quía.ofrerit ridendo buic qóni.qre bó VÀ $.— hi ad fanitaté:q: bs nàs eũdi ad fanitate:t o» famtir ! pfectio ei? qo é fani ipo? nullá cás oabitppil?T. — og rà fi oícat qp náeftcá in bocaut fibí (ilia oc cais 38€ 7 MEN | bus fanitatem.([ £t boc q9.D.vcrü in. cópofitis- — sima fímplicib? &Sanitas.n.in boie fít ex pluríb? vn3 7, — t; mot^aütin fimplicib?nó bs cit nífí vnã cám « ^ i x piiceʒ. Eteũ oeclarauit qp natura locoꝝ eft ci" / tei ucrfítatís íftoz motui inqᷓtũ funt fínes « files — 4p, pit oeclarareea loca.f.eé fines fs pfectíóes « fou
4 boc ꝓpꝛiũ eft eie iter oia mobilía ín loco. (I. e
«cü ita fit:c funt fupius c ĩferius entia zc.L« CU
loca exiftát «mota in eis funt graue c leue. l in PP j
pio giiatíonís;z mot? cft illud q9€ in graui 4 lrtf c £f potentia vt eft oeclaratus in 8" pbyficoz:: mantiz
eft illud q8 mouet ad ſuũ locü:nó mouet nifi P7.
aliqõ mouet ad ſuã fo:má:q? igit mouet ad 07 9/P".
efta illud qð cft in po? foꝛma.¶ Hec aũt cinta ill oifferüit motu locali abalys motis i loco:niff d7 y, mota fant illa d in actu fütea gbꝰattribuũtur
*n iftís aũt motũ ín locoeft illó qð ẽ ín pott? a — cut attribuit motꝰ go⸗ aial q8 mouet in 7 yf illud qó eft ataL ín actu:z (o o3 in iftis qp mou dió eſſentialr.Qð aũt ex elemẽtis mouet ín loco c i; 0d p quod eftin potétía illud elementum.f.qy pot o, (ftum motus eft in mà moti... potẽtia 95 cd
tü fuperiusin má € ex qua giiatur illó qo mor otil fuperius. £t cum ita fítzillud q8 mouetur P9€. a (ilf effentialiter:eft illð ín quo eft ign is in pott (rogi eni eft oe motuin íftis reb^ficut oc acciitib —99 bilibus a foꝛma q̃ exiſtunt ín re ab agentt? "b alid cum fozma. dóqs cü aliq̃ pare olei fiet 16155 ege igne: vt Zllpbarabius.o.ftatim cii foz* (87^ 5 acci rit:acqret oc motu locali fm qp acqret 0€ " apicbit / dentibüs:t cii cópleta fuerint alia acciittd:t igit. 0€ 5j motus in loco:nifi aliqd ipedíat a motu:t€ 5. (y By cidet illi parti ignís vt potẽtia ad mottis IP cc pott gii perius ſit ín co Q5 eft ignis n actu-£t Q^ -.. gef d tía eft accũs ci otingée:cii remoucbi* W€ p^ ili n vt motus füus in loco fit acciie:talitcr dU Aliquid lih) pis mouebũt fe accidétalíter:z eft dicere dit qo ji^ mouet fe accidentaliter.f.g nó mouet fem t pfi tionem fuam in medium quod ocfert ip⸗ nato!
tàto? mauís monet:ciripfe motieat naue (T Et cá in
— moto? « motus ín lapide ⁊ igne alus fim
" pend o tiguüt in actu abiuícé:fícut oiftiguunt pue in dig :5moto? t motũ ides funt in ſubto:⁊ tamẽ : * —* m modũ · grauitas.n.in lapide eft moto f5 ꝙ 4 hid : ha tci de tatũ:⁊ ipa eft mota iquátü eft ín pma mà: finn : Coponi? C eſt:qꝛ pma mà nõ eſt ens ĩ actu:lapis aũt —53* t ex grauitate ⁊ pra mã:ecõuerſo in aĩalibꝰ
Fen S ga €x coꝛpe ⁊ aia. £t qꝛ moto? « motus
* ter funt relatiua nece eft vt fint ouo fm pofí
t Pac? q? moto: « motü in lapide ide funt $5 poné: détali m modu:nece eft vt nó fint relatiua nífi acc giiati €'*t p moto? eentíalt in eis fit grians ⁊ moti bs fide ¶ Et i$ ſi auferemus mediũ iiftie:ita p va — 78 33 et nõ eẽt pole ín eis vt moueré£ ecõtrario illi x" LT Sa am mitat a qbufídas-f.qp citius moueret ín vacuo:q? | xt P NIE ca eisq̃ p fe mouét —— t là declarauimus ín expóne q̃rti phᷣycoꝝ .ſi ali qi; P3, 95 Olrerit op ĩtẽtio Aꝝ. in 7^pbyfi*.cus beclaratitdo 7 E motũ hʒ moto2€ fuit oe elntis d mouẽtur p fe ex
" Miei: vt lapis apud tpm fit er reb^ d per fe mo
doa, : dos centialr. (T Dicemus ridédo ꝙ 217.6 inten, "Wiitéde dioc P illũ ſmonẽ qué fcripfit i 7^pbyfi".nifi ócla ande V dr nibil mouet fe.f.ita q» moto: fit idẽ cũ moto —RW * € mó:tíó poſuit cp qcad geſcit ꝑgetẽ alteri^: TN ^ "à Cet vt mot? cíus nó fit nifi ab altero.inece é vt n Ros wi co oífferat effentíaltr « oíffínitioe a moto: ti^. gil ES rati fubto.Z».poft B óclaramt ín $? pby?, 257 efrüy d coponit er motoze moto oiuerfis i (iba Ph, ifta "Id de quo; ipm eẽ motü pfe eentíatr:« p oia 95b. na no itedit nifi ad 5dícédü Pĩatoni ín eo qo opi idé atur qp qdá entiũ mouet ſe:ita ꝙ moto: in eisé
f cu moto £5 ſubam.Lapis aüt eft vnũ eoꝝ d eri mant eétalía:ifte ait fermo magis eft conueniẽs phyſicis:ſʒ pp cótcationé oicimus bíc.€T "P euerta:
9 mur igit ⁊ dicamus c cii declarauit qp elnta mouẽ Pd tur ad fua loca £5 g» griabile mouet ad foꝛmã d pfi
Part 39
citur: pót alige dicere qp ifti motus nó intédüt lo i .cafm q fint loca:fed toti cozp*cuius motũ eft ps
C.g«p motue lapidis nó eft ad medium:fed ad tet; ram. ¶ Ettó.o.£m igit büc modii ops querété fci te ⁊ci.ꝙ cũ nos dicem ꝙ pare terre mouet ad infe rius ſʒ ꝙ ſimile mouet ad ſuũ fimile:itelligedii eft ad loci nõ ad totã terraz: c i5.o.poft.nó ficut putát
y e —
"i € terra mouet ad terrá-(T ?»icepit óclarare gifte " fermo eft ipoffibilis:c.o.qu fi aliquis tráfferret ter^ 5 vam «c.i.g ſi ptes elntoꝝ mouétur ad ſuuz vniuer /
fum ficut fife ad file:tüc partes mouerent ad totus Jicis eẽt totũ:adeo o fi terra eét in cócauo o1bía üne:tüc lapides mouerent ad ipm: fic nibil eét (a S ge aut inferius:aut meditis:negs coꝛpoꝛa moue/ e ad mediu naliter za medío ccirca mediuꝝaõ Ampoffibile:vt pdicti eſt. 25.9.fs ad locii i quo i exiftit.i.ff terra eft in loco lune:tüc partcs ei?nó Qerentur ad ipr:fed ad locit iferítis.£5.5.c fimí "T accidit ⁊c̃ ĩtendit per ifta quatuo: coꝛpoꝛa.
CÓ autẽ locus eſt cõtinẽti⸗ termín? oti
sf (ét aũto
5 hmc Ed pinea ſurſum ⁊ deor [^ tremũq; ⁊ mediũ.Hoc afit mó que d Y fit ſpẽs cotétíín eus q ipfius | i
n ; | oct ferrí "i fp dfleeft ferrí. Que.n.deinceps fimilía » uicẽ: puta aqua aerí; aer íghí. Econ
3 autẽ dicere medie eſt: extremis auẽ
Quartus ^^? nõ:puta aerẽ qdemaque:aquamatitterre, — Semꝑnn.qð fupiueadid quod fübipo:vt 5:5 25.04 [pce ad materiam fic fe babétadinícem. — 5: féipro ¶ Dicamusẽt ꝙ locus cá fit ozíson reícóti^ misücicpis nétíeree que mouẽtur ad ſuꝑius:⁊ que ad ꝛainaicem · inferius vltimü z mediũ:neceſſariũ ẽ vr fit
ínalíq parte vltimũ z mediũ foꝛma reí que
cóferuat. £t fi ita ſit:necio cozp? qo mouet᷑
ad futt locũ:nõ mouc£nifiad fuum fimile.
Coꝛpoꝛa vo que funt ínter (lla loca aſſimi/
lant adinuicẽ:dico ꝙ aqua aerí: c aer igni:
⁊ fimilra ſuperioꝛiadiferius. Dico ꝙ aer
aque:⁊ aquaterre. zuo autẽ extrema non aſſimilant᷑ adinuicẽ.ſ.ignis ⁊terra:ſʒ diffe/
runt ficut foꝛma ⁊ materia.Et fitr omniuʒ coꝛpoꝛum ſemꝑ ſuperioꝛ differt ab inferio/
ri ſicut materia ⁊ foꝛma differunt.
¶ Cũ óclauít ꝙ ci dre bec elnta mouẽt᷑ ad ſua loca:
nó énifi:q: gnatũ mouct ad ſuã foꝛmã ꝓpꝛiã:qm̃ ea
q̃ mouẽt᷑ nàlt ad fua loca füt ea q ſunt ĩ po* ed d apv
pꝛopꝛiãt᷑ illis locis:⁊ mó vultóclare D idẽ alio mõ.
¶ Ét.o.ci loc"fit ozicó rei quá ↄtinet:⁊ itédit p ott/
có finé:t p ca d mouét ad fup?: eaq mouet ad ife
ri^itédit ead mouét (implr. ¶ Et.d.h̊ »fuido ſe ð
locís medioꝝ:⁊ itédit p vlti"finé o2bís:t p me" fine
aq:⁊.q.d.ꝙ locꝰcũ fit reb? d ad fupi^ mouent finis q
CiU: 190 5t reb^d ad ĩferiꝰ Lax fit fin * geſt
me toti:2finís q otiet rẽ:extrĩſecꝰ ſilis € fo: fo:ma
ent € fínte reí biis for i Buh oint:q: b fepat. MER,
QUE nO-E tci íta ſit:nece e vt fínis vitimus midi fit tie fofas
dfi foꝛ coꝛpi:qð mouet ad fupi?z finis qoe re"fit 5-bc aia.C. $»
qfi foꝛ coꝛpi qó mouet ad iferi?-T- £t I5 intédebar t nia illc"
ũ · dnecio enti alid pte «c.c ittdit p alis pré fupi?. *
fimp'ciferPfimp':am viti^müdi fuü me" für qq
loca: filia fo: ei qó mouct ad füpi^fimp':« ad infe
rPfímp' ¶ Et itédebat óclare p bic modi qelnta :
mouet ad fta loca quéadmo"res mouétur ad. fas
foꝛas:cũ loc^fit ei filis ford acqrít cü foz*acarit:ni
fialigd ipediat:i pccdéti óàmfatióe óclatü fuit:g lo
cus bis cozpíb^é filis fo: D mo.f.q illud qð mouet
ad ílla loca illó q5€ graue aut leue i po*:it (l5 q5 é
in actugraue aut leue nífl accũtalr. In bac it óma,
tiõe &clauitilló eg D a» loc"cóicat fo:* i giievtrügs Foꝛma enr
eni finis ↄtinẽs:ſʒ (lla € fínis nó oífticta:loc? aüté nis ns -
fínis oiftict^ ¶ £t itédebat oeclare ꝙ loc?eft valde cue:loc? 9o
filis fo:'í his coꝛpibꝰ.foꝛ.n.ẽᷣ finis: i15 qó figura: finis oii"
vel fini£ p eà € ipo'nó i actustD ouo iueniüt i loco * 35.4
boz coxpog:t io neceé vt mot iftozcompoxadíua ^77
loca fit ex gñe motui rez ad fuas foxmas.(T £t qm
beoue ðclatiões ogregate reducte funt ad. en fq
filitudo cópleta iter locii ⁊ foras ii appet nifi ex i
ouob?:«nó tri máifeftat ex oiffóne loa oi iftis ve
bus filis foz'Pm cp € ottnes:fs et o illnd qð ↄtinet
vnüqóg iftoz elntoꝝ € loc UIle"igr ↄcani lüe él. Gittimi esc
cue ignis:⁊ D vocãt viti": vlti"oeaui anis éloc?ae. uiluncéloc?
ríe:caerís ad: aq terre: ifti locũ vocamt medigs, 199 t VI"
¶ Etcũ oeclauit c» D cozpa mouent ad (ua [oca ez 19755 1554€ reg mouct ad ſuã foꝛmã:demr̃auit qp er [5 feat : ——
ſile ad qó res mouet € vltincoꝛpis ↄtinetis nó toti 35.4. Po
ülirei:qm cu pdicto Pmóe notificauit qp nó é itelli
gẽdũ D ð filiilló totü ili^reià mouct:fs file ad qÀ
" E dus. ROSE 5 UCM ER P ina — — — — M — SS $ — — — -
* — mr im ai ira D UE 223i an — —— E RS t * —— 2* E —— — — — — — — — — — —i
TANTI X ótincno cft | | lu] file fozme ct hl content ma tcric. S dé«2, W | €dt.7 41.2. T oc generatio | nc. 50. 3de5 M M b.j.16.635.« | ! n 57.2659.C67 mentte, Documentũ
3 RN * T zl : " * ^ ied T * — 2 vc AES — ————— Rit o M — — — — - — — — — E - — E — — — - — ⸗—
— — — —
— — —
eft motus in his coꝛpibus eft locus:oñdit qiio locus e(t filis.f.qp eft vlt" cozpie:c iõ fingentes locũ cé va cuũ nó pfit oícere locü ee files ¶ Et.d.⁊ ſi ita ſit:ne ceſſariũ eft vt cop? qð mouet 4C.i.4 fi (git loc fit vl timi coꝛpis ↄtinẽtis:⁊ copa otinétía vnũqðq; ifto rũ coxpoz füt diuerſe nãe:mãifeſtũ ég» vnũqðq; il loꝝ nõ ꝓpᷣe mouet ad otinété circũferẽtiã:niſi qꝛ iL la circüferétia eft ſilis ei.igit (gnis nó mouet ad fU né ocauí lune:niſi qꝛ € file igni:⁊ fitr terranó mouet ad finẽ aque:nifí pp D:z mãifeſtũ eft o» fícut D exi
ſtit in ouob^cozpib?q funt extrema:fícops eẽ in me/
dus. 3gnís ãt affílat aeri:⁊aer aque:z iõ.d.coꝛpa Vo üt c ¶ 250 filrerütcü accepimus ex fupiozi ad iferi.i.q2 bii poffum? icipe ex iferíozi ad fap: oi/ cere qp terra affilet aque:⁊ aq aeri:⁊ aer igni:⁊ ignis etheri aut ecõtrario.ſ.ꝙ etber affumilat igni ignis aeri aer ad: cad terre (|. Et ĩtẽdit p ofilía b:ea que ↄueniũt in vna dlitate « oint ín alía.C].g.ap acr affi mílat igni:qꝛ ↄuenit ín caloze:L5 5dicat ipfi ĩ hũidi/ tate: t ſic ð alijs.⁊ iõ.d.extrema vo.ſ.terra ⁊ ignis «c» i.qꝛ b ouo coꝛpa i ſũmo ſũt cõtinẽtie remotionis:qᷓ/ uis conueniãt vna q̃litate.ſ.ſiccitate:⁊ ↄdicũt fibi ín alia:⁊ fili illa q̃ oint ét i duabꝰq̃litatibꝰ in qb?oftát: vt ignis ab ad calidi 4 ſicci:⁊ aer « terra calidi büi di:hñt ét hãc diuerſitatẽ j € iter mám 2 foꝛmã:quia vni eoꝝ otinet alteꝝ. Et cũ.d.ꝙ dd elntoz ifto rũ vicina.f.i loco affilant adĩuicẽ:⁊ q̃dã nõ:⁊ oia có/ ueniüt i otuerfitate hac.ſ.diuerſitate q € iter más ⁊ fozmá.£t cü iã ðclatũ eft ꝙ otínens eftfile foꝛme ⁊ otétü mác:b.n-oiuerfítae filr accipit vel repit ín vi cinie ci nó vicinis. UL. g.q: ignis € q̃ſi foꝛma aeris:⁊ aer qfi foꝛma ad:ops vt ignis fit qfi fo?* ad: ad mà ignis:qꝛ cft má fue mae que ẽ aer:⁊ digniꝰ € vt terra boc b£at:q? eft má mãe fue mãe:⁊ ió.0.in cís d oint qfi má ⁊ foꝛma:⁊ fili in alijs cozpíb? (T £t nó cft in telligedi ex bac filitudie q» otétii moueat femp ad otínes:(5ad otinee illud ín quo fuerint in loco nãli: neq ét qðlibet ↄtẽtũ mouebit ad ↄtinẽs qólibet:fs ad otínés vícinii cü q ↄuenit i altera duaꝝ q̃litatũ.
¶ Querere aũt op adfertigníe furfus ⁊ter/
ra deoꝛſum:idẽ eſt:⁊ pp gd ſanabile fi mo^ ucaf « trá(mutctfm ꝙ ſanabile in fanítates venít:fs non inalbeditic. ilr afit ⁊ oia alia alterabílía, €»s adbuc ⁊ augmẽtabile cum mutet óm ꝙ augmẽtabile nõin ſanitatẽ ve: nit:ſʒ ín magnitudinis exceſſum.Silr aute ⁊ boy vnũqðqʒ:hoc gdé ín quali:hoc autẽ in quãtotrãſmutat᷑:⁊ ínloco:que quidẽ le/ uía ſurſum:que aũt grauia deoꝛſuʒ. Niſi qꝛ hec quiãẽ in feipfie vídétur bie pꝛincipium traſmutatiõis.ico afit graue ⁊ leue.Hoc autẽ nõ:ſʒ ab ertra:puta fanabile « augmẽ tabile:d&uíe qfíqs « cr ſeipſistrãſmutãt: ⁊ pario facto ín his que crtra motu. Hoc q' dẽ in fanítaté venít:boc aũt in augmẽtũ.Et qii idẽ qð ſanabile:⁊ quod lãguoꝛis füfce/ btiuũ.Siꝗdẽ moueat᷑ fs ꝙ ſanabile ín ſani tatẽ fert. Si autẽ 65 g ifírmítaó ſuſceptinũ in ifirmitatẽ. Magis autẽ graue c leuc bo ruʒ ín ſeipſis bic vidẽtur pꝛicipium:ꝑp p^
De cclo 4 mondo
pínqtfimam fubftantie e£ hoꝛum materia. Signum auté:qlatío abſolutoꝛum ẽ:⁊ge neratíone vltimus motuuʒ:quare pꝛimus vtíqs erit: ⁊ 6m ſubſtantiam bic motue.
¶ Quiigit qſierit qreígnio mouebit ad ftV perína:c qeterra mouebit ad inferi?: fifi eft qrẽti quare ſanabile mouetur ⁊ altcrà ad fanítaré non in albedinẽ. Nos vo dica mue ꝙ oia alterabilia alterãtur ad illud q oucnit eío nó adalíud: vtaugibile qoo terat ad ſanitatẽ:ſʒ ad magnitudíné ⁊ lon tudiné. fct (ilr alíoznm qdam alteranturP? dstitaté: ⁊ quedá 6m jlítaté: « Gdam ad 4^ cái. fco o qucalterantfm locũ: qð cft uctráffert fapiue: z graue iferí?.€35 co?d diximus:q̃dam bfit pꝛicipiũ trdfi mutauos Cr feiteri?:vt graue ⁊ leuc.f£c dá ab qr" feco:vt fanabile augimétabile. £t Pim B fo:xaffietranfmutabunt z altcrabunt CE c paruo motu extriſeco:ita ꝙ vnũ coy v niet ad fanítates: altezad cremẽtſũũ 7 au | métá. fet ídé recipit fanitaté « id iiri té:qm fi mouerctur ficut (antra! ferrc ad fanitaté:« fi fic ĩfirmũ tráfferret ad ifi tatc. In grati aũt z leni magie manífeft?
fim vbi ad que mouent:ficut ea quc mouct 7^ à
iciant p foꝛma ant -* vt pficiant p $ ad quae tranfmut — *
; ; "risp pod bert. y elntoz in vbi:⁊ pfectionẽ tráfmutabíliti i fuBo- m
mutata in ſubas mouet ad formas Sri29 ^c. qd rabilia fili: fil oc alys. (T. £t.o.q aute áfic nouet
re ignis ec .i nulla dꝛia € iter qrẽtẽ qrc 167... arid
ad ſupiꝰ⁊ nõ ad iferi?:cterra ecótrarío:t . name
üre ſanabile mouet᷑ ad ſanitatẽ ⁊ nó € e redi
velaliquã qualitatẽ nó oppoñtã illi-UI-85; poſſi nét eréplificauit oc albedinc:quia magis Y. $ (pé bile:vt aliquid alteretur ad qualitate cya. gati jd qualitaté fibi 5rias ín fpéqrt ci Dubai, oft ra que recipit ouo ria ín fpe eft — pu cti
NS ug
| Vtpute? Tiber Quartus —* M Ua ! et Oe na - ^- 9 9 6n» e ; F- ^ : — ; T PRU | — a incip p rtaqutrecipéte ppind: — g»in gbufd maio: pe trãſmutatidis puenit ey ipfo P M | bedíné «no adezz di qiuntalter gnĩs.⁊.d.ad al tráfmutabili nó p nãz motorís:tii D magis manife: VP . Q oia alterabilía cel M D.oosaüt oiamus — ftabiín graui ⁊ leui.f.q pn"tráfmutatioisinlocoé - | C oia mouent ad ar zdü d Coisoib"Wtiscftoicer — ín'eis p fe ¶ Etcus.o.q alia tráfmutabilia cóícent ij C narrauit q» cà mogis ex ludqópuéiteie Et — tráfiutabilib?i loco.f.graui t leut.p B qz pn" mor? DR uerſitatis motui é pi Ho fit. c LATE file: tqpcáoi — aut maio: ps motu é ex fe nó cy extrínfecis.i».qri TUM tio? tráfmutatioib diuerſitas filis. oedit exẽplũ ð qᷓ (guis ita fit tii máifefti? é B ín motu grauis ⁊ leuis. T i —— —5 augmétabilenó alteraf — «.o.ín grau ãt c leui magis manifeltabi£ zc Co. JE LE |^ (12 teration e n palteratóes trãſmutatõeʒ. — cámi D co.qi me coz füt valde ppínd fuis ſubtis —9000 | iüstráfmutationa Mid tppetvraugnétabilew qꝛ má mo? i graui cleui valde é ꝓpinq̃ mác gra —9000— itm, finisauemér DAP. Lad fanitaté:cus ſanitas nõ fít uis z leuia: fic d RH iSmé fura ter abilis:finis.n.ↄueniẽs augmẽtabili eſt alysaccritib? MH Wü tq miata in latitudine:lõgitudine:⁊ pfundi ps foꝛme
manica e ag it boisnó é nifi ad mẽſurã nálé bu; mot?ad
exñtibꝰ ín ea. £t iõ cusacqrít aliqua. 257.
Ju ; Qui "- Ggibicinfra 32 ^ ftatís cü ílla parte acgrit Co fcquéti L nif alígd ipediat:cnó ſũt ita accidé 8. - — " ]
iz lant fm ped. VIS aliogfütddasalte — tía remota a fuba coz: íó nó idígét motore extrife 1i "m. Welldus é oe ats trámutatióib? D.0.60 adi D CA ——— : aut nigreſcãt: aut alie q̃litates M HALE RU
alteranz 3 X^. 2.0.c07 ru ce ñ feqt ee fo? neCio.([ 29.0.4 fianü ei?é T n tant —— aca fuerit leue c. i. coz ü traſmu⸗ jf. mot^eoz-.i.c ſignũ qp m AC ÉDpin á viue Lil | | — —— Av Lupe aðẽ ei cõ — tysiifommisiftoz motoz eft modus mor? loco q ín n | UR I ] uenies ei. uenit ĩ alijs motis:qm̃ mot? [ l'Ét c.p. vi qm mot" coz oíffert a motu gra IN | tióes:icin modu fm qué cõicãt iſte tres traſmuta — aísaut leuis. [ 2.0.cás in I5 «0. qz mot?in x e | ! ! ! |
1 appzopinquant ſube coz econtrario 4dé.8.11.« | AN S11, FIBER DT HEB n. |
"cipit oi r 5 mot? - z^ ^ l " biferaceensmenb" ( Erodreep des is Qi velofiltérib? pfe «qp mo?n loco ín gna I LO ifte tráfmutatiócsc. Sicát 95 C0. q otxum^ ac. bilíb"poft pfectioné:cin vltio tráfmutationü:in gra n filet oint ín e | jdà D in x din afmutantad ui aũt leui é pm? tráfmutationü (T. 2.0. fi íta fit V Uetea ex itrifeconnd ab E atots pn^britqó mo necio erit ifte mot? ⁊c̃.ſ.ꝙ ifte mot? eft pcedés í co; | L | Àbüt bn"re;(, Etinſeco:vt graue leue: ⁊ — quis ſit poſterioꝛ gnóne:caly mot? fínt pofteríores ndr T pn tráfmutatótserextrifeco: i abitrin : — ; b. Cin (nita « i pie enr! ien Wil | Pow, Vt fanabile é tráfmutabile ad j^ .ccoWmabitrin ? — ánytrog.f.infubs t in tpe:ció nó fuerüt ↄñtia fou aM Y * lead Gtírarz. qr, amtatézaugmétabí — mas entiũ:⁊ indigẽt in fuo cé reb? extrifecis pter fo2 AM |] *Btitaté.( Et [5 q5.0.b5 qónes«ín.8. cni pby*. in ab?füt esti ; d n reb^trá td auit ꝙ moto: ín grauí zleui eéntialt é y masingb"(ütextitia/f.q» eẽ eoꝝ no ẽ inreb?rráfmu ; €co:tG facies (os Un graui eentialre abextr/ — tabilibus »risfozmas coz. (1 Mftaaü inl i : acies tpm: q» nó mouet p fe:nifí üt ; : z« (L3ftaaut mota in loco | "éteriftimat aí )o mouet pfeniftaccttalr: — ointa motis p fe.f,aialib?: q? i iſtis nó diff NE Hb FU ks. tiae sumat cp ín pluríb? fpébus fanitatis Dn" mo — a moto nif io sooo oq? motoz Liftis nõ differt erroris ID T.U | 1,Umg "I9IS Cab extrifeco.f.in egrítudib?d fanant pfefíne toz« —* in mó:t funt ide ín ſubto:⁊ putat qp mo/ ofata morie LUI | j metati eur augmẽtabili. ¶ Etoícam?^nosgcüin B Dp2ii.f.cp m — ce toiffóne: ⁊ ꝑp B hũt elnta siaubꝰ.vide TUE FU It otcereoiasiter pn" motiois in íftís;:nó oóm € — a foomisfim t$ E 1o ueniunt polteriores cog pm Wut ad oíftinauada ; 32 B é eéntiale: om formis Pm tps ficut oe alys motib?.(T- £t a | iftinguédü iter ea:q2 D € eéntiale:aut nó eéntía ^oánes o» iuéti 2 fnisse It IO erra | le:cũ b fp iuenit in eis.Manifeſtũ &n.p feq? faciés ^ ———— funt mor" in fuba fine po? acciití £r il moti alteratóísirealterabiliéeEalterabileizacci — JS tps cxnte futs ſubus:⁊ dem̃ fuit ei cp po* cedes — PI ME , Qditvtputat ꝙ alterabile altera£ p fe:cü in eo fuerit voit dpi Mi nifi violéte : t € Lea re ex q fit dvo pi, —900 Ju MS oue ptce.f.pe alteratita zalterabilis:vt accidit if uer Eee po ad motus ignis in loco nó ẽ in cõ.a. Is 4n4Af1 : ? . - i iini mo fanáti p fe.£02.n.n eo alterat m £57. cgrotásad gne:ls ex q ignis fit vtoleo aut igne aut ligno,
fanitaté:mébz aüt ifirmü éalterabile:xtrane 3 (Lá qãẽ igit fi q
tem i abile:graue ãt « le u Qde 1git flat ep aqaer ⁊ ergrauí leue
| Ryo — A modi q oic ^éingseg Venit in ſurſum. Simui aũt ẽ leue c nõam⸗
| üía2 ee reed icen ppiqu'inaugmétv — pli? fit:ſß ibi eſt. Manifeſtũ itaqʒ ꝙ potẽti
olt qe cibꝰ venit ab extrĩſeco.Motoꝛ aũt tia
bi ipo augm̃tabili..caloꝛ nális g € ín —— ens in actuʒ iens venit illuc:⁊ ad tárá ⁊ tale E (.Ercboppn"alterásinreb'alteratip?é — VOL endelecbía ẽ 7 quati ⁊ q̃lis. Eadẽ ãt ca
| * —— uenit ſititudo ĩ iſtis ad illa. Teiꝰqð iã exñtia ⁊ entia terrã:⁊ ignẽ mone
e" : er (me ihé Í
| b crtríeco * tis: itagpíllà qà fit fit fupza qs nutrimetũcũ ꝓbibẽs ⁊ me cus retínég
| rp íe C. prorillad arcafünianfeisqmouen, voöſit fert ↄfeſtiʒ. Mouet aũt:⁊ qða pꝛici-
| Vtfigni coalrerationa 2 ir iamitaté tegrimdiné — pio fecit: ⁊ ĩpedimẽtũ remonéegnt vfi refi
| abit ez 9^ aeo no tex pn^agétierüteínaltee — [itane dá dem̃ efti pꝛimi ;
i re MiCé in tráfmutabili $m locii ẽ qꝛ pot idé acci —— 9 y ntoPimonib?
' | Snagpgrianópitfacereidé:cidénópgrgg fqb^bctermiauttm. ambi bor feibm mo
opos oq mowerct fé fanüzcieiieianes uet. Pꝛopt quà igit c35 fert latoꝝ vᷣnũqð⸗
| REN »g eta puo pm crtrifeco:tráfferet adfine, q; : ⁊ ferriin fuíipfi? loci qdeft:ocim e
| trn E an i aliqe moueret ad fanitaté 4 puo pn^ex; Reuertamur móc dicamꝰ à fimo, 'Iotebit p fe ad fanitaté pfectá:c filr f aji/ C 2. SAU (q cus adtram
bir cet Pm via ifirmádi ab aliq ifirmí fmutat ínacré: t&c trãſmutabit ð grauit
tle P fe ad if;em rare - rmitate mo i : P RI atc
| uaumagi irmitaté pfecti.( Sd in graui aat ad leuitatẽ.Seide mouet᷑ ad fnpinezztnne
uschicece aienabit.bo alie trã mutatises q · dicet ipz eẽ leue in illoloco: no qꝛ fiet leue:
trã '- . - , e a mutatioi in loco eyiite in elitis in co; fed q: eft lene illic. Et fi ita ft manifeſtũ cft Com̃.ſuꝑce.⁊ mũ. Hu
De celo 4 mundo
T * x *a ittnd fnedice: t tũcla AMAT jaa *5el ali? moto2 p accííe:t remoués illud ipediée: (t€ ! MI ꝙ aq̃ fuit leuis in potẽtia:deĩde tranſmutat is calia elata affímilant eisá mouét pfe (L9
quoufqs fiat iactu ⁊ fnpi?: « moncbít illic —— fanabíle etc i cp íta eft ín acgfitióc fou
ín aliq̃ mẽſura de q̃litate ad qᷓ;titateʒ Dico — me:cvbiín lapide ⁊ gnánte infil: fic in —— | aũt loc ad quéeft pole ire z ad qᷓtũ de eo me puentétisa cibo «nutrimto 1 —— mié | c adqualc.Sftaigifeftcá motꝰ aque ⁊ter famtatis P ES ERU At cba Od viri
Part 40
| 7 ef nili fuc fanitatis. Siẽ igi vat vtri s.
| | rcad fualocacü nibil ipedimerit. Plutribile infi. fonmá uentété in mébzoa nutrimétoAtl" | |
| | 4n. fanabilecá anullo ipedíunt(tatístetW atẽ ita ẽ de foz'coipis grauís cleuíe coe we "i | DU dent ad fanítaté ⁊ nutrimẽtuʒ. Et oẽ mobi mõ vos inb q pole é is * Cb Po épo icin land | Süac —90000000000000 le prio mouet arcagente: ant a re mou⸗enx —— p &tioín — — hun ipediẽs ⁊ auferẽte ipʒʒ obſtaculũ ex coꝛã eꝰ pig itta fo» fitnecio oiminuta.(. D.oftatis m íi qð ipedit᷑:ſicut diximꝰ in pdíctío tractatib?. ^ bunt ad fanítaté «ad nutrímentü — 2* null | m ERA leuis ⁊ —5 — agni t.n^ 2 fri im?a3 fucritpbibeeftatts mouebit vtr eciple? 7 v. —990 teromouct;nóerfc.áigi occlaranim^d — oTi (cuis c ei? vbi: recipit fich i | bep mounet oẽ mobile: ⁊ qua de cã VM — giri pico t fs pparationẽ:ᷣm vo fubs füt lec efti M quodq; elntoꝝ monetur ad ſuum locũ. doꝝ pceditaltez ín eénó i tpe. qp Dparate o ig | | z5 ¶ In B capto vult pfícere fmomréoe mó mot? ento — fubto ad recipiẽdũ foꝛma coꝛꝑi⸗ aridi spit fii coridereqio mouen£:coetermiaregp nó moué; — cedítpparatióes q €in tllo — —— | tur ey fe ín rei vitate:ſʒ ex eytrifeco (T Et-o.rcuerta actu:fíc € oe foz pueniete i me 10:1: ralíó 4 cim | mur igi£cc.í.ad loquédü 8 motib" íftog coꝛpoꝝ gra — mébzo cfanitate. feccipice at foi má —— I | uíü ⁊ leutü:cad pficiendü &imonéoeeís oemrando — ti funtouo:c ió aal mouet sere Po he 0 quo mouét bec coꝛpa:⁊ d € má ift? motꝰ:⁊ gs ẽ iſto nutrímtu fo1*5 pueniẽtẽ ĩ mẽbꝛo a Ibo 4L 77:99 e |
| M ni ꝙ oẽ co»p? mobile qð bs motfi localé aba l "
M : cio P».o.coicam?qpeuad «c. — igiféci mot'rerre «c.g cá gnãns cages C9 co y il maife"ert pep ci F fítaerftatstráímutató tugad loca eoꝝ pin aliaa —— A] ud grauitate ín leuitaté ⁊ oe iferiori ad fupi^ ifimL. « p ceflus ipedirtt erit cà mot & p e bunt é do m | I5 q5.o.oeide mouebít ad ſuꝑiꝰ nó itédebat picere iſtoꝝ erüt mouetes et p accitis catum ^ iraré ih | i $m tpsfeu Pm cás tcátü.i.cp mot'elad fapi^eftcà — d moaent pfe (L 5»o.ab'anreciptes fana i un | n tus a fua lenítate.(- 2.0. c tücoicet ipseéleue zc, — vtcib^t(anitas ifi vadũt ad iem . ! AT | 4 b nó é nifí £5 ſuũ motü ín actuad illũ loci nó fs — fatea vtute nutritiua .ſ.qꝛ iy: mẽbꝛi — Jii AUD HE qfitleueaii fud tráflationéad ílllocifsqenófít X oi mobili otigit p vt mouegr a fo more gp | H zodmém leueniff cii tráffert ad illi locit. ([ Etitédebatofte — Z vt moueata receffü —— v biliü qiii | dere p h̊ o£ias iter illũ moti ĩ loco ⁊alios motꝰloca hus coꝛpoꝝ grautü t PI * (4 * —5 — | les q funt aĩaliũ.Aĩal.n.ẽ aĩal dsute nõdũ moueat:t D id oeclatü € in pbycis. fect
- E
nó ^il - , E occ ín | B oíco céntialr.3ftaaütnó für grauia neq; leuia do Et.d.ꝙ omne mobile nó mouet 7C.L413 77^ edit
| | o ^ Q9 a nec fint i iftis locis mifi acciitalrcü abaliq pbibét, X Pusq oẽ mobíle p mouet a motorecz ab⸗ oisi | | | | (|. £t cũ narrautt qp beccozpa cus cõpletã ibuerit pꝓhibẽs. ¶ Et in 5 loco eft itellndu P ii ye WIE A " foimá:cópletü hẽbũt motü m vbi.f. op inſił hũt foy — fmutattotrà fmutationü q̃tuoꝛ:ſʒ tpcat ad atl
| M | má c vbi«co.t fi íta fít:máife" égradfitinpo'«ci, tibꝰ non pót pbibereaccrie oris foꝛma pediós !| | acü manife" eft oc íftís cozpib^gpqiacgfieritaligs — tft i motib?tftoz coꝛpoꝝ fimplici. 3mpt^ 7 9,4
| [4D fo! i| C ^ d - "^a - :.d - P4 , - MB C , - fio ⁊ 2f af) | NIU | té forme ftatís acqrét aliis ꝑtẽ vbi:itaꝙcũ foꝛ cõ — etspot diuidere inter formã t accũs —
| lebif:coplebit vbi. máife" égppotiftisadfomma — e»lapis pbibeta motuad iferi^ts ip i ei" ! Si&spor. vvbieltinceodéfübto.f.conpeaqeftgnatio.QLgp — ma-3llud at qó mouefad nutriti Pc sy i €54,v31, "aqua fuit in po" leuis z füpi":ccü fit ignis fit leuis ⁊ eft vt pbibeat a fanitate abfq nutrit ãaitꝑ / | fupi? in actu infil:z po* ad vtrũq; infi fuitinadno — cB - : 4c^,ri[lli ! i in igne moto ad fupiue:niftaccütalrecótraríoaiali — dictos tractat :tractat?pDycos-Z-ractat? oc COT
ABI UE dem he he ite e$ leaédi i bac fci i3 oixitm dO. acti! (fj n wy &.(T Iso. mouebit illíc&malids méfurá qᷓtita, — fütp legẽdi ĩ bacfcia.([ D».o.cid dixi Aog e li bp c mma | zs aio lp cá pfíciet gnõ pficict mot? ad ft mobile p locü zeitedit qo iã —— p mon jl u AUD ILU peri? $m dstítaté « qitatẽ ppiiá (T. D.expofuit D« tibꝰ:ꝙ oẽ coꝛpꝰ qð mouet in loco ab 8 aliod mo e AMT narranit oe litate cáitítate-cD- Dico aũt locuʒ ad — turautabetrifecoxutapn" eyrite —— J TAUTA MEME qué pole «c.i.citelligo p qᷓtitatẽ fíne loct ad quee nihil. n. ẽ g ci ide fít moto? 1 noms "fs finm. v WE BUE ODER pole vtíllud motus moucat cad tii mouebit illi? — bat:c b td oecfauitouob'locist 7 Pado pomo d Mp bcd und locí:c itelgo p dlitate fiti. f. fuit locu ppztu coꝛpis 8? 3n 7?n.fundauit declationẽ occ dat í ji | i MEI. contínétis ipm qo eft vbi üli./Jmnen-motusbsee — mátfeftü € p fe.D».pofuit:ap cũ altq P dt ẽ vim Jl hi I | iftis reb? res termiatas.U.g.p cit ad fictaermoue; — nece eft vt tot gelcat.b.oclafit 8 gy in O1 o) MAD IN | bit ad locii q éfüb loco ignis:tad qᷓitatẽ teriniatà — fita moto. Sn octauo atit occa qcalidd ig / ARTE fm faá leuitaté:crecipietoe co:pib"otigétib'cotpa — fr& motoz p fe. ib.occlauit p po AE ! j n | termiata.116.n.0é qó mouet :mouet ad quélibet lo | tieatpfe:ita cp moto: ſit ide cu mo^ fina ic
AER Oa tü:neqiad Gslibet pte eniPlaciiiameneasrecipitoe — Oeclaraum? d oe cá «c.inrédit p Cam s age — 900000000 corpibꝰ ——— — cio en ci €mifinalisin morib^iftoz elintoE union LP M: | ^W mot^ad ⁊ terre ad faaloca «cip motozeozadíua — ba: lunt aliq̊ mó foz' ci fint dfp moti cU hd | loca illud q5 eispatfubas: cé gnáns cages;co. d 9deca motietqólíbet ⁊c..ca ed ermíautt A APT d cũ nó füerít ĩpediẽs:qꝛ cũ alígd ipeduret:tüccét illic iftoz ad fui locá.f.cá foꝛmali:⁊ q
. E ——— — — — — —)— — Si
"ACC CAU £m. I £e. COC XVI 4&9 ocu Uo eVono dà o3"
| | AU Mie " cópofíta. Zíq.n.nó 01 leuie nifi in copatioe ad locus ' ! IF j | | | | RE tur detminatũ ſit quẽadmodũ inia grauíe fm cópationé ad aeré-vi ipfain fc bs. "nea | | TUAE v videtoib?: graucqdes fimplr — vnánàs fimplicézquéadmodi oc alij re oipm eé P»edüi ow M UE E | id eẽ qð oĩbꝰſ bſtat:leue ãt qð Óxuü ⁊ ſiniſtrũ in refpectu oiueríog:: cípla in ſe hʒ Pix. f; cópa Fi dU || i oib?fupemjíner.€Ximplr aür — Y?3 nàm fimplicé nó cópofítá-XDDcdia Yo noofir roug WU i dico in gen? réfpicica; z ín eain qb?no Pin cópatíone (üt cópofíta ex extremis ↄrijs: m D TU Do | boeriascs picice; 9M go nogn" igititellndi éme" ínad zacre.([ 20. fic ignis cc. Ti ji criftüt.qle vidct ígníe qdé qefiqs magtí — i-i ignisnó inuenitlcuis in reípectu alícuius loci:⁊ IN I tudo fürfamlata fino eríftatpbibéealteg: grauis in — alicui? loci:ſʒ Qlibet ps ci" femper | / fre át 6orfus codémó. Et veloci? qð ple. PAL jS. CO IE fueris MPH E fir oc ter " ¶ aolum? mõ dicere diuerſſtateʒ grauis ⁊ gnũ ꝙ ignisẽ leuis finealiq Guitate Cp Qo magi uj leuis ⁊ aceñtia ↄtigẽtia eis. Incipiamꝰ paio — ignis ent maro táto erit velocionis motus.« fi ignía " p 7 narremꝰ oe graui t leui:⁊ diffiniamꝰ ea — cetcópofit^ex leuitate ⁊ | mer y nó otigit D.:f20; e iffone manifefta:oí € poxtion.graui leuis ad leucin vtrog cozpe.f. ma if He ü a0 ofc ——— fimplr gno ⁊ puo e&t cadé:cus alit i eonó iuenit nifi fola Le jt qot It ſub oĩ corꝑib :z Rle/ — uitae: otingit vt dito magis ignis fuerit mato? tãto n ue funplr ẽ illo qð natat f üpolacopa. fct ^ magispo' ci? erit maioꝛ « econuerfo:c er B oedit fi e itelligo pfimplrgen?:z oéqónóbétcóica^ gnum .i.ꝙcũ po* magni « parti eiuſdẽ vei fuerit di⸗ le tioné cũ iſtis duabꝰ vírturib? : fic (ani au uerfa;otinget vt potétia illius ret fit ſimplex. P dem?.n.g q̃libet qᷓ;titas íqnio icri fi ¶ Ziir át grauc « leue qb? ambo exiſtũt. Et k / | peri? nifi aliqd ipedíat: « q̊libet qᷓtitas ter- e — rei ao J readifer^.££tdsto magiaerítigniamaio; due Lad ambo e dra "d. tanto veloci? mouebítad ſupi 5 Wenikne d, ataguicase ou ; ; 45 stes: pereminet.n.ipſi q̃cũꝙ; ipſoꝝ ꝑticla. jane 26 Cum declarauit cãʒ pꝑ quã leue eſt leue:⁊ graue * ſubſtat.n ipᷣoꝝ astacías vri "M dj... egraueicepitoifinireeazoare cas acci — 9L GT auiora:ſubſtat.n· IPOT cBtactiqs vtiqʒ : f, "Ue Pee Pan dicere ⁊ca.⁊ c (as — lit * Icipa opi Sade gue:b aut P Fin? cáo« ib eéntía graute 1 leuis pp ds .aer adé.n. qstuíctigs vtíqs fir ſ ( uf "i Isit vt hñs grauitatẽ fit graue: hñs leuítate Melo * át edidi —* ae Trid etj &mó volum? oícere ꝗditatẽ gráuis « leuis 4 pfice/ niet aq. q líomá s: tat. e | c * b cãs accũtiũ apparẽtiũ ex eis ĩ coꝛpib ſĩmpii (C Et ét leue c. GraUc atio mõ.ſ. 65 cópatíóes, i ir tcópofítig ¶ 2-0. icipiem? B narrare oe gra/ Coꝛpꝰ.n.ẽ graue ⁊ leue diuerſimoãe. au " ioi ded. p oliniem" gr auecleuefimplroiti demꝰ.n.aliq̃coꝛpora grauiora igne natati " wer Sae cleue 5 cópatiócs ad oicrascás oium ubco.qm pe coy oelccdit füb igne. ferm pae PParétiii in fpéb^grauís t leuis fimplr:z fs baer o£leuie fimplt:c aqgrauie fimpli f$ " . bito dez fimplícii ⁊ cõpoſitoꝝ:⁊ cũ D pmifítice: copatiocs vni ad altcy.£om q̃libet pareac
Y. iber
qua ifta Loca funt finis:⁊ eſt ꝙ illud ad qð mouetoé tioc ie eft file ci ad qð ifta imouent: qii ci in decla à € tita vfus e ppone vli:z oedit in D cás vles:cett (eb quàtráfmutat oẽ tráfmutabile in illud in qð di lium cepit p octermiare bác vles ꝓpõnẽ:dein di dare fua intentioné-f-cám ppziá motíb? iſtoꝝ cya in loco.d fi igit. o. id igit oeclauumnus cás pp tub b: tráfmutabile trãſmutat i illud in qo tráfmu éntàt €c pp quá D coꝛꝑpa mouent ad fua loca:fs fua us tono fuit in D ſmone oecfare cãʒ trãſmutatio/ à Viem:f 5tii oeclatit eà ex d íntédebat oeclare oc ey ifto7: cozpoz. (T Et Ziríft.emo B fundat fup fanc SP Sn CS. Quaz vna € qp Bcoapa tráfinutabílta nt Scba € ꝙ oe tráfmutabile trãſmutat᷑ ín file.g Vꝛeꝑa tráfmutant ín file. qꝛ manífeftü ég D coz 'à mouent ad loca ppa.fuit orifus qp ifta nó tráfv
ior oetermiauim^ d oc cá fuit mot" daftoz coꝛpoꝝ. d D q5.0.« Q de cà mouet vnũqðq; cIntoz ad fuü
cll-Lad qualitate mot? vniuſcuiuſq; eoz ad fuum X ex quo eft ifte motus. 33.n.oftédebat oc iftis ibus:ex quo fíunt;z dre c quo mó.. Cap II.
; Ifferẽtias igit afit ⁊ accfitía cír ca ipſa nũc dicamꝰ. Pꝛimũ igi
are diffones. ¶ Et.d.Dicamꝰigit ꝙ graue ſim /
Quartus — 7?
pliciter eft illud «c.i. c» diffõ grauis fimptr eft illud
qð nãlr gefat ſub oib? cozpib": Leue firmpli ẽ illð qð
geſcit nalt ſuꝑ oia coꝛpa:qm̃ ãt aliq̃ cozpa funt bo:
oeclatü ẽ ſuꝑiꝰ. Oeclatũ eſt.n.ꝙ terra geſcit ſub oĩ/
bus coꝛpibꝰqꝛ mouet᷑ ex oib?ptib^müdiad mediũ:
⁊ lilt eft declatuʒ coꝛpeẽ nálr fup oia cozpa q recte mouent.f.igné: ⁊ iã oefcripfít (upi? graue «leuc alía oefcriptóe:t€ ꝙ graue € illud qo mouet ad mediü:
leue qð mouet a medio:ſʒ be oefcriptioes qs mõ
o. magis appiopiquát vitati: qz mot? nó accidit eis;
aut a medio:aut ad medíü; nifi poft violẽtiã.Quies £2 bficla, aut leuis fup oia co2pa « grauis fub oib? coꝛpibꝰ eſt tétactióce p cíenálr:zio ifta oíffo magís móftrat nãs eoꝝ:⁊ in P itis oiffonib? i loco oíaz accipiunt actóes pueniẽ i, R tes ab eis cũ dꝛie lateát.(| O.d.⁊ĩtellndo p ſimplr ĩococarum. genꝰ.i.⁊ itellígo p fimptt leue in gñe.ſ. in loco q ege Id.s.ↄ.o.x
uc fimptt eft illud in quo nó ineniuntoue po* infit "f.grauitas leuítas:vt in aq ⁊ aere. ¶ Et nó ẽ ĩtel mocumétus ligẽdũ ex D qð.d.ꝙ ouepo* exiftunt ínfil in bis me £étraria exi dye quéadmodü 5ría exiſtũt in medio. CI.g.ficutal 13! medio bu z nigrü exiſtũt i rubeo:qm̃ fi eẽt ita: tüc ad zaer A T —* cóponerent ey terrà ⁊ igne.Sʒ eft intellndũ qp due me35.«.».8 po* exi(tüt in eis fm cópatione ex q nó feg£ vt fint ES : Des
rie natat (uper aqua : « q̃libet pare hatans Com̃.ſuꝑce.⁊ mũ. uz
i&tuntad ifta loca:nilt undstü funt filia ⁊ pfectiua.l i o in aliq imilat aiii. ; met. 4 TURN rS: , D — musoiuslocog nóin aliq loco qaffímilat gii ([ 2. 7. 64-7 —9000— i E » 4 : d, J ha $11. id pi " " ph A , p 6 * ? " uf " Wi i5 t € itétio ifti" czpli. ¶ tpótitelligip Bq&.o.íà — o.c o qo nó bs coicationé ci iftis zc.i.p graue c le P Pad. | Win
ſuper aquam deſcendit (ub acre.
27 ¶ Eũ dedit diffõnẽgrauis ⁊ leuis ſimpłr: vult modo
dare diffonẽ grauis ⁊ leuis fm cõꝑationẽ.¶ Et.o.€ ét graue ⁊ leac alio mõ.i.nõ ſimpłr.Simplf.n.dꝛ il
' dud qð oifmcóparattoncs ad oẽs res ⁊ ad oia loca.
Sꝛane ⁊ le/ ([ 5.0 cop? 01 graue ⁊ Leae diuerſis modís.t.coz
pus.n.oi leue ⁊ graue modis duobꝰ.Quoꝝ vn?€ fim ptíciter « I5 aut ad ea q funt fub eo:vt aer: aut ad ea d fünt ſupꝛa ſe:vt aq̃ · Ali vo P5 cópatóes vt ad illud qð ẽ ſupꝛa ipm:vt aer i refpectu ignis q eft aliqð gra ue:⁊ aq in refpci terreq eftalíqó leuc. (| Et cũ.d.⁊ graue «leue iuentuntouob?modís fimplt:« $5 copa tionẽ:induxit teftimonti a fenfu fup cópatiud: «o. videmus.n.aliq cozpa ⁊c̃.i.coꝛꝑa aerea.Aer.n.⁊coꝛ/ pora ín qb?pualet aer ĩueniunt᷑ natátia fup ad « ter rá t deſcẽdẽtia fub loco ignis. Seclatũ eft.n.róne gp (gnis natat fup oia cozpa:fít et ẽ oeclatü cp terra qe fcit füboib? corpibꝰ:qm̃ aüt media graura funt ⁊ le/ uia manife" € fenfat. (T £».0.« 5 D o£ aer leuís finr pliciter «c.i. pót bii aliqs oic€ oe vtroq; ifto: me? díoz c grauc fimplt i reſpcũ cozpís fuptorts ⁊ leue fimplt in refpcü ĩferioris.Qm̃ ſiẽ diximꝰꝙ ignis eſt leuis (ímplt.tin reſpcũ oĩuz:ſic poffum? oíce in altq ' medíoz qóé graue «leue ín reſpcũ ſuꝑioris aut ife rioris. ri iſti ouo modi ĩ ret vitate oir $5 copara . tioné:fs vn^o: ín refpectu oius;cfcós in re^ drüdá: ⁊ ifte vocat cópatiuus:cali? abſolutꝰ:ſʒ b noiatío pot matarí;cü vtrũq; fit fm cópatióes.T £t cii narra/ uit qp graue « leue cóparatíua prit dici fimplt in re" co:pisad q5 cópant dedit cãm in D.([ Et.d.qm̃ dli bet ps aeris natat fap aquá ⁊c̃.i.⁊ rectü eft dicere có paratiuc effe abfolura in re" cozpis ad qo cópant:q? dicere eft graue aut leuc ſimplricũ q̃libet pelli? qe fcit fub oib? aut natat fup oia: cus libet pe grauis
t leuis £5 cópationé deſcẽdit aut natat fup illud coꝛ
pus ad qó copat:bri poffum? oícere (ps ee leue fim plíciter:aut graue fimplr. UL. g.quéadmodum poffe mus oícere igné ee lede fimplt:q: q̃libet eps natat fuptría cInta.pole € ét dicẽ aere effe fímptt leuẽ:cũ <bet ps ci?natat ſuꝑ ads: c graue ſimp i re" ignis:⁊ oía ifta-o.adómfan" g» vterqs mod^é er ca* relonis. ¶ Qm̃ aũt zalíoz b ꝗdẽ hñt guitatẽ:hãt le uitatẽ:mãifeſtũ qꝛ bor qdécá oium C dr̃ia (n fimplícib? aſſignata Scðm.n.ꝙ illa fo
tíc:Badé plus:haũt min?: erunt hec ꝗdẽ le/
uia:h̊ aũt grauia coꝛpoꝝ.Quare de illis di cenduʒ.Alia.n.ſequunt pꝛima. Qð qdẽ ol cebamus opoꝛtere facere: « pp plenus gra uc oícetitce: c ppter vacuum leuc.
¶ Et dicamꝰꝙ cũ oia hñt grauitate aut leui tatẽ nece eft vt pꝛima coꝛpa ſint cãe grauita tis aut leuitatis coy. fs dꝛnt in b: ꝙ hec fünt grauiora: hec aũt leuiora Pm multitudinẽ:
- m
aut paucitatẽ à ẽ ín eie ex pꝛimis coꝛporibꝰ.
Et ft íta ſit:⁊ Qdas coꝛpacõpoſita ſunt gra^ufa ⁊ qdã lenfa pp pꝛima coꝛpora:opʒ nos
determinare pꝛima coꝛpora.Cõpoſita eniʒ ↄſequunt᷑ ea:ſicut diximus ſuperiꝰ. Et ops dicentes cp caufa leuitatis e(t vacnts : « cã
De celo 4 mundo
¶ £ü oedít eẽntiã grauis « leuis:re mã
fit vacuum 4 quíd (it plenum.
accũtiũ appentii in cõpoſitis pp ſimplicia:⁊ iſta via volebát pcederc antíq (5 nó potuerũt.dicẽtes enim vacuũ ce cám leuitatis:⁊ pleni caufas grauitate borát ín oádocis acciic(ü apparetiũ in reb^grauib t leuib? ex boc mó: 4 ſilr oícetes multitudine « pa citatẽ partíü cé cáo grauitatis ⁊ leuitatis.Et cũ iple iã deſtruxit monẽ ĩſtox. d. ꝙ cx &mone eius ur nd tura ifto pot qs pficerc cãs coz q appent ín rebu⸗ grauib?« leuib?. ¶ Et.o.« oicam? ꝙ cti oia brit gr
uitate « leuitaté.i.cp ci oia cópofita ſunt aut grauis sy aut leuia: c cá grauitatis ⁊ leuitatis coz eft grauitas di 4 lcuítas ſimpuciũ ey qbus cóponunt:necefic eft Yt m viuerfitas cópofítoz ín grauitate « leuítate puelal ^y ex oiuerfitate fimpliciü in multitudine z paucitat? uif ([ £t boc itendít ci.o.(s in bec oint.f. ⁊ ĩtelligenau ml
e(t bocper oiuerfítates ouos modoo.f. qp copofito? P bec funt grauia: bec funt Leuiasín eode Loco aut ! oi uerſis.Cã aüt pp quá bec funt grauiora iſtis in cO loco manifefta eft. C1.6.q2 aurü nõ eft graucargeto hifi q2 cóftat ex partib" plurib? terreftrib"d$ cFa oí ↄſtat argentũ. Et qꝛ ifte modus eft mamfeft^:fute míffus ab atrift. (- 3n fcóo aüt eft »fideratío-: df queda cozpora funt grauiora qbufda ín locis odiuen 9:7 D eft cui? caufas vult mõ oare Ziríft.cíó ifl gedi eft per D q5.o.in multitudine ⁊ paucitate qᷓ
tàté ⁊ numeri rez grauíoy: ⁊ ieuioꝝ (T. 2».0,cfHP.
fit «c.i. ⁊ fl cá grauitatis « leuitatis exñtiũ in cópoft tíe corpibus fit grauitas leuitas exriteo in fimplid bus .op5 tps q vult oare cás grauitatis ⁊ leuitati? co»pib? cópofitis dicẽ qd fit arauttag ⁊ leuitas inp"
mis coꝛpibꝰ. £t qꝛ antíq oederüt caufas grauitat" 4 leuitatis ín coꝛpibꝰ cõpoſitis.ſ.vacuũ ⁊ pleni t!
miſerũt dicere pus quid cft vacuũ «quid cft ple! repꝛehendit eos:⁊.d.⁊ opʒ oícentes«c. |
| ¶ Ziccidit vtiqs non vbias bec grauía videt
effe ⁊ lenía pp pzíoy osías. Dico dr pula acregdé grauiꝰerit cẽtuʒ líbzar lignũ pP vui? libzc:inad att leni". Cauſa autẽ qz! granitatébfit pterígné; z leuitatẽ pꝛeter ro.Terrãigit:⁊ q̃ terre plurimũ brit v9 grauitatẽ béretiecíus: aquã at vbiq; P^
in terra:aerẽ afit fir pᷣterqᷓ; in aq̃ ⁊ p
¶ Reuertamur ígit z oícam?q accídil
coxporibue compofitio: vro in oiloc0 grauia « leuia pp oíticrfitatem pꝛimoꝝ⸗ "
poꝝ. A.g.ꝙlignũ poderíe cétus ibꝛanen y
acre graut? plumbo duaꝝ lib; 7 in ad
uius. Et cã eius cítg —— — e bit grauttaré nífiead funt er (ene C6 bét leuitatem niſi ca q füntcr tcrra. ]o ſit:neceſſe e(t vtterra fit grauis: 7 0* " plue eft oc partib? terre :erít granite, buelocíe necio.Et aq̃ eſt graũis ít! * cis niſi ea ſola que ſũt ex terra:qm̃ ad eꝛin fuper ea.Et ſimilr aer eſt grauis ín -
cen ad atit 7 terra « fuper cag cft leuis — , 259 grauitatis eft plenuʒ:determinare pꝛius qd : CRã pmifitiog in catseog oucappiré v
fit cí dare cas
Í T E PAL TN OR LAE eftíciri: — o.c tita ſit ma —— ien Le d
5 86 ſunt grauiora ꝗbuſdã in vno loco fuo ih ai - ín od — enin ita —9000 — icit — iin reuertamurigi/ — tis ei^ dabüdat ín eo loco aerís cft aer:t i⸗ Denis Cim ppquã quedas - ^ : —— r4 op5nosqrere — eftínco vt nó fit grauís ín loco aque « terre. Zer.n, M bufdá in aliquo loco * yon "i untgrauorag^ q abundat in eonatat ſuꝑ aquas ⁊ ipeditterreftrita taetx.libze q5é arani^plitbo ci reete s el^ — fem eft ín eo oeícédereJet ci ita lit;cá igit pp quá bza ín loco aeris pec Pos oocuE méfüraévnali lignũ cuius pódus eft.c.libzeé graui? in aere plübo
*. .. '9€O Qerts;in loco at ad cconuerfo. (T 2» ^pó d ; dit cis ín Brz.5. c3 9.(LP.0c cui'pódusoue libze eít: : | Cas in bꝛa.d. cã in [5 eft qp oía copa z&.d.gp cau ene DEL ANE eit:qt ligna oftat ín aere er tri⸗
ain b eft goi it alid; arauítaté in fnr
dads. a coꝛꝑa hñt alíqs grauitate in fuíslo^ — coponi
cís ? 9la cozpabrit aliqs gra cóponit e ?
Meis met biit étaliqi leuitaté in futs locíspter — 4 (deo —— trim. aliꝰ:qꝛnõ intẽdit per grauitatẽ ⁊ leui pie grauitatẽ un fü
4 p/ 'at€ de brit ín fuis locís íllud qà intédi itaté o loco:oícüt ꝙcã pp quá lignum &rifvtz acr t M M A s : qð íntédit p grauitate i? plübo nó eff A vie j^ I M | | Sientiquebicifuererflon LEtas game: e a s ioco dE ds AM. | "Snorauit h̊.d.ꝙ otingit Zlrifto.oicere p elnt iora d 20 «| 'UPE UO CO Tl UE AU LOU T fant in fuis locis violéte fic ftát in locio Eva vbi buie ples aaa Caquofiras d unt in ouab^li T CE ilf cu Gratitaté ⁊ leaitaté vera.f2auitas üt leuitas tate 2 d-a€r qui pualet in eis nó ipedit ter / The. opio· —000 | mi QO5biitin ftis locis nó eftnifi : reitrítaté ⁊ aquofítaté a motu ad iferi?in aerezz ím LU OUT p t tad ife ae Leo eſt niſ velocitas mot ad füpe — pedíteasiaad:t ideo ligni cui? pódus écliboe F iar, nít v ab co q facit víolétiá: «pp D ꝙ D bit: grauineplibo cuí? ndas. iar vet m li l " Pole vt lapíemoueret a motu expelletis pots — niz ev trib? uc M26: qe cópo HARE *pat ab eo:vt occlatii fuit: fic —* 48 poſtq; nit ex trib? grauib^:fed qꝛ terreitritae d eft in eo ett l m IN d l SPEN asqe inaere aioris quátitatis terreitrí 1 d B, ad eft maíoz lenitate "c BIauttae d e 10; maioris quátitatis terreltrítateplumbi:z aer oomi id UTR ioa pansmeonóipedir iitemeliuees n TIAE] lup: filr oe aq. 2.0.c ci í mot'erqi impedítei apud aquá:igit fít graue in aere 4 leue in TEE uis necio «c.i 4 dIcũ tta fit terra erit gra aq̃ · ¶ Nos aũt dicamus op lignũ cuius podus eſtx. Ob.Auer. uou TE N du t. ⁊ terra ẽ grauis in oĩb locis: líbze no fi i^ pli ^ pà ibze í WHERE T effe eft vt oé cop? compofitü in qu (li te no fit grat? plubo cut? pódus eft oue Libze in But |] abundat magis ds aerítas vela nolis HW ritas — loco ignis:nifí q? cóponit cy trib?grauib?.z boc ma: ll !, AES b odeinqb'mowipübügbegamcisepes Dicti rere AEr bs gratin acoge Md Ís:q: terra abüdat ín eo. 2 35 10lbus — boceftoominans n eo:t io oigni"cit vt ifte mot? in I HU g Sateintrib'locistiignisaeris rad: rete Lise coAttribuat tici dale grauib^ Qui aüt pp nno d] Qio aer dñat eft graue ín ouobus locíe tiff; jam i oc lígnii nó eft graue:ét in ad manifeftus eft p fe; ⁊ HR EA B A locoaeris:tficoebesitelligeregrauitatéqui — cigar d i Git eritoifpo in loco medio itcr adj ma 5 enti in fuo loco ficut oíyim? fapi?. ([- 2»o.ad ougne-f-aeré;neceffe eft vt beat mediocré diſpõonẽ. OR | €t grauíe in oib? locís c.i. c ió illud ex cópofítisin — boc OR erít cópofítü ex trib grauib^: qr meduis UM | Ini I. Quo oriatad eft graue in tríb^ locis: qz ad eft grauis — magis cmi PP Oluerfitaté aeria que eft in eis fm FH id in trib?locis filt:q? aer grauís € ín loco ignis: t et in loco ianís th graumtate.f.g» aer o eft in eo eft ín IRI pr | HN MelcoadgrmipulaUtersa Agnus riego iaco ti e | in iſtis duobꝰ locis tm̃:vt lignũ qó natat fup aquá nifeftü "Mr Seius que oirim?:ma, : à , eft ex piectisin eo:⁊ qz eft medi'int | ¶ Inea que ipſi reglõe oĩa grauitatẽ ht — "aL tai ira fitcá eóntialisinB p minimi pon pter ignẽ:ẽt aer. Signuʒ aũt:qꝛ trabít plu dus terminatii oe ligno eft graui? minimopondere &lucr,5 tbe, ínflat vter vacuo. ftaqs fiali uid p 9 termiato De plübo in aere eft:qz lígnii cóponitín eo pluedit 7 Bhauquidaeris bs — ertrib^grauib?. Etiõ nece cft vt terreftrítas p que ;I9dbterre tad-Snad qdé cótíngítleni? —eftin ligno q8 pmo etgraui? plübo termiato fit eqs eẽ quod3:ínaere gt graut?, Zleri qdé.tn. non lie terreſtritati que eft in plübo:t cũ boc fic effe Gra» füperfertraque autem füp erferé uius eft ín eo in aere.Cü .· n.poſuerimꝰquoddã lignũ C £t oícam ét qoia einta in ſuis locis bfit — quc eee do eriftit in ali Grauítarég 2e1ina in ſuis locis bt qua ꝑte plumbi ex eis:⁊ dixerimꝰ o aer q dñatur in auitatẽ pter ignẽ ſolũ: ⁊ aer in ſuo loco ẽ do in uo ioco adut ín motu duoꝝ grauio que ſũt Ua t ſignũ ei? eft vter plen?véto q oí — ⁊ imet cii ita —— évtlignü non it aerẽ is dx uerit grauius plũbo pmo ⁊ eflentiali ín aere ní anifeftus eit à E vacuꝰ.Et cr ita fit cóponit ey tribꝰgrauibꝰ.Et fi inueniat aliq lions " Plüecs sete q I quobegereconfiftit X grauiusaliquo plumbo ꝓpter boc qð terreftritas leno — deg) " t Sq:poffibilec vt ín ad fit —— ——*— Dis maiores terreftríta : Un aere grauiꝰ alt te ⁊ aquoſitate que funt tn plubo boc erit accũtalt. tet ſuꝑaerẽ qð —*— i TOI. — cibo innen mifit gbufaa rebus que fnr s i oicam?«c.i-oeclarat etiá qo AE 1 f (s tial: es ^J du iciQu cii alía cau Dabr "eaeó im fii leer. D IU O13 facentíali:zeft ꝓ aiutoriũ gerís f anifeti er (eintera cas PrignEtquBeft. uainlocopergrauitaté quà bs ín ao loco. cone — t aque cü auferaíéadet par dO? Qubet. grauifit grauius ⁊ cu * uius. ⁊ q? boc gocũ gra in eo C nó manife(ta ſenſui in aere peclar iib P ali ti v abi iim lt necefle eit vr p kn ** aer in fuo loco eft grauis vigi op | —5 E ax d ioco pbterquáque | dus y. C Hgnii ei"eft p pódus vtri pleni aere zx «à ; indimi Cülora in aqua fir iffa Cs cü M Lgroutus. Z be. abnegauit 954 al —— ee ad ig fe nre dñat funt P rauit ꝙ aer hz grauitatẽ ínfuooco;z. pítcauías accidentalem loco — — | itp cet mũ. IE: E !
Cã erroris ¶ TCauſa aũt erroris eſt:qꝛ cá accidentalís eft mant
Themiſtij. fefta p ſe:eſſentialis aũt quà dedit Ariſto.eſt funda/
ta fupcr ꝓpõnes pꝛedictas ex qU? cóclufit iſtã cám.
Et cü boc latuít Themiſtiũ « vídit cám apparente
accidétaléerrauit «accepit ipfas loco eẽntialis:⁊ qp
aer b5 ín fe grauttaté ⁊ leuitatẽ alíds eft manifeſtuʒ:
Fuer. delen tq eſt mediũ inter extrema. ¶ £t ideo exéplus qð
dí Zfrift.ab. induxit Ariſto.de vtre nõ fuit fuftetatue fup ipm in
argumentis — pbádo ꝙ aer b5 grauitaté ín fuo Loco: f5 indurit ips
£bonitj, — 3 cofirmádi.SSt igit illud exẽpiũ nó fuerit cocet
fum nibil nocebit cu fit manífeftü róniq bo gradi
t3 inueniat᷑ in aere:⁊ manifeftü é ex his que mouẽ
tur inferiꝰin aere:⁊ pótoicere ꝙ cá ppter qui nó ap
parétinter vtré plenti ⁊ vacui tn aere : grauítas eft:
q: D latet ſenſum:cũ ſenſus nõ poffít diſtinguere oí
uerfitaté ínter ifta:z poffit dici ꝙ fi inueniret᷑ aliqd
| Ii ! in quo ppoatío acrís ad aquá « terrá eft maio2 ppo?
M tione aeris que eft ín vtre ad vtré poffibíle eritin D
M | cum ponderat «fuit incluſus ín co aer vt fit grauío?
fe cũ aer nó fucrit iclufus i eo. V.g.ꝙ ipfi vtres eq/
lis menfare dto magis fuerint fabti' foris cory aut
| | ficcioris tanto magis apparebit ín eig bec ꝓpoꝛtio:⁊
l iõ videt mibi qp vter Ziríft. (n quo boc teftimonius | | iuenit fait ſubtilioꝛ « fíccioz d$ vter ZZ bemiíty.
TM ( iii auté eft fimplrIctie c ſimplr graue:
!! ll er bíecft manífcftus . Dico afit fümplíciter
B un IR leue: qð femper ſurſuʒ. graue aũt qð ſemꝑ
vM REM deorſum natum eft ferri non probibítum.
EUNDI RU Zilíqua eni funt: z non quẽadmodũ putãt
Wi E quidam omnia babere grauitate.
VM ¶ Jaz igit occlarauímue cozpue effe graue
| fimplr: cozp? lcuefimplr: z oícerceft le
uc fimplr q9 femp mouet᷑ ſuperius:⁊ gra
ue fimplt eft illudqð femp tufer? mouct:
nífialíquid impediat.Et nos inuenimꝰ coz
BU pae cffc bmóí: «nó ficut quidã exiſtimabãt
| WM Tau ꝙ oĩbus coꝛporibus ftt grauitas. | |
* E v 2d us -- poda - : em 2.9 4 -. PER ER mE como 3 T 7^ AT COSECMIOPUSES RCM CT e *
| 3i ¶ 3à igit declauimꝰ «c. ⁊ deide icepít declare gue
il | leuealia oefcriptióe a pdicta f. qp leue abſolutũ oie | | à leut ín cóparatióe:q: leue ſimplr mouet in oi loco | | ad fuperi? T £t 5 intendit cü-o.mouet fempad (u MI peri^.i-a» in nulla bora mouetad ĩferiꝰ. Leucaüt có ! paratíui non femp mouet ad luperiꝰ.i.in oi loco ſu T | |i periꝰ⁊ ín atio inferi. Et fitr eft oc graut ſimplr cam EE 2B dd grauí in cóparatíse. (£t id diximus q ilte ocfcri M ui |] pnócs füt accepte ex motu:alie pdicte a finibꝰmo⸗ |
AI ARP IA tus magis oemóftrát nám coy:fs ocfcriptióce ac; AU EU cepte a moti magís oemóftrát o2nttas tnter abfolu EAD OLI tá « cóparatuii:tió iduyit cae D fcóo. (L Et qz plu; M. PN HT resantiquoz negabant co1p? ee hæ voluit ouertere Mb apo LM Émoné fup l1o9:2.0.« nos vider? cop? eẽ bó «Ci. ALAIN fenfasteftat nobis ꝙ multa cozpora funt quoz effe | ! ^ y ,
Wi li euenit píffinitiói grauis ⁊ leuis fimpli:nó ficut qui, VU GM dam opinabantur gp omne copus eft gratie co.boc UU li qut3 videmus ignez fenfu leuem in omnibus locis:
MO oL da ficut videmus terram grauem in omnibus locis. Abate tar MP (7Rà 2 alijs qbnfdá crane c víde£c femp ER AU Mage d ferrlad medius:eft aót fir ⁊ leuc. Aidem⸗ ARA cui quéadmod6 oci é pꝛius:qm̃ terrea oi^ AE bus ſubſtãt z feruntad medís : 6octermí
Part 41
EE ———— ta
De celo 4 mundo
tatus é medift. St iglt Caliqd qð oĩbus ſu⸗ perfert; quéadmodus vidct ignis Ct in ipfo aere furíum latus:aer atit qcícée: palã q?P fert ad extremũ. Quare grauitate nullam poffibíle ẽ bércips. Sbſtaret. n. vríqs alU. Si aũt boccrít vtíqs aliqd aliud qð ferta ertremá qð oibus latíe f uperfert. Nũcaut nullá vidct. Ignis (cit null bs grauitateʒ neqsterra leüitaté vila. fiquides ſubſtat o" bue: « qð fübftat ferfad medius. — (Reuertamur igit « dicamus:qm̃ afit 61? uc fimplt ſemꝑmouet᷑ ad mediũ cõc M aboib?. co:pacni terreftría femp vident? ocfcendere; vt ofrimue ſupiꝰ (üboibue cot poríb?: c (requoufqs ꝑueniat᷑ ad medinm medid afit cermínatü cft. Siigit aliqð pue inueniret᷑ natas ftip oia cozpora:vi i det de igne qui mouet᷑ ad ſuperius acri? n ceſſe vt ignis moueat quoufqs veniat⸗ orísonta mᷣũdi.Et fi íta fit: manifeſtũen⸗ nullá granitaté bsoiro. 3i.n. brcr graftll tc5 ocfcéderet fub alio coꝛpore qð céill qð mouet᷑ ad orísonta mfdi: natat f un oia coꝛpora hñtia motũ ⁊ getẽ.Sed nil cop? videt᷑ boc facere niſi ſolus ignis ígnío nullã hz grauitatẽ neqs terra icuifd $-um ocfceudar füboibue co:porib?infe dendo irc ad mediũ « medi fit termi adquodmoucentur grauía. ¶ Quia antíg acefíerüt grauẽ effe fimplt tefT^ (s manifeftü eft ſenſui:vult ocmóftrare gneéct. " occdere coꝛpꝰeẽ leue ſimpirſ ignem Sũt.nit " filía císd vident in terra cy qb^ocedüt terr? S "m aéfímplr.(T Et. d· reuertamur igit « dicam ^ sug mus igit c» abnegátes leue eé fimplr accedit;
cé fimplizt dicũt ipm moueri ad medi mid di
dédo qp mediũ eft terminatũ.i vnicũ:vnde cong
vt nulli cozp? fít graui^terra. (T. 25 icepít * d
re modũ ex quo ocedüt cop? eé graue fim. eg viderint terrá ⁊ oia terreftria moueri ad e qct oibus ptib? ſciuerũt q» terraoefcédicfübol 607 cá ꝙ nullü coꝛpus oefcédit fub ea. Uñ iudicau agi effe grané fimplr. ¶ Et.d.mediũ aũt eft £5, iere oiftínguendo ipmab extremis meaiũ.n. ſi tũc mi poffibile eét ín eo fieri additioné:c fl I (sg polc cét inuenire cozp? oefcendés fub teIT4^ 5 riget
t fi terra moueret ad cétrü fm qp é VETT tíneds (ri
recte 4 eét intétio grauis illud qo mov. nit oct rectátüc pole eét coꝛpus graui? terra iue coꝛ⸗ dés ſub ea:⁊ (i (ta eét:tüc otingeret vt TU it /
re ectalíud;«fic ín infinitü. Doc igit intẽai roc iplo mediũ eft terminatus «C.4.qp nó inuenire fi igi I plus d$ vnà ficut eft oe extremis: (D a rte niret alíqó coꝛpꝰ natásac.i. fí igit. neceffe x eria ra ſit gratis fimplr er b qó videtfenfül I o int mediũ ex oi parte mũdi:nece cft fala e cu niret &oueriad fupt ey oib? ptib midi eue
Y. iber
" x eue fimpli. T7 Dd. vt videtur be igne. i. ⁊ coꝛpus 25 videt € ignis. Uidemꝰn ignẽ moueri in loco E ertgotaer oib? partib? müdí:ficut terra ad. topi iiit igiEtor" Locus terre fit medíti, nece eft vt lo v ignis fit ſuꝑiꝰ. ¶ £t máifeftus é p nullus
— ab igne moueri ín aere aícédédo: auteffet m ect ipoffibile.([ £t mátfeftus cít ꝙ ipole ci ere ꝙ locus aeris otinaetcü orícóte totiꝰ qm̃ A DP né cet ignís nó béret locii ad ques moueret:tfic b o9 ei ?et vniuerſuʒ ad qó ptes ei?moucrent. "artes — ui guis mot? eaz; ad fupius oemrant igné effc ⁊ —* E motum ad füpi?. eic fi vnierfus aq.f.mare nó | ** tic cx b qó videmꝰ ꝙ oẽs fluuy currunt ad E ! ſciremꝰ ꝙ (teraeré ⁊ terrà € ei? locꝰ:⁊ g vni⸗ iufl "a aque € in illo loco. CIniuerfus igit « ptescu S bet triũ elhtoz cópzebenduntfenfa i fuo loco S ptesatit d füt ex fui locü nàlé compiebédunt " * ueriaa vniterfas.oc igne aüt copzebendit nibil e lus). fus P'CS. vfi notü fuit op ille ptes mouentad vniuer qal Cxiisin fito loco náli . ¶ Et bec eft oemratio qi yj i ectind (ridus aliqᷓ; fpes eẽ:⁊ D raro otingit ín bac fcia, b "7t fi ita fit máifeftü «C.i-9» fi alíqà cop^effet gnis deſcẽderet tüc ptes eins vident moueri D * aeris ad uꝑiꝰ. Ignis.n.nõ differt ab aere nifi de épais flot ĩ loco ei? ⁊ aer geſcit ĩ loco fuo. « qꝛ ralidus ⁊ hũidus ⁊ coꝛꝑa d mouent in aere ſũt auda 4 ficca: iudicam? peife qp iter oricót : Scr Écalidus-tbüidue eyiftit coxp^calidia eficnicis ibiciee si. cotlidus exiftit coꝛpꝰ calídü « fíccü:qo calí — nõ ẽ illud coꝛpꝰ qð illic o£ ignis.iſte.n.ẽ Jh, fim?) 7s fice? « lucens.vii nó otinget nobís cü dixe Nui en € CC igne vt fit lucés.Quare igit ifta psignis Qj ni uces vniuerſum nõ q̃rit aliũ locu. (T. £t fozte ũ un lumiatio fibi accidit ex fuü locü:fícut congelatío aq WT otingít ex ſuũ locü: «non eft inopinabile vt accidat (hh? elntisci fuerint ex fuü iocũ exit? a diſpõne natura (^ 7 UC Ui Alex. d. ꝙ ignísq eft I5 € coꝛrũpẽs coꝛpꝰ.ꝗ M att illic eft gnáns.c-o. cp ſigniticatio fup boc eft: qꝛ ditfo ignis iſtiꝰ⁊ ↄgelatiõis vident opponi.Et qꝛ cõ | M Wr gelatiocozrüpitoia aialía «nibil ín ea griat-di igne XM q P exiſtit nihil giiat. ? Diffómignis ifti? eftebulli Nr, tio coꝛꝑis calidi « ſicci:⁊ diffõ illi? é ogelatio coꝛpis frigidi « hũidi. Uit otingit qp ignis geſt bíceft 3rí^ Igb& "^ ogelatótogelatio aütnó opponit igni abfoluto. yif SING initio eni ignis abfolute opponit oiffoni ed abfolty | m lius 25* Cop? videmꝰh̊ facere nifi fo t - 65.1 lignificatto ꝙ ignis e cop? xs 9la coz pa:eft cp nulli cot videt, n nne frp ai,
TT "T —-—-AA-— — M—- —⸗—8
Vie Qf: vi 'ü
CM. 0900 A Aem CUTE S AMARUM Cheb quac D 7€X 9/4 07U$&OOA*
^c» — —
— It
a:elt cp nullũ cc moueri ín loco ae. 5 pter ignẽ. fi illic eẽt aliuã Cop? natãs fup ignẽ
etigeret vt moteret ín loco aeris 2 ignis. 2.0. vnde
tents nullã grauítaté bs «C.i.fíc terra nullá bs leuita
teSi igit oeícédés € fub oib^ copib? p | medii; mediũ eft terminat : ⁊ —* it ? terra mouet ad medium.£t medii eft termína à *Teceffe eft vt terra oefcendat fub oibus coꝛpori
9.5 incepit verificare medii effe terminatü. Sed adbucq: eft medifiad qð lario bñti⸗
gutatẽ t aquo leuibꝰ manifeſtuʒ t to orm qdcereoqín ifinitnoca figi qcqs. quéadmodii.m.nulli c ipof big c. C eqs fit. J atio atit e quopig in qp ig, E'atio €. iDeidcad filee viget angulos 9d€ ſurſuʒ lat?.terra afit deorſuʒ ⁊ oC
— — — — — —— ——— — *»* WR wmccCUM wA WU» cC ow c
ſupꝛa Loci ignis:qm̃ tüc intieniret aliqó co.
Quartus ** b B grauitateʒ hñs.Quare neceſſe ferri ad me P du dí& . loc atit vrrnsaccidírad terre medii: ul UE aut adtotius:qm̃ idé cítalíue fermo. WE ¶ Et ſignũ cíus qp medi é terminatus ⁊ ad Mu IET ipᷣm mouent᷑ grauia z abco mouentleuia ẽ | multipler. £t pꝛimũ ẽ ꝙ impole ẽ vt aliq M cozpueimoucat ín infinitus. S»icur.a.id qo eſt impole:impole ẽ vt ſit. Ita « boceriam mpoleẽ vt fit itio. Itio aũ eſt trãſlatio be loco ad locum.Et dicamꝰẽt ꝙ nos videm? ignẽ moueríad ſuperiꝰ z terraʒ ad inferius T bm angulos conſimiles:⁊ filroégraue.f£t — t fiítafit:necetfe é vt aliqð cozpuefitqó mo^ : ueat ad medíummádi:anrad medifi terre. 9 | 3Bifferunteni ficutoirimue füperiug. | ([ (Quia vn eoꝝ:ex qbus oeclat terrà eé graué fim: pliciter €: qꝛ terra vadit ad loci termiatü finitü nó Tum M Ifinitü:icepit oare fígnus fup boc. £t.o. 7 fignü eiua ME DE eft «c.i.cfignü eiꝰꝙ medíü ad qð oia grauía moué» —990000 tur ẽ locterininat^;eft multiplex.Eſt.n.vnũ eog qo | | ipole eft co:p? iuemrí qó moueat motu recto in ínfi £25 ipote e nítü. ([ 2.0. pbationé fup h̊:⁊ dicit:qm̃ illud ipole ipolt é vt icí eft zc.i.« pbatio eiꝰeſt:ꝙ ficut (lud qo ẽ ipole:ipole pice. gae eft ꝙ incipiat eé:ita elt oe motu ifinito:qi cà ipole | eft vt mot? ifinit? pfícíat: ipole eft vt icipiat ⁊ vfus fuit bac oemonftratióe ín lib* 6 pbyficoz. ¶ Et in | ifto Pmone nó nüerauitnifi ppóné maioré « tacuit BU FU meinen em apu Ld i ficiatipote eft velo ornr o Me —1—
6. pb.t.c. 92e ^ qucibl, |
9.pb.t.5. (6, I ótraria in onómamí fta fütpfe,
a zi 23. B [7] E T3 zt f 8 3 E i e 2* zc bh] e 8 —- — —
— — — - — * — —— — — — — - —
niemꝰ ignẽ aſcẽdẽtẽ ꝑpẽdiculariter ab ea cus D fe ortconte: Dparétes (unt alíe ab apparétib"in pdicto ongonte:fitr iueniemus igné cterrá moueri ſuꝑ lineas « angulos fup ds mo uebantín pdicto oriõte. ¶ £t Bintédit cjo.$. an
ifte fupficice funt otingétes fperà terrea Poédieuls
períue ftp eoſdẽ.Et qꝛ oés diametu pueniür ad ey
ctü cetrí máife"& o» terra mouetad tud pct vi
videt necio op loc füpi^é finit: qa linee exeütesa m̃.ſuꝑ ces mũ. U-4
2. eeli.t. c. ioo | ⁊.ioi.⁊.ↄ Jo. ciuſdẽ. 4 pᷣce hcõ.44.
Medium mundt ⁊ me diũ terre füt ídé (fto ⁊ dif fcrüt oiffint^ tionc. 3 dem
NM Rr "y. — J
— — MÀ — — - —
* $9ccelo^mundo
centro occurrunt circüferétie fuper angulos rectos; ([- 3deft: « com poſuimus p graue ^ leue mouent in
4 manifeftü cft ꝙ ignis mouct ad ſuperficieʒ cozpo ríe ſperici circüidantio terram.vnde centrü terre efle centrü cozporís iſtius Qm̃ cus poſuimus g» mo tus ignis eft fuper diametros:⁊ pofuímus motus ei? effe equales.q ipoffibile eft vt mot? nãlis fít logioꝛ alio motu nãli:qm̃ ficut anguli funt equales;fic nece eſt vt oiametri fínt equales:⁊ qꝛ ita eſt:neceſſe eft vt oíametri fint equales:⁊ q? ita eſt:neceſſe eft vt ignis moucat ad circüferentíam cozporís culus centrum eft centrus terre:⁊ boc eft illud qð oeclarauít Ariſt. ín ícóo iftius libꝛi gð inuít in caplo fequéti, « Ariſt. pᷣpoſuit pmo ꝓpoſitionẽ er qua fequit illud q5 inte debat oc terra « (gne declarare:⁊ ẽ ꝙ mouent ad lo ca finita quog vnue eft centrus fpere z alius eft cur cüferentia. (|; O.d.⁊ fí ita fit: neceffe eft vt aliqð coz pus moueat ad medium .i.⁊cũ poſuimꝰꝙ terra mo uct fuper diametrũ fpere terre ad inferius:cõtingit vt perueníat ad centrum. £rit ergo aliqó copus qó mouebit ad medíum neceffarío. Et cum oeclara uit ꝙ ex motu iſtoꝝ cozpoz fuper angulos equales apparet q graue mouct ad centrus coꝛporis fperict terre; op ignís mouet ab illo codem pucte: incepit querere vtrũ ille punctus fit centrü cócaut oꝛbis lu ne:qð eft centrü munduaut (it excra ipſum:⁊.q.tran ſmittit noo ad illud qó declaratũ eſt in tertio«([ Et o.Ícd tamé aut ad medíü mundi mouet: aut ad me: díum terrc.i.neceffe eft vt (te püctue qui eft mediũ terre fit ídem cum centro mundí:aut aliud. .o.oíf ferüt enim fícut diximus ⁊ declarauimus fuperius. íta reperítin libet fi verü eft erít intẽtio iſtius Fmo nis oare cauſaʒ ppter quá poffíbile eft vt alteꝝ ouo rum centroz fit extra alterus: « eft q? funt ouo in eẽ ⁊ oiffinitióc: nó quía ipfe opinat q» ouo centra funt diuerſa. jam enís oeclarauit boc in tertío. ¶ Et foz te fuít erroꝛ (criptoris qui debebat fcribere; nó enis differunt fícut declarauimus:quoniam boc eft illud quod declarauit ín tertio iſtius libꝛi: quãuis decla/ ratum fit cum boc ꝙ ouo centra funt ín effe. ¶ Em̃ aóit oc (ubftáe fert ad mediũ:neceſſe qð oibus ſ uꝑfertur ferri ad extremũ regio⸗ bia qua faciit motũ · Cõtrariũ.n.mediũ crremo:fübftaeaüt ſupereminenti. Pꝛo pter qð rónabilr graue ⁊ leue oro ſũt:eteni oca duorqð iiediti; eað extremũ. feft atir alígdínterimediti box: z ad vtrũq; ipfozus oícit altcy. £(t.n. vtertrem6 c mediuʒ Q8 amboz eft intermediũ: pp boc € alígdetías
aliud graue c leue:puta aqua 7 aer.
(Cf cnertamnr ígíf oícam? ꝙ ſi illud q9
Uatat fupcr oiacozpa mouet᷑ quouſq; pue níatad orísontalociíti quo moueat vtraqs infil:otíriaít ꝙ mediũ fit ↄtrariũ ortzoti ⁊ g ílludq$ fcinp deſcendit fit ↄtrariuʒ adíl ludqs (empaícédít.s£t fiita fit neceẽᷣ vt le^ ue ⁊ gratie pura fint ouo trii: loca.n.tm̃ füt duo. Eſt aũt alius locua inter bec duo loca cótraríus ambob? : cá cóparat ad ca : q2 cft inter ea qfi ortzon « medi: « ídeo fuít bíc gliud graue: aliad leue:vt acr « ad.
codem locos ꝙ leue motiet ad concauti o2bte 4 na/
tat fuper omnía coꝛpora:⁊ gp terra mouet ad me n
íftius concauí: cónnget vt medius fit cotrariũ bulf
oriconti.¶ Et.d.ꝙ cus iſti ouo motus ſunt Co trary:
neceffe eft vt loca corus fínt cótraria. q» mota iſtis
motibus funt ená cõtraria.I Deiĩde.d.⁊ ſi ita ſit ne
ceſſe eft «c. ⁊ ſi hec duo loca maxime diſtãt abinui cem:⁊ oĩa que funt bà ſunt ouo necefle eft vt leue? — grauc fimplr que maxime oiftant funt ouo. 7 ppter "m. boc qð occlaratii eft bic oícit in oiffinitióc cotrario P ram g» funt ea que maxime diſtant ín effe ⁊ loco·Et
cá ppter quà maxime diſtãt:eſt qz maxime diſtant
in loco Joc? eni eft pfectio maxime in iſtis coꝛpꝰ
bus ⁊ forma:vt oeclarauit ⁊ declarabit: q» bec oue
funt cótraría in loco « effexneceffe eft vt inter cac
ftat medíü oc quo oicit effe graue « leuc Pm com
rationé ad vtrüqs extremü.&[ Et boc intédit cu
eft ali? locus 4.1. t tingit ex boc vt inter ea fit ; medí^.f.g» natura iftius loc fit media ínter natura? 5 e. iftorum ouo locorus : fimiliter natura coꝛpons g co1porus exiftentíus in eo. ¶ Z bemiftiue alit. b cauía ppter quá media oebét effe ouo nó vnuʒ n da eftin libz0 perigeneíeos : cu5 boc nó appareat natura grauis ⁊ Icuíe:fed oc natura otrarictati8" quá ofiderandi eft oc eis ín illo Líb20. —8 ter ea eſt quafi oꝛicon ⁊ mediũ:⁊ caufa ꝓpter qu⸗ cus ifte cóponit ey natura ouoz locog eft: quid I díü componit ey ouobusextremís que funt bic" gon medium. ([. 20. 4 ídco fuit bíc aliud grt altad leue vt aer ⁊ aqua.i.⁊ q2 in boc loco epititfr tura orícontís « natura medi mundi qð eft impen )j bile admiíceri adinuicé:neceffe eft vt cozpora € gi tía inter ea fint duo.ſ.aer ʒaqua.¶ £t ex boc e^o otrarium ei q9«0. Themiſtuus: «boc qð · d· ril n $i manifeſtum. Quia enis eft impoſſibile vt loca E d am ; ria admifceant:z ops vt in natura miyrióis ipuc —8 tur intẽtio in medio duoꝝ extremoꝝ nece € ^ad Mi ca que funt iter ouo extrema finc ouo tii. ^. - 7 ali,
- : di: ia^ 5 JU 3f :
aütcentrum terre idem eft cum centro mua «o [a » Vi feft eft ex boc · Meaiũ enís qó eft locus t€Tf€ c, Wi PN
ntrariusoriconti ignig niff i04 « ie ti — —* riui medius oriogntó ue ^ dium co:poris celeftis.f.centrum eiue. ergo m à" Kin: coporté celeftís eft meduim mundi ⁊ terre · di SM ¶ Inquimus aũt ↄtinẽs fpéí eẽ:cõtentu E, NON tiatcricí.£ft aũt inoibue generibus €. 75" et ojía.fetenisin quáto cqleftBgdéY P, | magis:hoc aũt vt mà. Et in bíed fI lo diit fimitr. £96 qdé forfus octermírati: 0^... deoꝛſuʒ mác.£àuarc « ín ipfa ma c? d$ co uis ⁊ leuis:inquãtuʒ quidẽ tale pots d' grauis má: (aquatfiatt cale leuig. EL AN des eadẽ:eſſe abit nó idẽ.Quẽa (mo icidt —8* pue 4 languoríe ſuſceptibile 43^ os —8 eft:cffeafit ho idem: ppter qð quid ^— Nga ínfirmabileeffeantfanabile. ——— ot With (L£toicamue q otíncecft dfi fon T iiu taq̃ſimã:⁊ Botingir oíbug gene c if LS Co g qualítatie boc eft jfi foꝛma: e Bf 103/£ agntítatio.n. Deft dfi foꝛmo: s
H quafi ima. yimilr loci boceft quafi foꝛma:
x aut quafim3. Locus afit fapíoz eft jfi
Aüa:iferío? att quaſi mã. Et inuenitur tr
—— graue ⁊ leue.Materia enim fi
nest Inferína in potentia erit mà grauis:ſi
tritin porentía ſuꝑius erit mã leuis eft
tin ediſta vnitas ín ſuperioꝛi X inferio⸗
" . n eft ficut coꝛpus fannm 4 infirmum:
quoniam dni fir vnum:tamẽ fua íntentío fanitatem 2 egrítudinemnoneft vua.
3; Out declare ꝙ iſtoꝝ coꝛpoꝝ cótinés nobilius eft —2** eni ad mãm eft ſicut ↄtinẽs ad ↄtẽtuʒ. Wa Cni ſuꝑioꝛ eft jfi fo2ma loco ĩferiori:qͥm cus funi mut Qr graue 1 leue (üt 5ría:q2 medii « oꝛigõ. li, lia· vult mó oeclare ꝙ nó fímplir funt otraría icio, mo funt ría zalio mó relatiua:cii q̃dã eoꝝ — (at alia. esi igit fm büc modii oicant cé 5ría gi iz tiat bilig Qut 2rietas iter nobilis ⁊ minus nobíle:yt no p Bn » iu ven forma m3.&o2ma.n.nó o nifi in refpectu lig, ct SL pIr itédít oeclare ea bie ouas oifpónes pp ^ Ap rri f. ofiles.oriá qꝛ foꝛme ea füt 5rie. —— * ct — Et.d dicam ꝙ có; fere maed Roe X giic foꝛme:⁊ cõtentũ ex ge "PE er AL S-icepit óclare boc iductíóe « exéplo: ler ent otigit oib^ 1Cbec eni oifpó.f.cópofitío re alys di 1 fomma:íta exiſtit in pdicaméto vbi fic in 10e camétis.([ — —— mãifeſtũ e(t i alus zX€t Ut Pbi: vult docẽ:qꝛ I5 qð dictum eft oe loco | ^ exneũ ſʒ nãle.¶ £t.o.oíco q» jlitat D eft dfi "| ma ⁊c̃.i.videmꝰ eniĩ ꝙ fic in fuba 2 dsntate ⁊ dli j tte inením^aligd dfi mám « aligd dfi fo2má:fic o3 ee in eis q̃ eẽntialr exiſtũt ín loco fic bec pma fimpli $i Ca.f16 ent oé qð exiſtit ín loco 02 lo oe eo eẽntia⸗ —* p, Uteris B icen de elnti (ó fm qp eentialr fütin Lo ' —88 Co eft vnü dfi foꝛa:⁊ reliqui qfi mã.Locꝰ eni eft cà amp. céntíalis 5rictat] ⁊ ↄſilitudinis illoz coꝛpoꝝ fímpli
T^ j *«w, citi.nó enĩ oẽ qð exiſtit in loco 01 locus Oeo eentia,
jl S
" aq liter. ¶ D· d. locꝰ ãt ſupioꝛ eft dfi fosa «c.c io oninés ? 1 NS eit dfi foꝛma loci otinetis:q? loc? ↄtinẽs ẽ d (i foꝛma /0/te s loci otétilocus eni eft cà eéntial 5rietat] « tititudis * iftoz corpoꝝ.· ¶ S. d. ⁊ iuenim? ét ín mà graue 4 le: 1 M X fic corpoꝝ b eft graue t D eft leue:fic aüt mà ff lis n? q̃dã ẽ mà grauis t q̃dã leuis rei. (T 25.0. Mãn. t M | fucrit iferi? ec. i D nece eſt. qꝛ cũ má eft inpoten —4 ON ta illius cutus eft mà nece eft vc béat nás il? in qo Wu POt.f.opfi fuerit potés in füba:erit fuba:c fiin acchis. acciis. Et cii ita fítzt graue nó eft graue actumn in "i ett ín loco ifertori in actu: fitr leue nó eft Le mn actu nifí ĩquãtũ eft in loco fupiori in acta.nece vt illud qð eft in potentía in loco inferiori fit ma
auis:⁊ illud qð eft in po*in loco fapicri eft mà le»
INS illud qð eft in potétia graueaut leue:qz grauitas
Dis e actüitas nó ĩueniunt in bte cozpib?nifi pp loci: i5 —8 in "hit in diffõne mãe rei grauis qð eft illud qo põt
tj, LN Dr «ned . — - RUN mi m 1€ ynicane aligs exiftimet ꝙ pp oiuifiones Ü a
ad recipiẽdũ ouo 5ría fit equalis:⁊.d.ſed nó eft vni, BXibilitae
ca in fupiorí ⁊ iferiori ficut coꝛpꝰ fant « ĩfirmũ.i.iz pe rf no recipit ſuꝑius 4 iferi? ſic cop? recipit fanitates 4 34é 1 pbre ifirmítaté.3dé eni cop? I5 recipiat vtrãq; tñ nó ed/. 25.05. mer,
liter.ſanitatẽ.n.vꝛ recipe eéntíalt.egritudiné aütac (7« cidẽtalr.mã vo equali recipit ↄria. Et D itédit cũ
d.· qᷓ;uis fit vnũ tii fua itétio ⁊c̃.i. coꝛpꝰ aĩalis I5 fit vnũ Pm ſubz: ⁊ ouo fm babilitatéad recipiedü fani * tatẽ ⁊ ĩfirmitatẽ:tñ fua babilítasd € ad ſanitateʒ no
eft ficut ad infirmitatẽ:qð non otíngit máe pꝛime.
¶ Habens quidẽ igittales mám leuc feme perfürfus:cótrariam afit graue « femp oc orſum.Que aũt diuerſas quidé ab bie ba bẽt. Habentes aũt fic ſe adinuicẽ vt be fim pliciter:⁊ deoꝛſum ⁊ ſurſum ferunt. Pꝛo pter qð aer ⁊ aqua habent ⁊ grauitatem ⁊ leuitatem vtrũqʒ.Et aqua quídes pꝛeterqᷓ; terre omnibus ſubſtat.Aer antem pꝛeterqᷓ igni omnibus ſuperfertur.
¶ Reuertamur igitur ⁊ dicamus ꝙ coꝛpus qð eſt quafi foꝛma lene ⁊ ſemꝑ mouetur ad ſuꝑius:⁊ coꝛpus quafi matería cft gra» uc 7 ſemꝑ ocfcédéead iferiue. f£ oiunctio guteimaliozicozpoz adinuicẽ eft ficut cone (unctio cozporíeleuíe fimpliciter ad cop? graue fimplicit. fet ideo aqua ⁊ aer vterqs babetlenitatem grauitatem. ziqua enim ——— omnibus coporíbue pzeter fo
I! terram. ZIer autem a(cendít fuper
omnía nifi (aper folum ígnem. "
¶ Cus oeclarauit ꝙ bec cozpa fimpticia funt adinut, cem quafí ma 1 foxma:vult oeclarare q» teue fímplt eft fozma fünplr grauí fímpli.z gp ouo cozpa íntería cetia fant mà ⁊ forma £5 cóparattoné.f.fozma ei qõ cõtinet ex iferiori.z má eia quo ↄtinet᷑:⁊ gp D. nece eft vt coꝛpora grauía 4 leuía fint quatuoz. ¶ £t.o, "Reuertamur gitur «c.i. dicamus ꝙ copus qó é.f, Quafi foꝛma fimpliciter eft cozpus qo mouet ad fupe rius in tribue locís terre «aque «aeri. qð eft quaft mà fímplíciter:eft cozpus qÓ mouet ad iferíue i tri, bus locis aeris «ignis «aq · O. d. cõiunctio át «c.i. copa aũt q̃ funt iter ifta neceffario funt ouo:íta ꝙ portio vnius coz ad alteri fit fi£ ppoꝛtio leuis fim pliciterad graue ſimplr .ſ.ſic ppoztio foꝛme ad màs. Si eni mediũ eẽt vnicũ nó bzet tunc in fe aliqd Qf fo:má calígd áfí m5. (L D-0.«ió ad «aer «c.g: bec duo cozpa ftit ouo f5 ꝙ füt ouo nece ẽ vt vtrü béat grauitate ⁊ leuitaté- g . aq̃ bs grauitate i loco aerís « leuitatéin loco terret aer bs grauitate in [o; co ignis: leuitatẽ in loco aque z terre. ¶ 2.0.3qua eni oefcédit etc̃.i· diximꝰ ꝙ vtrũq; ifto duoꝝ corpo rũ medíoz bs graue ⁊ leue:qꝛ videm? aeré aſcẽdere fup oia cozpa pter (gne: vnde videtur babere graui, tates ín loco ignis:⁊ leuitate ín loco terre « aque: fi» iniliter aqua:q2 oefcendít fub omnibus Coiporibus pzeter terram:oicemus ꝙ babet leuitaté in loco ter
¶ £uoníaaüt eft vnũ ſolũ qð oib? (apfer neceſſe cft ouo
A —
dz -
mrt n — — Ue Ea - m cm T pez lj — E C -*5- h t i — — 2 —* Zu
— P
lb v LULA Bocnomen
t IU | eIntu$ aliqñ
M UM | bf oc quatu^
| 01 Co:porib*
| alíqii p pzta
mii..p D vidc
lil pfecte 5? celi | com̃ ʒi·
Si cleméta haberent ma terias diuſas nó reciperẽt ſoꝛmas fuae recipꝛoce:qꝛ mãe diuerſe nó recipiunt nifi fofae oL, ucríae, ofilc $.pby.c. 4.6, *.8.mcta, te, com̃.xi.
8 Antiq ne gauerũt cãm ſoꝛmalẽ ⁊ cõ ceſſerũt má,
.c.9. ⁊.7
m.b.7,4.8, comentis.
"EMI "t Opio The/ bin miſtij.
alla eſſe q̃ fubftat enidá ⁊ fupferunt cüt
dã.Quare ⁊ neceſſe materíae eẽtãtas qua ta ꝗdẽ bec quatuoꝛ:ſic autẽ q̃tuoꝛ vt vnam quidẽ comunẽ omniũ. Pꝛeſertim fi eg fcfe mutuo fiunt:eſſe vero diuerſum ſit.
¶ Et dicamꝰigit ꝙ ſi vnũ coꝛpꝰtm̃ aſcẽdet fup oiacoꝛpora ⁊ vnũtm̃ ſuboĩbus deſcen det. Neceſſe eſt vt alia duo aſcẽdant ſuꝑali/ qð coꝛpus ⁊ deſcẽdãt ſub aliquocoꝛpetm̃. AUnde neceſſariũ € vt elemẽta fint quatuoꝛ nõ dico pꝛimũ elemẽtũqð cft vnũtm̃. Et (dco fit generatio iſtoꝝ elemẽtoꝝ ab inuicẽ. Et ita quis gñatio cor fit adinuicẽ:tamen eſſentia eoꝛum eft aliud a generatione.
— | 37 ([ 3deft oicam^ igit ꝙ fi vnũ coꝛpus afcédít fap oia
coꝛꝑa:⁊ aliud oefcédit fub oibue:pp iftá cám.f.qp lo cus coꝛporis aſcẽdẽtis fup oia eft qfi foꝛma loci de⸗ fcedétis fub oibus. ZI2edium aüt inter extrema babere itétiones duoꝝ extremoꝝ:⁊ nece eft vt inter bec ouo loca fint alía ouo loca:ita gp vnũ coz. fit jfi mã alteri yt foꝛma mae. Uli neceffe eft ꝙ in iftis Duobus locis exiſtãt ouo coꝛꝑa:quoꝝ vtrũq; babeat grauitaté ⁊ leuitatẽ « ynü fit ad alterü qfi foza reli quii qfi mã.¶ 2».0.quapp nece eft vcelnta fint q̊tu o1f.cu ad mín^fint loca qtuoz:nece eft vtcozpa (int q̃tuoꝛ:⁊.dinõ oico pᷣmũ elntũ:qm̃ D nomé elntũ ali qii o1 oe his qtuo2 cozpib*aliqri oc pma mà. ([ 2». o.c iõ giiatio iſtoꝝ eInto: fít ex iuicé. i.c q2 má eo eft vna:fuit pole vt bec elita generaren£ ey inuice: fí eni bérent másoítieríasmo reciperent fuas foꝛas recipioce:q? mae diuerſe nó recipit niſi foꝛmas oí; uerſas.Quia eni babét yná mám ideo poffunt gene rari ex inuicẽ.Quia vo videmus ca generari ex iui cc5 fciuimus ca babere enícas mám. * ¶ 2.0. £t fi ífta suis generent ey inuicé:qz brit vnã màs tñ foz mas brit oiuerías £m ſubas:⁊.d.h 5 abnegátes cám foxmalé « cócedétee materiale vt opinant antíqui: ex quo contingit vt bec coꝛpora fint eadẽ ín fubttan tia plura ſecundum accidentia. ¶ Nihilenim ꝓbibetcontrarioꝛũ effe ínter^ medium ⁊ vnum ⁊pluraquemadmodũ in coloribus.Multis enim modis oícitíd qð
eſt inter ac medium ipſum.
lé. 3dé fcóo Dico ꝙlʒ extrema fint duo:non cft ĩpole
vt ĩter ea fit vnũ coxp?ant plura:quẽadmo dũ nó eſt ĩpole in coloribꝰ:ĩter eniʒ extrema imueniuntur plures ſpecies colorum. ¶ Iſte ſmo eft jfi 3dicée pᷣdicto in quo ómóftrauit vtmedia fint ouo:in iſto aũt dat D e£ pole nó neciũ: ⁊ fotte induxit ipfum in foꝛma qõnis:⁊ religtnobís biffolutioné vt fepe facit. f enim ita foxmat. Oia Ouo extrema inter d exiſtit medii bris intentionem duoꝝ extremoz:poffibile eſt vt illó mediũ fit vni: * poffibile eft vt fínt plura vno.f ignis terra funt talia extrema.£rgo pole eft vt iter becouo cxtrema s * ynti coꝛpus aut plura nó oc neceſſitate · ¶ £t in € Pmo eft valde fuffíciós fup ipm eft fuftetatus Zhemiſtius oícés e» ey boc loco nó oeclarat q» ele mti mediũ eft plusds ynü nedi gt occlare£ quot
scu079 Xecdo4mando — 0707
* — ri ſunt. ¶ Nos aũt oicam? q media d füntiter ouo t) p trema 5ría ín fo2ma.f.in qlitate aut füba:alia fünt ?
medyed funt iter extrema 3ria in loco ótrarict?
eni ĩuenitur in foꝛma « in loco equoce.f.cp ouo * 5ria debẽt eé5ria ín foꝛmis « locis.Contraria alf T funt ín alys pdícamétis (unt ouo in foꝛma ⁊ nõ OU *
ín fubíecto.£t cii ita fít:z 2ria d funt ín Loco ſũt OU in foia ⁊ ouo in ſubiecto eõrio 2rjsq funt ouo in forma ⁊ vnũ in ſubto.Et cũ ita fit. Jt mediũ de bie ĩtẽtionẽ duoꝝ extremoꝝ fm viã dimmution ncce ẽ vt mediũ ín loco béat duas ĩtẽtiões: prias forma ⁊ ín ſubto.Uñ nece € yt mediũ iter OUO "7 5ria béat alíquá 5rictaté ín foꝛa zin fabto:vff
Part 42
eft vt oiuidat in ouo loca:q̃ nó numerant: nifi pp -
merationé ſubti. Alia vo 2ríain alye pdicamenn funt vnà in ſubto ⁊ 5ría f5 formasmediũ fuif jr vni in fubto:z ouo £5 fozmá:« ídeo fuit pole Vt ! ouo ría ifta iueniret vnũ mediũ aut plu$ 5 ye, Mediũ aũt qð éin loco eft ipole vt fit ynü i W^ Om fi eét vnũ in fubto nó iueniret in co ʒriet eft ín extremíe:quéadmodii iueníret i medus d iter extrema 5ría.Cótrarietas eni q eft in. ext Q füt in loco eft ín fubto «ín fo2*.vii nece eft VE? ta exũs i medio fit ín for c in ſubto £5 vid oU! tiõis. Et (6 nece ẽ yt locus medi? oiuidat i duo quoz: vnus eft quafi foꝛma:⁊ alius dfi má:z 9C nifeftü eft ei q bene ofíderauit:licet ín co fit alid oiffícultas pꝛopter quam latuít Themiſtium ·
¶ 5n ea qdé gif Q (pfi? regiõe bfiti grani té « leuitaté. Anũqðq; bs grauítaré:lent té ãt nõ hʒ niſi in qb? ſuꝑfert. Terra alt oib? guitatẽ bs pp q9 ⁊ ſub diſtractis⸗ d ferunt ica d ocicepe ðoꝛſuʒ.Aer qc!) if qadregioné:adát in eã q̃ terre. Surſũd⸗ eam q̃ ignis:diuiſo igne nõ feret gern quéadimodá ⁊ ad ípfa trabit:cũ fíat PP. cica yna. Et veloci? trabat go ſurſuʒ 2r q̃ fert aq̃ deoꝛſuʒ. Neq; aq̃ n cá dac? « vt nunc dictũ eſt. Terra aůt hnõ pafl d nó vna ſuꝑficies. Pꝛopter qð aqua 205, vae ignitũ diſtrahit:terra atit no. £2U* modá afit eqs terra faríum:ficncas 1^ deoꝛſum feréoblatogerc. Hull cni b uítaté:nieqs n cad fatipfinercgíóc£2 y modíneqs terraleuitates, Fetunt all v diſtractis:duo ocozfus. €? bᷣꝗdẽ d grauceft q&oib?fubftar, Ibocatad "o grauc ens in cam queípfiue regiones bue faperfertur pp fimilitudinémdPs vg ¶ euertamur (git « bicam?g QU oq coꝛpoꝝ graui ⁊ leuiũ bs grauitate gi rd co: tion bs leuitatẽ niñ in loco füP d (so, tat. Terra aũt bs grauitatẽ in oi? COE sc, Et vificatio ei? cft:qp fi iſta cozpa * irt tũc acr mouet᷑ ad locũ ad ⁊ aq̃ad loci
Et fiaer aufercfiríücignionó tion P, |
rius niſi violẽte. Et ſgnis auſere ⸗
ífí 4J
€ We TL ow C$ VA Xn0gma moi mÉ uu
— —HÀ— 0c 4 VASA ARA A070 9 o IAOD — 0o 99 S ARAM CTCOA ub OA XGA
Y. iber
laret tio icederet aer furfá nifi vloléte. Siẽ flacranferef:com fua fapficico eadcs fir cá upficie aq:tũc aq̃ nõ moꝛeret᷑ ad locũ acríe "ili violéte:fient mõ oírim?. Terre aũt non Zuentt h:qꝛ ſuꝑficies ei? nó eft eadẽ cũ fnp" ce aq. fet iõcũ i vafe cadẽte fundat aqua atm eleuabit᷑ ⁊ attrabef adaerẽ.Cũ auté Oc füerit fact 6 terra:neqs clepabit neqs «i abef fet ſiẽ terra nõmouet᷑ ad ſuperius ^ Mqauferct:ficut ignis nõ mouet᷑ ad ĩferiꝰ C aer auferet. Nulã eni hʒ grauitatẽ neq; n ſuo loco neqs extra. Seciaratũ eft (git qp CO!pOr finplícifi D cft graue fimplt ocfcen Ute ſub oc: Gr arauci refpcctu. Eſt.n.gra hic aat ín ſuo loco:aut ín loco otínétríe: pp fi^ Intlitudinem fne materíe ad materíá illiue; tdeo mouctnrad fuum locum.
3» C bata g caplm 3dicat capto pdicto. n pᷣdicto
"i ; —— Qoia pter ignẽ brit grauitatẽ: oia. pᷣ Fire Trà brit leuitatẽ. ſin fuis locis. In D vult oecla ita ^x 01a pter (gné brit grauítaté in fuis locis:⁊ cũ dio» 1.5 Kedit ín b loco clare nifi qp grauítas me it faís locis eft magis ds leuitas cog:nó ꝙ nó der A ees 0i0: 5 appet ex fuis Vbís t ex fua róne dude bris T Eto-reuertamur ígi£ « oicam?.i.
^ tam. c» ín vnodq ifto coxpoz grauii «leuia i "t grauitas in fuo loco pter locti q eft iferío2 eo:
1 D in biitib? locü iferíoré.£t itendít p grauitate in uo loco:fícut diximꝰ fapius faciitaté mot? elnti in
eo. £t filr itédcbat p leuttaté icap pᷣdicto. CIbio.g
in oib? iuenít Guitas ⁊ leuitas pter ignẽ in qr iuentt tif leuitas:⁊ i terra t̃ grauitas.In Daüt loco cü fe, cit cõparationẽ iter grauítate 4 leuitatẽ ds büt i fuis locis iuenit grauitate vincẽtẽ:⁊ inuenit lenitate quas brit m ſuis locis ppinquioré ad motü violétii.f. qué biit (1 loco ſupiori. V.g.ꝙ cum iuentt motii aque ín fuo loco ad ſuꝑius valde ppinquü fto motui ad Lo;
&ü aeris in cendo violéter.o.cp ad bs grauitaté i tto
loco:z fil ops D ín aete:c icepit fic declare:⁊.d.terra Rut b5 grauitatẽ in oĩbꝰ coꝛpibꝰ i.in oib? Locis. (T- 2». 0.2 verif(catio bui" eft etc· i fignü ꝙ aq hz grauita: t€ in ſuo loco ẽ:ꝙ cii aufert ps terre fub ca ocícédet ad locii ei? facile:t cũ aufert psaerisno aícedetad 9c ei^nift oífficile:vii vi ꝙ maioré gratiitaté bs in » oloco dj leuítaté. Tñ no ẽ negádü pp I5 ipfas bie üttate aliquã:⁊ D mani" eft ocad:q: vicina cft coz Tt gram fimplt-(T $55 dubiũ eft oc loco acrís:fcd
^ deca pead aufert ftatis aer ocícedit ad loci illi? "k fo:te D fit violéte ey necitate vacui: « forte D 9? Grae vincit in eo:fed Zlrift.ificat.i-reputat.p
l loe Pmotꝰ eius ad locus aq̃ facilioꝛ eft fuo motu ad
xs qnie: fi mot? eius ad Locü ignis poſſet ſentiri Ta ifficilior qᷓ motꝰeiꝰ ad locũ aq:ſi videmꝰ i ad: * E sicerem? pctfe ꝙ grauitae vincit ín co.2frif.t tüca P máifefto ſenſui:⁊ (5-0.cp fi terra auferat: na dua mouebit ad ſuũ loci facile: ſi aer anferat —B ad ad locũ ei? nift violẽte:quẽaa modi ted auferat nó motebit terra ad locü ei?nii vío fgit v Cni tüc ipediret ipfas pp neceffitaté vacui. ft: ; "ó mouct ad loca ad nifi yiolétetüc admo
Quartus idi ueret ad locüterre ⁊ ofequerct eã violente:fic ignis ofegt locũ acris violẽte.Ia eni Otermiatü ẽ ꝙ (gnis nó mouetad loci aeris niſi violẽte:⁊ tücad hꝛet du ae nãs faciẽtes ſibi violẽtias.ſ.aerẽ ⁊ terrã ⁊ ouo ſũt foꝛtiora vno.Decłatũ eft aũt ꝙ potẽtie iſtoꝝ eltoꝝ funt equales:⁊ fíc ad nó moueret᷑ ad locus terre niſi víoléte.bec igit oeclatio eft Zirif.p quà ꝓbat ꝙ aer eft grauís ĩ fuo loco. ¶ 2.0.2 ſi aer auferat nó mov uerct ignis niſi violẽte.i.qꝛ iguis € leue ſimpłr:ma/ nifeſtũ eft ꝙ cü aer expelleref ad inferi? nececft vt moueat violéte ad locii aeris.Sic igit cũ ad expel lerct ad feri? moueret aer violétead locü eiꝰ:ↄtin⸗ geret cti aj expelleret ad iferíus vt acr moueat ad loci aq violẽte:⁊ ignís ad loci aerís violéte:« fic ex pulfío aq ad locü terre eft violéte:qó eft 2ríü ſenſui: 4 fup bác oeclatíoné oebem^fuftétari ín oemtando Paer bs grauitate i Loco fuo mag! d$ leuitatẽ. Et cũ Z bemifti?nó ĩtellexit bác Óómfattoné abnegauit ꝙ mot" aeris ad locü ad € facilíoz d$ mot? ad ad lov cũ aeris:ſicut et nó itellexit Pmoné Zlríf.cü.o.«qp bs grauitaté in ſuis locis ⁊ leuitatẽ:⁊.d.ꝙ fi bérent gra uitatéi ſuis locis qefcerét in eis violete « mouerent ad ea violéte.([ Et tüc bri oeclatü é tibi exnr̃o fer móe ꝙ bocnomé grauítas oiuerfimode dicit᷑ oe cie ci faerit in fuis locis:⁊ cũ fuerit ín locis fupiorib^, ¶ £t q? bec eleméta brit grauitate in ſuis locis:fuit pole vt admifcerent facile cü terra ex motib? coꝛpo rü celeſtiũ:⁊ vt ptes graues entiũ fierẽt.Et et op fpte rítus ín aĩalibꝰnõ mouct ad ſuꝑius er D qp pars gra uis magis eft (gnis ds leuie:ccü pare q efti co fit Le uis ſimp nó accidit eí grauitas nifí pp pte acris ad:
mixtã cũ ca: iõ cii ifte due ptes fegregabüt:morit
aial.( £t ét ſignũ q» grauitas in acre eft mag] à le uitas eft: qꝛ fíeénted ics tuncres cópofite e und ⁊ igne nũq; deſcẽderẽt ad iferi? vcatfüb:z fulmina alia:qr fi cü ynaparte ignis ogregarét mille aeríg: tuc cópofitu ipole ẽ vt motieretad iferius Pm í llos. ¶ £tfignü ꝙ granitás in co cft mag! ds leuitas : eft Qꝛ cá leuitatis in co eft caloz:« cá grauitatis in eo eft büiditas.£t oẽs oueníüt ꝙ bumiditas ín eo eft ma; io2 d$ caliditas:cũ vi eé humidioꝛ elntis ex oíffóne büiditatis:vt oeclatü eft in lib?pigenefcos. p illaʒ pté hũidã oðſcẽdũt fulmia ad iferi"affab.* ¶ Et cũ d. ꝙ ey facceffióe aeris d cãna vꝛ qp aq mouet ín cá; na violéte: ⁊ ꝙ P eft ſignũ:qꝛ ad mouet ad locü ae; ris violéte.c poffet aliq dicẽ et cp fi íta eétzotigerct ꝙ cii aqua fuggerét in cãna ꝙ terra moueret füpi? violéte.Z».refpodédo terre aüt nó otingit B 4Z.i.q: fupficics terre eft ſicca:⁊ füpficies aq buidanó prit adunari neqs etiã pole eft vtterraattrabat cófequé do attractionẽ aeris:⁊ iõ cũ vetofe appofite füerint fup corpus ſiccũ terreftre : oeide ſuggerent᷑ foꝛtiter finderent vẽtoſe. Aer ent ipole eft vt moneat a fno loco nifi cũ coꝛpus qà tágtt ſequat ipfum: cá coxp? ficci ipole eft vt attrabat cuz €o attraheret coꝛpus v'áfís terreſtre:⁊ fic finderet ¶ D.d.⁊ iõ cũ in. vafe igníto cadéte fundi£ aqua ftatis:aqua eleuabit «c.i; 4 B qó.o.máifeftü eſt. ¶ Sed erpofitores non pit care cás pp quá eleuat ad in vate:tnó eleuat aer
eft in co-2Ique eni nó accidit B in vafe nifi cus clar, dif oꝛificiũ vafis ftatis cii ín eo ponit cidela:ocide alíqe ouerteret ipm fup ſupficiẽ ad:ita qaer fubito nó poffit itrar ipᷣm.Et Z-beini.v.drédo cii aer 3 € ía vafe €i fuo loco:dre igft attrabítaquá à é ad lupi? aut dre poft oplo aufertfit i act v attractianonas
4undamétá Themiſtij.
Opinio Cõ mentatoris.
Scða ratio.
Alia ratio.
Oẽs oaucneo unt i Doc ꝙ bumiditas i aere é m:ioz qb caliditas. &ide ofilt.:, oc gliationc. [eX «C. 25. 4, metbauroz., corm.io.
à C xponit aliá pté tcx,
aer ad loc eiꝰex B a8bus pectaranim^arir auté aq | loci e Pus: qm̃ aute ad mouet yiolete ad loci acris máífeftü ẽ fenfuf:z fili.
li/ ſolidis:⁊ boceft falus. Aidemus o ali/ quodcoꝛpusmoueri fcmp ſuperius ja
NU UTTUUCUT———— B BM Deccelo 4110ndo h E 0 nn Alexandri (T Alexãder át oat cãʒ ouob^móis. b. Z-be"óftrurit ^ mouet fponte ad loci terre:cfir ꝙ terra mouet Vi B ! IU ſold pꝛima. — ipfos vt oic nibil ipe.o-1 D.Denigpaercaliduscus — létead loci adeunt igit qnay rõnes:quax due E IM. ifrigidabit ex ad cifpiffabit ⁊ yeniet in ditítaté mí — máifefte fenfuf.f.mot?ag ad terre loci ſpõte:⁊ mo E !» (| li sau P orécppneceffitaté vacui ſegĩ ad aere ziplet loca — ei? violente ad locü aeris. Et funt oeclarate trc$ oe⸗ E 4 resi ale. vacua euacuata ab aere ([ Z-bemifti^át2dic buic — móftrationes.f.7: vna eft motus acris ſpõte ad lo⸗ | xandrum, PmóicxD tale vasattrabítaquá calidã:⁊ fímilr cũ ad:c motꝰeiꝰ víolétead locii ignis:⁊ motus ignis, EB €go ét dico qp pt 2dicí ve vétofísigneis attrabétíb? — violente ad locum aerís. (C. Ieinde.o.oeclaratum , E I Scðꝛ ſoto carnẽ. (T D».enialio mõ:qꝛ caloꝛ cü attrabitbumoé eſt igit᷑ ⁊c̃.i.declatũ eft graue cop? cé fímplt;t (OU. n MA | eue" — mouefbumoz plus qᷓ; moueat vtusattrabés:dppcó — pusgraue effe $m cópationé ad ali coꝛpus. fué | B gu Zwei; fringe aercad fupius vafíeztbuicét3diciEp véto — eni fímpli oifferta cópatitio:qz grauc fimpli nó E | I dicto ^ faemedícog-(L £t bemifti?3dicitbuicoicédo p — fm cópationéadalíqó coxpus:c graue oz cópar?t— i Wu RIA ínopinabile eft op attractü expellatattrabés ín bora — fm cóparationé ad aliud:⁊ cũ ita fit eft grauc in " M. T P 1 ind attrabit ipmta gp attrabéeattrabatalígd «cr — ¶ £tcü narrauit graue fm cópationé cé:ocdit * n VUE URL Solo Auer. pellat ab eo inſimul. (C Nos aũt dicamꝰ ꝙ cã in — ín boc dicit.eſt eni graue aut in ſuo loco:aut ilo? E MUR LEM d máifefta eft ppinqua ↄſiderãti:⁊ mirü eft oe iſtis coꝛꝑis otinétís.i.toixim" graue effe fm cópationz B UE E I boibus pfundis:qüo ígnorabát D.£ü enialid peae — qz vídem? ddà copa grauia ín loco coꝛꝑis ſuꝑio B Mn rís tráímutabit ín nãm ignis mouebit ílla ꝑs in lo — ín fnis loas. (T. £t intelligedü eft p grauitate t * TE co aerís ſuꝑius:⁊ tũc cozpue qð eft fub ea fiue aerf( — locis qó ſuꝑius oíximus.f.eypulfioné eoꝝa fact E 5| Hi | ue aq fuerit ofequit «i ergo ílló copus qð eft füb violentiã facile ad iferius.4[ 2-0. ppter funill lo " WI u nó ofequat ipías:tüc illa ps ignea ftabít violéte ilo — néfue mae ⁊c̃.i.⁊ iõ bec cozpa cũ fuerit extra fua o d i | | co ín q tráfmutabat i (gné «nó mouebit ad ſuꝑius. ca mouent ad ipſa:qꝛ má coꝛꝑis moti fimilis € Ü B Cũ át gnis ponit ín ozifício vaſis:ſtatim tráffert i/— pozí cu? vlrimü eft locus cozpís moti.U.g.ꝙ deni J la peaene in ignẽ:cũ igit vas ↄuertet᷑ in aliqq bora — mouet ín loco ignisad inferiusqꝛ rit vitimũ Pes E E J «claudet futi oꝛificiũ:tũc ignis q̃ret aerẽ vtinoueat — le.f-ocauü ignis. à eni occlatii eft ↄtinẽᷣs cul E | ad ſuꝑius:⁊ tücnó ofequet íps oppilatio « ftabit fíc —betiftoz eft dfi fozma otéti:t quía b vult dare KT 4 Hi I illíc violéte in pncípio vafte:t ci oppilatioaufert:z — pp quá quedá füt pfectíóes quozüdá in vbit C: (í B E UI | orificiũ vafis fucit poſitũ fup aquá:tücílla psígnea — vnà mám babet:qrh fí ita oiuerfificarcnt in m? m mouebíit ad ſupius vaſis:⁊ figurabit figura ignea ? in foꝛma:tũc fe fugerét adinuicẽ ⁊ ſegregaren B IM MI nó iplebit vae:dpp ofequit ipm vasad locü vacuũ: co:⁊ non mouerent adinuicé fm perfectionem d Í MM ⁊ iã fregi dddá vaspoft ſtatũ ad in eo:⁊ ĩueni ea5ap — contrana fugiant feadinuicem:z confimiliaf ! T i Morus in — valía et bec eft y etíái wA etiam:que copulantur adinuicem. " Mi AR M qð »fequit ín vetofía igneis Dec igit eft pia caufa í UE T rü motus ad ad ſuꝑius. ¶ Oeide poft ipfas fcóa cít co vet — — re—— EU | cá quá cat Zller^f.pcuspsigneaaeriseytinguit « — fcr Ctiae ipfte mátfeftti. Siꝗdẽ eni v ji E | | ifridabit:c ſic aer occupabit minorẽ locũ cattraber oĩuʒ:puta aut vacuũ:aut plenũ:aut in o r | * de neceſſitate 58* ie vt y itas tudo:aut triãguli:aut oia ſurſuʒ:aut qut X. B | | it ci tertia quá inuit Alex in ſcõo ſᷣmõe.Cũ eni aq , (ona erít. ^ B | attrabit ab bis duabꝰ cauſis nõ eft ipole vt remane oxfüm ferentzaltera afr latío " —9 mad M [| WW atmota ad ſupiꝰ poftablationé iftazouazcázquo dut leue nibil erít fimplt:fi oia ĩclin (pu I | ll uíqs aer »ftríngit ít loco minimo. ¶ 3fteigt mot? deoꝛrſuz exeo g cr maioribꝰ fint coi idt 1 I cóponit cy trib? caufís.Quag piiaeftmotue partis aut ex plibtre:aut qꝛ plena. Poc ant Y | M ignecad ſuꝑius.Scða eft trãſmutatio ptís ignee ad mus ⁊ oftéfum eft:a:filr deoꝛſuʒ feimp. E WIE ! minoré dsataté.Z-ertiía eft motusad p fe pp foꝛtitu sq í aft vd i m | diné velocitaté motus de acgfíuit ex iftis motibꝰ vbíq qc ſurſuz corpora ferunt. €» (rif | | Er entm — eni dictũ — —— — cnũ ſit — tale qð ſemꝑ fur ( a | prrmi3 € «adbsleuitaté ⁊ grauitatẽ:⁊ iõ fuit pole cũ accepit — nó erítí . £t B LM pu" mbeq, abaltero pmi motus ſupius aut ĩferius vt moueat dio — ge -— ^ gs cci | UB WD peauir? alíquádíu ab íllo motu poftds moto: qcuerit. ¶ £t y vtiq n 3 terent oco:lui irc aut T | vt moueaut fignü ei? cp ifte mot? cóponit ey iftis caufis fibt fuc; terra. In mito ent aere tríangulí P | ul AMT. —— — iſte motus tnos intpe * folida atit plana erüt. Nõ videt᷑ dt *— J00 poflmoro; dd tps ĩ quo mouet ꝑs ignea ab ĩferiori vallis aa ſu. pticula aeris o Silraũt HIE ELE i Qcucrit.3de periusvafío:c nó eft ipolc vt attrabes attrabat pilo: , —* fita fit vem s ; alíó co? WU Ni —— ⁊ cũ vigorabit motꝰattracti expellet attrahẽᷣs:quia Cit ꝙno ſimp IE ELE ORI "^ — erítvelocio: motuei^cíó nó ↄtingit AMieriSdictio —ptle afcéderc fap boc copus [ene 1" píó | LUE PRU CODE 2 bemifty.f-vtidesattrabaralígd t egpellat abeo — vt fintoto cótraría. £2 uonías fi 1112 97 cur ABO E fil £0. fic terranó mouctad fupiezeéfi vi leuiseſſet eadem ſ. pocuum 7 PIC osg E LUE NUUBASIEULM dem^aquá copulati cii terra:cü aufert nó ↄſequit tmagnítud Épcibi, nia cope , 3 BE DU il ipfam illa poniſi violéte pp bác cás:q: terra eft gra/ 3gnittido 7 tríangolí tũc om fferius AU UU uie fimptr.inullá bs leuitatẽ:ita dz eẽ cũ imaginaue mouerent:aut adf uꝑpius:aut ad ĩ pánt E EE rim"aliqua ptes aeris copulatã ci fupfícieignísev nihil erit leue fimplr:c(ioia copa mo ari E M pulfam ad inferi^.f.t ignís nó moueat ad eiꝰ aeris ad inferlus »mpornuttcr cop? id E D loci nifi vtoléte cü nullá béat grauitate. Declaratus b "equo comp rebu ple ! hr eft igit ex D cp ignís mouet violétead loc aerísst usmagnis:aut miltíe; aut Cr
Y. iber
Quod femper inferino. €2 uia fi vacufi cffet cauſa leuitatis nullũcoꝛpus moueret femp
1 f aperitie: nulli moucret femper ad in m adi "Fttlicaliqó co:p?fimplicid moueret iferiꝰ cíti?8s terra. £2 im pole eſt vt in boc " |. 2Mcü triãgulis ⁊ co»poribuefolidis plus x] iyi COrporibie grauibus. S9 cd nullas par ü qtio yidemue moucríad inferius. Et e Loo Hilt etiam eft oicendum oc cozpe leui. : * (C ult rememorar illó qó oeclatü eft oe důia q eft 5 ti Prioné « &móes antiquox · SSermo.n.ei? có M 28! graui ⁊ leui fimpli: fm copationc. Antiquo/ íó Ut nõ ouenire vinifiin eis q̃ (üt £5 cóparatióes. i" SQ vitéteo pacuũ «pleni ee cás leuis grauis: di "y leui vincit yacuũ:⁊ ín graui plenü:nece eft vt v . l fitleue ſimpir aut graue (implr.£ü eni pofueri d m9 Gliqó con?leue ín à vacuii vincit plena ĩaliq "| í PPottióe:pofe eft lueniri aliqó corpus in à ppoatio "i " der 4d pleni erit maio? illa:qpp B coap? o5 aſcen⸗ i fup illó pmü.£t fimilr etiá poffumusinuenire i j3 aícédés fup fcóm « quarti: fic. in ifinitü:vi d ví der videbitafcede tup oia: filr oe grauuvũ (i triti E 9nullü cotpus erit graue fámpti:z fic nibil fo e a fimpt aut fupiue fimpliz« fic loca erüt in i bofit X motus eog erütifíniti:qó eft 5riii ei qo € " tibns t ilt onngit "Platoni ⁊ fedcibus elus pone | 19 CÀ5 leuitat] arauitat! cé imultitudine 4 paucí f e triãguloꝝ.¶ £t.o.4 fi ita fít máifeftü eft «C. ⁊ | loca fint termiata ex d iueniun£ graue « leue fim: Ó iciter:mãifeſtũ et g» ipole eft iueníre coꝛpus afcé, i es fupza leue fünplt aut deſcẽdẽs ſub graui fímp". | ¶ Etió dixit vt fint ouo 3ría «c.(.q» cũ fuerit pofi Y leue ⁊ graue fimp':tüc leue nó crit ria graui. có Ó Su traría eni füt ea d maxie oiftát.Cü aüt fupza oe co? 4 M, busleue iuenit corpꝰleuiꝰ⁊ füb oi graui uenit gra; : uius:nullũ erit coꝛpus leue qð mayie oíftet a. graui: » viinó erüt 2ria:á nó bébüt mediti: io otigit pone: K tibus leue « graue £5 cópationé «nó abíolute pone (4 medía fine rysiter d funt illa media. (T 2».0.qri fi y mà grauis « leuis € .i«« ſi cà Guis 4 leuis cét vacuus í plenü vt Pithagoras.d.aut magnitudo 2 paruitas trígulo»:vt f»lato-o-aut mltitudo « paucitas ptiũ [ Yt emocrit^.o.tücnibil eet graue aut leue fimplr. r Bo. oia co:pora moterentad ſuꝑius ⁊ ad ĩferiꝰ if qo «t media.bec eni € oifpó medy.f.vt in eo ogre PM C" 9ría 0 nibil cé leue fimplt aut graue: , NS i Declarauím" in plogo buius capli qiio I5 otigit ley ti D. età coꝛpa mouerent ad iferi?.i.cii có» 7 idu oq p buic poni Q» oia corpa mouerent ad iferi?aut t NET et «qa grauia coponũt᷑ ex tríágulis magnis aut " "i, E ib mltis:⁊ leue ex triãgulis puis:aut ex ptibus tins t tingit buic póní ꝙ oia mouerent ad infe; hé c pofuimus aliqð coꝛpꝰ graue pp multítudi j * l:pofe e iuenire aliqð co2pus plurtus coꝛpoꝝ: f c qu ptopter moucbit ad inferius pdicti co»poris : ttis o crim? alíqó plius ptii d fit fcós mouebit , Deciq Ícóo: ſic in ifinitũ ·g pole eft (ub oi corpore eft itàr Aiud:⁊ fup o€ cop? aícédat ali&.bec igitur j o ui $móís «oia copa mouent ad inferius. í Qtupy, E lenitatis ignis eft:qz eft paucioz partiũ l hiuß Rd pole eft imaginari copus pauciorus
een toꝛpus runcafcendene fap igne t erit
Quartus T (gnis grauis loco illius coꝛporis:cũ oeícendet ex eo ad ſuũ locũ:⁊ fimiliter onngit vt D coꝛpus etiam fít graue in alíquo loco ſuꝑiori. ¶ D · d.⁊ D falíus epo nere «c... falfus eft pone ꝙ oé co:pus mouet. ad il⸗ lud qð e ĩferius. ¶ O.d.videmꝰ.n.aliqð corpꝰ a.i. ſignũ eius ꝙ nó oé coꝛpus eſt pole moueri ad ĩferiꝰ | eft:q? videm? igne fp moueri ad fupius ⁊ nunds ad i iferius:t terrà femp ad iferius nund ad fuperius. | ¶ Et.d.hoc:qꝛ cii nullus loc? iuenit fup locü ignis: | ipoffibile eft vt imaginaret illic locus i quo eẽt gra, | i" uis.Caufa (git grauis « leute vt (int ſimplr eft cermi " | natio in pte ſupiori ciferiori fimpli:« cá gp fupuis ⁊ inferiue fint ſimpliciter eft finítae extremog loci:⁊ [| cà finis ectremo in loco eff ꝙ vnum extremo eft l circüferétia ⁊aliud eft cétrü:« fi nó:xtüc finitas non OTHER iueníret in lógítudie rectilógitudo eni recti no eft ANI LAN finita p ſe:ſed pp aliqó finitü p fe.f.lógitudine rotü Longitudo TIT TLIURPAUU dã:⁊ ex D appet gp loca füt tii ouo: impole eſt ples recta nó£ fi | j eẽ müdos vno. ([. Faufa" (gif motus ad fupius cad * E z * ĩferius eft foꝛma coꝛpis:⁊ cá foꝛme eſt locus⁊ cá lo; ^ £auf:mo IN
€i eft copus ſpericũ:⁊ iã appet b ꝙ non eft oe locis tuesd fup? | | li ifto. fic cft oe locis alioz coꝛpoꝝ náliü.^ Loca enis tiferi?é fo: |
in yltimis elntis funt các locatoꝝ:in alys aüt coꝛpo en —
ribus eft ecóuerfo.i.cp locata ſũt cãe locoz:l5 D iue ct com x THE niat ín eie fm pus ⁊ pofteri? «nó equali-f.qp cópór £t que ibi. i DAT UE ſitoꝝ id qð eft viciniue elntis locus eius eft ei tma; bLocai v 990 gis neceſſariꝰ:⁊ ĩdiget plus loco £m illud eſſe:⁊ quan
to remotius tãto minus:ita qp exiftimat ꝙ eſſentia |
funt các loca tog:i alije dt I ! coiporib?cft i econtra, | LEA 16 cft ipole TI HB vtcde ſubaꝝ i fint accũtia: |I fs vide opp"* MM HRS $.pbr. cõ.io Vs · met.c.5. Quanto foꝛ mà fuerit pfe Corte cé:tá to magis erit máifcfiing vt fit 2Cccpta in | Iffónc acci» li dentüiin foz mato:t dito magie fücrit diminuti céez lanto magio crit econuer⸗
timis cl'itia locati eft neceſſitas eẽ loci.Et Pm boc nó eft ĩpoſſibi le vt oiíe fübaz fint accũtia. ¶ Põt aũt aligs dicẽ «ii locus fit accũs quo pót eẽ cà ſube:⁊ boc eft oſii bile vt vídet famofe.([ &»cd ocmonftratio inotuít ias circa D: cá in boc eft:q? foꝛme eIntoz funt dimi nur eeqm quáto magis forma erit pfecrioris cé t3; to magi ent máifefti? vt fit accepta ioiffane accidé turin formato:⁊ quáto magis fiunt oíminuti efie tà to magis erit ecõuerſo.Et to vídem? a» calidü « bu midi 4 frigidi ⁊ fíccus funt các in fo:mis elntoz funt caufate in foꝛmis aĩaliũ. ¶ £t fitr eftoe tribua dimẽſionibus cii pria má.f.gp funt pme foꝛmaꝝ eri ſtentiũ in eain actu:zió putauerüt gd: coiporei; tas eft ſuba.Ariſto.aũt ocedit a» dꝛie quarũdã fuba; rii funt oe alis pdícamétis.f,vt oifferentie alicuius fube ín loco acapiunt vt aliqð alioꝝ pꝛedicamẽtoꝝ. "Decauté ꝑſcrutatio nó ↄuenit buic ſciẽtie:ſed Pme pbiecófiderantí oc ſubſtãtus t accidétibus ⁊ prior. fo-»fimic.s, tate vnius ad alterü in oiffinítione t conftitutione, Pr. com̃. io. | ( 2.0. fi vacuus crit caufa leuitatis nullũ coꝛpus b MT cét qð femp ⁊ in oibus locis moueret aq (üpitisaut WT ad inferi? ficut ignis c terra: D intẽdit cii.o.femp, . qð eni in alíquo loco mouet iferius in alio ſuperꝰ Ij ytaer « aqua non femper mouet ad faperius:aut ad Eg inferíue.ci aliquádo moueat ad fuptus 1 aliquádo Ii: | TA ad iferi?. (T 2».0.«tüc aliqó coꝛpꝰ fimplici mote, 6 WEUIIH d Yet cítiug «c.i; contingeret vt eflet pole coꝛpus ava, V | qud nius terra cé imaginádo cp trianguli aut coꝛpa (nne "Ti IRE pauciora ds terrà «plus oe vacuo. (7725.0.4 nibil ite MM o d | videm? ín acre q5 mouet inferiꝰ.i.⁊ feni o nott l. Cotpue eft graui" terra:q2 nullus coꝛpus videmus in aere qà ín co moueat citius QS terra. (T 25.0.7 fimile dicendũ eft etíá oe leui.i.⁊ p B idẽ occlarabiz nul lum cospus eft leui? igne.cii nulli coꝛpus videat ee locior! motus d$ ignis. ¶ Et potaligs Dicere g boc WT qo pofitum fuit D.f-q» poffibile eft inenirc coꝛpus in UTE quo pleni fit plus d$ plenü qð eft in terra:z vacuum WT
— — coDIlL Lema E —c——————
— — — —
— — — —— — —
— — nn
Finitas nofi muenit inre bue: nifi pp formas carü nó pp qᷓ;tita tco. Ideʒ 5* pbyfi. c6.65 Et que ibi.
eft in eo minus nó eft poleneq; dicẽtes vacuũ ⁊ ple nü eé cám grauitatl c leuitatl ocedüt D. Et cũ ita fit necio otingit císponé ppoatione iter vacuũ 4 plenu q: ipole eft iueníri maiorẽ aut minores:qó cft ipole. DDiseni quãtitas pole eft ea iuenire matore « mino: rem: vlr finitas nó iuenit in reb?nifi pp fozmas ea rü:nó pp quátitates.£t cü iſti dederũt cám leuitat! «grauítatie ex q;ᷓtitatibꝰnõ potuerut dicẽ qua oe cá
fait ipolc coꝛpus graui? terra ĩuenire aut leui? ignc. etiã otingíit eis boc magnii impole. Oẽ enĩ pole ext bit necio ad cé: fi effet poffibile vt cozpus leuiꝰigne iueníret:eét pole vt in aliqua bora iueníret cozpus qó ín aere moiteret citius q; ignis: c cum boc nundg fuit viſum:ſciuimus h effe impole:hoc aũt non fuit ipole nifi pp fozmá ignis:nõ pp Gititaté:c fimili. in tellígédi eft oe terra.'Dec igiteft otia iter opinione Ariſto.⁊ opinione iftozz eft oifferétia non parua. ( Siillð faciat alíqe fapabüdar mà. €3í àt ouo itermedía qũo erũt facictía que faciũt aer ad:puta fiqe oicat cé vacuũ plenus. Ignẽ (git vacui pp qð ſurſũ:terrã at plenũ pp qð So:ffi. Aerẽ ãt plue ignis bie : aquõ att terre. Erit. n. q̃daʒ ad à plue hẽbit ígnío pauco acf: aermlt? pauca adterrá plurc. € uarc opoꝛtebit aeris quãdã mltitudines veloci? ferrí doꝛſũ ad pauca.Hoc át nuſq; end ficri vi. 'IHccc igit quẽadmodũ igne furfü:q:talebs:puta vacuũ.Alia ãt nó. fct terra deoꝛſũ:qꝛplenũhʒ.Sic 7 aerẽ ín eũ q ipfi? locũ ferrí z fup aqua collocarí:qiti ta^ lealígd b5:« aqua deoꝛſuʒ ferríac ſub ipſo acre collocarí:qztalealigd bs. €5í anté erat vnüadamboaut duo:amboãt ouo exiſtũt vtriſqʒ. Erit aliq̃ mltítudo vtríqs que exce det: ad qdẽ aere pauco ad ſurſũ:⁊ aer aq ad deoriũ quẽadmodũ oíctá eft mltotiẽs. ESiigit aliꝗs dixerit ꝙ mã grauis « leuis nóefteadé:oicem? ei ꝙ ↄtigit huic Pmói vt ignis differat atra ſiẽ aer abaq̃. Ponentes eni vacuũ ⁊ plenũeẽ más guío ⁊ leuis:⁊ꝙ ignis mouctad —5— multitudinẽ va^ cai: gterra mouet᷑ ad ifcr? ppmultitudi né plen necio ponũt in aere multũ igneʒ:⁊ ínaq multãterrã.Et tũc ít. aliq̃ qtitate erit in mita aq̃ de igne magis qᷓ; in pauco acre; « erit in mlto aere oc terra magis qsin pau ca ad. fct fi ita ſit.tũc mot?acríe multi ad in⸗ feri? erit velocior ᷓ motꝰpauce ad:q9 nũqᷓ; videt. £t fi íta ſit dicemꝰꝙ ſiẽ ignis mouet ad (nperi? ppmultitudíné vacui:⁊ terra ad ifer? ppmultitudiné plení. &íc acr mouct ad ſuũ locũ ad (aperi? ppilló q9 eft in eo q dó alícui^, £t ſimilr aq mouctad inferi? pp b qð in eo aliꝗdeſt.Si igit aliꝗs ofrerít qꝛ
De celo 4 mundo
vacuũ ⁊ plenũ ſũt in aliquo coꝛpore:nec̃io
E d erít vt multa ad moueat ad ſuꝑiuscitiusq paucus aer:⁊ ꝙ multus aer cítíue moueal ad inferius d pauca aqna:ficut diximꝰ ſu⸗ perius:qð non inuenit᷑ omnino.
¶ Quia res diuerſe ſm formas:aut erũt copo e vna má ficut copa ſimplicia:aut ey. diuerſis ma
rys ficut cozpora cópofita cx elementis. oiucifito
forme iſtox eft pp diuerſitatẽ modoxꝝ.·g b.
differat a carne:ntfí q2 bs plus ð terreítreitate ^ | aquofitate:z caro ecõuerſo.Manifeſtũ eft igi —
nétce cám diuerſitatis grauis ⁊ leuis eẽ vacuu
nü:otingit oicere eis ꝙ coapora nó diuerſifican bi /
grauítaté 4 leuitaté à funt forme cog: nifi Pm q
oc vacuo ⁊ pleno fm magie « minꝰ. ficut fom i fímilíü cozpoz cópofítoz-.f.nó oiuerfificant à
cénífi pp multítudiné « puitaté partiti. Et CU ! lit ficut ín cozpíb? ofilib? nó uenit diuerſitas abfo
ín cís abinaicé nifi $m magie « minꝰ ita ↄtingt nétib?graue ⁊ lette eé cópofíta ex vacio « plentse nó iueníat leue fimpli « graue ſimplr.⸗.leue p " ma fit 5ría graui fimplr.f.gp nó offert ab c0 «ini diuerſitatẽ elntoꝝ ex qb? có ponunt fm mags. tÜ nus. (|. £t boc intédcbat cus dixit fi aliq? DIES m3 grauís ⁊ leuis «c.i. fi aligs oixerit qp cà ol tatíe guis « leuis i ſuis foꝛmis ẽ cá binerſitat elemétoz 5rioz:ey qbue cóponunt fm mag⸗
nus:ficut oícétes q» cá grauitatís « leuitatis dt (d pofitio co2poz ey vacuo ⁊ pleno:otiget ei Vf on pora nó oiuerfant ín grauitate z leuitate nifi P^, gis « min^:tfíc nibil erit leue fimpli auc grat plíciter:t tunc ignis oiffert a terra:fícut aera dá füt media. ¶ Et D itédebat cus oírít.oittI, ug
fi poftterint ꝙ vacuũ « plenü ſunt cãe grauita «y uitatis vt nibil fit leue ſimplr ⁊ graue fím d , 9i xi oiftát abinuicé: pót aliqs dicere defẽdẽ " né iftoz boium ꝙ pole eft uenire 5ríad p» ftant iterá exíftüt máe:c oia cóponunf CE? /
métís.C.6.qalbü tnígrü funt ría iter d Ard
DP E
plura media vt viride ⁊ charopos:⁊ ſũt co git 5rys elemétis: ſic fic albedo nó eft 2ria ng ni nift qz ignis mag! oomínat in co qᷓ in tcr? cra do eft?ría albedíni:q: magisabundatt? " apiid?! igníe:íta ignis eft 3rítte terre q2 vacui I4 ín co ji plenü ⁊ in terra e5. ¶ £t iõ . d. rũd plc
nit vacui e pienũ «c.i.q eni ponit vacun ^ gpl cffe ouas mãs ex qbus cóponit (gnis tf ro ig ipfas ec 2rías ín fine ex quo vacuũ abu - (on h a plenü fup terrà fícut albedo « nigredo im (e^ füf pter abũdãtiã ptis vicétis fup albedínt^" —2
ꝑtes obſcure fup nigredinẽ.ſterre nccio f nifi qii
Q ficat cbaropos « viridis nó oiuerfific!s inti
cbaropo eft magis de albedine d$ 0€ 19. te viridi ecóuerfo:fic 05 eẽ in medijs it La ot vtín aere fít oe igne plus d; oc aq: 4! ad — di ra dj in aere. ¶ 2.0. ipole qo ↄtingit e cic d. — tücin aliqua dstitate ⁊c̃.i.⁊ oungit cte * c j^ vifferatab ad:nifí q2 ín co multi fi 7€ (ipit "d de terra ⁊ in aqua ecõuerſo:⁊ cũ t3 757 ptt p [^ in magna pte ad iueniat plis de ign? CB. pref? acrís:t vti magna pte aeris ĩueniat Piece poc in parua parteaque. (T 2»-odpole q6 fea otus v oiritcfiita fit neceffario contifiget Vt — "m ]
multi ad inferius «cic fi caufa propte di
col |
cópofitctt ^ Ay,
Y. iber
Quartus aide
i E sque ín acre firmulreptesignis ton — firtpliciterant deorſum aut ſurſum: ſz eius j Bla pte aeris frs c oer quootingit vt ín Tà^ aó velocius aut tardius: ppter quae antes | terra plus a pte aq : otiget csi ;
IV Yt illa pars aeris in d eft nt de prid fic ** cauſas nõ difficile vídere. Dubitat᷑ eniʒ ntc
Parte aque in qua eft minus de terra:« flr cótínget:
. Staliqua pars ad in d eft plus ce igne fit leuioꝛ pte
Leris in qua fit minus oc igne:qó vieffe Sríü. (T. Et
"ri fcire ꝙ ifta 3dictío nó otigit cís nifi cũ poſue nt ꝙ multü vacui eft leuíus pauco vacuo: mltus
" —* grauius pauco:ita qp ignis nõ monet ad ſupe/ E au ꝛ eftin co multi oe vacuo 4 paucũ oe ple: fü : Jta p magnitudo illius vacui inata eft aſcẽdere Per ulii locu:c qᷓtitas illius pleni inata eft oefcen; € füb illo loco: filr oe vnoquogy clemétoz.f.vt —— vacui qð eft in terra nó pót moueri fu x illũ locũ:⁊ pp plenii oefcédít fub oibue cozpib?: " ya otingit o»fí plenü cffet maius pleno terra oe elo s LE ftb terra: ſi vacuũ ect mat? vacuo:ignia ', *Uaret fip igné. Doc eni pofito otinget impole qó "dit eis Si eni pofuerit q» pe vna ſiue magna fite "ua moueat ad ſuꝑius motu edlif«p qii totũ mo Tín tps mouebit tpofuerínt ita oe pleno:⁊ pofue ed ꝙ diuerſitas iftoz elntog € pp oiterfitaté — vacui ad plenũ:tunc non otingit eis cr D Pole. (T Sed tii Zirifto.ocdit cíealind ipote.f.vt "tà ad nó ſit velocioris motus ad iferíus ds pua:
: d gnis multus cũ ꝑuo. Sz tfi vi qp pofítío co; €
tic AC p vacuũ oiuerfificat ín leuitate Pm mul bir fita; Paticitaté:t fil plenü oiueríat fm ſuã ot ns EM in multítudine zpaucitatextinget cis fi D "lens erint altey ouog:aut vt vacui fegregetur a eno:⁊ hoc mouebit ſuperius:⁊ boc iferi^aut vt có» Slutinent,adinuicé:« fic ftabüt cleméta in fuis locís
Jo, Bl
^i^ Violéte:vri nó bébunt locii nàlé ín quo ftent. (T. 'p Crpoiibus ꝓpõnibꝰ iftius fcie eft ꝙ tfta cozpa fant nãlia 4 ín locíe nalibue:cii motus * violẽtus nó itel/
' ligat nífi in refpectu nãlis.Et fi íta effet ficut dicunt
ew» "vlr cozrüperent elemẽta:⁊ totus müdus. Caufe eni
giiatog « coꝛruptoꝝ nó ſunt:niſi qꝛ elnta exiftüt ex futi locu nãlẽ.¶ S.d.⁊cũ ita fit oícem?«C. fica
E propter quá quedá coꝛpa funt leuiora qbuída eft oi,
uerfítas vacui ⁊ plenizmanifeftus eft g fi ignis $m banc pofitíoné mouet ad ſuꝑius pp ástitaté ipfi? va; cui nó pp 35 vacut:tterra mouet ad iferius ppter qᷓ;titatẽ plent:otinget vt aer nó motiebit in fuo loco nifi ppter dstitaté vacui.ſ.qꝛ vacuũ o6 eft in eo émí noris qstitatte vacuo qð eft ín igne: ſilr cotingit vt aqua mouet ad iferíus pp qᷓtitatẽ pleni. ¶ £t boc intedebat cũ.d.quidã alicuitie:itédebat p D oemó rare op otigit eis vt ita fit pe medus:qm cii pofuit medía ee hsex quo dedit eis pdictii ipole:cé vt aer qinltus moueat ad locii aque: multa aqua ad loci tris:fi poffet aliqs defendere cos oícédo fote non fuerüt oíuerfitaté ignis « terre nifi pp dititaté va
ꝓpter quíd lata ferrea ⁊ plũbuʒ natãt ín aq: alía atit mínora ⁊ minorie grauítatíe fi fint rotunda autlonga:pnta acue deoꝛſum fe^ rantur. £t quarc queda ꝓpter paruitatem vt aranea auri⁊ aliaterrea ⁊ puluerca vtiqs ít acre natãt. zc his aũt oib? putare qdem cãm effe quẽadmodũ Democritus:non re cte fe babet. Ille enim íngt eleuata calida ex aqua ſurſum pellere lata habentiũ grauita⸗ tem. ſtricta at decidere.pauca enim eſſe cõ tra pulſantia ipſius.
¶ Et dicamus ẽt ꝙ figure nõ ſunt cauſe mo tue quoꝛũdamcoꝛpoꝛũ ad ſuperius aut ad inferius:ſed cauſa velocitatis aut tarditatis motue. Volumus igit᷑ perſcrutari oe boc dicendo g ꝗdam querũt:quare ferruʒ latũ ⁊ plumbũ latũ natãt ſuper aquã:rotũdum aũt ⁊ oblõgũ:vt acus nó natãt fed ſubmer/ gunt᷑.Et quare q̃daʒ coꝛꝑa parma natant fü per aquam vt furfur:⁊ alia terreſtria natat ſuper aerem:vt auripigmentuʒ. Dicamus igitur ꝙ Zemocritus dedit caufam ín boc 2 errauít. zoírít enim ꝙ coꝛpora grauía lata natant füperaquam : q? vaporce exeuntes afcendendo cleuant eaꝛ fiction ocfcend6t ad inferius.Coꝛpora autẽ rotnnda ocfcen^ dũt in aqua:quia illi vaporesnon occurráüt eis ſᷣm omnes partes:ſed vni parti illoꝛũ ⁊
guris $m quãdã qóné nãlẽ· ¶ Et.d.volumꝰ igit
fcrutari ec. i.qones ãt ds antiq qrebãt (n B Yut due. dz vna eft:jre grauía magna cii fuerint late figure natát fap aquá:aut faerit ↄcaua:⁊ vafa ſcutea ferri ⁊
qi ltplenítr quefüntextrema nó ponunt media — Pliübic grauia pua cũ hũerint figura rotüdá aut ob " ele bor reuerſus eft ad demr̃andũ D otigir. * longam ad modu —— In aauã:qᷓ;uis fint sil nedus fic in extremis. fiteratipole dicus; inoris grauitausq —— Po. dre q̃dã " im aligs igítoneritqp vacuü zpleni «Gi. com — COPA oben an cg 6 re dd coupa oefcédüt ín nif ixerit hoc accidit eis dicẽ ꝙ iititasvacuizpie; dete ain agus ddá ftát in lupficie aq:⁊ ádá ftát in hm a Htentíii ín vnoquoqs qtuo? elintoy, copopeft Po acre AL 5o-otcamus git ꝙ democritus «zi, nf eri; herſitatis eox in grauitate clenitate;ccótingit — 01 mue 2 Cerne dicebat 9 cá ppquá coipa m eap Doe pdictum:teft vr aqua multa citt mo/ lara grauíora natát fup aquá:z ea d nó funt lata nó , feri E a ſuperius qs paucus aer:⁊ multus aer ad i voy Ax derer nr "i —— cõꝑibꝰ ! Ü : EID td ca deſce
j^ (s, S pauca aquaxquod non videtur effe, foxtítudíné.Co:pib^ aüt nà lat! n oce s
gure qute non ſunt cá eius qS eft ferr
dici vaporis qué pt vince grauítas illoz coapog
Decelo 4 fundo
(C poꝛtebat autẽ in aereadhuc hoc magíe — fum feront: pterea ꝙ facile illud oínidfit facerc quẽadmodũ iftar ⁊ illeipſe:ſʒ ĩſtans Et in acre multo magie quáto magis deſ⸗ ſoluit debiliter. Ait eni nõin vni impetum cili diuiſibilis aqua eſt. Qm̃ auteʒ grauitas facere ſeyn:appeilãs ſeyn motum eoꝝ que quandã hʒ vᷣtuiẽ ſᷣm quá fert deoꝛſuʒ 7€
ſurſum feruntur coꝛporum. tinua ad nó diſtrahi. Pec itaq; adinuicẽco
— ¶ Dicamus igit ↄtradicẽtes eis ꝙ ſi ita eẽt: parent᷑. Sienĩ excedat vᷣtus grauitatis Cad
| tüc coꝛꝑa grauia lata magie ftarent in aere. — ín cõtinuo ad oíftracríone oinífionem? j
In aere em ſunt vapores pleedsínaqua:c — flbítocozfum velocius:ſi aũt ocbilíoz ſit:ſu TID cá Democritus ſciuit ꝙ hoc ↄtingit eis:cõ / pernatabit.De grauiqdẽ igit᷑ ⁊ leui: circa
EO OPI firmauit ſuũ fermoné ſermone debili.Et di — ipfaaccídentibue determinatũ fit boc pe
ub n | RM rit Botigit:q2 vapores exeſites ab aere nõ ¶ Reuertamur ígit z dicamꝰꝙ aer eſt Vt
MP EDU] exeũt equalrzítagppoffintoccurrereoibue cioris expulſionis qᷓ; ad: caqua qᷓterra I | a | partibue:fed expanduntur z fparguntp:o — quãto magis coꝛpus erit minus:iate 9— MALA UELLE ptertenuitatem fubtilitatetm aeríe. cilíoz vt expellat.Et cá íta fitzoícam q^ Mi | 43 (Etro: Democríti máifefta£ ex boc ꝙ aqua magis — pora'latanatant fup aquã:qm̃ multa o hl impedit cozpa ad deſcendendũ ad inferius q; vapo — paebendütocaqua:quapzopter no expe
ncqs diuidit᷑ cito.Coꝛpꝑa vᷣo oblonga qp
| | d ideo neceffe fuit eís oare o3íam vof Med | qui funt ín ad tq in aere:⁊ cozruptío ift?cft manife: * am hcinsie , | fta ſmõi:ĩmo 035 cé indifefta Si eni eraqafcéderét — rum cõpꝛrehẽdũt ocaquacito diuidũt — | | vaporee:neceffc cft vt vaporesquiaícendütinaere — deſcendũt ad inferius.Et erit ín aete LUNAM agildoemdht; ie ivre Deque —— velocioris eſt expulſiõis ⁊ diuiſionis m | ! n tüc nó bébunt maioré expãſionẽ in aere qᷓ ü Et dicamus ẽt ꝙ fi graue béatalíquá pol" dU 5 coti ioné:dre magis occurret coꝛpo/ —“ Mi LL ribus peicédéribüs in aere-crefiftét eisdiimaqua.. tia:tũc crpulfio ⁊ diuiſio erít tardío?. ^ —9000000 (ifi ait font bec quidẽ facile diuiſiua có aũt adinuicẽ ↄiũgenda ſunt. Dicoꝙ ſi Mun tínuo»:becauté minus. Et diuiſibilia autẽ tudo coꝛꝑpis grauis expellentis fuert 9 4— | eoãẽ mõ:hee qdẽ magie hec aũt minꝰ.as foꝛtitudine coꝛꝑis cõtinui expulſi:tũc m | cépntáduscáe. dracilebinífiblleqdéigirur letur z diuigetur z mouebiturad infer, qo bñterminabũe:⁊ magis quod magie. : cíto. (aft potentia coꝛꝑis graníe exp " ¶ Dicamꝰ igit ꝙcoꝛpoꝝ ↄtinuoꝝ:q̃dã reci tis fuerit debilioꝛ potentia coꝛꝑis " pítntabícifioné « diuinonẽcito ⁊ quedas pulſi natat füpíps: nio mouet ad " / tarde: « quedã diuidũt « abſcindũt cito: ⁊ oino Perſcrutat umus (gitocgra ead ll quedamtarde. Et dicere eſt velocítatégb/ ui:⁊ oc accidẽtibꝰ eis ↄtingentibꝰſu eflct i | ſciſionis « diuiſionis velocitarterpulfióio. ⁊ perfecte. Et in boc cõplebit liber Uo:
Qro adita í ifiaiasear (T Eum pofuit ꝙ cozpora oitterfantur adinuice i | £t qᷓ;omagis res eſt Marie brise locitate receptionis « diuiſionis 1 expulſionis pr | M magis erít velocioris expu ꝙ aer eft co:pus facilis diuiſionis ⁊ expulſion cr | | 4-4- (31 boc capto pponít pdicte qóni duas ppoſitiões: gis qᷓ aqua:⁊ hec ouo magis füt ín aqua d yf iti ! quaz vna efto coꝛpa otínua oíuerfificant ín rec! — IS .d. cãm ppter quà coipa ↄtinua nõ diui jet
piédo diuiſionẽ fm magís « minus.Zerenis magis a co:poríbtis latis:neqs expelltitur ab eis ws velo | Coꝛpora di eft diuiſibilis d; aq:taqua magis d; terra . IScða — quáto magís coꝛpus erit minus tátomagi? € iuidif l| | udi? eüteft gp copa oiuidétíaoiuerfificant etiain forti — cioríscypulfionis.L. coꝛpora nó lata facilc | —960 fo:wudime tuine t ocbílitatezc pp figuras ⁊ pp grauitaté coz. qꝝ non eft diuiſio:niſi vt ptes expulſi diuidan mo fa⸗ TN debuuate: ⁊ (gura eni acuta diuidit co2pa otínua cito:⁊ fílt co2 pellente: quãto minores füerint ille partes cur AMOR Pptr figa pus valde graue he due cũ fuerint cõgregate:tunc cilius expellent᷑:⁊ cü figura non fuerit lat potf
; E 1 ítía
ANE M A RLA ecõuerſo. ¶ 2».o«c ditomag! res tC i· ꝙ coꝛpi expul ita ſit «C í.cü poſuerimꝰ ꝙ cozpa lata expel⸗ * ee
E UNE DIM WuacEPSra qrtio rit foztíozcorpa át lata « pauce grauitat! füt — paucis co:píbus quapp facile oíuident E E NUBE Wb i fo accidunta cozpe expellẽti due oifpónes:vt fotu — currát oe expulſo maiori dititatéquapP vic fap? | LEA dics EI
£ ^» g 4 VER * " - Tr " - * - PETS A K * — — —— — — — — 2 -— m— -
Part 43
Ii dat « expellatur:z isto magis fuerit facilioris otn — pellentur:manifeftü eft q» copora lata n
M c fionis:táto mag) erit facilior] expulſiõis ⁊ ecóuerfo, aquã:difficile cxpellét aquá.cii igit virtus río c
! ¶ Aer ait magis aquatalis:aqua aute terra — aque ab erpulfíóe fuerít maioꝛ vtute gr a rabit fuf
30 ^ minus vtíqs ín vnoquoqs qiie magis de Pelislatituncnó erpellít aqua ab £97 sg ege
AU A EO EE facili oí oq ne. IDabc ipſaz: ⁊ cũ fint be oue potétic.f.potétia Cof. AE | uífibile: z diſtrabit facilíne. labe lentís:t potétíg conpís cótinuationis Cie. fuc
Li 28 OT tía quide igit latitudinẽ:qꝛ multũ cópzebé^ — ſio ↄtingit cũ potétía cozpís graui edt garano
Ae QR A dunt:ideo ſupꝛa manét: p^ maio: potẽtia ↄtinuationis coꝛpis CFPO "ug ifi UB IMS P firabi£illadoefaci.feapoqueóromófe o detóiPoréa ormai copi c (Pe AU db at fíaurio: .F-a voqucorio moie rit maio? potétía grauítat| cozpie expeli⸗ : viai TL bit figuris:qꝛ paꝝ cõpꝛebẽdunt:ideo deoꝛ — indevifta aüt »iigéda füt «cic c) ipei
— oom mmm tm
d. Prꝛimus * J Qutopo need Defcendütinqueequematanfup ma pars eſt Semocritꝰ afit ⁊ Leucippus MU EU P5 nosoiftín 5T 1guere « comparare inter potétías ina indlinifilili : WM | Erauitatis eypeiléris cpotétiam grauitatis expulfi. excoꝛpoꝛibus indiuifibilibue bcc « alia có | | i odo potentia co2pozís grauiserpellentis faerit boni inquiunt. Hec aũt infinita ⁊ multitudi We ^ — — corpoꝛis expulſi diuidet ipamz ne ⁊ moꝛpbhea eſſe.Illa atit abillis differũt MUTA tabít fuper * ad inferius:⁊ fi fuerit debilio na [a ex quibus funt z poſitione ⁊ oꝛdine bo MEI Cat a1 4 tps · ¶ Et boc q5.o.ante ꝙ ſi graue ba fjosacy kd TET quit o 93d oemóftrádü gp morusoinifioniscó — Anaragoꝛã eis qui circa f&mpedoclem.Ibi WIE A tatis pei a B exceflus potẽtie —* quidẽ enim inquiũt igné ⁊ aquã ⁊ aereʒ ⁊ "TR ELE Wsinegna rnoeclementa c implica magie e iig em Coiptis:tunc ppoztio elocitatisoiuifio, X C5 CarTiem ⁊ oe ⁊ talía ſimiliuʒ partiuʒ.Hi fio Ee oz.ad velocitate eiuifióisa fcóo ere — afit quídes becfimplicía ⁊ cleméta eſſe:ter⸗ | —— ad gauitatẽ· ¶ Etc iam rõã autẽ ⁊ aquã aerem ^ ignem compofita, —9000000 his 212. ua ui perfcrutádo oe fuba gra fperma.n.bor eff ' i£ aut WIL E ; Q t leuis zoe caufíe accidetium nalius puenietiü pan P H g.t1. oye c. His quídes igi qu AU ULM | mus (o Perfcrürati famueigiturzci.perferutaifu ex vno oiĩa conſtituunt neceffe cft dicere ac | | * ot fubftantia grauis ⁊ leuis ⁊ oc modis nerationẽ ⁊ coꝛruptionẽ alterationeʒ:ſemꝑ [ in eis gp mas caufas accidentium apparentius eniz manere ſubiectũ vnũ ⁊ ídes:tale aüt al simili in fimplicib? «in cõpoñitis ⁊ executi fu ; | ; - note I boc perfecte.£t fic cópleta eft in boc intétío terari dicimus.Pis auteʒ gni genera multa æAuer atore , ra ín * faciũt differre generation
(CE tractatu. | " Expliciunt libzi oe Celo ⁊ Mundo. uenientibꝰ.n.⁊ oífTolutíe generatio contin/
: Incipit liber prim us ve generatlone ⁊ corruptise — Sit c coꝛruptio. dco oícit boc modo Em
AA eA — EN AA 3 gU
€ MÀ
totelís cum Com.luerro... pedoclce:quonia n3 nullius eft fed folum Egnãtiõe autẽ — míxtura ⁊ fcgregatio mixtoꝛũ.Qm̃ igit p^
VO o-Acw VD X XU I
ZO. A s XD XL OV NI
WU - : i TA
iS DS 5 Eb? z cde fil of^ 1-4. Imidédf:z roce *34 ML | ds jj) co determinã PaL, S 445.55 | dus.Zimpliue Po UA XO [catigmetatío YT | ne ⁊ alteratióc Qd vtrũq; fit; vtꝝalr ſuſpicãdũ exiſtimã dũ fit eãdẽ eẽnãʒ alteratiõis ⁊ gnãtiõis:aut ſemotã vt determiata ſũt ⁊ noib?.Zintiquo rũ gdé igit bí ꝗdẽ vocatá gnõnẽ fimplícé al terationé eẽ inquiũt:hi vᷣdalið gnãtionẽ:⁊ alS alteratíoné. £2 nicfiqs ict vnfi alid oé dicũt:⁊ oĩa ex vno generãt:his qdé nece Ct vtiq; gnõnẽ alterationeʒ eẽ oicere: c gð Principalr fit alterari.Quicũq; at plures wãs vna ponunt: vtpote Empedocies axagoras t Y-eucipprie ⁊ Democrit⸗ lsaliuã Sed tfi Anaxagoꝛas ꝓpꝛiã vocẽ orauit: dicit enim ꝙ fierí « oeftruí idem "lt qð alrerarí. Multa aũt dicit elemẽta admodũ ⁊ alij. Empedocles ggemn. Woꝛa q̃tuoꝛ oĩa aũt cti mouẽtibus fex ait cipe T0-Zintarago?a autẽ infinita 3. eu/
HUN c Democritus.Hicqdes omíome
t éliaquooum vuíufcüiufqs (vnony-
Ktaponít:vtpote o8 ⁊ carnem « me
pꝛius hic fermo eoꝛum ſuppoſitioni ita lo" qui manifeſtuʒ e(t: qiii dicũt hoc modo. Heceſſe eft aũt ⁊ his alterationẽ cffe aliud deere pter generationẽ. Impoſſibile tamẽ fmqueab eie oícunttboc at qũo recte ot^ ciue facíle eft vídere.€2 monia ením vide mus quíefcente ſuba ín ea tráfmntaríonem fieriᷣm magnitudinem que vocat augmen tatio ⁊ diminutio:ſic ⁊ alterationem. Sed tñ ex quibus dicũt plura pꝛincipia facientes «no ipoſſibile alterari. Paſſiones enis Pr quae hic dicimus contingere differẽtie cle menton ſunt. Dico aũt puta calidũ ⁊ frígi dum:humidũ ⁊ ſiccum:albũ ⁊ nigruʒ:du rom z molle: alioꝛuʒ vnũquodq; vt ínqt Empe.Solem.i.ignem albíi videri 4 calí^ dum. 3mb:é.i.aquá ín oibue frigidá nigrũ 4 nebũloſum. Silr ait oeterminanit bere liquis.Quaꝑꝑ ſi non poffibile er igne fierf aquá:neq cr aq̃terrã:neqʒ ex albo nigrum erit aliqd:neqs durũ cr molli.Eadẽ.n.rõ ⁊
de alijs: bec aũt eratalterarío. Amplius ait Bscmpmd ⁊ manifeſtũ quii vri femp cótrarge ſuppo 2e luppo*
ticreops mám: fiue tráftmute£ fs locum:fi/ tic ſᷣm augmentationẽ z oíminntíones:fine Pmalteratíonem. Amplius autẽ fiir neceffe eſt eſſe hoc « Pm alterationc. Sí enís altera tío eft c ſubm vnũ elntuʒ: vna oinm má babentíum adíntricem tráfmntatíones, £t
j fi fübicctum venus cft z alteratioeft, —
Kómé fup ge con m ns
^j I Li m abalteratíóc: có artide lubs li Mb | ! | | |
— — —— — — — ————
— — enn
Com̃.J. Intẽᷣtio b? li bi é ðlermia rt cáovlco gc ncratoz oiu '
3dcp'me '
tbaürog com wiẽto p
De opionc € mpcdoclis Anaxagoꝛe 4 Leucippi: rcgrc etiã p^ ey»r.t6 5o,
! 4 noftra in boc libro eft gp 'H tentio opz determinare cãs vles gnãtox oĩuz ⁊ coꝛruptoꝝ nálr:coetermi nare cãs alteratiois « augmetationis:⁊ et cdeterminare q̃ fit vtraq; illaꝝ:⁊ vtrus fit opinádü alterationẽ ⁊ gnóné cé eadẽ:aut diueria:ſic hñt noia diuerſa. ¶ Zintíquog igit qdá opinant ꝙ gnõ ſimpiex ⁊ alteratio (de ſunt:⁊ qdà c» gno ſit alte ra ab alteratióe.([. Dicẽtes · n· oĩa eẽ vnũ:⁊ q» oia ab vno gnãnturmeẽe eft cos dicere ꝙ gnõ (implt «alte tatio funt idẽ. ¶ £t cá in D eft ꝙ ſubʒ tráfmntatio nus oiti5 apud illos eft ens ín actu nó. tráfmutabile. ([. Saciétes aüt elnta ee plura vno:vt Empedocles: Anaxagoras ⁊ Leucippus:⁊ Democritusmeceſſe ẽ eis dicere generationẽ ee aliã ab alteratioe.Senera⸗ tío.n-fit p ↄgregationẽ elntoꝝ:⁊ coꝛruptio p ſegrega tionẽ eoꝝ:alteratio aũt neq; € ↄgregatio neq; fegre gatio. ¶ Empedocles at dicebat ſexeẽ elnta:quori ouo ſunt mouẽtia.ſ.amicitia ⁊ lis:⁊ ꝓmobilia .ſ. terra ⁊ aer:aqua ⁊ ignis.Anaxagoꝛas aũt ⁊ Leucip⸗ pue ⁊ Z»emocrit? dicebãt elnta eẽ infínita:fs Anaxa goꝛas ponebat eaeẽ coꝛpoꝛa ↄſilium partiũ:quoꝝ to tii t po bit idẽ nomé:vt caro:⁊ medulla « lignũ.Be mocnt? aüt « Leucippꝰ dixerũt ea effe cozpa ifinita nuó ⁊ figuris:⁊ ꝙ coꝛpa cópofíta ex eie diuerſifican tur £s diuerſitatẽ ila: ptiů: aut pp figura: aut pp fl/ tij:aut pp oeaineẽ. ¶ Anaxagoꝛas atit necio⁊ eiꝰ feq ccs ornt ab £&mpe-Empe.n-oirit corpa cofilius par tiü cé cópofita er 4." elatis.Anaxa.aũt oicebat ifta 4? cé copofíta ex »filib^ptib^:z oẽs qdé (fti ſic dicẽ ce debet dicẽ fm bác opioné g gnátío ſimplex alía *eft ab alteratióe:f5 gaã eox »fequunt ſuũ fundamẽ tũ:⁊ qdá nó:vt Anaxa⁊ Einpe · Anaxa.aũt nó ofeqt ſuũ fundamẽtũ q» gnõnẽ ⁊coꝛruptionẽvocat ſimpli cẽ alterationẽ. Empedocles aũt q? ponit ꝙ gnãtio ⁊ coꝛruptio fiũt ꝑↄgregationẽ ⁊ ſegregationẽ elntoꝛũ A" ppamícittá «lite: ponit ifta elita nó trãſmuta
fi sdiuicé:z qp otíe eoꝝ d fünt calidi ⁊ frigidũ:hũi⸗ dũ 2 ſiccũ.Et alie q̃̊litates qb^alteratio accidit pma nẽtes funt.cü boc & qð ponit mani"eft g» £5 ſuã opi/
- pnioné nibil Caltera:io:ci alteratio nà eft nifi in bis
Document Nõo o3:líqe ict qp 65 in alteratocclis * afboi (ba, ð qũo it 3 nid de diligenter
ifferétys.Et tf opirrat d» pole e q» ex ad fit ignis aut ex terra fiac aq:c vlr vi o ipolee vraliad iftoz fiat ec altero P5 gnóné 4 coꝛruptione fimplicé.Tlece eſt ẽt vt nó fiat ex. albo nigx:neq; ex ouro molle:qð eſt aiteratior ⁊ D eſt necis ꝙ ci elnta nó trãſmutat abluicẽ nó erit ſubz vnum qð recipiat duo ·ꝛia:ſine Zietas illa ſit n alteratióe:aut in ſuba· Ois · n· tráf, mutatio bs ſubz necio:fiue faerit in ſuba:ſiue ĩ itu tate:ſiue in q̃litate. CL ucéc eft ét pofito ſubo ee traf mutationẽ: trá(mutatióc pofita eé fubs«([ Et non 05 alíqs oicere g» ſubiectũ w alteratióne:alitid eft à fubotn füba:qri quo ↄtingeret vt ſubo in fuba abla, to:yt fubs in alteratioc auferat :fib5n. alterationis nõ eft ei (ubs:nifi ét indt eft ſubin in fuba:c iõ iſto QÓ Ariſt.deait in aiteratise: dedit ét in ſuba.
c.z4-bulte (T *mbedocleo quide igif videt᷑ cótraria bi
cce: adapparentía z ad fcipfus ipfc. $i. mulàfit nõ oicit alterũ ex altero ficrielemen
torum vllum: eã alia ofa cy pis. Simulaũt qm in vnscolungt orn Im pꝛeter lites. Kurſum vnüquodqs er vno fieri. Quapꝛo
ptcr ex vno aliquo mauife(tfizquonia biffe:
- 3e generatione 4 cozruptione
rentijs quibuſdã diuerſoruz ⁊ paffionibne fact eſt:hoc quidem ad:boc autem ignis. £2ucadmodá dicit ſolem:hoc quidẽ albus ⁊ calidũ ⁊ leue.Terrã aũt grauc ⁊ duꝝ. Ablatis igitur his differentijs:ſunt entʒ au feribiles geniteq;: manifeſtůʒ cft quidẽ ne ceſſe fieri z aqua cy terra:⁊ terraʒ cr aque. Similiter aũt⁊ alioꝛum vnüquodq5: 7 no tunc ſolum:ſeã nunctranfmutarí a paſſio⸗ nibus Sũt autẽ ex quibus oicit fempcdo' cles poffibilee aduenire ⁊ ſeparari rurſus: ⁊ aliter aduerſantibus adinuiceʒ lite adbuc ⁊ amicitis. Ideoq; ⁊ tunc ex eno generat⸗ funt Non enim vtíqs ignío «c terra ⁊ aquo entía vnum crant omne. !
2:4 ¶ Ex bocapparet jp £mpedocles nó pót dare 02140
iter gnóné fimplicé ⁊ alterationé:c vi fic dit — fimo iſt viri dicat viſui ⁊ ſibiipſi:⁊ ſilx Sdicat c jenſui. Apua ips nullii eintum gnãtur ab dlio:fs "3 ey bísgoánt: ifta nó gnàn£ ey iuicé qo eft 3 fe Sibi aut 3diciqzoicit gp níbil b5 32id:c nó ctf dí mixtio tit ⁊ fegregatio tr:c qp gnátío partit mu
fit ex íllo vito mixto cii ab eo fegregant rce fsoiffe ^
rẽtias ⁊ paffiones ppꝛias:ita p vnum coz cft i9? qꝛ eft calídü « fici alíud terra:qꝛ frigidum «fie
cii: aliud fol fíc ipfe dic:qꝛ eft caidà « albi:t pert si^ cũ lis vicerit amicitiã.Coꝛruptio aüt müdi 2tigV P 6^7
ogreg1 "^? pti e: D erit cũ vicerit amicitia
nifeſtũ eſt ꝙ »tigit ex D qp elnta gnánt adiuice
neratio corruptio nó ẽ nifi amiffio p3iaz bbs p^, rii ⁊ acaſitio cay. d nó babebant:t I5 gdé necis 2. gin, cũ gnãnt p fegregationé ab illo vno: cozrüptn —J—
qm uj
-egregationé ín illud vnũ.Et D eft illo qà oicitíe
gatio nibil aliud eft nifi acqfitío piíagiagregi. v ag ài
amiffioillap:tideo boc qð oicit cp illa clita n
-". Wait r5
gencrant ex vao-3opoffibile eft.noicere cà eẽ yn
mẽtuz. S cóm id at qð boccrcópofiriof fitonenictibue illis. Jua aůt ex diſſolu
magis elntaq̃tuoꝛilſo ⁊ pꝛima natura. «vj ; ¶ Ex hoc apparet ꝙ ſermones iftius viri 29167 cre, boc mó:z etiã latet ín fuo fmone vtz opt. lio méta funt pn^ illius vnius:aut illud vni CI EP aii⸗ rii elemétoz:fi enís exiſtãt in illo vno fI Ot «od hé pzimá:ita dex co generent:a illud ynũ £ aros ma ⁊ fübm:tüc oignitis eft vt illud vnũ fic pn áüf5 Gi tlla illi:⁊ fi in eo exiſtůt in actu:⁊ ulud ei Vous Cópofitioné-tunc o(gníoza funtvt fint PCI cse píoz2 Pm námi.([- fseclarate igit ftnt ex to » y opinionesantiquoz; in gnóne « alteration
TUs5 Cófeqtur fs fundamétum:c qui nõ · tíont ¶ Ciniucrfatt tas oc gnone z coz
fimplici elntoꝝ oom. Gus cft;
(9 ; e d)
b Tw hy Piby
"iio eft. Et de alijs ſimplicibus motibus
| 4 Aires deaugmẽtatione alteratíone. t xit:⁊ Ops igitur nos loqui oc generatíóe ⁊ coꝛru / ^ one in ſimplicibꝰ. ⁊ pmo vtrü fínt:aut nó ſint:⁊ fi "t quo funt:c fímili pferutádus eft oebis ouob?:z tero otib fimplicibusvt in augmentatione « ín al atione. Antiqui enís aut oiminute locuti funt oe C *aut nó recte:fiue vtroq; modo. — latoením igr foli oc gnãtiõe ſcrutatus 1 coruptióe qũo exiſtit in rebꝰ: ⁊ oc ge b atioenóoi:fs de ea que elntoꝝ. Qũo aüt Vien, bes fiãt:aut oſſa:aut alioꝝ gd aliud taliũ
wea, bil. ZImpling:neqs be alteratióc:ncqs oc
^ 8ügtnétatioe qo critit in reb?. Caniucrfati 3BtC extra eaque ſupficietenꝰde nuilo alíqe tuit pter s2emocrít. Hic a(it videt oc
ipfis diuerſitatibꝰ⁊ diuerſitate afpicientiü:poftibile eftaut apud illos dicẽtes vtalíqs vídeat eandé rem dide. 4. me. albam:zalítie videat nigram: ifte motá ille quie de ifta opio fcentem:z omnes funt vere:quia natura qualítatum i1 MI nó eft nifi mutatío oꝛdinis « fitus.cvlr apud eos ne ix apparétía. HUMUM qs calo? nãlis:neq; etias alía qualitas yllam.bs nàs t.c26« ifra, MPO LM vel mãmniſi iſtam:⁊ dixit. 7 ER RUE M ¶ Qm̃ aũt v oĩibus peneeẽaliudgnãtioneʒ TNI Pt ⁊ alterationẽ. Gnãriꝗdẽ.n.⁊ coꝛrũpi com Mi MONI gregata t bífgregata:alterarí at tranflatíg | patfionib?oc bíe fcictib?cófiderandá.£26^ FUE LIEN nceautébfitbec ⁊ multae ⁊ rõnabiles.Si TM MET M adegit guátio eft »grcgatio multaipoffibi l | lia ↄtingunt.Sunt aũt rurſus rõnes alíc co 0— gẽtes ⁊ nõ habiles ſoluiqð nõ ↄtingit alr fe lj bic. Et ſinõ eft gnátio congregatio:ant vlr ' MIN i ! Abuscuraʒ hĩe. Jam aũt in qualiter:⁊ qo nõeſt gnãtio:aut ſi eſt:alteratio eſt:aut fi B Ilii - rica: qugimentatióe att nullus deter M tentandts cft, auit quidẽ vt dicimus:niſi ꝙ « quie oí ¶ Quia plures hoĩum opinant ꝙ gnãtio alia ẽ ab al/ 6 Ng Ceret: z 3 X —E teratiõe:⁊ qp coꝛpoꝛa gnãnt᷑ ⁊ cozrüpunt P5ogre | —— adueniẽte ſimiliaugmẽtatur. (ioni fegregationé:calteran£ £5 tráf — Ls E atitbocfíat nõ adhuc:neqʒ de mixtio accidétib cõſequẽtibꝰeis.ꝑſcrutãdũ eft igiĩ oe dubi j neq; dealioꝛũ cõſimili:vt (ta dicaʒ: vllo — tationib?t fmonib?otingetib? in boc.Si-n.aligs po | tputa oe facere:⁊ pati:qũo hoc quideʒ fa ſuerit ꝙ gnãtio ⁊coꝛruptio fint $5 cõgregationẽ tfe | Cit* - — : j :bocauté patítém nálceopatíonce.zoc
gregationé otingit ptce cffe ĩdiuiſibiles:ex quo plu
y 4 nes.⸗ ra ipoffibilía ſequunt᷑:que funt enumerata i ó^pby* MUT 2 — aute c Leucippus faciẽtes figu⸗ 12213 celi c mundi. £t fí dixerimus ꝙ genera» | i i 9:alteratíoné z guàtíonas erbíe faciunt. tio ⁊ coꝛruptio nó funt congregatio «fegregatio:oif/ M TU yif ü €gregatíonequídé ⁊ cógregatíone: gná^ Molioent nobísoare oífferentíam inter generatio 90000 y Onézc é. catt pofitío" - alterationem ⁊coꝛruptionem. 4* Id "| Wcalkerarionc £2 —— — in —— — oium vrg fic gnánf Ti i «bbartdo:catraríaafi * iſfinita que in ruptpztmioma itudinib"e;tibue pene T enfuapparét:figurae ifínftae facitit.£ua ^ pi soin eariidiniffbilib?:autnullacftidt | 4| Brpterróflartóecópofiti(dé tum videt — viebitiomacnimdo: bíffert.n.boc mulm | i alij: z alij: trãſmutat paruo adueniẽte:⁊ Fish die 5 Ti ak; az crurfüefimagnitudice ſint:vtꝝ vt Zemo viralindapparet vnotranſmutatoꝛ:ex eiſdẽ critus ⁊ Leucippꝰ:hecoꝛpoꝛee ſũt:vl vt ín ELI RUE enimtraacdía ⁊ comedia fitlítteri Kipp 5 3f pce TEM ve ——— Zimeoplanties. Pocgãem igit ipm vt in Olato enís nó perſcrut ſt iuf " p'anitice. E sp RU T no pericrutatus eft oe qualitate cuiuſ / l im?incaneníée vfqs ad planitié oíf WIL: ibet generatíonis:fed tm̃ oe generatione elemétoz a Je oirím íncoucti * q3a38p anu i£ diſ⸗ | l 1 MI ceinuicémó oe generatióe cópofitoz eyeis:wtgene ſoluere. dco imagierónabileco:paidínifi^ Tp | ! A AP o camis ⁊ oſſis:neq; etiã oealterationezaugmé — biliacffc. Sʒ becgdcs multa bfitirrónabill LT | —9— ut udo in rebus eriftunt:z bi : « vnde:⁊ vIr nullus tates. $35tfi 7 bíe glteratíoné ⁊ anátíonem | l —90009 a c QU07 b5 in oibus iftis fermoné.f.in generatióe: inait facerc: vt bictf eft: conncrfióc z og ub Nuptione:talteratione:toeeiscóib^.finactioe conting / dol M dr r4 lE UTITUR * amctmirrioner tacturniſi qð tm̃ vulgus ſcit: contactutranſmutante ido um:⁊ figurarũ EHE PER tüfi poffibile eit oe facili ſciri: vt dicũt g augmẽ / differẽtijs:qð fecit Democritꝰ:iõ c coloꝛẽ M EE 3 P copulationé filis ad ſimile pter Democritus boctió inquíunteffe:cóucrfioneatt coloza^ | |
bier Pd -3fti-nlabozauerunt ín oando iftis reb? x etias qbus diſtinguũtur adinuicẽ.Sicunt enis Sls rerum funt coꝛpoꝛa idiuifibilía infímta Breq ero cin figuris: iſtis fegregatis:z etiam con Satis fit generatio « coꝛruptio.Alteratio vero fit
APis aótq ín plariítícs fozmae diuidũt nó adbuc. Híbil.n. fit pter folída excõpoſitis. Pamoez. n.nõſuſcipiũt generari alids ex ipſis Cã aũtq̃re nõpotuerũtconfeſſa vide
qui iderfitate eoꝝ in oꝛdine 4 fitu.Ziccidit enim ꝙ Ü.o 3tee oitierfant £m vtrũq; iſtoꝝ:aut ſʒ alter.
qudatio« vituperatio metríce que cóponunt * diim litteris alteratione:t no otuerfant nifi $5 Bina ocddem:t oicüt:nec eft cá ppter quá ois ima *i —— yera:⁊ ꝓpter quá accidit vt in eadé re fic
ín experiẽtia fuit. Ideoqʒ quicunqʒ macie n. | inſudauerũt uaturalibꝰ magis —* poncrctalíapzincipia:quib?multa poſſunt | cóplicarc. £2 níanté er multe fertmonibue
S ifpofitioes cótraríecifinitexogsfuneve, — Ulf Oct exiſtẽtium entíe intuẽtes: ⁊ ad pau Sidpsncure "Senis «oido qainfinitafunt ineadéreeytuis X Ca rcfpiciécco:facile enunciant, facii nici
Kóméíupge:con — mm z
De generatione 4 coꝛruptione
7 (T. Quía aũt vel pn" velppeiü probare oebett magnitudo puncti:vel ⁊ tactus hoc pida vtz entíaoia nátía gnánt:calterant:t augmétant: — teo incõueniens:⁊ cr mon magnitu dinibu 4 accidüt cís 22ía iſtis ingstü pn^eoz: funt magnitu/ bs"? dines ĩdiuiſibiles aut nibil tráfmutát pp magnitu / magnitudinem eſſe. ¶ Amplius autez " diné idíuifibilé.»ifferétiaaniteropiones ofedntes erunt ĩmobiles:aut mutati püctí: tactueíftís reb?cy ouob?bíis nó eft pua: ét fí pn? funt ma» femp eft vnus otioy:quo2 üdatn qu afient
"mA | nitudines idiuifibileg:vtrus fant linea vel alíd coz : * ^ pt —900— ——3 Oemocritꝰ⁊ Leucippꝰ:aut ſuꝑficies Siena tnum d D de ' ihn UNT vt ín Zimeo.Om̃ q;uis ipoffibilía plura cótingant ctum. Soi vtíqs quíe pꝛedictoꝝ po b | —00— vtrifqs:tii Z»emocríti opio magis clt fufficiens. Iſti bet:autquatítarc;ant coꝛpꝰoino eẽ otl » —00— —— eit VC) wi wind Ares due le hec ↄtingũt. C zimplíue fi diuidẽs ligni t| AU Deopinione dine.Opinãtes aut elita efle ſuꝑficies:nihil poffunt » (à als : n 90000 —— — fopficieb?n.nibil gnáturznif compono:aut quíd aliud equalr 7 Meo , WD. V tiefüpficico coꝛpꝰ:⁊extremitas actionũ:in qb? «nulli acciis:aut € uap:opter fi fic b5: manífeft(i;quo
aM | —00 . alígd entíii accidétíir:in qb^firalteratío.fsemocri? — incído ligntiPmquodc(igs fignum oino.g | WO i DH PAR cocó,ene, polegdéeft ei oare oifferetias ín iftísreb?fm fuam. tur diniſuz eft poteftate:quíd ergo erit px
| poꝝ · reꝗre.ʒ· M APO arti — ——6 | ; ul ll opiones in pzincipys:q2 cófíderabat nãtr in nãlib ter oitifionem.&í enís « eft aliqua paſſio:
IB iu lato alit nibil pót oarein boc:q? fua confíderatio - s | nw - in rebus — nõ —e— ſed —** hec vore dione ve i | | PES EZ 2 a dM rbec.£u MU ¶ Aidebit at aligs er his dirá oífferütpby» —— — sant er puncrío magni | fice ⁊ logice ĩtẽdẽtes.Qui.n.aiunt ꝙ idíní nñibi | ! ' E tudínes eſſe:neceſſe eft coꝛpoꝛa indiu | fibilee ſint magnitudines:hi ꝗdẽ inquiũt a i. ccr. magnitudines. Sed ⁊ hocponentl | afitrigoni multa rát.zoemocrituealit VÍ boonsmisnacontincirimpofipile cT. jl dc£ ꝓpꝛijs z pbyficieferimonib^pfuadere. — ;eftantem be bíó c in alfo. qr MT Manifeſtũaũt erit q9 oicim? pcedétibus. | e^ erbocmaniven ex rónib? vtrifqs. lato.n.bic * UN Habet aũt qõnẽ ſiꝗs ponat coꝛpꝰeſſe:⁊ mà — batfupficies eẽ idiuifibiles;q: oce fupficics viuidũ i UM guitudines paſſim diuiſibilẽ:⁊ bocgdé eni tur in triãgulũ:triãgulus at nó oíuidit in alíqum APA NU poffibíleerit qp o(uífionce effugiat. Si eni ocues. T6 elt teckme Pa ERE Pct MAE CER CM oino oínífibile z poflibllebocpaflim fiU — »: (7^8 seinarióes üt oicétü pté ect idu Aba PM FE erit bocoino diuiſum: finófimnl oínídg ^ lcpteeidiuifibiles cé pncompog brit oubitatio* A E T CUM tur. Et ſi hoc fiat nihilerit ipoffibile.€tg^ — «fantaccepte cx ppóonib^nálib"Jiciit«n.gp o6
(A GT» 3T $4 pus pole eft vt diuidat f5 totũ.i.g oẽ punctii qc Biopter x j mmediü fil. Cllr afit f SIONIS ineo püctoz ifinitoz pole eft vt coꝛpus diuidat fs | tus eſt diuiſibile: ⁊ ſi diuidat nullũ erit ipoſ (5: eouatiidifferéter nó fup aliqó püctii plus al^ | fibílenafcene. £2 neqs fi in mille milia di/ £t cü pofüerim?g cosp^oiuifum eft infiniti ine "a | uifa faerítmagnitudo nullusipoffibile fi — fupoia puncta ifinita nullas accidit ipole- A I | : liM nullus vtíqs oíiuídat. £u ergo oio tale coz pofítío qᷓuis fit falfa:tii € falfa polís: « cx po ipo —9— inidat:quid ít reli ^ A poli i actu nó accidit ĩpole:ſiẽ accidit ex falfo W^. ud | enitudo. Non.n.erit poffibile: Crit.n.quíd — mílle ptes:aó eft ipole facere n actu: tii ifte e ALANIS nóoíinifum:eratattoino diuiſibile.Sed ſi nó odi nám ifti^politatie.£t cii poftl ^r i inr millücr&coinemegsmagnitudoiinio cem madi rona ricndeet vod na att erit:aut er punctis:⁊ finc magnítudíne fibiles:aut in pücta:aut in aliqà accidés:aut i | ca erũt:ex gbus cõpoſitũ eſt:aut nibiloitio. — Sʒ oicere ppoiuidat in magnítudics diu | AU d £anapp t gnãbit ex 6 erit i d 5dicit pofitiót dicẽti ꝙ owidit £5 toti: c ſuꝑ iaa AI poſitũ:⁊ o€ vtiqs nihil:⁊ norit exiſtes: 13 — que mocpitdines;ita parue: iuis ponam" i49 El il | * * : SpA P PES ] , . ; n i hi appareneti. Similr afit ⁊ fi erít ex pũctis enirdinesita paruas vteft ict tC otíget YE
— — —— — ⸗ — ——
AD | — — Manes tFa paruas vt elt pũctus tiit 2^ cec in EO RA nó erit quantũ. Quãdo.n.tãgebãt ſe ⁊ vna — refinita iueniant magnítudies oinifibiles fir, E UBL RUIRDLRN eratmadnitudo;vel fimul crát;tó faciebãt ↄcu:qð eſt iple T £t fiponam? q diuiaat 1g SUE PARE LER guitudo: xf tplüra: cta:t cóponaf exeis non fiet ey boc magn va, LT CU maíus oc. Siuiſio eniʒ in duo v piura TIC — cr eni (ob onunt adinicérira gpeg bío fit VI Prot I MP AP REL , Qymaítie:neqs mínne pꝛioꝛe. £uapp c fi ctus:zét móftrat c» pücta neqs augét ned5 iudintó UE d E Go RUN oce cóponant nulla facient magnitudinez: magnitudinẽ:hoc q» cii nos oiuidim^magn- a WE BUD EE fcd Agde fi in ouob^püctis:ant trib^:beide cóponim" £410. c., a T UM cc « qua diuiſio quafirafura ſerre fiet ex cinese — EI — xu M COipore:« ficmaanitudinie quídes CO2IDUS — ciunt in puítatezaut in magnitudic;neCe elt yt eas, L| I NU E UE
in i | cgredíat idem fermo:íllud aüt qũo diuiſibi cíant magnicuginẽ ¶ £t nece eft xthũcta Is cra
1! MA en p —* eftco:pue:fed ſpẽs aliqua ſegre — Cle cóponat magit e d if mum Tu abilis:aut paffio quídé "EE cus s fügibilee ojus jjudo €
WU T $ ba oquidẽ que ſeceſſit.Et eſt 6 'pby^ aic nibil oinidífiticmagninr re
Y. iber
Ponit ex n5 tnagnitudinibus.(]- £t fitr fl diuidant LI t
duitboma actu oia exiftétia i accidétia,C.g.vt oiuí "it in diſtictiões ds faciũt pũcta:tũc ẽt magnitudo di Reebofita ernó magnítudinib? ([- £t cũ iftí mo: ti i E Deftructi:nece é fi magnitudo eftoiuiía £5 to "d * Auidat᷑ ín ꝑtes idinifibiles. ¶ Iſte igtur hneehonetiũ pte vł magnitudinẽ ĩdiuſibileʒ iles là otingétia ex B qp magnitudines fant idíuifi W pᷣdicta ſunt. Oðʒ € igr in diſſolone ifti? qóts. * ed ⁊ hic tentandũ eſt ſoluere:ideo rur/ —— * qónéoóm.£2€ gdé igit coꝛ ti '€ifibile diuiſibile eẽ: bʒ qðcũq; fignü tuífibile tio eft incouenice:boc.n.pote^ —5* aüt endelechia exiſtit. Eſſe aũt po ic ſil oĩno diuiſibile ĩpom̃bile viget eé —— poſſibile ⁊ fieret vtíqs. Nõ vt fcd anal acta ambo idíuífibíle ⁊ diuiſum: ul luiſ U5Pm qðcũq; ſignũ:nullũ igit erít qu ⁊ icoꝛpoꝛeũ coꝛpꝰcoꝛruptũ:⁊ gene — viqʒ ꝗdẽ rurſus:aut ex püctío;aut RXnuihilor c hoc qũo poffibíle.€5s qm̃
e — (emp diuiſibilia: ⁊ femp in mino — mad&nitudinco; c ín femota ⁊ oífgrega
—* * eſtũ. Neq; itaqʒ 6m parté diuiden
vie Infinita fractura. 1Heqs poſibie eft
mul diuiſuʒ eé $m oc ſignũ. Non.n.poſſi
IC oio:f5 vías ad qd:ieceffe eft igt£indiuf fibilescrifteremagnitndinco ⁊ idíuífibilía CO?»po:g, tali ficcrítaijo ⁊ coꝛruptio. Et
cades fegregatióe:becatt cógregatíone. Cogẽs igit Pmo cé magnitudines idíni&übi lee hic eſt. Qm̃ antem latet paralogiʒãs:⁊ qtio latet dicamꝰ. Qm̃ eni io eft pũctꝰpun cto vndiqʒ cõtiguꝰoĩo eẽ oíuífibile eft qdé qualt críttit magnitudinibꝰ:eſt antédlr no. Aidet᷑ aũt qi hᷣponit ⁊ vndiqʒ t vbiq; eft pũctus. Quapp nece oíuídí magnitudineʒ Pücta:vbíqs.n.eft puncti: quapp ant ex actib aut ex pũctis eſſe.Hoc aũteſt qðexi
a Pbiqs:qr vna vtíqs « oie ⁊ vnufgfqs: n 'ceatit vna nó ſunt:ↄſeq̃nter.n.nõ fnnt 1 EPI Ybías:fi.n.6m medlũ oínífibile: Mal Aiguũ punctá erit diuiſibile: nõ autes
^ Bs .n.eſt ↄtiguũ fign figuo:aut pi € Picto:beceni eft oínífio:aut cópofitío. tes APP Cft cógregatio aut oífgregatío: fed "a ? athoma ceratbomíe. zibulra enii osi Ilía ↄtingit. eqs itaqs vt oítiífio fiat qv 5 effer:fed in parua 7 minima eft con S CAO1to: ſegregatio er mínimie,
gen Ho a molt s ni
| modis: eſt poles lio mo ipole.XiDodus ait Pa qd e
»SXiaüreffetcótigune püctuepuncto €.
ß Pꝛimus E pole eft diuiſſo in potétia. 3mpole vo diuiſio in acti que fit £5 oia pücta d funt ín eo ifil:qri fi (ta eét con tingeret necio gp coꝛpꝰ diſſolueret᷑ aut ín puncta aut in nibil:aut ↄtingeret ipfi ꝙ magnitudines idiuifibt les funt pücta: nó cõtingeret ci fuerint indíuifibi, les 5totü in potétía fup oé punctus vt fit oiuifibile in actu:ficut exiftimabát. 116.n.»tíngit cũ oé pũctũ in co2?poze eft receptibile oiuifionie ifímul vt cop? diuidat᷑ fuper ea fimul Qsuie idifferéter fit idiuifibi le faper vnũquodq; eoz:ficut nó cõtingit ꝙ cus bó eft receptibilis oius fciétiaz vt recipiat eas ifimul. Qð .n. dẽ de aliquo diuiſim nó feqtur vt femp oícat £25bf be all Quinctum.Zt effet pofübile vt oittderet magnitudo Qo oinifim fup oia pücta ĩſi mui:ſi puncta otangerét fe adinices 199 eatur ve q? eft ipoffibile:ficut oetermínatii eft in 6. ¶ Et iõ — videmus o cũ diuiſimus magnitudinẽ fuper aliqó ; punctũ:ꝙ ipoffibile eft ꝙ oíuifio cadat fup íllud pũ ctus cõſequẽs illud punctus qð erat poffibile antedj diuiſio eadé caderet fup íllud püctü:ficut crat poſſi / bile in illo pũcto:ſed ci diuiſio cecidit fap pmü pũ / Cũ cadit bi cum ftatis fuit deſtructa poteftas diuiſiõ is in (coo. "fio fup p" Th Mi Lü igit acceperim^aliud püctü poffibileerit vt ina. P"nctà fta MW. gnitudo diuidat᷑ ſuꝑ ipſuʒ quocũq; loco voluerimꝰ 2 dt | f5 cii magnítudo fuerit diuiſa fup püctü cin alíquo fc3o.vidccás loco:tüc ipoffibile erít vt otuidat ſuꝑ z"punctus ín. ts. ppr&, loco quo voluerim?cà ipoffibileeftvt diuidat fuper 99:97: puncti ↄñs pmü.([ £t iam oeclaratü eft ex boc fer mone oeftructio fue oemóftrationis fup magnitudi TT I ncs e£ idíuifibiles:c ét íam oeclarata eft oeftructío | ! illius opionis per ſe. Manifeſtũ eft igit ꝙ ſi cógre» Mili gatto eft neceffe eft vt fegregatio nó fit ín idiuilibi AIL EI Das ——— idiuiſibilibus:⁊ ꝙ imaginari rus nifi punctus — — no effet. ve
(L Sednõ ſimplex ⁊ perfecta generatio con bio gregatione c fegregatíone octermiínara cft l vt quidã inquiũt. Incõtinuo vero tranfma tatio ⁊ alteratio:ſed hoc eſt in quo fallũtur —000 oẽs.Eſt igf generatio ſimplex ⁊ coꝛruptio TU EET nõ ↄgregatione ⁊ feparattone:fed qiii tráf^ | mutatur bocín hoctotũ.Alij aũt exiſtimãt alterationeʒ eſſe omnẽ talem tranſmutatio nem:in hoc autez differũt. In ſubiecto boc iT quídé eft fm roͤnem:hoc aũt 6m mám. £8 WI quídcs ígíturinbie tranfmotario ceneratío MEA erít ⁊ coꝛruptio:quãdo aũt in patfion(b? z —9100 pmaccũs alteratio:ſegregata aũt ⁊ cõgrega 1 I B nd talenitcr mutabilía fünt:fieni ín puíffimag MU aquae aqua oíuída£ cíti? acr generat:ſi aüt VW aU f a cógregctur tardius. Magis autem hocerit fi A | manifeſtũ ín fequétibue. Nũc at tm̃ oerer uu minat(i ítqri ipoffibileeft cuónem effe co» WI gregationem quales quida inquiunt, £t nosnó putam"effe ipoffibile vt aliqua genera; io
e ER
V M ER Rtr aiat — Ra D
— —— zx am —— — zm —E * —— — ^ EE RT. cm 32 E
cy Á- 2 [n d) f b As
tío «aliqua coꝛruptio fint $m cõgregationẽ |
tioné:fimplices atit ipoffibile Ed * fint UM —* |
gationẽ « fegregationc:ipoffibile eft.n.vt ín quátita: TC T Y |
te cõtinua fit tráfmutatio in (ba autin q̃litate:⁊ in LM E
boc errauerüt pmo:fed gnátio fimplt eft trifmuta, Pu B tio rei £5 totũ ex boc in boc vt becaqua ín hůc aerẽ. T DNA M
Lomé/füp gc; coz, mm 3 | RU LOT
— — -
— —
— — — gn
— — — ⸗ — —
Part 44
— nm mmm e
£3uD5 altera tióte é [actus
a Segrega / tío € ↄ2grega tío faciunt vt res ſint velo/ cioꝛis coꝛru/ ptiõis:ant tar dioꝛis.
Nihil fimplí citer ouplr i^ teligi pot,
P pb.t6,76 €72?.
4fti.n.eyiftimabát D ecalterationé:fed D valde oif; fert ab alteratióe:ubm.n.in alteratíóe eft in actu :in giõne aütnó:c íta trãſmutatio in ſuba eft gnó « coz ruptio:in accũtibꝰaũt alteratio. " $Segregatio aut ⁊
. ogicgatiofacitit vt res fint velocior] cozruptóie:aut 6 tardiozis.Cü.n.owildat i puas ꝑtes erit facil. coꝛru/
ptóie:c cü fuéit ogregata ñ diuiſa difſicile coꝛrũpit.
¶ Determiatis afit bíe. pzírmo vidẽdum cft vtrũ generat aliad fimplr ⁊ coꝛrũpit᷑. Aut ꝓpꝛie ꝗdẽ nihil.Sempꝑaũt ex aliquo eft ali qd.x5íco afit puta cr labozante ſanũ:aut I^ boꝛãs ex fano:aut ꝑpnum cr magno:aut ma gnũ ex puo: alia oía fierihmõ:ſi.n.ſimpłr erit gnoͤ:ſimplr gdégd gnãbit ex non ente: pp vcr erit dicere ꝙ exiſtit abuſdã nõens. Queda.n.gnõ ẽ ex nõ ente aliquo: puta vt ex nõ albo albũ:aut ex noͤbono bonũ.Sim⸗ plt aũt ex ſimplrnonente. Simplr afit non ens:aut pꝛimũ ſignificat ſʒ vnũgðq; pdica mẽtoꝝ entis:aut vlc eft: ota cõpꝛehẽdẽs. Siqãẽ pꝛimũ ſube gnõ crít có ſuba.C ü eni nõ exiſtit (aba manifeſtũ ẽ:qm̃ neq boc neqʒ alioꝝ vll pdícaméto:puta neqʒ die: neqs ꝙᷓtũ:neqʒ vbi.Seꝑate.n.eẽnt p ſe paſ fionce a ſubſtãtijs:ſi adit nõ ensvlr:negatio vlrerit oĩuʒ:q̃p ex nullo nece gnãrignãtũ. De his gdẽ « in alijs dcm̃ eſt: ⁊ determia/ t ᷣmöibꝰampliꝰ. Gꝛeuiter aũt ⁊ nic 095. ii mógdéaliquocr nó ente fimplt gnãt: móafitalíocrente ſimplr:ptãte ãt ens:actu ait nõ ens:nece ẽ qð dꝛ pᷣexiſtẽ vtroqʒ mõ.
¶ £t cũ determinatuz eft o» ĩpole eft vt gño 4 cozrtv ptío ſimplices fínt ↄgregatio 4 ſegregatio:ↄſideran/ dí eft vix alígd generat ⁊ cozrumpit fimpli:autni bil generat:aut cozrüpit nífi &5alteratione-UL.g. vt fanue fíat ifirmue:cifirmus ſanꝰ · (.n«gnátio « coz ruptio fimplíces fínt:mece eft vt fínt indiuidua fube; «ne£t eft vt ec nó idiuiduo fube:qaéad modus gna, tío albinó eft nifi ab aliquo non albo:qm̃ fícut gio aliq̃ nõ efta níbilo fímpli:fed ex non aliquo:ita gio fimplt 05 eẽ a nibilo ſimpir. Nibil aũt fimplt debʒ intelligi ottob?modís:qz aut qð nó eft ſuba:⁊ eft al qð alíoz pdícamétoz:aut qó nó eft fuba necp aliqó vnü alioz paicamẽtoꝝ:⁊ quociqs mõ ĩtelligamꝰni bil ſimpir cótinget vt fit puatío decẽ pdicamcetozu: fi aiit fuerit in fuba triizmant" eft qp cótinget ex boc vt aliapdicaméta nó ſint:niſi accidẽtia cent abftra, cta a fuba:c fi boc nibil fuerit in oibus pdtcametie: tunc erímusiter duo:aut.ſ.ponemꝰꝙ nibil eft aliqd aut credim?g alígd fit ey nibilo ſimplr. ¶ Diſſolo atit ifti"qónis determiata eſt in p pby*: fsipfe ponit qo ocrii é illic bic oicédo:qó gnat fimplr fit ex ente in po'tnó ente actu:c cii pofuit oíffoloné ifti qonis ? mootritoreliat ín h̊ alia oubítatio:ita qp terat Lj Y pics in cé gnónis ſimplicitatis.
(L «2 aũt er bieoetermiatío b5 mirabilem qóné rurfue tétandus:o6o eft fube fimpler gnãtiorſiue ex poteſtate ente: ſine qualr ali
De generatione 7 coꝛruptione
ter. Queret.n. gs an eſt ſube guátío « boc quãti:⁊ qualis:⁊ vbi:eodeʒ vtiqʒ mo t vC co:uptióe gnt: ſi.n gd gnãbit manifeſtũ ẽ ꝙerit ſuba aliq̃ ptãte:actu dt nõex q̃ gnato critzz ín quá nece eft tranſmutari qo co pit: vtꝝ qdes igit exiſtit qd alioꝝ actu:dico aüt puta:auterít qtuʒ:aut q̃le:aut vbízatit
vᷣopᷣtãte ens:⁊ D ene:fímplr atit neqʒ (8 |
neq3 bens.Si.n.nibil:ſʒ oia ptátc (cp4^ tũ ↄtingit gpfit non ene. Et ampli?g marie timẽtes erant pꝛimi pbilofopbótce cr nullo gnãri pᷣ̃exiſtẽte.Si atit boc adc cét:bocali/ ad « fuba nõexiſtit:alioꝛũ aũt pᷣdicamẽto rumquíderuntquéadmod( diximus ſepa rate paſſiones a ſubſtantijs. ¶ Dubítatio auté eft iſta:ſi.n gñio cft fimpley «fitt? alid ente ín po" nõ ín acta.Querédü € vrzztlló d M ene ín po? béat aliq? ín actu. .g vni. pdicamétoz accidétíe:autyt fit in actu q̃litas:aut qstícas:aut alió alioꝝ pdícamétoz:aut nulli béat in actu occé pal camẽtoꝝ:ſzʒ in po*.fi à fuerit in po^ oia pdicamct?: nulli in actu otigeret qrere:vtz fit polc vc ſeꝑet a eo illð qð eft tn po*:ziá oetermiatü eft h̊ eſſe ipolen ét otingit vt aliqð ens ſit a nó ente i actu:qo ét VIE uerũt antig · ſi aut fuerit i actu vnü pdicamétoz 2^ cidẽtis:oↄtigeret vt accũtia fínt abftracta a ſuba. ¶ De his aũt quantũ cotíngít tractand(: 7 ũ caufa quare generatio femp fit; ⁊ que fiit plex: ⁊ qucPm partem. — p ¶ Et opz nos pfcrutar( oe bocin magna follicitudi «piis oebemus fcire cám ppter quá neceffe ett; gnátio fimplex: nó ſimplex ſint ſenper. ¶ Exiſtẽte aũt cã:vna ꝗdẽ ví pꝛicipiũ mot oícim?cé: vna ait má:tal&a(it cám dðm De illa qdé.tr.oíctü eft pai? (n oc motti í y móib?:qo afit:bgdé imobile poéctpe:b 2^ motif ſemꝑ:hoꝝ aũt oc ĩmobili: pꝛincip adéoíniderealteri?pbic eft opno.i2c C0, tinue aũt mouerialia mouẽte poft beco*" adtalefingulariffoíctogcaufaeft. |... ¶ £t q: cáegnónis funt oue moto: « máidréd! € ipfe ꝑꝑpcãʒ mãlẽ.Cã.n.mouẽs:aut eſt p^ viis: í nó j^ neds vlís. Pria vo « vis oeclarata efti PAP, cis cé.eclarant n.illic otio modi eẽ mouẽtiũ » rü vni éqó nid mouet:fs femp mouet." Urs. fp ab eo mouet. * "at pbías os oerermiatt o iftoz duoꝝ mouétiü.ZIDouétia ãt pticlaria d (reri uéter qb^giio eft (emp oeterminada fünf P^ ; ¶ Rücaüt vtín mác fpépofitá cám o^. Dp quá femp guátío ⁊ coꝛruptiono , nám:fimul.n.fofitá fie: z boctman" co ⁊ oenuncáfito qfio opoꝛteat oíccre ocfimplíci gnãtione ⁊ coꝛruptione |... gs ¶ £t cii ita fit íntétio nra bic nó eft niſi oare —5 — terialẽ: pp quá gnãtio ⁊ coꝛruptio ſũt femp s» poft loquat in caufis pticularib^:z bac Cà 035 «cnp.
- -
uit qó Bácá fiio aligd in po' cifert ibtir s,
4. Pg, 0 joi
i⸗ In pai n
" £i fj
fi o? uU
)P P " 5 I il
EE Y. iber * | Qhabrtaütqoné(ufficióté: c cá eft pco | plicat gnãtio: ſi qð cozrüpitadnó ene fece | (t IRó ens aũtnihilẽ:neq;. n. illud qdé:ne B qle:neq; dit:meqsvbi:qó nõens.Siigi ürípqSenefecedít:qrenó ↄſũptũ eſt olim t maxie oé fi finituʒ erat: ex quofit gnãtox nũqðqʒ. Nõ.n.vtiq; ppiĩfinitũ eẽ:ex quo generat nõdeficit: hoc. n ĩpole eft:nó.n.cft acti iĩfinitũ:poteſtate aũt eft vt in oínifióc. uapꝛopteropʒ hãceẽ ſolũcãm nõ ocficié m:qm̃ generatur quidẽ femp minus:nũc aut videmus huiuſmodi nó. toʒ nos pai? afi oem? cá s dicere qõnẽ ↄtingẽtẽ fu5s in otinuatióe gnónis-qo atit fic fozmat fi il i q9 corrüpit:cozrüpit in nihilũ · aut ín alió pdica. nez 7 Oeces. Et illà qó gnatur:griat ab ente fímto; Ü ente eft vt totü cófumat:cvt müdus orffoluat. Nõ ^ O5aligs dicere giioo5 effe ppetuo:qri illud ex $h quo ftt enátio:eq; pfícit:zneqs ↄſumit᷑:qꝛ eft infíni lis aet h In actu:qm̃ alíqó tFímiti eé actu ipole eft:fíc ócla Pa, ii PR ghtónfinit aüt $5 ꝙ eftpoleeft ín potétia: vt ur eel magnitudini femp ín ouo media. ü llccircapp b?cozruptíories alteriꝰgnã⸗ Otic eft: c hognõnẽ alteri?eé coruptiones n" qetà eéneceeft trãſmutationẽ. De gnátio * quídes z coꝛruptione fimptt femp circa f nüquodgs entium banceríttimandum cé i; e Mficientem cauſam in omnibus. tfta qó 2 pdicta ſic diſſoluunt᷑:qꝛ cozruptíovni? (5 1 eluídé rei eſt gnõ alterí*:qif cus cozruptio alicui? uerit gnãtio alteri^:tüic nece cft vt gnãtio nó abfci/ dat:qm.pfucceftioné foꝛmaꝝ fup fubiectum qð eft mà nó oenudat illð ex q gnãtio fít fimplr qo eft in potétia abaliquo ente in actu qð eft forma. ¶ Pꝛopterqdaũt nũc bec ꝗdẽ ſimplr dicũ/ tur gnãri ⁊ corrũpt:hec afit nõ fimplt.rur" ſus ſcrutãdũ:ſi idẽ eſt gnãtio ꝗdẽ huiꝰ:coꝛ/ tuptio aũt huiꝰ:⁊ coꝛruptio aũt huiꝰgnãtio aut huiꝰ:q̃ret aũt alíqe rõneʒ:dicimꝰn.qm̃ vdꝛũpit nũc fimpli: c nõ ſolũ D:becatr cft 7" Shatiofitmpli:bec ait ẽ cozrüptío.lfPoca(it £i, Sát adéfimplr:b aũt gnãtur gdé nó fim
fiu ite zer "adu a Mug, aperi : X - $7 Biteicimue.n.oifcété fciété fieri: gnáriaüt ui wüPIt n6: qu&admodfi.n. determinauimꝰ "wl ultotiẽs dicẽtes. Qm̃ B qdcs ſignificat b
p cd Bafi nó:pp D otigitq9 qrít. zoiffert dig M l5 in qð tráfmntat tráfmutáe:pnta foꝛte
! . t : son carigné lã gnãtio fimpli:cozuptio ar ali (i M» e". Cr putaterrez erreafitguátíoalíq gnã —9 pie elatio aũt nõ fimpler:cozruptioaót fim m aet Ptta ignis £2 ncadmodns Parmeni ; SoÍcit:btio ip5etie nocneeffe inquice terrã.Hec qdéanttalía alía ſuppone
' € differt. Modũ.n.q̃rimꝰ 6 nó fnbs. no eneígt fimplt viaeſt corruptio fi
* — - —— — ra —— nen — — ^ —MÍÜÁ—
Pꝛimus *
pliciter. In ſimpłr aũt ens ẽ gnãtio fimplr. Quibꝰigr determinatũ eft fiuc (gni ſiueter re ſiue aliꝗbꝰalijs erit bqdé cnie:boc atit nó eng. Cinogdé igitur mo differt in boc gnãri fimplt ⁊ coꝛrũpia nó ſimplr.Alio aüt mõ qualrciqs má q̃dam vtiqʒ.Cuiꝰ.n.magis drꝛie haliꝗgd ſignificãt magis ſuba.Cuiꝰaũt pꝛiuationẽ nõens. Puta ſi calm pᷣdicamen tũ aliqð ⁊ ſpẽs:frigiditas ãt pꝛiuatio. Dif ferũt.n.ignis ⁊ terra bíe differentijs.
Et accidit in D dubitatio oe d oʒ ^fiderare:cum.n. gnãtio alicuiꝰ fübe fuerit cozruptio alteri? ſnbe:qũo accidit oicere ín qbuídá rebꝰin qbus gnátio x coꝛru ptio funt in ſuba:qꝙ ddas gnánt fimplr zco:rüpunt nó fimplt.(T Dicamꝰigr q» qdá modus eft $m ques boc oi. Ur̃.n.ꝙ accidit eis boc ín gnóne fubazz adin uicéfile eft ei qo accidit ex boc ín gnóne ſubaꝝ inre . fpectu gnõnis accidétiü:queadmodü oícim?g gene ratío fube eft gnátio fimpli:t fímilir cozruptio eíug; Suõ («bcc «nó oicim?D in gnóne acciitüi in cozruptióe €07: na 5o5s qd. fed dicimꝰ ꝙ eftalid gnátio:autalid cozruptio: non. dé. s.pby. gnátio fimplr:nó coꝛruptio fimpli:neqs íta vi acci 1.c.7.2 ppb. dere fübftatys adiuicé:cü fübe que tráfmutant adi; Y» "co uícé diuerſant᷑ in D:q2 q̃dã ſignificãt boc pncípalr ⁊ e dé bic feq fm pi f.illud qð eft paa ſuba:⁊ qdà intédit p ſe:⁊ Z.cõ.ꝛo. q̃dam nó fígnificát tale boc (5 fignifícant pofteri?in lubſtãtialitate.U.g.qꝛ Parmenides vocat igne eng 1 terrá nó ens:q? apud ipm ignis fignificat ens pᷣnci paliter magís terra:f£m bücigit modi « ci file pole €t oícere q» gnátio ignis ex terra eft gnátio fimplt:
ZG» gnatioterre ex igne eft alid gnátio non fimplt.
Jftc igit eft vn?modoz qb"pole eft oicere qd ddam
fube funt gnãte ſimpir « qdà nó:2 boc eft $m q» opi
natur vnufgfas boius.(T- Et dsuis ifte modus fit ve
rus:errauit tñ ile g in D errauit credíditieo cui?
eẽ eft ꝑfectiꝰꝙ fit magis oiminutü:tin eo cui?eé eft
magis oimiutü cé ꝑfectiꝰ:⁊ nõ itédim? b verificare
Pmoné Parmenidis:neqʒ alteriꝰſʒ Vificare büc mo
dii; Hec ígr eft vna oiía £5 foꝛmã ⁊ figurã t $5 más.
¶ Indiuidua .n.ſubaxꝝ in dz cópóne vincunt ex d»
tuoꝛ elntis ea quoꝝ ozie ꝛie ꝓpingoꝛes ſint ad effe:
inagis fignificat aliað eẽ funt pfectiozes ín ſubſtã⸗
tialitate ds ídíuídua fup quoz cópóne víncütey ele
mẽtis ea quog dꝛie funt ppinqozes ad nó effe:z mb
nus ſighificãt aliq ens. Cl-g.o actio ignis que ẽ ca;
loz ppíngo: eft ad effe d$ actio aque que eft frigus,
: &rigis.n.quodámó oefect"eft calozis. b idiiidua a 4rignoq, eni ſupꝛa quoz cõpõnẽ vincit ignis pfectioza ſunt in dámó é ocfc cé di cain quoz copóne vicit terra:⁊ iõ pole eft oí, -— caloris. cere cii magis dimiutũ gnãtũ fuerit er pfectioꝛi gp 2155 2 Por pfecti*co:rüpit fimplt:c magis oímiutum generat cc. 7.cis e aliqua gnóne zecótrarío:cu pfectius gnabit ex md 4.mctc.27 gis oiminto:imo ipoffibile eft Dicere, cp cũ pfecrius €: 2t. cg,
cozrüpit ín magie oimiutii qp cozrüpitur ínnó ens, 3.36tm«t
£t ci ꝑfectius generabit ex magieoimiutogp Gene. gusnc.s:.
rabit ex nó ente: vt eft ↄaſuetudo antiquo. b 3ndiduz
¶ aide£aüt magie multo fenfato ⁊ hoſen 957 209 fato oifferre.£2uádo qdes enítn ín fenfibile ——
tráfmutatar ⁊ ín matería generari nauiũe An ua Quãdoaũt in nómaterías coꝛrumpi Ens ^ enim ⁊ nonens in ſentire ⁊ non ſentire oe
Cõmẽ.ſuꝑ ge.⁊ coꝛ. mm
il MN gintíq i boc MUERE ofcquunt vid ! j vᷣitatis inqua tü orit qp ena eft opbélum: 4nó ↄphẽſuz nátr é nó cina vide p boc,2. pbr.47. erfccti?in ober cft illð qð eft pfc cti? apud itel lectum,
dE RTI — 4L PNE T amete ym 7 — —
De generatione ^ coꝛruptione
terminant:quemadmoduʒ quídem (cíbíle ens:ignotum autem non ene:fenfue enim fcientiebabet virtutem. Quemadmodum ígitur illi in ſentire:⁊ poffe ſentire viuere ⁊ cffc exiſtimant:ita ⁊ res modo quodam ꝓ⸗ ſequentes veritatem. Id autem dicẽtes nó vcrum cõtingit vtiqʒ · Nam Pru opiniones «& fm veritatem aliter ⁊ generarí ſimplici/ ter 7 coꝛrũpi.Spiritus quidem enis 7 acr: fmquídem fenfum mínue ſunt. Ideo ⁊ q̃⸗ cunqs coꝛrumpuntur ſimpliciter ít huius tranſmutatione hec coꝛrumpi dicũtur.Ge/ ncraríanté quando eft íntangibile vt in ter ratm mutatur:ſm veritatem auter magíe bocalíquíd z ſpẽs hec qᷓ;terra.
¶ Et plures antiꝗ reputát cy perfectio t dimĩutio ín idiuiduis fubaz ex qb^accídit eis boc accris non eft nifi pp diuerſitatẽ eoꝝ in ſenſu.Oicũt.n.ꝙ cü aligd nó fenfibile tráfmutat ín fenfibile ꝙ gnatur ex nó ente:ccu tráfmutatur ín alíqd nó fenfibile oicüt a» cozrüpit ín nó ens. £t accídít cie boc accũs:qꝛ exiſti mabát q» nulla cópzebéfio eft ín cognitióe rez, pter fenfus. Nece eft ígr vt fenfibile flt ens:⁊ nó ſenſibi⸗ le fit nó ens:ſicut cogniti apud nos eft ens:⁊ ignotũ eítnó ens.Quía.n.opinabant ꝙ o€ ene eft cõpꝛehẽ/ ſuz a nobis:⁊ g» nulli ens eft nó cõpꝛebẽſuʒ:⁊ opina bant ꝙ opbéfío a nobis nó eft nifi £5fenfus:ió opi/ nabant cp fenfibile eft ens. ¶ Et ifti suis errét in I5 fícut oit Ariſ.tñ ín bac opione ofequunt viã vitatis aliq mó índitü dicũt:ꝙ ene eft opbéfum:t nó opbé fum nãlr énóens ¶ $55 errauerüt inqᷓ;tũ pofuerüt fenfus fícut fciam:vri accidit vt aligd in fe vídeatur ecoucrfo mó ſenſui. Ol.g.terra ⁊ aer · Aer.n. ſz itelle: ctii eft pfectioꝛis eẽᷣ s terra:⁊ terra perfectioꝛis effe apud fenfus: (ó. nó ouentt vt illud qó eft magis fen fibíle fit perfectius:perfectiue eni n reí veritate eft illud quod perfectius eft apud itellectum.
¶ Eſſe qdé igit bác ſimplicẽ gnãtionẽ alicty us coꝛruptionẽ entẽ:coꝛruptionẽ afit fi^ plicẽ gnõnẽ alicꝰeẽ dicta ẽcã. Pꝛopt᷑ mãm eniz differre:aut eo qð ſubaẽ:aut nõ:aut qp hec magis: hec vo noͤꝛaut hec ggem magis ſenſibilis eſt mã:ex qua ⁊ in quã eſt:hecVo minꝰ eſt. Dicunt᷑ aũt:hec adé fimplr gnãri hec aũt aliꝗd ſolũ nõex abinícé gñone:ſed £n qué dicimꝰnũc modũ. Nunc qdẽ.n.tm̃ ðtermiatũ eſt:q̃reoĩ gñone ente coꝛruptio/ uc alteriꝰ:⁊oĩ coꝛruptiõe ente gnõne alteriꝰ
nwõ ſimplr attribuimꝰgnãri ⁊ coꝛrũpi in ad^
inuiceʒ tráfmntabilíb?. Qð afit poftca dici tur nõ hocqueret:ſʒ quare diſcẽs qdé non o:fimplt enárí:& quíd generariſciẽs diſci⸗ plínatá:pióta at anárí:becafit determina⸗ a funt ínpdícamétíg. € 5 bocades boc ali⸗ Qd fignífícat:boc aũt quale:boc aũt dstus.
Quecũq; (git nó fubas ſignificãt:nõ oícuty
¶ Sed nunc querere opoꝛtet quarc 6€
tur fimplr gnãri:ſʒ ñm quid fieri.Sʒtamẽ ín oibue ſimplex gnãtio ipee Pm g ín ali quo oꝛdine os: putaín füba quide fiignio:f nõ fiterra:ín qualitate autẽ ficut ſciens 7 of ſciplinatũ:ſʒ nõ qñ neſciẽs ⁊ ĩdiſciplinatu: de gnãri quidẽ boc ſimpliciter: hoc aũt PIT) quid:⁊ vlr dictuʒ eft in ſubſtantijs ipſis:⁊ qm gnõnis effc continue caufa: videt ma
fobm:qri tráfmutatur ír52í9: c eft alteri"
femp gnátio ín fnbftótije alteri? coꝛruptio: ⁊ alteriuscoꝛruptio alterius generatio.
¶ ?»eterminata eft Dur ex boc fermone cauſa puo pter quá poffibile eft oícere in tráfmutatióe quar dam fubftátiarus:in quafdam qð cft generatio fitt plícter:eft giiatio ex nomente:z qo eft cozruptio fim pliciter in nó ens.Caufa autem pzopter quà dixim Cp tranfmutatío quarüdau fübftantiarum eft gcie ratio fímpliciter:z tranfmutatío quarũdam eft 9t Qua generatio:non eft caufa propter quam oirimu qp tranfmutatío ín fübftantias eft generatio fimpli citer:⁊ qp tranfmutatio ex ea eft cozruptio ſimplici ter:t ppter quá oíxünus g tráfmutatio in alus p'^ dicametie eft aliqua tranfinutatio.([- Caula eris il boc eft illud quod oictus eft ín libꝛo pꝛedicamẽtorũ fcilicet ep res particulares funt onobus modis. Uc dam enis dicũtur neqs in (ubiecto neqs oe ſubiecto ⁊ funt indiuidua ſubſtãtie:⁊ quedã funt in (abiecto ⁊ funt indiuidua accidentis. Tranſmutatio autẽ eo rum ít ea que nó ſunt in ſubiecto oicítur generati?
ſimpliciter. Trãſmutatio vero ex his oícitur cow.
ptto fimpliciter. ranfmutatio autem eoꝛuʒ quc oV cuntur (n ſubiecto:ſiue in ea:ſiue ey bís oicitur alid generatio. ([ Kaufa autem ín iftis duabus nomind' tíonibue:fcils que funtin ſubſtaͤtjs:⁊ que funt indc cidentibus eadem caufa eft aliquo modo. 3nuenti tur enim in eie ouo modí.perfectus.« nó perfecte" Dicitur igitur g» ín tranfmutatione ad perfectum? cy perfecto in duobus modis eft generatio ſimpli⸗ ter « cozruptio fímplicíter ⁊ in tranfmutatióc ad OV minut z ex otminto aliqua generatio c aliqui 6^ ruptio.UL.g.quod eft ín tran fmutatióe ex igne
ignem dicitur generatio fímplíciter ⁊ coꝛruptio fim pliciter:z in tran(mutatione ex terra « ín terram : citur alíqua generatio c aliqua corruptio cum 1877 fit perfectíozís effe Q5 terra: tranfmuatatió exon ne in hominem: dicitur etiam aliqua gencratio 4 . qua cozruptío«( Declaratum eft igitur ex hoc f o ne modus Pm qué dicimus q tranfmutatio inque. dam fubftantias:ccr-eie eft generatio fimpliciter. cozruptío fimplíciter:z ín quibufdam non: !! nti $m quem oícimus boc ín fübftantygs ⁊ in accide
bus:⁊ ꝙ aliquo modo funt ſimiles.
«sl. Phy guit! t | ;fíó! Truüpti t i| "n
jii ett « (ub
eb a
nado —
turalíquid femper excoꝛruptis alíjo.£2U€. |
admodá eni ⁊ coortpi boc fimplt inqui »
qfiad ifenfibie venit feng, Silt g1 i nõ ente inquiũt afi cr ifenfibili. Suciat quoente (abíecto:finenó: generatur CF ente:quare « fil generatur z compl?
ens. S beficit generat no ene. Zeritoigitur nó defici —*
z^ gun.
WI gu, Y
x CA in B eft
—8 ifta mafít eade ino
X. iber
tío d Penctatio enis entis coꝛruptio eſt nõ entis. zig, ptio autẽ entis gñatio nion entis.
; 1 OSifte ſmo facere nos dubitare fm bec que 35 iſte ſube gnãnt cx nó ente:⁊ coꝛrũpũtur cibo: ns:⁊ b qb diximus ꝙ cá ↄtinuatiõis gnõnis dn en m3a impole é vt oenudet ab altero duoꝛũ
* log. o ens.n.ſignificat vilius duoꝝ 2r077: fet co ODHU t Cus ita ficneceé vt gnátionüds cef; —* tie DIO eninó entís qo € yili?2riü:femp ẽ ge/
» entísqó € frobili?52:t magis fenfibile:z co2 e Dobilíozs5ry gnãtio non entís qð eft vilius um tnon ſenſibile:aut minus fenfibile. al 3boction cre fimplr Qretalíquio vtrus — ʒrioꝝ ẽ:puta terra ⁊ graue nõ ens tion t € letic ens:aut ñ. Sʒ € « terra eno: dem aut ma terre ⁊ ignis fimilr. £t alía " Dico má erat nó vtíqs gñantur crínuícé s €rríje.llbis.n.criftür río. Sant terre alia ec wem €gdé dlread?, eft autéálr san Qoc.It.qrii crit ene ſubijcit id iddẽ. cCafit nó ide ic be qdé igit in trt oci c. itatio:vtrũ ene « non ensoicant oc * Quo Vnus nobilius altero V.g graue.f. 559 Ene:c leue.f.igniseft ens;aut no ens oicit
ma 129 "S ^m, Mobil). P Lo2ie.má terre;c eno oicit oc má org
liozíe.f-mà igníorz I5 facit nos ^fiderare vtrum
ICamus (git c» vno mó eft cadé:tíó poſſibilia
ho 2, * EET. gñatiõe aũt 7 alteratione dicamus qd
differũt. Zicimus.n.has alterae? tráfm
tatioce adíinnicé £r igiturẽ aliud f * aliud paſſio:q̃ de ſubiecto innataẽ dici. £t eft tráftmutatío vtriuſq; boy. Zllteratío quí dé eft quádo manétc fi biecto ſenſibili ente
« trüfimnra£inef?paffionib?anr 5r entibus
dut medijs:puta coꝛpus ſanũ ẽ:⁊ rurſus la d manẽs idc: zmetallá qfiqs rormndá: x angulare iddẽ ens. Quoniaʒ aũt toti —— — manẽte aliquo ſenſibili: vt
o codẽ:ſʒ q̃ſi er femie toto ſanguis:
E dqua aer:autex aere omní aqua:gña
ü 5j pe tU boc tale;buíue autécoornprio. "V n
: 06 Debemts oicere ozias i ationé atis Seb F driaz inter gnãtionẽ alt aie rg eni iftoz e tranfmutatío:t bs fübm ; 8* —— fübto:coifferüt mn ſubto i eo qo é fugi: literatio igit é cũ fub5 fuerit aliqð in actu: tráfmutati in alid fpé dlitatie:cü ille d lita: "ligi j nt Srie:aut inter 2rias. Clg.» iddem coxp? Quir ^s] t aliqii infirmat pmanedo iddé:ét iddé dao one ett rotiidus:qiiqs eft angulare pmanédo —* afmutatio ait i ſuba é ci nibil iactu tema: ing fit oos. d eft trãſmutatio qð fir fub; illrei q t eentialr «nó accidentaliter. UL g.ci fperma
Pꝛimus303 tranſmutatur 4 fit ſanguis fm totus:aut aer trãſmu tatur £m totum: fícaqua.
C Maxime át gnãbit᷑ fi trãſmutabit᷑ ex ifen fibilíi fenfibilezanttactu:aut oĩbꝰſenſibus: puta qii aq gnãtur cr aere:aut coꝛrũpit ĩ ge^ rẽ.aer.n.valde ifenfibile. In bíe atit fi aliq paffio maneteadé5ríctac in gnãto ⁊coꝛru⸗ pto:puta qñ ex aere aq̃ fi gbooyapbara aut hũida:nõ ops b?paffioné:fs alterá cé inꝛqð tranfmutat. Si afit nõ:erit alteratío. V.g. muſicus bó coꝛruptꝰẽ:hõ aũt imuficue gc neratus &:bó auté manet íd iddẽ. Siquidẽ igit but?non paffio cct 6m fe mufica ⁊ imufica;bníue qdé gnãtio cét:buíue afit coꝛru/ ptío. Jõ boie qdé becé paſſio:hoĩs ãt mtr fici ⁊hoĩs ĩmuſicignãtio q̃dã ⁊ coꝛruptio. Nũc aũt paſſio bec manẽtis:iõqʒ alteratio eſt ſᷣʒ talia.Qñ qdẽ igit ſᷣʒ qᷓtũ € trãſmuta tio contrarietatis augmẽtum ⁊ diminutio. Quñ aũt ſᷣm locũ latio.Qñ aũt Pm paſſſões ⁊q̃le alteratio ẽ.Qñ aũt nihilmanet cuius alteꝝ paſſio ⁊ accidẽs.vlr boc quidẽ gene/ ratio eſt:huius aũt coꝛruptio.Eſt aũt hyle maxie ſubiectũ quidẽ ppꝛiũ gnãtiois ⁊ co ruptionis ſuſceptibile:moö autẽ alíquo ⁊ in Alijs tranſmutationibus:qm̃ oia ſuſceptibi lla ſubiecta Srietatus aliquay.zoe gnátione quíides tgí£ fiue eft:finenócft:z qtioeft:z ocalteratióc ðterminatuʒ fit boc modo.
¶ £t magis eft máifeftü cü tráfmutatío fuerit exnó
ſenſibili i ſenſibile. Mg.vt ex aere fíatad vEgenere.
tur.aer.n.fere eft ifenfibile viſui ⁊ ſenſui:⁊ oiximus
«p neceffe eft in illo fixo ad q̃litatẽ gnãtã:vt illa dli».
tas (it in eo eéntiali:qz videm? p in reb? gnãbilibꝰ remanet fenfibileUl.g.vt cospozeítas remanés i aq
⁊ in aere cii grianf adiuicécoyapbanitas «bumídi, —
tas alia acadétia d remanet in gfiabilibus vident ꝙ nó fint fuba illius qð fait ín talib^iftis trifmuta, tioib^fs modii quo ílló q € ín actu ẽ fub i tráfmi tatióc que eft in qlitate. ¶ £t cá ín I5 eft ꝙ illud q6 remanet apud giiationé aq ex aere eft aliqó otigeng fubtomó c eft ips ſubm (5 accũtalt.i.qꝛ eft ín fubto: 4 ió fi e£alteratioío im ſubto fto eét tale ec.f.accrita, le:tücalteratio cét gffatio. U.g.ꝙ fi bó eét ſubʒ muf Cea nó muſice $5 ꝙ coꝛpoꝛeitas € ſubʒ foz'ad « aeri: fcs acciitalrtüc tráfmutatio bois oe ignozátia mufi ce ad ícias illi? eét gñatio t cozruptio ín fuba:fs bo e fubm eéntiali'ad cognofcédi muſicaʒ:⁊ io fuit alte, ratio nõ gnãtio:⁊ nó ẽ alteratio gnátio inqᷓtũ fubm pmanet ei eentialr ouent cu alys tráfmutatíóibug gnatioe:c differt ab eis tn eo ín qó eft tranfmutatío, Lum eni tráfmutatio erit in qnátitaté erit augmen / tum ⁊ diminutio cad locum trãſmutatio:⁊ ad quali tatem alteratio-tráfimutatio autes ín ſuba oiffert ap oib^iftie tráfmutatiólb^m b:ꝙ nibil remanet ín ea qó fit fub5 eẽntialr:ei in id qð eft trãſ mutatio:⁊ pzín
a FiPdpnci palr é(b5 (Da lie rráímuta tióie: (5 alig» rii tráfinuta^ tiomi mà nó
cipatr má"eft ſubʒ ilPtráfmutationis, &ubiectum 152. 08? . , » 4. P Y * ft Ü n F3 aũt aliaz traſmutationũ nó oz mà nifi fm poſteriꝰ. ——
* " — qu - — — —— — — P — — a d ——
—F ^ Y Hu t
— áÁBÓ mmm: Suus Xe Y YE ^i»
Y TH ti i [/. /i li | | | i T P |. Mi "n | AM. | P , 14 LAM / li 1 "m I |
vnũqðqʒ qð augmẽtat᷑:⁊ diminuit᷑ qðcũqʒ dimiuitur.Scrutãdũ vtíqs pꝛimũ vtꝝ ſolũ icírca qd coz dꝛiaadiuicẽ. .g.qm̃ b qdes ex h in pᷣtrãſmutatio:vt ex potentía fuba in actu ſubam gnãtio ẽ.Queaũt circa magni/ tudinẽ augmẽtatio⁊ diminutio.Que ãt cir ca paſſionẽ alteratio:vtroꝛũqʒ aũt ex poten tia entiũ (n actũ trãſmutatio dictoꝝ cft. Zlut ẽt modus dĩt trãſmutatiõis. Vr̃aũt qð alte rat᷑ nõex nec̃itate trãſmutãsſᷣʒ locuʒ:nʒ qð gnãtur. Qð aũt augmẽtat᷑ aut dimĩuit:alio gt móab co q9 fertur:qdẽ.n.vniuerſuʒ al terat locũ:qð augmẽtat᷑ ꝗdẽ:quẽadmoduʒ qð oeducít.D.ni.manéte ptícule trãſmutant᷑ f5 locũ. Nõquẽadmodũ q̃ fperc.be.n.i fili locotrãſmutãtur manétetoto. Que aũt ci? qð augetur fempinamplíozem locázín mi⸗ noꝛem autes que eius quod diminuitur.
25 ¶ Dixit:⁊ drendu eſt:vtrũ oíía q̃ eſt inter augmẽtuʒ a alias trã mutatiões:eſt dꝛia quá hñt pp illð un q̊ € trã ſmutatio:qm̃ aũt illð qð augmetat mutat locus. gnãtũ aũt t alteratũ nõ.¶ Et amplius mutatio loci ín cremẽto differt a mutatiõe loci q 02. cõiter local. motus aüt localie oupley eft.frectus ⁊ circularis: circularis oiffert qdé ab co qð mouet ſm rectitudi nem:ná illó mutat locü Pm totũ:illõð aũt qo augetur
fenfibili cozpe ſepata:nece ẽ aut ips nó poffide ri ctücauterit püctus:aut fibi file.Z»e bíe d nó Qrüt cus aut vacui: vel erit cozp?ifenfibile:qrit igit puc cé màs « vacui:manifeftu é ꝙ ipolecft.& aut rit cozp^ifenfibile ops indstü gnãtur ex co nag do vt fiti loco. é.n.cy d aliqd gnátur:nece € vt bi t
Nullã.n.hʒ dꝛiaʒ (L5 cx d gnánt cozpa fimpli:cil ex d creſcũt:cũ gnátío fítin totoꝛcremẽtũ aut 1 P Quapp D fcratatio ambob^é cóíe aliqualr:⁊ aliqu) liter ppaía cremẽto:⁊ cũ cop? fepabilep muta ad eft ín loco fenfibile:cideo nó cft fepabile a ſenſibili: reuertitur fcrutatio fuper paimuím m oduiti.
Part 45
(C Scd fiin aliquo eríftít ſi qð ſeꝑatũ:ita M nullius ſᷣm ſe:aut ſᷣm accũs aliqd fit conti git multa ipoffibilía. Z2íco atit. C16. fi 6c ncrabíturaer cr ad n6aquacrit trãſ imntam fcd ppea g vt ín vafcad ineft ma cicul C^ Infinitas.n.nihil ꝓbibet materíae cc.
Dp « gnáríactu. Zimplitie neqs fic vidct generarigcreraqua vt ertene q manente.
H ! W : b | ^ $ d ! d i T De generatione 4 coꝛruptione Lk. IU ul EN Peterminatus eftigit qp giiatioeftensicqüo:t qo — poicfenfibili: D eft ouob?modis:att p fc erit ſepa⸗ iui a A DI eft mutatio:⁊ ín quo oíffert ab alteratione. — ab 35* ſen (ibilizaut aligd exũs i 325 pni B UN Wi ?tatíó iautié oí (if^ dés:vtin vaſe:vt dicimꝰꝙ ma ẽ exũs ELcozplo op⸗ ALT fn M y nd Ven — * ren ofiderarei vnodqs modog.e'gbéinpo-beideieo — user | | crta gnatíoc « alteratioe:⁊ q $ qà é mactu.Si at cremétüi ⁊ diminutio ſint Ccrm22 —— [ugs
itu / pic! yid f i n MP loco:aut £5 fe:aut £5 acciie:fícut noe oi ximus de pe inb fcit jl
t€ das
nare me. mutatloci fs ptes.([ Etoiffert ẽt a motu circulari vtia — 354 Qiuís ambo moueant £5 ptesin D:qii ptes moti cir — ifi coꝛpa i actu:z alía ipolia d dicta füt ĩ alus —9
—9 femp mouen Ael, p 2 ;
—0000— wricodélo« Cülariter femp mouẽt t eodé loco.ptes at augmoẽta z-9:fetatá far? mam cé:ot C^ — Datus —990— uridroms timonét loci maiorésqoiminaiturin mio; - Celg oib^ifcpatá face mm cav MN |
-- - m - T. 4 (3 Nj. Te [ AH | «4 Pb ü i [o bí 6folü in ci üeroróne ót fi vná:f n pf ft tj LB I | fi Por (7€ iy air tráfmutatio differt nófolii in cir — —* Reise 33 MENU | IM € 5. vbi bs á:fs ficci?qoanátür calteratz augmé^ ponẽdũ:nʒ Iteaecoopie mar ppeait | I td : o caq: 3 icel q 8 js - 9 " e^ ^ ^ BER mastonm (e máifcftusc.Jcircaqdafitétrafimurato Illð arcu bec vltima mã éqrens vi - | | il | fabicctum. augmétatióío ⁊ diminutiõis:circa magni⸗ ſine paſſiõe pole eſt eẽ néq5 finc forma · éi 1 NINOS
i i D arsi caught tudinem afit vi effe augeri ⁊ diminui. ¶ Melius eft ergoponereg mà guárióis ci "i Ex
—— €:
-—- — — M — — —— — mmn
— — te
26 ¶ ifi igit augmétü differt ab alus tráf mutatíóib^ in bis duobus.ſ. in quo eft cráfuutatto:t eft qfi mà; 4in modo ipfius tranſmutationis eft manifeftus.
¶ At qt (nfcípicdi:vtg er potétía qdé ma⸗ gnitudie ⁊ cozpco:actt vo incoꝛꝑeo⁊ fine tragnítudie gnári co:pue ⁊ rragnítudo: cB buplr otigít dici: lr augmẽtatio fit vtr er fcpata ipa £5 ſe mã:aut cr erfitcí alio cozpe: autipolc vtrüqs. Sepaia.n.ens: aut nullũ poſſidebit loci: vt pũctus aligs:aut vacnu erit: cop?nó fenfatfi. Hon afit b adẽñ co tingit: hoc aũt neceffeín alíquo cfTe. Sem⸗ per enĩ alicubi erit qð gnãtur exeo. Quaꝑpꝑ
⁊ ilindaut&m ſe:aut Pmaccídene.
27 ([ Querédü € igit:vty cremétus coꝛpis ſit ex aliquo cope actu atit potétia.Et q»15 of oupli:autilló qð € coꝛpus po"erit fepatü a fenfibili cozpe:aut crit i coz:
í loto p q £5 ſeneq; $5acciis.S55 cy d magnitudo 9 eu vu) c» fit ín loco ficut diximꝰ:aut $5 fe:aut ſz ac minis a [^ mà cius cui linee 2 ſupficies ſũt vltima ibd y vd. quapp nó iuenit oino feparata ab acentibus⸗ " | tima non feparantur ab illo cuite (ant ylin⸗ qué sidlj ¶ Gñat qãẽ (gf fimplralterfi ex alter ^ quo ir ádimodíi « ialije determiatũẽ: c ab
! Liber
ad m partium cénerandarum Pm ſpeciem:quoniã fa» Ui, Gens Partes magnitudinis eft magnitudo.
—8 mat € mã fübccozpee ⁊ coꝛꝑis talis Mug Rbus n.cõe nullũ:eadẽ paffióte c magni 18€ roc adé ſeꝑata:loco ãt ñ fepata: ni(i paffióce fepabileg. af»áifefti àt c er afit: di nio Caugmétatfotráfmu ratío er potẽtia V Go dierdcru aũt nullã brite maanitudí a 'Cpatfi.n.ect q cóc: hãt: qm̃ ipole:oí^ E in alijs pꝛiꝰ. Ampliꝰaũt talie trãſmuta mh arie Sitictatiólo ppzía f5gnátióte. Aug ^h (0-1. € eríid magnitudie additamétá: M mutio aũt miozamét(i. 3505 bicaliquá 3gnitudiné qð augct. €) uappuó cft finc — * mã.Opzʒ autẽ ét z augmoᷣtatio cínacta magnitudinis. Gñatio cni
ig " erit magis coꝛꝑis non augmẽᷣtatio. 5 ud mãli:qm̃ nulla eft ma in potentía cozpis nifíi ftit [i pip eft genus vt ocfi ef:qri nó émá —— pie:x cremẽtũ nó:niff gnatio ꝑtiũ ift dé m3... XXaugmẽtatũ ⁊ giiatum habeãt ean — D ao vi oe má creméti nobis nó é ei p ime —— gñatio i qᷓtitate:dimĩutio atit . Canifippma che p magnitudo non fít at/ T QUI nm itamẽtũ qð €in ea actu: tis Silr aũt nó * nifi x oiminnióe magni fudis ín actu. ch) 8 nili ex dimĩutiõe magni —3— — ppcremetu 05 ee ex corꝑe aliq in
in gñatione aũt nõ fegt h̊:qꝛ eft ín q̃litate. C Suſcipiendũ vríqs magtedfi tágétesqó lit a pꝛicipio:q̃lis alicuiꝰ entis augmẽtari ⁊ ^, diminuicãs qrimus. Ar̃ vtiqʒ etꝰqð auget q̃cũq; peaucta eẽ.ſiłr ãt ĩ diminutiõe moꝛ
aw et generata. Ampliꝰ afit aduenientealiquo
Qt; ^tati o — augmẽtari:⁊ recedẽte diminui.necẽe autem
ugmẽtari:aut ĩcoꝛpoꝛeo:aut coꝛꝑeo.Siꝗ wie dem igit ĩcorpoꝛeo erit ſepatũ qð cõe Im
Prꝛimus 304 tria ſunt.Quoꝝ vnũ ẽ quãcũq; ꝑtẽ maioꝛẽ £r cione
lia augmeuta
eſſe eius qð auget magnitudis. .g.ſi caro . carnis.Et adueniẽte aliquo.Et tertii vt fal uetur qð auget ⁊ maneat.Cum gñat᷑ qdes eni alígd fimplr ⁊coꝛrũpit᷑ nõ manet iddẽ. £o gt auget᷑:aut alterat:aut minuit manet iddẽ. Sedtñ ꝗdẽ paſſio aut magnitudo nó manet eadem. €5iítags erit pꝛedicta augmẽ tatio cõtinget nullo adueniẽte neq; manẽte augeri: nullo recedente diminui ⁊ nó ma nere qð augetur:ſed ops boc ſaluare.ſubie cta enim eſt augmentatio talío. ¶ Et nõ pot qsoicere ꝙ duis cremẽtũ fit in qᷓ;titate nó eft necíus vt fit ín actu coꝛpe adueniẽte.Aer eni qñ ex aqua giiatur acqrít maioꝛẽ jicítaté fine co:pe extrifcco aduentéte:qm nó eft 5 cremétü:imo pma mã nãliter recipit augmentü ⁊ diminutioneʒ in mae gnitudine.Et D erit manifeftü faluatis reb? eſſentia libue in eo qð creſcet. Quoꝝ vnü eft ꝙ oé pũctum ⁊ ois pe fenfibilie « vlr ſilr in oibus ꝑtibꝰcreſcit:⁊ fili in diĩminutiõe. Scðöm eft g nó crefcit nifi alíq extri fecoadueniente Certi eft ꝙ tllud qð oicít creice ⁊ | diminui fit pmanés.Quapp manifeftü eft ꝙ qᷓtitas £ write ae aeris giiatí ex aq nó eft cremétü ad nec aeris.hec.n. Ying y tráfmutatio oe diminutiõe ín augmẽtũ nó b3 iddes: ccu ci fubíectü.&55 i3 dcm̃ eft qp crementü bs vnu ſubm:⁊ vidc p^ ccc fi qs dixerit ꝙ coꝛpꝰcõe ad ⁊ aeri ẽ fubs iſtiꝰcremẽti fráget fmoifte p icðõam radicẽ.ſ.q ĩ cremẽto neciü eft alíqó extrinſecũ.he aũt funt qoncs in cremẽto.
¶ Queret átaliqe « qd éqóau gct:vtrü cui
apponit aliqd:aut q$ appoit. £3.c. fi
q9 auget D fít —* RS e rcígitnoàbo aucta funt. ziP»ai?.n.q$ appo nitur ⁊cui.Quẽadmodũ « qfi mífcée vinũ aq.filr.n.plue vtráqs. Zlut qii qdé b? ſuba manet.b?a6ir nõ. A.g.cibi.Qm̃ ⁊ boriang oii mírtióe: vt qm̃ vinũ.facit.n.vini opus:
fits s (aq írtara. 5 ilr 4 i altcratío^ P NS eo Tibile ir más a maguitudie cé fepabilé: €Á eee caroene: tq alíad paf P — deme pꝛius.Si ãt coꝛpoꝛeo: — fioa(ralíqeriftit eoꝝ q £5 (caccfirius:q pii? "i ; — lococoꝛpoꝛa erũt:⁊ qð auget᷑: paſſio nõexiſtebat:alteratũ € h̊ qũo ait alte » $ he A dmecr etate t bocímpoltfibile. rat c(t:b qñq; qdé níbil patfum:neqs alte reor ran éfaStiapadr I6 atria to o 1 iai duo corpora in eodem — syn cipiũ motus i: — alteratur: v o cdnec ſic cõtigit fierl ac gnãri dickẽ aug / in his.n.mouẽs:am * rv vi * ationé ⁊ diminutionẽ:vꝓt qñexaq̃ aec. qʒ magis ⁊ accipiẽsilld cop". CI.g. fi igren.maioꝛtumoꝛ gnãtus eſt. Nõ ãt aug diens fiat vtiq ſpecies:opʒ coꝛruptum effe entatio bec:fs gnãtio ꝗqdẽ eiꝰĩqðtrãſmu hocpatiens:⁊ mouens non in boc, ur erit: coꝛruptio aũt ʒrij: augmẽtatio gc. «L£ftalíaqó cus ?fefft füerim?^o»illó qà crefcit ſit ; 4.
TM i tr?:(5 aut nuͤlliꝰ:aut fi lí d un aligd ín actu:vtri illud að crefcit fic veniée:aut là Fiſtit: ejꝰ — aligð cõe amboꝝ cui venit. Cbg.vtrü cih creſcat:aut crus:aut vtrüqs, fico, Qq gnatz« el qo corrüpit. c.g. ¶ Et bocctto diſſoluit:qm̃ ſuba alterius pmanct.f.
tp?, 21à3 5 - Otho. qat n aucta eeq; aer. IPocadé ads tto atit gñatũ C. Corpꝰ aũt ẽ fia: íd oi 36:5 « bipole.£2psát faluareróné "H3 ef?q$ auget ⁊ diminuik. Hec ót
crug.alterins aütalterat f.cibi.creméti.n. no iftiua eftalterati fed ꝑpmanentis.U.g.vinũ admirtü cum aqua oti modo non eft tranfmutata operatio vini ot cimus 9 crefcit: fimiliter oum facit popzium vínt. quod non dicimus tn aqua:qm̃ alterat. c fimiliter
— —
—— —— — S
- — — — — — — — — — — — — — —
M mr — —
7 — — — — - * m Y
ra augenk cũ omiocra aue gentur·
Caro duas b; parice,
ftatiquíd ab aliquo alteratum eft « affumpferit fub ftantíam nó oícimus ꝙ alteratio eft illius rei: d oe; ftruít:fs illius permanẽtis.U.g.qꝛ i bue calídus ve niẽs ad cozpueicozpus alterat ab cot calídus : fuba aüt cibi óftruit:« tüc recte iddé oz alteratío « cremé tum ín fe pmanéte in actu:pꝛincipiũ at mouédi nó eft nifí alterantie fixi ⁊ illius quod creſcit. d
¶ Qm̃ ãt ð his q̃ſitũẽ fufficícter ops qõnis tẽtare ſolonẽ iucuírc.Saluantee manet id qð auget᷑:⁊ adueniẽte aliquo augeri:rece/ détcaüt diminui.Adhuc aũt gðcũq; ſignũ ſenſatũ:aut maiꝰ:aut minꝰgnãtũ ẽ:⁊ nóva cuũ cc coꝛpꝰ:neq; oue magnitudies ĩ eodẽ loco:neq; ĩ coꝛpoꝛeoaugeri.ſuſcipiẽdũ igi cãʒ determinãtes pꝛius vnũqðqʒ:qm̃ ano/ miomera augent᷑ cũ omiomera augent᷑.cõ/ ponit.n.ex his vnũqðqʒ.Deinde qdécaro ⁊ os t vnaqueq; taliũ ꝑtiũ ẽ duplex.Quẽ/ admodũ ⁊ alioꝝ i mà ſpẽm hñtiũ.Etenim mà 02 ⁊ ſpẽs caro gut os:q̃lecũq; igit᷑ pres augmentari z adueniente alíquo f5 qdeim fpés cft cótingene &m afit mãm nonett.
¶ Et cũ dem̃ eft faffícíéter oc qõnibꝰ dicamus oe fo;
EP» eſt ĩ có tinuo fluxu: fozma aũt cft permanens.
lutione ſaluãdo tria pᷣdicta:⁊ etiã cauẽdo ĩpoſſibilia: vt vacuũ eſſe:aut ouo coꝛpa cé in. eodẽ loco.Pꝛimũ quidẽ boz que ſciẽda funt de augmẽto eſt:ꝙ pᷣcipue pꝛimo inuenit in coꝛpibꝰoſilis ptis:⁊ nó inuenit in inftrumetalib?nifi mediátib?ofilibus:«bocgdé ma nifeſtũ eft.'Tló eni oícimus manum effe augmenta; tas:nifi ci caro «oe 1 alia cx qbus componit augmé tãtur.Quia ergo vnũqðq; méb207 cófilitus compo mtur vt alia coꝛpoꝛa nálía ey mà ⁊ foꝛma:⁊ illud qð augimetatur o5 effe fixuz vt diximus:⁊ mà cft ín có tinuo fluxu:foꝛma auté eft permanée:recte eft dice/ re qñ aligd augmétatur qð augmétat:in eo eft foꝛꝰ non matería:matería cnt5 nó eft permanens: íllad quod augmentatur neceffaro permanet. (L9 psaítíntelligere quéadmodus fi alíqg menfurabiteadé méfura aquas. €emp.n, aliud ⁊ aliud qo gnãtur ſic vtíq5 augmẽtat mácarníe:(5 nõptiũ cuíqsalíqd gñat.Sed q? gdcmoefluít:bocautemaducnit. $ o7 meautem « cuícáqs fpecieípartícule. — — (L £t boc eft dfi menſuras ad illud qó méfurat p me furans:qiit méfürás debet effe oiuerfum ab eo quod méfurat per ipfus:vt triticũ ⁊ oꝛdeuʒ funt diuerſa:⁊ ſi imaginares ynus mẽſurãs qð aliqñ crefcit p illud qð intrat ín ipfus:c aliquãdo diminuit᷑ ↄſeruãdo fi, gurá eius:tũc imaginaberis diſpõnem foꝛme in fuo cremẽto i refpectu mãe.¶ £t b recte imaginaberis quàdo imaginaberis vtré coꝛij:ꝙ quádo intrat ipm dqua pauca diminuit᷑:quãdo auté multa crefcit. £t die troq oferuat figura fuà:z fm boc nó ſegt vt ad 9 fit in omnibus partibus materie ci q̃dã partes Xeat ⁊ ddà intret:qð cogeret nos ad dicendũ ꝙ co? pus intraret Co?pus:aut eét vacuũ:ꝙ fi ipfa mã cre Cert aut cop? intraret coꝛpus aut vacuum effet. * ¶ Inanomiomeris aũt B magis manifenũ.
·g · in manu:qm̃ ppostionabilr auctuʒ ẽ.
De generatione 4 coꝛruptione
materia.n.alia ens fpecie mãifeſta magis hic qᷓ in came ⁊ omiomeris. Ideo⁊ moꝛtui magis vídent eſſe caro 7 os:qᷓ; bꝛachiuʒ € mañus.Quaꝑꝑ eft qdé fic qᷓ;tũcũqʒ carnis auctũ:eſt aũt vt nõ. Scðʒ ſpẽm qdes enim qðcũqʒ aduenit:ſᷣ más aũt gnãtũ eft no» dip
¶ Hic aũt öbes ſcire ꝙ illud qð auget nó auget nift 29 ud f5 pteefo: X iDátfefto eft in iftfalib"cü forma in ets thu fít manifeftío:.Cl.g.qr qñ manus crefat in ob p? vui bus ofuat fua figurá d o2 man?« fignificatio qp fo? qoi ma manífeftio? e in offiialib?q in ↄſilibꝰ gp mo? — tuus 0i bie os «carné magie ds bíe manũ:aut pcót ubl fps à vt quecũꝙ pars carnís fit aliquo mó cyeſce⸗ —8 4 alio mó nó.fm ait foꝛmã creſcit:ſm atit ma5 *
¶ Maius antétot(i generat cft adnenienit aliquo qð vocat cibus:⁊ cótraríütranfi 9* tante in eandem ſpeciem. V.g. ſi ſicco * níatbumidurm. scum aũt aduenerittrãſm T taturbumídum t gerieratur ſiccuʒ. Eſt Tj dem enim ficut fimilea fimili gugrtiétarn m eſt autem vta oíffimilí, Ne
¶ Et q:illó qó augmétat non crefcit nif adueniente cibo ey íntrinfeco:cíbus aüt nó eft actu íd ad q9 uenit.Cl.g.neds actu eft os nec; caroríspotétidiA v pp cibus aliquo mó € filie.becaüt eft oíffolutio d9/ p^ nisi creméto.([- 95 Alex. dicit ap b qó dem̃ ẽ i D dem̃ eft rone pbatíóíe:(s qꝛ aĩa qeuítin huiꝰ mã C nó diſſoluit fm totũ:ſed femp remanet i es alíd p fixa:⁊ fi nó eẽt:pole cét foꝛmã ſepari:⁊ cit in mà pe fixa necio illa peaugmétabit :quapp ops vti e biígaugmétatis fít bumiditas otfperfa:cum u⸗· mixtus eft cibus adueniens:⁊ qñ mutabit tn patul? illius hũ iditatis augmétabit figura mẽbꝛi p aug i tus bumíditatis in oib?prib';coimínuet pe OI, — nutioné:znà eft q oferuat fígurá illi? mẽbꝛi in ubi e augmentationie 7 diminutiõis. ¶ Er. fi ſit Pine
qiio fuitpoffibile o» ille magr pꝛimus ita ↄſentit (pi Ji
pꝛobatione:cũ nüds credit alíqd dixiſſe finc foit : "
batiõe:⁊ tũc ingramus in D.(T ZiDanifeftus di jii ('
alige oícat augmétum eé f5 fonmá:g nó vult - s Pg
fo:má augimétari Pm qp eft forma: augmẽtũ ^e ahgu
magnitudinẽ:foꝛma aůt é litae:fed illud"qó aug ài y)
inoib?ptib? nó auget ín eo qó eft qᷓ;tũ:ſed in * ft aij!
quaritü bio fozmá:cü augmentü ín oib^ptib 7 cat Po
niſi inqᷓtũ ptes bit forma:manifeftü éqif PO. i. 9j H
ex fuo cremento ín omnibus ptíbus fm ft Pa «c fg j
coꝛpus penetrare coꝛpus totalt:augmétatu-P fi auf —
augmẽtata Pm fozmá:fs illud poflct cotigeI€ , say w^
mentatü eẽt in ptib? c fm mám.f.ingitus état
tco: fi cét ita otíngeret altex ouo:aut ali^ c pe
non effe:aut augmẽtatũ effe p accumulati —5*
netrarent ptes adueniẽtes ⁊ ptes recipiẽte⸗ qbítrat
ces:fed miſcibiliũ ptes nó cadüt edlt ptib licatez
tibus neq; adunátur cii illis nift inqstü DIEA zc
determinatã:⁊ büiditasénó inqᷓtũ ſũt P^. ie gir
fi eét ta:pole eét oia admifceri.zidditio 6015 - (o6
fcibilí n ẽ nifi $m formã qm aiit auigrmf hoc
nifi Gitítas inquátii bs foxmá:manifeftus €^. —. c
qiii illtid q6 auget 05 effc pmanens:ſed —* cá
nifi índstü brit qualitaténó in eo c» funt mur /
quátus funt ꝑtes ín fe funt eſſe in ↄtinuo (pint
Es Sai aute AREE R7 17 pu — T i UNA. d. — enn trata,
X iber Pꝛrimus — 555
igit inte 1 , ? 2. 72 *. 9 — fees dtndte eft Pmo magiftríno P5 ꝙ 2lley'. tía illud qð auget᷑:ſed ín actu eft alitid. V.g.ꝙ cibus line fo:ma vel ec Srno eicit gpaugmétuseftin má — eftpoténa caro actuaüt panis:ops vt non. fítin actu tí fm fou? : pun; ín oib ptibus augmenta — pars ilius qð auget oonec co:rüpat fozma cuis qó Pus eni nó bs par ^ — ßz quá fantptes.Lo1 auget᷑.Si ergo ífta ps factacofuifa ab co qo augmé Un in fluxu insti í t indptu mã:partes aütfunt tatur qñ fit erit giiatio in fuba:c cü augiit nó € ge í formate Qi auan int ꝑtes:⁊ in pmanentia indstu brit neratio.qualt & eft augmétum.£t ipfe ridet ꝙ aug / AMI i n Ones. Pinanet;csri s neta DO eftaugmétatinifiinquátus — métü nó eft nifi p miytioné aduemiétis ín trálmuta | | Masi inc, "COttngit vtnó ſit augmẽtatũ in partib?nifí — tionéeinein nam rei eni adii? jai I | 7 4| iiti, Titum brit fozma ([-Et vitus eft mibí p D3i one eius in nam ret cut adiũgit᷑:⁊ bec eft o2ia inter ERU] Qiiod, Bldeftínteroez ers s ao en mto qpo:ama! — bácmírtioné c mixtionẽ elementalé:p quam fit ge | riffs | Mind, ^ pos oct fermones Zllex" c vi mibi ꝙ quí — neratio cõpoſitoꝝ ex elintis quà dicemꝰpoſtea. Ng.
neq aliud aĩal fícutét dscitae que fit ín illo qbauge 34é.7.mec, 7) trif ! tur nó éfimpley:quapp ops vt caro t os nõ fiãt niſi tco.27, | 4 Inutat illa büiditagin ptescameas minimas z; obꝰ veniẽs ſit alicuius quãtitatis in actu nó indstus Ni nofjg Abitfe illi.Et iterũ ^tingerétin illis prib?car , C cum neqs offeum in actu:ſed in potentia. — | det r5 409 foamia mínima: cü mébzü itez exten. CL S9cóm id (git ꝙ potẽtia vrrüqs. C1.g. dita T b arefiét oia illa foxamina:tiplebunt pbumidv — caro fic augct gdé eteni dtd ops generari⁊ lb EE ir Cibalé p virtuté attractíwia:« cũ caloz coagula: carnca:&m fd eni g folus füba ul er FILI reuerte£ incarné ⁊ os:oeínde tertio raf — deu oifferüt 5. 5 Iuba caro nutrit; Al ras ficerítcremétü mébzi augmétati.([ 2lugmen, — XL HET cib?z augmentatiuũ rõne. A R6nó eftaugmétatinifi $m ifti Vtuté per quàbs — 390 nutrit ꝗs quouſq; falnaf zoimínuitar: lh ili sioe " educi anned oirit augmé augmẽtat afit no ſemp.Et nutrimẽtũ aug^ 3335245 T ur HN M). «CEtnifteétifta stus ipole cét ougmétatio in oib* métaríot (d dde Cqdéicffcafitalió. e cóm ied HER " / — pole coꝛpus penetrar, ldeni ꝙ eſt id qo aduenit potẽtia dota caro rone. 3ac.;,- TIN i, aufa ergo data ab Zirift.in boc eft vlis rebus miſci augmentatinũ carmiecft:Pmiád at qð ſolũ *«ei4 ec BET
4 ili 9 - P *Q spe LI uet ' ! n P il i j b ib?cnó miſcibilibus.Cã aüt Alley" eft ppa miſci potentía caro nutrimẽtũ.Hec att ſpẽs (inc L mI NEN
1 [0] l6 tibt 39€. 9) a foxan pñbus ei ſan minimis foramibus:qm illá minã extédung: qii faerit ipleta illa büidítate
i 9" oífloluit eo mo iffolui ' nó oi — nth "di egt ! | teo P ; mõ quo oiffoluit Alex ꝙ nõ oif ——— M | gii loluit: ſed iE Emo ^ Qquvmuadmif(cet ad cii vinü víncet aqua ⁊ dñabit: 9991009 "T Certualranget nies namen er — ita qp toti fíat vini erit augmétü. ilr cũ cibꝰadue | Tit dopo Bici, 3't;b":cü maenitudonà "is fceat —— nit hũiditatibꝰ⁊ tráfmutat in eaꝝ nãm:⁊ auget᷑ ma SILET kuwp** olbusmols 4070 admiſceat cuʒ ea:⁊ ſil de — gnitudoeritaugmentum.Cibus à nó crít caroactu T kia bile exerit co gelati:ficut offib? « fpinis, ZDDilci poft potétiá:nifi poft mixtioné:t Becépiia inter ips MIB "hog, duod oe it eres diserte ir ur i ——— edu neas ger fe eft gene | | LUI i | 'oné ſuũ:qm vi ꝙ augmétü idigeat admírtíó :t It apponas ligna illi erit augmentatio. AI HE j * aiiis loc , — - TE MPEG un dicet p boc fi —— ——— ¶ Quatũ aũt qð vle qdes nõgnãtur:quẽad MU TIT n em, Ulis p fexqri cibus tranfmutat in ofía a car: modum nec aialnec qdé bó necaligd ſingu TOIT a — atit migtio necionó eftnifi B mõ «nó pp lariũ:ß vt bíc vle:illic afit qst. Caro att: if. li "n Aff boc fueri; Firolbne peib finc henetratiõe:qm̃ fi qut os:aut manꝰ:⁊ boy omíomcera adueniẽ — nag qui^ y Que fime ^ net otigere vt augmẽta nõ fintnifilla — ge dé alí jto:fed nó - Mi MER m^) 3 int mifcibitia.qualt d'oicimus in augmento fi qae a quoqua ^ ocarne quagtg. T ME —2 €t vlt mébaí officialío:aut dicemus ꝙ ín mẽbꝛo (| £t debes ſcire ꝙ gñatio fímpli nó eft nifi coꝛpoꝛis 40 MEME d E * rater cj ktenfióisinoésoiméfióesquapp ac, — i Plicis-Q fi nó:otíngeret p giiatio cét ep nó ente, ais eTe —900— EN in oue raritas ⁊ ílla bumíditas cíbalis oiuidit fe V .g · ꝙ non fit impoffibile vt fiataial qð neqs bó:fit. 55 cue. | (T | "Wy LI a E là
* — —
gl T libusreuertamar g ad dl | h : | T nar gad illð a quo receffimus. 5 M imzlan^r? AS GCAdTaG VUELO Ed i us — quale ops cécr quo au «tA EA WI MTM |. 9r. ZiP»auife(tt vti 5 lise Mea FSUEE A AR. Mg j qd5qmpotetia € illð. u Aa ta um l —TT. f , Wf n d UN f , ^ ãens alie hñs ⁊ IP TE n) —— botẽtia carnẽ:actu auteʒ illud. ——— ipimateríales Mui a - lj ! Hi P P — turBipo s B bocicaro grátüeft.Holgi qr-rirerétiaaütintcrangmétü cnutrimétis eftqi 4i M EULET E ri ^. tgrí ipmPim Íc.)Oiiatio aüt effet nõ augmẽ qii illud qà fít fm fenfas;non eft nifi trfs caro:tüc oz MT ij i noy t 9:f$ qð au Éboc.£2 5 ígr tabbcít nutríri.t qñ illud qð fit fuerit caro bris dstitaté fen. EP PEE RR din ens auctuʒ — tuz:quẽ pa fibílem:tunc oz augmétarioo bus jj augmenti in 90— EE flag víno fnpfr xtuʒ: quẽadmodum «iiec ides funtin modo üt oifferüt:qm qui cib* MA E T üs o fnpfundataquá:bocafit pótví^ — venics faeritpo* caro rh nó fenfibilis dititatis.Cl. E D EE fac S CT€ qð mixtũ cftrquéadmodó igni ^ gfoxmafpoliataa dititate:c fi qᷓtitas eẽt nó fenfibi rr EE the vſtuz tãgẽs vrenda. Ita inco qð auge lis:t boc modo erit nutrimetũ:qñ g cibus veniẽs nõ «ep o oo p d *t eft $ » eft nífí po" trii foꝛma fine qtitate nó actu:fed poten MP Mur d ad Chíóte b ucaroqo ineft augmẽtatiuuʒ: tíanó erit foꝛma rct augmẽtate maioꝛ:⁊ qñ fuerit ín hug E LC TN doen carne facit actu carnezʒ: — porentia;fozma ci quátitate erit augmenti.bec er, I INIM EE ligi, ; eüte.fienifco:fusgnátioé. feft epi — goettoiffcrentia in augmento c nutrimento. TET CELER n |
¶ Siaſt amplíue facere nonpót: fed vt aq M vino femp amplíue mixta in fineaqnaticns 'T facit aquas:tutic diminutionẽ faciet qug dM ti. Species autem manet. jM
1gne f, C adiũgẽtes li feq e aceread exiſtentẽ adiũgẽtes lina: — eſt augmẽtatio.Quãdo aft ifa "Cb S fc inicenduntur generatío cft, et qõ eſt:qꝛ creméti eit ey illo qð ẽ in potẽ⸗
In qt? face ett « pati nc ceſſe é viam ipoz ſubiectã ttc nám,
— — — —— — — — —
— — —
— — —— —
——— — — —
— —
— mm — — ^ — — — — — — —— — — — 2 * E
tranfmutare oée partes cíbí in ſuã fubftátiam:f5 bu midítate nãlem que eft in mẽbꝛis alterát cibi ín ſuã ſubam:⁊ econuerío in augmẽto:⁊ bec oebilitas acci dít natural paulatim « paulatim £5 oebilitaté vite, £t (ic oiminutio erit in titate:tri fozma eadem re: manete ficut (n augmẽto.U.g.qũ aqua admifcetur cü vino paulatís « paulatis oonec vinum fiat aquo" fus:ctüc oimánuit multa ꝑs illius humiditatis.ſ.qñ tráfmutatü erit in nãm ciboz 2 exit a coꝛpe:ſicut vi num innám aque. Oſtenſum eft ergo qual cft aug mentü:cín quo fit: ppter quid: oeterminate funt qónes ⁊ qualr oiminutio eſt:⁊ 021a ínter augmétum «nutrimetü. à aiit octermínatü eft oe creméto.
¶ inaüt ops pꝛimũ de mã coc vocatíe cle
mentis dicere fiue ſint:ſiue nõ: ⁊ vtrũ fem^ piternale vnũqðqʒ:aut giat dtr: ⁊ ſi gñat᷑ vtrũ ep inuicẽ generẽtur oia eodẽ mõ:aut fi aliqð pꝛimũ coz vnũ eft. Nece ẽ vtiq; pꝛiꝰ dicẽ de ꝗbꝰideterminate oz nunc.Oẽs.n.ꝗ elnta gnãntes 7 q̃ ex elntis ſegregatiõe vtũ/ tur: ↄgregatiõe: ⁊ facẽ ⁊ pati.Eſt atit cõ/ gregatio mixtura Qũo aũt miſceri dicimꝰ: nõdũ determinatũ cft manifeſte.Sʒ nec al/ terari pole nec ſegregari ⁊ cõgregari nullo faciẽte aut patícte. teni plura elnta facien tes generant in faciẽdo ⁊ patiẽdo adinuicẽ: This quidẽ er vno neceſſe e(t oícere factio/ nẽ:⁊ hoc recte dicẽ Diogenes:qm̃ fi nõ eẽnt ex vo oia:nec e&t facẽ ⁊ patiadiuicẽ. Mg. calidũ ĩfrigidari:⁊ hoccaleſieri rurſus. Nõ enĩcaliditas ⁊ frigiditastrãſmutãtur adin uice5:f5 mãifeſtũ:qm̃ ſubiectũ. Quappꝑ ín qbus facẽ cft ⁊ patnece ẽ vnã hoꝝ foam eſſe nãm. € ía igit talia eſſe dicẽnõ veꝝꝛ:lſed ín qbꝰꝙ adinuicẽ ſunt eſt.Sʒ fi oc facere c pati z mixtura videnduʒ:neceẽ ⁊ oe tactu, Nõ eniz facé bec ⁊ patí pñt ꝓpꝛie Q nõ pole adinuicẽ tãgereꝛnecnõ tangentia adinuiceʒ qualr ↄtingit miſceri pꝛimũ. Quaꝑp de tri⸗ bus his eſt determinandum:qd tactue:gd mixtura:⁊ quíd factio. Pꝛincipiũ afit acci/ piamus hoc. Neceſſe.n. ꝗbꝰeſt mixtura en⸗ tium effe hecadinuicẽ tãgibilia:⁊ ſi aliꝗd fa cit:hoc autẽ patitur pꝛicipalr:⁊ his fimilrz ideo pꝛimo dicendum eſt de actu.
43 CDixit.⁊ pꝛima intentio bui? libꝛi eft perfcrutari oe
Co:pibus dtuo?.vtrus fint einta an nó: fi fint elita: vtru fint giiabília abintticésita ꝙ nó beant pꝛicipiuʒ Pis eie:aut fint gñabilia ey inuicẽ.⁊ fi fínt vtrus in cis fit principii qó nó giiatur abalid:aut qólibet il/ X giiat a ſuocõpari.ẽt qꝛ bec erat eius intétiome: cefle fuit omittere buc pfcrutatiói ea d oícant fíne dus cEreb"neceffargs apó oẽs dicẽtes eẽ gñatiõeʒ: —— actionẽ:⁊ paſſioneʒ:⁊ mixtionẽ. Nã enim at ius ꝑcrutationis coegit antiquos ad loquédus de
bis rebꝰ. ¶ Antiqui autẽ erat bipartiti aut dicentes
De generatione 4 cooruptione
¶ Diminutio aũt tingit qi fooma augmẽti nó pot
plura esta vno:aut oícétes vnũ cIntii.&aciétesatit einta plura:vel funt dicẽtes qp ex his dtuoz cozpib generátur oia:vt £mpedocles.aut qp bec tuo? gene rant ab elemétis;vt Anaxa.· Demo.Qui faciüt hec quatuoꝛ compofíta:t ex ofilibus necío oícunt ee Co^ gregationé ⁊ fegregationé.Kongregatio autcm 4 — gregatio mixtio elt aliquo mõ:cqᷓuis illud qð dicun oe boc nó fit determinatũ.Dicẽtes aũt mixtione 06. ceffc ẽ oicere eis actioné ⁊ paffioné « tactũ. Sacient bue vo vnũ elntũ:q;uis aüt nó ↄtĩgat dicere mite nem:til otíngit oicere actione « paſſionẽ.¶ £t ! á , bii dixit Diogenes cũ dixit cp fi nó eét tii vnũ fubs impoffibile effet vt aliqd tráfmutaref in aliqà es enieft in nà frigidi tráfmutari in calidü:vel c2: , git ceſſe eft vt fubiectum fit recipiés vtrüqp:q? igit 2 tif a faciétes vnü elntus ponüt aliquá 2ríictatet (love on MN neceffe eft eis vt actio fit ey illa ʒrietate:⁊ paſſio T ps Y illo vno:tcii actio eft:tactus éxquapp nece eft lod ; pit / ifto reb"anteds lodmur oc giiatione:pmo de tac 4M deinde oe paffíóe ⁊ actióe:ocinde oe mixtioe. enis patit tãgitur:⁊ qó mifcet patitur ⁊ tangitur. ¶ Fere quídéigft ⁊ alíoz noium vnũaðq o? multifariam:⁊ hecꝗdeʒ omonyme: pe aũt altera ab alteris ⁊ pziozibue:fic b3 9* tactu.Sedtñ pꝛincipalr dictũ exiſtit in D9 bẽtlbus poſitionẽ:poſitio aũt qb? ⁊ locit: Eteniĩ ín mathematicis fitr oandi eſt tactu ⁊ locũ:ſiue ẽ ſeꝑatũ vnũqðq; coꝝ:ſue al modo. €viigf € vt determinatũ cft ꝛiust⸗ gere vltima bsc fil hec ytiq; ſitangůt adi nicẽ quecũqʒ determinatas magnitudie⸗ poñitionem bíitia ſimul babét vltima. £. "i air pofitio gaẽ in qb? ⁊ locne exiſtit.ꝰ atítotía ſurſuʒ ⁊ oco?fus pꝛia:⁊ talia op ſitoꝝ oiaad fc ĩuicẽ tangẽtia guedinẽ V7, hñt:aut leuitatẽ:aut ambo: aut altcro» a liaatitpaffibilía ⁊ actiua.Quappꝑ moite d. a
cft:qti bectáge nara funt adinnicéqnor Pus pífie magnitudinib? fimul vltíma fünPt^ — 1 S ftentibue motiuis ⁊ mobilibꝰ aãinuicen ^y mes ¶ Dixit:⁊ fícut qólíbet noĩium o£ maltío modi di dá eni 02 eguoce:⁊ qðdã £5 puo « pofterius;? L Qu | M de Dnoie tactue:fed tii cii oicat fine filitud!e c d | SU
rc c cóiter nó Dicet nifi ín oi hůti fftüfitus 19. ce "oj nifi ín oi hũti locũ:⁊ ið magnitudines mathe fc eft a j oicütur bie tactü aliquo mó adinuicé:ci impo i "y UN ímagínart eascffeabftractas a. oco:;vt. mathe gnó AN . ci abftrabunt cas abalys accitibus:ci tfi CO eig; qi cie fie ay 2 (iue d
Natta Agit
^c T " T quo termini funt inſit. Simulaũt ẽ finum poztini que fant ínfimul:z ex neceffitate ? cffci 9. cus pzopter quod neceffe eft contingentid C^. ede P oco1fum c s
eft yt otigétia un illo loco fintzaut farfücaut, an
Y. iber
189 aut grauia:aut Lenía:aut vtrüqs:aut altes cox, x —— Cft qp bó cozpa ftinragentia iden u quoz tele tangibilía ergo ín rei ventate funt;
z uma fut fil:t füt agétía:t patíétia adiuicẽ.
* t atit mouẽs nõ fitr mouet qð moue/ Sʒ haãẽ neceeft motücipm monere: — imobile ens. Manifeſtũqm̃ ín fací dicemus ſilr. Etenĩ mouens ſacere ali uidinquiunt ⁊ faciée mouere.Sʒ tñ diffe opʒ determinare. Nõ eniʒ polez mo * oẽagere ⁊ faccre fi facere opponit᷑ pa s Hoc aũt ín oib? (n qb? émot?:pattio AE ad galterat —— albü. | * Ia mouere amplius ds agere cft. Illud t : iémanffeftá ẽ:qm̃ eſt qdé vt —* la tangunt:eſt gutem vt ficreſt anté vt nó
i determinato tãgere vlr qdé ꝙ ẽ pofi
bii a) hñtium. Et boc qdé motítio:b mo^
| * dinuicẽ aũt motiuo ⁊mobili in gbus | :titagere 7 patí.feft adem ígi£ vtín mul wii gð tãgit tangens. Eeniʒ mouẽt | * oia fere:que ín cóf, pectunoſtro quib? m] i * Vtactü tágere qo tãgit. Eſt a(ir vt | —J di gmus mouẽstãgere folütdq9 mo A. £29 tãgit auté nótangereqo tangit. v; mouẽt mota:qꝛ homogenea : neceffe 2: qo e tágif rangere.£? uapp (qd mouer mobile ens:illud qdétágit qð mouct:illud dit nõ. Inꝗmus eñ aliqñ triſtantẽ tangere
nos:ſʒ noe nó eũ.De tactu qdem (git in na/
. tiralibne determinatum fit hoc modo.
Part 46
CMouens aũt exiſtimat᷑ iddẽ eẽ cii agente:⁊ motũ
, €um pattéte:cofcif a qbufdá ꝙ mouẽs inuenit ouo; | ee modis:aut mouẽs imobíle:aut mouens mobi;
| — asss etiã inuenit duobꝰmodis:ergo oẽ mouens dit, Cft agene:coe agens eft mones. ¶ Etnó eft ita imo —8 nouẽs eſt generalius agente.Agens eni eft illud qð 4*3, jet paffioné:aut paffiuá qualitaté-f.alterationé:z B — Q2 agens eft oppoſitũ patienti.patiés aüt eft
hs tj atóct nó eft nccius vt oé mouens facíat al, QWP ——“ tactus eſt in rei veritate in agentibus —86 * 8 eſt vt quedã mouẽtia tangant ⁊
Hd tóiter 9. 5d tii éttactus oicít in reb? nálibus | p t tio», d PAteSicft eni cóiter 0e ouobus corpibus: * WS : a Atima funt inſimul:⁊ quoꝝ alterü fít moués —8 ài pio 4 2 motũ quolibet mó motiois.T £t dicitur p:
Sl eig, Pie oe illis. ( |
r 4j Wm 04,5 5,2 dUlo2um altey agit « alte: patitur:t ine 9 t0» ag; 02 COltet t ppue.-ícit enĩ cõiter cii vnus Da tpans zaltex patiturizo£ propzie cũ vtrqs agit
d j J $ - . * tit: ⁊ iſte eft tactus qui oi fm pꝛius:⁊ manifenũ
p^ i in reb?oue fant apud nos.£t pp boc poffibile
| —9— —* hec eft diſpoſitio oius tigibilibe ex cot pi p / * det nó eft ita:qm̃ cozpus celeftetágit ea d ſunt p tàng... 99 agédo til non patit. Coꝛpus igit celefte o3 lh talo; P'lmo mó.f.cíi alter ouo CO?pOZ egerit: fy Btnere c 107 paffum fuerit. Sed q: ofa ofímilía in ! Rif s. 72002: fübíecti eft vni omni mó non gait
hdo:criftimat ctia g ita fít oe oio? Tb.
«Sumus — ¶ Declaratũ eft igur ex boc fermone ꝙ tactus fm rei verttatem nó eft nifi un reb?que patiunt adinui⸗ cem:⁊ fi aligd eft agens ⁊ nó patiées dicit᷑ tactum: 8 agens no o: tangcne nifi p filitudines:qii tactus q eft Pm cóparationé:neceffe € vt vocet ea in ret veri tate:quoz vtrüq cft tangens ttactum."Dec eft igit íntentio tactus ín reb? nálib"oe actióe ⁊ paffióe.
¶ De facé patíoicédü ocicepe. Suſcepi/ Imue.n.a pzlozib?fabcótrariosPmoceadiní e... * cẽ.Mlti ꝗdẽ.n.dicũt bↄcoꝛdit᷑:ꝙ file qdé ntanu. gae afilio£ ipatlibileépp nómagie actiuum d$ 1545.7 paſſiuũ eẽalteꝝ abaltero.Oĩa.n.ſitrexiſtũt
bec ſilibus. zoiffimilía autez ⁊ oiía ⁊ facere ⁊ patíadiuices fnnt ĩnata.Eteniʒ qfi minoꝛ ignis a maioꝛicoꝛrũpit᷑ ppter ↄʒrietatẽ hin/
quiũt pati.Cõtrariũ.n.eẽ multũ pauco.
¶ Dixit ſermones antiquoꝝ oe naturis rez actiuax « paſſiuax funt ouo ↄtrarij. Unus eni cog ꝙ actíua t pafftua fünt otraría ⁊ o(uerfa nó ↄſimilia Omnia eni aut »fimilía füt aut »traría.Cófimilia aüt ipole eft vt agant aut patiátur adinuicẽ:qm̃ neutrü cog é
dignius vt agat aut patíat ab altero. Dicũt aute ⁊ ſi aliquis oppofüerit nobis oícédo g» videmus ignem magni extiguere parui qui fant cófímíles oicem? € bocnon contingit nifí ppter contrarictate in q;ti⸗ fate. Magnum ením eft contrarium paruo.
¶ Democritꝰautẽ vltraalioeoiritfolue fitv
gulr. Snqt.n.iddé 7 filecé faciẽs ⁊ patiẽs:
Q?altcra 7 oiíanóotingit patí abinuicẽ.Sʒ fialtera entía facíátali dadiuíces:nofm ꝙ
altcra:f; £5 ꝙ iddẽ aliꝗ exiſtit. Sic bocaccí dcrecíequeoícunturzígitur bec funr.
¶ Secũdus aũt fermo cótrarius eftifti qué Zvemo;
crítus folus dicebat:⁊ eſt ꝙ actiua c paffíua fantcon *7 ſimilia:⁊ fígnü cius eſt:ꝙ ipoleeft ꝙ otraríapatiát — adinuicẽ.Contrariũ eni nõ recipit ſuũ ↄtrariu. V.g. Cotrariũ nõ tq calo: nõ recipit frigus:neq; frigus caloꝛeʒ:g̊ becq "citas 5^
: E . —* ^ rià. 3dcm paſſiua fant »filia actiuis « ouentetía « ecõuerſo. pbyiucó. J
¶ Uident aũt B móoícétce ſubcõtrarios oi *55 cere ᷣmões.Cãaũt ↄdictiõis ẽ:qm̃ oppoz/
D. mcta.c $3. tunũtotũaliadinſpicere prem alíquá dicũt 39^ ambo. Sile.n.⁊ oifarías oino indifferég 3ac.:.bu» rónabílc énió patíafili.Hibil qdé.n. magíg ^^ actiuũerit alterũ qᷓ; alterum.Sed fi ſilea filí Oí filz a fil patíaligd polc:4 ipᷣma ſeipſo.Quãuis bíg 155 5c entíb^ita:nibil vtiqʒ erit neq; ĩcoꝛruptibile: Patieonia, ncqs ĩmobile. $5fi fife fm ꝙ ſileactiuum. Ipſum enim ſeipſummouebit omne. irit. iſti igit funt ſermones antiquoꝝ in hac opi CSir «arguméta eoꝝ:⁊ Cà dictionis coz eft:q? nó * confiderauerüt r£ ex vtraq ꝑte:ſʒ ifti ↄſiderauerũt iftam ptem 2 illi aliã. ¶ Et ió fermo viriuſ; eft vc rus fm parté:t falfus fm alia:qri cũ ↄſideratũ fue rítoc boc ínuentt Q» resagit in alíam ré inquátà cft cõtraria:⁊ patit inqᷓtũ eft fimilis.mpole eni eft vt aliquid agat ín aliud fm cp eft ſile:qm̃ ficut antiqui dicebant:nullũ coz eft dignius agere in alterum di alterum; fi fimile ageret in fímile: tunc res ageret
— ocu
— — M — — — — —
WI ctm — —
49 zoifimilia ſi patcrentabi^ uicẽ:tũc qðli bet pateret à mquolibet.
Necelſſe ẽ pa tiẽs ⁊ faciẽs idem cé gñe. tpé vᷣo diuſa.
ín feipas.£t ft ita eẽt nihil eẽt incoꝛruptibile « imo/ bile:oc.n.moueret fe ⁊ cozrüperet fe. £t cus res non agit £m dg eft filie:nece eft vtagat&m ꝙ diuerſa.
¶ Et omnifario alterũ:⁊ nullatenꝰ ideʒ filr. Neq; chi patiet albedoa linea:aut línea ab albedine:pꝛeterqᷓ;ᷣm accidens:puta ſi acci dat albã ſiue nigrãlineã cc. Non exteriꝰ enĩ ipſa ſeipſaa nã faciunt quecunq; neq; con/ traria neq; ex contrarijs ſunt.
( £t ſimiliter videt ꝙ non patitur res fm o eft oif fimilic.oíffimil(a.n.fi paterent adinuicẽ qolíbet.pa teretur a quolibet (T £t manifeftü eft o» glibet nort patít a quolibet.albedo.nnon pót pati a linea:neq; linea ab albedie:niff accidétalt fi inca fuerit nigra. Et cum ita cft nibil patitur nifíab co qð eft file. 2»e: terminatum cft igitur ex boc o» actiuum 4 paffiuus vno modo funt ſimilia:⁊ alio modo diſſimilia.
¶ Sed quoniã nõquodq; ĩnatũ eft patí zfa cere:ſed quecũq; gut ↄria ſunt:aut ↄrietatẽ babent. Neceſſe e(t patiens ⁊ faciens gene re qdes file cffc ⁊ idẽ:ſpecie afit diſſimile ⁊ 5riti. Innatuʒ eſt enĩ cozp?a coꝛpoꝛe:ſapoꝛ 8 ſapoꝛe:coloꝛ aũt acoloꝛe pati. Aniuerſa/ liter aũt homogeneos ab homogeneo.
So Et cũ cõſiderauerimꝰactiua ⁊ paſſiuã appet nobis
Caula actio nis € ↄ rietas «cá receptio nie é cen?có^ munc,
&p fintria. Tlibil.n.cxtrabitaliquíd a fita nã nifi fi: 5ríü:t ideo nó patit qdlibeta qͥlibet:⁊ cum actua ⁊ ffiua fínt ʒria:⁊ ↄria funt filia in genere:⁊ diſſilia in ſpẽ:nece igit vt actiua ⁊paſſiua fint ſilia ĩ gñe ⁊ diſſilia i ſpẽ· ¶ Qm̃ aũt actiua ⁊ paſſiua füt ↄᷣria:ma nifeſtũ ẽ róne ⁊ iductiõe.Coꝛpa.n.nõ cópatiüt nifl a oro coꝛpe:vt ignis gñat abaere:⁊ ſapoꝛ a ſapoꝛe 2v rio:⁊ coloꝛ a coloꝛe ↄrio.Cã aũt receptionis € gentis cõe eis:⁊ cá actiõis ẽ ↄrietas. Et nó trii ipſa ꝓpõ ou cens qp actiua ⁊ paſſiua funt3ria eft vera:ſed et fua ouería videt eẽ vera.Cusn-pofuerimue g» 3ría ſũt finilia in gñe ⁊ diſſimilia in ſpẽ:⁊ a» ↄſimilia ín giie ⁊ oiffimilía in ſpẽ funt actiua ⁊ paſſiua:ↄcludet᷑ ex h̊ € 3ria « eaq̃ funt iter ca ſunt actiua « pafíiua.(T £t P oeclaratio dsuisnó oct fidé pfe fimpli cũ fit cir⸗ cularís:tii oat nobis ficut dixit Alexã.aliquã fide. ¶ Huiꝰ aũt cáqi 5ríain codcm gñe oi3.fa/ ciant aüt « patiũtur ↄria abinuicẽ.Quapp nece eſt q̃liter qdécécadé facite « patiens: qualr adt altcra ⁊ diſſimilia ab inuicẽ. Am̃ ait faciens ⁊ patiẽs gñe ꝗdẽ cades ſimilia ſunt:ſpẽ aũt diſſilia. Talia atit 5ría. Ma⸗ nifenůqm̃ actiua ⁊ paſſiua ſibiinuiceʒ ſunt
⁊ Zria ⁊ media.Eteniʒvlr gnãtio ⁊ coꝛru⸗
ptio ín bie ccr his. Et iõ rõnabile iam ignẽ calefacere:⁊ frigidũ ifrigídarc. Contraria eniz bec ſunt: iõ z actiua ⁊ paſſiua:⁊ vtt fa ciene aſſimilare ſibiipſi patiẽs.faciẽs eni ⁊ patiẽs ʒria fant: ⁊ gnãtio in otrarío.£ nia pꝛopter neceſſe eft in faciẽs patiẽs trãſmu/ tari.Sic.n.generatio ín ↄtrarium crit.
$i ¶ Quoniã aũt otraría actiua funt ⁊ patfíua mãifeſtũ
eſt ex bocg ↄtrarietas rez eftcagiiationis « cozrtw
De generatione 4 cooruptione
ptionte earum: ideo ignis calefacit: frigus infrigi dat: vlr:qz actiuum c pafítuum vno mó rius € alio mõ filexcontingit vt boc agat «boc patíatur ⁊ non:non effet corruptioneq; generatio. .· ^ ¶ cómrónem aũt nó cadé (unt dicentes⸗ amboe tñ cft tãgerenãm.Dicimꝰeniʒ pin qíiqs ſubiectũ qdé. A.g.ſ anari boics: lefieri: ⁊ infrígidarí: alia codé mó.£2105 afit calcfíeri frigidũ:ſanari antem — Ambo afit funt vera. Eodem mo 7 p ente:qñqʒ aũt calefacere boies ínqtm s M q5 àt calidũ.Eſt ꝗdẽ.n.vt mã qo parie : att vt Pʒrium. Ad id ꝗdem (git reſpicicte ídem opoꝛtere babere exiſtimauerunt 2^" | rec patí.Zidalteramautem ʒrium. «4 ¶ Et qꝛ antiqui nõ fciuerüt boc fm totus eram cá crrozie coz in D fuit p hoĩes attribuũt actio de fübiecto 2trarg «non ↄtrario. Et qꝛ ſubm eft fum putauerüt q agens eft fimile:c fitr attribuit p? P nem cóntrario:c oícant ap frigidum calefacitit ex putauerant ifti gp calo? paffto eft contrarij · et (L£odemmó fufcipiendum eft oc facete ; patíquo« oc imonerí z oe motierc. J2UP eniz ot ⁊ mouẽs. 3n quo.n.eft poincipto | motus viboc moterc.picípit. n. pria C? Et rurſus vlrimusad idqð monct ad e tíonem. &ilir anté oc facícte. fzteni t€" cum ſanare dicimꝰ⁊ vinũ. Pꝛimũ igif mo neneníbil;pbibet ín motu qdcs ĩmobile in quibuſaa aůt eſt c nccinm.vltimus9? femp mouere motus. In actiõe adit pr. quidem impaſſibile:vltimũ añt ahſum tico. Quecũq; autẽ non babét eãdem in —* faciũt impaſſbilia entía. Vg.medi za Ipſa enim faciens ſanitatem nibilpaut⸗ nato:cibus autẽ faciens ipfe patitur €^ c eniinfrígida&ant calcfitzautaliud gd P^. fimulfacice.cft aũt medicatiua qdc V! cipium:vltimũ aũt cibus eſt ⁊ tangen⸗ "T ¶ dixit:⁊ ſciẽdũ ꝙ agens bípartitus eſt:ſſcut 6 | bipartítii eft:qri in vtroq; coz; eft piii 7 vilc j ⁊ ficut pꝛimuʒ mouens poffibile € vt fit imo?» cis enisocclaratü ẽ in reb? nãlibus:⁊ poftretm? cc neceffe eft vt ſit motũ:ſicut primum agis g. vtfit non patiẽs:ſiue ín artíficio:fiuc in T9, ce € co:pa patiunt ab arte medicine cum aU C7 psc egrítudie in ſanitatẽ:ſed ars medicine o F^. caicar psfftone:cii medicina fit pꝛimũ:cibus aũt T. pcagit men:Qbusars medicíne agít fanítates 1t €^ 57 vor ⁊ pant Et cá in boc ẽ:qꝛ qócti qs agẽs cuiu fuerit eadé cii má patiétis:nece cft vt no" as crit 6l illo eodé mó £5 q agit. Et gocũg ag55 2^. qcente dẽ mãm cus patiéte neceffe eft vt patiat o oria UV Et cítoícere candé mám cá quc recipit 9! cut fri dífferéter.f. materia que recipit calidum 7 í qitati? dum · Materia igitnr artíe q2 ala e 2 P^ den nó patitur ab egritudine.Moteri⸗ AS ; funt Qtuoz humoꝛes:⁊ má medicine "a —2*
tins Y. iber ibit ¶Quechqʒ quidé igit nõ in mã bfit fozmas liy, btcquídé ipaffibilia ſunt actiuoꝝ.Quecun (atitin má paſſiua. Abãm quidẽ eniʒ dici mus oce fimiliter eandẽ:vt íta dicaz effcop boſitorum cnílibet 7 vt genus cmo; potene autẽ calidum effe: poefente calcfacícte: c ap P'orimatite neceſie eftcalcfierí. Ideo qué pneu " modum dictum eft bec quidé impaflibi NE aactinorum:hec auté paffibilía: z quéad^ uniy,, I'odtis in motíoe;codé modo bs ⁊ inactío Min DC Slliciff. poítmírne moucne imobile: c ín S qula primitus faciceipaffibile. (ici. c. "Ieceffe € vt pmi agẽs nó patiat:nece eft vt
* nó má patiẽtis:⁊ ſic eft oe pmo agẽte.ſ.corpoꝛe eftizq: é ín ubo oíuerfo a fubo ín quo funt res pa $4 n. i cen tfi iueniat boc agés g» nó ſit aliq̃ má oino ne hii; fa dd € yt nó patíat aliquo mó:neq; céntíali:neqs ac
| Wi 3o £tali cit apparet qp mà cft cá paffióots. £aufa aüt po tnílis o cofímilis eft eade mã paſſionis aüt diſſi⸗ s is eft oiffilitudo máe: cá agens eft filis các mov lI... (C nta iquo mõ:⁊ oíffert ab ea alio modo. Bram ſt enim factio canfa vt vude peincipiuʒ BE s ne 09.J- uin afit gratia nõactiuũ. Nã fa | | M factínus eft nifi fm metapbozatm. | — x titm boc quidẽ faciente quando eríftit —8 nerat aliquid patiens.abitibꝰ aGt pfe Kind 7/9 tion adbuc generafalíquid:(s eft ías. d E Pce aũt ⁊ finis babítue quída. APã aũt fau, PI Qpmá hamſuum iguis quidé igit in mà huy Dabet calidum. €»iaütaliquid feparatfi ca^ w^» lidum erit: hoc nihil pateret:hoc quidẽ igit orſitan impoſſibile ſeparatum eẽ. Si anté E fnnt quedam talía ín illie vtíqs erít verum "n q9oícítur.£ uid quídes ígitur facere ⁊ pg ^p oo Wcinquibuecrifti:z quare qũo octcr^ |] - Winatüfitbocmodo.£) áo autẽ contingat 2 fn, s; Doc accidererurfue dicamus. 6 iy, V Ad aũt ages ín co (p eft agés alia eftacá pp quam "edpheSm. 38 ages. f.fo2ma: ideo equoce 3 oc eis boc nomé r his 3 eniz ages differt a foꝛmali in boc ꝙ agens P. | MN ^ lent erit fona 4 erit in patiéte:fed forma cum a6] trit nibil fiet in patiente. Lã aüt malis oiffert ab : oM ei in boc q» recipit fozmá:vt 9? má recipit foxmas A d 8. 5i git alid foꝛma fuerít abftracta. U.g.caloꝛ | i5 nuctus:qsuis ipaffibile eſt caloze in co ꝙ eſt ca ab^ eft vt fit agens nó patiés alíquo mo gno Cibi; caufam agetem nifi equiuoce. 9 quidc vide£ patí vnũqðqʒ p quofdá li :0 ingredícte faciéte vltimo 7 pꝛincipa Bis -Lbocmodo videre ⁊ audiretioe inquit^ vig Pim alíoe fenfue fentíre des ZImpli? boe Der acré ⁊ aquá ⁊ pertráfparctía: qe fpi * bit indiuiſibiles niſi pp paruitatemz 154.58 aũt 7 fs ordinẽ:⁊ magis bñt tráf pa tüp, glo. IDiict itt gbuſdã determaue⸗ -quéadmodá ⁊ Empe.nõ folfiínfa
—- —
— A o€w-— — — — — — — —
Pꝛimus * ciẽtibus ⁊ patictib?:(s ⁊ miſceri inquiũt ea quoꝝ poꝛi adinuicẽ funt comẽſurabiles.
(| Quudã aũt antiꝗ dicebãt gp actio ⁊ paſſio nó fiunt in rebꝰ niſi ſz qp ín eis funt fozamia per que agẽs trà fít.oicüt ét gp b mõ paſſio fit fenfuü. Tl1o.n.videm? niſi q2 vifus ptráfit in aere:⁊ aq:⁊ ín coꝛpibꝰdiapha/ nis per foꝛamina exñtia in eis:ſed bec foramina nó vident pp paruitaté eoz ⁊ fant bene oꝛdinata 4 ↄiũ cta:z funt multa ín cozpib?oiapbanís.£t qdà cozus volut oare cám ín boc cog d apparet ín reb? nálib? cx D:fozamia.n.apud eos funtcá patfionis ⁊ mixtio⸗ nts t augmétiz vn? eo cft £mpe-&55 ifti nó ꝓceſſe rantp vna viã in dãdo oĩa q̃ apparet in reb? nálib? ex tráfmutationib?:vt gnóné « coꝛruptionẽ « altera tíoné.Soxamina.n.ipoffibile cft vtfint cá iſtaꝝ tráfe mutationü-f.generatiois 1 alterationís.
¶ Cõpẽdioſe aũt marie t ocoib? vnoßſᷣmo/ ne determinauerũt Leuci.⁊ Demo. pꝛinci piũ facictceP5 nãʒ qðeſt.gdã.n.antiquoꝛũ opinati ſunt ex necitate eẽ vnus oẽ ⁊ ĩmobi lc. Aacuũ quidẽ.n.nõ ens:moueri aũt hon poſſe non ente vacuo ſeparato:neq; rurſus multa eſſe nõente ſegregante.
¶ Alli aũt quí p viã vnã jpecdebát t volebát vare h̊ $7 eodẽ mó ficut Leucippꝰ⁊ Demo .gꝗ dicebãt ptes cé idiuiſibiles.Iſti.n.dare volebãt cãs oius apparẽtiuʒ ín rebꝰ ſenſibilibꝰex opione coz ín elntis q̃ funt coz poꝛa ĩdiuiſibilia:⁊ boc »feqbat cos in oib"reb" fí ve ru effet illud qð exiſtimabãt oe elntis.Sed alij at ficut "Parmenides « Mellinus ncgauerütoia ſenſi bilía:t dixerũt gp oia (unt vnü ⁊ imobile.
(LIDoc.n.níbiloiffert:vt fi qo eriftímet non otinuü eẽ oẽ:ſʒ tágere diuiſuʒ z foze mnlta 4 rio vnũ cé ⁊ vacuũ.Si.n.vᷣbic; oíuífibi^ lc iibi ect vnü:quapp neqʒ multa ß vacuũ oc. Siaũt tũ oinifibile qdé:tá aũt nõ:ficti tiuʒ aligð b vtiqʒ videbit. Aſqʒ qᷓtuʒ.n.⁊ pp qdb qdébs ita eſſetotale:⁊ plenũ cft:B atit diuiſuz. Ampliꝰaũt ⁊ ftc foꝛe neciuʒ nó cé motionẽ. Ex his igit vtiqʒ ñᷣmõibꝰtrãſcẽ dẽtes fenfus ⁊ deſpiciẽtes cti enũciant:ac ſi ↄueniẽs rõnẽ ſeg vnũ ⁊ iĩmobile oẽ eẽ dicũt Et ifinitfiqoda:finc.n.finire vtiqʒ ad vacu un Hi vo ꝑpcãs bae enũciãt ita ð vitate.
¶ Katio autem que eos mouit ad boc credédum eft. iſta Dixerunt enim fi entía funt plura ⁊mobilia:ne/ ceffe cít cé vacui. Impoſſibile.n.eſt vt aliquod mo, ueaf nifi fit vacuus. Et filr multitudo ipoffibile cft vt fit nifi vacua ſit:dicũt ⁊ ĩdifferẽter fite multa oj; uiſa fucrint abĩuicẽ aut otágetia ſe:aut fuerit multa f5 receptione ot mẽſiõis:in quolibs.niftoy, modoz otigit vacuũ e£-Difticta.n.nó oiftinguütur nifi p va cims:qà eft iter ca: filr ↄtãgẽtia nó fuerüt oio otan gétia nifi pp vacuti q8 eft iter ca vt oicüt.Cotinuus eni ipole eft vt ouidat in multa nifí toti fit vacuis, Eõtinuũ.n.ſi fuerit oiuifibile erít oinifibile ßz totũ. Nibil.n eſt dicere c» eft diuiſibile fm part venas: nó oíuifibile P5alid:q nullus pot oicere d pars cft oiuífibilis 2 q nó:neq ét pót oícere g» boc eft oiuitd
Cõmẽ.ſuꝑge.⁊ coz nn
M — — — — — — *
pet - — SEE E zone quem v tmm — — ,
bile:q: eft vacuũ:⁊ boc eft ĩdiuiſibile:qꝛ eft plenum. Et fi fuerit diuiſibile 5 totü nibil remanet ĩdiuiſibi le. Neceſſe eft igit tüc vt totü ſit vacuuʒ:⁊ ꝙ multi tudo nó fit:qii cü vnitates nó fueríntnó erit multí tudo ntfi ſit vacuũ:ſʒ vacuas nó eft:ergo multitudo t mot?nó funt. Igitur (fti dimiſerunt fenfum ppter tales rónce.opinabant enim gp magis oeberem?cóv fequi rationem di fenfum. - qui
¶ Ampliꝰaũt in ſᷣmone vídet boc quídé có tingere:in rebꝰaũt dementie eft fite opinarí ita. Nullũ.n.demẽtium egreditur intantuʒ vtígué ⁊ glaciẽ vnũ eſſe exlſtimet: ſed folus bona ⁊ apparẽtia:ꝑꝑaſſuetudinẽ bec qbuf dã nihil vident᷑ differre ꝑpꝑdemẽtiam.
590 (C £t tales ſermones (unt fimiles alienato.Alienatꝰ
enís nunds dicit ꝙ ignis glatíes funt vnü:fs magis qð ei cõtingit eft:g» ca que funt opinabílía fm ↄlue tudinem vt fínt mala credere ꝙ fínt bonanó repu tare boc cx ipfis fenfibílibus.
¶ Leucippus aũt exiſtimatꝰeſt bicémonce quí ad ſenſuʒ cõfeſſa dicẽtes:nõ.n.deſtrue bat gnõnẽ:neqʒ coꝛruptionẽ:neqʒ motũ:ne qʒ multitudinẽ entium.Cõfitebatur aũt ca que apparẽtibus.Cõſtituẽtibꝰaũt vnus vt non entẽ motionẽ ſi nõ vacuum facere. UVa cuũqʒ nõens:⁊ entis nibil nó ene inquit ec. Pꝛincipalr.n.ens plenũ eft ens.Sʒ oẽ qð tale nõ vnũ ſed ĩſinita multitudine:⁊ ĩdiuiſi bilia pp paruitateʒ tumoꝛis.Hec afit in va^ cuo ferri:vacuũ.n.eẽ.Etcoſtãtia ꝗdã gro nẽ facere. Diſſoluta at cozruptiones: face aũt c patíf5 cp exiſtunt tãgẽtia. Scðʒ.n.id nó vni cé ⁊ cõpoſita ⁊ cõplicata gnãre.
60 (T Leucippus aũt ↄuenit ci eis in ↄtinuatiõe pᷣcedẽ/
tío tofitte.f.a» ſi motꝰ⁊ multitudo ſũt:vacuũ ẽ:ſʒ dicit eis in B:oícétesm.oia eẽ vnum deſtruũt ↄñs ⁊ ↄcludũt oppoſitũ añtis.Leucippus Vo ↄfirmat pce dẽs:qð eft manifeſtũ ſenſui:⁊ ↄcludit vacuũ eẽ:⁊ iõ exiſtimauit ꝙ babuit ſmones in dãdo caufas iſtarũ reꝝ cii ꝗbꝰnõ deſtruxit gnõnẽ ⁊ coꝛruptionem ne motũ neq; multitudinẽneq; aliud ſenſibiliũ.Et ci LZeucip. ↄueniat cũ eis aligstulü i rebꝰex qb" ↄcluſe rũt vacuũ nó eẽ:dixit ꝙ vnũ pn" é illud in quo nó eft vacuti:fs totü eft plenũ:⁊ funt copa idinifibilía, (Let Pm a6t verítatéer vnonócótingit gene rarítmultítudíné;neqs er vere multíe vnũ: fcd cé bocipoffibilc. 55 vt f£mpc. aliqu alíoxá inquiunt pati per poꝛos:ita omnẽ al⸗ terationẽ ⁊ oẽ pati.Hoc modo gnãri pp va cuũ facta diſſolutiõe ⁊ coꝛruptioe.Silr afit Zaugmẽtationẽ ſubintrantibus alijs.
6i C Dirte iõ pole eft vt ex vno in rei vitate ſit multi,
tudo:aut ex multitudine ynii:t iõ entia apud (p5 nó pulse tn reí Vitate:fed ín eo funt ptes ifínite am 20 ic Ley 9cuti:c la tétce pp puitaté ſuã:⁊ ex b mó S dicit eia 2 0. cll Dícétib?ens e£ vnũ · in alio auté
P. CIS/45 aũt gnónís ⁊ coꝛruptiõis zactíonis ⁊ paflíonis t augmẽti « alteratíois oat Leucippus ex
De generatione 4 cozruptione
coipozib^idiuifibilib?ambulátib^in vacuo-Dícitth
Q ci iſte ptes fuerit ogregate ⁊ oglutinate erit gio
⁊cuʒ oiuidunt erit coꝛruptio:⁊ cum otágente fe crt
actio ⁊ paffío:c cü mutauerint ozdine « ñtũ erít alte
ratio: cii penctrát fe erít augmentü:cin oibus ijti⸗ neceffe eft effe vacuũ:⁊ ídeo ite nó. repatat vacuu effe pzincipale coꝛpus indiuiſibile.
c dre ait ⁊ f£ mpce.neceffe dicere vt 1-0 cippue ítiqt:etenicé q̃daʒ folida idíuifibili gtit.finóvbíqs pozi « cõtinui fnnt: boc al ipoffibile."Bibil.n.alind folidum crtrapo, * ros:ſed oẽ vacuũ:neceſſe igit tangẽtia qd⸗ cé ĩdiuiſibilia media aũt coz vacua quos lc dicit poꝛos:ita aũt ⁊ Leucippus dicit de⸗ facere ⁊ pati. Modiigf 6m quos hec gd — | faciunt: bec aũt patiunt fere hidicunt:⁊ 9f his qdẽ:⁊ qũo dicunt manifeſtuʒ cft: t coz pofitíoneeqbue vtũtur fere cófeflt v coͤtingens. alijs aũt minꝰ. C1. g.f£mpe-q9o erat gño ⁊ coꝛruptio c alteratio nó eſt m⸗ nifentuʒ. His.n.erant coꝛpa ĩdiuiſibilia pꝛ⸗ corpoꝝ foꝛmis dꝛia fol(i:cr qbue pꝛimũ co" ponunt « inquo vltio diſſoluunt. Emp atitalíaqdé manifeſtum:qm̃ víq5 ad elnt⸗ biit gnõnẽ 7 coꝛruptionẽ. Ipſoꝝ vo clito' | rũqũo gñat᷑ ⁊ comfipftcoaceruata quanti tas:neqʒ manifeſtũ neqs ↄtigit oícercci ⸗ dicẽti ⁊ ignis elntuʒ cffe. &3 itr at aliorum oium:vt ín Timeo fcrípfit Plato. ü
¶ Et vii ficut illi oicüt cãs actionís tpaffionis ttf mentí ex foramínib? íta ifte ex ptíb^ indiuiffbilib / vacuo.Hicẽtibꝰaũt foꝛamina fere ↄtigit dicere poꝛa eẽ ĩduiſibilia.Om̃ cus fozamina nó fuerint toto coꝛpe:qm̃ totũ tüc eét vacuũ:neceſſe eft Yt "i po2ad funt iter foramína otágétía fint idiuifibP A, Hulla.n.oiía eft iter vtráqs opiniones: nifi 25. LTeucippũ iter bec coꝛpoꝛa eft vacuum:c apud! io fozamina funt plena fübtilib? cozpozib^: ⁊ ferc (d iftoz ouoz in actione ⁊paſſione vicina cft. itd tii Leucippus magis pot oare cáe oium tranf s tionum ey luis fundamétis. Aft adt pter iſtos nu
prit oare-Tló.n.pót £mpe.oicere £m faii funda! .— tuz modii quo accidit cozruptio « alteratío in ei entib?nálib?.3lli.n.ponüt generatíoné d tuo? Pt
tog cy coipotibidiuifibilib":z ponüt cãm o! T em
tís iſtox corpoꝝ oiuerfitaté coꝛpoꝛ idintfiblUs c i figará.£ mpe.atit pót vare gnátioné t corpi? in NN in alijs coꝛpoꝛibꝰa quatuoꝛdicẽdo ꝙ oí ol. ít uj ut bec coꝛpoꝛa.Oe gnãtione aüt iftoz co1po7 d clintié RD dare:⁊ ideo negauit ca generari.c Empe · dicit toi eſſe pius eis nó ex igneneq; ex alio:ſicut n i cere ponẽs elntũ pꝛius eis:vt ——ãe— cucip
¶ Sntantü oiffert.n.vtnó codémo P^» ce
pooícat.€? im bícadé folida:bíc ante iio tice bícit idíuifibília. f£r bic quidcm tertmarífícurie indiuiſibilium ——
vnũqðqʒ. Picaũt termiatis: qm̃ idiun⸗ lia vtíqs oicüttermiata figuris. Et bio S qs gno?
— Cu. Lo? £a
TO o 0-— —— — — CA PIS «3
— — — —
Y. iber
gnõnes « fegregatíóes 7 coꝛruptiones.
eicippo quídé.ni.otio modi erãt vríqs p
Vct 7 pertactü:bíc.n.idiuifibile ynüqo^
i Polatoni afit Pm tactü folum: vacuti.m.
* cci qd. De idivifibilib? autẽ planiticb?
rim in pzto»ib?Pmonib?. zc índinifibili
ie atit folidío amplius eſt oicerc. Jaeo b accídens relinquitur nunc.
dios ant ifferẽtia n. iter Platonẽ ⁊ Leucippũ in trib? fue
à * p"eft ꝙ idimfibilia aptid Platonẽ ſunt fa
tio liceo: apud Leucippũ coꝛpoꝛa.iſ Scõm eft ꝙ
5 aed apud Platonẽ funt finite:⁊ apud Leucippuʒ
- Mite Tertiũ ẽ gp Piato nõ pofuit vacui. J. eu
Jes, Cippusq i 5 oíci i: T | tig 6t eft Ut ponit:⁊ vterqs oícit otactü:fs vacui non
fe Béitate cótact"apud Plaͤtonẽ dixit. Cuin aüt tipficieg idinifibiles nó funt elita cozpozz nãliũ oi t 4 eft in alio loco.(in 3" celi « můdi. Qm̃ vo nõ füt 9'pa idiuifibília;oimittem? ci? cófiderationé:fs tm̃ £ oc eo loquamur: fm idígétid.f.fm modü fm Cz Dicit ed ec cám actionis « paffionis. At aũt parũ diſgrediẽtes dicamus:neceſ⸗ Apaſſibile vniquodqs dicere ĩdiuiſi li). Nõ.n.poſſibile patínífi per vacuus c * actiuũ paffioníe:neqy enĩcalidũnec 64 C giduz ops ec idíuífibile. ; Icam"igr o» cétingit eis necio dicere qp in quolio s" oet Co?poz idiuífibilii qð non recipit paffioné oino *05 actione: paz oifgrediétes.ZSicam^igit ci ne^ tefle fit eis dicere ín bis coxpozib^idunfibilib?a nó l'écipiüt actione « paffíoné oio.£-à.n-actióis z paffio nis aptid eos eft vacuü per mínima ofuífus in coꝛpo ribus cõpoſitis ex iſtis.Et qz bec fozamina ſunt ple; na nó vacuaneceffe cft vt nó agant neqs patiant᷑:⁊ fic ipoffibile eft vt ex eis fíat aliqó frígidit aut cal5: aut alia qualitas.Sed fi íta fucrit: bec per fe ⁊ ſin gulariter nó recipiũt neqʒ actionẽ:neqʒ paffioné:ne q5 et ín vacio eft paſſio:qũo ergo erit cã paſſionis. ¶Quãuis hocicõueniẽs ſit ſolũ dare citcu larifigure calidũ. Nece eſt.n.⁊ sius frigidum alicnialij adaptare figurarũ. Inconne niẽs autẽ fi bec quidẽ exiſtunt · dicõ aft cali ditas⁊ frigiditas. Gꝛauitas autẽ ⁊ leuitas e; durities ⁊ mollities nócriftunt. T igr eft vnũ ĩpoſſibiliũ q (equunt cos q poſue i t m no receptibilia paſſionũ:⁊ẽt otingit eis aliud | a ibile.f.vt fínt receptibilia paffioni ."f»onüt enis t A funt fperica effe calida:quapp neceffe cft eis oí iis qut fi calo: appzopziat fperíco vt opa appzopziet quia, 29 Coposí. Can cus aliq cótraríü fuerit in aliquo ugitt enereneceffe eft iuenire in coaltez cotrarii.£t fi — rie trig" funt ín eis igit « grauitas z lcuitas z oui "gu CS mollitics:cam ifte qualitates appareanteffe Wes ín effe coꝛpoꝛi qᷓ ille.
cdtíi grauiusbm ercedentiam ingt effe
"tiocrít?enüquodqs idinifibilins qua
SPter c calidíne:taliaafitentía nó patíad
ec a IPoffibile. Cl.c.a multum epceden — ido leuiter calidum.
" S'auitae fi faerit erit grauuts vt exiſtimatur ꝙ
Pꝛimus " Demo .dicit:aut fequet fuum fermones.z fi grauius ergo ⁊ calídius: fi calídíus ergo actío paffio erít. 3l lud enim qð maiozis calídítatis neceſſario agit in il lud qó eft minoꝛis caliditatis. ¶ Sz tñ ſi duruʒ ⁊ molle. Molle aũt in pa/ tiẽdo aliꝗd d:ſubactiuũ eni ⁊ molle. ¶ Et etiã ſi duruʒ ⁊ molle ergo molle cedit.⁊ dicitur $7 molle cii cedit fm Empe.⁊ fm boc recipit paffiones ab alio: boc eft 22ium ei qb opinat:quocüqs igitur modo pofuerüt ca otigit eie ĩpoſſibile.Qm̃ fí poſue/ rint ca no receptibilía paſſionũ ↄtinget vt nó fit cá paſſionis:⁊ fi receptibilía otínget vt nó receptibilia lint ⁊ receptibilia:⁊ ex ipfa fua pofitíone cotíngit vt fínt receptibilía nó receptibilia fícut oiximus. ¶ S5tfi ĩconueniẽs finibilcríftít nifi ſolũ fí gura: fic críftit vni aüt folii. C1. c. boc g^ dẽ frigidũ: boc aũt calidũ:neq; enís vna alí qua eẽt nã eoꝝ:ſmilr aũt ipoflibile fi multa vni. Indiuiſibile enĩ ens ĩ codé bébit paffio tice. Quapꝛopter ⁊ fi patitur fiqdem ifrigi datur:bocalíad « alíud faciet:aut patíctur: codéatitmodo ⁊ ocpaffionibusalije. — ¶ 3nquáti.n.ponüt ea bie figuras ⁊ caloꝛẽ neceffe €. vt fint receptibilía paſſionũ:⁊ inqᷓtũ ponüt ea e£ im diuifibília cotinget vt nó recipiant vnã pafftoné ne/ q5 pluree:qm fi receperit:aut vnũqðqʒ coz recipiet paſſionẽ ꝓpꝛiam · V g.hoc duritieʒ:⁊ boc calozé; aut vni coz recipiet paſſiões plurcs. €i igit vnũqðqʒ €oz reciptet paffioné ppzià cótinget vt nd coz non t eadé:zcum oifferát in naturis in aliquo oifferüt. ergo funt oíuifibília:ergo fi recipit plurcs paffiócs cotingct vt fint oiuífibilia."Óaffiones enim nó oiffe runt apud eos nífi fm ſitũ t ozdíné partium. ¶ Hec cni ⁊ folída planitiem bícérib? iqt^ uiſibilia cotitigitcodé modo . Neq; rarioꝛa ent neq ocfíoza € poffibile generarí vacuo noenteinidínifibilibus. — ^ ¶ Et bóc feqtur oicétes fuperficies e£ iditiifibiles z coꝛpoꝛa eẽ idiuiſibilia:vt nó recipiant rarítaté:neqs oenfitaténegs alias qualítates niſi in eis exiſtat va, ctus: ambo oicétes nó ponüt in eís vacuũ.dicẽtes aũt cozpa e£ ĩdiuiſibilia:⁊ ſupficies e£ índinifibjleo: negant ipm vacuũ oino.Sacientes vero partes pbi bent vacuum e partibus. Utrãq; ígitur pofitionem fequitur ſuum contradicto?ium.f.g» fí pofuerint ea nó receptibilía ⁊ pofuerint ea receptibilia pationii: contingit cy fermone eorum vt fint receptibília.« fi pofuerint ea effe receptibilia contingit vt fintnó re ccptibilia:z cum impoſſibile eft vt fint receptibiLia: ünpoffibile eft vt fínt. * ¶ Zimplíne autẽiconueniẽs parua qdem idíuffibilía eẽ: magna autẽ non. Nunc qdé magis rónabiliter maíoza confringentut a parua:hec ꝗdem eni oíffolnuntur faciling parue. C1.g.tmagna dé pzocedunt cy mnl tis:idiuiſibilia autes vniuerſalr:quare ma» gied magtie críftit paruis. (I. £t ctiá ſuperfluũ eft eis oicere eas effe paras cus 7o de natura cari fint indínifibiles.Tlosaüt qt opina mut copus effc oiuifibile continget vt paruítas fit Imefüpgezcos — nn z
apud nos caufa oifficultatis oiuifionis fs accidétali ter:x magnitudo eft cá facilitatis:cũ tágat oe agente plue d tangat paruũ:⁊ vlr nó poffunt dicere quare parue funt digniores ne otuidant d; magne.
(C Amplius at vtrũ oium vnanã illo foli doꝛũ:aut oíffert alteꝝ ab alteris:aquẽadmo/ dum fi hec eſſent ignea:hec aũt terrea Pmtü moꝛem.Siqdem.n.vna natura cft omniũ qd diuidens:aut quare non fiunt tangentia vᷣnum:quẽadmodũ aqua quãdo aquã tar git:nihilenĩ differt pofteríozaqua a pꝛioꝛi: fi auteʒ alia qualia bec « manifeftum eft qp bae ponendum pzicípía caufae contingé tium magis qp figuras.
7i ¶ Et etiã ↄtinget eis qõ vtruʒ natura illoꝛũ coꝛpoꝛũ ſolidoꝝ oium fit eadẽ:aut differant differẽtus ſenſi bilibus. U.g.qm̃ bec terreſtria ſunt:⁊ bec ignea. Si vero oĩa habẽt eandẽ nãm:quare igit᷑ cuʒ ſibi occur rant nó fiunt (des vt cõtingit oe omnibꝰcoꝛpoꝛibꝰ confímtlíü partíü:vt aqua cus occurrit aque t ignis igni. fi offerant oífferétus:quot funt ille oifferétie 1que.be enim oifferétie funt oigníozce effe pꝛĩcipia caufc eorum que funt dj figure.
(C Amplius aũt oífferétia in nã vtíqs facient ⁊ patiẽtur appꝛoximantia adinícem.
72 0 ẽt ẽt ſi differãt iſtis ointys nece ẽvt agãt adĩuicẽ. MAS. Zimplínegdem qdeftquod mouct;fiqui 333 demenialiud paſſiuuʒ eſt:ſi aũt ipſuʒ feíps
m̃ouẽ nó pót z Mer 1, vnũquodq; aut diuiſibile erit:hᷣm aliud q dem mouene:Pm aliud auté motum. Aũt ßmidem contraria exiſtent.
73 ([ 2impli? (i tráfmutet ín loco vt dicũt quocũc; mõ fit modoz tráfmutatióís.neceffario babét tranfmu tane:fi igít vnũqðq; coz tráfmutat feiaut eft diuiſi/ bile:ita trãſmutãs in eo fít alíó a tráfmutato:aut idiuifibile ⁊ fic tranfmutans iddẽ erit cu5 tráfmuta
.- fo:quapp ouocó traria cógregabunt ín eodes,
¶ Et no foli má erit vua nero 6 7 potétía, 74- (L Etfi fufc(piée ca fit iddes in numero « ín potétía, ds Caufa enis o» otraría funtnature diuerſe eft o» fubs ftéqfbseoz £07 cft ouo in potẽtia inst eft cõpoſituz · £t fi eẽt eftouoinpo, fimplex cét vnum ín numero « in potẽtia:⁊ eet ſubʒ sitio, eoꝛũ vnum in potétía:z ſic contraría eént in eade na tura:quapp nece cét vt »gregarent "oec igit eft fü
ma cótradictionus eius ín boc loco quibus 5dicit oi
centíbus coꝛpoꝛa e£ indiuifibilía. |
¶ Quicũqꝙ; quidẽ igit per poꝛoꝝ motíones
iquíunt paſſiones contingere: fed adem ⁊
plente pozíe ſuperfluunt poꝛi.Sienĩ patit
Part 47
aliquid íta cé: ſi nõ pozos hñs fcd ipᷣm có
tinuum ens patietureodẽ modo. 75 ¶Dicẽtibus aut foramina eẽ contradicit ſic. Loꝛpus
€ni5 fi patit er foꝛaminibus.iqꝛ coꝛpus agens ĩtrat ¶
Vamina:aut erit boc plenüfozaminib^:aut vacuis. Si igitur pattt pleníefozamínib^abaliquo coꝛpoꝛe tunc —— eẽnt ocioſa:quoniã fi bo coꝛpus effet finc foraminibus ita reciperet paffíone ficut cuz fo» yaminibus:eadé enis oifpofitio eft be coxpoze qo in fozaminibue eft inquanti erit recipíée patfione-&i
De acneratione 4 coꝛruptione
igitur illud qà ín fozaminibus patitur. ergo illud
in quo nó funt fozamtna patietur. ' | ¶ Amplius aũt qũo contíngít oe ĩſpicere videre vt dicunt. Neqʒ eni ſᷣm tactum cot tingit tranſire per tranſparẽtia:neqʒ perpo — [Bt ros ſi plenꝰ vniuſcuiuſq;. Quid eni differ ay? à nõ poꝛos habere:oẽ.n.ſic erit plenus: fc "WE fi vacua qãem hec:neceſſe afit coꝛpoꝛain ss eis babere iddé cõtingit rurfus, Si at talla. Pm magnitudinẽ fug vt nó ſuſcipiant co?P^ — .glíqo:rídículá paruus ꝗdem exiſtimare và ; cuum:magná auté nó cffe vacuuʒ.Quale⸗ | cáqsautes vacuum alíqo exiſtimare dicer nífi regione cozpíe;quapp manifeftus:qnm ^ « oicozpozí.(.65 tumoꝛẽ file erít vacuũ. Al aũt poꝛos facere ſupfluum.Si qdé.n.nibh facit &m tactuʒ neqs per pozos tranficnefá cict. Siaũt in tangẽdo ⁊ pozíe nó entibus: hec ꝗdem patient᷑:hec aũt faciẽt ad ſe iuice hoc mõ innatoꝝ.Qm̃ à ita dicere poꝛos ꝗdã exiſtimãt:aut mẽdaciũ:aut inane ẽ m⸗ nifeſtũ er his. Siuiſibilibꝰ aũt oino copo bue entibꝰpoꝛos facẽ ridiculũ eſt:ſʒ iãeni q diuiſibllia fant poffunt ſeparari. ¶ Ampliꝰßz boc ipoffibile eft vt ptranfítus viſus fi coꝛpoꝛibus diaphanis fit fm fozamina cum fint ple na:⁊.q.foꝛamina qiio fí nó eẽnt.Si auté illa foꝛom n3 fuerint vacca neceffe eft vt in eis fint co:pa cutim entis fi fuerit nibil erit nift fübiectus cozpon? ⁊ quia o€ ſubiectum b5 copus equale.ergo vac! ) hz cozpus equale.ergo (lla fozamína babét coz equalia.¶ Et fi oixerunt ꝙ cif fint parua ꝙ nó yit recipere coꝛpus erit fermo rídiculofus.f.vt qui o j ponít cé poffibile vacuus cé abftractum magni net vacuus paruũ eé poffibile.([. 2»icere aut cc 10. mina nibil eſt:qm̃ fí nó recipiet pafftoné ergo, mina erunt ocioſa.Et fí nó reciptunt diuiſionẽ fo! máína etíá ocíofa funt:« fi recipit foꝛamina fant 0C", faxaut erit médacius:aut erit caufa paffionís Ch liter. Quoniam autẽ actio ⁊ paſſio inter eas eſt f5 t uífioné.fi g £5 totü recipiũt diuiſionẽ fozamid ! * ocioſa:⁊ ſi nó recipiũt oiuifioné foꝛamia ſũt ociꝰ (L £o afit móeriftít anáre inentib? ⁊ fac⸗ re ⁊ pati oícam?:accíptéteg pꝛicipium é multotiẽs. Si eni eft B poteſtate:boc aut⸗ acta tale inar eſt. oͤtñ gaẽ parí:tdUt, nópatí:f oio Pm dito efttalesmagie 9^... mín? zᷣm ꝙ tale magls z mine. E a vtíqsalíge oícet ttragío ie(fe vt mme o ertédunt eni fe paffinc vene continuc. dito.
ixit cum declaratũ eft boc qo antídtt
actione ⁊ paffione nibil eft:volumus narrare ' o1p0! ctus ponédo eí óncipíi qo fepe poftimus-t-d ;poté ra cópofita funt ey mà 4 fo:ma:quedam eft [^ cau taf.actum:c ádam ín actu.f.agée-Et cus ita 5. voi fa paffíonis nó eft nifi quia paticeeft recept "tícr agetis:⁊ unpofíibile cft vc patiẽs in co !
Y iber Pꝛimus 309
—S c tg Aram irn —— nóper liquefactum:⁊ aliquando congelatum. MIN a | " c quide eft poflibile et p quafdam par ⸗/ Ampl ß "year" : :
* PE magis:⁊ per quafdá minus: ex boc mó 3 cffe : —— —— * | tienne tls Dare foramina aliqua ín mineris vbi in , : FIO, D. qoclHiq5 erit fa/ ti — — veneextenfe recipiétesfozmas naturalé — Ctfi maíue figdes fed erit appoſitio ⁊ nó cé | emt yc me Partes eiufdem terre. ; trãſmutãs:aut mixto aliquo:aut ſᷣm fe trát^ MR D Mig jo tinnfiígr vnũquodq; ⁊ vnũ ens ipaf | mutãte.Quid igitur cft generare: facere ITA —* ſilr aũt ⁊ nõ appꝛopinquantia nec ſibi ⁊ generari:⁊ pati adiuiceʒ:⁊ qũo cõtingit: MI Pa het tí piu cqalíjo:que facercinata füntz pa^ ⁊ qtio iquíunt qdam nó cótíngit:ant octer^ —. I RUM
o — — — u— wm — —— — ww " 4 cut
» MAlcogtt.C1.a.nófolumtangéteecalcfa
clt ignie:fs e f longe fit:aeré qdcs ignis:aer 8lit corpꝰcalefacit inatue facerc patí.
on 4 (Bitur z paffío fiunt ci agẽs « patiée fuerint tínt e RA fed ouo tangentes ſe. Si vero non fue: Quo ——— nõ patiuntur niſi mediante ali lefacit oe erecipiéte paffionem.Ul.g.quia (gnis ca; pus mediante aere. min Qd exiſtimare pati: tũ aũt nó octcr^ a RICO qp in pꝛicipio:hoc dicẽdũ.Siqdẽ conr Vtlq5 bíuffibilio — ſzeſt pue ĩdiuiſibile:aut latítudo:nóvtiqs erit 9 paffibile:fed neq; continuũ vllum.fi 'Ribi mẽdacium:⁊ oc co»pueoíuífibile. 8* differt dicere diuiſuz cc gdemtangce^ Pm P rlg5olüifibileefíc:fi.n.fegregari Qt tif actus:vt ainnt adam: finódos eft oí ;. UIt): poffibile.n.oítífus cé: fít.n.nallum Poffibile. Alr autem generarí boc modo Ciffis co»pozibue eft iconueníée. Seſtruit enim bic fermoaltergtíonem.
qr Quoniã aut£ ipoffibile eft vt coꝛpus patiat p qui
dam partẽ:⁊ p quádá nó:manifeftü eft cx boc fmo; ne.fi-n.cozpus nó Pm toti eft oiuifibile fs otuiditur in ĩdiuiſibilia vel ín co1poza vL fapficies:meceffe cft Vt no pattatur p o€s partee eius:f5 ĩueniri coꝛpoꝛa t Siuifibilia ipoffibile eft vtoetermínati cft.ergo ea: dénatura eft totins conpozis.igitur nece eft ipfus re pere paffione ſtmilr a indifferéter in oibus partib^
ue paffío fuerit fm diuiſionẽ: ſine $m quátitaté vt —7 eucippus dicũt aut fm qualitaté:f i pofiibile eft igitur vt fint &m quantitaté:quonias
&fermo oeftruit alterationem.
m io.n.arit vniforinẽ cuéti i vtroqs.£t (i vtrü
Clidem?.n.iddé corꝛpus ↄtinuũ ene qñqʒ rüpit nó poffunt vniriqꝛ non — —— (ant Tn
OC bnmídfi:qiiqsaár coagulatũ:nõ gGto( neq; ẽt admiſceri:⁊ cii ita eft nibil eft mixtio. T HA waonetcópofitionebocpatíenemeqscó (LlDicqdem videtur fermo drere qd biffert AT b
t'fione ⁊ ordine ficutaít ZAemo.neas eni actumírtíoa gnõne ⁊ coꝛruptiõe:⁊ qd mi^ OH ATE nau düctsneastranfpofitüfm nás:meqs — fcibilca guabill c co:ruptibili. zbanifeftá AAT
Anmíifus coagulatüer hũido gnãtũ eft: — enĩꝙ opʒ differre ſi eſt mixtio. Quapp his APER fo atr nuncifüntouraccoagulataidim( entibus manifeſtis qucfita ſoluent᷑ vtiq;:at Jl.
lia tutmosib?:fed fitromnennnc bfidó; voneq; másigni mifceri oicim?tnegs mi^
t; qe ddoqs antéburutm c coagulattis eft.
Vlemus enis iddẽ coꝛpus reuerti i iu ! [ pu$ reuerti modo Gin. ccũ:tñ eadé natara remamnete fine erue. fit, Sete ei t fine compofítione ⁊ fine oinerfitate in fua Ftius tin oidine:vtoemocrit?nó.mn.mutat à liq gaturà cum cógelatur p Cópofitioné:neqs cuz .. Et diuiſionem:led ipfum iddé aliquãdo cft
minatũ fit boc modo. Reliquũ aũt vidẽdũ de mixtiõe ñᷣm eundẽ modus mcetbodi.IDoc eni erat tertium ꝓpoſitoꝛum a pꝛicipio.
(L £t ettam quẽadmodũ impoſſibile eft vt $m banc opinionem fit alteratío:íta ipoffibile vt fit augméta tto:cum augrmetatio fít additio que accidít in parti bus illius qÓ augetur vnifozmiter:fi ergo nó ponat ꝙ augmetatio fiat per tranfmutationé oium partiit totitig:aut qz aligd admífcetur cus eis tranfmutat eas:aut q? res tràfmutat per fe ex eo ꝙ admifcetur: nó poterit aliquis oícere oe cá augmẽtatiõis.Deter minatũ eft igit ex boc fmone que funt actíua ⁊ que funt paſſiua:⁊ quo fít actio ⁊ paffío: qiio nó fit.
¶ Scmtandá aũt eſt ꝗd míttio: c qd mífci^ bile: « gbꝰ exiſtit entiũ:⁊ qũo. Ampliꝰ aüt Vxne cft mixtio:an hoc mẽdaciũ. Impoſ/ fibilc eſt. n. alteruʒ altero miſceri: quẽdmo⸗ dum dicunt ꝗdã entibꝰqdẽ adbuc mixtis ⁊ nio alteratis:nõmagis ntc mixta efe qs pꝛiꝰ iquíunt:fed confilr fc habere aitero autem coaupto nó mírta cé:fed boc quídem cé: b gutem nõeẽ:mittionẽ atit fitr babérínm cc. Eodeʒ modo 4 fi ambobus cóuenictibng co:uptum eftalterorrum mírtoz. Nõ ent effemírta nullatenus entia.
(L £t ꝑ ſcrutãdũ eft oe mixtiõe que cft tertia intẽtio oe qb'intédim"oícédo ad ſit mixtio «d mifcibilia . Zintiq dixerũt ꝙ res mixte ert aliqó otínuum:aut erut fixe p ſe ꝙ nó trá(mutant ⁊ cozrüpunt:aut coz rüpet vtrüqs miytog:aut cozripit vnũ altero rema nẽte.Si aüt vtrüqs eft exñs:non cótíngit eis oicere Qre in vna boza oebét dici mixta in alía nó:z fi coz rüpit vnũ caltez remáfit:nó os bá mixtio cé: mig
fcerícus exardet. Neqʒ ipfam ipſis partícr lío:neqs igni:ſʒ ignẽ qdé gnãri:hãc aũt co» rũpi.Scðʒ aũt modũeũdẽ neq; coꝛpoꝛici⸗ bũ:neqʒ figura cere mixtam:neqʒ figure tit moꝛẽ:neqʒ coꝛpꝰ⁊ albuʒ. Neq; iotalr paf^ ſiones ⁊ babitus poffe eẽ mírta reb?. Sal mẽ · ſuꝑ ge.⁊coꝛ. an
— — — — — —
$4. Illud q3 ge ncraf ex mx tie apud mix tionc é alioa mixiie i actu ide. 7. met. 6o.⁊ p' ð aia 774 p' me U,
-— -" : E v e —- - * — -— — — " i 4 T iin ru TREE NEES TE TENERO NU e E UM NOR T M Mee - "$E C degter CUR mu £278 "Uy C MCDNENES "tao — Bisnis T : iim: , ce enne in n i " BLUE -— — le * t ] z — * — " E RS s vt * TA * imn —— ẽ - UEM — - * " m — €— — — —— i: —-- — — — —— E — — — ⁊* —————Ü | j : — » a — — — T —— — — — - LT —⸗* — — -— - - — — — — — D — — P — — € x — * S ——— — m —————— — — — E aW i ——- -: z — — - : A) z- - — — — — — wu - - 2 r — ILICE - — — — N ; : : * p — — — — — — — NH - — — — : -
ö——— — ——— — — nn mme
| Tute um j | $55
. uatacnis vident:fedtii neq; albũ ⁊ diſcipli⸗
nam cõtingit miſceri:neqʒ aliudnon ſepara bilium aliqð.Sed oc boc dicunt qdam nó beuc:quíota qñqʒ fimuletfe dicunt ⁊ mixta
Tiootoimi eſſe.Nõenĩ omne ot miſcibile:ſʒ ops exiſte
re ſeparabile vtráqs mixtoꝛuʒ. Paſſionuʒ autem nulla ſeparabilis.
$3 ¶EEt iſta qó exigit pᷣcognitionẽ dꝛie iter gnóné ⁊coꝛ
ruptionẽ « mixtionẽ.Oꝛia aũt iter gnõnem « coꝛru/ ptionẽ ⁊ cõmixtionem manifefta eft p ſe. Oicimus de ligno cũ ex eo gnãtur ignis:qꝛ gnarur ignis nõ tri miſcet᷑:ſed dicimꝰ gp lignũ coꝛrũpit᷑ ⁊ ignis gnãtur. ¶ Et filr ẽt manifeſta eft o2ía iter miytiones ⁊ cre/ mẽtũ:qm̃ nó rccte ot ꝙ cibꝰmiſcet᷑ cũ coꝛpoꝛe:neqʒ coꝛpꝰcoꝛrũpit᷑:ſʒ cíb? cozrumpit ⁊coꝛpus remanet. ¶ Et fitr ét oiía eft ĩter mixtionẽ calteratíoné:nas dicimꝰꝙ cozp^oealbaf:neqs tri oícim^g» coꝛpus ad^ mifcet cam albedine.(] £t vlr ipole cft vt fozme ⁊ q̃litates admifceant cü cozpozibus oeferétibus cas neq5 qualitates adinuícé. U.g.albedo cum fcia. £u ígitur ouo admixta non coꝛrumpuntur neq5 vnum ílloaum funt fiya opoztet vt pzimo fm vnum modu fint;z fm alium modum non fint.
¶ Qm̃ aũt ſunt hec qdẽ potẽtia:hec aũt actu
entiuz:cõtingit mixta eſſe aliqualr ⁊ nõeſſe. Actu qdẽ ente aliquo gnãto ex ipſis:poten/ tia aũt adhuc vtroq; que erãt anteqs miſce/ rent « nópartíta.IDíicatitfermo q̃ ſuit pꝛiꝰ. Aident.n.que miſcent᷑ pat? ez ſeꝑatis ote niẽtia z poſſibilia ſeparari rurſus:neqʒ ma⸗ nent igr actu vt coꝛpꝰ ⁊ albũ:neq; coꝛrũpũ tur:neqʒ alterũ: neqʒ ambo.ſaluat᷑.n.vtus corũ. Ideo bec qdem derelinquantur.
(| Et qꝛ dicimus q» qdas ín potétía funt q̃dã in actu:
vifum eft a» illud qð gnãtur ex mixtis apud mixtio
né ſit alind a mitis in actu. In potétia.n.vtrügs iL Aoz: eft ficut fait ante:⁊ ó dicimꝰꝙ nó coirüpebant pfecte neqs remáferüt fícut fuerũt ante iftizt (ftus
modũ (gnozauerüt illi in diuiſione pᷣdicta:⁊ fegrega tío ſup eft nos videmꝰꝙ poftds mifcent pit fe, pararínó d poffum? oicere ꝙ in mixtione fant fixa ficut qii mixtio nibil erat:neqs et cozruptain fine; neq; eft ét trii vni illoꝝ cus poffint feparart:
¶ EContinuã aũt his qonẽ dicẽdũ vtꝝ tic mix
tío ad ſenſum eſt vt qñ ita in pua diuidunt miſcent ⁊ ponunt᷑ adiuicẽ bmó vt nõmani fc(tá fit lenſui vnũgðqʒ;:tũc mixta fünt;aut nó (unt:(5 eft vt qcũqʒ ſecꝰqᷓ;ũqʒ fit ꝑticu/ lá mixtoꝝ:d.n.ſic íllo mó. A.g.oꝛdeũ mix tu5 fruméto:qíiqócungs fecue qðcũq; po netur. Siaũt C o6 coꝛpꝰdiuiſibile:ſi eſt coꝛ pus coꝛpoꝛimiſcibile omiomeros:qᷓ;cũq; Vi opoꝛtebit partem fieri ſecus quãcũqʒ.
Icam"igf o mixtio aut otigit ex di^ ⁊ foꝛaut CF (ptt * c fle Gti'*aurerit mixtio diuiſio cuiuſlz mixtoꝝ i ꝑtes pias afuádo fuas cén*9, f»eide itta but ptce feadiuicé quocüqs má íta q»oifficile pof fit fenfus oiftiguere eas:fm [5 mixtio nó erít nifí $5
¶ Dicamꝰꝙ fí mixtio fi € cõpõ:neqʒ diuiſio g^
(. Actiuoꝝ afit z paffinoz q̃cũq; Sinifbilia./fbulta qdem pancló ki jvc fa puie cópofita nó faciunt mixtionẽ:ſc pi *
De generatione 4 cozruptione
| ſenſuz:qm̃ nature funt faluate.CT.g.multa grana tí
tici cu5 multísgranis oꝛdei mifceriaut mixtio crt oiffolutío vtriufqs mixtoz « tranfmutatio vtriuſqz eoꝝ ſᷣz nãʒ p diuinonẽ in ptes vtriuſqʒ eoꝝ in pte? idwifibiles $5 nãm:ita g illud qð fit cy eig erit en⸗ actu aliud ab vtroqs:f5 p erit mixtio:nõ tfi Pin fen fus:fed fm quátitaté. fta aüt miytio oíffert à pma qii n vtritifqs illoꝝ eft cozruptio:in p^ atit nó DU fert ét:qii bec € miytio 5 totü:cü nó poffit oiuidtt mio2es pte. 3llic át € mixtio £5 ꝑtes:nõ f5 totu: C
poffit adbuc oiuíidi:c tñ diximꝰ ꝙ mixtio d ↄtigit €f
qutate ſi fuerit erít 5 alique duoꝝ oictoz mo Ad
¶ Qm̃ãt nõẽ ĩ mima diuiſio. Neq; cõp
tio iddẽ ⁊ mixtio f$ alið:mãifeſtũ go nea f5 pua faltiataos que mífcent dicere mixta C Cõpõ.n.erit 7 nó pzaríencqs mixtio. qj babebit cádé róncs ct toto ps. Bicimaũ ops fi mírtücftaliqd:mírtG omiomerũ C Ai quéadmodus ad ꝑs aq:ita « répatlaütf5 pua cópóeffcr míjtío ⁊ nibil ↄtigeret boy:fs folá qdémiíyta ad fenfus: z (dac bnicqdé migrüfinon vider qe acute:lince⸗ afirmó mixtũ videbit. Neq; diuiſiõe vt dC qs fec?dscunas pare. Impoile ·n ita diui Ziutígt nõ erit mixtioꝛaut dicẽdum cft b? quomodo cõtingit fierirurſus.
venire ad ꝑtes diuiſibiles:nece eſt vt nó fic miti oĩo:qm̃ fi fuerit ᷣm pᷣ modũ mixtio oio erít cóp9'
qiii manifeſtũ eft qp differt a copõne:qm̃ oiffó "T p^ | uc "d
^ diffõ toti^in mixtis 05 e£ eadé:qó nó eft in co tis:⁊ cii íta énó ẽ Ya mixtío nifi $5 fenfus folii: t d"
fütadmiíyta fozti fi füt admixta ploni « fícnibll 4.
mixtum fimplt.&t aüt fuerit fm z"mod( erit fío cozpozís fimita:fs manifeftá eft qp nó: neccflt ergo ip mírtío nó ſit:aut fi fícerít Pm qualitate eft:á Ps dlítaté;ops ã oicere que funt ea que rc ipfax:z £5 cuiufmodt qualitates fiat ⁊ qualiteꝛ .
¶ &unt vtíqs vtoirim?entíd:b qdc adiit;
Dat paffiaab bío:bgdem ígf cóucrto^, quoy eadé má ẽ:⁊ actiua adiuicẽ 7 pal abiuícc:bec àt faciüit ipaffibilia entia dos nõelt eadẽ m3.IPor dc igi nó cft IP". íóqs neqs medicatiua facit ianitatem: he
fauítae eft mixta coꝛpoꝛibus.
ua c paffiia adiuicẽ dz cadé € má:ea alit 07. 7 «gj
erit eade nõ admifcet:qri nó recipiũt paf * copa
uice. V. g. ars medicie operat i oib? corpib € qlitas
i in artẽ:⁊ q2 ea qz má ẽvna funt 2113 rcm
a mí a * -. , . - , itcr , ixta $5 pé admiytío medialie nint facile
métationé ofiantie. Tranſmutat · 2. «y i)
ínofiang, 35 utta vini in mille ril phoꝛis aquenó mifcerur. €oluitur 1 trãſmutatur ín omnẽ aquam. Ce
; 8f LÀ . * á 4 ſũ act ¶ 2ucam?g ꝙ res qb^miytio ↄtigit ſunt ea je nó
g.fpc? rr
Y. iber
9$ CÉtétppiiii émifeibilib^oc facili poſſe diuiai tat
LE ít 45«q? cii alte: illoꝝ diuidit i magnas ptcs:z al 3 lüt ma ift n huas:nõ erit miptio q? magne víncét ꝑuas:⁊ '" Th Bean... otlgit ex hũido te Guítas pp ficu: t pp 5 [Mii ^ C o mag] mifcibilia ft büidaznifi fint viſcoſa. . eur, E T atit potétije adeqntedlr tũctrãſmu⸗ d noL vtrũq; in dñans in ſuiipſiꝰnã:non ge tn · alteꝝ f5 mediũ cõe.Panifeſtũ ior á HM unt miſcibilia q̃cũq; 5:ictates hñt fg ; E Hec fünt.n.abiuícé patfíua . £t pua . d uis pofita ſecꝰmiſcent magíe facilina ; dst: citi?tráfefit. ziP»ulrü atit ⁊ amul 2 is A operat. Jõ « bñ oetermiabilía oí $^R * iliũ ⁊ paſſiuoꝝ miſcibilia. Siuidunt Ds n hab; cin pua facili?:boc.r.eft bij octermi í oe * lleeſſe A.g. bůtda miſcibilia maxie coꝛ bis bñ determiabile.n.maxie hũidũ diuiſi rz ſ no vifcofus fit:bereni vtíqs ampilo à * naioꝛẽ folá tumoꝛẽ faciũt:qñ atit alte u baſſiuũ erit:aut vebemrer:f át val Pag:autnibilampli?ígtüerambobuo: ; o arum að otigitcírca ftannus « ce. ( 53 aut »tingit qñ eq̃lr patiunt ⁊ agũt: ita q» etít f * alid dlitas media iter duas Inetates· Et —4 ubz illiꝰq̃litatis quãtitas duoꝛ mixtoꝝ: c funt , erit 3aut ppe erit fabs vtríufqs stitatis: fi adt non Ex o Qititas admixti maio quátitote mixtoꝝ:⁊ pp b ( off é Rte nó acgrit altez míxtoz ab altero:nífi erf qlita ? aif " epp difficultatẽ recipiedíaut fí acgfinerit erit qstí | qu 38 pua:fic etigit ét ín admixtõe plübi 4 cupꝛi:cupꝝ ; or nõ recipit a plibo ntfi colozé tm̃:⁊ fozte nó erít nifi t.i Q altez coz eft.q.recípics:z altez áfi foꝛma. CQueãdã.n.balbutiunt᷑ adiuicẽ epafote —c Zu RF p riʒãt. Cliden£.n.qtr ⁊ mixta remiſſe.Eteni alte» dde ſuſceptibile:alteꝝ att f pẽs:qð ít bíeotigit:ftanmus.t. vr paffio alid finc m3 ; rie pene euaneſcit mirtü oc colozare ſolũ. Jddẽ aũt bocotigit ín alje:manifeftus igi — ſũt pet mírtío:z gd eſt mir | — eft: c qfuntmíícibilía entíus: qui | unt üdadfi paftítia abinicé ⁊ bíj oeftmiabí * tbi oluífibilía: bec.n.ncqs coꝛrupta cé " «C15 qti mixta:neq; adbuc fimplr cadé cé
— — —
⸗ e
d p20. Neq; cópóné ec mixtionẽ coz; nc üd ſenſ u5:f 5 eft miſcibile qdé dScígs * M a yermiabile ens:paſſinũ fuerit ⁊ actiuũ ⁊ q 'à Imifcibileeftzad omíomcer.n. míícibile, 3o e Ittlo ait eft miſcibiliũ alteratoꝝ vnío. ; Utt Zlrift.füt alia hũtia mixtionẽ oiuer(a P5 mul ling, Ll€ t paucitaté:qb?pp h̊ accidit qð accidit lr̃is 31€ balbutiẽtis cx mixtioe €az adiuicem « fozte
Pj Ba, inge erít.q.recipiés:taliS.q.fonma. ([- Et 2fuic.
9€ fuo fup capl5 in &móe Zfrift. voluit pice
la "y rift.eft q mifcibilía funt in po*in * is fuis eentys ds bébit ſepata:⁊ dixit eéntias
ſoetiã q̃ ge pót multa:⁊ iſtã cẽ in reb?^cás calidi
Secundus "T tatis « frigiditatie:t más cé pn"büiditatis 4 ficcita/ tis:⁊ alter? modí oi potétia q eft pparás d q9 habi/ le fit ad recipiẽdũ aligd p moti. £t ifta eéntia ſalua tur in mixtióe: frangunt fua acciitía. 3n aq.n.frígi danó eft centia fed cffect?eéntfe vel frigiditatie: aq nó eft eentia fed effect?céntie:c póderofítatis 4 cete ra acciitia:f5 boies nó bites nomé ílli"eéntie vocát illã ponderofitaté:fumétes nomé ab effectu ⁊ femp vocát frigiditaté:« illa eéntia I5 frígiditas oímitta£ faluata eft ad in eéntia.g in mixtióe.o.Zluic.g rerü centie faciunt elnta eé actu « illa frãgunt᷑:⁊ faluate funt céntic abꝰelnta poterüt redire ad eoſdẽ effectꝰ nifi fuerit fupueniés ipedimétus.recte oi rit Mz. mi» fcibilianó ce in mixto actu 4 faluari in potétía.
¶ Liber fcóe oc gnóne c coꝛruptiõe icipit. Emittione qdé igr « tactu:
Ly" Nwlfacere ⁊ pati dictũ eft qũo cria AS 25 133 || ftant ráfmutátibue Pm nãm. l: j || Zimpli? afit oc gnõne ⁊ coz A ruptione aliq̃ ⁊ fimplr:c qo ** eſt: ⁊ pꝑ quã cãm.¶ Sir aũt
⁊ de alteratiõe dictum eft qd eft alterari: ⁊
quá b5 dꝛiam eoꝝ. ¶ eliquũ ar. cófidera es ttum
rccírca vocata elnta coꝛpoꝝ. Gnãtio qde5 Pro amus
⁊ coꝛruptio oib?ná ſubſiſtẽtibꝰſubſtantijs fubitinje nà - €
lib? cozpib?,
eft nó fine fenfibilib? co»pozibue. 44 oiyim^illó qÓ 05 oici oc mixtióe t tactu. ,- Quia actiõe ⁊ paſſiõe.Ampliꝰoe gnõne ⁊ coꝛru Fori], proe fimplíct cótfimplicib?z copofítl.í.d eritexvno im vnu tin q eríftatz qũo zer: oixim?cü D oc al
Co2pozus:qi fi oia compofita fuerint fenfibilia ne: ceffe eft vt elnta eoꝝ ppinqua fint fenfibilia.
gatis « ſegregatis alteratíoait cótigere ge
¶ Dicamꝰigit ꝙ qdá dixerũt ꝙ ifta tuo: coxpoza d. z vocant e[nta brit fuibs « má eyritem ín actu. Qut⸗ di igf ponüt ipm cé ynii cog aut aeré:aut ignẽ:⁊ q dáaliqó aliud medii iter bec cozpoza: (5 tii exiis in actu.Cuuidá vo dicũt g» nõ hñt fubm pꝛiꝰ eis diffe ruatin 5 ficut ín nũero ſuo.Quidã.ndicũt ꝙ elnta tiiimó funt ouo: vt dicẽtes igne « terras tif. £t ada tría.f.terram ign zaere, Cuidam yero quatuoz: vt Empe .dicit enim ꝙ eleméta funt quatuoz:t g ex co gregatione zfegregatione ⁊ alterattone eoii accidit rebus generatio cCo?rptio.
¶ Om̃ᷣ ꝗdemigit pꝛima pꝛicipia ⁊ elnta:bñ hʒ dicere ꝙ fit cõfeſſum ex qbus tranf, muta tis aut ᷣm ↄgregationẽ aut ſegregationẽ vt Pmalía tranſmutationẽ cõtingit generatío"
nem eſſe ⁊ corruptionẽ. Sed faciétes qut Comẽ.ſuꝑ ge coz, nn
900 dem vná mãm extra pᷣdicta:hanc afit ſepa- WU UA mpokécé rabileʒ ⁊ coꝛpoꝛeã peccant. Sjmpolc.n. fine
enfibile coz^ , . puefinc xc. 2oietateefTc cozpue boc fenfibile. Aut. n. le- 5s ue:aut graue:aut calidũ:aut frigidũ neceſſe eſſe ifinitá hoc qð qdá dicũt effe pꝛicipiuʒ. 3 ¶ Dixit:qm̃ pma pᷣncipia er ꝗbꝰcontingit oĩbꝰentibꝰ gnãtio ⁊ coꝛruptio im oĩbꝰentibꝰquocũq; mõ fit fiue €x ↄgregatiõe:ſiue ex ſegregatione:ſiue alt oebét oí ct cinta fiae pncipia vt cõceſſum eft ab oibus. uot Vo fínt bec pncipia:c qũo o2dínant £5 pꝛiꝰ⁊ poteri? Oẽ coꝛpꝰexi nó eft manifeftum. Qui Vo ponit his Qtuo: coꝛpibꝰ ſẽs iĩ acu nõ màs cé pᷣoꝛẽ ci coꝛpoꝛalẽ cin actu peccat.Oẽ.n.coꝛ b bpus exũs in actu nõ pót fugere 2xíetatért cus D cov tübcdo pce. pusquintü nó bs nif aliqui otarus exũtẽ in bís q l.20.*p* ca. tuoꝛ neceffe eft vt fit aliqó illoꝝ quatuoz « idíffere: de ᷣa oꝛbio. ter fiue boc cow ponat fínitü:flueifinitus tm̃:vt qe das oícüt:necetfe ẽ.n.vt boc coꝛpꝰ quintü fit aut gra ue:aut leue:aut frigidus:aut calidum.
¶ UVt aũt in z ico fcríptá c(Enullas b5 oc
yíe fi feparat ab elntis. Neq; vrít ma nibil oícene effe ſubm aliqð vocatis elntis pꝛiꝰ: vt auruʒ operibꝰaureis certe z hocnõ bene dĩ hoc modo dictum.Sed quoygdem eſt alteratio ita.Quoꝛum autẽ cft generatio ⁊ coꝛruptio impoſſibile illud en(iciari ep quo generatus cft. Sed tamẽ íngt longe verius cít effc auris oícere vnüquodqseffe.
4- (L7f*lato vero ín Timeo pofuít bec q̃tũoꝛ « más por ré eis:ſed nó manifefte inꝗt:vtꝝ (fta mà fit exiis in actu aut nõ:neq; dixit in boc &mone manifeftü niſi boc qð dixit:ꝙ eft recipiẽs t̃:neq; vtebatur ipía in alus entib?.'Tleqs oedítaligd ey quo fíat indsti ape paret:(5 dixit qp fubm eft pzius coꝛpoꝛibꝰvocatis ele métis;fiCauy eft hꝛiꝰaureis.⁊.d.ꝙ tllud qð ex eis fit
Fpinga, VLcai noic eiꝰ ex d fit va noiatíoe:fic ti alias noiaue caf ocmiroi l'ítanulus aut armillã aurü:recte dicet ([ £t qo reb? gnáte; dixit nõ eft veri (n reb?gnátis fed in reb? alteratis,
5s nra^ale (T &yed elemétio entibꝰſolidis vſqʒ ad plani oppotus.z. tiem facit diſſolutionẽ:ĩpoſſibile aũt matrẽ me561 ⁊ materiam pꝛimã planam effc.
Et etiam eleméta oiffolaunt. ín ſupficies: t ꝓpter boccótradicít ſibi:ĩpoſſibile eft.n.vt pma mà quam vocat fubiectum fít (aperficies.
¶ 1Hoeattoícímueeffcaliquá mam vnam
corpoꝛũ ſenſibilium:ſed banc no feparabí^
lemfed (emper cá cótraríetate er qua gene
I rantür vocata elemẽta.Determiatuʒ eſt au i teʒ de bíe certius ⁊ ín alijs.Sed tamẽ quo
| niam « boc quo modo funt ex materia pꝛia coꝛpoꝛa determinandum ⁊ oc his. Pꝛinci
pium qdem ⁊ pꝛimuʒ exiſtimãtes cffe ma^
teram tfeparabilem quidẽ.Subiectam au
teim contrarijs. Neq; enimcalídus matería
| et frigido:eqs boc calído: fed ſubiectum | amhorum. Quapꝛopter adem pꝛimuʒ po tentía coꝛpus fenfibile pꝛicipium Secũdo
Part 48
De géneratíone 4 coaruptione
terminationẽ. 1H5.n.oírit manifeſte paude
atité pꝛime cõtrarietates.dico autem. .g. caliditas c frigiditas. Tertio auteʒ ignis — aqua ⁊ talia:hec quideʒ tranſmutantur ad iia inicem; non vt Empe. ⁊ alij oícont:fer^ — psi per enim eſſet alteratio:contrarietates aute may, non tranſmutantur.Sed nó minus crít co?
poꝛis qualia ⁊ quanta dicendum pꝛicipia⸗
Alij gdemením ſupponẽtes vtuntur ⁊ nd fles, dicunt quare aut becaut tanta. s
¶ Dixit.nos aüt oeclaramus ꝙ oía ifta coapota ſunt
in ſenſibilibus « babét materias exiftétem in pote
tía «non oenudatam abaliquo iſtoꝛũ contrarío2s
⁊ Q bec coꝛpoꝛa quattio2 cóponütur ey ea ey cótTa/
netate exiſtẽte in ea«( Ponẽdum eft (gitur boc
oeclaratum eft bicoicédo qp pꝛimũ pꝛincipiũ oĩum
rerus eft matería inſeparabilis fubiecta contrarictà
tibue.Calo: enim impoffibile eft vt fit fübiectü. ff
goris:ita g» natura caloꝛis tranfmatetur in natura
frigozie:fed fi calo2 tranfmutaf in frígus opoꝛtet
fit abiectum ferens vtrüqsaliquádo boc « aliqua"
do bocbocaüt contingit in fubftantía ficut ín pafl? MM
nibus. Quapzopter pᷣncipiũ pmá eft quod eft in P9' —
tentia coꝛpus fenfibile. · Pꝛincipiũ att fcós (üt PIP o — i
cótraríetates a quibus non oenudatur pꝛimũ ſubie⸗ my
ctum. ZLertíum eftaqua ⁊ ignis ⁊ fibi fimilia com ^ "m
pofitoz coꝛpoꝛũ ex pꝛimis cótraríetat(b? «pina m ^; d
tería:ílla aüt funt ín oꝛdine tertio: quia cranfmutan d
tur adinuicé:quapzopter babét eleméta pꝛioꝛa clé
mãm ⁊ foꝛmã.Elemẽtum atit qð 02 pꝛius oebet cfle
omnino intranſmutabile:iſta autes elemẽta vocat?
nó funt fícut oicit £mpedo.nó tranfmutabilia adr
uicem: fi effct ficut fingit nó effet ín eis alteratio?
bifferétie eo2u5 que funt calidum frígidus burti! ij; n.
a ficcum:z cim eft alteratio eft fbíectum: ſi fub! ; it lu lin t
ctum eft generatio «cozruptio:fubtectü qdé ne guifig UA.
eft effe:quia cótrarietates nó tranfmurantur dM. ufi std
cem.Eft igitar nrarrádum oe elemétis cozpo7. CP, 2,54 ay
fitozum fenfibilius m ꝙ funt coipozacópofítad, "^. Mans
funt:z quot (unt:cfmo nf in D erít p ocmóftrati MN "t
vt cõſuetudo nr̃a eft:nó ficut alid dicta $5 by D? [cé i fim fine aliqua oemóftratióe:qz dĩie coy: funt f NA ⁊ ꝙ nũerus coy ſit:⁊ cõtinuatio eoz fit talis. bi wn (£2 uoníamígrquerimue coꝛpoꝛis ſenſi i lis pꝛĩcipia:hoc autẽ eft tangibile. Tang
le autez cuius e(t ſenſus tactue manifeſtuʒ | de qii nonomnes contrarictategco:po1ief ^ HRS. cies « pzicipía faciunt:ſed folus queſᷣm crum: hᷣm enim contrarietatej offro», — Pm tangibílé contraríctates:idco npa RN do ⁊ nigredo:neqʒ onlcedo ⁊ amartf lí v fitnilíteranté neqs alíozumcótrarictatti?
qua facitelemẽtum. Quãuis pzíoz VITIA c Ey ctu quapzopter ⁊ fübíectus pꝛius. c bi/ 2 m cft corporis tangibilis patfio ftti d? rang
le:fedPsalind ⁊ fi cótingat natura pz? ud
(L Dicamꝰ igr ꝙ nos árim?clnta coꝛpoꝝ rágibi ib^
eo ꝙ füt tágibiliay^.n.modue fenfibiliti cois Cori
co»pib" Nos át Qrim^pn?zelta mifcibiliü s 5t ^ ib?fefilsili *ü co:pib^nàlib"féfibiib'opofitl;dpp. oiie uc (int
J Liber "hs —5 elnta oluʒ coꝛpoꝝ tãgibiliũ ſũt in D gite.f. etagibiliũ tm̃ nó in alio gñe féfibiliü:ire dꝛie | » der 1o funt:neqs albedo:neqs nigredo: neqs oul/ its bus 5-9 amarítudo:cü bec3ríetas nó oueníat oi; —8 Vhoꝛibꝰ. ¶ £t nom pót aligs oicere ꝙ 2rietas —* qu Ut viſu eft pꝛioꝛ 2rietate tactue:non.n-queri fübien D loco pꝛioꝛitatẽ fm finé « foumam:fed $m
ectũ ⁊ materiaʒ:que eft pꝛioꝛitas £m naturas. SN —— tangibilinʒ oínidendus que fied dh me oífferétie otraríctatee. Sunt auté ⸗ iqq, ctateofmtactum be:calidus ⁊ frí^ t bumídum « ſiccum:graue leue:du vouolle:laboicum aridum:aſperuʒ lenez : oum c ſubtile.Hoꝝautẽ graue quídes tie B actiua:neq; paffina:nó.n.ín fa do alíad aliud:neqsín patíendo ab alío fi üntur. Opoꝛtet guté actiua ĩuiceʒ ⁊ paf^ eſſeelementa:milcentur eni ⁊ tran mu aur adiuicem. Calidum eni ⁊ frígid ⁊ N bec dd 4 ficcus:becgdem qꝛ actíua fontz Itt Cautem q: paſſiua ofcuntur. sCalidus.mn. pil M e ogregat homogenea. Segregare.n. ai e inqunt facere ignem. congregare atit wy -.Quceiufdemtríbue : contingit cnim er^
) ? ab uiid TENE. 3 rigidum autem quod ^ congregat fimiliter z fingenca t on eínfdem i *
9 (8t C5 dem̃ eft ꝙ 5ríetates ex abus cóponunt pꝛĩa emeta funt tm̃ in tágibilib?:oóm eft modo 5neta^ eoĩuʒ dlitatü pmag fm tactü.(T Sũt aüt bec:cali y: um frigidũ:ſiccũ bumídü:graue ⁊ leue:durities pit NO e "hollities:z lubzicitae ⁊ aríditae:afperítas ⁊ lenítae: qiti t ü Sroffíríes ⁊ ſubtilitas. ¶ Dzauítae aüt ⁊ leuitas non ii US. füntactiue neqs patliue:grauítas.n.nó iducit graui s py ts.t tatem:neqp leuitatem ficut neq; nomina coz fignifi uiia Cant tpfae nifi m motum folü fine actione tpaffióe gm Wt, fedneceffeeft yt pꝛima ↄtrarietas elntoꝛum fitacti iti s ⁊ paſſiua adinuicem:t fi nonnihil accidet ab eis. TN wapp iſta ↄtrarietas nó numerat ínter dꝛias ele we o TEMon Pm ꝙ fant eleméta « calo? « frigus: « ſiccũ IP i: h umidu:noia ea fignificatía nó funt mfi $m actio hing egi t paffioné: boc in greca lingua: boc máifeftü ON à x3 oefcríptioib",* Caloꝛ.n.eoꝝ é ogregás bomo: M or ex:quonias ignie licet videt feparare qd a quo ⁊ ] Tani non facit boc nifí:q? congregat bomoge: jS. gigs coc quídem.ffeparare nó eft Pm primam ité mM Sreg su congregationi eniz homogeneoꝝ accidit (e : iq * etherogeneorum: frigus antem: eft congre: (ado (T Ib SCR bomogenea 1 etherogenea. uf my umidum "eni idetermiatns paopzio ter —B8 Nine bene terminabile ene alieno:ſiccuʒ au Py / MD etermínabíle pꝛopꝛio termíno diffi yj C (antcm terminabile alterius. wir &cije p itas ait non babetin fe quo terminet: ſed tn. terminat alieno:liccitas aũt in fe babet termi Iti, 410 terminaf « oifficile alieno. 3fte aüt oefcri fin, fs non inueniant per noia apud nos:neds Veluti, criptiões:ſed dfi fcrmones explicátes nomé - Iptetatióes interpꝛetqtes ficut credo apud
Secundus d eos:tũ manifeftü eft qp ifte res fint ín iftis diſpoſitio nib^:(5 in ílla língua grecaotigit ꝙ noia erát famos fa t itellecta:apud nos aüt intellecta nó famofa.
¶ Subtile afit groſſum:lubꝛicuʒ arídus
4 ou ⁊ molle ⁊ alie differẽtie ex his funt. Qm̃ enim repletiuum eſt humidum:qꝛ nó eſt terminatum gdetm:bene auteʒ termina/ bile ens:⁊ qꝛ ſegtur tangentẽ.Subtile autẽ repletiuũ:ſubtiliũ aũt partiũ ⁊ paruaꝝ par tium repletiuum:totum enimtotum tãgit: ſubtile autẽ maxie tale.Manifeſtum auteʒ 2 ſubtile gdem erit buridi. groffus aute cci:⁊ rurfusInbsícumqgdem bumidi. — — ¶ Et ét videmus ꝙ oẽs 5rietatee que funt ſub ſenſu tactus funt otrarietates.f.actiue:vt fübtilitas ⁊ grof fitudo:lubzicitae ⁊ ariditas:durities ⁊ mollities:⁊ fi bi ſimilia generant ab bis ⁊ reuertunt᷑ in eas:qꝛ aũt pꝛopꝛiũ eft in rebus ſubtilibꝰ⁊ tenuibus implere va euitates reg 2 Figurari P5 figura otinétie:máifeftus eft g facile termínátur ab alienis:⁊ bec quidé cít oe bile? fcriptio büiditatis paicte . Omne ergo fubtileeft bu. · midũ:ſed nó oẽ humidũ eft ſubtile.ſubtilitas & eft. o cora, ex humiditate:cũ humiditas eft pꝛioꝛ ea nã:⁊ cu oe« claratü eft ꝙ fubtilítas «tenuitas funt ex hũiditate manifeftü eft a» oppofíti ciue eft ey ficatate. ¶ Lubꝛicum antem alíquíd humiduʒ paf^ (inum eft velat oleum. J Á «IL ubziciü aũt ex bumiditate.z boc etiá manifeftus. ü eft:lubzicitas.n.eft bumíditas admiyta cum aliquo quod induat ci difficilẽ diuiſionẽ ⁊ paffiones.omne igitur lubzícü eft bumídü:fed nó oẽ bumidü eft lt
bꝛicũ:⁊ cus lubzicitas fít ex bumiditate:á 4 ari D? :& t ariditas erit ey ſiccitate:t boc etiam mani feftum eft.
¶ Aridũ ꝗdeʒ ſicci.Ariduʒ.n.qð pfecte ſic/ cum:quapꝛopter ⁊ coagulata ſunt ꝓpter oe fectionem pꝛopꝛie humiditatiis.
¶ Aridũ enim eft qð ꝑuenit ad vltimitatẽ ſiccitatis iz quouſq; coagulabit pp defectionẽ humiditatis.
C Amplius molle quidem humidum:mol/
le enĩ quod ſubijcit in ſeipſum ⁊nõtrãſmu/ tansquídemquodfacit humiduʒ.Ideo.n. noneft humiaum molle fed molle bumt qi:durum autem ſicci.Surum enim eft qð coagulatum eſt:coagulatum eni ſiccum.
¶ Gimiliter etiã molle eft ex humiditate:molle eni iʒ eft qà cedit ſʒ ſuꝑficiẽ:ſʒ no fert ficut fertur hũidũ. Omne igit molle eft humidũ:⁊ nó omne bumidum molle:quapp molle eft er biiiditate:z ouritíes ét ex ficcitate:cii oua cft coagulatũ « coagulatii eft ſiccũ.
(L3»icunturautem fíccum ⁊ bumídus mul tífaríc.£2 pponíturantem ficco ⁊ humidũ z vdum: rurſus bumídoz ficcus ⁊ coa gulatum.£2 mnía antes bec fünt ficcí bu» midí pzírmoaus dictoꝛum. Quoniam ením bumido opponitur ſiccum. Et humidum quidem eft quod babet alienigenam humi⸗
ditatem ſuperficietenus. Infuſuʒ autẽ qut
— —
— —— — — o pem
— ——
— — — qe c men
— — —
$55 otra vni
vnus opp" é
10. HCl, EC. CO, ?
dem quodin pꝛofundo:ſiccuʒ autem quod pꝛiuatur hac:manifeſtum eft quoníam bu midum quod erit humidi oppoſitum:⁊ fic cum pꝛimi ſicci.
¶ Dixit.⁊humidũ ⁊ ſiccũ dicũt multifarie fs omnia collocant fub pꝛius vocata hũiditate ⁊ ſiccitate:qua ram fecimus deſcriptiões.¶ Et boc qdem pót ſciri qm̃ vtrüqs illoꝛum opponit plusds vñi.Siccũ auté opponit bumido t irrozato:bumidü aüt ficco « etíá coagulato:qiit igit omnía iſta collocantur fub pmís oíffcrentys oppofítionis manifeftus eft er boc ꝙ ir/ rozatum alícut fícco opponítur.z fimiliter humefa/ ctiuuz:⁊ irroꝛatuʒ eft illud ín cuius manifeſto eft hu/ miditas accidentalis:humefactiuum autẽ eſt in cuiꝰ ꝓfundo pꝛofundatur humiditas.Manifeſtũ eft ati tem ꝙ irroꝛatuʒ ⁊ humefactiuũ ſunt ex pꝛedicta hu miditate:ergo ⁊ ſiccũ opponitur ex pᷣdicta ſiccitate.
¶ Rurſum autẽ humidũ ⁊ coagulatũ fimili ter.Et humidũ qdcm eftq9 babet pꝛopꝛiã humiditatẽ in pꝛofundo. Infuſum autẽ qð babct alienã büiditates in pfundo.Xcoagu latũ autẽ qð pꝛiuat᷑ bac.quapp boycrít b Qdé ficci;b 3tbütdi. ziP»aifcitü igit qm̃ oẽs alíe dꝛie reducunfad pꝛimasq̃tuoꝛ:be autẽ nõ amplius in mioꝛes. Neq;.n.caliduʒ qð ſiccum aut qð humidũ. Neq; humidũ qo calidum aut qð frigidum:neq; frigiduʒ qo
ſiccũ:neq; fub ĩuicẽ:neq; ſub calido ⁊ büi
Digreſſio q Grit vtrũ rari tas ⁊ oélitae collocãt ſub graui ⁊ leui aut ſub duro * mollí,
Raritas et deſitas ſũt q litates fi acti ue ↄñtes calo FG frigua, 3d. 7? por. €045,
do ſunt:quappneceſſe quatuoꝛ eſſe baa.
( £t fimiliter etiã humidũ o3 cé in eo ín cuius pfun do elt bumíditas nálig. oicitur effe ín eo in cui? p; fundo oicitur cé bumiditas accídétalis ⁊ eft bume: factus. Loagulatum aũt eft qó caret íftís duobus modie.f.bumiditate nãli ⁊ accidétali in pfundo bu» miditatis. Neceſſe eft igit ꝙ cü coagulatü eft ex pze dicta ſiccitate:⁊ humefactiuũ fít bumidus ex pdicta humiditate.Quoniã igít omnia oe qbus oicunt fic; cum ⁊humidũ redacta fant ad pꝛedictũ bumidus ⁊ ficus ⁊ equalia ⁊ inequalia 2ría fenfue tactus actio t pafiío redacta funtad illa q̊tuoꝛ 5na eft mãifeſtũ. ¶ Zlley.aüt dicit ꝙ 217. tacuit dẽſitatẽ « raritatem: at qzcollocant fub graui « leui:aut ſub ouro « mol lic tacuit afperítate « lenitaté:qz afpítas € ficcitatis; t lenítas ex büiditate.(L £t I qdem nó eft manife, fturm:vitri.n.raz eft tou: vitrü lene eft fs nó hu⸗ midü:fimiliter etí3 vitrũ rarum eft « graue. Tltibes aute oenfe « leues. ¶ £t vifum eft qm̃ nó tacuit ra; ritaté t dẽſitatẽ nifipp D c» fant q̃litates non actíue ↄñtes caloze « frigus. Et tacuit aſperitatẽ:qꝛ afpe, titas vniuerſaliter ſignat ſiccitatẽ multã in füpficie Yet aſpere.lenitas aüt humiditatẽ in eiue ſuperficie: Quapp lapides qui fimt in aqua ouri funt ſicci: ⁊ tii
€9; tfoate D voluitoicere Alex. ¶ Quia aüt vide mus otraríetates iftius generís:aut actiuas:aut paf, asdut neutras. fleutras aüt ipoffibilc eft c£ oíffe quatup e Og-actiuas auté videmus reduci in illas zin caloꝛẽ:frigoꝛẽ hum iaũ « ſiccuʒ:⁊ mani
feſtuʒ eft oeiftis Qtuoz am na t adiuicé mfeftü eft pite aeo q'f nó reddunt adinicé ma qtuo: dlitates funt oifferétie pꝛioꝝ
coꝛpoꝛum:⁊ cam ifte quatuoe non inueniantur nifi
De generatione 4 cooruptione
coniuncte:manifeftum eft ꝙ numerus coꝛpoꝝ quor rum ifte fant forme eft fcóm numerum compofítió num plurium er íftis qualitatibus pꝛimis. ¶ Qum̃ aũt q̃tuoꝛ elnta coz át ruo fer con iugatiões ſunt:ↄtraria afit nõ iata furit con iuñngi.Calidum.n.⁊ frigidumeẽ idem: € ruríuebumídá ⁊ ficcá ipoffibilc. zi»anife ftum afit qm̃ qtuoz erunt eintoꝝ oíugatio" nce calídá « ſiccũ:calidũ ⁊ humidũ:⁊ ru — fue frigidum ⁊ bumíd(:« frigidá ⁊ ficcft Et aſſecutumeſt boc &mrónes ſimplici apparentibus coꝛpoꝛibus:igni ⁊ acri ⁊ £C re c aque. Ignis enĩ calidus ⁊ ſiccus. ag antécalidue ⁊ humidus:velut enapoxafio — enĩ aer.Aqua aũt frigida bumída. 2L | ra aũt frigida ⁊ ficca. Cit rõnabilr oiftribt" | antur oífferentíc pꝛimiscoꝛpoꝛibus ⁊mu titudo co:xumfitPmratíonem. — — is V ¶ Cõiugatiões aüt fiue cõpoſitiões que fiüt ab zi / funt fex. oue ipoles.t.calidü 2frigidu:bumidu cum: quatuoꝛ poffibilee ficus «calidum 1677 piopter manifeftü eft ꝙ numerus eintoꝛum eſt d? tuoꝛ:⁊ ad boc iducit nos fcrmo ↄueniens cí qð V! di in iſtis cozpib?.f.ín aqua ⁊ ígncaere ⁊ terra.ignt? calidus ⁊ ficcus.aer calídue ⁊ bum ídus;qri cft: poz.aqua frigída zbumida.terra frigida « ficca qu pꝛopter neceffe eft vt ífta quatuoꝛ fint elementa ⸗ quedam cozum fícut faciunt multi antiquoꝛum · (L£2co.n.qdemq fimplicía cozpa elita f/ ciũt:hi gdẽ vnũ:hi aũt ouo:bí artría:bl "i q̃tuoꝛ faciũt.Quicũq; qdẽ igit vnũ ofc olũ:deide denſitate raritate alía geriet" his cõtigit ouo facere pꝛicipia:⁊ raꝝ⁊ ſuz:aut calidũ ⁊ frigidũ.Hec.n.actiua Y^ — autem ſupponitur quẽadmodũ matcrí?:
¶ Nã faciétes ifta compa ma e£ elinta diuerlati fif
in numero:bi qdem eoz faciüt vnũ eIntá:bi 9 ty» ouo:bi aũt tria:bí at quatuoz.Z amé oce oid x ut nó funt plura. Sacientes vn elotii:inde genero oy alía fm oenfitatem «raritater:cótingit ergo C5 e, ceffarío oicere oto elemẽta:qm̃ quádo facitit E frí tatem « rarítatem neceffario faciunt calidítate y gidítatem:t cus ouecontrarie funt actíuc opo".
3t $ lg or
ſubiectum fit paffitium: op fit ín potentia · p NN [
¶ Qui autem mor ouo —— z e r4
des ignem « terram:medía mixturam 9" 54 N je
urit horum:puta aerem ⁊ aquai .... «a ij. Dads
, CC Sactentesaüt ouo yt Parmenides ignẽ o, c St
ponunt mediii ínter ouo atraría « admtrf? Cf acit DOM
bus ertremis.f.aerem ⁊ aquam. Similt £195 75 lg
ponentes trig. ZIDedium.n.ponunt mixtum i qur) o Sat
bus extremitatibus. Iſti.n ſunt quicum. Imc eig ^ Igne
pincipu erem cafftmilantir Piatoni pon tb
a:paruum:⁊ magnum:z vnum · —8
¶ Similr aũt ⁊ qtría dicun —— M
lato ín ígífióib?:medi(i.n.tmígtra ic
⁊ fere eadẽ oícüt « ꝗ duo cqtría uw
6p bi ꝗdem ĩcidunt in duomedia:hiau i vnum ſolũ faciũt.Quidã aũt ⁊ moxq̃ uor dicunt:vt Empedocles:ↄgregat autẽ bq- II og o:ígníeni oiaalía contraponit. L Eonétes autem vnũ ponentes tría oueniüt in. Db * ponũt duo extrema ⁊ mediuʒ:ſed ponentes dim it uo media:ponétce aüt tría facitit ynum ciũ:⁊oẽs ifti ponüt vnã 2rietaté ftübiectum illi. in actétes at q̊tuoꝛ:vt Empedocles: reducit ipfa vnz A fietaté.f.in ouo otrarta:nà ipfe ponít ignem inp irariũ· olia aüt refídua (cós:x ↄtrarium· Hẽs g tí 1o pcedüt vitranumez q̃tuoꝛ:⁊ ponũt differen 335 €02: tágibilea otrarias:quapp bec cozpa nó funt aelnta:qm̃ non funt fímplicia fed compofita. | Chfoncttaürignie z aer c vnáquodas £ ... 9ktor fimpler ſed mirtum. Simpiiciũ aũt rallagdes ſunt:nõtñ cadé. C1.6.q9 qdé ígít hs 2 fimile igneuʒ nonignte: t quod acrí ac 29 UTI: fitniliter autem « in alijs. : leméta aüt fimplicía ſunt ea ex qbue cõponũtur 8: funt filia big wn dlitate nó trí cade. V.g.qm̃ il «i8 Q6 eft fimplcr in gne fLaffimilat ignierít D £5 E igneũ no ignis:⁊ q eft fimpley i aere fi affilat qa Ct Pa o eft aerei uon aer: fic oc alijs. à gnis att eft füpabüdantía calíditat quc anoda glaties frigiditatis. JC oagulatío 9 aem t arfio fnpabüdantic qdas funt: bcc | 9365 frígiditatie;bec afit calidíratíe. Si it^ | it eft gaties eft coagulatío fríaidi z bum l:ícnie crítarfio calidi z ficcízídco nibil cx glatie generatur:neqʒ ex icghne. ¶ Et qꝛ ignis eft finis in caloze:glatícsaüt finis i fri giditate cũ ebullítío eft ignis:coagulatio aüt eft gla tíce.Ebullitio aüt 7 coagulatio füt fincs in remotio/ ne:neceſſe eft vt glatice fit otraría (gni: cus glaties fit coagulatio frigidi büidi:neceé vt ignis fit ebul⸗ 9 uw, Utiocalídi « ſicei·Et qꝛ ifta funt ín fine nibil gencrát j " NE oino.f. glaties t ignis £t Alexan. dicit.g D nó ĩueni⸗ $i) nae tur nifi ín igne q € hic. Ignis aũt qui eftbici vltimo nij m | m etinentie non eft infine catiditatie « ebullítionis:q: rà we Piopter plara eleméta funt caufe generatiõis:⁊ idco Wt o iit boc ett queftío de qua noe fcratabimur. | UNS ce ntibire atit q̃tuoꝛ fimplícíb? cozpoib? ; 4 EA — viq; pꝛimoꝝ c£ vntiquodqs. Ignis —9 acreiegad terminus fertur:aqua HAE sii t tcrraciuegad medíum.£t ertre | : qdem ſincera ignis ⁊ terra:mediaantes í& wis I Ktamagíeaqua ⁊aer:⁊ vtraq; vtrí(qs co "Pup rq iadé eM — pe 20 le ra. Igni ꝗdẽ.n.eſt 5riumaq. Aeriautẽ TN rra.hec eni ex ↄrijs paffióib?oftituta fnnt. NT t ON Q2 copo? ſimplicia funt qtuoꝛ (ant ouo eoꝛum v ds: )vÁ uts.f.aer ⁊ ignis:⁊ oto nãe grauíe.f.terra tad: NUNGN aür, t in fine cft (gnis: graue in fíne eftcerra. 2f ida 4. ep eaCF mediocriter:⁊ ét vnüquodqs ouoz ieuum Ds Map y rariuz alteri duoꝝ grauium. ignis at opponi Mri a dCaer terre:ná vnũqðq; iftontm ouorum con 3ntur fibi per ſuas qualitateo Quibus exiſtũt.
tamẽ fimplr quatuoꝛentia vot? vni
m UD € CP US CIUS 7H— ^ w9 UA €w- 0v itl
— o 0— o o WAS — — —
Secundus quodq; eft. Z- erra qdem.n.ſicci magis d
frigidi. Zlqua atit frigidímagie qᷓ; humidi. a5g ctos
Zlerautem bumidi magis qscalidí. Ignis autemcalidi magis qᷓ; ſicci.
¶ cd vnaqueq; iſtaꝝ quatuo qualitatum ſimpli / z3
cium eft ín vno illoꝝ in fine.Terra aũt fícca magis d frigida.21qua frigida magie di hũida.Aer vo bw midus magie d; calidus. Ignis Vo calidus magis ds ficcus:quapppztma cozpoza funt quatuoꝛ.
(L £2 aüt octermiatus cft pꝛiꝰqð ẽ fimpli
cibus coꝛpoꝛibꝰ ex ĩuicẽgeneratio. Simul att Pm fenfum vidẽtur generata. Non eniʒ cct alteratío. $9 cóm tactue cnim paffionce alteratío eft. z2ícédum qemodue adiuíce tráfmatatioie. Atrum omne ex omní gña/ ri poſſibile:aut boc ꝗdẽ pole:hoc atit ipof ſibile.Qm̃ qdé igitur omnia ĩnata fontadi uícétrafmutarimanífeftum ẽ.generatio ꝗ/
dem eni in ↄtraria er ↄtrarijs.Elemẽta atit Etntaoiaad
oia babét ↄtrarietatẽ adiuicẽ qꝛ dꝛie contra rie ſunt:ſed his qdem eniʒ ambe contrarie. Ag.igni t aque.hoc enĩ calidum ⁊ ſiccũ: hec autem frigida ⁊ humida.his autc alte ra ſolum. A.g.aeri « aque:hic enĩ calidus ⁊ humidus. hec aft frigida «b6ida. £2 tia pꝛopter vniuerſaliter quidem manifeſtum quoníam omne cromní generari ĩnatũ cft.
Jam auté fm vn&quodqs non eft oífficile vídere quomodo oia er omnibue ernnt.
¶ Caplm tertium contínet in fe quatuo: oifferétiag.
3n pma oftédit modus gnãtionis « corruptionis d; tuo? elntoꝝ adiuicem.n fcóa ꝙ nó brit fubsi actu ned cx eis:neq; extrĩſecũ patus illis: bec eft opinio quà pꝛius narrauit oe antiquis. n tertia c» ipoffibi, le eſt g ex eie fit vnũ aucplura.q.pancipius ín genie ratióc.f.vtab eis generent alia t ipfa nõ ab eísrimo generatio recipzocat in cis- 3n quarta otradicit dicẽ tib^nà foli tráfmutátia fieríadiuices.o.q oeclara; tái eft in tertto cclí « mundi.ꝙ tfta coꝛpoꝛa fimplícia giiantur adinuicẽ:⁊ fi nõ:nõ eent giiatio neqs cozrtv ptio.2impliis q» cti generatio « cozruptio eaz; mani fefta cft fenfui generatio. n. cozruptio eo2us funt in oífferétus copicbéfisa tactu. Dicẽdus ẽ igit modus
in ↄtrarus ; n
re mti eft ey rebus actítiis « paffitis. £t cp vn; qðq; illoz hz aliquã ↄtrarietatẽ ci Moquoq; · Que⸗ dam aüt otrariant ſz duas drias gb oftituuntur vt ignis aque. Tlas ifta otrariant᷑ caliditate 7 frigidita,
P" ae — — ——
aitatẽ Et q̃dã 5ríant alteri altera oua oziarum:vt ígnis aeribec.n.ↄtrariãt ſiccitate ⁊ hũiditate ti. £c aer t ad 2riant caliditate ⁊ frigiditate tin, Coilr aq terre hũ iditate ⁊ ficcítate.« cũ qólibet eft cotraríus cuífibetneceffe eft vt o€ generet ey omni:z cü ita € oc facili (citur modus generationis €0z adiĩuicez ·
M DD MERC EE —— —* *
cé velor boz elt trãſmutatio.Quecũq; ait nó hñt tarda:qꝛ faciliꝰvnũ qᷓ;ᷓ multa trãſmu tare. .g.ex igne ꝗdẽ.n.erit aeraltero trãſ/ mutato:hoc.n.erat calidũ ⁊ ſiccũ:hoc autẽ calidũ ⁊ humidũ.Quaꝑꝑ fi dñabitur ſiccũ ab humido aer erit:rurſus auteʒ ex aere ad erit ſi dñabitur calidũ a frigido: boc ꝗdẽ.n. fuerat calidũ ⁊ humidũ:hoc aũt frígidas ⁊ bumidũ.Quapꝑtrãſmutato calidoaq erit eodẽ mo:⁊ cr ad terra:⁊ er terra ignis:hñt enĩ amboad amboſymbola.Aquã qdé bu mida « frigída:terraautem frígida ficca. £2uapp dñatohumido terra crít: z rurſus ignis qm̃ calidus ⁊ ſiccus:terra aũt frigida ⁊ ſicca:ſi coꝛrumpatur frigidum ignis erit ex terra Quapꝑpꝑ manifeſtum q ín circuitu erit generatio in ſimplicibus coꝛpoꝛibus:⁊ facilis hic modus tranſmutationis:qꝛ ſym/ bolumexiſtit his quc deinceps.
25 ¶Dicamus ergo p boz elntoꝛum q̃tuoꝛ:q̃dam cõi/
cant ín aliq 021a 3ríantur in alia:⁊ ifta funt ↄñtia. Quedã aüt3riant in duabꝰ⁊ funt nó ↄñtia:vt ignis cum aqua: aer cus terra:neceſſe eft ergo vt genera tío co:ruptio ſint ouob^modis.giiatio qdes eoz d otraríantur Pm vnã oiía5 erit per co:ruptioné vni? etrarietatis. Clg. ígnis fít acr cozrupta ficcitate tit 2 remanete caliditate:⁊ beceft facilioꝛ generatio. (C £r igucótaquá: ex aereterrã ⁊ rurfue CE aqua 4 terra aerẽ c ignẽ cõtigit qdem ge nerari:difflcilius a(it qm̃ pluriũ eſt trãſmu⸗ tatio. Neceſſe.n.ſierit ex — ignis coꝛrũ⸗ pifrigidũ c hũidũ.Etrurſus ſiex terra acr corrũpi ⁊ frigidũ ⁊ ſiccuʒ.Silr antem fi cx igne ⁊ acre ad ⁊ terra:neceſſe eniʒ ambo trãſmutare.hec ꝗdẽ (gr gñatiotardioꝛ eft.
26 ¶ Hoꝝꝛ autẽ que cótraríant in duobꝰ crit per coꝛru/
Part 49
ptionem haꝝ ouaz differentiarum. UV.g.qꝛ ignis nó fit aquanifi per cozruptioné calidítatís ⁊ ficcitatis:e hec eſt difficilioꝛ generatio.£t quía etam vnũqðq; iſtorum conſtituitur ex duabus differentus.ſ.quarũ vna eſt qualitas actiua:altera autem paſſiua.
Siãt vniuſcuinſq; alteꝝ coꝛrũpet᷑ facilis
gdem:non adiuicẽ atr traſmutatio. Sʒ er igne gdem ⁊ ex aq̃ erit terra ⁊ aer:⁊ ex aere t terra ignis ⁊ aqua.Qñ qdes cni ag frigiditae coꝛrũpet᷑:lgnis ãt ficcítaeacr erít. "fe liqut£.n.bui?gdécalídá bui? at bumídi.
nat ignis ꝗdẽ calidũ ad atit hũiduʒ terra Wes ?uíareliriatur huius qdé fíccas: but? atit frigida, Simifr aprem 7 er aerea terra 151118 ⁊ 3-2 fi..aerís coꝛrumpet᷑ calídus terre aũt ficcfizad erít.'thelinatur.n.bpi? bu
De ocneratione 4 coeruptione
jnpae" ¶ Differt aũt in citius «tardi? facilil?coif^
illeꝛ eran⸗. ficilius:quecũqʒ.n.habẽt ſymbolum adiui
midũ:huiꝰ autẽ frigidũ:qñ aũt aerls humi⸗ dum:terre autem frigiduʒ ignis.Quiareli⸗ quitur:huius quidem calídum:buíue autẽ ſiccum que quidem erant ignis.
¶ Et forte otinget o» altera illax itin vno elntozt —
tera in altero:pole ét eft vt ſit tertiꝰmodus gnõnis eft vt aligd iſtoꝝ generet᷑ ey duobꝰcũ cy vtroq illo rü coꝛrũpetur qualítas 2ría illi elnto:⁊ remanet 9" rietas ꝓpꝛia..g.qm̃ cü ey (gne cozrüpitur ſiccitas: ⁊ exaqua frigiditas:tunc generat aer. £y (gne nre manet calíditas:t ex aqua bumíditas:que fünt ot aeris:ſed boc nó ↄtingit omnibus.'T16.n.otigit VI generari ex ouabue:nifi cum ílla oto 5ríant. fibi 1f ouabu$ oifferentys:ey igne ergo « aqua generantur : terra ⁊ aer:⁊ ex aere terra generant ignis t aqua ¶ Confeſſa auté ad fenfum ignis generatio: P. marimeeni ignis flára ; bec autem eft fü 2p mus ardens:fumus autécr aere ⁊ terra |, ¶ GBeneratio quidem ignis ex eis videtur pcr fenfus ^" flamma eniz non e(t nifí fumus accenſus in terra ctus:fumus autem eft aer «terra. ; ¶ In bis aũt q̃ ꝑ ↄueniẽtiã nõ otíngit com proin vtrogsaltero elntoꝝ fícri tranfit tíonétn vnũ coꝛpoꝛũ:qꝛ relinquũtur in a — bobus aut eadẽ:aut ↄtraria:et neutro aute fil cötingit generaricorpꝰ. Cl.g.fiignío ggen phu, coꝛrũpet᷑ ſiccũ:aeris aũt humid caliduʒi ^ fta ambobꝰrelinquet. Siautẽ ex vtrogscalk relinquent5riaficcá ⁊ humid filranté Y ín alijs. In oibue eni bte quc per 2feque tíam ertür boc qdem iddé.bocafir orit . quapzopter fimul mãifeſtũ:qm̃ queer V! in vnus trãſeunt vno coꝛrupto generant» autem fieri ex duobus ín vnum pluribus ⸗ ¶ £x ouobus aũt elntoꝝ ↄñtium ipoffibile cft Mi quod coy generet:qrii qri ey boc cozrüpetur alld^ dĩia:t ex boc alía:remáebit eadem oiía:zfíab Y^ ꝙ; coꝛrumpat eadem oífferétia:remanebiit ouc £7 trarie dꝛie:hec aũt generatio oifficilíoz cft pma» 7. cilioz ſcðᷣa. Difficilioꝛ 5^ q» eft (n ouab? d (itarib^$ ciliosftóa:q».f-oue dutatcs tráfmutarc ín e fü ^, Ouab?rcb?:s fecüda ex vna.«bec in fecida cft 697. ptio ouag dꝛiaꝝ:⁊ generatío duaꝝ dꝛiax 2^ ^ vif aüt cozruptio duaꝝ osiarus;fed nó gnátio ouo. *) ferẽtiaꝓ:ſed additio vnius amboz «oi minutio V . g · qm̃ c ex aqua ⁊ igne generat cerrazcalot i8 coꝛrumpitur zremanct frigíditas aquc: 7 PU! aque coꝛrumpitur ⁊ remanct ficcitae (gris e ¶ Quoniaʒ quidem ergo omniaex pie D is hs nerantur: z quomodo er inuicem 90 ^1 ne tatio generatur oíctum eft. « vöt ot ¶ Decũratuz eſt ergo ex boc fm quot modis q fibt generar ab omní: £5 quot non potcft. 211 ani ^ft
enm eft vnum a tríbus:x ynum a ouobu8 6^, c. quentibus;fed vnum cy duobus nó ofirib" m
Sʒ tamẽ adbuc: ficafpicicimue bnídts Si.n.eſt nálíntm cozpog mà vt v qon cic
—— ẽ yn e aqua 7 3er ⁊ q̃ talia.Neceſſe — otio
wi a : " * ä Fr 8 emnãet ílló vni quádo ips tráímutat:aut nõ re
aet. Mi, fiel Nu,
Y. iber
Sut bo bec:ant plura. Cinus vtiqʒ oĩanõ ẽ ibil e C.g-acréoia;ant aquázaut ignẽ: terrã. Sitrãſmutatio cftín traria: ⁊ b 3'mutatín Zriũ.Si eni crítaer figdem p^ ** alteratio erit nó generatío. Siaurtẽ irs $5 videtur vt ⁊ aqua fimul fit c aer:⁊ cüísa s quodcáqs Erit alq̃ ↄrletas ⁊ osa c. 9 babebit alíadaltcra prictla ignis. C1. liditarc, €35 tamé neqs ignis erit aer ca/ ru UeTdtio eni tale nó vi, Silr auteʒ tráíc 9ficritaer ex igne calido ín cótrarium ie —— erit. Exiſtet igit aer hoc ⁊ erit tilid Sldfialiad;quapp ipolc ignem aeres mec, Simul em íddé calidum « fri
un aliud. auad ligit pter ambo iddeʒ E aliquaalíamácóie.fcadcafit róoc (2 xdi nö eſt vnibozer quo oi c Gemns i une atẽti in ifta ofideratióe tim:fed infpi Dore rad her P ACID 8 ꝙ fi aliqd nãliũ coz EO tupra m. jd í *— eſt aut vt vnuz Bd; vici; nidi o T5 vnum illog qtuoz ficut Urt plara m i ſimilia:neceſſe eft vt fít vnum üt rem 5 QC HE vnũ. UL g.ignis aut aer:aut terra:
tüe v! remáct nà eft vni eintũ Eintuz vo inj: hetcori 3n € manere cü fit ps rei elntate.fi rema Ole tingit vt fit in actu illa rca ſubiecta · ſi (git aer: ür.z t aer:ſi aqua oia eruntad: cü oia trdfmuta t tráfmutatio eft ín Zrium: fubm ílloz 5rioni PInanés eft:z ens ip actu.neccffe € vt tráfmutatio co Tii5 fít atteratío non generatio:t 5 eſt ĩpole. ¶ £t ét ! Ignis erítígnis caer ifímul qfi poſuerimꝰaerẽ effe Iübmoibiue contingit vt ouo ría exiftantin codem
Tübiecto.qri vtrũꝙᷓ coz trãſmutat᷑ in illud vnũ qo
Eft aer:t er illo yno. Et ois tráímutatioerit £5 ouas
etates quaꝝ altera e ín eo ey quo é tráfmutatio. fcóa ín q5 eft tráfmutatio.-tonat ergo p» illud vná Ta6m fit aer: ponat c fit 5rietae iter aere « ignes. Maz altera eft ín (gne:zaltera ínaere:ceft in. igne veloxin aere atit frigus:aut ficcítas in igne:t büidi F aerc;qo eft yex · Lum ergo ignis trãſmutet in mis n erit D mfip tráfmutationé ficcitatis in bt ít edd aer eft bumidus « ignis fit ficcus:c cum * — eft quin aer tráfmutet in igné-£t fi "licea e aer infímul»tingiteni vt illud fit hũiduz fhibices tmulqó eft ipole.£t cũ ita ſit necius eft vt ides 2 eorum fit aligd im actu:c eft má cois:z boc
LT » C Contíngit fí fubiectum fit plura vno.
"ij a
al queneqs alið aligd pterbvelutmediü us dcri8 « aque: « aeríe 7 ignis. Iloꝛuʒ - groffi itie:boz aũt fubtili?.frít.n.íllud "i id ignis c oríctate. $55 potuatío otrario vto -quappróotigit iilud folá cé vnd | xps am inquiunt infinitum compꝛeben Cs al lgit qðcũq; boy:aut adem níbil. Btne aol eft vc alíud cozp?ab eis fít ex quo fít auri illoꝛ. U. g corpus mediũ itergeré 4 aquá lin, erẽ « ignẽ qroffi" aere:t fübtiLi? aq:aut fab: i. groſſius igne. Iſtud enis coplerít aer
. wa "
produced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
[ue E
Secundus j5
ignis ĩſimul:aut aer ⁊ ad fimul ⁊exiſtũt ĩ eo ouo cõ⸗ traria infimul;fícut oetermínatum eft cũ fubicctus fuerit vnum cog: ↄtingit vt fít ens « non ens ínfil. Srigiditas.n.eft puatio calozie 7 fíccítas patio btp. Frigiditas E miditatis:⁊ etiã ipoffibileeft illud cozpu e medii eg Priaato cilo aliquo tempoae exiſtẽs per fe ficut oicüt aliq qp € p pumiaiaue, fe t ifínitü x compzebédés per fe: neceffe € ponere. Sáép? pui* vnũ illoz effe elementi oibus:ttunc otíngit nobis cõ.is.⁊ q ibi. confiteri omnia impoffibília pzedicta:aut ponere go
nullum eozum poffit effe buiuímodi. |
¶ Siigitur vtiq; nullus fenfibile pꝛius bie.
Hec vtiq; erunt oia.eceſſe (git aut femp manentia ⁊ ĩmutabilia ĩuicem:aut trãſmu⸗
tabilia:⁊ aut oĩa:aut bec gdem:bec anter non:vt in Timeo Plato ſcripſit.
¶ Et ci determĩatũ eft ꝙ nullũ coꝛpꝰſenſibile épus
iſtis: neceſſe eft vt oia iſta ſint pꝛincipia coꝛpoꝝ ſenſi
biliũ:⁊ vlr neceffe eft dicere oe oibus elementis:aut
in iſtis elntis nó eft trãſmutatio oinoin vnü:aut in
eis cft trãſmutatio.⁊ fi eft:aut erít adinuicẽ:ſicut di/ xit Plato:ꝙ terranó tráfmutat in terrã:neq; cerra
in ca propter triangulos refíduos Pm qp oíctum € in
libꝛo celi « mundí:aut erít cx quolibet in qàlibet. |
¶ Qm̃ qdemiígiturtranfmutari iuícénecef
fc eſt: dcm̃ e(t pꝛius.Et qm̃ non fimilr cito e. c aliud exalio dcm̃ eft pꝛius.Qm habẽtia gy boli ct ge dem (ymbolum cítíue generanturepadiut^ , cem:nó babétía aũt tardius.Siqdeʒ igit có
traríetae vna cft 65 qua tráfmutant;nccetTe duocẽ.Materia eni medíus ĩſenſibilis ens
⁊ iſeparabilis.Qm̃ aũt plura vídc£ entíaz
due vtiq; erũt que minime. Duabꝰigit enti⸗
bue nó pole eſt cétría fed jttioz:quécadmo^
dũ v3. 2L ot.n.cruntoíngatióce: fer.n.crífte
tibus duas ipolceft gñari que ric funt ad iuicem. De his qdcs ígit dictum eft pꝛius.
¶ Sed declaratũ eft ſupius ꝙ neceffe eft trãſmuta/
ri quodlibet in qðlibet.⁊ ampliꝰ fim quot modos po teft tráfmutari:z ꝙ nó fili tráfmutat P5 facite oif, ficile. Remanet atit ad oeclarádum ꝙ nó tranímu tabit quodlibet ín qólibet tta cp in eie fit aliqó elto» ri refiduoz:« tráfmutatio reſiduoꝝ ab eo qó fit có» pofitio «i ipfum fit oíffolutió &m c» eft aimi oius mixto2um in comparatione ad elementa.
¶ Quoniam antes que tráfmitantur adiui
cem ipolceft pꝛincipium aliquod'effe:bog aut ín extremo:aut medio ex his mãifeſtũ In extremis qdem igit nõ erit:qm̃ ignis nó ẽrunt aut terra oia: cadem ró fi oícamug crique:ant terracfícoia. £^ woniá aüt neqs mediũ vt videt abuſdã:aer qdé cín ignem tráftnutaf « (n aqua. Ziqua afit « ín aeré ⁊ interrã:vltima aũt nóampli? inícé. £) po» tct jdem ſtare:nõ in tfínítus ire bocinrecti tudicad vtraq;. infinite eni otrarictatce in vnocrüit. 2 crra fít.c.ad.v.dcr.a.ignia. p." ': Si ytiq; · a traſmutat (n.p. 7. y.cótrarictaa
erit eoꝛũ que.a.p. Sit autẽ becalbedo nt gredo. Rurſus qz in.y.a.erit alia:non ením iddeʒ.p.⁊.y.Sit qd ſiccitas ⁊ humiditas a.quidẽ ſiccitas.y.aũt hũiditas.Quapꝑ fi qdem manet album exiſtet aqua humida ⁊ alba.fin autem nigra erit aqua. In 5ríacni trãſmutatio. Neceſſe igit aut albam aut ni grã effeaquá:fitítaqs album pꝛimuʒ. €ílr (git eríftit c.p. y.ficcítae:erit igit ⁊ .p.ignis tra(mutatíoinaquá:5ría enis exíftit. anie entm pꝛius niger erat:deide autem ſiccum. Aqua autem humida:deide aũt alba. Pa⸗ lam qdem vtiq; qm̃ omnibus adiuiceʒ erit tranſmutatio 7 in bis.Et qm̃ in.g.terra exi ſtunt reliqua ono fymbola nígrác büidus; bcc ením non coninnguntur vids.
E é '"higredo *f» Li : Abdo 3 Siccitas Paumiditas z z e M TE — 35 ¶Declaratum e enim quoniam non tranfmutátur adinuicé lta cp vnü rad fit fübiecti in.actu alus:
quod aut remanet ad occlarádis eft g»nullii coz
De generatione 4 coꝛruptione
eft eleinentum alijs reſiduis:qm̃ boc plures antiquo rum inquirunt. Hi quidem enim dicunt qp elemen tum eorum eft aliquod. elemétozus extremoꝝ ·ſaut ígnis:aut terra. "Di aüt alíqó duoꝝ medioz. acre aquam. £t oicere elemetü effe ignem:aut terra⸗ ítag» ignis aut terra fit fübíectus coz ín actu falis eft ficut octerminatus cft pzíug.([. Quoniã in. VEO Q (fermone cótingit ꝙ oia (int ignis:aut terra: ſed a menn illo fermone contíngit q» oig erunt ígni$ ! actu:aut terra in actu:hec at erüt oia ignis trãſmu tatue:t terra tranfmutata.(] £t fimiliter contingit ifta impoffibilítae oicentíbue elementum cffc alld médiozum:aut medíum quod poteft tranfimutanm otio cetrema:fed extrema non poffunt tranſmuta adínuicem:ficut aliquí fingũt qp aer tráfimutamr aquam 4 ignem:fed ignis non cranfmutat ín aqua» videt enim qp umpoffibilis eft modus ifte. cr trá(mutetur n ignem neceffario bs otrarictatem ^ ígitur 5ríctae ignis ſiccitas:aeris autẽ hũ iditas.. autẽ aer cá tráfmutatur in aquã bs vnã Srietate. ífta 3rietae neceffarium eft vt fit alia a ↄrietate bscum igne:efíet enim aer aqua a ignis idd€-llt otrarietaeaerís calo2: aque frigiaitas:erit cro dd calidus « bumídus:fed qꝛ 5ríatur igni ſiccitate
ceffe eft vt oueniat ci fm q» 2riatur aque. Ertf €
ignis calídus c fíccus neceffario.&imilitcr otigit ji
ci humiditate fm quá 5riatur (gni cõueniat dd tráfmutat ín eam:ent ergo pmanés in trãſmuta di nc cóíe cii in ad conftftüt oue Srietates DUI. i tas.ſ.⁊ frígiditas;t ià exiſtũt igne catirae cflc Fr quapp neccffe eft vt ígnís trãſmutet᷑ in — y ria eniz neceffe eft vt tráfmutent adiuicé. it q' (cé fm bác opioné elemẽtũ eft oppofítü ilic nec s vtín terrá tranfmutet:ergo bscii terra aliquá 2r tatem. £t q: acr eft calidus «bumidus « 2077 aque in caloze;ígni aüt ín büiditate;neceffe efl Y, terra bs5rietate fm ouas q̃litates.ſ.caliditate ci miditaté.Z erra g erit frigida « ficca:qris ff DiCP» acre3ríctaté £m alterã oua; qualitatũ 2fl6 1g terra eẽt aut ignis aut aqua. £i q coꝛpoꝛa fünf P i; quatuo:neceffe cft vt Srictatce fint plurc$it P. ct ro maiozee/f.ouob^neceffe eft eni yt vna 2r cg fmouplicem fubam:z oue fm q̃tuoꝛ:⁊ quát? Pf funtco2poza táto augmétabit numerus 2ríct? ni (| Ponatur vel oicat ergo ꝙ cozpus qntü OP* car terre albedie ⁊ nigredic:ita ap albedo ⁊ nig! ín fri ín illo coꝛpoꝛe:quapꝛopter boc coap? ↄuenit C7» ur giditate «ficcitate.G ẽ albi 4 frigidii ⁊ ſiccũ· aos aütnigra frigida 4 fícca.£t q» terra ↄueniti (tyi triuʒ cii eo q5 opponit coꝛpoꝛi qnto:nccefle ^ ( anto oib"fit nigredo. Ignis ergo eft 5ri?. ill cO2P2, 5s f nígredine zalbedine.cy boc à exíftimádi € crt
extrema funt finita z terminata impole eſt ifi — | ma nó tranfmutentur adínuícem:fiue pino opter M alterum medio finie alte extremons:d los
neceffe cft vt gencrentur recipzoce adíngicem — MIN
C Qm̃ autem nonin finitus poffibil qð futuricramts oftédercad boCP?
is hit. nimus mãifeſtũ ex bío. teni rurſus *
p.inaliudtráfmutat ⁊ nõreuoluit Pid E. CLontrarietas igit —5——— pꝛeter pdictas Tulli eni dd — omni Y9.p.q5.p.Sitígit.p.r. CF. oig
ceftitt —88 us ye XN và
Y. iber
bus Vtía5 criftet.g. y.a.p.tráfmutatitur cni
Ip -
Y Dice. Sed q bocadem fitnondá demon j "5 eft.$55 (l5 mõifeſtũ qm̃ fi rurſus.x. Wo! aliud glia eritcontraríctae. Et.x.exiſtet ⁊ 5 | Et nondq nóeriftet. y. c.p. €5ilr auré ! tin ixreffadíecto cótraríctaealíqua exiſtet ; | ar cante. Quapropter fiifínita:z con / Ates ifímte vnieriftüt:(i auté boc nó ; fiers iffinire neq; generare, £2 poꝛtebit eni : pling id ralio tot tráfirc Qlitatee: ami. p ures. Quapꝛopter inq̃dã ꝗdẽ nũqᷓ; I opo mutatio erit. V.g.nñ ifinita medía ncce g — [ht ics dementa.amplino auteʒ neq; er aere : v trafimutatío ſi ĩfinite ↄtrarietates ge" 3tc-fiüit ait oia vnũ:neceſſe en exine/
reoẽ ^ dy z
;O8ín iferiozib? add. p.d fupíozá.bíe au^ à Que iferíoyum:quapzopter oía vnũ erũt. * dlígs oixerítg pole eft ꝙ tráfmutatio fit i eis
aqu: ad in igné:« ignis inal ^d 8* ne: iqÓ co2p^: ín coꝛpus is Sntum in fextum: fic in infintü:fine * iu ^ 'e neceffe eft eni oicere ꝙ illud coꝛpꝰ quintü e c Ponat cp boc nó fit oeclaratü adbuc: ponat
nifeſtů ß
tari E ; - S etinua fí nó fit recta ent fm recipzocatióes.
CROWE ———— — —— P — —
— ——⸗ c — —
Qquoqs qnto Qtuo2 P022 tanto plures erünt aut eee e c m . mo in Siiet.Sfiatio.n.non Coplebít nifi p acquiſitionẽ
aſmutatiõe oi : : —inf; 3tlo€ oino.ey illa parte: ex alia Ciis c fint lo 1
— — —— —— —
cnunqᷓ; cóplebit. Etét cü 5ri ini * nuns cóplebit. £t ét cü 3rietates intinue que ALPE S j NUIT — Miostin i i? q,
joe Td LET ALII LETT IC ppc"
üy bns "ant inda: | is Idi cari
9 Un qda:tucincepit magis 3dícere bicẽti
v Pedo el e07 tráfmutat in alte» pprie: pp £m 1 Ripe fuit magie famofus in ifta opione.
¶ Admirabit᷑ ãt aligealiquoe dicẽtes plura | vrioco»poyelnta vt nõtrãſmutẽt ĩuicem:ſi cut Empedocles ínat qũo cõtingit eis dice re cõparabilia elnta.Sed tñ oíC fic.bec eni
eq̃lia eſſe oia.Siergo Pm qᷓ;tuʒ nece iddem aliꝗd eſſe exiſtẽs ĩ oĩbꝰcõparabilib'quo mé furant. Cl.g.fi er aque pugillo erũt pugilli aeris.x.iddẽ aliꝗd erãt (gt ambo ſi mẽſurãt᷑ codem. Si aũt nõ fint Pm quãtuʒ cõparabi/ lia:vt qᷓ;tuʒ ex dsto:fed Pm quãtũ põt. V.g. fi pugillus aque equalr põt infrigidare c.r. aeris ⁊ ficnóPm íd qð quãtuʒ coparabilía: fed 6m id ꝙ poſſuntaliꝗd.Eriter̃go ⁊ non quati mẽſurã coparare: fm potétíae ⁊ P5 piopoxtionce. C].g. vt boccalidá: boc aüt albũ:h aüt vr D fignificatzin qlí qdes fimiles in quãto autem equale. Incõueniẽs ergo vi debitur ſi coꝛpoꝛa ĩmutabilia entia nó ppoz tiõe cõparabilia:ſed menſura potẽtiaꝝ:⁊ qv eẽ equale calidũ aut fimile:ignis tantuʒ ⁊ ac ris multiplex. Iddem enim cft plus:qꝛ bo^ mogeneos talem habebit rationem.
¶ Dixit.⁊ mirãdũ ey dicẽtibus cp elnta funt plura ⁊ cũ h̊ dicẽtibus ea ĩtrãſmutabilia:qꝛ ſunt equalia in potẽtia.qm̃ ree eq̃les aitt funt eq̃les i cade qstitate: aut dlitate:aut ín ↄrus q̃litatibus £m ꝓpoꝛtionem. CL.g-o» boctátus calefac qᷓtũ boc ifrigidat:fs tii ifta €dqlttas d eit m ppoztioné nó eft vere equtas (5 »fi» mtlitudo.quapp vifus eft g» Empedocles nó voluit oicere büc modus equalitatis:q ipre Aꝓ.redarguit ipſum:ꝙ nó vtebat᷑ boc mõ edlitatis.&Scós.n.banc modũ eq̃litatis põt alige dicere:ea tráfmutabilía pi manere:ſʒ autẽ duos pꝛimos modos nó:nas eq̃litas q̃ eft inter ea fin quãtitatẽ aut ſᷣm dlitaté nó eft nif inq;;tũ funt eiuſdẽ generis « cómunicát eande mate rid. ¶ Etcü tráfmutatio eoz fit Fm q» funt diuerſa. nóf5 ꝙ funt ↄuenientia:nõ fufficit (lla edlitas qꝛ ẽ fm oueniétiá.qri fi dixerimꝰo vnus pugillus aque edlis eft in qᷓtitate.x· pugillis aeris:D nó erit nifi ba
beant fübicctum coe ambobus. V.g.qñ eptende£ v
rarefiet fietaer:qri códenfat ⁊ cóftringit fiet aqua. Zalísauté cdlitas nó eft nifi fu cóuenientiá:t non fm oiuerfitaté.£t fi dixerimꝰꝙ funt edles:oicemus ꝙ füt edlesin cói qᷓtitate:yt Empe.dicit. V.g.ꝙ ca lo: q eñ in alid parte (guis fit eqlis calozi q eft in.x. ptíbus aerís;maifefti eft c» ifte modus eqlitatis no eit nifi inquátii cóicant eande mám eiuídem gene; ris:magis.n.c minus z edle eiuſdẽ generis ſũt.Qua/ pꝛopter iftc modus cq litatis nó adiuuat in ꝑmuta tióc coz. Trãſmutatio n ignis ín aerẽ nó eft nifi boc ſiccũ eft:boc ait bumidu:ergo exboc mó oebe, rent vare edlitaté inter ea ponétes ea effe intrãſmu tabilia:zbecgdem equalitas nó eft in eis fm toti fed £5 ptcs.quapzopter nos oícimus ꝙ funt itráfmis tabilia &m totum: tranfmutabilia fm partes.
Szʒneqʒ augmẽtatio vtíaserit Pm Empe doclẽ:ſʒ ſᷣm adiectionẽ.igne ãt auget igníg. auget.n.plus ppꝛiũ genus:ether ar ctberae
Eq̃litas q̃ eft MA f5 ppo:tioné né vcra eq̃li/ ME P" tae f5 ofimilf | j | | tudo,
Masl ⁊ mi Tube PEOR |
- S:Óc generatione 4 coꝛruptione
als | "| E WC yam |] di | tür. ét t citia fint mouétia:fs o5 oícere qs ſit motus quo m 3 ELEME Linen reel i iu idérur autem uetur lis.z qe fit mot?quo mouetur amicitia. pov —990 8 c —— ioni Empedoclis ipoffibiliaphs —, t5 C11 erm oicere Pmonecertus ans — A TU , rau boc iin —** qm̃ augmentũ £m Empedo ¶ Zimpli?aute qm vidérur t vi p clem nó eft nifi additio ftip augmétatü:t acumula moueri coꝛpoꝛa: P5 nam. A.gignis 9 4 gii! AU tio:oícit enís qp ignis nó auget niſi in igne «terra p— ſuꝑius nõ vi:inferiꝰ aũt vi. Aiaũtei qo sin? TUAM terrá.t etber p etberé:c bocnó eftaugmentü fed ad nam Zriũ. Eſt afit qo vi ẽ igit 4 fm natura IH
ditio.augmẽtũ ením non eft nifi Pm alterationes. . Hãc (cit amicitiãmouet:aut otl *ifficilifotradcrePm de moueri. Hãc igit amicitiamouet:aut De» (zrsulüantéoifficli tradere m nám de — poe e rct eno: fcgregatiól affi
(Hi fid sno cuátione, esgnántnr£m nám: oda thesi ^ —00 rmn gldtionc.£2ncantesgnántorfm nãm: aut ea ee magíelíeeft cá ci? q Pr nám mot
"ul Ml aut femp generantur:aut ín maiozi parte. Nã oẽ qð ¶ Et qꝛ videmus in vnoquoq; elntox moti vio "M fit cafu quá ponit cám eẽ ppinquã generatíonisrez neceſſario o5 eẽ in vnoquoq; coz motus na "nifi q raro contingit. Quid ergo eritcaufa vt ſemper ex ho —tura.n.paioz eft.q? ignis c terra nó ogregatur bentá mine fít bomo: ey framento frumentum. , terramoucet ad ſupius:⁊ ignis ad Meriue j
(lut fi íta cóponat og. Io... vt otíngit có feparari qñ ignisafcendít ⁊ terra deſcẽdit⸗ td
rt fp eee ; aüt terra « deſcẽſus ignis cft violẽtus.Si á lic ueniẽtibus nibil gnátur:quéadmodumille — (ceris verá vtiftcoici c amicitia cá C58
inquít:fedratíonealiqua. Que igitur hoꝛũ — tíonisergo amicitia quá laudat « pzozat cft d I9
3 RH f t femp: : i p̃ter:ſem — t*. ? SLE EU deris —— ey bran d&amícitía.£2 wapp c vtr rer naturã am" —00000000000000 wripcmat perc multum: ab euentu: ⁊ foxuna. nc — 7) 77 ne Ah aen —.0.00000000 roca MEE citía crít magie. €Simplt auté niſi amici⸗ —900 VE tàabtaee. (cif cã ab boic boietmautfemp:aut vr mul⸗ f ling mo a ILE PHA M 3dé2PbP. nez er frütió jfi fena & lis moueat:eoꝛum coꝛpoꝛum nu J —001 (c4e, — tütmzzcrfrumcto frumẽtũ:ſʒ nõ oliuaʒ. "1 35 inconneníce ni aU 39 ¶ Et oífficili?eft ei oícerdreoia generabilianaliter — E18 CIE neq; moꝛa. 555 incon * niei
| M" C ; : LT VOD. cauſa:non.n.ignis aut terra. tus violẽti poſterioꝛis:⁊ lis cá mot? poꝛis nilis ANE | 49 ¶ £t ad crítcaufa in effendomagnitudinesterming — $olgniozé e&cá qᷓ amicitiatũ D ipolc Capo WP. | | tae in magnitudic generata ab elemétís in vnaqua^ ([. Ampllꝰaũt ⁊ vident tijota. fcgregat.td
q; ſpecie:⁊ fm vnüquodg genus-ipole eft.n.eís oa dé lis. ductus ẽ aũt ſupius etbcr n óalítcr:o
| li im ifti? ppiictatís in vnoquoq; ente ee elnta. * DAE I | c5 fies amicitianeqslíe. congrega, — MNGlngt vta foxtmna. ic.n.oftíttt 9— EOD tíóig.ni.folübecibecatfégregatíóiecd.lec X "fic-multoríteaüraliter.fiqs qdéfid c — |, WERE Tw técít füba eníafeninfas: natũ cé (gne füpi?agi. fEtber ait igrcdit | 0 au uba vniuſcuiuſq;:ſʒ not folum c diceo.Gfraf dus f PIT MAU LI | mírtío c fepatío mírto:quéadmodns illc fetrepfundaeradicce. fll aüt mi dicit AM inqt. Foꝛtuna.n.adeq̃le nominat fs non ra e inatin * ix pi ——— DUET tío. Eſt.n.miſceri vt ↄtingit: nã igit entuum 9 Immonet palm amor. a sicipff, ia J9 cauſaeſt ita bie: vuiufcutufqs nã hec deqᷓ dS aeos Appel t Lus 7, ! J Il nibil dicit. THHíbilígiturbcnáoicitifstaméz "rores negs motui cius oino-£t ci cá mo "s n boris cft boc coptítntis.lDicatiemirt(oné — neqimot"oino:cét oícim?g cii oeclaratü eft d cn | | | | folá laudat:cteni z elnta fegregatnonligfg ^ dus mouet in boctpe apud effe motueliteit? of
WEAR ' 4 t ü quo apud eẽ amicitie codé motu « fimilite?* 7. c. M | amicitia.Quenã oco priora del alit ⁊ bec, ſibile eſt ergo vt lis ⁊ amicitia fint cà iſtius motu i
AME 44 ¶ Neq; amicitiã ⁊ litẽ:amicitia.n.cã ẽ ſolũmodo có — 4fti.n.ouo motus quoꝝ caufe funt lie ⁊ amictn ó WAP N. gregatiõis:⁊ lis eft cá diſgregatiõis:⁊ elemẽta cogre — uerfi funt ín eodem teinpoꝛe:⁊ ín codes fubiec uam gantur 4 fegregantur.Tlibil.n.oixitin caufa ptículg — congregantur ínfimul;fed aliquando boc? — ami riü mixtionũ:⁊ ↄgregationũ.cã.n.iſtoꝝ (nditusfünt do hᷣoc Faciẽs ergo vnus motu tẽpoꝛe motto ſcitia · — in mato:t pte eft cá Lydi eg tí — citíecintpe motióis lítisneg eft lis neq am ; eius: nibil dixit ín n rex:eẽ aüt iftos no elt nifi p z z , * | | pter mclíozé —— f5 miptioné «cus p (CL Sncoucniceafit ⁊ ſi gĩa cx einsam rc I | polt eft ét g» amicitia c lísfint pꝛioꝛa djs.dij.n.apð — alíquod coy.alterationce.n.aic quo
— — — à z - —
— — *
l | —* $ - ⸗ 2 J ju *d
l RUM ERE NEN -« ips funtfpera celeftio cum cóponitur ex cógregatio: .c.muficácé 7 rorfüe finómpfict?
i Mb LO UAR ne elemétoz per amícitid:quapp oeboneftat £mpe, : 2 üté
l WM Tl WEM ocies litem cii co:rüpat deos v fegregat'eos Fig Vieni cod di
| WM AU ili Qu C Amplius aũt oc motu dicit fünplr.nó.n. (cnío fi BIS SS rai mifcibile co?Pos,
d MW c ao ud tufficitoicere qrijamicitía ⁊ lío monér. $35 lio.Ibarnim Dira mult cecpet alie.
EE JL HIR no bfüitatiícitie eẽꝙ motutali:litl auteʒz — pi alttritie opne et contempl ationíó- .
Yi tali-£) po:tebar igituraut octermínare;aut "eit ala firepeleéié do, | a
A bn füpponere: ¶ £t ipoleeft boc qð dixit ꝙ aia fit ex €!€ ffio! LUE ML CEA re:aut demonſtrare:aut certe: aut à imc c pot
Mn oan : | poffibile.n.eft reddere cám actíonü ant? , JEMEC Mb NAT z molliterzanr alíter qualíter. 29g Ri eius cr elemétis, Clg fapientie c ifipiéRe (rg AIL: ME 42 Similiter étnó dixit de motuneq; de ei^ nà. Tló moꝛatiõis:⁊ oblínióis;c aliaz actionũ 37^ rr ene
Part 50
AFP notuned oc et! » 22 4 Aat icr cr dis tà € cni fufficit i cognitióe fue nác türpicere gliscami etiã ſi anima:vt gdá dicũt:ẽ ignis:aut mir
-— —— — — — ——
— —— —
— — ——
—— — — —
— — — — — — —
CAO w—-— X9 — —
— "uns — — OW — Wu UO c
a clementia alus: necefíariii eft vt in ea videantur:
qu M 'Snis ciue contequentía: aut faltes confe:
E là coꝛporis:ſed non videtur aliqua actio attriv
* —* co1pog;fed conſideratio oe iſtis rebꝰ
Nibꝛi. ¶ Reuertamur áad fmoné oe ele is ofideremtus qiio ab cis giiant oia alía.
; elemẽtis afit er bue coꝛpora cóftítti
M ülitinabue gdé videtur céaliuídcom ürie: aut tranímntari ínuícé: neceffe cni fi Pe um bor « altcy contingere. £o uícüqs oed faciunt ex inuicẽ gnãtionẽ: neqs er beh 5: nifi ficit ex parícte lateres incon ig uomodo enim ex ille erunt car offa 7 alioruʒ qðcũqʒ.Habetaũt qo citur qonẽ er alterutrie generantibus. —— gnãtur er eis aliud aliquid pꝛe * o Dico aũt. Clerbígra. ex igne € ad: » " acgeneraríiguetr. £-ftenim aliquod " üncfübiectum:fi vtiqs ⁊ caro cr eie ge mod 1 medulla:bec vtíqs generanturquo o. Sliiequidéentm qui dicunt vt Em
: eeclcatquig crit modue. Neceſſe enim S —855 ſitionem effe: ſicut ex lapidibus erib paries.Mixtura vtíqs bcc er fal dd iq; erit elementis: fed paruíeantes muicemcompoſitis. Itaqʒ vtíq5 caro z
46 ^: germ viutquodqs.
xiſtimantes aüt gp etntaex qbus eft oiam cópo; tio büt cóem mãm ⁊ g tran(mutant adinuicé:ne teſſe cft eis cũ confeffi fuerint coem cé mám vt con Cedant cráimutationé coz. eẽ adinuícé. £t cü ↄfeſſi ierint trãſmutationẽ eẽ: eft nece eis mãm eẽ cõce/ ere. Qui atit nó cõcedunt gñationẽ eoꝝ adinuicẽ: ⁊ e" gnatione altoz compoſitoꝝ ex eíssimpole cit eis dare veru moda ín gnátionisqualitaté: dli ter cópolíta giien£ ex bís fimplicibus:vt anátio car nis z oſſis⁊ qualiter fimplicia gent cr compofítis: «i impole ſit eis dicere in boc nifi tri vnus modũ.ſ. modü copofitionís parietis ex lamdíbus « laterib?: "etes lationis co a pariete. Poc aüt mó contin aec eis multa impoſſibilia. Quoꝝ vnũ eft pdictus * pmu incõueniẽs cp mixtio ſit compõ partiũ mi cups tf fenfibilius:t fic q6 eft mixtio apud ali £o, eft mirtio apudalium acutioré in vifu. is tingit itaq; nõex quacáqs parte car" oSenerari ignem 7 aquam. Sed quéad^ dem um ercera generatur tíos ex hacqui/ dia pane (pera: pyramída autes ex alíqua ; Ed contíngebat cx alterutro aiterutrũ 3 —* MHec quidem ígitur boc generam tr Odo ex came : ex quolibet ambo. Eis 1 qui ín illo modo di gutn Icunt non conti tren *ter pariete lapíe ⁊ lateree; alter^ v Os. — loco ⁊ parte. dis gi dut qO ↄtingit eis € qp nó ex Glibet nn ignis:⁊ alia:ſicut eft e vA €t pte parictis exeunt lateres qut lapi
— — —— ——— —
Secundus AL dee-fed lateres ex D loco exeũt:⁊ lapides ey illo.Si 6 €a que gñant generent fin cópóne: otíngit gp aut no cr qlibet pte ptíus carnis giiantur terra « aqua: aut gnant:⁊ tunc tingit tcp copus penetrat CO?pu9: ^ fi viflolutio cópónis in einta cét $m bunc modii: no eet ex neatate giiatióie alteratio:neq; eét vlr oe caplo qualitatis. (| «55 ficut oicít magifter exquali bet parte carnis pot ad gnári : ficut poffunt genera: ruignie t alia: ficut poffibile eft ín parte terre recipi figurã pyramidalẽ:⁊ rotundã:⁊ rectoꝝ laterü: quis hoc ſᷣm receptionẽ ſit:⁊ illud ſᷣm diſſolutionẽ.
Similiteraũt c facientibus vnam eoruʒ materiam babet aliquam qõnem quomo/ doerit aliquid ex anbobus. Verbi gratia. excalido ⁊ frigido:autex igne ⁊ aqua.Si enimeft caroer ambobus: ⁊ neutrum eo⸗ rum. Neq; rurſuscompoſitio ſaluatoruʒ. ꝗdrelinꝗtur niſimateriam céquod exillis. Alterius enim coꝛruptio:autalteruʒ facit: aut materiam. Quapꝛopter ⁊ quonias eft t magis ⁊ minuscalidum ⁊ frigidũ:quã do quidẽ eſt fimpliciter alterum actu:potẽ tia alterum erit. Quando aũtnon omnino. $3cd vtquidé ene calidum ⁊ frigidumꝛ:vt autem frigidumcaliduʒ.Quia que miſcẽ/ turcoꝛrumpunt intẽtiones adinuicẽ. aL Gc — erit fao Plana conraHoró
um actu fímplíciter fe Uim.
Secundum íd oo ks eft e E lidum:aut frígidá: vcl contraricalterutrüz Pmbanc ratíoné:z ratione dupliciter cali^ dũ potétía ds frigidũ:vel triplt:vel&m alí talé modũ.Erũt vtiqʒ mixta alía er contra rijs:aut ex elntis.⁊ alia elntaex íllie potétía qualiter entibus. Non itavo vt materia:ß ßᷣm pᷣdictũ modũ.Eterit ita ꝗdẽ mixtio.Ii. lo vᷣo modo mã ſᷣm ꝙ gñatur.Qm̃ aũt patiunt contrariaſm ín pꝛimis determinatio né, Eſt.n.actu calidum:potẽtia frigidũ:⁊ actu frigidũ potẽtiacalidũ.Quapꝛopter ff nó coequant᷑ tranſmutant᷑ inuicẽ.S imitr atit in alijs Zrijs:⁊ pꝛimo ita eInta trãſmu tant. Ex bis aũi carnes ⁊ offa ⁊ Qtalía, 973 lido qd€ gñato frígído : frígido atit calido: quádo ad mediũ veníüt:boc.n.neutrá: me díii.n.multa ⁊ nó índiuífibile, €yimilraüt ⁊ ſiccũ:⁊ humidũ:⁊ alíatalta:fm medíeta tem faciunt carnem Tos ⁊ alia.
Que miſcen tur coꝛrũpũt intérioce ad inuicem.
¶ Dicentes aũt ꝙ elnta tranfmutant adinuicem ba
bent maiorẽ queſtionẽ:vt videtur pmo:qm̃ non püt aliquo modo dicere quo generátur cópofita Cr eis, 3l adit qui ponit generationé ifto elementorum adínuícem effe ppter mám cóem babitam:pifiicile eſt eís oicerequaliter generant caro ⁊ os.Quoniam bec caro eft eis omnibus inffmul: aut pluribus vno tif p gene.⁊coꝛ.
423 j
WI ENTE Vis * 4 — »
TUE | |
"Wr il
"LH: B. .
3 i | Lj Ii i '
ll eda
, l 1 !
Ü » 4 ⸗
Iq J Wl
uU UN i ] Ti j 5? d
' i uk AD! BAG
Impole eft aliquá cõpło né cé tépatd
| , quam pofuit AME Í Bale. &lidc M l ↄñle p ce.cõ.
e " — e — — — — — —
— —
7. «quc ibi. In mirt (ü Tl pterramrcfi Il j dentibꝰdñat lt Wi icrra, TAN Db o PEN Ji MURAT A : ll j WU | VUE 0000 | E EUM Im SO RÀ i MS dee LTD t EA OEIL iln IE PLUMA |i ] T 900 li ub uü || i | | | UC d E M NI l Eel [i | 1 uh E n | ) igni vᷣo aqua | TR pria eft dt Abu
— — —
Ulerbi.g.aqua « igne: aut aqua « (gnis erüt ín carne in actu: tüc erit compofitío (ícut oícebat fecta pme fentétic.([ 2lut fít per cozraptióes vtriufqs illozz in alteꝝ:⁊ tüc erít caro:aut aqua:aut ignis.aut fit p coz ruptioné vtríufqs iſtoꝝ:⁊ tüc erit tllud qð puemt ex eis nõ niſi res cóis ambobꝰ.ſ.mã pma: que eft ín po tentia:qð eft impole.¶ Et bec qõ non ↄuenit dicen tibus coꝛꝑpa cópofíta exelntis fieri Pm tráfmutatio nẽniſi fi ouc pmc ozie elntoz: vt calo2 frigus non rcapiát magie « min?. Cui fi ita eet opozteret nó » uentreab alia tráfmutatione eoꝝ nifi aut vnũ cog: aut mà fí cét impoleeas abftrabi . Cus aüt oicimus € calídü « frigidum funt ſimplr:⁊ funt m magis c muius:oicemus g illud qð fít nó eft frigidi fimpli citer:neq; calidũ fimpli: neqs calídü aliqó:vel frigu du; in potétia:fed oicimus ipfus effe calidus « frigi dus infimul:fm ꝙ dicimus boc oe medys.f. calidi reípectu calidi fímplir quidem « ín fine: « frigidü re fpectu frigidí ín kine. ¶ Qũo aütbocfít;boceit $m modi mixtionis.Mixtio enis nó eft generatio fim pliciter:neqs alteratio:t fm boc nea eft tranſmuta/ tio alteri? ʒrioꝝ ín alteꝝ:neq; tráfmutatio eozus in ia: f5 cópofita fiunt ab e[ntis £m mixtionẽ.⁊ elnta a copofítis fm oíffolutiones: t in potentia funt ílla. ¶ $ed nó cft itelligere p potétías in bocloco pmá más:cü cópofíta que « fant potétta aqua ignis terra ⁊ aer:vt caro 108 ſint in actu. Tleqs etiã funt ín poté tía in clhtis:fícut parte ín otínuo:que funt in poten tía ptce:quoufqs diuidant᷑ ⁊ fiãt ptee in actu. Joiffe/ tunt enis:q ifte funt ꝑtes in qᷓtitate:⁊ ille funt ptes ín q̃litate.i Modus aüt fm qué eft mixtio oictus eft ſuꝑius:⁊ que funt miſcibilia:⁊ ꝙ miytío cõtrario rus funt qñ altez non dñatur fupaltez:negs brit ed les potétias. 5i eni 5 potétía alteri? fuerít fimptit oo minatꝰcoꝛruptio erít dñati « gñatio orantis; t ſi eq les fuerint potétie:tüc nó fiet altera foꝛma ſicut oc claratus eft ín 4? metheo.Et cii potétia alteri?non fuerit orans ſimplr:ſz oríans dñati:gñabit ex eis alí quod medíus:f5 tñ oeclinat ad pté dñantis.⁊ iõ boc mediũ cum co qà eft declinãs ad altez ouoz extre: mo2: bs alíds latítudine recipiétem magis « minus. ¶ Et ex boc apparcbit ét ipole effe alids complexio né téperatá eé:quá pofuit Dabf.temperantiá:que eft fmeytrema:que funt ín fine:nõ teperantias que eft £m extrema cóptonís ſpẽi in d ↄſiderat medicia, (L£2 muía enís mixtacoꝛpora quecũqʒ circa loci medí (anter oibue cópofita funt fim plícib?.Z erra qdes ineſt omnibus:qꝛ vnti q9geft maríme ⁊ multá ín pzopzío loco, Aqua aũt qꝛ opoꝛtet terminariqðcũqʒ co poſitũ:ſola aũt eſt ſimpliciũ bene termina/ bile aqua. Ampliꝰaũt ⁊ terra ſine bumido non poͤt cõmorari: fed boc eft qð contínet: fients auferatur oino er ipſa humidũ:decidit vtíqs. Terra gdé git « aqua ppter bae lufuntcaufag. Aer aũt ⁊ ígníe qm̃ contraría fant terre ⁊ aquc. Z-erra gdc5acrí:íguí vo aquacontraría eft; vt contingit fübftantías ubſtantie contrarías cffc. £2 (gif genera tiones erotraríjo fnnt. Inſunt aũt altera ex/
De generatiõe 4t coꝛruptione
trema ʒrioꝝx:nece ⁊ altera ineſſe Quapꝛo
pter in omni cõpoſito oĩa ſimplicia erũt. Ü dixit:⁊ cus omnia coapora generata ab elementi⸗ funt ín loco medío quí eft locus terre:vt cerva fít p9 gu illarum.Que enis naturaliter funt in aliquo locone iir ceffario:aut fant illud coꝛpus exiſtẽs in illo locoaut dn aliquid fuper quod vominatur ipm:quap2opter T. Qoia ſtentia ín —“ ſunt terra:aut — im à id terra pzopter fuam fíccitatem non poteſt rcc | il t guram nifi terminetur ab alio: c in aqua cft bocpof mi i fibile: quapzopter neceffe eft etíá vt aqua fit parege P. p neratoꝝ. ¶ £t rurſum:qꝛ gnátio eft per mígHoncs dab mixtio aüt fit p bumiditaténece eft vt ad fit p99 , p neratorum fm mixtionem . ¶ £t cum un omne ? pui cõpoſitis exiſtant illa ouo cleméta: ops vt OUO e. nt ih criftant etiam cótraría his. ſagnis t aerniſi : » rd ín cõpoſitis fm oifpofitioné oimmutas. (1-64: mms cópofito nó cffetcalídii non eét in eo frígidu ni^. fine: quapp neceffe eft vt aqua ⁊ ignis ſint in cop x tísnó fm primas qualítates : quatuoꝛ ergo elem | exiftunt neceffano ín omní compoſito. |
amis fiet rug P (CZ-eftíficart att videt ⁊ nutrimẽtũ vnu⸗ dn cuiufqs.€ mníaqdes enís nurriuntcif d ex abus funt.£2 mnía eni multis nutrita i Eteniʒ quecũq; vident vro folo nutrírt: aqua plante imul nutríunf. Mixtaeſt.n aqueterra:ideo ruftíci tentant mifccutcelt rigare. Qm̃ autem eſt nutrimentũ qui materie Quod nutrit᷑ afit coninncrum n materie foꝛrma ⁊ ſpecies:rationabile i⸗ lum ſimpliciũ coꝛpoꝝ nutriri ignẽ oi inuicẽ MÀ Quẽadmodũ « p! it dicũt.Solus.n.⁊maxime eſt fpeciei uh q ohne q: innatus eft ferríad terminus. Cana s s at innatũ e(t ferri in faiipfi?regiono in nja enís ⁊ ſpecies in terminis orit! qdeʒ igit omnia coꝛpora cr oibus con ta ſunt ſimplicibus dictum eſt. » ¶ Et gð fignificat boc eft cíbus ex. quo nutriunt tc. vifus eft ením g» plante nutriuntur aqua ^ ione quapzopter cultores admiícét ea apud femina d: «cus eis fünt aqua cterra:ergo ⁊ ouo alia clt (c, «cum alia nutritur plantie.ó in eis ẽt CEP jy mẽta.Et manifeſtũ eft» illud nutriti 1o —— eni fi p calorẽ agente exñteʒ in mà adueniẽte eft excibo veniéte qð eit foꝛma ⁊ materia (ibet (V ínuenitur in igne inter oia cleméta:diuts OU» ..o o lorum alteret in aliud contrariü.f.cp pꝛopo ovii ad eleméta eft ficut peopoztio foꝛmarũ 8€ 5, oj cum (gnis contineat omnía elcméta:vt 0! libzo celi ⁊ müdi. £ft enim continẽs boc ad locam cótínétem.f. cõcauuʒ o1bt V ^ bet «n.eft.q.fonma: qrfi eft illud ad q9 ꝑuẽit ꝑ poc ¶ eft oifpofitio fozme. ¶ Determinatuʒ C. ario! oia cozpora funt compofita ab omnib? iſtis co?poribue vocatis elementa quatuo?. bilia 4 cot ¶ Quia vo fnnt quedam genca» e ruptibilia:⁊ generatio cõtingit eis circa medium locum:dicendum
generatione fimpliciter quot: €
* Liber fins a ——— enim fic ſingularia inf, pi Pe Dno E ado oe vniuerſalibus accipiem r M Sie liereeadem pꝛincipia que ín fempíterníe ⁊ px bes nig, IDocquidem enís eft vt matería: ; M ga M cantem vr foam. £2 potet afit adbuc E ttti eríftere: non enim fufficicntia cene ndum ono: quéadmodus neq; in pꝛmis nw rrceria quidem in generabilibus quod p Poflibi eſt eẽ ⁊ nócé caufa. IDecquídé. n. 14 ue, xneceſſitate ſunt vt eterna: hoꝛum ait bec * lc eimpoſſibilenon cé: hoc aüt impoſſi⸗ —88 non contingit circa neceſſariũ ie babere:quedamvᷣo poſſibile eſſe ⁊ Quand quod eft generabile z coꝛruptibile. a]... atte 985 quídes enímboceft: quandoqs | adi i l'on eſt hoc: quapiopter neceffaríus "d i ationem 7 coꝛruptionem círca poffi | ceffe ⁊ non effc. Ideoqʒ vt materia qui/ | * eccaufa eft generabilibus: vt autem tatio gratia fo2tya 7 ſpecies:hec gutem cft | ure HBfcaíifqs ſubſtantie.
— q? fub oi1be lunc funtgiiabilia ⁊ coꝛ
ia oin ia: declandũ eft quot funt pneipía vniuerfa;
fcito m generato 1 coꝛruptoꝝ:⁊ que.quonias boc
Vs qb acilius poterimus fcire caufas particularium aj ge; ücrfalibue:cii concuríue ab vniueríalibus ad wie. Pflcularia fíc maio vía cognitíóío in n3. P ([ ·Prin y i ClPla ergo cospoz: generabiliu ⁊ nõ gnábiliuim funt
^ 4 "adem munero: qais oican£ £m patus « poſterius:⁊ Mp vlt fant tría.f. mà ⁊ forma:⁊ agens:bec ait ouo non
: xiii ood —— * generabilia ⁊ coꝛ UN . à cauía ge i r | NC — eft illud qð —* esci ad ? ilis x tpsen- igit Caufaz ita rerum eftcaufa ^. finigis c^: caufa aüt que eft quafi fozma.i-que eft IMS Ce " generatione eft ponéda poft ipſam cám. m potet atit adeſſe ⁊ tertíum : quod oca biqui qe lonfant:bicítqutes nullus. Sed P. fagee om fafficienter exiſtimauerunt cau⸗ noa eadgnãri ſpecieruʒ naturam:quẽad/ um in phedrone focratee. Etenim ille tonii? Aijs vt níbiloicétibue fupponír: air a entium: bec adem fpecíce:bec Vig cularia ſpeciex.Et qm̃ effe quideʒ . 905 dicitur 6m ſpeciem: genergrígüt
Secundus p Pm füfceptionem: ⁊ coꝛrũpi Pm eiectionẽ £2 uapzopter fi bec vera funt (pecícecrifti^ tant ex neceſſitate cauſas eſſe generationis coꝛruptionis.Hiauteʒ ipfam materiam: ab bac enim motum · Neutriautem dicunt bene. Siquidem enim fant cauſe ſpecies. Quare non femper generant continue: fed quádoqs dem: quandoqs non: entibus ⁊ fpeciebue femper : ⁊ participalibug. Zim plius aũt in abuſdam vídemue aliam cau ſamentem:ſanitateʒ enim medicus facít: ⁊ doctrinaʒ ooctoz:ente 7 ſanitate ipſa ⁊ oo^ ctrina ⁊ participalibue . Similiter auteʒ in alijePm potentiam operantis. ¶ Similiter etiam cõiungenda eft eis cauſa agẽs ín $2 qua differunt antiqui.Quidam enim eorum füerüt contẽti caufa foꝛmali dicẽdo ꝙ res babét foꝛimas⁊ eſſentias abſtractas: ⁊ efle iftarus rez fenfibilius eft ex má cõpoſita.Et iſta foꝛma que eft agens zabftra bens eft que mouet fozmae ifta rez fenfibilium in materus:vt dixit Plato. Quidã aũt funt cótenti cá mãli tm̃.ſ.calido:⁊ frigido: humidoꝛ⁊ ſicco dicẽ tes qp foꝛme iſtarũ rez funt exadmixtiõe iſtox tiit: no exagente intrinſeco:⁊ dicũt p gnãtio nõ eſt nii tráfmutatio:z tranſmutatio non eft nifi mãe. ¶ £t. Mãe pn Zirift.redargai vtrüqy cii oicit: ꝙ faciétes cám ma maimoosus terüalé melius cófíderant ci oant pncipia tranfmu/ tattonís:inquáti tranfimutatióis eft pꝛincipiũ. Alij eft.foz^ árci dut ant paincípíi non conueniens tranfmutationi. iucut qcícit 02ma enís cus inuenit quiefcit tranfmutatio:quo ''símuratio. ergo poterit effe caufatranfmutatióis, ([- £t otradí 3, 5» vidc cit dicẽtibus fo: mas cé caufas agentes pꝛopinquas. Pp "ac for" Kis ff eẽt fícut illi ínquntzíta qp nó opoateret pone; PPbrfi.6:,« re caufas tertià: contingeret vt gnátioeffetotinua ⁊ 94-c9m. perpetua:foꝛma enis fi femper eſt:⁊ recipies femper eft:quare ergo fiet in alíqua bora: tin alia nó. Qua, D:opter neceffeeft fí foꝛme agétes fint: vt fit cà ages pꝛioꝛ eis nãliter:⁊ etiã videmus ree ín qb? agens eft aliud a recipiéte:z aliud.a foꝛma.Uerbi gra.fanitag que eft a medícina ín bumano Co2pore eft alíud a re cipiente. ¶ £t Zirífto.refiftit "Platoni; qꝛ foꝛma nó Doumé eft caufa agens fimpliciter: fed q» funtcaufepaopin, ꝰocumeta⸗ que « effentíales.poníit enum Ariſto.foꝛmas agentes Qiuis eſſe eaz apud ipfus fit aliud ab effe earü apud Zlriflo.bita Platonẽ. Differt quide a "Platone ín modocflendi ?golatone in foxmas:cin mó actionis eaꝝ tm̃:nõ ín eſſe eaꝝ fim; mócéndifo:
icitermea in actione earü fimpliciter. mag cin mõ pliciterneq; ín actione ea pliciter tbe
(LS íauté mãm quis inquiet generare pꝛo/ "hiicceg
—* f : ; S» fimplr: pter motumnóli? vríqs oicetíta oícétibug, taxon
Zllterang enim ⁊ tranſfoꝛmans magis cau "Ptr«eide fa generationis:⁊ in omnibꝰ aſſueti —* —— boc dicere efficiens.Similiter ⁊ in his que tpe có,g, nã:⁊ i bíequcabartc. Zibarteafit qócíqs
mutare cft. $5 tñ nec bi infteoicunt.mác: seseepin enim patí ⁊ moueri: mouere autẽ z facere alteriũs potentie. Manifeſtum antes ⁊ in fac cimo his que arte ⁊nã gnántur. Nõ ením ipſa fa
cit aqua cx ſeipſa aial eqs lignum lectum
Com̃ .ſuꝑ gene.⁊coꝛ. 00
— — — A — — — — — — — x; — — — — —
— — — —
ſed ars. Quocirca ⁊ hi dicunt non recte pp hoc:⁊ qm̃ reliquunt pꝛincipalioreʒ caufas. Auferunt enim qð eft cé ⁊ foꝛmam.
5 ¶ Quía auté contenti funt cii materia:qᷓ;uis contem
platio coz fít conuenientioꝛ:tamẽ peccant multum. Saciunt enis banc receptionem « paffioné candem cum pncipio actionis ⁊ imotionis. t manifeftus eft
tur eſt quod gnãtur: aut non eft. Pꝛopter quod ⁊ allatio pzioz eft generatione.
$ ([ Quia ergo attribuit gnónes igniaut alicui ali ele
mentorum:eſt fícut attribueret generationem dolo
De generatiõe 4 coꝛruptione
bzationie fecuri : imo nó percipiebãt iſtud qp motio ignis cft vílioz motione inftrumenti- 3nftrumentis enim nó mouct fine artifice: « cum mouebit cũ a ; fice mouebitad generationem ignís:aut cum be bitur per pzímus mouens mouebit ad Comp ¶ Declaratuz aũt eft in naturalibus ꝙ motus oc
lis eft otínuus ⁊ eternus: quapzopter « generatio
continua ⁊ ctern: quonias motus generat facien V
LE IRTE q ipfe cotradícít ouobus pncipys p ea quefiunt in — appꝛopinquari generanté generando: bocrectu € gna WE LR arte ⁊ nã · Et etiá cũ deſtruũt cauías agente oeftruüt — iſte — eſt * omnibus tran 5 d ; APA PLA cauías fo2male. $o2ma eni fí fíeretab aliquo modo — tabilibus;vtoftenfum eft. £t enam apparetgnil it. ; Nn TM ALT RA — paffíonís accritío mãe effet raro facta « acciitalt. quod mouctur ifto motu eft ens: illud quod gr j Wa ND WB LED uid, — (LZimpliue aũt ⁊ potentías attribuunt cor —raturper ipus eit non ene-rquod dre nd * EI MT porípzopterquae generdtvalde ozgance: Pea Pe eT e ipter vilam cg | dy 900 auferentes eam queſᷣm fpeciem caufam. qe motus en pꝛius motibus naturaubus alu··.. ug —900 | £f enim ĩnatum eft vt inquiunt calidlum (7 €» nonas afit fuppofitum ⁊ demonſtt⸗ | Nay —90000 | quidem fegregare: frigidum autemcongre — cum eftgpeftcontínua ens reb?generane. | Sij qi gare: aliorum vnũquodq;:boc quide fa coꝛruptio Sicimus aũt cauſam effcalld — | i —900— cere: boc autem patí. Ex bíe dicunt ⁊ per nem gnãtionis. Manifeſtuz quidẽ qm 5i 000000 hec omnia alíagnári ⁊ coꝛrumpi.Uidetur ente allatíone nócontíngít fieri ambo.qu i , —90000 autem ⁊ ignis ipfe motus pait. cótraría funt. Iddẽ.n.⁊ ſimiliter fc bap ai^. || ! h '! $4. CL £t ynigetí a cus faciunt Raíncipios x up del fcmp iddem innatum cft facere.£auoem M h BR RT M ciunt nift agens ín genere inſtrumentim | 3* oid M | rum com €: pumüagésabentíbus.Dicunt Satio femper erít autcomuptio.£2p — c i —9000000 ením q» calidum naturaliter feparat ⁊ diſtinguit:fri aut multos effe motue: ⁊ contrarío ey il NM Ll li ii gidum aute congregat « admifcet: cfímilromnía tus:aut allatione:aut inequalítate : có!!! " A 00000000 alía fenfibilia naturalr agunt « patíunt : fufficit in ríorus.n.contraría caufa. Ideo nor pil Y AE UE ETUR P giiatione rerum ⁊ in cozruptione earum actio 4 paf; Watio caufa anátioníe eft z corru roni hi MO UN PRA fío earus adinuicem.Scd q: videmusin quibuídas Alatio cauſa gnauonis uj (ut E. A | PUR Ub q magis funt agétia d$ alia eleméta: oigniorafunt — fed quecirca obliquũ circulum: irt bx AU M vt coꝛrumpant qi generẽt.Quapꝛopter neceſſe eſt ſi z cõtinuũ ineſt ⁊ moueriſᷣm duos mo ! gcnerent res: vt babeant agene qð faciat ea p tepera í T contínua 6" mentus ⁊ alterationẽ apta vt aliquid fiat. TBeceficenim fierit fomp yate oucri Vi | NA VE Un ratio 7 cozruptio fcmp alíquid tr MAUI —— ——— non ocficíát tranſmutationes bc. Su⸗ 900 quis fcrre c vnicuiqʒ inſtrumentoruʒ attri arinnit WU buitcanfamcorumquegenerantur.iBecef Nnon alter contingat folumcon cg a | fcením ferrante oíüídí: 7 incidéte coequa/ quidé ígitur totíus allatío caufa. TP y | i rí:z ín alie fimiliter. £onocircafiquidem — 'CVo « abfentiecaufa inclinatio. £ ge | mnn : en tenias git.n. quãdoq; longcfíeríz quandod £e — | ime f. et ignis:ſed quomodo TM zs critillO i marime faei ⁊ mouetigns: mac equali.n.ditant ente inequalis C^ i A mouet non vident:quoníam ocerinedb — oe coctis accedódo c it ior n sw oꝛgana. Nobis autem z vniuerfaliter pa eneratz c ín recedédo « longe fícri ídi " | na oíctumeftoecaufie: c nunc determina SCUYCTaE: C 1T ica adneníédo SC PU líjggpo coꝛrũpit.Et ſi in multotíce adu if. am tum eſt de matería z fonna. Amplius vo : * ump | i ; fa crat: c in multotiẽs recedédoc Dd | : . quoniam fm allatíones motus demouitra Cõtrariorum enímcótraría eft canf? c f FUGA AIR tum eſt:⁊ quonias perpetua neceſſeeſ his ¶ Sed quia oſtẽſuz eſt ꝙ entia ſemper ſunt in m RM sitlari entibus ⁊ generationé eſſe continue. Zllla^ ratione coxruptione : z g» generatio C2P2 5 vus E | C EM | Uatio fae(t ; . a z c liter: üí : p $352 vg - nédo Y / I UM —9000 VN gnóné aca. LO enim facíct generationi actuauter: quia — eft corruptio alterius:manifeſtũ eft ↄ ^77 coner? IE Bd WA na — adducit ⁊ abducit gñans.Similiter autem motũ impole eft iſtas duas operatione: I ein LEN ergne, manifeſtum quoniam « fi pzíora bñ dicta tíonem ⁊ corruptionem eſſe idi. gendi E ELE B P URP. S: latíoné:(& facitotraría: quapzopter aut femper e^. crit J ftt : tranſmutationẽpꝛimam al tioni :6 aut femper cozruptío : aut fi fit vnus moe inqua 9S 1 TET —— Don gñationẽ dicẽduʒ. Multũ enim ratio oilpofittoncs omncscótraríasata P aPP ^ne, opehr 4i RN A. t | Guónio cám nabilius enenon enti gñationis caufas v ——— e Ct impo ibile mie " MG LER ; i nó y í «T es xr! | | TRA et d nó cte Bnonensentieẽ. Quod fertur quídem íg effe contrarius motuiita g» aliquís moftlPf gd? P
: (64 neretur: *. vtoictum eft ín líb20 0€ CC (tronom^ i, alíquis autem corrumpitur : vt fingunt" rime p" maniífeftus eft fi generatío 4 — repe
vt ſint motus fm diſpoſitiones ptr , enerator
gy Et hs Et | goat uS ii * | ido.so ! 87 vj | atis Gorg,
Q0 wb. n
— uc d i $7
y dd |, 3 / e F3 A Ü j , ; fi LJ ; / j | LO ^N j (f AUN jo dgio [| $ ipti " n | L
p, €ntib
Y iber
Generatorum tcozruptorum. 3fte ergo motus non xia led motus folum ín obe oecliui. 3fte enis c 5 licut oícit Ariſto.habet cótínue motus ouos. F5ptopinquum «remotum ne pzocedat ex eo vna n eratio.Caufa ergocontínuítatís pꝛime generatio: 51 cotruptíonis eft pmus motus.Caufa autem ge cratióis t co:ruptióis eft ꝙ mouent ftelle ⁊ plane: I o?be ifto cum babeant oifpofítiones oiuerfas Abus:qm̃ alíquádo appzopinquátaliquádo remo
* een Equare eft eoꝝ diuerſa opatio:ops ergo ꝙ ſi per ; . ongationem coꝛrumpit:ꝙ per appꝛopinquationeʒ
Beneratoné facíat:q: cótrariog contrarie caufe. Etin qualí tempore gerieratío ⁊ coꝛru⸗ Pto que Pm nám.* Ideoq; ⁊ tépue « vita yniuſcuiuſq; babet numerum « bec octer minant. Omniũ eni cft ozdo. f£t omneté Ue víta menſurat período. $ed tamen 9n eadem omnes:ſed bí quidem mínorí: bíafit maiori. llpiequídé eni anmue:bíeatit maloꝛ:alijs afit minoꝛ plodue cft mẽſura.
iaptopter opoztet yt numerus reuolutionum in Quibus eft pzeparatio ad cozrumpendus fit equalís
| Pumero reuolutionum in quibus eñ crementum.£t
um tempus iuuentutis fit equale tempori ſenectu / Ye, Uta duo tempora oeterminantur per reuolutio 8 oibium oecliuis:opoatet ficut dicit Zlrifto.g» q8 : t ens babeat vitam terminatas:ex eo qð mouet , culariter.borum quides boc babet ín vita paucas euolutiones:hoc atitem multas: boc antem vnam: oc autem fm magis minus:z boc qð Ariſto.dicit Ut orbe ſolis debet intelligi oc alijs planetis, Zipparent at z 6m ſenſuin ↄfeſſa bíe d a nobis oícta funt. Cidemue enim gadue^ niente qdem fole generatío eft;recedente ãt diminutio:⁊ inequali tempore alterutrus. Equale enim tempue gencratíoníe ⁊ coz ruptionis:que £m materíam. €ed contin/ git multotiens in minoricoꝛrumpi propter adinuicem confufionem. Inequali enís en te mã:⁊ nor vbiqʒ eadem neceſſe ⁊ gene⸗ ronde inequales eſſe bae quídé citiores. autem tardiores. Quocirca accidit pꝛo * borum generationẽ alijs generari coꝛ⸗ ptionem. Semper vero vt dictum cft có T8 erít gñnatio ⁊ coꝛruptio: ⁊ nunds oc
Sor fue quides cõueniens videt᷑ demonſtrationi. erae l5 quádo appꝛopinquat nobis ín fuo orbe ge) n, cum elongauerit coꝛrũpit:⁊ boc qð oiyimus
n enpus gñationis eſt equale tẽpori coꝛruptionis
aiterꝙ ſit minus tempus coꝛruptionis tempo menti vel fenectutis:aut pꝛopter nãm comple
onum:qm̃ complexiones fm magis ⁊ minus funt
m ſpecie:quare diuerſant tempore anonis pP tlonis in eis.ſ.indiuiduis eiuídem focciebaut Que; auc fitatem oifponum caufe agentis propin / Ytojy, EPter oiuerfítates caufe agentis in. vltimo:
Was operationis folíe ppter cogregationcs
Secundus *
⁊ ſegregationem planetarũ cũ eo:qut ꝓpter vtrũq;: ⁊ diuerſitas nature partis anatura ſolis in bora ge« nerationis actionís. (|. Et ocbes fcire cp quando pov fuerimus boc qð dixit Ariſt.g tempus crementi eft equale tempori ſenectutis.pꝛoponemus boc qó ine: dici oícunt:qp tempus iuuentutis fit ín bomine vfgy ad.xxxv.annos:⁊ pzopter boc vita naturalis in.lxx. annis fit:⁊ paopter boc dixit magifter a» vita eft me dia in.lxx.⁊.lx annis.
¶ Hoc aũt roõnabiliter cótíngit. Quoniã cni in omnibus inquimus.Qð melius deſide/
Nã fanp te
rare nãm femper. zicliug aũt eft efTe qᷓ; nõ nderacauod
eſſe. Eſſe autẽ quot modíe dicimus in alijs dictum eft. Hoc auteʒ tn omnibusimpoſſi bile exiſtere pꝛopter longe a pꝛincipio diſta re:reliquo modo compleuit eẽ deus faciẽs continuam generationem. Ita enim marie continuabitur eſſe:quia pꝛoxime eſt ſubſtã tie fieri emp per generationem. Huius aũt caufa vt dictuʒ e(t multotiens ít circuitu al latío:fola enim continua. Ideo 7 alía que^ cũq; tranfmutant adiuices Pm paffionce ⁊ potentíae. .gr̃a.ſimplicia coꝛpora imita tur in circuitu allationeʒ. Quando enim ec aqua aer generat:⁊ ex aere ignis: ⁊ rurſus ex igne aqua ín circuitu:dicimus circuire ge nerationem:quia rurſus reuertitur. Quo/
circa c recta allatío aſſequens eam que in cricuitu continua eſt. 3 UR
tinue non tri fequit ex caufa materíali ⁊ agente:fed etiam ey caufa finali:qꝛ íam vifus eft nobis ꝙ natu; ra femper mouet ad nobilius fim ꝙ poteft in vno; quoq: $m o poteft recipere vnũguodq;:⁊ q ens eft meluie d$ nó ens:⁊ ens verum qs non verum £m indiuiduum di fm fpecie. * ¶ Quãuis ipoffibile eft alíqó ens in iftis rcbue effe fimptr nobile ppter re, motionem a pma caufa babens effentíam « nobili tatem qui bdeus cópleuit oíminutionem ín iftis có tingentes boc mó £m cq» generatio facta eſt cótinua; quare cffe poteft perpetuus in iſtis rebus. ¶ Et cau fa iftíus cótinuattonis eft motas circularis:quapzo: pter ccontínuatio iſtorum eft circularis. Verbi gra; tía.aer generatur ab aqua:⁊ aqua ab aere:z amplius motus fm rectitudinem no babet cótinuationé ni; ſi per aſſimilationem ad motũ circularem.U.gaſcẽ fus aeris c deſcenſus aque aliquando debet effe, ¶ Simnlantem manifeftü cr bío:c» quidas querunt quare vrioquogs coꝛpoꝝ itt ꝓpꝛiã allato regionem in infinito tempore non di⸗ ftant coꝛpora.Cauſa eni huius eſt que ad^ iuniccmtranfitío. 1 enim vnumqðqʒ mg neret in ſua ipſius regione:⁊ nõtranſmutaretur ab eo quod ꝓpe iaʒ vtiq; deſtitiſſent. 2L ranfmutantur quidem igitur pꝛopter al
lationem duplicem entem.£2 uía tranfmti tant qutemsnon contingit mgnere vllum
melíue cft,
¶ Et boc qð diximus ꝙ gñatio ⁊ coꝛruptio fant con;
Ens verum ʒidiuiduuʒ nobili? eſt q; ßʒ fpés. Idẽ D.met.c, 27, t Ppb.c.5,
a Impole é aliqð cne in iftie effc fim plr nobile p Ptcr remotto néa pꝛĩa cá, b. Z*c?cóple uit diminuti onc in. iftía contingentes 1" t» gñatio facta eft cóti nua, 3dem 1^" 0€ 312.5 Etpᷣce c.so
, —00 Zépue é nu 1 [i14 merug mot? NM HN cotinut. Aið
P10 D. 4. pb.
€0, 28, ⁊.ioi.
— — N — aA t qmi Ox USPTO ann — — — — — E TE — — c — — — —, — — —
— — — — — 5 — —— —— —
eor in alíquaregione oꝛdinatũ. Qð quides (gitur cft generatío z cozruptioz « pzopter quá caufam; quíd geaerabile ⁊ coꝛrupti/ bile:manifeſtũ cít ex bíe que oicta funt.
6o (L irit ex bis quidé oiffoluitur queftio quoꝛũdaʒ:
quarenó fegregant ifta coꝛpora fímplicia abiuices ín ífto lõgiſſimo tempore:ita a» nullá babeant mix: tionem autcófufíonem:« que erunt ifta ppzía loca. Caufa enim mixtionis eoꝝ adínuícé ⁊ mixtionis lo coz; adinuiceʒ eft motus círcularís:q fí non effet ab €ó fegregarent:fed mutant adinuicẽ ppter motum duplicẽ o2bíe decliuis:⁊ motũ none fpere. T 25.nos aütoeterminauimue ſuꝑius cám vlem mãleʒ:⁊ ctiá fozmalem:;c nó oeterminauimus cám tertiam gene rationis ⁊ coꝛruptionis:⁊ eft agens.
¶ Qm̃ aũt neceſſeeſt eſſe aliquíd mouens fi motus erit vt dictuʒ eft pꝛius in alijs.Et ſi fcmper ꝙ opo:tetalígd effe ſemꝑ.t ſi con tinue vnum; iddem:⁊ imobile: zínaltera bile: zíngenerabíle. £t fi multi qui incircui tii motus multa quideʒ:oĩa aute5 equaliter effc boc neceſſe fub vio pꝛicipio.Cõtinuo gutem ente tempore neceſſe motũ effc cot tinuuz:ſi impoffibile tépue fine motu effe. Continui igítur alicuius tẽpus numerus. Eius quidem quiin circuitu:ergo quéad^ modá ín his q̃ a pꝛicipio determinatuʒ eft. ¶ Dicamus ergo ⁊ qꝛ dictũ eft in alijs:qm̃ ſi motꝰeſt neceffe eft mouens eẽ:opʒ ꝙ ſi motus cõtinuus eft ⁊ perpetuus vt ſit mouens perpetuũ:ergo ſi motus eſt continuus ergo mouens:⁊ etiaʒ neceffe eft fí motus cõtinuus eft vt mouẽs ſit ĩmobile:⁊ vlr tráfmutabi le.ZDotus enis cõtinuus equalis eft ⁊ nó ĩterſectus: quapꝛopter mouẽs ⁊ motũ ſunt ĩtrãſmutabilia oĩo. Et ſi motus circulares ſũt plures vno: neceffe eft vt mouens fit plus vro:f5 butó motus funt plures vno, ergo t mouens. ¶ £t quia viſum eft o» oia ifta mo; ta aliquo modo mouent eodẽ motu:⁊ ex motu diur nalí:neceffe eft vt oia (fta mouentia contineant ſub eodem mouéte.£t cum manifeſtũ eft 0c nà tempo, ris qð cft ppetuum ⁊ ↄtinuum:⁊ manifeftü eft ꝙ eft numerus motus cõtinui:neceſſe eft vt fít vicus mo tus cótínuus:tpeigit eft numeras motus ↄtinui:ſed cótinuü eft circulare.igít tépus eft numcrus motus circularís:c totus quides boc viſum eft in alijs:ſʒ oi ctum eft in boc loco ad rememorationem.
Part 51
¶ Continuus autẽ motus vtrũqʒ qꝛqð mo/ uet continuũ eſt:aut in quo mouct velut lo cum:dico aũt paſſioneʒ .Manifeſtuʒ vtiq; quíaí eo ꝗdẽ ꝙ id qð nouet᷑. Qũo enim paffiocótínua eſt:niſi qꝛres cui accidit con tinua eſt.Si aũt ⁊ boceo g inquo folo lo Co eríftit. Magnitudinẽ enialíquas babet. Huius auteʒ q círculo ſolũ cõtinuũ. £20 circa iddem fibípfi femper continuũ.Hoc igit eſt qð facit continuũ motũ ꝙ in circuitu copus fertur.Motus autem tempus.
6z ¶ ODixit.⁊ cõſiderandum eſt de cõtinuatione motus
De gñatione 4 coꝛruptione
vtrum ſit:qꝛ ipfum moti eft cõtinuũ:aut perpe? egg : - , "n :
aut qz illud p qó mouct:aut ín quo imouct cótinul/ 7; ii
tío accidit.f.fo2ma «locus; mamfeftum eft qp V v
nuationó inuenit primo nift in magnitudinc:t quio wir,
motü babet magnitudiné:neceffe eft vt cótinuatio 277 fít ex moto. Diſpoſitio eni illiue.f.-fozme nó eft coft ogg nuatiomifí q2 eft in cõtinuo:ſed tñ nó cft ꝓbibitum qogy dicere ↄtinuũ in loco.locue eni eft magnitudo: ma gnítudo cótínua pma in qua eft impoſſibile eſſe ma gis ⁊ minus eſt pꝛima ſperica:quapꝛopter nece cft fit illud qð facit vnũ motü cótinuum cozpus qo cit⸗ culariter fertur:⁊ op ifte motus facit tempus .
(Li aũt in ↄtinue motis Pr generations aut alteratíones:aut vniuerfaliter tranſmu tationem huiuſmodi videmue ꝙ ene gr neratum bocpoft boc vt nó ocfícíat. Cid? dum eſt vtrũ c(t aliqd qð erítey neceſſitate: aut nihil:ſed omnia contingit non fierſ.⸗
¶ Dixit:⁊ qꝛ trãſmutatio rez trãſmutataꝝ eft f5 nerationem ⁊coꝛruptionẽ:⁊ vlr aliquo modo mn fnutatióís eft fucceffíua ⁊ nunds deficit:ſed femp? ..— | cótíngit boc poft boc:pfcrutádus eft modo quali P? teft effe ppetuitas ín rebus gencratissetenim pꝛi " pium cófiderationis ín boc eft:vtrü fítaliqo giat? aut nibil generat neceſſario:ſed o€ eft otíngentel*
¶ Qm̃ enim dem quedó manífe(tus dian mox erũt futur aliud ppter boc. £200
^ i : ! , t opoꝛtet i quidem enim verti eft oícere qperit op ii ". No
hoc eſſe quandoq; veríá:ga eft. £2 o auff ^ nũc vcrü dicere qa futuꝝ eft:nibil pzobib? fry nó fieri. S uturuecniiccdere qe non (75 6l (Dicamus ergocp manifefti eft per fc qp qdas Tr poffibília generan « non generari. uiii fermo V i quo qó eft poffibile giiarínó cft alius a Prone M efft qà no eſt:niſi qꝛ Q5 eft poffíbile eft differẽs a yr ri eſſe.Qm̃ illud qo in futuro neceffe eft ec. verus F oe codem oícere ꝙ necium eft effe in aliquo «P át equalítas noctís 4 diei iter duos tropicos. JIlue qð nó eft verü dicẽ in eo effe nift ín tpc pefentisori, eft poſſibile vt non fit. M. g.qm̃ fi ambulatío pofl lis eft in fozte:poffibileeft vt non ambulet» av CAnluerſaliter aũt qm̃ contínget darn ^, tiũ eſſe: c non eſſe:manifeſtũ qii c quc $ í nerant ita habebũt:⁊ non er neceffitate ^, erunt. vtrá igitomnia talia:aut nó: f5 d damneceffe fimplícíter fieri. « necefft ¶ £t manifeftum eft ꝙ quedam entíum no "f cat trío generantur:querendu eft vtrum oĩa funt We cr eis fant que neceffarío generantur. (c. Dot ¶ Eteſt quéadmodü contíngítín e ^ offi qdemímpoffibile non effe. lfooc 9 P rie bile:íta círca generatíones. CICrbL 8". qr, connerfioneeígit neceffe fieri:⁊ non
bile eſt non contingere — — |. pil be ¶ Dicamus ergo ꝙ ſicũt ín entibus q̃am * füt funt puari ab effert necia:c q̃dã entia poffi funt puari ab effe:ita eft ia rebus generatis Q^ d vi qur poſſibilia:vt non generent:« quedam nece
Me oy — zn) cli nerabuni:yt itroitue in tropicos qm hoc necu
Y. iber
d Contingere: impoffíbile eft vt n on contingat. a igit qð pꝛius neceſſe cft fieri:ſi qð po us erit. Clerbi gratia.ſi domus ⁊ funda netũ. fi vero boc lutũ pzíne.ergo fi funda meniũ fciii eft:neceffe z oomfi fierízaut nó sbucrf non. £t íllud uecegenerarí:ant nó aig eſt eſſe:adbuc. Siautem « d nece ge^ Xu ſimpliciter. Siaũt boc « fnndamen s Sencratozneceffc generarí oomutn. Sic In ftiit ꝙ prius babene fe ad pofteríue. darc fi illud erít nece íllnd pꝛius genera iuis iigit nece generarí ⁊ qð poftea: ⁊ qð it Shcceffe. 9-t fi qo pꝛius ⁊ qð pofteri? gtur eſt neceffe. &3ed bocmoncft propter —* qtii ſubiectũ eft cx neceſſitate futu 3t quibus igitur ꝙ poftca neceffe cft E bíe conuertitur « femper pꝛiori gene
$7 qz, "cceffe generar(quod poftca. oue dictum eſt:querendum eſt in boc fm Xtu5 manifeſtũ pot cffe neceſſaria ſucceſſio 3tería poffibilizqu atites boc erit ín rebus que
m funt nf b^ "it , Pus, iri Hinitesbabétes pncipia t vltima:aut q funt
là ci eInfinita aũt (ant duobus modis: aut ĩfinita tío ———— infinita recte. (| n rebus aüt fint ntfeftü eft ꝙ generatio pꝛioris eft neceffarío
: m eflaríü fi oomus eft: effe lapidé fi fundamen - eiit ergo iftiscontingeret ꝙ quádo eét pai wm |" QPaccideret poftremif.fi fundamentus eft oo; hh, TuS eſt:tũc opoateret vt fucceffio eet neceffaría « có nua in generatione iftoz:fed manifeftü eft ꝙ non €i neceffaríus q» fundamétus fit nifl oomus fit. oi ergo poſuerimus qp oomus fít neceffarío:ops necef fario o» fí oomus fit ꝙ fundamentü fít:qm pofitum eft ꝙ f( domus eft:fundaméti eft.fiergo poftremus eft neceſſariũ:pꝛimum eft neceffario:fed manifeftü Q pꝛimũ effe non eft neceſſarium:qm̃ otingeter. eft: tfi eft necio nõ eritnifi $m bypotbefis. Gi ergo do mus Q5 eft poftremus eét neceffario:con tingeret vt fet femper:fed poffíbile eft vt no ſit: qm̃ diſpoſitio V effe eadem eft cum diſpõne in generatione. r (dé eniín ínfinitütendit ad iferiue: v erit neceſſe eoꝝ quc pofteatbec genera/ c bliciter:f ed neqʒ ex ſuppoſitione:ſem c o at alterum anterine neceffceffc:idco ti E tllud gñari:quocirca fi non cft pii * Lofinirizneqs pꝛimũ crít níbil pꝛopter ban... PC&C erít generari. At vᷣo neq ín finẽ tibus boceft dicere verezquonías ne mi fimplicíter generari. CAerbígratía.oo yj ando fundamentá gcneraft.£ nádo acr deneratur fi nece generari femper : boc ere e lemper effecontíngene femper non
fi ecd opo?tet f emper generationem cé: Ite,
ui ; T pa j 2 Mo fuerit poftremü.Clerbi gra.qp fundamentus
neẽitate c(t eius generatío:er neceffita^
1t femper fimul.£2 Seni ce:nõ Do ber fumul. £29 cnís eft neẽe:nõ flibile nõeſſe:quocirca fi efter neceſſita
Secundus —
tc ſempiternum eſt:⁊ fi ſempiternuʒ er ne⸗
ceſſitate.Et fi generatio igit ex necitate per petug eft gñatio bui? z fi ſempiterna er ne^ cetf itarc. Sifgitur alicuius ex necitate:gña/ tío ſimpliciter:nece circuire ⁊ reuerti. Nece igit aut finẽ bic generationem:aut non:⁊ fi non:aut in rectum:aut ín circuitu. Porum aũt ſi erit ſempiterna non in rectuʒ poſſibile eſt:qꝛ nequaq;ʒ eft principii neq; (i ĩferius: vt ad futura inſpiciamus:neq; ſi ſuꝑius vt ad generata neceſſe aũt pꝛincipiũ:neqʒ fini to ente 7 ſempiternũ eſſe. dco nece ín cir/ cuitu eſſe.Conuerti igit᷑ neceſſe erit. A.g.ſi boc ex necitate eſt:⁊quod pꝛius ergo:ſed ſi boc ⁊ qð poſteriusnece gnãri:⁊ hoc femp í35 continue. Nihil enim boc differt dicere per duo aut multa. In circuitu igit᷑ motu c gnãtione e(t qð cr necitate ſimpiĩr. Et fi ín circuitu neceſſe generari ⁊ generata eſſe.Et ſi neceſſe: horum generatio incircuitu.
¶ Et cum impoſſibile eſt eſſe cõtinuitatem in haben tibus pꝛima poſtrema:manifeſtũ eft etiã ꝙ boc im poffibile eft in rebus pꝛecedentibus fm rectitudinẽ ín infínitum fm ouo ertrema:qri bec non babet pt mum er quo fit neceffarium vt babeat vltimu:negg babent vltimũ cy quo fit neceffarium vt babeát pat mus.Cuapropter neceffitae generationi fucceffiue non-eft niti per círculationé. ¶ £t boc neccffarium
eft:qr generatio ppetua eft necía. Tleceffarium aüt eft eternũ:⁊ eternum mouct circularíter:z ila gene
ratio cterna neceffe eft vt habeat pncipui:z cum ba.
beat pꝛincipiũ neceffarío:aut boc erit inquantü bé principii fin rectitudinem :aut Pm. círculationem. fed fi fuent Pm rectitudinem necíum eftaut non cé eternũ:aut né babere pꝛincipia.Qm̃ rectum quádo babet pꝛincipium ⁊ vltimum neceffarío eft finitum
⁊ nó eternü.Et fi poſuerimꝰ ipfus eẽ infinitũ ín ouo. eR f
btts extremis nó babebit pzincipiu:qm infinita non babét pzincipium:neqs vitimu:quapzopter necium eft fi pofuerimus ipfum effe cternus babere princi pium vt ſit círculare:z vt generatio rez fit circular]; 4 ſi pꝛimũ eſt:vltimũ eſt:⁊ fí vltimũ eft pimum eft. Neceſſariuʒ ergo perpetuu non eft nifí in motu cír cularí:cin gencratione circulari:qm̃ omnia que funt ín circuitu funt necia:⁊ ecouerío. ea que neccflaría funt mouent ín circuitu.¶ £t oebes (cire q» bic fer mo complet illud qð oftenfüm eft ín 8* oc naturalí audítu.f.g» motus cft facceffiuus ⁊ nó deficiẽs in ali qua bora. flam boc qð octfi eft bic cü eo qÓ dictum eft ín illo loco oftendít motum effe eternum.
¶ Hoc vtíqs adem eft rationabiliter qiii per petnus:⁊ aliterapparutt ín círcuitu motus ⁊ qcclí:qrii ep neceſſitate bec generantur ⁊ erunt quecũq; huiuſmodi mot? ⁊ quecũꝙ; pter hᷣunc. Sienim quidem qð ín circu
ti monct femp aliꝗd mouet:nece ⁊ boruʒ ín circuitu eẽ motũ. V.g.ſuperiori allatio ne ente incircuitu ⁊ fol fic. €i aũt fit boc:
KReetum qi b5 pncipiti c vltimũ nccie unitum,
A EE - o miren ana
"m —* P AIT dii a EZ 3 iz "as "P «, n M vw 3S " i * m €. CEA TEES — —
fuo íncot ruptibilte cft fb3 mota eað nücrotcdire pñt quog coz ruptilis (o lü (pecie non numero.
De gñatione 4 coꝛruptione
boreppbocin circuitu gñant᷑ c reiterant. bie aut generatis ita:iterũ ⁊ que ab bíe.
| 6o ¶ Et qꝛ dictum eſt in als g» motus eternus ⁊ motus
circularis eft motus celi:manifeſtũ eft gp» motus re/ rum generatarum « cozruptaz eft per illos motus t €x cie:qrh fi illud qó cireulariter mouetur perperue moueretur:neceffe eft vt motus reruʒ cranfmutata» rum fit motus circularis. Uerbi gra.quoniã pꝛimus motus circularis:opoatet ctíam vt fol ín oꝛbe peclu ui moueatur etiías ctrculariter.£t q2 motus folis in oibe cft circularíó:ops vt tempora anni currat circu lariter:⁊ quía illa currüt circulariter in. circuitu:opʒ vt in confequentia currant circulanter.
¶ Quare ergo bocgdem ita vidétur. A.g. aer ⁊ aqua incircuitu generant.⁊ (i quideʒ nubes erũt opoꝛtet ⁊ pluere:⁊ fi pluet ops ⁊ nubem effe. Hoies vᷣo ⁊ animalia nó ret terant in ſeipſos:vt rurſus generet (ddem. Mon eniz neẽe eſt fi pater tũus gñatus eft: ⁊ tc generari.Sed fi tuꝛillũ. Inrectuʒ itaq; videt bec generatio effc. Pꝛincipiũ aũt in/ tentionis rurſus hoc.vtruʒ ſimiliter omnia reiterant: aut non. Sed boc gdem nume⸗ ro:boca(t (pecie ſolum. Quoꝝ quidẽ igit incoꝛruptibilis ſubſtãtia mota manifeſtuʒ qm̃ ⁊ numcro cadem erunt. Motus enim ſequit᷑ qð mouet᷑.Quoꝝ aũt non:ſed coꝛru ptibilis neceſſe ſpecie:numero autẽ nõ reite rari. In aqua eracre: « aer ex aqua ſpecie iddem non autem numero. Siautẽ ⁊ bcc numero:ſednon quoꝝ ſubſtantia genera£z ens tale quale contingit non eſſe.
A Felt: ey epo.
" "5 / 7M u^ ETT el 4 J4
¶ Sed in bocetiam conuenit queſtiot eſt cum gent 7? ratío accídene er bie eft circularie:quare igítur que dam (unt íta.f.vt fi vltimum eft:pzimum eft: fL piv mum eñ vitimũ eft-Clerbi gratia n nubes funt pl uía eft: fi pluuia eft nubes ſunt:⁊ in aliquibus 9— V.g. Qm̃ homines «aialía non recipꝛocant᷑ tn ſe A culariter:íta g» indiuidua eoꝝ reuertantur ín (date Neq; etíam neceffaríum eft fi pꝛimuz eft a» vi fit:qrfi non eft neceffariii fi pater fuerit ap iſte paf fuerit futurus:ſed fi ifte filius eft neceſſarium pater ſit ſed B non pcedit vías in infinitum p € " tíam:fed peraccidene:qri ſi ita eét non. effet fid nifi poft effe indiniduozum infinitoꝝ · ¶ Et * eſt neq; ergo pꝛimũ eft fi vltimuʒ cft nifi pcr 2€ 4c iol necs vitimum eft fí pzumum eft omnino:boc ui H contingit iftís fm cp videtur:quia recte generan i7 £t pꝛincipium confideratíonis in bíe eft : ymes p aligd qà círculariter reuertitur: fimiliter aut d dam circularíter reuertuntur Pm fpe éo im mus ergo ꝙ omnis ſubſtantia indiuidua mane coꝛruptibilis:neceſſario reuertitur fm 1 | uiduus.Corruptibílía auté impoffíbile bif q^ tantur nífí &m fpeciem. ULerbt gratía.aer genera ut iii ab aqua:z aqua ab aere:nó op indiuiduũ illit? "i ⸗ coꝛrupte reuertetur per fe:xdiuis materia eſſet € 1 agens iddem:quoniam ſi tddem agens cx € matería faceret lateres:z poftea coꝛrumperentu faceret alios pofterius:manifeftum eñ gp oiffe mum a precedentibus.
ſſen /
4 À
¶ 2iriftotelis Stragyrite de feneratione t pod | ptíoncopus cum Auerrois Cozdubenfis eyp? ne explicit. * lp
1 n , ? eie oue O 4 M mv, L Au Q^ ^ [rem De AP Meo et- d lg [5 24v bem ^ oc mm rs Led p — " * —
vu d fen tI
X» e Acn M a). fub em dum f ! V Jn esc rn I e A : Ao qu^ fime 7 fe 7 prs vi auo
p. ] yn Jus Amd dj AP. p rg (f
: Liber TUE for 31 — EELRIREUI " Oa T NCMPantel ffSartmue jio e —— MN | JM. CAriſtotelis de Anima liberpzimtg. , ciin boc eft:q cognofcere oe aialib? eft maxima co Mm rd M ¶ Pꝛobemium. pe v o^» Sntiopartíi nãliũ:⁊aĩa eft pn"aialiü. (1i necarías Y «^? MOL 1 a faz. *,Clt Vticire oc aia fit necíi in cognitóc aialíü;nó ti ^^^
I * Aa t v
| SN: 97, "i £2norus bofio " vtile. ¶ £t debes fcire qp iutartü fci aicadalias — nau
opinãtes. illi? fciesimo nobiliſi jt ẽ hz diſbonẽ Tietie aie ad ELE M
[p pinates. Ma/ — | tnobií ima fit bs oi ponẽ ci aliae (clae ím | l M | | j| Xe m: ibiliuʒ.aĩa aüteft nobili?^oib"d funt in aia; modis, | Lai | altera:antfs cer líb?.(| Scðs eſt. qꝛ oat plurib?fciérie —— e: |
— rabilium notitiã / fcias nemt trib? modis. Liuog vn"eft fm qpeftpg. Sunamenti | ud 2 "4 ICleimor * Rd sio autc altcr ſcia nãli.ialia.n.ſunt nobiliffima coxpoz gnabití uenit tribue
n| NC titudineʒ:aut ex fcie morali.ſ.regẽdi ciuitates ⁊ dinine. ZiDoralís.n. 3dé.i.met, il
' «uil SR NAA: í fufcipit ab bac fcia vltímü fíné bois í aim 36.2" ct. có. PERLE
2) E». wIco qo melioruzʒ "AC cia vitimu fine bois ín eo ꝙ eft bó * " B TU La UU
[^ Gs quidem imira TES lue fube que fit.sinin^aüt fafcipit ab ea fübas p». aio 2 7 Mm IB
Yt. m biliorücft: pzc^ ct futbicn.oeclarabit:qr foime abftracte funt. lunóe qónie TE UP TEE i MOS eIUCHsp2O" intelligétes:c alía multa oe cognítióe oífpónü cofe, lertie. ML
: s, dsl bter araqʒ bec — quettü intelligétià ín eo qb eft itelligétia « itellect". ! MU LA UI |
nm — nime byftoríá ( Terti Yo eft cóe iuuamétus:c eft facere acquire TAPA
r tí "m , : 3ttotiabiliter vtiqʒ in pꝛimis ponemus. cognitio cauſaꝝ Bmarus | ij oc reb? bonorabilib? 3 caufas cte ATUS ponti. co Aoniã oc reb? bonorobil per ſuã caufas eft magis firma ds fui effe tiit.
ęſt cire:detebus alígd qoif^ ¶ nquirimueaitcófidcrarc z cognofcere lii 4 ferürabínuicézaut in ſubtilita nãm ípfius ⁊ fubam: poftea qcüqs accídür. ^ Ihi — te:aut qz ſũt ſcite pres dignio círca ipſaz:quoꝝ alie ꝓpꝛie patfióce viden» —J„—— res ⁊ nobiliores: recti talie aũt cões ⁊ aialib?pillóieffe, — ^ ——4 rrationem ¶ Etq̃ ſitũ cft ſcire ndm ⁊ ſubaʒ ci? : pofteg —-! Wit sd atit oia qucaccidát ei:⁊ exiſtimatũ éq» bo I l !. |
—* — —— $ WO doz.f.aut ↄfirmatione oemóftratíois:aut — illud q6 querédü em; cedo) t quefitü eft cei I : 8 * * edu 7 nWL T4 ; TIN Obilitate fübtí: aut vtroqs. (/ Cl.g. qii geometría — aie —— —— —— - - M | ! t: fícut i MOL" | ognitio.n.cu Iognitio cu tuflibet giiis Otto inueniunt᷑ in fcía oc aia: vt pcedat fi | Complet mi | a: ermooeea eivt dem̃ efti pofterioribusanaleticis.(] 7s E MM . - - - - P; N , e» «s Sj Bia do * Nen (tio [ quisa erimsni aec nes PUNMRie s Lac airorngi e qarunr clt | (d ol ia 6 TUdecHroemon —"vrexitunat:paffióes que appꝛopꝛiant᷑ aic.f.qi aia P Co9nittócs | —— magis firma. «I Étincepitfermoci^ nõ idiget * in biido —— —— c auci | dese amoꝛẽ ſcĩe:⁊ ſermo eius^ ginationeper í r i qü zd "CCP po TI efr | Tn aeu : per intellectu.quedà aüt reputant índiae. ftertorá t MEO 4 eft ín forma fyllogifmi catbegorici:t.q.o. quia nos re corpore:⁊ o» nó cóplebunt nifí per trüqsf. aia € Có, 45, * fana d
perant fe adinuicẽ:aut pp ofir — cozport ppteraiam:« be funt paffióes attrib | EI Hut * , — ut LU EE d aut pp nobilítatéfübiect:aut, tuticócupifcibili.f.ate d oefiderat fugit. (-Eridu 31I5 q5 ma li | l | TA | ienunusiníciaoeaiaf.q:fü, — it bác diuiſionẽ in acciitib"aie:qris illud q5 eft ma — 22 di - MIU M Y 1] alias fcias pter ſciam diuinaz ne / gis oefíderatum oc paffióib^aie eft vt» poffíteépe nibus sect : uL | AUR uimuses i iꝙ fciaaie anteceditalias (ciae:z | eísabftract aliꝗd:aut nó: q9 impoſſibile eft nifi jt "7 9 cio pof ; abu P | "Ud us cà tnter oĩa quefita poſitiõe pcedéti. ^." aliq cag. ppaiti aie fine co:pe.( £t pot íntédere p d aliquid MUTA dd "b ipf detur afit ad verítaté omnem cognitio paffíóes ppas aie:eas que pmít^ exiftür ín aia:z z^in. no, 3de, " : MES t ,* lamulrü pfíceresmaríme aii Cope vt fenfus «imagiatio; itédit paliaseas q̃ ej cómic, · · "WEN TM ra A Maxime aut ad Dnatu^ - - 35. : fel.) s E XR big AER, N's lle n tanóx infin ftüt in aia pp coꝛpꝰ: vt fónu 7 vigilias:⁊ fic opbédit ^x: : ERAI | tét via q p ucipiu animaliũ. in boc ſᷣmone oia que ↄtingũt aie ⁊ attribuunt ei, TL |j videmus ꝙ cognofcere cáadínuat. |... cuit? oífficill f Bos d) P edoiuuaméto in omni verítate : ⁊ marí ¶ Erxoiaũt ꝑte ⁊ pent ollficillimoy ctae, | ——— WP i t (rp; Dáeft.n.quafi príncipiüaialinm cipcaliquá fides de ipſa cum enis fitgftio |^" ed! Ícia vemonftrauít caufas ppterquáoebet effepec — ^19 multíe alijs:dico atit eam que eft cíteqg ^" tud II ——— —*—* tpcdensalíasfeiasgop,, ſubam ⁊ eã que adeft. S-o:xaffio alícuí vi⸗ j li | Í ui * : be nos ue vidt huius ſcie dieen debitur vna ddammetbodue cé oc oib? oc p s | Seswnrae esee i iiir gbugvolumcognofcerefübamrfi: zo I "Be, Carrie tn natura-i.cmarimein eoo. q̃ ſunt ſm accñs ꝓpꝛioꝝ oemóftratione: e En fia nde poa. - -n3pnmein fcia nali, : one:q̃ 9 | "amqgrnscditcim ppquámagisadiugarpieg re grendũ vtiqʒ erit methodũ ifta, 1 uLwe
ee for Pe * —— | wap... edo: ela qfi puncipiusaigliam,,: CEt valde eſt difficlle arancingenirealt li
bees" V n em
: 4 i 1 ii) X ge 4 Hn — Lom̃ ſuꝑ zin, * Pp 1 ! e ^L , | "vlr , ! iU TH 7 e i - * * li! - «ey " 1 * ,1.
quíd firmus in eẽ eiue ex bac perfcrutatióc: qiii bec perſcrutatio:qꝛ eft cõis alijs multis modie.f.perícrutatio de ſubaeius: ⁊ occa ad ſit:neceſſe eft exiſtimari gp via in oib?re bue quart ſubam volumue cognofcere fit eadẽ:quẽadmodũ vía demonſtrationis ui paffionibue ↄtingentibꝰ ſube cft eadẽ:qua/ pꝛopter neceſſe eſt hãc viã declare. 4. CCũ demonſtrauit qp q̃rẽda ín bac fcia (unt pn^ouo rü geneg:quog vni eft (cire fubas aĩe:⁊ aliud eft fci re ea d ↄtingũt fube:incepit p oemfare ea ppter que
$9 * . ^j i Se Anima
3 ——
ie " PIE : eif ratü a nobís illã viã eẽ « cé ynã. tũc recti eſt nobis poft ſcire illã viã q̃ fit: vtrü oemóftratio vt dicebat igit "Dippocrates:aut oíuifío ; vt Plo dixit:aut alia V3. fai vt vía cópónis quá Ariſt.dedit in pofteriortb :t ed LH " b fuerit oeclatü remanebát poft multe oubitatioce PI 4 loca erroris ín reb? ex qb^ops q̃rere cognitione P" finitionũ rerü.ncce eft.n.cü cognitióe ift? vie —9— di pn? ppzía cuilibet gii generü ſpeculãdo «L T ni, n.rerũ oiuerfaz: genere funt otuerfa« vnde vé dr Wt ift vie nó fufficítin fcire oiffónes reg:nifi fcit 2 Pd rint pn? ꝓpꝛia illis rebus ppzys. * nã oiffóneo n0 rou) cóponuut niſi ex pᷣncipus ꝓpꝛus que fiint Ic. j " (LA zim6 atit ueceffari cft diuidere m qUe i65;
vtrü fit hoc al wr
| cft oifficile fcire fubas ei; eftoífficalrascognitois generü z quid fit. Dico aũt vtrũ fi o;ant " » TOU M] vie ⁊ regule:ex qua pót qe inuenire fuam oiffónem. quíd 7 ſuba:aut qualítae: aut quãtitas: P * i TALI ¶ Et dixit:⁊ valde 2 oífficile ⁊c.i.⁊ valdeeftoiffl ^ — cria quoddá aliud oíuífozfi pdicamentor" v Ius, n cile in cognitíóe oiffonisaie bére regulá ⁊ vià ex q - - ^ fri écíg; aut ma i umm poffum^ cire oíffóné verá.f. viã iducété nosad ſuã (adbucatit vrrü ET qfürin e is ar. 2908 Wf" diffonẽ pfecte:qii fi talẽ regulá babuerímus:tücfa — I8 endelechia fit: vty.n.no aliqa p 4 MM EUN
cile erit cognofcere oiffóné aic. (T Z»eide incebit de / Et dignũ eſt ⁊ rect vt pꝛimo deterun móftrare modi ppter quẽ difficile eſt inuenire talẽ mus in quo genere exiſtit: c qd cft. f. vtru CN
víá:t oarc oubitatióes q ↄtingũt pp banc oífficulta f 1 á : aut tẽ ⁊ dixit:qm̃ bec — iig 1 ac i.t cá bui? fit bocit ſuba:aut quale: * que E oífficultatíseft:qrii bec pfenutario ocaíiad eftdrere aliud pdícamétoy q funt determina
cognitioné lube eiꝰq̃ clt cõis cí aine ona bio. ampliue:vtrí fit ene in potentie? á fuba eft qréda:pót ge dicere ꝙ vía qua vlrperue?v eſt dignioꝛ vt ſit aliqua endelecbía: | mus ad cognofcédü diffones reꝝ: eadẽ eſt in qredo — poc ica Bd udin oiftem 2 q |
ognitione fube eiꝰ⁊ aliax fubarü oius rerü queren oo nen parum erui E i darü AL Ét oat róné fup oc dicendo:qm̃ quéadmo ¶ Cũ vemóftrauit oífficultate ↄtingentẽ et d Me | * dá viaquafit oemóftratio fup paffíóes d ↄtingunt diffinire aias:incepit oemfare ea que pro pX $t veb? eft cadé vía qua fitínaia c inalissitaeftin vía — dafuntabeog voluerit fcire oiffóné ftias pe íci | cognitiois fube.vit nece eft fare iſtã vía d ſit: qð eſt ram.([ £t dixit: ⁊ dignũ cft acai.neciũ eft Yon or
: valde oífficile.([ £t ci narrauitoifficultatéotingé — reoiffinitioné luã: ſcire p in quo genere decẽ B ai te5 dicẽti p ifta via eſt eadẽ:qm̃ querendũ eftabeo — ; í fcire (lá vid que fít:incepitoemóflrare difficultate n alys.(T. Fe ER T q ifta nó eft eades. Pes
¶ Si ãt nõ eft vna qued 7 cõis methodus ——— oc eo qð gdẽ:ampliꝰ difficiliꝰeſt negocia BÍ aui wb v Dont act fuf M *w ri.opoztcbít ent accípere círca vnüqoqsqe oiicdotingütoib? pñtis:⁊ funt yaldc oppor / P à I imodue/cá mauifeftá fuerit vtrüioemóftra. (L.Xcofiderádi aũt « fi partíbilie fit: aU" e uii AL
' fíoalíquafit:aut diuiſio:aut aliqua metho/ partibilis:⁊ vtruʒ ſit ſimilis fpeciei * cct v due:adbucmiultas babcroubítatíóee zer — aut nó. ftat nó fit ſimilis fi pecici vtri | i.p: DOTCOSNE qbus ops qoec oifferátzant gencre. Turc qdé.n-oi- : A77 7 ^»: paicipia ſicut numeroꝝ « planoꝝ. — € eut (ta vía nó fcri tadé T c6 :tunc ¶ Ampllꝰ aũt cófiderádá cft vrrü € b gííth — ones erít magis oífficile illud qo quefítus eſt: ne bilis:aut nó: ⁊ vtrum oẽs aie vniuo cram d ceffarii.n. erítimenírcaliquà ví invnadas — fpeciezantnó: ⁊ finóouentór virt P cri | verü:« (círcillà viã q fit. c fifucrítoeclarg^ — in ſpecie:aut in genere. Nos aũt n nó vidé tut vtrũ fitocmonftratío: aut diuiſio:aut oẽs loquẽtes ⁊ ꝑſcrutãtes de aia ꝙ alía vla: poñ temanebunt plures dubitatio — tur conſiderare virtutẽ de ai⸗ Po sut Y'acws neg in eisex gbus debemus querere: prin (CEP Ieent mra —— icit pr * cipia.m. rerum diuerſarũ fnnt diuerſa.v.g . t ——
— — —
— ———— La * — — — — — —— —
—— — rns — — — — — — — — — ẽ
LIBUS ^ — vis ; aſu
| pꝛincipia numerorũ⁊ fuperfícícrUIm. — — ^^ rircofiderádü eft vtrü fit diuiſibilis.i IP cebat d. M Ao Ame 5 4[ Intẽdit:⁊ fi bec vía qua imus in inueniendo oiffó nó omifibilia p oitifíoné ei. ? lato? noi ! c ) NI * LETRH M ud i d ; nes rey, ⁊ cognoſcẽdo fubas eaꝝ nó fuit eadẽ:⁊ cõois vtus ĩtelligibilis eft in cerebꝛo:⁊ ocupt opin at cd / y I t
oib" reb*:quaz oíffónes fant q̃rẽde: f5 ples vna;ttüc de:⁊ nãlis..nutritiua in epate. Ariſt.· ãt —* oẽs M illud q$ áfitireft oe cognitione fube aie magiserit eẽ vná ſubto:⁊plures fm vtutcs. (5. adé in (p^; qo difficile. neciũ eft.n. ſcire pᷣmitus in vnaquaq; reru: aie c.i. t oↄſiderãdũ eft poit vtrũ ata eft e⸗ " oiu Mi
q̃rũ oiffó eft cognofcéda p aliquá viã ꝓpꝛiã illis re/ cie in oĩbus aĩatis. CI-g.aia bois? eg:aut ct fcm o * bus dri ſube funt coguofcéde T cca fuerit decla fe. Doi (i no 2ucniüt «ed 7 ofídera paracril | d»
— — — — — — — — — — *
Y. iber
pifuerit gp fint diuerſe ín fpecie;vtrü illa diuerſitas (té
In fpecie tm̃:⁊ tri oueniüt ín genere:aut illa oiuer 46 fit ín vtroqs.oimittere.n.banc pfcrutationé eft Cà pp quá antiq nó ofiderauerüt mfi tit 5 aia bois: criſtimãdo g» ofideratío oe boc fuit cófideratio oe la fimpli.(| Ethoc cét verá fiaie eént cede ín fpe lC: mó aüt qz funt otuerfe nece eft »fiderare fi oue: Mant ín genere:qrir tunc oebemus follicitari P circa Offóné illi? gñis.O poſt círca ca d appzopziant vni uiq; aie:ſicut fecit Ariſt.⁊ indifferẽter:ſiue illud ge hus fuerit dicat miusceau fm pus ⁊ pofteri^:fü Ct eft in diffinitiõe quá poft inducet oe aia. midãdũ antem quatenue non lateat: ''1 vna ratío ipſius eſt ficutanimalsaut
P vnumaquodqs altcra: vt equi canis bo^
^^ Wilhiabeío:. animal antem vninerfalc: aut
' híbileft
^ , et Otbemue feruarenoene ignoremua
jS [A jh Aru
ut: aut fit alia ín quolibet. v.g. oiffó eq c us boig c bcí. vínum auté vníucrfale: v nibile(t:ant eft poftremus:fic ét 4 fieft ^ c ealiud dequo pꝛedicatur vle. ^y marrauit cp neceffe eft orim buius artis ponere : ?fiderationé in aia vli:incepitoemóftrare g» cü il eftuerir Otffinitioné aie vlís ops nó ígnorare;vtg. . J'Tihitio fit oe modo oíffinitíonü genex:aut oe
diffinitionẽ vlem ei ne ignorem? vtz, vlitas illiꝰ of initionis (n oibus aialibus fit ficut vlitas aialís in
Y 9Ib? fuis fpeb*:aut ficut vítasoiffónis bois t oíffi
— xe s» —
mitionis eq in oib? fuis indiuíduísíqii cü boc fuerit Pfideratü nó otinget nobis cii locuti fuerim?oc aia bomínis:vt exiftimemus nos loq ocoi aia:fícut con
* Qoiffónes ſunt oe iftis reb? fenfibilib"exrci cktra ĩtellectũ:⁊ tücagt nó funt res vles exiſtẽ/
4 Us ; amt "et eer EV lato dicebataut fi fünt cé eaz nó eft
cuariü ín intelligédo fnbas re fenfibilui: na ubas rez ſenſibiliũ:⁊.q.d. i 3 rat ín boc locoqiociq fit: cus appet ꝙ iſte
^ ty n funt ntfi ín reb? pricularib? exiſtẽtibus
ojo lam eo quod apparet bic: eft ꝙ aut non funt v Tunt portremus fant.i- fant pofteriores ey libilib?: quis fi pcederét eas:íta p effent cau, ni poffernus intelligere fubas rerum fenfibí bear, Poltis babuiffem? fidé fuí eé: ficut eft oifpo *(r3775 caufis Te: extitib? in eis.ſ.foꝛma z ma. ;
PlPaür fíró multe aie:6 partes. vtrũ
M s fici; l8 querere totáaiam aut partee oif
, late ⁊ rA atere adinuicem eſſe.
Á, ""
t fiaicno fuerit c(t qrédii pꝛio de aia ſuis:⁊ qð ẽ valde di eft q̃ earũ differũt a
¶ Dicit:⁊ ẽtcũ oeclat fubm: fed Pm ptes:ti oebeamusponcre p aia:oeide poftea o
Part 52
multe:&fim ptes;vty Pr totu5: aucoc ptib? fficilead diſtiguendũ: binuicẽ ñᷣmnãm.
ü fuerit ꝙ aĩe nõ ſunt ples ßm 1 eadé fubto:ops Pfcrutarí vtrũ ncipii »fideratíois pmo oe tota
€ fuis ꝑtibꝰ.aut pmo oebem?cófi aie antegs oc aia Pm totü in co qðᷣ é
) eft valde difficile «c.i, mus eaz ee plures fm ptes oiffiale én re bds ꝑtes: ⁊ oare oi
las qb^oint abiuicé.ín qbuídá Afi iter qr «funt manifefte:
cin gbufdà latétes.C.gáterinte| dáptesaieé onc: iter imaginatí Vt ops qreré pit? vt itelligere aut itellect Du. filr aũt i alijs. qpoubitabitalíqe: cut fenfibile fenfiti ¶ Et vty é ꝑſcrutãdũ ſuis actiõibꝰ. V.g.
ꝑtes gutopaipíay: ius. ũ ⁊ fentírean fenfití^ Siãtoꝑa pai? ítcy vti
ſi obta boy pzi? q̃rẽdũ:ſi | t itelLibile itellectiuo. A Ies rcpovo spado pꝛĩo de ptibus aut de ^
vxpꝛiꝰ de itelligere aut u:aut de ſentire aut de fenfu: fic oc fiib?; ⁊ ſipꝛiꝰ debemꝰ ꝑſcrutari de actio nibꝰpõt bó dubitare vrz ẽ ꝑſcrutãdũ oe fen ſato afi ſenſuʒ:aut de ĩtellecto afi ĩtellectũ.
(Ci incepit nüerare dubitatiões ſcrutatiõis oe aĩa:⁊ dixit
re cũ ↄſiderauimus ⁊ polt oe faisactionib^ VtZ ꝑſcrutãdũ eft pus bilisper fe. (725.0. fi p
itabit bó ín boc vtri natus: ab íntellectu ¶ £t dubitat ín talíb? q faint magis nota apud nos ad ea que funt latétiora apud nos: « ín boc ont fc ta7 eni in quibuſdã ead funt magis nota a funt pᷣcedẽtia vt in matbematicis: : zingbu buídam que cotinent (n (cia rronfoliiqo qdett vtile effe ad fpcculandi cg ſtãtijs: ſicut in mathematicis ad rectum; z ꝗd obliquũ:⁊ ꝗd linea:⁊ qd planus:ad co^ gtiofcédíi ꝙ rectis triangulia lcetfed ecõuerſo acctitia o
tem ad cognoſcẽdũqð gd cft mue tradere fm pbantaíiam aut oibugaut plurib^tüc « oc ſuba pa mus oícercalíqd(f2ie eni oemoftrati eft. quarc m qua(ci gít accñtia co
oebeatincipere a fenfu ante fe ante itellectus:aut ecótrario,
ccñtiũ in (b )
ulífont egv magng par^ Accũtia ma y
) aes.
piicipins eft qo qd oíffónce no conti fcd neq; oc ípfie itmagiarí eft ꝙ dialectice oícte (nnt; barum octermiare quales apte. (L £t vidct ꝙ bocnó ſolũn qd fit alígd ín fci
16€ vtile.f. ſcie ccñtiũ ſubarum
—90* i
go ic innuit | o:nri regret? li fus. vide i fili 6^ pby. 2. f í$.« e* pby(ü Cog, 5»
4" meb, (44
Oio bíffó p quá ii cogito T e, fcü£ accritta fi ot diffõ ni⸗ ficguocé. vi de 4^ ph.cõ. 5.4 Ce. có. 0.1 1^oe3ia. $14.26, t2? £cl 40,
1 | ] a ^ 4 5D
— "3 * — —— — ie— — — —
— — — ts — — ———
— — — — — — 4
l.c. in matbematícíe:qm fcire gd ẽ rectũ ⁊ cũruũ:⁊ qdcítlinca:z ꝗdẽ ſuꝑficies:eſt vtile in cognoſcẽdo angulos triãguli ꝙ an^ gulis rectis funt equales: 6 ét ecõuerſo.ſ.ꝙ accñtia adiuuãt maxime in ſciẽdo qd eft alí ꝗd:qm̃ cũ declarauimꝰ alíad Pm via imagi nationie inoibue accidétib?:aut ín plurib? coy:tüc dicemꝰẽt de ſuba meliorẽſᷣmonẽ: nàgd eſt aliꝗd eft pꝛincipiũ oĩs demonſtra tioñis:⁊ qð fuerit genus ex oíffónib?:p qo nõ pᷣparat᷑ cognitio accidentiuʒ:neq; intelli gituralíqd ex eis facile:manifeſtum ꝙ non ſunt niſi verba ſine certitudine.
(C dubitauit a quo 05 incipe oris iſtius artis vtrũ a pofterioríb?ad pcedétia:aut ecóuerfo.incepit noti ficare ꝙ vtraq; vía eft cõis ín fciétys « in vfu earü: qi qᷓuis fit magis famoſuʒ íre oe pofteríoribus ad pora.tii aliqr (bi£ de pcedétib? ad poſteriora. ¶ Et dixit:⁊ videtaC.i.t videfqp fola cognitio fube rei nó fít pi" cognitionis accíitiü ei^: vt cognitio ín matbe maticis:ſcire.n.ꝗd eft Línea: qd eft rectum: gd eft ↄcauũ:⁊ gd eft iuꝑficies ín geometria eft pn^cognt/ tioisanguloz triáguli.f.qp angulís rectis funt equa lco:í5 ét ecóuerfo/f. gp fcire plura pofteríora eft pn ad ſciendũ antecedétía:« fermo eius ín boc eft intel ligibilíe p fe-«[. £t cii oemóftrauít ꝙ fcire pofterio và aliqñ e(t pn" ad (cíendü antecedétia:incepit nott ficare q» bocnó accidit oibue accidétib? otingétib" tcí.f.vt fint pn"rez accidẽtiũ.ſ.ſube.¶ Et dixit:qm̃ cü oeclarauerimue alígd £m vid ⁊c̃.i.⁊ non eft pole vt tale otíngat/f.ire a cognítióe accidentiũ ad cogní tione fube:nifi qii accidétía reí fuerint cognita a no bís fm viã imaginatiõis.i.accũtia d mamfefta (unt exiſtere in re:⁊ q funt ín loco eius.ſ.accidẽtia eéntia lia ppind:aut oia: aut plura: dfi oicat:z non pparat nobis cognitio ſube p cognitioné accũtiũ niſi cũ fci nerimus accidẽtia ppinq effentíalia:aut oia:aut plu ra.tücn.otínget vt uiducam? melioré oiffóné ſube. ¶ 25.o.ni 9d (italígd eft pn" ois oemonftrationis; 4 boc rüdet ei a quo incepit faoné.f. qp cognitio oif finitióio eft vtilis in cognitióc accũtiũ.O. incepit oe clarare qp boc otíngitoi oiffóni: t qp oi oÍffó p quà nó cognofcunt accũtia nó oi oiffó nifíequoccant qe ín ea collocat atíad falfum:aut qz cóponit er caufis remotis:aut accidẽtalibꝰ.⁊ dixit:⁊ qo fuerit ex oiffo níb^«C.i.t ſmo eius in boc eft manifeſtus pfe |
¶ Z»ubítationes afit babent ⁊ paſſiones aie vt cões ſint oẽs ⁊ hñtis:an fit ⁊ aliqua aie ꝓpꝛia ipfiusiboc.n.accipere quidẽ neceſſa rium eft; nõ aũt leue. videt aũt plurimorus quidẽ nullũ fine coꝛpore pati nec facere: vt irafcícófidere ocfiderare ⁊ oino ſentire:ma xime aátaffimilat ppꝛlo intelligere. ſi adt ⁊ boc phantaſia Gdá:anr nó ſine phãtaſia nõ coingit vtiq; nec boc ſine coꝛpore ce.
Et eſt dubiũ oc paſſiõibꝰ aic vtrũoẽs fint cões:⁊ ſint cũ hocei in quo ſunt:aut qdã ẽt appꝛropꝛient aie.hoc.n.neceſſe cft fcire: fed
I Dc Anima
¶ Cũ nüerauit ea d queréda funt in bac ſcia:ĩcepit
nócft facile. c oe videmus ꝙ plures earũ impoffibile ẽ vt fint neqs actío neq; pallio extra coꝛpus. A.g.iracudia ⁊ ocfidertu5 ⁊ audacía 4 vniuerfaliter feniíre;q atr vide tur ꝓpꝛiũei cft ĩtelligere 6 fiboccreft imo ginatio:aut non póteffe finc imaginatione impolecft vt ſu neq; ct boc eg coꝛpus. Hr
oicere qðdã putíle:t qó aie cft multũ deſideratu: yt oẽs actioes:⁊ pafltóceaie nó ĩueniant mfí po cationé coꝛpis:⁊ funt cũ bocactiócs t paſſioes —9— bus criftétib^in coꝛpe:aut ĩuenit in eis aligd ha | cõicationẽ cũ cozpe:neqs idiget ín actióe aut p3 d | ne ppzía aliquo eriftéte in coxpemanifeftü cl plea eag brit coícatíoné cii cozpe: (5 eft dubiuʒ " i oicit de itelligere. ¶ Et dixit.ytx oce fint coc" ": vtrü oẽs actipeó zpaffionce c^ babeat ig cũ coꝛpe:⁊ tcũ boc actíóce: aut paſſioes in e yt exiftétib^in corpe. ¶ £t D intédebat cũ dixit⸗ ét » cus boc ei ín quo funt.í.cótcátce cũ coꝛꝑe:⁊ ex Si I", ín eo q5 eft ín coꝛpe · ¶ Et polc eft vcaliq non "ol Y cans coꝛꝑi ſit exíftene in rebexũtibꝰ un —— eft vt actioalicui? nó cõicãtis coꝛpi fit nó exites⸗ aliquo coz à (unt in cope . ¶ £tifta perícrutatto ! / aia eft valde utilis: « eft necia in (cíedo qlitate aꝝ v ftractíóíe aie:x boc ocbemus ponere in. directo D vl" lox noſtroꝝ · ¶ Et ideo oírit.boc.n.ncàü eit 2 s dü.([. Doc aüt qð oíxít.g plurce paffionü aic Y! a à 9^ |
tar bére cõicationẽ cũ coꝛpe:⁊ gp ille pes aie Ji illas paſſiões oftítuunt p coꝛpꝰ:vt iracüdía ⁊ 0* —9— riũ manifeſtũ eft p ſe:⁊ maxime ín patfioibus? sd butis aie ↄcupiſcibili fm qp poft oabim^róncs ^ ftca faffióibue ſenſus:q;uis magis lateat in et^ "a n inſtro fenfus nó appet paffio mãifeſta apt aptid re:ficut appet in iracüidía verecüdia: c in al) bit , al fionib^itelligere aüt valde latet: multá 509» es " M tionẽ.exiſtimatũ eſt.n.ꝙ paffío ei? ꝓpꝛia malti | Dod cóícationé cü coape : f5 ficut oiyít:fi ĩtelligere rite [aq (magiari: aut habuerit cóicatíoné cii imagin⸗ in cot T impole eft vt fít e£ co2p?.t.vt fit c aliq exn⸗ riti poꝛe. ¶ Et dixit bocq2 oe vnaquaq; iftag VI: funt ficut diximus ouc qõnes:quaꝝ vna €^ 7, pole vt actío eaꝝ babeat cõicationẽ cum co vum nó.poftea fi non babeat cóication é cii coꝛꝑ⸗e : actio eaꝝ fit p res: in reb?cóicátib? co2port oc eis aligd nó cõicans oĩno. (|. £tió DIEI, det ꝓpꝛiũ ei eft itelligere «c.i. c qð vidct € intel" aut actio aie fine indígétia inftrí cozpalie* inaríoft
ipolc eft vt ífta actío ſit ex aliqó biis cõicat um ds ⸗ dese eta ^
¶ Et bec eft fnia eius in intellectu mal | Aligd 9 ,"
: , lC ; ,q
imaginatione. £t nó intendit p boc: boc cnó fitnt
Cr boc fmone fupficieten? |f. qp itelligeT* ^ siliet '
mo eius
Y. iber
KR agere eneã ſperambm punctus:mótíitan | Sitboc feparaum rectos. Inſeparabile.n. E liquidem fempcáüquodá coxporceft.
| DSicamus igit qfi aliqua actíonfi qut paf
onũ aie fit pp»íg ſibi:pole eſt vt fit abitra 53:1 fi nibil cit eí ꝓpꝛiuʒ impoſſibile cft vr T'abftracta: (cd íra eít oc boc ficut cft ocre u (0:0 ét gp eft rectumaccidunt ei plura. | 'S- vt contingat ſperã cupꝛi in vno püctoz «d tti rectitudo impole ett vt fit abſtracta | y ex fec fempfit cfalíquo cozpore. |
E ! Eum oemóftranit Pqueredũ eft pus vtrü aliqua 9ctionii aut paffionus aie fit extra co»pus ⁊ fi fuerit; Ptrü eft ciim eo q5 eft cg CO2D": c£ 0€ exñs in cozpe; B ow Wcepit vemonftrare bic ꝙ fi fuerit aliqua paffíoaie | TP.i.fine coie:boffibile eft vt fit abftracta;ita q» , Ma Paffio aut actio nó fit ín rebus exiſtentibꝰ in coz | bi et lí nó babuerit aliquá actione ppzías impoſſ i I" cC Ell vt fitabftracra quis acto ci"fit ín rebus cri 9 (b^ ín coꝛpore. ¶ Et dixit oícamus igit c. i g⸗ | aliqua actioni «paffionü aie nó idiget inftro coz; u^ fins EDOfe € vtilla actio aut paflio fit abftracta: qiii y f wed In rebus exiſtẽtibꝰin co:pore:neceffe eft vc fe rs ftracta.« fi eft ín reb? eriftentib"in cozpe necef L| o ries flt non abftracta.Qer.g.pfi intellígere fue tne intro coꝛporali:⁊ nó fuerit exiſtens in rebus "Pena: Pore. U . g· vt fit íntellugere intẽtio/ C6 maginabilce neceffe eft vt fít actio ſempiterna 1a Atracta.t ſi unpole eft vt fit fine imagiatióe: tüc N lo e"erítnó abftracta a coi»pore:dsuís intellectus | AUN 5 fitabftractug abeo. ¶ £t eft mantfeftus fícut dicit t ra miſtius ꝙ ꝓpoſitiões hypothetice cõtinuatiue | In quib? eft cofequés pole effe cũ aficedente:neceffe
eſt emp vt ocftruam añcedes:⁊ »cludamus oppofi
") tum ↄſequẽtis ecõtrario oífponi Ppofitionü:quarü "y M ?fls fequit antecedés necio:⁊ ídeonullü impole có, Lat dU tingit Zirift.inditü deſtruxit aícedés. U.g.q fi boc jer vifibile eft ataLpole eft vt fit bó;fs nó eft aial:g ipof; n LS ſibile eſt vt fit ho · ¶ 25.0.15 ita eft oc D ficut € oere 7*ü » X Cto.Lfí aia nó babuerít actionẽ ꝓpꝛiã:tũc paſſiões q̃ DS attribuunt cierunt ficut plures res qattribuuntre: Susexritib'in mà injstü etingit ei qó fuit in mã nó
inditus funt abftracte a mà. U.g.otactus verus qué
babet líneacii px;boc eni ĩuenit extra aiam indsrus
inea eft ín cozpe « fígura fpíca in coꝛpe. U.g.inqᷓtũ
i eft ín ligno: fpericus in cupzosimpole eft.n.yt
- quingat linea ſperã indt vtraq; ca eft abftracta
mã:niſi contactug fit matbematicus nó nàlis.
] € Aidetur aũt t aie paſſiones oce cumcoꝛ
p D cffe:íra:máfi uctudo:tímo::miazofidé
r. * a buc gaudiũ:⁊ amare: ⁊ odírc;fileni
^| n Bpatifaligd coꝛpus. Sindicataüt hoc al.
|o dadoa durs gdeʒ ⁊ manifeſtis paffióip?
eldeutib?nibileracerbari: auttimere al
| "s O:aut « ꝑuis ocbilib?monericij ac
dat coip?:z fificfe baberecum iraſcit.
88 aut magíebocmanifefti.nulloeni lliitninére wn paſſiõibꝰ fiũt timẽtes.
Vct GE qp oc paffioice aic fint incoꝛ
— we — —
3 zi
pore:vt iracũdia: afa: ⁊ timoꝛ:⁊ pietas: ⁊ audacia:⁊ gaudii: 4 triſttia:⁊ odiuʒ:⁊ moꝛ.coꝛpus.n.patit᷑ cumiſtis:ita ꝙ loꝛte fiunt paſſſões foꝛtes ⁊ apparẽtes ⁊ nõacci
dit ex eis hoĩ:neq; iracüdia neq; timoꝛ:⁊ forte patlioce puc ⁊ debles morebũ ipm qii cozp? ínerir paratí: 4 magie manifcitü eit ꝙ videm?g qdá hoies funt valdc tino rofizqsuieníbil iimoris accidat cia, v mãi feſtũ eſt ꝙ paſſiões funr itéríóce ín ing.
G Cum narrauit ꝙ plures paſſiones dactiões anime vident babere có icatíones cum co»porc:incepit bic
notifícare genue in quo apparet boc máifefte. ([- Ec dixit.⁊ Videt ꝙ oẽs «C. intédit per paſſioes anime
i alteratione « : aut virtutia
o1pore:t cũ bec pp f : 39 oía acci détia aie cócupifcibtiis fiunt cũ tranfmutatióe con
cludet neceffarío q» bec anima aut eft cop? aut vir tus in coꝛpore.¶ Sed qꝛ Ppo maioꝛ eft manifefta:
atus acile valde ex re modica ꝓuocate was; magis manífeftü eft ficut oícig: quig
nos videmus multos boies timere fine alíquo timo rofo:z omnia iſta fignificát Qj ifta actionó fit abíqs
í4 47 ie p3ffio
facta cii altc»
Fatiõe ⁊ tran
fmat:tioe eſt
A cópe necics
3dé 1 dant n3.27,135^8
cozpore (| O.d.manifeſtuʒ eft ꝙ paſſiones «c.i. ma i
feftum eft igi g forme puenientcs in ifta anima 4.
apad paffionem « motum funt fozme in m3.
¶ Si aũt (ic fe bs maífeítü:qu patfionürs neet má funt;qre émínitaleg:vt íra(ci mo⸗ us ꝗdãtalis coꝛꝑis:aut ptía; aut potẽlie at boc ⁊ gr̃a bui? ppter bec igit iam pbyfi ci eft confiderare ocata aut oianttali,
(CQ uappoíffónce debẽt eſſe ita:qm̃ ira eft motus alicuius ꝑtis iſtius coꝛporis: aut al cui? vtutis eius a tali: t ꝑꝑtale:⁊ ióofidc^ rare de aia:aut de oĩ:aut oc haceſt nale,
¶ Dicit: ⁊ cii declaratũ fuerit qiſte paffioes funt fog —
me mãles:neceſſe € vt in diffonibꝰ eaꝝ appeat m3. ⁊ motusquá fequunt iſte fozme: eft mor? mális:ita ꝙ copus accipiendi eft ín oíffinitióeiftins motus. CI.g.qiii ira elt motus alicuius ptis coꝛpis.¶ Et cũ in diff nitiõibus iftag virtutũ appet má:manifefta eft ꝙ »fideratio oe anía eft nãlis. Aut pe omni ania fi omnis anima eft talis:aut oe animabus que oecla
' rantur effe materiales: boc intendebat Cu5 dixit:⁊ ideo »fideratio oe anima ef* naturalis.
¶ Differenter at oíffinier Dbyficus ⁊ oia ! Com̃.ſuꝑ Ani. PP
E dii ^g te NR
ARA RR
— — — NL
— — — — — — — *
De Anima
NA i | lecticus vnũqðqʒ; ipfozvtirágd eft.bícg^ | caaliqua dC artifex eft ſi cõtingat vene F I. dem.n.appetitá recontriftatíóie: autalíqd ctoꝛ aut medicus: nõ fcparabilitigdes. 3 C a —90— bimól:ille afit keruorẽ ſanguis: aut calidi cir quotũ aũt nõ talis coꝛporis pamones: WU círcaco:.lDboráaüraliusqdéaffignarmás: abſtractiõe matbematicus: pm aũt ꝙ oin⸗ ur MUNIRI Ce alins o fpém cróué.TRano gdemrm.bec feparatcp:muopbilofopbue. c. | Ii 90 ſpẽs rei neceſſe eſt hãc cé i má hmõi fi erit: ¶ Dcaniusigit qrífte inrendítco MEE RETE | | (icut oomue: rõ qdẽ q̃dã talis:qꝛ cooperi⸗ re de paffionibue macque no epa nilo —90000— E: | mentũ pꝛohibens coꝛruptiões a ventie im/ eg im qnó feparant.nullne.n.cft nifi po TÉ b:íbue ⁊ caumatibue:beca(t dicit lapides cófideráein oibus acuonibus zpaffich^, | A | 4 laterce 4 ligna:alia vo in bie fpecíem pp iſtius corpis c iftiuomáe c pallio NULLE iſta.q̃ igit nãlis bar vtrügscircamám:ró" aũt nõeſt: itacófiderandücftabaliozd" 1 | ] | Ji I 1t nem aũt ignorãs:aut q̃ circa rónéfolus:aut | quedá o5 ĩtendere artifex: vt carp y c RU magie q̃ eſt ex vtriſq;:illoꝝ aũt ꝗs vterqʒ — medícue.ca at lunt nó abftracra t QUERELAM (L/Ecoítferrillud quonàlieoiffinit vnüqó" — rítate:fs (unt paffionce coꝛꝑis:⁊ dE Il J q; iſtoꝝ ab eo qð oiffinit ᷣmocinalis. V.g. ctionéitendit matbemaric?;ca at g fh —9900. | s o. vigd eft íra.fermecinalie.n.oicitziraeftappe — ftracrai reí veritate ĩtẽdit pꝛim pbo. chi i
ET AAT tirioin vindictá:z fic oc fimilibue. Tldlg (CE vubitauítoe —— E olí PARU cA mios aũt dicit ꝙ eſt ebullitio ſanguis:aut caloris £toirit.op ille quiitéditconfidera rq — D LTDA mipfoms. incoꝛde: naturalíe igit oat mãm: ſermocis partionib?máe nó abftractisab ca fm gpfünt 4er ae || MER NE wrmán líeattoatfonnd c irentíoné. intentío.n.ali le quiintẽdit —* de 5 Inu, ML DD ; , ín má affióce máeno abftractasa má utno | [i | OMA cuius eft boc: t : eceffe eft v Hoc — s eft nálís qui confíderat in cibus affionibub n 900— UA.g.domus:aliꝗs.n. dat itention poris:⁊ in nã iſtiꝰmãe « ín paſſionibus ciu ¶ (iol Ml "Y WU ꝙ cit coopcrímentü pbibeue ab imbribus — qsaütnó eft ita «ci.qoaütcritisfonmis pois — Ns
* «ali EE tici - am:fí té dcran
4 pluuijs 7 frígore ⁊ calore:alius aũt oicít bus nó eft per nám:fed per voluntaté confíde io, —
g ett ex lapídibue 4 lateríbue « lignis: gli? eſtab artificibꝰ mechanicis vt carpẽtario d 9 m
| (o dat formã ——— boc ppter ifta. Pm abftractaa cozpore : « ↄñtia ipfum nó in co quod. dl UAE (git dcm̃ iſtoꝝ eſt naturalis q íntédebat tma — «ranímutabile:fcd in co qà elt copus tf trj n " teriam ⁊ ígnorabatitentioncs:antg itende ^ do:t funt ea que intellus intelligit ém abſ⸗
411 ». a má:l5 ín ret veritate nó feparcnt ofidcrádis Ctt iet bat fola5 itentionẽ:aut melius eſt dicere v mS En Pete ES itque (unc abl "
—990— fit ille congregabat vtrtiq5: vtrũqʒ (gitur — iret veritateifm cé ^ itellectii 2fiderat pi? MEL , gliorumcíatribuetur. — — — — ¶ Scd redeundũeſt vñ venit Pro. | | | TERRENT i6 ¶ Cüocmóftrauit qp in oíffónib^iftaz virtuti 05 ac üt v patTionce aic nõ fcpabilceaP
W | cipe mãm 4 fo:má.incepít oubitare &m ofuetudine mue atu q pr wwe ſtunt | á eit apud náles;t eos qabfolute ofíderartoipury — ca mã aialiũ ĩquãtũ aũt tales cri | |i dA torce:náles.n.oifferüt a oifputatorib?in mo oiffinié — c timoꝛ:⁊ nó ficut linea ⁊ planum . né: |
Mo '! di diſputatores.n.dant diffones fm fozmá trf, oic; (C ecd reuertendá cft ad noftrus joe (cp bo orm 1 un FI ; eritalt
"Ait biffinit do c»íra eftappetit^in vidictã:nãles Vo fm mds:oi z | ples"
pmisv?7 cédogéebullitiocaloris c fanguis in cozde- ¶ Dei quo lodbamurg paſſiones aic ye
APA | —* 7'me, deoicit.intétio.n.alicui eſt hoci, vt mibi videt.in. tea ma nálí: eaque funt talíair ficitó- .
B De DU! i 34.55.:9.55. tento enialícu fm q eftenseftboc.([ D-otnece ſunt ira 7 timoꝛ nó ficut linea 7 fup f p
ier amul $i)
| M 37.^8pbY. eft vt fit íit mã «cic nece eft vt illa intẽtio £5 qp eft ([- 3deft ⁊ qꝛ boc eft magis ꝓpꝛiũ logtco: rete" (. odd al HE OP TNI qi AA. boc exiſtat in mà que béat talẽ oifpónes-f. F ſit ^ c4 illud de quo loquebamur.f.g» paffionce ales, UM AM * ^fit ꝑaliqus intẽtionẽ exiſtẽteʒ tn ea: quapP "WIEOt piſcibilis non funt abſtracte a corporenencie ii Re b DEN MT MET Aocméus gra vt illa rco exiſteret un cano — d E ne:neq; ín eſſe. V. g ira moz que nó fuites, n AUR E e - p bic &moné:qrfi ficut nece eft vt intentio exiſtat in peor in difone necy in cé:ficut linea (UP E Hd —90— NH M : Qui accipit mà fm g eft bociitamete ett vrfit modus acceptio/ Cap· T WE MH DD SLOT. nís ci?Loiffónc.2 fi nó:erit accepta ĩtẽtio:alio s ¶ Scða pare íftíue libri. Anece —— | | | jl AM " "m ; Koc titfoumi oi €O qᷓ; eft.q eni accipit mami oiffóne countttit or⸗ — Ntendentes autez o bequi⸗ [| | ups DF MTS 7 . mimutacL masotntnute accipit:qut a&t accipit foꝛmã TDUNE a: (So (c cft ſimul onbítantce ſeun v— pu gaatacei tit mãm exiſtimat ꝙ dimittit aligd nó neci: ſʒ nó — Ri. | «pe ran QE AERE E o d d AA Pharm Cltitsqr foumaosaccipiinoifonib'Pmoifpónco pug ere bue otbitareOp3* t^ co colt iu l Hd I Ud T detoímire U quib? exiftitzz refiduus fermo eſt manifeſtus. ev LPS tes primom oppol f. lí
Mr ? aliq i neca ¶ lut vo eſt aligs q circa paffióce mãe nõ i Moe Rd d eria rie fcparabilee: 6 phyũcus circa oẽs quecũqʒ —7 gd enuncíaucrünt: Y don MEA mcs4.vde bti?cómoris z bui?máe opa ⁊ paſſiones dem victa accipiamus:ſiwo aliq aionig
8.4 notault
j Por iui PCM ſũt.Circa quaſcũq; aũt nó but?aliue: vtcir" Dc vercamur. rincipiũ antem 45e
A, f : i — pzebendcrequictico pcncq
— 723
" 9— | 1] 4 "T | MPEG Hi Pv e
Pꝛimus jt
* E
Part 53
i- 025. ZIniarf icit [a : hne
? «t ang attigit abinaiato in duobꝰ maxie — moti aut ſenſuʒ:aut p vtrũq;:ĩcepit p. nüerare fni | oe diferre vider: motu ⁊ fenfu. accipim * bolum ofiderátiii oe aia p moti. (L £t. eerie Mta; C Dgenitoribne fere bcc opo ocaia » emos tci da opinabant q»ulud qó appzopataie (CX nice cft nobis i 4. p eft:q? mouet aliud:copinabant Q» illtid qð mouet tCópio nobis in querẽdo ocalapdicc aliud os moueréexiftimauerüt Qq aia € aliqó motü retín neg antiquoy T iuuabimur D eas c femp. 2.0.4 ió.o.Democrit? ipías cé igné:aut Ie" ebimus illud q9 dem̃ eft vere z Pm ꝙ lidüsicignéaut igneũ· ¶ 2»o.oíyit-n. ipfas eé ex coz
| 0D5: vit abimmeillud q3 oc ," poubus:«figuris cc.topinabat.n. q? mouet aliud Á ueilludqoóocrieftfmm q'nó — mouetipía- ib" idiuifibilib"büribns frr Ops, Jt bebe? Bdícé ct ea i IC E:tpl25 ce er coꝛꝑibꝰ idiuifibuib?bütibus figu —* 3l m p cc ct ea q reputant p^ as ifinitas: ⁊ ꝙ ex iſtis ẽ ſolũmõ ⁊ Ipicis:« q fpica 3 NE ig: ⁊ boc ponemus pꝛicipiũ:dicẽ 2 819 aut igned credebát cp fpica eor; aur funt iot * aiaz videt differre ab inaiato his Seo so ona. O exempla boz: coꝛpoꝝ apud
i a exñtia í a
Misi Ppie ¶ motu ⁊ ſenſu: ⁊ hec duo coypaapudcü funt ifiaarpami . i in atreicifta í 8 abantíge oc anima. radys folis. cü notíficauit qp» Iemo.opinabataias um Seclaratà eft ín pofteriorib"gpeófiderato — €€ ex co:pib^indíuifibilib? q apud ips affitant atbo liiis s, Duce ad certitudiné pfectá in rebusquefj — mísnotificauít d ptes funt oc qb? opinar fyemocri,
4 58 quoq; generũ nó ſit niſi ↄſideratio ín pnci tus aiaʒ fieri ex eis: ⁊ qũo opinant᷑ ea eẽ elnta alio | Í eit i 3 9 illi gener: incepit oemóftrare ꝙ neceſſe COpofitog ¶ Et.d.⁊ ꝙ ꝑ ↄgregationẽ ———— Es As oc aia boc mó pᷣncipioꝝ. ¶ Et dixit.⁊ — In eieadaptat vt ex eis coponant oluería entia Y, b. m P icere ín querendo oe aia ppóncs « * uis ſint eiuſdẽ nàe:« intédit p ja hn, amu $ ꝓPiaaie ſm ꝙ eſt aia:⁊ illas ppones po⸗ tẽ eoꝝ in fígura:cin fitu cin oꝛdine.Oiuerſitas enis hilas quep: a Confiderationis. (LEtnotificamtgyea — Piu in his tribꝰ eſt cü oíuerfitate cópofitoz ex cis: ' à * Wotus.atas x * talẽ — funt ouo:fenfus.f. ⁊ ficut fcripture ouierfant pp otuerfitate Irará in bís (iti. Pilocalcoigi o ps o inalato mbfenfazmo — trib" ([ Etcusnarrauitqpipfi opinabant aiam effe Nis bic p vide? MU gpbabemusaias «c. (| £tintendit ignẽ aut aliqà ígneü: q2 opinabant animã eé fpicá ⁊
^ MPa bí t certitudines:qri ipfe vtit ígné eé fpicü.o.róné ^ PR | . 8 loco c nc»quitple vtiturtalibus ver, — (gne ee fpicü.o.róné pp quà opinabantaias ce fper t E " —— — in locis in quibus certítudoeft caʒ.¶ Et.d.⁊ qð é ſpieũ cr iftis € aia — ni RMeliduus fermo eft mamfeftus. ⁊ L.eucip.nó opinabant o fpi dr eue i prt, lcũt.n.qdã z mari : 2 bili? (5/6 opirrabant c» fpica ex co1pib"indiuifi Le Q3eft à maxie 7 p?io effe aiam íd i5 lunt ata:nífi qꝛ opinabant g» talia Co2pa funt b z ^ moues:exiſtimãtes aũt ꝙnõ mouct ip. hola fant ptrafire p alia mouere ipfa: quáuis Pt, | | k "i nó arigere Im TC Hef Po que "O^ cé paid ated. UE ef oífpó quà exiftimabát 0 ur aĩam ſic arbitrati ſunt eſſe. Vñ De/ ^" winsai uetcoꝰ 2 mouet femp.
gui Añ c CUñ ⁊ viuéditerming ec ref, iratíoes. c5
s oertus 9 qucdajantcaliduscéoi ftrigcte.n.co ꝙ cop í it ipſam· Infinitis igit exñtibus figuris z fichti⸗ pbenrceaiali atbomíe q funt fpéí rotüde ignee 7 aias oí ee — ali tain ems ^ eo qðeſt cit:vt in aere moto:que vocaut᷑ oecifio MOE- OH We vet — - vh nes ris igrediẽtibꝰ alijsbmoíirefpírá | que vrir p poxtaeirade:quay oé femel ; a. jebrmoiirelpirádo.£ ue T ve €^ ; Aii». .À de ; n7 dicit —— nãe. Silr eereeee5 | qs pk Sie ias perícaaias ppid rcaialia quadiu poffunt bocfaccre, | mouere relíqua cum cp oe bmói figure ⁊CEtiõ dixerũt ꝙ anbclit?cft diffõ vite. Aer antes ERE ⁊ ipſa:arbi eni ↄtinẽscũ cógregat cozpa: 7 cóftri ili uida.n.bícft illud tatalibue motũ. i (tie figuris q dant aialibꝰ motũ:qꝛ ifta nó V aieé m 3 Weis ud qð eꝓpꝛie ⁊ pp: geſcũtin aliqua bora:ſuſtineri ab extriſeco M. » lüinó par inde al. —— — nõ mo iponẽdo ꝑ anbelitũ alias figuras fibí nes ſeaqso — exiſtimauerũt aiam dicũt ꝙ iſte ẽt ꝓbibẽt illudqð iã ꝑuenit i Micne calidus:bí Siege: olritipfas tus ĩ aialibus abexitu:⁊ 5crpcllürcá cio il 1 fistris idinífibilib?ie s CFCO2pID? — Ind qõ congregat t cóftrinaít cae: c q» víra | ticaerei doo loflibifinió;zea qfuntfpe eftsimaiol pót facere boc. fco, 9 IHE iguis ⁊ ala. C1.6.7 ñilia huic (Cri ois oicesin gditatealicaPaligd laborat ín fa für: pa erntia i gere q oícunt atbomí:que ciédo ouenire illud oib^fenfibilib?z t o4 cám (t
eim Xe. rix opinabant aiaz eé ptes fpicas Chr fry 5* — in eis ſunt enin D mó i dãdo cãʒ anbelir oie. : itg nati: filr JA eucipp?^ fperícg — cám.f.qzaia eft ptes fpice q̃ (emp I
- lres Pm 2 , - totũ: o zs. gregabit co»paoftrigent multe fi Dice à fnnr i, PP Qm exiſtimã * ns Qq monet e tr3 copa d oit alalib?motü:qa —— d fani cit $5 de alalibus motũ. bec coꝛꝑa mouebtitad eritii:« illó erit crit? ábelít^: ov. 22,
Loi íup Ani. pp
| q 1 en iced -, . e v Ba: Dponcte que marie vident ípfi incffe fr (7 Cá notificauic gp antiq nó »fiderát oc aiánifi per^ zo
hl | | 1 : lra - .» 2d. * . T , " " S | x F * por folíg igrediẽtibꝰ p foramia: 1 oi lius ſenſibilis ex illo dato ab eo in Yeah ifti aüt —* [A | ibilce; ftió —— Untgi. hi dao i) funt in motu fi — tee. gà y aia:qꝛ tales figure fti nt polestrã anhelitꝰ diffõ vite:aut ↄñs vitã Aer. n. ↄtinẽs cũ Pr A t te
— —
T — — —
— — — *
P —f — — — —
Quorũdaʒ pithagorico ru5 opinio,
a tunc fuftétabit aial ad imponẽdũ alía copa fpica àb extrifeco:c boc eft ía ponédo anbelítum.(] "o5 aüt fuit pp tría. Quoz vna elt in acgrédo loci illi? qð exiuit· Scóm aũt eſt ad pbibédiu plura cozpora íntrinfeca ab exitu.Tertiũ eft vt adíauet ea:etias in expeliédo illud qð coftringit: « qð congregat ca: ot cunt:c iõ fuit vita oum animal pót facere boc.
¶ Nidet᷑ aüt « a pitbagorícío ocim eandcs ic ĩtelligẽtiã. Dixerũt.n.ꝗdã ipfo aia5c€ q̃ funt ínacre occífióce:alij ait baemouce. Se bíe afit ocim c(t pp id ꝙ ↄtinue vident mouerí:4 fi ſittranꝗllitas nimia. In (dé at ferunt « qctiqs dicũt aiam cé qd fcípm mo née; Clident.n.ocebí exiſtiaſſe motũ maxi me ppzíus cé aie:⁊ alíagdé oia moueriꝑꝑ aiam:ípíasatitafeípfa: pp nihil vídere mo uẽs qð nó moucat ⁊ ipſum. ¶ Et foꝛte ẽt eſt talis ñᷣmo pithagoricoꝝ.q/⸗ dã.n.illoꝝ dicũt ꝙ aiaẽ athomꝰexñs ĩ aere. Quidã ãt illud qð mouet athomos.Et di/ rerũt hoc:qꝛ femp vident᷑ moueri lʒ vẽtus deficiat oind.Et aſſilant᷑ iſtis dicẽtes ꝙ aia eſt aliqd mouẽs ſe.Oẽs cni iſti vident opi nari motũ ↄuenire aĩe:⁊ ꝙ oia nõ mouent niſi ꝑaĩam aĩa aũt mouet᷑ ꝑſe.Nihil.n.vi⸗ det᷑ mouere niſi ipfim ét moucat.
zz 5.⁊ foꝛte ét opio Pithagore ín aia eft ſilis opinio/
Opio Ana. ⁊ ĩ quo difſe/ rat a Demo.
25 (2s
ni Jemocriti « Leucippi. qd. n.pitbagoricoz oíce bant aĩaz cé atbomos aereos:⁊ qdá illud qð mouet athomus:⁊ opinabant D:qacredebát gpatbomifem per mouebant:t ap ania femp mouet. ([ O.d.⁊ fimí lee iſtis (ant dicẽtes 4C. ĩnuit Pla.Oẽs igit ifti con ueniũt ín boc.f.qp mot^eft ꝓpꝛiꝰaĩe:ſʒ oifferüt in qd eft.£t qdá eoꝝ exiſtimahãt eã cé coꝛpa ĩdiuiſibilia: aut ignem:aut aliqð igneũ.quidã Yo atbomos. ¶ S ilrát z Anaxa.aiaʒ oíc eẽ monte. fi aliqeali?oírít gp oẽ mouet ĩtellus: nõtñ pe nítue fic Zemocri. Ille ꝗdeʒ.n.dic ſimplr (dé eẽ aiaʒ c itellectũ:vᷣe.n.aiebat eẽ qð vs, Añ bñ dicẽ Pomeꝝ ꝙ hectoꝛ iacet alið (a; piens:nõ itaqʒ vtit itellectu tãqᷓ; potẽtia q» dãꝗ̃ citca vítaté:6 idẽ dic aiam 7 itellecti, ¶ Et ſilrẽt dicebat Anaxa.ꝙ aia € mouẽs: ⁊cũ dicebat ꝙ itells mouet oẽ: 6t Anax. aliud itẽdit abeo qð itédít Zemo. Demo. enĩ abſolute dixit. ꝙ idẽ ẽ aia qo ĩtellus.diẽ n. ꝙ vitas ẽ res mãifeſta: ⁊ iobfi dixit Po⸗ mer? ⁊ verũ dixit ꝙ bectoꝛ apoplctísabat ⁊ carebat ítellectu. fet nó vtebat᷑ intelluq̃ſi alid vᷣtute: ß dicebat ꝙ itells ⁊ aia (dC ſunt. icit.⁊ fir ét opinat Anaxa.cũ.d.aĩaʒ ec mouete: 70-9 itellits mouet oẽ: (5 Anaxa. ĩtẽdit ín boc illud qà Pemocritus.fsemo.n. ppalauít ꝙ aia ⁊ intellus idẽ funt.o.c veritas cõpꝛebenſa nó cft nifi in co qð manífeftü eft fenfui tim̃. Et ió bã dixit Domerus veríficatoz;cii narrauit oe boie q carebat fenfa g»ca
De Anima
rebat intellectu. Democritigitnõ intendit (p * lectus fit aliqua virtus in aĩalibus alia a virtute e ſus:ſed oicít gp intellectus canima idem funt.
¶ Zinarago.ót mir? certíficat oc ipſis. mul⸗ gi?
totiẽs qdé.n.cáim ei? ꝙ bñ ⁊ rectc ofc cet tellectá. Zilibi àt itellectti hũc eẽ aiaʒ. 3 0! bug.n.(pm ineſſe aialib? magníe 7 pnig:7 bororabilib? z ibonorabilib?. Nõ vidc£dr íftcPm poudéri oict?íntellue oib? filram malib? ineſſe.Sʒ neq5 omnib? boibue.
¶ Zinara.afit latéti?loqbat oc iſtis cá mulfo tíce oíccbat ꝙ itellus cft cá ín iuẽtiõe. Et T rít ĩ alio locoꝛꝙ ĩtells 7 aia idẽ füt. Intelle ctus.n.apud ipᷣm exiſtit in oib? aiglib^ims, j qno. puo:nobili ignobili. €cd no VP mue bunc íntellectá exiſtere ſilr in omuib animalibus. Neq; ctid inhomine. |,
¶ dicit. Anaxa.aũt cü ppalauit ꝙ intellus 912 ides funtlatéti? ppalauit d; Demo.cũ multotiẽs OI qv itellis é cá rectitudie:zét verificatiois:⁊ D apꝑ , ex ei? fnia op itellus fit aliud a fenfu. c ín alijs
videtopiarí gp itells ⁊ aia idé funt. d.n.ꝙ itcl u9 e"
—9 in oib? aialib? magno « puonobili « ignobili.Etu⸗ n
eg ſid exiftimauit:q: nó vdem"itellectá eriftere? dig dé mó in oib? boib?nedü —
¶ £2uicüqs (git Ánmonerí aíatms afpera " bíadé marie motiuũ opinati (ont aía5 c^ Quicũq; tin cognofcere « fentirc cad futizífti dicũt aia eẽ pzincípíazalij qdC zu ra faciétee pelucpiacan vo vnus boc (/ jl Empedocles qdc5 ex elntis oĩbꝰeẽ:. v q395 coz aiam dicẽs fic.Z erras qd ^o cognoſcimus:aquaʒ vo aqua:ethere P | etbera: ignem igne: concozdía aũtcon diã:⁊ diſcoꝛdia triſti diſcoꝛdiam. jd
¶ Et ponentes pꝛincipia aic motü git o baut gpaia fit dignior oib? vt moucit Pr, nétce át regulá in boccogriofcere cle Pf oia cutía dicebãt aia cc pacipia.£2nld4 a5
coy ponebãt ifta pꝛincipia plura |o? Pi afit ponebãt vnà: vt Empedocles 3 i (y ponebat cà cr oib?cIntío: Gef potbol ^r, | q6q5 elntoꝝ cé aiaʒ:⁊ dixit:ꝙ o0 e pꝛebẽdimꝰterrã nifi pterrá: z agn? pod lité « acté p acré: z igné p (ufi file. f-19** per litem: amicitiam per amicitiam· «s,
¶ £ü complcuit fermoné ↄſiderãtiũ in à! ároc di Incepit etiã dicere opioncs coz: qut ? - tes P
b cognítiones ⁊ diſtinctionẽ.dicẽdo.⁊ ponte J
aie motũ «c.i ponẽtes aũt regulã aĩe ——— g di^ £6
fue nãe ppter moti: quapzopter iudicat € («60 —9—
eft magis oibus digna motu fm d oiximus oir 00d
nentes aütregulá in cófideratione de aiat " ,
tionẽ eus: c oíftinctioné in oibus entibu⸗ 2 totiuc
tur ꝙ aia eft pꝛincipiũ totíus:aut ex PIC z ajartl
Qui igit ponebant bec pn^plura yno pone rg Y
* , * il nedũ exiſtere in oibusaidll?z, qu]
Y iber
pura vna: qui opinabant pᷣncipiũ vnũ e&ponebát
aiaz vnã. C].g.q: £mpe.ponebataias fieri ex elntis
Ji 2 ponebat ípías fey ín numero £5 nüeg: eintox apo gp IPm.oirit eni q nos nó cóprebendimus terrà nifi p terrá ⁊c. ¶ £t cü.o.« qdà coz ponebát bec pucipia
Plura vno:intédebat quidã eoꝝ:qꝛ pofuerütbec pn
Enpj,c CIPla plura vno opinabant aniam effe plura vna:vt
hut py, EIniedocles:fs fiiit cótentus oicere rem loco oiitie. dé " "o. & At cũ.d.⁊ quidã coz: ponebát vná aiam:intende:
45 Pb. bat ⁊ quidã eoꝝ qui ponebãt vnũ pncipiü:ponebát Vná aiam:fed fuit otentue h̊ ↄſequẽte loco rei econz Shi : uerſo eí qð fecit p;z reſiauus fermo eft manifeftus. "^ — Cfodéaürmó « Plato in Timeo aias er eIntie facit. Eognoſci eniínquít file fimili. LKes aũt ait ex pꝛicipijs eẽ.Silr aũt cin his | dit oe pbilofopbia oícunt pcádé octermí . . :Watüeft.3pfus quidéaialeripfa vnf? ídca: | «. &€rpetma lógítudinc ⁊ latitudine ⁊ altitu T ineconftaremalíaautem fimílimodo.
Et fili Plato ín Z (mco ponebataias alí Perelntis. Qm̃ apud ípfiimníbil cogto^ Ictt nifi p fut file. £t q oca rco non fücrt
er ſuis peincipfjo. Ft ſimiliter octermi
P. duit pꝛius in phia.ſ.in ſuis oifpntatióib?: "i zmanifetumeft qrlíber Z-(mcícrírabcio: t X qpaníma fimptrefter fozrma vnus: c pri tna longitudine ⁊ pꝛima latítudine:z p:ímo zc rofundo:⁊ gala currunt boc modo.
f Plato pofaitin Timeo q» ania eft alíquíd ín ſuba gm. elntoz:opinabat (ll ét qð opinabat q ponebat aias pi^ t. EX pncipys:c eft p oes res nó cognofcunt niſi p fua.
— lilia:z nó cogſcuñt᷑ niſi p cognitione fuo pncípioz: tl »m, 19 pncipía cognoYcunt p fua filia:otiget (p pncipia "ej? cognofcant p pꝛincipia.Et cũ ↄaiungemꝰ buic o» aia "* cognofcit resp pricipia ea:otiget ex D o» aia fit pr cípta.bec eni funt ppetates ouertibiles. (7 2wo.fily octerminamt 2614 fir óterminault in fua pDia zin Ícbolis eius qm̃ in Timeo oixirboc alio mõ · O· eniz illic c» aial fimpli abſolutũ qó eft genusaialiiü 4 pu cipiü eoꝝ eft copofitü ex vno: cy zia logítudine q eft cópofita ey oualítate Bma:z ey latitudie que eft tu compofíta ex pma trinitateꝛt ex pfundo:qó coponit Wwaplmo CX prima dternitated funt Bncipia alíoz; mumerozis 1^ —Opofitoz.(T Etopinabat qp longitudo cóponif ey 43,7; Oualitate:q? linea fit €x duobꝰ punctis; latitudo ex .,.Hnitateggfít cà logitudine et tribus pũctis:⁊ fpif n ſitudo cx qteritate:q» fit cũ lógitudine ⁊ latitudie « - Ékqtuo: punctis Qm̃ cũ opinabat gymüeri fant bn Clpfa oĩum:fuit nece aptid ipm:vt pancípia nüerozz ^ Mit pncipía generü ee fenfibilíe:z alu nüerí gcõpo/ á nunt cx pᷣncipys fint Pncípía ét rczz; ptículartam:ita Ü pucipta aĩalis ſimplicis eft pzia vitas: piia ona Is: trinitas; dternitas."hzinapia aüt alíox aia; 1 funtaly niüert. ¶ Etió.o.cp alia currüt IS mó.f. qracipía alioꝝ aĩaliũ pticulariũ ſunt alg numeri : c ' aobinrabant D in pncipys entuii ópinabant ꝙ aia sy ert orit ex pncipys pp cognitioné opiati füt qp aia pf i ife nüerus q eft pncipii numero», (T 75.9.2 ma Bw "eft o» Timeus evít ab eíeet mibi vi q illud Vig eq (1 96 Bncipue in Zimeo eft alid ab eo qo "Wn diſputatiõibus:⁊ dfi diuerſitas boius in
E c» Pꝛimus aia nó eft nifi pp oiuerfitaté eoꝝ in pneipys.Oce.m gueniüt ꝙ o5 ee ex pᷣncipus:⁊ oicüt d» opio Platõis in Zcimeo oc aia € g aia eft nà media.f.iter foꝛmas abftractae ĩdiuiſibues:⁊ iter foꝛmas fenfibiles diui/ fibilesf5 mãz. ¶ Themiſtiꝰãt oicebat g (lato in/
&ide p imete 38,⁊.39.
tendebat per iſtã mãm ĩtellectũ inter oẽs ꝑtes aie:
cũ ſuũ ee ſit medius inter foꝛmales mãles tabftra;
dicebanteſſe forme etc. i e dixerũt D qꝛ opinabant
- -— - L4 -
gnofcüt itellectu «qdà fcia:ddá exiftimatioe:z d3 fenfu:z nibil cognofcit nifi p ſuũ file: nece eft vt ifte Vtutes aie cõpꝛehẽſiue fint pn" nüeroz q füt fozme a elnta enti. vntrati 7 oualitat!:« trínitat:z iter; nitatl.⁊ nece eft vt itellectus er iftis fit vnitas:z fcia dualitas:⁊ exiſtimatio trinitas:⁊ fenfus dtermtas.
¶ Qm̃ãt 7 motiuũ videbat aia cé: ⁊ cogni ſcitiuũ. Sic adá cóplert ſũt ex vtriſq;:enun cíateaaias eẽ uficz mouẽteʒ (cips. Sifferũ ait t oe pꝛicipijs q ⁊ quot ſũt. Maxie age copa faciẽtes pꝛicipia ab bíe q icorpea Ab
his aũt miſcẽtes ⁊ ab vtriſqʒ pꝛicipia referg -
tes.differunt autem ⁊ circa multitudinẽ:pi quidem vnum: illi oo plura dicunt
¶ £t q:eriftiat ẽ ðaia pémoucoz cogno ſcẽs. Zoluerũt aliq ↄgregare bono: indí cauerũt ꝙ aia énüer?feípm monée, £tma gig diuerſitas eſt in pꝛicipijs G ft ⁊ qnot. Etmaxie inter eos ꝗ faciunt cg coꝛpalia: ⁊
Zo ifficile pof fum? bodic t telligere opi niones anti / quoꝝ:qꝛ non ſũt note apð noe. 3 dé 2? celí.có,72,
— S
— — —
— — — — — — — — — — — —
— ———
— E — — —⸗—,
ES ve — —— oo EE Rem —
—— — — — — € - — —
— — — —
inter eos q nó coꝛꝑalia.Et iſtiẽt differũt ab eis qadmi(cét ⁊ ponũt pꝛincipia cx vtroqʒ. Et diuerſitas ct ẽ in nũcro pꝛicipioꝝ.Qui/ dõ enĩ dicũt vn pꝛicipiũ eẽ. Quidã plura. 28 (| Et qꝛ exiſtimatũ ẽᷣ.i.certificatũ qp mouẽ ⁊ cogno/ ſcere lunt pꝛincipia aĩe:intẽdebãt aliꝗ ad ↄgregãdũ vtrũq; ĩ aĩa:dicẽdo aĩaʒ eẽ numerũ fe mouẽtẽ:qꝛ nõ Creo fuerũt mouet ab alio. Et cuz notificauit ſectasq̃ oint in —* * diffiniẽdo aĩaz:⁊ (unt tres.Quaz pꝛia oiffínít ed per ' motü aut p ofitía motũ.Scða át p cognitione. Z- cre tía Vo p vtrũq;:⁊ oẽs oueniüt ꝙ € ex pncipus:icepit notífícare modos oiuerfitatís coz; vlr:I5 ↄueniãt in Pao € cc pncipys T Et.d.⁊ magna diuerſitas ⁊c̃.i. vint in ſuba aĩe:qꝛ oint ín pᷣncipis.ſ.in nã coz ⁊ in nũero:⁊ maria otuerfítas € ín nã pᷣncipioꝝ:interpo/ mã coꝛpalis nẽtes pncipia coꝛpalia:⁊ ponétes ea nó cozpalia cus t incoporea (fte due nãe marie oífferát;oifferüt ét iſti ab eis qui —— E admifcet « ponunt pncípia ex vtroq; .i.coꝛpalibus ⁊ fr eae, 16 coꝛpalibꝰ. ¶ O · d. ⁊ differũt ét in niero Qncipío coi, vitimi. fu · i·⁊ oifferüt ẽt ĩ aĩa:qꝛ differũt in nũero pᷣncipioꝝ. ¶ Cõſequẽter afit his ⁊ aiaʒ affignát. Io" tiuũ.n.nãʒ pꝛĩoꝝ exiſtimauer̃t ñ irrõnabilr. a ꝗbuſdã viſuʒ (pas ignẽ eẽ:etenĩ bt ptt bue ſubtiliſſimꝰẽ:⁊ maxie eltoꝝ ĩcoꝛpoꝛeũ. Zidbucát mouet qꝛ « mouetalía pꝛimo. ¶ Et i(tí pcedüt i diffiniẽdo atas pceffu ↄñti iſta. henĩ qð reputant:qm̃ nã pzincfpio cft mouẽs nõẽ cr vVitatẽ:vñ qdà exiſtimabant ißam eẽignẽ. Ignis enĩẽ paímox ptifi ínter elnta:⁊ ꝙ magis vã nõeẽ coꝛpus:⁊ fpe mro uet ⁊ mouet alia cozpa polaitentíone. z9 (Li notificauit ſnias antiquoꝝ ð aĩa:ĩcepit laudare eas i co qð dicũt oe vitate toe vificatiõe ↄñe. ¶ Et d. ⁊ iſti pcedüt ⁊c̃.i.⁊ iſti q opinant aia5 cfle ex pnct pye:q: mouet p ſe:⁊ oifſinierũt eã D mó pceffert in boc via recta c orite pᷣncipia.Opinari eni op nã pnci píoz é mouẽs p fe:rectü eft: I 2-0.ció exiftimaue runt qdá ⁊c̃.i.cqꝛ opínati ſũt ed e£ ex pᷣncipus exiſti mauerüt gdã eã eé (gné:q: reputabàt igne e£ elntuʒ ccteroz elntoz 4 fimplicioz ꝑtiũ:⁊ ꝙ magts v2 non effe coꝛpus:qꝛ opinant pneipia eẽ talía.f-fimpliciora alus remotiora nã co2pea:« oia ífta cii eo c» vifa € ab cís moueri mouere alía pzia itétione ficut ala, ¶ Democritus aft ⁊ floridius dixit enum ciãs pp qd vtráqs hoꝝ.aiĩaʒ qdé.n. c itelłʒ idẽ:quẽadmodũ diximꝰ:⁊ er pꝛis ⁊ idiut fibilib? co:píb?. Wotiuũ át pp fubtilitates pic figura. Figuran át mobilíffimg d fpi caoicit;bocatit itellectum effe ⁊ iggem. C Demwocritus ãt dixit in Dfermoné magie latẽteʒ. Et iudicauit cãʒ i vtroq;:⁊ dixit: qp gla ⁊ intellectꝰſunt ideʒ:⁊ ꝙ Det cx pꝛimis ꝛpꝑibus indiuiſibilibꝰ:⁊ attríbuit i—pᷣm mo tui ꝑpparuitatẽ partiũ eius: pp figurã:⁊ s ER uraemagío obcdice motuiẽ pica: qp itellectue ⁊ ignie hñt tal figura. 30 (. Quia intétio ei" ín B capto eft oemrare g» LA bii dixert in D g» ↄueniũt i B g»aia € cx pzicipys pp
Opinari « nà pucipioz eftmouene p fe rectuz eft. 3de?' pby. S. 4-. vide, 2, 9€ 86.55,
De Anima
motũ «face cõparationẽ iter ſermones eoꝝ oe Dt iã locutus fuit oc fcia ei? q dicebat aĩaʒ eẽ igne «nce pít mó log ve opinátib? cá cé ex ptib? idiuifibilib". (| Dicédo.Democrítus aíít.o.Ó nã aic pp motũ fcr moné magis latenté fermone oícétie ipas eẽ igne eít magie latés qꝛ iudicauit aĩaʒ i vtragg vtute:⁊. ipam eádé:c p nà vtriufqs € cadé.f.intellectus ⁊ ais mouẽtis ẽ fenfibilis.Z».eni q» aia ⁊ itellect? fant (de: ⁊ ꝙ nã illius eft q2 eft ps ꝑtiũ ĩdiuiſibiliũ fpericarue ¶ 2.0.zattríbuit ips motui ⁊c̃.i.t attribuit ips mo tui ppoaic.i.pofuit ipm cám motusaie pp putate fuaz ptiũ cà fit idinifibilis:t pp ſuã figuras pina/ bat enicp illa figura eft leuioris mot" oius figurazs 4 ió opinaba£ gp ifta figura exiſtit aia ⁊ ĩ igne:ꝛ iſte fmo latet pp otio-quoz: vnü eft 5 q9 opinabat-faia « itells funt (dé: op eft pare indiuiſibilis:ſʒ pte ĩdiuiſibilẽ eẽ eft oubit-igne aüt cffe eft manifeftus, ¶ Anaxagoras ãt vigdéalíó dicẽaiam ali itellectá vt diximꝰpꝛius. Vtit aũt vtrifqs: ficut vna n3. Aerũtũ ponit ĩtellectũ pꝛinci pius maricoius.folá igit᷑ dicit ipfis cog d funt fimplicé eẽ « ĩmixiũ pu:affignat at vtrüqs eidem piicípío:z cogtiofcerc ⁊ mo uere:Dicẽs itellectum mouere vniuerſuʒ ¶ Zinaragorae át vi dicere aiam ec alíudab itellectu:ficut dixit (upiue. Sedtñ vtif eis etiã jfi fint eiuſdẽ nãe.Sed ponit ĩrellm di gniorẽ oĩbꝰrebꝰvt fit pꝛicipiũ.ic.n.ꝙ fo lioitellect?iter oĩaentia € ſimplex: mudus ⁊ purus.Etattribuit ei vtraqs.f.cognítione ⁊ motũ:dicẽdo ꝙ itellectue mouet omnt ¶ Cũ fecit cõparationẽ iter opioné dicẽtis ipfas efft (gné:t opinione dicẽtis ipfas eẽ pte fpericam partt índiuifibiliü:incepit etí facere copationé iter 0P' nem Anaxago.⁊ emo. (L Et.o. Anaya. cci LnaE) aüt videt fm qapparet oícere aiam effe aliud ab tellectu:fed qᷓuis boc apparet ex fuo fermóe:ti ponit cos eſſe eiuſdez nác.i.eiufdé generis:⁊ a ponit intellectũ magis dignũ vt fit pᷣncipiũ oium rü:tpzeponit ipfum oibus.o.enim op lolus ĩtellecn eft ſimplex:mũdus purus .i.abſtractus a mã:nog mixtus cii ea:⁊ attribuit vtrüqs ei ín oibus ptib ue dí.f.cognitíoné ⁊ motũ.Opinat eni c» itcllectue uetoia « ꝙ nó mouet᷑:qm̃ aüt ífte fermo eft p " vicinus veritati fnie Alrifto.f.g» íntellectti? mó/ p:incipijs:z q» eft cauía cognitionis motu? € rfi hifeftum:z ideo laudabit ipfum poft multii:t no cabit íd quod remanfít ei dicere oe intellect
(. Gf át Z-baleeerbie j tradíta reto
A r7 fi L^ (0
nem í arii
pofitós l5
funt motíuffaliqdaias opiarí. €»íqdó ei pii"
lapidéaías biezqrn ferrũ monet. 22/087
àt fic: alij gaã aerc ípfas céfuít cé.Ipfic op náeoins fótiliffimfi cé ⁊ pꝛicipium. € Ef ^ coáfcé monéaias. c55 g git poirm 6 ẽ er Dreliqcoáfce. com fo gp fetiliffirm (ii motiuũeſſe:⁊ Eraclitꝰpꝛicipiũ atat rn cc oícittfigdé vaporéer quo alia £rad qué conftítnít:eteni icozpalíffimtüante tfi | fctmp. £15 vᷣo monet motu cosſciin⸗
8; td Un a
/ pt ó fcd vict Un,
Sie, Spfts fentíre
Y. iber
oht eC G ft: ille arbitratus e mlti. ifr 8üt his Zllcmconopínari viſus cft oc aia. 3Olcit.n.ipfas imotalé cé ppboc g affimítimoꝛrtalibus.Hoc aót icfic ipfi tãq; mo/ femp. Mouerien ⁊ dina oia cótínte ſp Di3:folé;aftra:7 celũtotũ Magis aũt rũ ! ꝗdã aiaʒ ads eẽ criftimaucit vtlbippo. uaderi.n.nixi (unt ex genitura: qm̃ oium humida eft. feteniredarguitoicérce f angui emeẽaiam:qm̃ genitura non eft fanguis. «9C atit efTe pꝛimã aiam. Zilij auté (anguí nem gigs effe dixerũt Ld —— i aie:maxie ꝓpꝛiũ opinantes. medi Sliriiet pprernóm fanguis. €? ia enisclnta P'cter terram índicé acceperũt.Hãc eni nol Protulerunt: nífi fi aliquío oirerit ípfam
ellc eromnibue elementie:aut omnia. C abilcf
Xquo ↄſtituit oẽs res:⁊ ponití motũ acoꝛpibꝰ:⁊ femp liqdũ. Etopinabã turcũ multis alijs ꝙ oĩa entia ſunt in motu.
Et foꝛte ẽt aliꝗqs v opinari ẽt in aĩa talẽ opi
nionc. Dicit cni ipa5 cé imortalẽ:qꝛ affimi^ lat imoꝛtalibꝰ:⁊ ꝙ beft eiqꝛ fempmouct. Et oírít.oco eni ouj:lung. f. fol z (telle femp mouent motu cótinino. fetalijq oígniorce funt derideriiudicauerũt ipía5 efTc aquá: vt Hippo.Et vi otclinarc ad bác opioné ppt fpermacá fitbéreg. £9 i pp B Sdicit oicétí 3135 c£ ſanguinẽ: dicẽdo ofperma nõẽ fan Sule. Et ſperma eft pia aia. Et alij oírerüit bim effc (angitic:vr £ rítiae:cum.erittima nerit gp nibil cõſequit anfmá ficut fentíre: z e lentirceft cra ſanguinis. Anũqðqʒ cni : —* pꝛeterterram habet iudicẽ:terra ait ullum:⁊ qð dictũ fuit beca eft g'efteroi us elementíe:automnía elementa, ült numerare oés opiones antíquoz in aia:t da⸗
J e " , - - - ^ L lt libet aliquã róné: ſermo eius eft manifeftus.
uc.» Ifitis atitopinabat aiam cffe principii mo; fS per fe:q dicebat qp magnes bet ————— thief ie logene aut opinabat aiam effe aeré aer tũ igit "Fine ccterl cozpib^:c Bncipiii coy, Inquã Ctep! as " oabit ei Cognitio: inquátü fubtilius die, Pib'oabíf ei motꝰ. Et bec ouo appꝛopriant
raclitus vo opinabat aias effe principium
ius aũt v? vt narratur oc eo dicere Stam effealiqd mouẽs:cuʒ dicebat gq lapte jn aiam:qꝛ mouet ferrus.z5iogcuceatt ⁊ a j "nltiopinabant aiam eẽ aeré.£? nía eri ài mabant cpníbil eft fübtiliua acrezz pp b cipis locit 1 mouet. Scðmenĩ gé pꝛin Pil aliaꝝrepcognoſcit· Scom ⸗ qett übtilío: oib? reb?tmoncr. Jzraclit?étoicit Q ala cft pꝛincipiũ:cũ bícít ips cé vapores: valde rc
Pꝛimus *
illud pꝛincipiũ eft vapoꝛ ligdus motus:qꝛ opinaba£ Pex vapore eft ↄſtitutio aliax:cg eft valde remo: us à coꝛꝑe:⁊ bec ouo tüt in pncipio-([- 2*.0.« opina bat cii multis alijs «c.i. t optabat cà multe alys: ep oia mouent: credebat ppõnẽ cóes oib^.f.g» file Cognofctt p ſuũ ſile.⁊ qꝛ apud ips oia funt mota:fuít nece yt cognofces fit motu:gpp uidicauit aias e£ ya pore: fil q ponitipas files nac ftellaz « folís « Lie videt opinan ipía3 moueri pfe:fed dicẽs ipam effe aqua os oeriden.'flullus eni dixit aqua ee elntũ ce» terozi:fed tii oedít eí rónem aliquá.f.q2 perma qà eft pᷣncipiũ gñationis:eſt valde büídü: cxiftimatit cft qp fperma eft aía:cii ips foꝛmet embzioné. (2. o.qm per boc5diícít dicenti opaia cft fanguis.i.t po nít qp iperma eft pma aia : qz ponit qp fpermanó cft fanguis:fozte igit non uidicauit q» aia eft aqua:nifi q? videbat fpma cé aia5: aquá nó fanguine. ([. 2» dam vnugdq; elntox pzeter terras zc.i.c ynüqóqs elntoꝝ iudicat eft ab antiquís cffe aiam €x eo pter
terrã. Tlullus eni opinat terrà cé etntü alioz:fed q» Nullus opt;
tif eft compofita €x quibuídá elcmentís:aut cft oig " elementa.f-ex omnibus elementis, e
¶ Diffmiũt aũt oco aĩaʒ tribus vteftolccre: max.coi4. motu:ſenſu:⁊ iĩcoꝛꝑeo.ſHoꝝ aũt vnũqðqʒ beſodo.
reducit᷑ ad pꝛincipia. ande ⁊ i cognoſcẽdo diffiniẽtes ipᷣaʒ:aut elntũ:aut cx cIngfaciüte dicentes filr ĩuicẽ pter vnũ. Dicũt.n.⁊ file X. cognoſci ſimili:qm̃ eniʒ aia oia cognoſcit: conſtituunt eam ex omnibus pꝛincipijs.
C. Et ipſi vlr diffiniũt aiam tribꝰ:motu.ſ.⁊
fenfu: z nó coꝛporeo.Et vnfqSqs ífto re ducít ad pꝛincipiũ:⁊ ꝑp Bb — ipf. - ét elntuʒ:aut ex cIntie ill q otffinícrüt eg pco guitionẽ:⁊ ꝙ qdã dicũt ĩ bocé file eí q9 oí cũt ꝗdã pter vni.oicfiteni ꝙ file no cogno/ ſcitur nifi p ſuuʒ file: qz aia cognoſcit oig pofuerüt cd ↄſtituiex oibue pꝛincipijs.
¶ Cum oemtauít ꝙ ↄſiderãtes in aia p motü oebét
opinari ipfam eé ex pzincipys:icepit oemóftrare vlt Q oia oícta i oiffinitióc aie reducta füt ad. pᷣncipiũ. ¶ Et .d· ipi vlr oíffiniut «Cic antig vlr pcedüt in diffiniẽdo aias t cognoſcẽdo fud iubaʒ trib^yus:mo tuf. ſenſu.i.cognitiõe:cũ bec ouo videani ppa aie. Tertiũ aũt qz eft nó coꝛpus ples eni eoꝝ opinabát boc exiſtẽ in aia nó mín" pdicta ouo: z vnaqueqs iſtax víaz iducit cos ad opinádi aiam eẽ ex pancí, pus. £t boc itédebat ci-0-tynüqBqs reduait ad pn, cipiũ.¶ O.incepit demrare vtà p quá pceffít q iudi cauít aiam e€ cx pncipus ꝑcognitionẽ:⁊.d.⁊ pp [5 fuerüt ipfas effe elntu «CL q? oes opinabang cà ce né gp eft elntii:aut cx elem etis:⁊ vía qua pceiferunt ifti ín B cft eade « filis pter vnü illoꝝ..Anaxagorã (| · demonſtrauit banc viã t dixit.dicunt enmg fimile nó cognofcit nifi per ſuũ ſile.i. ⁊ boc fuit nece apud eos:qzopinabant tres ꝓpõnes. Qua, vna eft ꝙ oieres cognofcit p futi fimile. 36a ẽ o» oi nog cognofcütnifi p fua pn*.Z-ertia eft ꝙ aia coſcit oia ex QD? (eqt ꝙ aia eft pn* oia:aut ex pncipys oium,
¶ Quicũq; quidẽ (gi vnãaliquã oicárcam vtelntum vn c aiam:vnũ pont: vr igneʒ
[1 l| | -E | E:
— —— — — — — —
— MÀ — —— —
— ⏑ü⏑—
W oer — meet — — — — — E - —
Part 54
aut aerẽ. Plura vᷣo dicentes pꝛincipia. Et aias plura dicũt.Anaxagoras aũt ſolũ ipa" fibilé dicit intellectũ ⁊ cóc nihil alicui alioꝝ bie.Hmõi aũt cá ſit qũo cognoſcit:⁊ ꝓpter quá cãm:neqʒ ille dixit neq; ex bie que di⸗ cta ſunt conſpicuum eſt.
¶ Quiigit dixit ꝙ pꝛicipiũ ⁊ eltũẽ vnũ:põit
€5 olue Ana xagoꝛas ol. xit itellectuʒ ümmuixti cffe Sjid€é3^ daia 16.0.4. 0*7. por. 5657. Vide et boc e$ EX C0,23«
aiaz ét vnũ:aut ignẽ:aut acré.f£tg põit pꝛĩ/ cipia pla vno: « poit aiam plà vio. Anaxa. át ſolus dicebat g itellect? nó recipít paffio nem:⁊ ꝙ nibil eſt in co quo béat cóicationé cá alia re.Sʒ ñ dixit qũo:⁊ ꝑꝑqd p bác oif póné coóícit: c hẽ qð appet er ſuo ᷣmone.
¶ Cum notificauít qp opiones eoz in ſubſtãtia aic fe quunt illud q opinabant in ſuba pzincipioz : ince pit oemfarc ét qp opionee eoz. ín nuó aiaz-feat end ulud qð opina£ in numero pncípioz.(T- Et da igit dixit vnü pᷣncipiũ eſſe:ponit aiam vnius rei.i.ynius nãe ex illo pꝛincipio:aut ignẽ:aut aereʒ.⁊ ꝗ dixerunt pꝛincipia effe plura vno:opinant᷑ aniam effe plurem vna. ¶ 2».íncepit oeclarare opioné Anaxa.⁊ q alia via pceſſit: ⁊ d. Zinayagorae aüt folus dixit gp intel lectue nó recipit paffioné.i-non eft mãlis:⁊ g in nul lo bét coicationé cũ alío.(.g» nulla res oium qs iteL/ lígt eft in co ita qp fit cóie eis in alia fozma-t.cp non eit hocneq; in hoc. i. neq; eft coꝛpus:neq; vtus trn coz pore:c boc nullus dixit níft Anaxagoras:⁊ fup D lau dabit Anaxagorã poft. (T. 2».o.fed nõ. d· gũo i· ſz nó d.qũo ↄtingit ei vt intelligat oĩa:vtrum fm qp eſt in actu: aut fm gp eft in potẽtia:neq; dixit ét qua oe cà intelligit res que nó funt intelletus in actu: boc eft quod poft complebit cũ locutus erit oc intellectu.
¶ Quicũqʒ aũt rictatee faciũt in pꝛicipijs: ⁊ aiam ex õrijs ↄſtituũt.Quiaũt alterũ trm ʒrioꝝ ponũt:vt calidũ ant frigidũ ꝛaut alið pᷣs alud:⁊ aiam ſilr vnũ aligqd hoꝝ ponunt. «i ⁊ noia ↄſequunt᷑ calidũ quidẽ dicẽtes: q: ppterboc ⁊ boc viuere noĩaiũ eft. £i àüt frigidũ ppreſpirationẽ ⁊ refrigerationẽ vocarianimam.Zradita quideʒ oc auima: 4 propter quae cauſas dicũt fic:bec funt.
(Lt illi q (n pꝛincipijs ponebat 2rictate: co ftituüt cria atas cx órtje. €uí igit poſuerũt pꝛincipiũ alterũ ↄrioꝝ:vt calidum frigidũ aiſð filezopinati funr ín aia ét illã cffe vna boc mõ.Et videmus eos etiã cõſequinoia. Quiãã igit᷑ coy oícütaiam cffe caliduʒ:gm bocnomé vita in lingua greca cccídit cr bac itentióc.£t quidã oicfir qpeft algidũ.i. frigi dum ppter anbelitũ: ifrigidatío d puientt ex anhelitu:dĩ i greco ífagt.f.anbelit?. Hoc igitur accepimus ab antiquis oc anima: iſta induxcrunt eos ad dicendum hoc.
35 Narrauit in boc capto ↄſequẽtiã eius q5 opinant
ín ſubſtãtia aie ad illud qó opínant i pncipye:adeo g qui opinat᷑ pꝛincipia effe otrarig dicit anima efle
De Anima
cr cõtrarijs.Oicẽs igit qp principia funt calidii : atit frigidum:aut aliud ↄtrariũ · dicit qp aia filr eft vnus illoz otraríoz.£t n alía cráflatione ĩuenitur addi: ti: qui opinabant ꝙ pzincipía (unt alteru par con traríoz:otcüt gp anima € ín illo parí cótraríoz;t €^ illud qõ dixit:⁊ g pofuerüt 2rictaté in pꝛincipus t€ (|. icindc.o.t videmus cos confcqui noia 7c.b4 in, ucniemus cos ratiocinari fuper hoc.ſ.g alteru com trarioz eft pꝛincipiũ:⁊ qp aia cft ex eo er deriuatioe puius noie vite ⁊ anime. Sicens igitur ipfam effe cà lidü:rócinatur per boc p boc nomen vita un lingua grecoꝝ veriuatur a calido: ſimilr boc nome moti Et q oiyit ipfam cffe frigidum rócínatur per boc men anbelitus qà oeríuat a frigido.(. Z»eide-o-t€ ígitur accepimus «c.i.in ſubſtãtia anime: 4 ifte funt rationes que induxerunt eos ad boc dicẽdũ · ſ .rónc$ accepte ey oiftinctióe ⁊ motu: qp aia nó eft corpus ·
(CZcríapareiftinepzimt, — Caß · 1b -162 nfideraudum autcm paf
^ am D - lom ^» H fs UN —— TUA P V ume
?/ ds quídes oc motu. Foꝛtaſſis inea non folum falfo cft fubftam AL eel | riam ipfiue bmóí effe quale à. aiunt dicentes animaʒ eſſe ' cít (cíipíum mouens:aut pole mouere. vnum q9da. £t impoffibilifi ineſſe ipfi ttim. £2uod qnídé igitur nõneceſſe fit mo⸗ uene ⁊ ipſum moueri dictum eft pꝛius. ¶ Debemꝰ igitur ꝑſcrutari pꝛius oc motu. An.gꝙ nob folüé falfus.í.cpfuba ei? fiL lie diſpoͤnis:ſiẽ narrat íftíq oíctit aiam C^: alíqd mouée fczantaliqd motiuũ ſui f$16 aias moiũẽ ẽt ipolc. fct oíco ct qpnótt vt mouens ſit motũ:⁊ boc etía pdict ^^.
yum compleuit fermones antiquoꝝ 0€ anum f
rónee eoꝝ:⁊ ꝙ collocat ín eis oc vcroit íi pít i bac pte ↄdicere falfo dicto ab eis que eftt pare buius tractatus."f»2íma eni eft in pzologo ^ cüda in inuenfendo opiniones coz. aL ertta UY ^ dicédo cis. £t incepit in bac parte contradictT v», qui diffiniũt cà per motü.([ Et-o.Et oebemu Pr, fcratarí «Ciz perfcrutandus cft oc confíderanti ó in (übftantía eius per motum. Olifum eft ent5 Ji d tii eft falfus fermo coz quí diffiniũt cà:q € alid
moués aut motiuũ ſui:ſed etiã g» fit aia mot? M (t gii
vt conftítuatur per motus vt plura entia:vt z ari cn fluuy:eſt falus. ¶ £t boc intẽdebat cũ · 07€ 5 — mod mam motus eft impoffibile.í.fed fermo oic cgi,
effentia anime conftituttur per motum eft tt qe bilis. ¶ Deinde. d · Et oico etíá ꝙ nó eft n die quoní3 autem non eft neceffaríü vt aliquid ^ fe:oeclaratus eft paius:fcilicet ín naturali eft mota per fe:modo incipit oeclarare ¶ Dupir aũt qñ moueat᷑ oc.aut.I1- 3. co aut bm feíps. Scðzʒ aũt alten dicim der * mouent ex eẽ ĩ co qo mouet᷑ vt nau Pa filr monent nauí.Ibcc qdes.n.fmm CP. mouetur Sflli auté epcéinco quod IP c Manifeſtũ aũt ín partibus eſt boc * Pꝛopꝛius gdéenicft mor? pedũ 217
cio cft
fs alic?
—* Pam,
"Plo Kran
Y. iber
tio eſt: quia mouentur ⁊ homines:no ineſt * autem talis motus nautis tunc.
Mons C £tomne motá altero ono modoꝛũmo/ ^ uet:aut ꝑ alið:aut ꝑ ſe.⁊ oicép aliud ill Pmouet:qꝛẽ ĩ aliq moio:vt eqtãs i naue. Iro? cni ei? nó eft ſiẽ motꝰ nauis:qm̃ nauis ACD fe: ⁊ eꝗgtãs mouet᷑:qꝛ ẽ ĩ moto.Et ceít manifeſtũ p mébza. zi»or? eni ꝓpꝛiꝰ Pedib? Cábnlatio: cóuenítét boi. $55 non
pito iueni£i illa oífpónc i egtátib? in nauí. Bis "Ht (C£u; oeclarauít ꝙ falfítae nó tii inuenit᷑ in boc qp E ttr, monet ſe aĩa: yt declaratũ eft ín fermóibvlib^: (s et $ — Wh boc qð dicũt q (uba aie »ftituit p motus:vt vétí B uuu. icepit declare boc ét eé ipole.£t incepit pai : oduiidere modos fm quos o: qpalíqd eft motus: Declarauit ptio ꝙ mot? attribuit alicui duobꝰ mo; 8: aut eéntiatt qri aligd fuerit motus p ſe:aut accu n talr qi fuent motü p motü alteri cũ fuerit in re ai aC Bt.D.co£ moti mouet ouob? modis:aut p tud:aut p fe.Z».o.exépli oc cqtátib? in naui2.o. C manifeftü eft ex mẽbꝛis.i.mnotus nauis nó attrí
QU s ütttr egtãtibus céntíali:z boc manifeftü ẽ ex mo/ NO li me b202: pp que attribuit mot^céntialt boi ⁊ aia; iip pedũ.Motus enĩ nó attribuit boi effentialr:nif
wing, PPbec méb2a; ifte motusnó inuenit ín eqtátib^in
She a? —— igit eſſentialis nó iueni ín im (Et
es: en fcire qp ũlð qà 0i motũ:qꝛ ẽ in moto é ouob?
ín 15.210 q eft polís vt moueat p fe:vt egtantes
aes. PLDO!g mouentur p moti nauis. Et modo qui eft Vp, p. tmpolie:vt albedo q mouet p motũ coꝛporis albí.
j'* C Dupl aũt vríqs dicto moueri:nũc intédí
mus de aia ſi pfcípas mouet᷑ c ꝑticipat mo
tu:q̃tuoꝛ aũt mot? cái ſint:loci mutatioꝛ:alte
ratio:⁊ augmẽtũ:⁊ decrementuʒ. Aut ᷣm
vnũ hoꝝ mouebit᷑:aut ſᷣʒ ples:aut oẽs.Si
fomouct nófm accñs:nã inerit motꝰipſi.
Siãt h ⁊ locꝰ.Oẽs.n.dicti mot?i loco für,
¶ Et qꝛ motũ dĩ duobꝰmois:ðᷣbemꝰmõp⸗
ſcrutari de aia vty moneat ꝑſe:aut p ali.
fcq: mote ſunt q̃tuoꝛ:loci:⁊ alteratiõis:
1 augmẽti:⁊ dimiutiõis. Nece ẽ aut vt mo
ueatur aliquo iſtoꝛuʒ motuum:aut vt mo^
ueatur pluſqᷓ; vno:aut vt moueatur oĩbus
motibus, Siigit mouet᷑ non acciitatr:tunc
eloruacft in co nilr. £t fi íta fit:babet locũ
; 19.) ẽs eniĩ mot? quoe oírím? fiũt ĩ loco.
diuiſit motũ in duo céntialt ⁊ accũtalr:ĩcepit
l'icrutari vC fit pole vr aia moueat p fe. (T. £t.o.
m motu 02 «C4. cũ Oeclatü eft ꝙ mot? o2 ouob?
!odis: pfcrutádu e vtz aia moueat p ſe:aut nõ mo
E nífi accitalt.(T 2. ꝓpoſuit buictres ppónes:
quj? Vna eft ꝙ motue fünt treo in grie:fed ipe vírit
ti —* large quafi numerãdo additionẽ oiminu
MN g ouob^. (T Scða aüt eft q» fi aia mouet:aut
eft t "ka motuũ:aut płibꝰ:aut oibns. (Tz ertía vo
CA ! mouet vno iftoz motu nece e vt fit cop?
aut fi aia mouct:tüc vno (/toz motuum mo
uet óponit.Ci a; t ur ſic cáponit Coi aia mouet eentialr necio mo'
Pꝛimus uetur vno eſſentialiũ motuuʒ:aut plibus:aut oĩbus. Et oĩs motus aut ẽ loci:aut alteratiõis:aut augmẽti: ergo aia fí mouet .moucf :aut localr:aut cremento: aut alteratióe.([ £tcii ↄiunxerimus buic ꝙ oé mo tum aliquoiftog motui eft coꝛpus vt occlaratü eft
ín 6^ pby*.ocludef g» fi aia mouct eft copus « ín lo 5^ porficog,
Co:cli o€ coꝛpus cft ín loco. "oc igit poſſumus inte 9" ligere oe boc qð.d.nõ (git mouet nó accitalr z mov tue eft et naturalr.¶ Si igit (ta fít:babet locuʒz:oẽs
eni motus pzedictí funt in loco-fi (git mouet nãliter ,10c9
tois motue náliter eft vnus ílloz triũ:⁊ glibet illo rü eft ín coꝛpe:⁊ oé coꝛpus eft in loco:nece eft vt aia fitin loco:⁊ cũ fuerit i loco:erít mota motu localí ne
ceffario.4[ Omne eni qð mouet altero illoꝝ duoꝛũ Digꝛeſſio. motuũ mouet localiter:ſed nó ouertitur 4] Sed in Sbiectio.
verbis cft ambiquitas.ſ.am̃.d oẽs eni Adice; NUunqod oie mbiguitas.ſ.qm̃.d.oẽs eni motus pdicti — **
funt in loco:⁊ nõ.d.oĩa enĩ mota illis motibꝰ pᷣdictis lo.o, funt in loco:fed ocs mot? pdictí:fed boc etíá Pm fu modũ:nõ vere oi oe (llis moribus tribus.f. vt fint in loco:fi bocqó dixit pdici rüdet illis tribus. Motus
eni alteratióís nó eft in loco-([- Etió poffumus itel Pꝛia foto,
Ligere cx boc qð.d.ſi igi£ mouet nó accütalt:z uot? eft ei naliter.i.pp fe nó ppter aliud extrinfecü:nece eft vt moueat motu locali:⁊ fíc intendít per motus p:edictoe oés modos motus localíe.ifte eni motus exiſtit in re náliter.z eft necio in loco:t fin. boc erit fermo cius ⁊ motus eft ei nãliter quafi alía códitio addita ei qð eft ci eẽntialr.Alteratio eni pót dici alí
quo mó g elt in alterato eẽntialr. ¶ Et pot oíci gp. Sca foto,
eft ín co acciitalíter aliquo mó.Zllbedo ent nó mote tur in nigredines:nili q2 eft ín alíquo diuiſibili.ſ.in co:pe:nó q? eft diuiſibilis ín fe:c fic erit hic aliꝰ moe dus modoz accidental à modo oeícripto:yt verifi cat banc erpofitionem boc quod poft oicet.
¶ Siaũt eſt ſube aie mouere fcipfas. 386 $5 accne moueri ípfi fnerit: ficatalbo 7 trícubi to.monent eni ⁊ Pm accñũs. Cui.n. h̊ iut⸗ mouet illo coꝛpꝰ:vñ nõẽ loc?ipfox. aic aũt crit fifi ↄtroũſia loc?fiqdé nã motu ꝑticipat
¶ £t ſi ſuba aie ẽ vt moueat ſe:tunc mouere non erit accũtalr:vt motus albi ⁊ tricubiti. Iſta enĩ mouent ß accíitalr.£2 5ár mouet eſt coꝛpꝰ inquobec ouo exiſtũt. Et iõ non hñt locũ.Anima ait bs locũ:cũ babeat na^ turalítcrcómunícationem cuni motn.
¶ £um oeclarauit ꝙ fi mouet effentiali:ops vt mo/ ucatur vno riu motuũ:incepit oeclarare g» non pót moueri motualteratóis neqs augméti. 3mpoffibile eft eni vt inuenia£ ín eísaliqó mouens:qm̃ boc non iuenitur nif in motu locali tm̃:qᷓuis illd q6 mouet in qualitate mouet alíquo modo rez d dicunt mo ueri acciitalr T. Et.o« fi fübftátia aie «c.i fi. (nba anime cft alíqó moucs ſe:vt antig oefcribunt : tunc impole cft vt moueat tn qualitate:vt albũ in nigri: neq: in quãtitate:vt tricubitii n tetracubitiü Cris (i alíqó iſtoꝝ oicat moueri nó dicet᷑ nífi accũtalr.qm̃ íllud qð mouct in iftis nó eft nifi conus (T. £t B eq
j ppter quá nó iuenit in bi 49 Ui. e pbr» quafi cá ppter qua no uenit ín bís duobus motíb? E.
montés ey ſe:ſʒ qrfi motus nó attribuit albedini « ni redini niſi pp cop" in Q exiftütbe oue álitatca mái
efti ẽ. «55 oifficile é imaginari qüoattribuitad: Dubium.
ditio ⁊ dimiutio ĩ qᷓ;titate reiaugmétabili « oimiui
— *
m.—— E J
————— —— Par Eg p is ee6gd is
il M li T 1 m
— — — —— — — ——
MAHME LT Il
!l | | i OAM li | l4
bili accũtalr.augmẽtatũ ent eéntialr mouet in loco.
Solutio. Sed fm ꝙ eft motus ín ptíbus nó ín toto. ZIDotus
Side primo. (ait attribuit totiaccritalr. Motus igit attribuitur
ner. ee, aiterabili caugmétabili mó accíitali : fed alterabili
ppy«3, ppter co»pus ocferée:fs augmẽtabili « diminuibili
ꝓpter ptes cozpales augmentabiles ⁊ diminuibiles.
Et fm basouas intẽtiones íntelligédus eft futs fer
mo in quo.o.q5 aüt mouet eft cop?:in qb? funt bec
ouo.í.eft coꝛpus ín qb^funt bec ouo.in dlítate vo eft
coꝛpus fub5.in augmétato aũt funt partes coꝛꝑis in
quibus ínueni£ ifte motus:« fíc poflunt oiffolut oés dubitationes contingentes buic ſermoni.
¶ Ampliꝰ aáüt ⁊ ſi nã mouet᷑:⁊ violétía mo uetur:⁊ ſi violẽtia⁊ nã.Eodẽ aũt mõ fe bs ⁊ de gete:in qð enĩ mouet᷑ nã ⁊ ín h̊ geſcit nã.Silr aũt ⁊ ĩ qomoucf violẽtia:⁊ qeſcit in boc violẽtia.Quales aũt violẽti motꝰaie erunt ⁊ getes:neq; fingere volentib? facile eſt reddere. Amplius afit figdé ſurſuʒ mo" uebit ignis crít. Si o deoꝛſuʒ terra. Hoꝝ enicopoy motꝰ hi:eadẽ ãt ró ⁊ oc medijs. ¶ Et ẽt ſi mouetnãlr:mouet ẽt violẽte:⁊ fi violete nãlr.Et ſilr de gete. Ad qoenimo uetur nãliter ín co geſcit nãliter.Et fitr in il/ load qo mouet᷑ víoléte gefcít violẽte.Qui (gitur ſunt motus ⁊ getee ifti q víoléte accí m5 mout dũt aie. fct ct ſimouet ad ſuꝑius cft ignis:
nálr : mouet
wolécrzceo. ſiĩferius eſt terra. fti enim duo motus nõ ſunt niſi hoꝝ duoꝝ coꝛpoꝛuʒ. fct ſermo de
coꝛporibus medijs eft iſte idem fermo. " monto (. Aeſt tfi mouc£ nàlr.iper fei locomece eft vt mo coqómoue "C3t violéte ín loco: D nece eft ín eo qð mouet ĩ lo turnitrzmo^ CO motu recto.¶ D.pofuit ouerfus:z.0. fi mouetur tur violent, violẽte:mouet᷑ etiã nãlr:⁊ boc ét nece eſt.ſ. illð qo Idem fio moet víoléte o5 moueri nãlr:motusꝰ eni violétus re si, nõ itelligit mfi refpectu nálís. [75.0.2 filr oe qete létuenoitp · i. Pm büc modii 05 e ín gete-f.«» oe motu náli:bs ligitur:níüi Qetes náliter:z oé bie qete naliter:b5 qetes violete: * onm «66 bfíe quíeté violéte:bs quicte nálíter.&i igit aia E e iu4 mouct náliter:bs getem nãliter:⁊ fí bs qetes nãliter dpabet quietẽ víoléte.z ci narrauit qp (ll qð mouet náliter pótbie violentá getem:narrauít in quo loco babet qetem víolente:z.o.íllud eni it quo motretna líter in eo qefcit víolete.f.in loco enĩ in quo mouet nãlr qefcit violéte.CLg-ígnís q mouet nãliter tn lo : co inferiori ín co qefcit violéte.terra aüt econticrfo: B Por. 54. &bocoeterminatü eft in $^ pby" · ¶ Et cũ pbaut qp — fí aia mouet nãliter p ſe:ꝙ nece eft vt moucat vto lente:xaut qefcat violéte.'Dis ppónib? veríficatis-o. quí igit motus funt.i.nullue eni pót dicẽ in D aliad. eninullo mó imaginatur ín afa:nedü ſit ĩeſſe:⁊ potétía íftius ſermõis eft potétía ouoz ſyllogiſmoꝝ brpotbeticoz.(T Quoxꝝ pimus eft o» fi aia mouet nãliter mouet violéte:fed non mouet víoléte:ergo non mouet nált. ¶ Scðs aüt eft ꝙ (aia mouet na turaliter geſcit náliter:« fi geſcit nãlr geſcit violéte: fed nó qefcít violéte:a nó quicícit nálíter:t fi nó qe fcit naturaliterá mouet náliter : « ifte coponit ex ouob"fyllogifmis bypotbeticis ↄtinuatiuis in quoz vtroq; deſtruit ofis:ocludit oppofitum fcedétis.
De Anima
¶ Deinde.daliũ ſyllogiſmũ qui fequi£ ex iſtis ppo ſitionibus per quá declarat gp aĩa nõ mouet nãliter:
⁊.d.⁊ ſi mouet iuꝑius:nãlr ẽ ignis:⁊ ĩferius € terra
4 fi mouet nàlíter in loco:mouet aũt ſuperiꝰ aut ife rius:cũ ois motus in loco eft alter iſtoꝝ modoz:zv
verü € in motu recto.Si igit mouct fupius € ignis
fi inferius eft terra:fi medio modo eft alterü. ouo? coꝛpox medíoz:aut ad:aut aer: D itendcbat ct5:0
fermo oc coipib? «c.i. qfi oiminuit ipole ↄñs:qꝛ IH? gg nífeftü eſt: ⁊ eft ꝙ fi eft ignis:aut alíqó elntoz eſt in bns cozpe violéte:c fi eft aliqà eintoꝝ non.o5 moueri? —* cozpe nifi vno motu nãlr:aut ſuperius:aut ifert WI. ein motib? oppofitie;ifed nos videmus ed mouer moti
bus oppofítis in loco: nó eft vnũ elntoꝝ q̃tuoꝛ. , 7 à 4 fmf, ¶ Poſtea afit (i vídet mouere coꝛpus be [uda bile cft his mouere motibusquibus 7 fp! iõ
mouetut. Siaũt boc cft ⁊ cóncrtétib" as dicere vez qm genus z gneríefpés qu ; corpus moũetur:mouetur ⁊ ipfa. Icom autem mouetur Pm loci mutationẽ:quare ⁊ anima mutabíturfm coꝛpus boc ⁊ p^ gut tota:aut ſᷣm ptce tranſſata.Siaũt hoc: tingit ⁊ erefité rey ingredi otínaerct vtl ad bocafitfequí£refurgeremootuaaíalil — T ¶ Etẽt fi videmne ea mouere coꝛpus:nec Fan eft vt moucatipm íllte motibꝰ:qbꝰ illa mo | Ru uetur. Et fiíta fit:cá ifte fermo ↄuerteretut erít verus.ſ.g motus quo cozpue mone" imouctétipa motu locali. ii nece ẽ vt e tráfimutef 6mtráfmutationé coꝛꝑis:⁊ i « ferat in loco:aut Pm totuʒ:aut Pim pico. | fibfuerit:polceft vt cuʒ exiuerit ab a: M loco reuertat᷑ ⁊ exiſtat in eo. ñ pole e?" — illnd qð morí£craialib? renertat ⁊ viua j ¶ dicit:⁊ etiã fé videmus eã ⁊c̃.i.⁊ eft ét altera (o natio:qri fí poním? ꝙ ipfa motet cozpus fi.-d^ d uct:neceffe eft vt moueat ípm.mó mot? quo ert ſ. ꝙ fi crafferat:nece eft vt cráfferatips : * ſi al⸗ io nece eft vt alteret ipm. ([- £t cü pofuit: b pt e nt etías.f. modus mot? quo coꝛpus mouet ab^ cd eft vt moueat ílloeodé motu.Hoc pofito! 2^ cei mus ꝙ coꝛpꝰmouet᷑ ab aia motu locali:tũc ne 7i vtaia moueat in corpe aut £5 totũ: aut f5 PC coe igit ín cozpe dft cozpus in loco:⁊ qz inata € caf copuein locis diuerſis:pole eft etiá vt ipfa mdi í ín locis diuerſis:⁊ ci ita fit pole eft ficut oil c erit a coꝛpe vtreuertat cintret ipm. C1 2/65 , (ag oirít vt aial moꝛtuũ reuertat vt viuat · ¶ e in fc cótradictío eft fm fmoné dicentis:nõ fm Y iilo nó "los eni nó ponimus q» oẽ mouens mouet —* pil motus:neq; in motu localínifí moués fff COE uicit oeclaratii eft in pbyficío.( £t cũ adã ex cs fut 's Q bec 3dictío € $5 ré i ſe:dederũt oubifatio" nif hy, fag Zirift.in bac pbóne dicẽtiꝙ oẽ coꝛpꝰ nó imo — MN moueat.⁊ dicũt:nos videm?b mlta mone mouet gj NUN uẽt illo mó motꝰpt lapis retitꝰ:qm̃ ci c enõẽ PP * paleã motu locali:tñ ipe nó mouct- · ¶ * vbi 9P^ 7 dihde MÀ qónis:tei^oiffolo — dicta ẽ ijs ic loco N indigebat pone bác ꝓpõnẽ.Si qo cet, tino 2dictio eẽt f5 rei (cqumlta videmꝰ ale crant
Ra LR -B.
Y. iber
Steranf Sumus igit iter duo Aut debẽtes pone q» i ctio eft &m ré in ſe:⁊ tuc nó erit vcz:nifí in motu Gali ꝙ nó fonant vba Ariſ Aut poné q» 3dictio eft Me Pmoné oicétiano fim ré in feJet ifta qdé 5dictio 9 verificat nifi »cedédo pmá ꝓponẽ a d icepit log e fi ania mouet cozpus fm q» mouet nece eft vt » cat ips mó motus d mouet᷑:⁊ D ocedunt antíg: t fegt illó qð »cedüt:D dé oceffo 2fegt oueríus
» » - ni a necio:⁊ eft gj ois riot? q cop? mouct:nece eft vt sm í 3 moueat íllo motu: boc manifeftum eft.ém boc 9 9t intelligenda eft ífta cõtradictio in boc loco.
c^» oH atit&m accíie fi abaltero moueat. 1 cbellet en vtiqʒ violéría aial : 6 05 3t cuí — ipfo moueriineft ín ſuba: bab alio mo" We eri nifi ſm accñs. Sicut neq; qdé igit Pm li Onti:aut ppterfeípfum:boc quidem pp aliud effe:bocautemalteríue caufa. Bot afit accũtalr nó motic£ nífi paliud: 5cttaial erpellit violẽte.Sed nó cít nece illð in culůs fnba eſt moueri ꝑ ſe:mouea c Peraliud niſi accũtalr.Quẽadmodũ nó à ctum: vtrillud qð eſt boná per fe fitbo | D mperaliud:neq; íllad qð e(t oclectabile "esl fe:fit oelectabilc per aliud. | "lii z - Loeftruxit ꝙ aĩa mouct p fcincepitoeclarare hs € polt vt moueat acciitali:imo foate é neciũ. fno L0.mot? üt acciitalr zc.í.motuaüt accitalí pt : uertzcũ talis mot" nó eft nifí p motü rei ín. d eft; accidit ei:cũ coꝛpꝰ in quo eft mouet violente ab alià ertrifeco.(] £t cti oedit p poſſibili iſtũ modus motus:declauit qp nó 05 nee ee:vt illud qð mouet᷑ | D ftiá ſubaʒ moueat p aliõ.Quẽadmodũ eniilló qð €ft bonti p fe non eft boni per aliud:fic illud qð eft motum perfe non eft motum per aliud. ¶ Zinim3 afit maric dicet aliae vtíds a fenfi bilib? moueri:ſigdẽ mouct. Zt vᷣo (imo uet ipa ſeipaʒ:⁊ipᷣa mouebit᷑ vtiq; Quare ſioĩs motuseſt ci? qo mouet᷑ᷣʒ q mouct: 1 aia vtíqs oíftabita ſuba ipfi?:nifi m accí dene fc moueat. €35 é mor? ípfi? fnbe p fc. C zclio:fermooius fermonas dictoꝝ in D Raiia mouet᷑ẽ ꝙ mouet fenfibilia : (5 fi mo^ uet (e mouet ẽt. Ande nececeft qꝛ motꝰeſt scefue motíin mó (a morue:vraia etiam Ploccdar a ſua ſubſtãtia:ſi non monct fe ac R denraliter. $ed motue eft fue ſube p fc. gr "i oeclarauit ? otugtt oicét(b?g aia nó mouet . mos n p mouet:vt moueat modis motui quibus " | —— aut v2 mouere pluribus modis:vt motu gli t motib? fenfibiliü:« (4 oedit eís ipoffibilítate : anpuet motu locali q eft motus quo mouct:oecla; Y: bícg fermo magis fuffíciens p aia mouet illo | aa lis, depet eft vt moueat motu qué faciti fenfibi f| utter fe o a 5t0«t melioꝛ fermo «Ciz magis fufficiés M me bát ia S Dicere gp aia mouet in genere motus qué ig abet bilis enfibil(bus:z itédebat D cii-o. mouet fenfU N liga ouct mó motus fm qué mouet fenfibü lig * ent I5 mouedta fenfibilib?:ti exiſimãt moueri ab eis infil ¶ 2icepit oicc aliud
¶ Cus veclarauít qÓ otingit dicẽtibꝰ
Pꝛimus iai
impole ↄtingẽs oib^:4 eft ꝙ fi actío fubalis aie q ft/
ftentat qfi fo? fít motus. ZIDotus aüt cft tranimüta Moꝛus eft tto rett [ua fuba.Tlece € vt aia tráfmutet i fua ſuba *rdfmatatio
Part 55
⁊ nõ fit in fua vltia pfectióe.i.ín actu. Eſſe ^ eni mo tus eft cé trãſmutabile:⁊ eft cõpoſitũ ex ce i po*a cx ee in actu Et iõ exiftimauert ples antiquoz. íps no
e(le.([ Et.o.« fí mouet (e mouet ét aC.í.f5 ft ala mo; b £ffe mor? uet fe vt ponütantíg:ipa ét mouet i fe c in fua ſuba. «ft cópofitus
Et qois mot? eft tráímutatio moti ín mo fue ſube Pm q elt motü:nece eft vt aia etiá tranfmutef£ a fai
ſuba.¶ 2».0.fi nó mouet fc accũtalr.i.mihi v1 fi mo exiftimaueit
tus nó ẽ aliqð pofteri? abaia.q«acciis illi.ſ.vt aia ac
cipiat in oiffóne motus nó motus in diffone aie:yt 9 cé, 3des faciunt antig.£t itédcbat p bác expóné fi nó mouet 5? ppy i4.
fc ita qp mot? fit acciis « one fubas et^: fozte intelli git intetione pᷣdictã oe acciiti.i.qó opponit effentie.
¶ Quidaʒ ait « mouere aiam dicũt coꝛpus
in quo eſt ficutípa mouet. vt Zemocritus filt dicẽs Philippo comediaꝝ didaſcalo. Ait.n.Zedalũ feciſſe mobilẽ ligne vencrẽ infundẽs argentũ fuſile.Silr aũt z5cmo critus dicit:motas.n.inqꝗt ĩdiuiſibiles (pase ꝓpteridqð apte nate ſunt nuſqᷓ; manẽ:con⸗ trahereq; ⁊ mouere coꝛpus oẽ. Nos auteʒ iterrogabimꝰ ſi ⁊ geſcere facit D idẽ.Qũo atit faciat difficile aut ipole oícerc. £2 ino àt tion fic videt aia moucrcaial:fed per volũ/ tatem quandam « intellectum.
¶ Et adam oírerüt ꝙ aia monct ét coꝛpꝰ in
quo é mõquo mouet᷑:vt Bemo 3xírit eni fermoné filem $moni "I»bilippi. 3 ipe
cit p Dedalus pofuit ímaginé bertapbzo |
diti motã:ponẽdo i ca argẽtũ víuü. Xt fly oícit Demo. dicẽs ꝙ fpeidíuifibiles femp mouent:qꝛ inate ſũt nó qcfcéítraliq bora: z ficattrabent ſecũ totũ cozpue ⁊ mouẽt ips.
Et nos querimus abeo vtrũ hidẽ faciatqe
tem ẽt. Sed difficile eſt imo ĩpole dicẽ qo facit hoc.Et vlr noe videmus aiam moue re animalhoc modo:fed voluntarie.
fe:vt tráfferat ex ſe:auẽadmodũ coꝛpus tráffert : dedit eis multa ipoffibilia:incepít I5 etiá dicẽ g» plu res boies füt q D dicũt. ¶ Et-o-oicütalíq ꝙ aia mo uct copus ⁊ci.⁊ qdas opinant᷑ ꝙ aia mouet coꝛpus motu locali:illa ét mota:vt Demo. Opinat enim ꝙ ptes idiuifibiles femp mouet copus motu füo:ficut dixit Ppilippus ꝙ Scdalus fecit mouere imaginé Permaphꝛoditi ĩponẽdo ied argẽtũ viui. fte auté opinat c íta eft de aia cũ coꝛpe in motu:ficut oe ar; géto viuo ci imagine 2».0.nos igit querimus ab eo «c.i. fi cã apud p5 pP quá aia mouet cozp?é ifta: q̃rẽdũ cft ab co qiio aia fecit getẽ fi facit motü f5 femp mouet · ¶ Beide veclarauit ꝙ nó folii é oigfi, cileimo ipolc dare cãʒ qũo facit geté $m q mouet: 4 dixit:⁊ Difficile € dicẽ 1C (T 25.0. vlt nó videmus aiam «&..q fi motus coꝛpis ab aia eétificgt motus imaginis ab argeto víuo:tic motus co»pis nó effet voluntarius:ſed neciius:⁊ boc manifeftum eft,
q mouctaia ee. 4.4.
/— HAMM
——— — — — —
— —
— — —
| [ M
De Anima
¶ Pꝛima figura per quã oſtendit᷑ qũo in numeris ex qbue cópon it aia eft aſpectus rectus có fonantit
by apenta
byapaa dyateſſa,
apa. Tonus Drepa Corps,
ia fi iofidit üer fit qdã refe ¶ &:cóa figura p quá ofidit ꝙ in nüeris ex abꝰcõpo ¶ Tertia figura p quá oñdit qp in nüerl fít dá
nitaia ẽ ouplcy cooꝛdiatio:⁊ẽ ibi idẽptitas « dẽſitas à |
¶ Eodem aũt mõ ⁊ Timeus pbífiologísat aiam mouere coꝛpus.in co eni ꝙ eft moue riipſaz:⁊ coꝛpꝰmouet:ꝑpid qð cóplera eft ad ipᷣm.Cöõſtitutã cní5 dicit er elntis: ⁊ oif^ partitãſᷣm armonicos numeros.Quatenꝰ fenfum ⁊ cõnaturalẽ armoniaʒ hẽat.Et vt oẽ ferat ↄſonãtes lationes:aſpectum rectuʒ in circulũ reflexit.Et diuidens cr vno circu lo in duos circlos duobꝰ in pũctis ↄiũctos. Iterũ vnus diuiſit in ſeptem circulos tanqᷓ; eſſent vt celi lationes anime motus.
¶ Et filrcít de bqð dixit Timeus ín Pmoe nãli.ſ.g aĩa mouet coꝛpꝰ.Dixit.n.g no mo uet coꝛpꝰ niſi ipfa mota:qꝛ admiſcet᷑ cũ co. Cõoſtitůtio eni aie eſt ex eintis. Eteſt diſibi⸗ líe&m diuiſionẽ nũeroꝝ cõpoſitoꝝ vt hẽᷣat ſenſum ↄueniẽtẽ armonie:⁊ moueat᷑ totus motibus ↄ-ueniẽtibꝰ dixit:⁊ iõ ĩcuruauit re^ citudiné ⁊ poſuit cà circulum:⁊ diuiſit ep vnoduos circulos ſeꝑatos in duobꝰ locis. Deide diuiſit vnũ circulũ ét in ſeptẽ circu/ los:ita ꝙ poſuit motus celi ſic motus aic. ¶ Cum declarauit o» Democritus opinabatur ipfas
mouere coꝛpus localiter ipa tráflata:z dedit impole cõſequẽs eius opĩonẽ:incepit etiã declare g»illó qð
xrio:t q̃dã ↄuerſio:⁊ ddà quodã modo circulatio,
oictus eft in Timeo ẽ file opiont Z»emocritt: C T 0.4 filr ét ec · i⁊ fir oictü eft in ZLümeo,f.p an uet copus localt.imo étaia tranffert qꝛ admiſ⸗ di cum eo: cii ipía tranffert:tráffert co:pus 4L 7, oeclarauít fímilitudiné iter bác opiones ⁊ opio Democrittĩcepit etiã dicẽ illó qð eft ꝓpꝛiũ patcr nioni:⁊ 2dicít ei ppe. Et.d.Cõſtitution· aie N⸗ boc dictum fuit ín Zimco gJoftó aic eft Cri, iftius müdí:fed eft íntelligens:qz cóponit €FC i tis mufica cópóne « ſperica:⁊ copzebédit amo. ná qꝛ cõponit᷑ cópónearmonica:capó ipm tali$ : apó corpoꝝ celeftiti:cozpa eni celeftía funt cópofit hi ipm talí copóne: figura coz. talis eft 4L tC qui/ NIC cóftitutio aie eft cx eintis intenait cx elemen i⸗ bus cóponitmundus apud ipm.c.o.o.« eft 01!
lís.i. eft cópofita cópóne armonica:qz P tale. Ade tioné cópónis pót fentírearmonia.([, Et boc oribu bat cio. béat ſenſuz. O. d. moucat totũ IT^» oe 9d V
- . * . d nici "aL ril ^ cõuenientibus.i.qꝛ babet numeriü armo cus qui um Á i M
incuruauit rectitudinem .tantendít gp có. a dh Me opinabatur ꝙ aia nó agit niſi iquátü cft (peres d N * p:ebendírarmoniá:c mouet motib^arlllOP seq qf uenientibus iquátii coponit ex elntis COP? ey nica:dixit narrádo oe creatore ꝙ cópolt 3 cópónt elntiscópofuit ipam pus magnitudie Y ; circu
9. ddp, wed OL Á € oiuifit illũ circulü in ouo:quog nti nh po orbes ftella erraticay:co:bes flellaz 1665 red
celi fünt cedem cum actionibus anime hecelt
Liber duun Pꝛimus "
¶ beceft dita figura p quã offédit qiio incelo eft oupley motus circularis:ſiue duplex circlatíe inper ouplicí polo:⁊ qũo y na illay circulationum owidit ín fepté circulos
; mundi Polus TIME Ji e - 1 f hi
29 Sum SS S[8Ig 31318[8 "1sisls
| — — Uc itellectue ficcótínuue eft:6 aut iparti feftus ꝙ talẽ eſſe vultqualío eftaliqfi poe⸗ ilis:aut nó ſicut magnitudo aliq̃ cõtinuus
eſt. Qualr.n.ſi fit magnitudo itelliget vtr
tue itellect?. Nõ.n.velut ſenſitiua c(t: neqʒ vlr aut in quolibet parti ftiay finc i. Hs fint Pm magnitudine finc 65 pũctũ:n ops ⁊ bocoícé partc. Si qde (gF 6m punctus:bec atit ĩfinita:manifeſtum eft:or nds pertrá ſibit. Si vcrofm magnitudinẽ multotiens aut iĩfinities ĩtelliget idem:videtur autẽ ⁊ fe mel contingens. Si aũt ſufflciens quáliber partium tangcre:qd opoꝛtet moneri:aut ⁊ omnino magnitudineʒ babere.
¶ Intellectus afit eft vnus ⁊ cõtinuus:⁊ fi milíter ĩtellectum ⁊ ĩtelligere eft reo intelle⸗ cte.Et iſte ſunt vneſᷣm coöſequẽtiã ſicut mé fura ſine magnitudine. Et (deo intellectug etiã nõeſt continuus hoc modo.Sʒ ant cft idiuiſibilis:aut eſt aliquod cõtinuũ nõ ficut magnitudo. Nullo.n.mõpoſſumus oícere qũo itellectus ĩtelligit per aliquaʒ parté par ti ciue quecũq; pare fit idẽ.Et itelligere p
Lómé.fup Ani. qq
vt oefiderariua.IPay.n.mor?nó circlatio ẽ. Boicam igr pꝛius qp nõeſt rectá dicere ꝙ ibi, »s eft magnitudo. ZIPanifeftácft.n.q q i MS —* qualatoti. A. g.id qð o£ ielugetia | E fic;mó itédebat fenfibilé aigm:neqs ocfi" | 4« ad £a mopiftaz nó eft circularis, L nó ef m opinari qai : cü nii M | oillecri fuerít per aias —— is et , jj NS p fec, e tendebatur in Z imeo per boc nomeẽ aia: i5 ) Paar. et untcoapus fperícum.Zictio.n.itellectus fimilís b "ghe (cya clationit no intelligebatur illic per aías:aut $ NM" tbilis:agt oefideratiua.ZIDotus.n.iftarü 4 actio 8 aſimilat᷑ circulationi:ſicut actio intellectus eji, aſſimilat᷑ circulo:qꝛ reuertit fupza fe ⁊ inv M fe:t (deo affímilat ipfus Ariſt. fnere, E a lectu atit vu? t cótinu? eft fient itel a a ntelligcutia afit ficut itellectualig, feq n3 Co g»oritcr vnũ funt ficnt náerue:
ficat magnitudo. Pꝛopier qð qdc
— — — —
— — — — —
— — — —
De Anima
¶ Hec eſt qnta figura p quà oftédi£ cp in aĩa eft duplex circulatio ltellectiua:⁊ ſenſitiua.⁊ vna ba diuidit᷑ ín fepté circulos:qꝛ vtutes ſenſitiue oꝛdinant᷑ f5 ſeptẽ gradus.Uel meli^in aia ẽ duplex af culatio.i.opatio ĩtellectiua.vna p quà itelligit ſubas fepatae:« alia p quá ĩtelligit hec coꝛpalia.⁊ bec diuidit᷑ i ſeptẽ circulos put f5 gradus fepté ifta obta coꝛpalia oꝛdinãt.Sũt à ate mot? fic celi mot»
aliquáparté: atit erit pmagnítudinc: aut pũctũ:⁊ püctueeftifinitue. zibanifeftf e Ígf ꝙ nó ptranfitípm ín aliqua boza. £t fii» telligit per magnitudinẽ itelligit multotiens ⁊ ĩifinities.Sed noe videmus itelligere fe^ melpoſſibile eẽ. Si igf ſufficit tangere per vnam partem quecũq; pars ſit in quo indi get mouericirculariter ⁊ vniuerſaliter:quo ex eo fiat magnitudo.
4&7 (T £t itellecteft vnꝰc̃.i.⁊ ĩtellus o£ e£ vnꝰ⁊ ↄtinuus
£5cbarócó, tra platoné
illo mó quo oi ín fuo íntellecto effe vnus ⁊ ↄᷣtinuus. ([ 2.0.2 itelligere eft reoitellecte «C4 qz itelligere eft ipfe res itellecte quenó oicunt cffe vne nifi ficut oicun£ res ↄñtes eẽ vne.f.numerus:t boc tntédebat cii-o.fícut méfura fine magnitudine.i.ſine cótinua: tione:t ideo ipoffibile eft vt oícat q» itellect? fit vn* 1cótinuue nífi co modo fm qué boc in reb^cófe« quetíb".f.in dititate diſcreta. Intellectꝰ igẽ nó € coz/ 9:3? nó eft cónnu? ín rei vitate. (T. Do. fsaut eft duiifibilis aut cotinnus nó ficut magnitudo-oicit: cit di poſitio ín itellectu feqeur oifponé in itellecto: neceffe eft oícere & itellectum:aut eft iditifibíle vt vnus puctus:aut cõtinuũ:ſed nó ficut ↄtinuatio me
| Re J gnitudínie:fs cótintiatio eõpoſſti.i quãtitati⸗ e te. ¶ D . d.nullo.n.modo poſſumꝰdicere AMAT fii
pimus ín eo q eft magnitudo cótinue:tüc o! "nó qr getnifí Pm tactü vt dictũ eft in Timeo:nu spi poſſumꝰ dicere qũo itellígir itellectue p aliqui, t€ eius qcuq; pars fít idé rey itellectarus. €- Icũ itelligere per aliquã partẽ ejus. i.« itelligef P, oar ci fuerit magnitudo: neceffe eft aut vt tãgat Digo tcs eius ꝑtes ĩtellecti.aut p totus:totii-duf V^. «cce fi itellexerit p cótactus partiis ens partibus T qo: eft vt fitaut p aliquã parté eius que fit (087g) aut p parté aliquas que fit punctug.(L. £t C5. rus rauit boc dedit ipoffibile oris viri: tof un ctt eft ifinituo«c.iff ĩtellexerit per puncti " ſunt cft p nó p̃t itelligere totũ coꝛpſempꝛꝑũ cticao⸗ tn coꝛbora funt ĩfinita. Si igit nece eſt Y cag if coꝛpꝰvt tangat punctug ex co oia puncta gt itam Ryoꝛe að eft ipoffíbile:q puncta unt 5 55 bí efti eft: ipoffibíie eft vt itelligat c0? 9^7. (ic modi. ¶ £t ci oeclarauit ipoffibile Có/C49 ve ig; ligit fm c» tágit coxp^per pücta: icepit € 95, &r cot poffibile oris i tãgat ps per parté aliqu A iné te pug no puct?c.o, fi itelligit per magnítt m part 1 fi itellectus itelligit ré tangedo per aliaua cgri eius que fit coꝛpꝰ oẽspartes coꝛꝑis itellect ronde
X. iber
ando fe quouſq; tangat per illas parté coꝛporis oẽs tell ?Pl8 itellecténece eft ex boc vt itellectus i; i gat ide ifiníties qñ tágit co:pus:qri pare nó oif; 7*8 parte in fto tactu: ipoffibile eft t itelligat to
7 Cpus:f5 nos videm?g itellectue itclligít toturm -
9 fimul: vníco itelligere: c nó idíget itelliger
Pꝛimus diis totiẽs:⁊ & itelligere eft dignius attribuere quieti qᷓ; motui:⁊ fimilt ſyllogiſmus.
¶ dicit:⁊ ſi ẽ nece itelligere «c.i. fi nece eft ĩtellige/ r€ vt itellect?tágat p totũ círculü ré itellectá: tunc
l | iterato, ; "HH Opes Het itelliget. Et ifta eft fcóa ps triũ oiuifionü:quoigit ĩ / Aið..ↄ.ʒo. MENTI | —** —— dixerit qp fufficit ín e diget vt tágat p ptes.ciofus.n.eft rágere per ptes. * md P bartẽ ficos ere v8 parre euis qi tangit ipz ꝑ uax ¶ £y.o.oüo itelliget p idiuifibile «c.quocüqg poſue fauartaró3 Mat puo e E
| Icemusei.qüoigit itelligitcozp^vtmoucat rimꝰꝙ tágat;fíue p pté idiuifibilé: fiue p diuiſibilẽ: platonem, ERU TUR T U | Iter quouſq; tágat per ſuã partẽ aut per ſuas fiueilló owiifibile fnerit totü:ant narexaut vtrüas.f. "anam: T 6S 0€$ partes etus:z vlr quo indígetur q» itelle; igat pté —— J Cus fit cosprio fí m5 inr a Qv tàgat pte per pté: tori p totü:ipole eft nobís oU WINS | Bg — aut neciũ eſt ĩtelligere tangẽtẽ toto cir / tesidiuifibiles;quo tágit per ptes indiuifibiles pes £dsée bs cé Irt ," it Tos eft partibus tactꝰ. Zimplí^aüt qũo —— regt fi oicerim"g bs oiuifibiles:qüo tà E d Rm FE elliget tibileipartibilízaut ipartibile ꝑtibi £ ^ aor dd -0s effc ſuppoſitũ:⁊ oia ifta cótin: RT M lí.tHeci "^ "ey ^ gunt eis:qꝛ ponut o» itellect?in eo ꝙ eft intellect?bs AM LEUR "n lé aũt ĩtellectũ eé circuli hũc. Intel/ — ptes:t go nó itelligítnifi tangédo.(T £».o.c nece eft TAA cire d.n. morꝰ iĩtelligẽtia eſt:circuli aũt — vtite itellect·ſit circularis ipfc.i.t nece eft vt itelle: —900— | B * ulatio.Siigĩ itelligẽtia circulatio:⁊ in/ E ie de sed —— q itellectus fit ppriũ MT dE dI itell 9 vtiq; eritcircũlus:cũ b?círcnlatio ditt boc intellectus —— mk d T its lili ! MA) | | ehi mia fit. €xempafit alíqd itelliget: opʒ ^ ficcóponit.Aictio íntellect"eft circalatio-£t circala | Ji MA d lgdéppetia circulatio. Pꝛacticaꝝ qdẽ tio eſt cozp*circulare.g actio itellect?eft co:p? circ —990 " Qut actítiay ĩtelligẽtiaꝝ termíni ſũt:oẽs lare.£t illð cui attribuit actio itellect?eft itellect?.g £9 mot*cir^ li | eniʒ alteyí2-5 Ate itellect^eft cosp^círculare.([, Et cũ occlarauit g» co. &I?r'e fir in UP E Crt'cá ſunt.Speculatiue aũt ronibꝰ tingit necio vti —* ——— EA | terminant ⏑ tingit necio vt ĩtellectꝰſit coꝛpꝰcirculare:⁊ eius actio a.t eó.». vías MD | a óft 1 r. Roö aũt ote diffo eſt:aut de/ fit circulatio:notificauit p eft nece fi ĩtelligere eiꝰſit ad. is. 9o li 1 Wi I l'atío, Zemõſtratiões oo « a piicípío — circulatío:c circulatio ét fuit ín eo femp fm wẽ coꝛ tterws.po» j | | unt? bfit nodãmõ finẽ fyllogifmns:ant P" celefte:vt ei^ ĩtelligẽ fít femp ⁊ in ifi". ¶ Et.d. Zuuarõ⸗ d lufionc. íafit notertmi fs nó ; " 1 ſiitelligere eft circulatio «c.i. (t intellige eft circu platoncm, Hd ct Foterminantzl$ nOTETIC — latioitüc ét círculatio exũs ín itellectu erit itelliacre ul Untíterum ( ed m 1n peicíptus. Ziccípiétea vero — c«rculatio erit fp:vri manifeftü eſt ꝙ itelligere erit li eInp medíus ⁊ eptremítaté recrepcedunt, — femp «in ifi" 2s.icepit oare ipote qð fegt ex D:x I 3círculatío iteꝝ (n pꝛicipiũ reflectit Dif/ «t od itelligit fp «c.« cũ Pm bác opioné nece eft vt | initiones aũt oce finite funt. Zlmpli?aür fi itp B apio bn t "x círcalatio eft iei —— eadẽ circulatio multotiẽs € opoꝛtebit mul · — cerein h̊ qm̃ itelligere p opationé eit finé vL | : * rapi : * ere p oꝑationẽ eft fínitus.Oé.n. eei — — idc. Adhuc aũt itelligétia —— F — nó * nif p ali; oia apud opónc aſſimilat cuidam geti ⁊ ſtatui imagíeqs mo Atimũ fine q itedit in il opatióe mecbanica. —— tui:eodẽ aũt modo ⁊ (vlloaif ( Et cũ declauit op itelligere eft fínitus ín ĩtellecto u p vin
peli nid ie yllogiſmus. mechanico:ĩcepit declarare ꝙ ita eſt i ſpeculatiua 4 fines q itéd
2 Cet ſinece eft itelligere vttggatp totuʒ cír — o.c itellige fpeculatiui:t eft oiffínire p Pmóes filr.i. ——
"i culũ:ꝗd (ar eft tàgere p ptee.£tét qo itel fil eft in reb^ípeculatiuis.D-o. tois ſᷣmo:aut ẽ diff⸗ —— 35$ | liget ꝑidiuiſibile oínifibile: aut p oíuífibile aut oemóftratio.í.c oie actio intellectꝰ:aut eft oiffó; din AN T Wdinífibile:z neceffeeftvrsrellert?Grite cis ut demoſtratio· ¶ Et cu oeclauit D iccepit declara &ie eco i PIRE NUN 1i] culn M l vtitellect ſit iſte cir reg vtraq; iſtaꝝ acuonu eſt finita:⁊.d.⁊ demõſtra⸗ eti il | li / l i :
e. Intel iger e.n. eſt imot^itellect?: cir tióesaccipiunt ex pn t oemfationes brit pn"ey à mote t oak !u Il i | li culatio eft tmot?circulí, ft fi itelligere ẽcir accipiunt: füt ppónes:t hũt finẽ:⁊ eft ſylls q fit ey 5* scania | | Í Ab. "latio erít ct (ftacírculario itellice €uid PPonib aclone. ¶ B0. Quis in eis non accidat 22€, iM 0) PN
8t itelligit ferm Ib Acitge . £2 Ul oclo «c.i.« q ↄcludit aliquã ne nó faciet reuertere d PE M bn p. oc.nneciuʒ eſt ſi circu/ i3 né ficut facit ín ſyllo circulari:fs addit eí alias THEN i tfp eterna. Intelligẽ.n.mechanicũ é onép quá ipole eft vtoemratio reuertat circula AU finitg. anic e ꝓpo pa ; "v. 3$ OUS * jc am qðlibet (ll?cft DD altez. Intelligẽ — ^fi —— a e : : — lic ter, li | e (ns: 7 C »iffi z ?- min?medP alte u matus alid:⁊ alia 5: erit (MH hj tois p : Coíffi inirepf imoce filr * mot? itellect^:tiic f5 rectitudinẽ:nõ 85 —— Ti ii | i | ! (trar jo eiizat poífróné:apt ꝑdemon Arcuiatio aũt quà opinant ee actioné itellect? non TU ARE | —* oneʒ. Demõſtratiões aũt accipiunt er itelligit ab b itellectu.f.qp ꝓcedit $m rectítudiné:fs hu
iplo ficut vltimo:⁊ eſt ſyllo 7 oclnfio, 'euertit.L Et c oeclaratit D in oemóftratierice, ATA |
(Bilenocadatineooclufios navene. — P! oeclarare D in difföne. d. oés oiffónes (unt fini —400 tu —— ↄcluſio:tñ nõreuer te.í.c diffones reg ci ꝑficiunt᷑ p itellm ſunt finite: MIT | dig . apꝛicipia:ſʒ femp creſcuntinme / — ficat res exigüt vtcredant:titelligerenó reuerti di T | litres cureno: pcedítrecre, s irculatío A: Me à E nó reuertituri oe Icd d — cred prc -fEtótoóg ifó — epmuiroisiccfi motus elecciones Sacs puli
tite Etétfito mor?igéeftmul — ricín codé itellecto:tunc cóptebédet ipm infinitieo, arcaidem, Im Eómé.fup Ani. qq z D. ]
D —À —
— — —
— — — — m
M eliꝰeſt at tribuer actio nc; itclle qe t ds motui. 3 9. 7, pb20
£x á e facie ncq5 bxatum fcd vielen,
Cõſuetuʒ eft out alas non miſceri coꝛꝑi 49 Septĩa rõ platoncim,
Octaua r62 plátoncm,
MNã itclle vf eſſe valdeop pofita nác có poe,
Nona ró có tra platoneo,
¶ £t ín alía tráflatióe eft manifeft? ſic:⁊ ci motus itellect? fuerit circular] nó ſpãlis tũc cõpꝛehẽdẽs có p:iebédet idé multotiens:ció polc eft vr Pmo ſit fic; 4 fi mot^itelle fuerit circulatio tũc ĩtelliget oia mul totiẽs. ¶ 2».0.« itclligere oígnÜelt vt attribuat ge/ ti di motui:⁊ ĩtẽdit ex D qð apꝑet:qm̃ actíonra p ips apud getẽ é magis pfecta qb apud motũ:⁊ iõ meliꝰẽ attríbué actione itells geti qp motui:ſic fecerüt ifti,
¶ At oo neqʒ beatũ qonó facile (5 violẽtuz. Si aũt eſt motꝰipſiꝰnõ ſuba extra n5 vtiq; mouebit᷑.Laboꝛioſum aũt eſt cõmixtam cé aĩaʒ coꝛpoꝛi:nec poſſibile abſolui:⁊ adbuc fugiẽdum.Siqdeʒ meliusẽ ĩtellectui non cuʒ coꝛpoꝛe eſſeꝛquẽadmodũ ⁊ cõſuetuʒ € dici ⁊ multis videtur.
¶ Et ẽt qð nõeſt facile nõ € delectabile ſʒ qfi violẽtuʒ.Si igr motus nõẽ ſuba aie:tüc nõ mouet niſi ab alíquo extrinſeco a ſua n3: ⁊ etiã € valde difficile vr ĩtellectꝰ fit admixtus cũ coꝛpoꝛe admixtione qua nó poffit recede rc abco: fi melius ẽ itellectot vt nó ficcótun ctue cá coꝛpoꝛe:ſicut ẽ cõſuetudo dicẽdi:⁊
ſᷣm ꝙ plures opinantur. —— ¶ Et ét manifeſtũ eft ap ĩtelligere apð motũ magis ẽ
oifficile d$ apud getẽ.motꝰ gf € ab aia q̃ſi violẽtꝰ.g̊ nó eft ín fuba eiꝰneq; aia oftituít p £ps:s eft ex nds e(^.£t cũ notificauit [5 icepit oare ipole cótínges eis in D qó oícüt itell5 effe coꝛpꝰ.¶ Et.o.eft ét valde difficile «C. i. valde € ipzobabile 4 oiffícile ad itellu gédi f5 gp boies ↄſueuerũt oícere o» itellect"fit coꝛ/ pus:aut admixtũ ci coꝛpoꝛe tali admixtiõe gp nó pt euadere ab eo oio:cus oes aut plures opinent g» me lius eft vt itellect? nó fit oiunctus cü cozpoze: nedus fit cozp^:ná.n.itelle vt e& valde oppofita nãe coꝛꝑis.
¶ Immãifeſta aũt zcírenlatio ferrícelá ca, Neq;.n.aie tuba cá ẽcirculariter ferrí:(s accídene fic mouetur. ffleqs coxp? caufa; (s ania magis illi.At vᷣo neq; q? meltug o3; at quí opoztebat ppter boc deũ facerecírculg riter ferríaiam:qz dignius fit ipfas moueri ds manere:moueri anté fic qᷓ; aliter.
¶ Et ex eis q̃ latẽt:ẽt eft ca pp quá celuʒ mo uetcirculariter:ſuba.n.ane nó ẽcãmotꝰeiꝰ circulariter:ſʒ mouetur iſto motu accidẽta liter. Neq; ẽtcoꝛpus cft cá in hoc:ĩmo ania c(t dignior i boc.f£t ẽt neq; dixit quare boc fnit melíue:l5 apparet gp deꝰ nõ pofüitaias moueri circulariter:niñ qꝛ moueri cft cime lius qᷓ; quieſcere:⁊ qð mouetur hoc modo eft melius ds qð moueatur alio modo.
jo (C 5latet $5 bác opioné oare cám pp quá celit mo
cũ ſube ate apó eos nó fit nifi cop? elntoz ⁊ ifte mo tie f-circularie eft ei accũtalr.ſ.qe creato? ĩcuruauit ip5a rectitudiae in circulationẽ. ¶ 2».0.negs coꝛpꝰ etta «e^ cũ ala nó eft cá iſtiꝰmotꝰeẽntialr que eft dignior yt fit cá: coap^in co qo eft cop? remoti'cft
acPsm.pofitioné €07: ſuba aie nó oat iſtũ motum:
De nina
yt (it cã. ¶ O.d.⁊ ét nullus. o. cC i c et Plato nó vr dit in pᷣ pᷣmonẽ dre aias moueri arculariter e me J qb nó moueríaut ꝙ nó moueri circulariter:ne : vare. Nece.n.vt oe?nó pofuerit aiam moueri ni n moueri meli? € eí d$ geſcẽ:⁊ pofuit eaʒ moueri e lariter;q? talis mot?elt melioꝛ recto: intédit g^? iſta oemóftrát bác opioné effe ĩpꝛobabilez · i ¶ Qm̃ auté b?íntétío € alteríe rónib^mag: ppzia:bac gdéoimítram?ntc. Ilð atit (d ucníce accidit z buícróuí « plib"d 9al2 Ü Copulãt.n.⁊ ponũt ín coꝛpꝰaiaʒ nibil T minãtes pp quácás:« qũo fefebfite " : ¶ Siigt tfta cófideratío € magis ppia ^, Pmone oimittéda é ſtatiʒ anobis:⁊ oic " ꝙẽ alia ĩpꝛobabilitas cõtingẽs huic fiio ít 4 plurib?Pmonib?ocaia: € qz fpff d anímá cozpozi ponunt cá ín co: no * cumbocqua oe cauſa fit cõiunctacum ^" t quc ẽ diſpoſitio illius coꝛpoꝛis. " * ¶ Et qꝛ bec pſcrutatio € magis ppa alt) (cie fide * —— mcli^celus mouen ds gefcere;z dre circulariter " li ; gis ds recte. Iſta.n.qõ ppeeft p pbie:Qpp 31 pn míttere D cito ⁊ dicẽ q eft ipobabilítas ↄtige⸗ p i ni fmoni c.i.c ifta ipiobabilitas d otingit buic FITo, qr. zplurib^Pmonib? oc aia:eft ꝙ oca oicéteoq Co dy fiue cozp?:&ue nó cozp? oíungüt eà coꝛpoꝛi:ĩ no n - rd cà5 pp quá [ígata eft cũ cozpezneqs dicũt ꝙ ẽ diſpo gig corporis qð eft adaptatũ vt ligetur cum ea« " jii ¶ Ettũ videt boc vtiqʒ neceſſariũ cC pP^7 cóítaté boc qdé agit:boc afít patit: bora, dem mouet:illud anté mouetur.Poꝛ nihil ineſt inuicem gabuſcunqʒ. dic Etlz b vtreputo recíus fit. £m p imo tíones Bagit: hpatit᷑:⁊ Dmouct: 7, it uc£:c nibil ep boc fít in qbufcfiqs adit a Dicere.n.hin eis ẽ file:acfi h diceret dif carpentaría eríftat muſica. Ars. n. ita inſtrumentis ſicut anima coꝛpoꝛe.
— —5— *9—
moueri iter oia coꝛpa:ſile eft &mói dicẽti⸗ iccntio d ſtit ín quociiqs cope fic o» eft file &mont 01 oon
poꝛa alaliũ coueniẽtia funt aiabue eoꝝ i. qui
¶ Hi afit folum conant᷑ dicerequꝰ aia.De ſuſceptiuo aũt coꝛpoꝛe determiatũ:tãqᷓ; cõtingẽs ftt ſm cae fabulas:quãlibet aiam qð pic fp igredí. Aidet᷑.n.vnũqðq; ꝓpꝛia⸗ jaligs ol ^ foꝛmã.ſimile vtíqs oicunt ſicut f jer c
cattbetonícá ín fíftulie igredf. -
artc gdẽ tí oꝛganis:animaa
à X. iber |
c rti nõ q̃rũt logtm̃ niſi ꝗdeſt anĩa:⁊ ni
determinant de corpoꝛe recípiente: ficut
Pologue qtio vtit Pithagoꝛas.ſ.vt Gli
al tala itret qðlibet coꝛpꝰ Clidem?.n.g qd 53 EDS foꝛmaʒ « creaturà ppꝛiam.
vol iſti q locuti ſunt de aia nõ funt pícrutati: neqʒ
ütPicrutarí nifi ad fit tizc nibil dicũt de ná coz
Mi € Pby:t q: D oímiferüt vr eẽ poffibile apud
Yt dlibet ania eyíftat ín dlibet cozpe « tráfferat ue In co»p*rfícut dixit *f»itbagozas i apologo
a cPofuít ad corrigẽdũ aias cíuiii:« ifta opinio € fal
— den emꝰn. ꝙ glibet bs fozmá ppꝛiã « cozp? ppeíü get et 3185 ppzt4:4 cozp"aialís ꝓpꝛiũ (T £t b qó oic Qi ln ica difeft ĩ fpéb^valde.meb2a.n.leonís nó oíffe/ wd Ri 2 mébzis ceruiznifi pp oiuerfitatem aie cerui ab —W cox H8: ff ect poffibile vt aia leonis erifteret in lag ee ec Cerüktüc nà ociofeageret:t bocét manifeftus ĩĩdiuiduis eiuſdẽ ſpẽi:dideo diuerſi ſũt moꝛes:⁊ deſtruximus opinionẽ pitbago2ícas. Calli aũt opinio quedas tradíta eft oc aia: edibilis adem mnltío:z nalla ear iferíoa que be fpfa bícre fünt:rónceatirtáds bírecti
19 pzcbere c in cói factie rónibue ipf am. too Ioni. n.qnandg oícunt;cteni armonia : Peramétus « cópónem quadam 5:025
€:t co»pus coponi ercotrarije.
"*teftaliaopio bc qua multi cótentí font t l6 € minoꝛ opionibue pdictío:bícunt.n. 7 Calíquod armonicum: armonía.n.€ ad^ mixtio cópócontrarío26: cozpue eſt cõ
4,boſitum excontrarijs. —
Cũ cõpleuit 3díction£ eius qð dcm̃ eft in Timeo reuerſus eft ad 5dicédü ſᷣmoni dicẽtis aiam ee foꝛ/ mà ex ogregatioe ⁊ armonia ppzía elntoꝝ:⁊ qꝛ ifta opinio eft valde füfficíens:oiyit:ceft bic alia opio oe aia. Do;oicuntan.-cpeft alid compofitío armoni:
Part 56
* Ca ze totcut eni op aia eft alíqó armonicü zalíd có pofítío ex cópónib"eltoz in re cópofíta admixta ex &ie:colxerüt boc qz opinabant ꝙ armonía eft copo Aadmirtio 3107, 4 ꝙ coap"eft copoſitũ er ouje.g in oꝛpoꝛe eft armonia.ergo eft anima,
X: quídé armoníaquedas rato qued mir
Nꝛum eſt: aut cópofitio:aiam auté neutrus pofi ibileeft cffe boz:amplítig auteʒ moue⸗
t toneft armonie:anim⸗ autc3 attribuunt
*9 he:maxime vt ita dicam.
icet armonia fit Pbo:tioiter res admix/
* autcõpõ:anima autẽ nó eft alterũ ouo- UC ct armonia noeft inta triouere: in
We bꝛie cõueniunt oceaiam baberc,
hoy dixit bác opioné:icepít 3dicere ei:z dixit qp ate
hi s quá oícüt ee aĩaz:aut eft ppoitio iter res ad;
oh 5 mod xelntis:⁊ boc erít fi Copó coipiser elntis ẽ (33. potiri, CÓplexionis:aut aia eft ípfa copofitío. fi có "wi pofio elatis eft vicinatío non admirtio.Cl.g.có * ftat, put er lapidib^claterib" ¶ fs.o.« aía non Poft oz duorũ:⁊ intẽdit vt diximus ⁊ dicemꝰ
"té armonianõ eft ĩnata mouere «c izap
" : z Pꝛimus 359 paret cíto ꝙ armonía nó eft anima:quia oco conue: niunt in boc ꝙ anima mouct:z nó poffunt oare mo dum £m ques armonía moueat.
¶ Congruit aũt magis de ſanitate dicere ar^ moniaz:⁊ oĩno de coꝛpoꝛeis virtutibꝰqᷓ; de aia. Manifeſtuʒ autẽ ſi aliqs tentauerítred dere paſſiões ⁊ opera anime armonia qua^ dam:difficile enim adaptare.
¶ Et dignius ẽ ⁊ melius dicere ꝙ armonia currit curfu ſanitatis:⁊ vlx curru curſu ali cai? f. bonitati moꝛaliũ coꝛꝑaliuʒ:nõcurſu aie: b manifeſtũ ẽ valde cf bólabozauerit in pfícíédo paſſiones aĩe ⁊ actíóce ei?p alíqs armoní3:oneníctía.n.it Dé valde oífficilío.
([ £t meli"eft exiftimare ꝙ armonía eft oe corpibus $6
currés curfu fanitat] .curfü fomaz d funt in aiato üt co qo eft aĩatũ:nõ curſu aie neqs foꝛmaꝝ q füt in ania; fiue armonía fit cópofitio:aut ppo:tio agens mixtioné « cõplexionẽ.¶ 2».0.« B valde manifeſtũ eft «c.i. c otia iter formas coꝛpales attributas c[ntís 1 foumaeattributas aiemanifefta eft ez B g» pofft/ mue attribuere in foꝛmis cozpalíb?oíuerfitate otim get in actionib?« paffionib?copoz: cópóni facte im
eis ex elntis:ita qp poſſumꝰdicẽ q» actio carnis t ma.
nu eft alia ab actióe oſſis pp mollitíé ⁊ humiditateʒ carnis; zouritié ⁊ fíccitate oſſis:⁊ nó poffumus dice⸗ re per quà cóplexioné zper quam cóponé oífferunt acttoes ſenſus ab actionibꝰintellectus:⁊ actiões vir tutis fenfibílisabactionibvirtutis motiue( £t D qð dixit eft vna oubiítationii etigetiii dicẽti cé aia5 Jppoztioné elntoꝝ:aut alíqó ↄñ⸗ ppoatíonem.
¶ ZImpléaátoícim?armonia ín ouo refpíci
entee maxie gdem ꝓpꝛia magnitudínum ín britib?motá pofitíoné ⁊ cópóne ípf. 0215 ci ſic cõgruãt vt nullũ cógeneti prermiíttat. hic aũt ⁊ coz q̃ miſcent roͤneʒ ncutro gdem igr mórónabileeft.cópofitioaót partiũ coz poꝛis multũ ĩueſtigabil eft: multe.n.cõpõ/ nce partiũ ⁊ multiplr ſunt:cuiꝰ igr aut fio congruit accipere ĩtellectum cõpoͤnem eſſe: aut ⁊ ſenſitiuuʒ c appetitiuum.
¶ Et ẽt nos nõcõpꝛehẽdimus armonia niſi itédédoaltcy duoꝝ:ſcðʒ aũt veꝝ apud ma gnitudies cũ hñt motũ c fitü:tuncigr itéta eft cõpõeaꝝ cuʒ fuerit ſuppoſite tali ſuppo ſitione in qua nõ poõt ĩtrare ĩter eas aliqũ fnt generis:qð aũt extrabit ex boc eft ꝓpoꝛtio que ẽ rex iſtax:nõeſt (gf rectus oícereneqs de oltera iſtaꝝ duaꝝ ĩtẽtionũ:cõpoſitio at bartiũ coꝛpoꝛis facile pot determiari:cõpõ nce.n.partíticozpte multe ſunt.Intello igr cuínflibet partis 5 cõpõ exiſtimari:⁊ quo^ modo ⁊ ſenſus cõpoſitio cuiuſſibet partí ⁊ deſiderium cõpoſitiocuins partis.
¶ Dicit:⁊ ẽt nos nó cóptebédimusarmonia a ſenti mus ipfas nifi per duo:⁊ eſt vnum qoo armonia ín
Cõmẽ.ſuꝑ Ani. qq
Scða rõ con tra opioncm dicentiũ aĩaʒ armoniá cffe
$7 £«crtíaro «ádcopione
- la - TT c — —
— —
— — — — — — — — —
« fitü « fuerit cõpoſite adinuicẽ:⁊ fuerint fuppofite ita g iter illas nulla magnitudo fut generis poffit i trare:qb aütaffimilat buic trabitur ab eo eft ppoz tio d fít ireb"admiytisaiids admilceant. (T. Et cuis notificautt ꝙ armonía 02 bte duobꝰmodis ĩcepit oe clarare ꝙ nõ eft rónabile oicere q» aia eft altera ifta ti duax intẽtionũ:⁊ dixit nó cft igitur rectum puce rc «c. 1.ó eft rónabileoícere vt dꝛie partiü aie fint oate ex alteraíftaz ouaz íntét(onus. CI. g.oicere q intellect^eft talis armonia ⁊ fenfus talis ⁊ deſidernũ alemeut eft ronabile in ꝑtibus coꝛpis.¶ ».incepít deciarare boc.f.q» boc rõonabilr o2 in ꝑtibꝰcoꝛpoꝛis: fed n6 in partib"aie.« dixit:cõpõnẽ aüt ptíus coꝛpo/ ría c.i t bocfuitfícq: pficere foꝛmã cuiuſlibet mé brox co:pis c vare céntiá ci? p compónes eft facile: q: ci manífeftü eft fenfut p compóries eoꝝ dinerſe t funt ⁊ multifaric:fcire aũt que copó appzopzict itel
lectui:⁊ q̃ ſenſui:⁊ d oefiderio: ipoffibile e(t vt oct. rõne: ¶ Et hec eft jfi alia oubitatio tinges oicetV ; hus aias cé armonías;aut ꝓpoꝛtionẽ.pᷣma .n.dubita/
tío eft:qz uli nó prit pficere actiões ⁊ paffioncs aic p cópóné:ifta aüt qꝛ non prit pfícere otuerfitaté fube
eius pp oitierfítaté cópónis « (ndifferéter in boc qó .
cótíngit eis:ſiue foꝛme entuis cópofítoz, fucrint ex va armonía:aut ex armonia abſtracta vera, ¶ Sir aũt « iconueniẽs ⁊ rónc mixtiois ce aiam.nó.n.cádé bs ront cõmixtio elntoꝛuʒ fmquá caro: 65 quá os. Zlccidet (at mul
taoaíae babere « fim omne coꝛpus: ſiꝗdeʒ
oiacr elementis cõmixtis funt; cõmixtionis
autẽ ratio armonia ⁊ anima. ¶ Eteſt ẽt alia dubitatio vt ania affile£ mtt tíoni:mírtío.n.clntoz q̃ fit caro ⁊ os nõ cft eluſdẽ ꝓpoꝛtionis ex quo cõtigit vt in coꝛꝑe ſint multe aie ⁊ in toto coꝛpoꝛe:cuʒ oig mé bꝛa fuerit er mixtione elemẽtoꝝ:⁊ ppo:tío mixtionis fuerit armonia ⁊ anima.
58 (L3íta cft tertia dubitatio cótingés dicẽtibꝰ aiam eẽ armoniá ⁊ mixtionẽ elntoꝝ: continget · n · eis ponere
dp qiibet mẽbꝛũ bsaías particularẽ ⁊vniuerſuz coz; pus aĩaz vniuerſalẽ:que igt eft dꝛia iter ppotiones
que facit aĩazʒ:⁊ q̃ facit mébaü:qi ſi aía f5 qp» aia eft potio mígtíóts « cópome:aur illud qà fít cr ppoz tione mirtiois ⁊ cópónis:t foxme mẽbꝛoꝝ funt aut
drmonia:aut pportio:aut aligd facti ex ꝓpoꝛtione: manífeftü eft ꝙ cõtigit ex boc vtin quolibet mẽbro
fit aia ín toto cozpe fit aia Aut dicẽt quc cft dꝛia t tcr armoniá « ppoztioné:q facít aiam: « d fact me; b:5:cumoia méb2a fíant ex mixtione:⁊ afa ex mix tíone.z ilta oubitatio fimilis cft pme in d interroga⸗ uítque mixtio appzopziet vnicuiqs virtuti aie ¶ 3jnucftigabit adt B vtíos alíae ab Embe. vnũqðqʒ eni ipſoꝝ ín róne q̃dã oícít ce: VE? igt becró aiacft:aut magis alten aliqð cf fit n ptib?. Ampiiꝰaũt vtz ↄ coꝛdia cuiuſlibet mittiõis cã aut cíne d Pr ronẽ:⁊ boc vtꝝ rõ eſt: aut aligd pᷣter rõnem alterum. ¶ Et dz boͤqrere ab Embeãocie Empeð. eni dicit ꝙ qðlibet mébzoz cft in aliq̃ ꝓpoꝛ/
De Anima
rei veritate:qñ fuerint magnitudines bites motuʒ
, cuius fit mixtionis:⁊ mayie fi mixtio facícs m
. C IPecqdé (gr bfit b?oubiítaríóce.fi V
tioe:vty ígf ꝓpoꝛtio fit aicaut aid eftalíó/f ? fit in mẽbeis ⁊ ét vtꝝ amicitia cá migtlel?
qlibet:aut nõ ẽ niſi cã mixtiois in aliq̃ ppo?
tóc: c amicitia vtp fit ino pportio aut alv ·
¶ bicit: qreaũ eft ab £mpedocle bác dubitatioc
oicit.n.g fozma cuiuſlibet mébzí nó eft nifi p MB 7 uen
ppoztioné factá apud cópóné efntoz tn co: cti ^ qutt
nio ci^ fit talie;qrendi eft ab co vt, ppoztio que € d Ü
fuba mébzi fit aia aut alíud:fs fit in mébzie ab €xtP feco.(]. £t intendit.fi igit dixerit q» fit ppoztio m b107:2tmgit ci qp qelibet mebrũ bsaias.c (i OUXEI. aliud cótínget ei dare o1ías.([. Doc dredu eft ena vtz.amicitia quá opinat cé cás mixtiois fit CUIU m
q; mixtiõ is.⁊ intẽdit:⁊ fi dixerit cp eft cá cuiuſlibet miytionie:cótingit vt ex oi inixtione fit mẽb alo
⁊ fí dixerit qp é cá alicuiꝰmixtionis:opʒ (ps —* "
ſit aliaa mixtiõe faciéte aiam.¶ .o.⁊ amiattd / / HN | vt: eft ifta ppoztio aut aliud: íntédit vt mibi Vn fi dixerit gp fit ppoztio:tüc ppoztio nó eriftit mixtionẽ fs ages o5 e ai patientẽ. ⁊ fi dixerit alit — ad igi erit. ¶ £t dfi ĩtẽdii notifícare qp illete⸗ bítationce otingétce oicétib"aias ec coplexiont d cópóné otíngét £mpe. ↄtingẽt ei ꝓpꝛie ifte oubita tiones:q̃s dixit pp boc qð ponit amicitíá 4 * t o alic ríe(ta mírríóeaia:gd igr ſitis carnis c Dd | rimit « alijs prib?aialie. Zldbucafirfig?? nõ vnaqueq; partítis bs aĩaʒ: ⁊ fi nó cft 9» ratio compofitíonie qdeft ppter quod cor
rumpitur anima deficiẽte.
¶ Iſte igr (nnt dubitatiões:⁊ fi aia fif alug
amiptióc d oc cá tollié:fi tollit pp mfrtlo á incuiebat in carne: in aljo móbiioi 9", lib?:« ét fi qðlibet mẽbꝛũ cozpíenóbs d « aia nócft ppotío mirtionie:gd cft 9 ^ qð coꝛrũpitur quádo ſeparatur ab aisꝝ n d
¶ Iſte igit funt dubitatiões ↄtingẽtes diceti ias
effe cõpiexioneʒilʒ dicẽs boc poſſit in boc dare " róné:qm ſi aia eft aliud a mixtione «a có "d alí re conrüpunt cii corruptione cóplegionie-fi if it ud a forma carnís ⁊ a fo:ma mébz0g:t tff imet mébzis q̃re cozrüpit ci co:ruptíone méb107 £ mé ' ét fí aia nó eft cõplexio « mixtio:q̃re coꝛtu Pih bz qi feparant ab aia:nífiin membis fit 4! ruptibile:qñ aia feparat:gd eft ergo n " efft
¶ £2uod qdé fcf nóarmoníam po" ag;
aiam: neq;; círcularíter moueri m9 ci e(t cx dictis:bm aütaccfie moueri len dẽ ime eft ⁊ moucre ſeipſam· yt fT. rcs in quo eft hoc autẽ moueriab aiat
nõ eſt poffibilemonerífmlocus ip —*
(Lin aũt ania ĩpole eft vt fit arttios a dl
vrmoueatcírculariter:manifelt s. cor ctis:qm̃ oo mouet᷑ accñtalt ficnt oi et monet ſe:hocnõeſt niſi qꝛ aia to! fif afit fllud ín quo eſt· ⁊ hẽt mouet ah ain
a )- 0 , aliũ moduʒ ĩpoleeſt vr moueai in"
Y. iber
6i(re -- S cid Ci veftmit qaia eft aliqó mouẽs fe eential aut nta:aut coplerio:icepit facere rememozatióes tolit l'are ꝙ nó cotíngit ei mouere fenifi accíden: PA "I Er dixit:qm̃ aütaia «ccintédit p D qoi. t Pt moueat:aut vt moueatur ín circuitu.i.aut 3t fe eentialr; vt exiftimati eft ve cozpozib?ce: à 9i ah mouent circulariter.¶ Et cũ declarauit mile cr ^ ibile eft vt moucat cy fe eentíalir.íncepit oe —8 nap re qp boc poffibile eft accidẽtalr:⁊.d.qm̃ Vo mo Mug terzo CCIdétalr vero mouetur accidental (D nouet fe accidétaliter: neceffarium eft ꝙ ania ds a moueri per íllud ín quo exiſtit.ſ.coꝛpꝰ quan bile T illud mouetur ab ea:ſed alío modo ipofti " c vtanima moueatur in loco. TRónabiline auté dubitabit vtíqs aligs be elatdáque mouet in b9 »fideráe: oicim? malam tríftarígandere confidere timere. b.e line gute5 íraící fentíre c ĩtelligere: —* autẽ oig motus efTe videntur:vnde opi Itüralíqníeípfam moueri. tmagis dignũ ẽ dubitare in motu aic p * derationé iníftíe rebus:dicimꝰ.n.ꝙ aia — Agaudet ⁊ audeſcit ⁊ timet ⁊ ira c t fentit z oíftiguit: ⁊ oiaífta videnf cé & —** bó exiſtimat ꝙ aia mouetur. f * declarauit ꝙ ipoffibile eft vt aia moueatur mi detalr dedit dubitationem fup B.£t oixit:fed. q0 cogẽs ad dicẽdũ q» aia mouet effentiali:z eft
F nos dicimꝰꝙ aia contriftat gaudet «c.c oia (fta *putant cé motus: pp bae ouas ppõnes exiftimá
if ꝙ anima mouetur. Cf. g-aia cótriftatur:z cii tri/ ſtitia e(t motue-ergo aia mouetur.
¶ Hoc aũt nõ eſt nece:ſi.n.⁊ marie gaudere aut dolere:aut ĩtelligẽ motꝰſũt:⁊ vnũqðq; moueri hoꝝ:moueriaũt e(t abaia vt iraſci: gut timere (ti eo ꝙcoꝛ ficmouctnr. Intelli gere aũt anttale foꝛſitan aut c(Ealtez aliq, Hoꝝ aũt accidũt:alia qdé Pr locí mutatio/ uei quorũdam motoy:3lía aũt fm altera: tionem:qualia att 7 qo altera ró cít.
C £t bocnóeftuccius:qu fi cótriftari ⁊ tt Inere « oíftiguere fint mor?:« qðlibet coz moueat gligd:tütic boc mouere nó eft nifi mouere abaia. C1.s.iraíci.n.eft motus ad C02 f. qp coziffatur:« diſtiguere eft mor?.f. & talemébzi currit talicurin:cum fit rectũ Vtaltadcorrat tali carfu; qdam íftoy ac
: ünt £m tranflationé reris: z gdam£ aL ationeʒ:que autẽ funt ífta: t quomodo
cu Pxopotom eft alij fenmoni, ^ | d CIA cócedamus ífta effe motus:tii nó eft ne;
te (ine 5 Vt fint motus aie:qm fi timere ⁊ diſtingue ép, Potts; glibet mot" iſtorũ appꝛopꝛiat aitcui
in ii Co2»pis:tüc ifti motus non debẽt attribui nift
ia ry mẽbris:⁊ illa motio non eft in mẽbꝛo nifi ab litur pea trafci videt eẽ ppzíus coadi.f.g coz mo
e motui tumcícit;z flmilr timere videt cé
Pꝛimus -
ꝓpꝛiuʒ coꝛdi cũ coftríngat ([ £t cũ manifeftus eft
tp ifti ouo mot?oebét attríbuí cozdi:icepit rere cui
méb:?oattribuat itelligere fi fit mot?:z oigit: ⁊ diſti⸗
guere mouet.ſ.q tale mẽbꝛũ currit tali curſu:ita ce:
cidit ín ſcriptura:⁊ intẽdit ꝙ ſi diſtinguere fit mor?
opinãdũ eft ꝙ aliud mẽbꝛum eft ei ꝓpꝛiuʒ ſicut coz
ire:⁊ dixit hoc:qꝛ iam declaratũ eft p oẽ motum eft:
coipus.([ D · d· ⁊ rectũ eft vt aliꝗd currat tali curſu:
ita cecidit in ſcriptura:⁊ intẽdit ꝙ rectũ eft ꝙ aliqó
mẽbꝛuz currat tali curſu:aut ín oĩbus paſſionibꝰaĩe:
fi oẽs funt motꝰ:aut in qbuſdã fi eft ín cis aliquid in
quo nó eft motus: eoꝝ in qbus funt mot? q̃dã mo"
uent £m locũ:⁊ ddam £m alterationé . ¶ Seide.d.
que aut funt ⁊ qo «C.i.que aüt mébaa funt ca d mo
uent vnoquoq; iſtoꝝ motuü ín snaquaqs parnm -
aie:⁊ quo mouent ꝓpꝛiũ eft aly loco.([ Et dixit B:
q: in boc loco tm̃ elt neceffaríum gp ifti motus funt
centialr in reb^coipo:eís « oiuíifibilib^:yt declaratũ e* pbr,sz,
eft ín fermonibus vniuerfalibus. | ¶ Dicere aũt iraſci aiaʒ file cft: fialíqebi^
cat eãtexere vel edífícare. ztfeli?aüt e(t foo, See sf.
taffie nó dicere aiam miſereri:aut adífcerez tere t aai ant itelligerc:fed boierm aia:bocatitnótáds scc aia motu ín illa exñte:ſʒ alíqfi qdé vfqsad illaʒ: "fete aliqñ aütab illa:vt ſenſus gdéab eis:remini ſcẽtia vero abilla:motus qdem funt in (et ſibilibus oꝛganis aut quietes.
¶ Dicere autẽ ꝙ aia iraſcit eſt file ei q terit aut edificat:melius.n.vã nõ dicere ꝙ aia hʒ ꝑietatẽ:aut docet:aut diſtiguit:ſʒ dicere gp bó facit boc ꝑpaiam:⁊ bocnó cít:q: mor? cft ínaia:(5 qfiqs pueníitad ípfam: quat. dogs eft er ea. C1. o. qr ſentire éabiftiorcb?: rememoꝛatio autẽ eſt abaníma. |
239^. "(4 .
ínaia.([. £tcus declarauit qp pauncipius quozüdam
ín aia eft motus:ſenſus ⁊ mot?cuius pn" eft in aià t foni?
aia - motus , — . Js 1 fen ug opp" forte imagiatiua mouebit ſenſibilẽ:⁊ fotenó.(T. £t (up có. pu B manifefti eft in alia tráflatione fict oicerc ꝙ ma ias pmi.
irafcit eft q̃ſi olceref ꝙ texit:aut edificat: (s meli? é rió vicere ꝙ aia gaudet:aut adíícit:fs bó per aiam: nó qꝛ motꝰꝑuenit ad ípías « fic in ea: (5 qríqs puenit ad ipías vt fenfus q reddit illud qð reddit ad ipfam a ſenſibilibꝰ:⁊ qñqʒ fit mot? pn^ab ea:vtín rememo ratíone:ctüc aut remanebit in ea t nó ptráfíbít ad alíud:aut veniet ad fenfus « tráfmutabtt eos. (|. £t íntédit p boc qð dixit:nõ qꝛ motus venit ad ípías: « fit in ea.i.nõ qz aĩa eſt fubm iftius motus 02 bie ips, ¶ Et intẽdit p boc qð dixit:⁊ tunc aut remanebit in UN ea ⁊c̃.i.ꝙ ifte motus cuius pa"eft ab ania.f.rememo WELT ratio fozte remanebit in coꝛpoꝛe qà eft iftrumétum —0000000000 iſtius virtutis:⁊ foꝛte pertranſibit ad aliud quouſq; Mii j| pueníat ad fenfus.i.ad iftruméta fenfum.
WAT ¶ Intellectꝰaũt vin fieri faba qdaʒ exñs ⁊ UO M nõ coꝛrũpi:maxie autẽ coꝛrũpetur vtíqs ab
M exta, kaque eſt in (eniobebilitare:nnnc afi qué
) apto; admodũ in fenfitiuie accidit. €5í.n.accípíat kien rims, fcritozocul(italé videbit vtiq; ſicut c iuuenis:q̃re ſeniũ nó ẽ in ſuſtinẽdo alíqd aia5: ín quo:ſicut in ebꝛietatibꝰ ⁊ ĩfirmitatibus. - dIntellectꝰaũt vi cé ſuba alíq que fit in re: ⁊ nó co:rumpít: fieni cozrüperetur magie dignuz cét vt coꝛrũperet᷑ in fatigatiõe que € apud ſenectutẽ:ſʒ videmue g illud qð acci dit in ſenſibus ex bocaccidít in coꝛpoꝛe. Se nex. n. ſi reciperet oculus iuuenis videret vt iuuenis:⁊ fl ſenectꝰnõ cft diſpõ in quaania patit aliꝗd:ſʒ diſpoſitio in qua aia ẽ:ſicut € MI apud ebꝛium ⁊ egritudinem.
65 (E cõceſſit ꝙ aia mouet accũtalr.i.ꝑꝑ fubm:p qð ↄſtituit:⁊ pp boc eft gnãbilis cozruptibilís;incepit oeclararc op itells mãlis iter ptes anie v2 ee nó mo bilis;neqs acciitalt ẽt:eſt.n.nõ gnãbilis ⁊ non coru ptibilis nifi f5 illud ín quo agũt ex cozpe:aut £5 illð a quo patit:qꝛ b5iftrm cozpozale qb cozrüpit p fuas
jnele mk (oruprionéficat eft oifpo in alus vratib'aie-[ Et
"T, A apes dixit itells aüt vf ſuba 7C. itedit bic p itellectü:itel 1 emu 9dés lectum mãlẽ q cópzebédit intetiones otum entium, |d bcaia.t.5.4.. ([ P.o.qi fí cozrüperetur ⁊c ·i.qm fí cozrüperet ba | 1 $236 beret iſtrumẽtũ cozpozale:cét.n.vtus cozpo:ts. Et fi BE QUARE | paberct iſtrumẽtũ coꝛpoꝛale accideret ct apud fene: | | |i d i ctuté illud qð accídit ſenibꝰ⁊ tunc oebiliter itellige
—90 tet itẽtioes rez itelligibilii:fs nó eft ficit runc nece n | eft vt nó béat iftrumétü coꝛpoꝛale:⁊ cũ ifte itellect I rh P nó coꝛrũpit in fe:tunc illð qo cozrüpit in fe eft paf,
P PR DEA 3*be ai fio aut actío eius p cozruptione eiusa quo páttt: cus
—90000 20.c —3. lud a quo patitur fit itra coꝛpꝰ vt oeclarabit poft
^ AR E A feáutictga. KL £yeide-o.f5 videmus qo accidit ín fenfib? ex Df; | |
— —
AE d fiq: vidern?boc 95 accidit in fenfib^ ex fatigatione
Part 57
WM T apud fenectuté pot attríbuivtiti fenfitiuc tali mó.f:
BLA nõ d? vÓ tráfmutata eſt ⁊ tucterata:( qꝛ illis ꝑ que
"PIN UA iteliigit accidit fatígatio.CI.g.artifey cui" actio fat
AUC EREAPARE TNT É pp fatigatione iftrumeti nó pp feips:t cum ifte
WA ' Pmo fít fufficiés i fenfib?dsto magis in itellu. (I 2e |
—— PR — — — — Ner — RER
ide dixit fenect'igr nó eftoifpó «c.i. Et ficut fenrect? id | 1 iueteratio otinges boi f5 bac rone nó eft oifpo tr TEE Te a OD P qua ánia patit ad vi cozruptioie:(s diſpõ d accidit ADU bow ei apud fenectuté eft filis diſponi que vt accídere ct | W | apud ebꝛietatẽ ⁊ egritudinẽ exiſtimat.n.g ata apó bec puo n patitur ad coꝛruptionẽ:⁊ maxime apud
- — — ——— — ————— — — — ——
— — — —
De Anima
ebrietatem. Et ifte fermo poſtremus eft faffíaics nó demõſtratiuus:ſʒ ↄ—ſuetudo mones ſufficiẽtes:aut poft demonſtratiuos:ai cis in qb?nó pot iducere $moncs demõſtratiuos . * (C Intelligere aũt ⁊ conſiderare marcefcunt aus; alio quodaʒ ĩterius coꝛrupto: Lo fibilc ẽ. Intelligere auteʒ z amare aut € gu due nó funt ũlius paſſiões:ſʒ huius babétíe illl s : ftn ꝙillũ bs.quare zboccozruptoneqorit — cs moꝛatur:neq; amat:non.n.illius erant: cõis qð qdeʒ deſtructum €. Intellectus au
obedíés itellectui in boib'bonig.3fta e
ctio $c oditl?. o rónéf5q biit illdactioné. (T £t addídt "i aim ne fsep britzq:ipole eft vt ifte vtutes fin, grío itelligere:fs fi attribute fueritei non erit " A bili⸗ fm ſunt. ¶ Sd iaeo ét cii boc cotrup* fitit gümus:neqs memoamue.f.t qz be actiot? bus a vᷣtutibꝰgnãbilibꝰcoꝛruptibilibus
fo:taffíe oiuínnsalíqd « ĩpaſſibile:qð qui dem igr non poffibile moueri aiam manie ſtũ eſt ex bíezfi air penítue nó monct m feítum:quontam ncqsa ſeipſa.
(Lt itellígere ^ ofidcrare oinerfan£quádo
alígd alind corrůpit ituezipfus ení in ſe m bilpatít:oíftictio aũt ⁊ amoꝛ ⁊ odium no funt eſſe iillus ſz iſtius z ꝙ habet: ⁊ ideo quãdo boc cozrfipc£ nõ rememoꝛabimui neq; diligemus alios:nõ gr eſt illius (cdd | qð eft cõe qð amittebat:ĩtells afit oígni e vt ſit aliqð diuinũ ⁊ ĩpaſſibile:qm ãt ipole cft vtaia moucat manifeftá c7 fioio 110!
p! ut fcd D (dig
(yc £i Zirift.cft iducere ftf? qui) (tratiuos:aut im lo (iic "
pit p . yo
ipi atit ipo! qo;
n "ey
6 hi, LH
monet manifeſtũ ẽ gpnómouet:negs Ee 4 w^
(Cum pofuít ꝙ itelectus q ĩtelligit itelligeda
eft gencrabilig:neqs cotruptibílío:fs itelligere d? actio iſtius intellectus ví gnábile ⁊ cozruptibtlt pit oare moduʒ cx quo cótingit hoc:⁊ eft ꝙ er itelligit cft itra cozpus:ceft gnábile 7 cozrupt ii ([ £toirit:c itelligere c cófiderare oiaerfant — accidít ꝙ ĩtelligere quãdoqʒ ſit i potẽtia:qu⸗ * in actinó qꝛitellectuʒ eſt gnábile « cowuptib q: itra coꝛp coꝛrũpit alígd aliud vel ei^ in quo ya tellígere. ¶ Oid · ipſe auté in fenibil accidtt €" gió lect? imagináert poft oectabit qp bec ẽ reaima8 imaginata:aut itelligés vł ĩtellecta:⁊ ẽ illó qP V ak ín 3? tractatu itellm paffibilé.(] £t cũ dedit ya "nó oiffolonis qónís in qua qrif qůo ĩtellus itelli m eft gnábilis aut corruptibilis;tintelligere 10€ ve; actio fit gnábilís ⁊coꝛruptibilisincepit ẽt dec arit e vtutib:ls fint attribute itellectui videD P7 gr cozrüpi gp ille vtutes nó funt itellecte ete mi í facit D ne accidat qo in boc qà dixit ín ftc ^
3^ tractatu-f.qüo itelle ſit ĩgnãbilis ⁊ icomuPr. odi «nos poſuimꝰꝙ poft mo:téneqs piligim Do mue;neqs oiftignim" T Z».o-oiftictio ait orc odii ac.t.oiftictio aüt q attribuit vᷣtuti O9 ctíoné amo? « odíii d attribuunt róni.f.q acciptu* cab róníe:vi.nn bac pteaie op fitaliq8 rónab! h funt
actióes ifti^itellect^:f (unt actiões vᷣtutu
alus $ eg pédit jntérion
que eft Itellectus mális.f.qui cópzebec íi irc ynuerfalceimó pótaliqe dubitare 7 vícereo *
pile: *
Y. iber
A | ; —
iiti Mom fit ingnabilie incozruptibilis:qre nó reme: ri hen Thur poft moztes neq oiligimus:neqy odimue, i si ine ioco funt vtutũ aliax ab illa vtute-([-2».o. sil papiru atit oignius eft vt fit aliqó otuínü:« non i lle.inó tráfimutabile pp mipnonem cum má. ut Pmone 3 aüt ipole ẽ «c.i. máifetta eft ígit ex boc iiti u, — * Ipole eft vt aia moueat.in qbuídas qutes Vidt iiit trí "fin itellectuneqs effentializneqs accidétali (M haeno ) 5I gbufdam voaccidéralr nó céntialt:z cum oe
deba FE Om fuerit p nó mouetur oino ex fe:q2 neceffa
" » libus clt in omni moto ex fe:quod cft peopzium aia;
$4. auf yt moueat ex fecffentiali:t non conuertitur. "e p cc uultus afit be que oícta (unti rónib?of bis e cé bee mouẽtẽ ſeipᷣm.ĩſunt.n.
bolia:pꝛĩo gdéer ipo moueri accñtia:
nũʒ mouẽte ſe ↄngũt· n̊ oicétimnlta i
f. : in ũo itelligimus vnitatẽ motã ⁊ a bu (ri Duct tofío mouet:oʒ.n.vt diuerſet᷑. ^ T4 dicio A 2díctióes ad vtétes motu tm̃ i diffone ^^ Ehagisremorst — o AT LL imo 1 ai3 e mio?ts ſuffici vy 9lu5 ßzᷣmonũ.ſ Amo oicétie aia3 eẽ nüey fe — tigũt.n.ei mlta ipolia.t p illa d 2tígütoicéti aias CC aliqó mouẽs fe: poftea ea d otigüt qz ponüt eà eé Bümey mouétes fe.(T- 29.0.nefcim?2c.í.nefcim? eni Qo intelligi£ vnitas femp mota:oẽ.n.motũ 65 fitü: vnitas nõ bs ſitũ.¶ Et filripoleé ét itelliger quo. mouet᷑ quoufgs oiuidat ín aliq motü: in aliquod. mouensf5 q diuidit᷑ illud qð mouet ſe.vnitasn in W — fenóoiuidit (T Et ſilr ẽt impole eſt itelligere qũo —8 mouet:gm̃ ill q5 nõ —* non mouet:vt oecla; * Watus cft (T 2.o.igit ops vtoiuerfet.i.fi cft aliquis modus fm qué motet:zalius fm qué moet opor, tet vt ifti modi oiterfentur:« fic erit oisifibilis $m "tétiones.vnitas aution diuiditur aliquo modo. " ug obl Pafit qiii dicũt lineã motã facẽ pla^ nt p »Pfciaficlines: c vnitatũ mot? liec erũt. ^ wh es 11.€ 9nítae pofitíoné bie. niis aũt aie — € pofitionéb;. ZImpli? aia niio mm crat qenticy. aut vnitatẽ relinat alius * erue.pláte aũt ⁊ aialium multa diuiſ⸗ ELE t vident eandẽ aiam bie fpecie. "de x cim dicunt ꝙ cam línea monet fa: v üpfícté ⁊ punctus Líneá : pumctue.n.c ib S prio fitum ficut numerataiami fitu: ead: c ét fi de numero b(rmínnírr nt pli — vnitas remaebit alter numerus ib nds : plüraafalía remanebunt vía cá el ür: 7 tamen reputatur aai e, Cltil 1 (gig co Ci Gidemaia in fpecie. Y (,, ^ modos ex quibus accidit vt ifte fermo
Pꝛimus 33i
5dicat ſibi:dedit etiã alia ipoffibilia4T £t dixit.⁊ ét Secũdarõ. cum dicunt ⁊c̃.i.⁊ cũ cõſuetudo eft mathematicoꝛũ
dicere ꝙ cũ linea mouet fit ſuꝑficies:⁊ cum pũctꝰfit linea.vnitates aũt fi mmouent:necums eft vc beant fü
tum.«cois vnitas hñs fitum eft püctus:neceffe eft vt
vnitates quas ponüt eẽ numerum aie fínt pücta.« ſi
fínt puncta « mota neceſſe eft vc facíant líneas non Sp actiones aic.([ 2».oedit aluid ĩpole:⁊ dixit:⁊ ét fi oe. £«rtis rõ. nuó oimiuit «C i.c ét modi nũeroꝝ diuerſãt P5 ma: gis ⁊ mín?.fi.n.ex qcernitateauferat vnitas fíet ter» nariꝰ:⁊ fi addat fiet qnari?.« nos videmꝰoẽ aiatü ex plátís t plura ex aĩalibꝰ:lʒ oimiuat ab cie vna petii remanct illo qð remãet edle in (pé p:yn actio aie v£ dicto ale vf Lcaplo qlie nó dti. « fi actioaie eét in dititate:otige exci ait na rct xt aia q remanet in plátis eét oiuería i ſpẽ a pᷣoꝛi. (a quanto,
¶ Gidebitaüit vríqsnibil differre dicer᷑ vni⸗
tates aut coꝛꝑa parug. £t nãq; ex Bemo/ criti ſꝑis ſi fiant pũcta:maneat aũt ſolũ sti" tae eritaliqd in ipſo:hoc qdem mouẽs:ũlð afit qo mouetur:ſicut in magnítodic; nó.n. pꝛopter hoc qð eft maguitudie differre:aut ꝑuitate accidit qo dem̃ eſt:ſʒ qꝛ dita: vfi ne^ ceſſe eſt aligd cé motiuũ vnitatuʒ.Si aũt in gialí mouẽs aia ⁊ ĩnumero:q̃re nõ mouẽs ⁊ quod mouet᷑ eſt aia:ſʒ mouẽs folum. ¶ Et pöõt hõ dicere ꝙ nulla eſt dꝛia iter vnita tes ⁊ coꝛpoꝛa parua:qm̃ er ſperis Demo/ eríiti puie fiunt puncta:⁊ remanet ſolũ qᷓ;tũ af * — pens — mouce.nó 1 ant bz ma in ↄtiget hað diximꝰ:ſʒ qi dic: t A pini vt fitaligd qo moneat vnitatce.fi (git i gialt bus ẽ aliqð mouce ẽtẽ nüerue:vü neceffe é vt aia nõ fit mouce 7 motũ:ſʒ motũ ſolũ.
¶ 3deft x pot bó dicere ꝙ nulla eft o£ia iter ponétes
vnitates fe mouẽtes:⁊ ponété bas vnítates coꝛpoꝛa Quarta r$ pua.ponédo.n.eas mouétes ſe:ponit cas copoza:« fi : nó:quomodo ítelligü£ vnítatee fe mouétes. (| 2.0.
fiunt.n.ex fperío Democriti puncta:z intédit vt mí;
bí vide£.cfilr q ponít a» pole eft vt pũctus moueat
ocedít ꝙ otingit ei qp püctue fit coꝛpꝰ:⁊ ideo bri pof
ſumus dicẽ ꝙ fpere Democriti d mouẽt᷑ ex fe adco
funt parae g» dicunt pucta.puctus.n.fm bac pofitio
né nó cft niñ coꝛpus . ¶ Et cum narrauit boc ocdit
cauías pp quá pole eſt i talibue punctis imaginari
q in eis fit aliqó quafl moucs:z aliqó quaff moms:
t dixit:⁊ remanet fola qᷓ;titas ⁊c.i.yt mibi videt:qr
cum faerínt mote remáebit in eis fola Qstítae:fi au;
feratab cis alias qᷓtitates:⁊ cum natura dstitatís re £áni
manet in eie; poffibile eft itelligere ín eis alíqà mo, tteremáctm: tus ⁊ aliqð moués:ficut ui Co:pozib"bocin.nó acci alid pole e in
dit co:pozi nifi $m qp eft cozp*inó fm Q € magnus; Menge aut paruü.f.g» fit motu cx fet qp mouẽs i eo fit ali tum.
a moto.([- £t D itédebat cũ dixit:ſic efti otingo Ruias elut iꝙ reg i o1 eẽ mota ex fe:t vt mouẽs fit alió ín ea a —æ moto qð ẽ coꝛpꝰ magnũ qut paruũ:ſʒ qꝛ eft coꝛpꝰoti/ 2, 764-pbr» nuũ tm̃:⁊ iõ ole pones vnitaté motá ex fe aut pũctũ
neceſſe eft ei ponere coꝛpoꝛa pua:⁊ fic i nullo oiffert
pones aiam ee vnitates aut pücta fe mouentia a De
mocrito ponte eã cé peras puag ([. .ꝛi⸗ neceſ⸗
— — —
— — ——
— — —
- — — — — —i ⸗— —— vn
—— ——— —
era — —
————— — —— ————
fe eft etc c cum vnitates ſint mouẽtes fet mouẽs in ré eft aliud a moto:neceffe eft vc illud qÓ mouet vni tatce ſit aliud ab vnitatibꝰ:ſi (git eft mouẽs in omní motoaia etiã eft moués in vnitatibus:non vnitates mote d ſũtnũerus:vñ necefic € vt aia ſit mouẽs tm̃: nó moués « motü ifimul.2».o.fiigr aia émouée ⁊c̃. i.fi igít aia ẽ mouẽs màs:é ét moués nũeꝝ:vñ nece
"^ eftytaiaii ſit mouẽs ⁊ motũ ex nuõ:ſʒ mouẽs foli.
f1u00zloc € idinifibilie €
Épía ctam.
¶ Contigit auteʒ bauc vitatem quodam modo ctíc.opoatet eni quaudam iricffe ipfi oiíamadaliae.pácti autẽ folitartj que vtiq; otia critnífipofitio. igdem igit funt alte" re in coꝛpoꝛe vnitatee 7 puncta:ieodé erüt vnitates:obtinebit eni locũ punctí: tfi qd
piobibct in codé cffc fiouo fuat ⁊ ifínitaez '
quo:nmcni locue idíuífibilíeeft ⁊ ipía.
(L £t qo ctt poffibile vt (it vnitas:neceſſe € eni vt bat o1ía5 d differat ab vnitatib?alije. quc igit diuerſitas poccaderc ĩ pũcto vní tate niſi ſit in ſitu.ſi igit pũcta ⁊ vnitates tn codé loco fuerint:qꝛ occupant locum pun/ cti:lʒ nihil ꝓhibeat vri codem loco fint duo puncta:⁊ punctaitinita res autem quar locue cft idiuífibilie funt etiam fic.
7o ¶ Et qũo eft poleapud eos vt aia fít aliq cõpoſituʒ
Supꝛa.ↄ.⁊ tex. os.
Olia quoꝝ lo cus ẽ ĩdiuiſũi bilis cu5 ſup
ponü£ nullus fit diuiſbile.
ey vnicatib^neceffe eft enim oareotíam qua vnitv tco à funt in aiaoifferüt ab vnitatib? numerabilibꝰ: ⁊ fi nó:tüc nücrue ect aiatus.([- Et cii narrauit gp ne ceſſe et eis dare dꝛiam ínter otio genera. vnitatü:ot xit:⁊ d diuerſitas pot cadere «C.L nibil eft in q diffe rant be oue vnitates indstus vtraq; eft ĩdiuiſibilis: nifi aligs oicat qp vnitas d eft in aia béat ſitũ nume ri:aut nó babeat ſitũ:⁊ fic vnitates d funt in ala erüt pũcta.dem̃ eſt.n.q püctus eft vnítas biis fiti Jet ci oeclarauít q» neceffe € eís oicere ꝙ vnitates d funt in aia funt pücta:icepit óclarare qð otigit eis dicere q (unt eade cũ pũctis exũtibꝰ ín co:pibus (T £t oi; git: fi igit vnitates z pücta fuerint in eodem locome: ceffe eft vt vnitates q (ür ín aia:⁊ picta q funt in co po:e fint idẽ ied dimiſit ↄſequẽs:qꝛ máifefte ofegt a pᷣcedẽti.i D».incepit oeclararc añcedẽs ⁊ dixit:qꝛ occupit locũ puncti.i.nece eft vt finr in code loco:qꝛ neceffe eft vt locus vmtatü que fant in anima fit lo; cus vnius puncti püctoz que funt in coꝛpoꝛe:⁊ cũ lo cue vnitatii que ſunt ia aia eft locus vnius puctt pu. ctoꝛũ coꝛpoꝛis:neceſſe eft vt fint in eod loco. D. icepit oeclarare ꝙ nece eft vt locus coz fitloc vm punctí:z dixit:lʒ nibil phibeat.i.nihil pbibct Vt ouo püctaimo ifinita fint un eodem loco:imo bocnectus. et:omnia eni quozum locus eft indiuiſibilis:cu ſup⸗ ponuntur adinuicem nullum fit diuiſibile.
¶ Siauiẽ in coꝛpoꝛe puncta ſunt numerus aie:aut ſiqui erbíeque ín coꝛpoꝛe punctis numerus aía:quare fi non oia habent aian
coꝛpoꝛa.puncta etii (rr oibne videntur cffe
ifínita. zimplígeagtem quomodo pofi bile eftfepararípuncta ⁊ abloluia coꝛpoꝛibue ſigdem non oinidant linee ín pũcta.
¶ Et ſi numerus aĩe fit puncta d fant in coꝛ/
De Anima
po:e:aut anĩa eft innumero d eft cr punctis que ſunt ín coꝛpoꝛe:quare oia coꝛpoꝛa non babentaiam.opinantur cni ꝙ in oĩbusco⸗ poꝛibus funt puncta ⁊ ĩfinita.⁊ẽt quo mo do eſt poſſibile:vt puncta ſeparent᷑ a coꝛpo
ribus:cum linee nó diuidantur in pũcta. ¶ Dicit. cum neceſſe eſt ex finone pᷣdicto ꝙ vnl, gain tes d funt aia fint püctad funt in coꝛpoꝛe:aut aía eſt ui
aliqóeriftésin numero q fit ex püctis d funt i "
poze:cus nece eft ín ouob?püctis qp fuperponat , Í
qp» fiát idẽ: qre omnia cozpo2a nó funt aiata cu V ij ga
co»po:xe fint puncta ifiníta:imo neceffe eft vt que bet pare eiue fit aĩata:qð cft impole 4T. I» o«is 8 c ; ĩpole:⁊ eft ꝙ aia nó fit abftracta a cozpe:tta ꝙ P € vt aial mozíat nífí p coꝛruptioeʒ fut corꝑis · ¶ oirit:t ét qiio eft pole vt pücta ſeparentur à ant bus 1C.í.t otigit eie fm bác opioné vt ala non, ^ a cospeneg; vt moziat:qrb fi aia fic pũcta:⁊ plc? potfibile eft vt feparen£ a cozpozíb?:cii oeclarati»: Q linee nõ cóponüt ey püctís;megs ſuperficies e ) neis:neqs couper fapfícieb^:fs pücta nó feparam o linea:qꝛ funt ciue vltima:neq; linea ſupficie neg d perficíee a cozpe;tücaias ipole eft feparta M T tii pole eft in püctío abſtractio.ſi línec effent CO id te cx eis:qð elt unpole:vt oeclaratum eft in M
¶ Accidit autem ficut diximus ſigdem
dicere coꝛpus quoddam ſubtilium pa 9 |
ipfamponentíbue:fic autcm fict 20007 critus moueri oícítabaia pꝛopꝛium inco? ueniens Siquidem caís eft anima ino " coquod fcntit cozpoze:neceffceft in eod h ouo eſſe copo fi coꝛpus alíquod ani , Numerum antem oícentibue in vno Pi cto:puncta multa:⁊ omne coꝛpus am * bere: niñ gdã nũerus differens fiat:⁊ 9^
afpíam ab his qui in coꝛpoꝛe pactio, ov
Et córigit ficut diximus alíquo 110 fermo eorum fit fitis fcrmoni ponent? cg eſſe corpus fubtiliumpartíum : ftti 9 «o, alium modus: vtoicit Semocritus Tl, q tu:piopzíacíectipoffibilitas: quon, et aia eft in toto coꝛpoꝛe fenfibilíneccfle ouo coꝛpoꝛa fínt ín eodemloco:fí 2 : aliquod coꝛpus:neceſſe cft oicentib pfi merümzvt ín eodem puncto finit IU, «có, cta:vt omne coꝛpus babeat animati ai tíngat in re animalis que oíffcrt 2 pr x ſtentibus in coꝛporibus. ^ — s ipoſibi
¶ Etotingit aliquo mó oíicétib?büc Vest partil£ litae ↄtingẽs oicétib^aiam eé co1p^ftbf s, «alíquo mà eft ppzia eis ét ipoffibilit25 , € (i i3. accides.in B5 q pofuít q» cà mot^é d» fPCT^: | moué£ ey feaó.n.eft oiía iter ponetez 9^ c ere mo eft co:p^qó eft vnitates mote ej ſe:aut , genit te ex fe. Hicepít notificare in d ipolit » oírir di
ifti cũ oicentibus aiam cé coꝛpus fubtile" comuni fi aia € in toto cozpe ſubtili «C4 y dent
eft qz neceffe é oícétib^aias eẽ coꝛpꝰ VF" — int
di utes de
fii Ydber o — cun Pꝛimus "t d PE Rin €odé loco:qm̃ fuit neciuʒ vt aĩa ſit in toto coꝛ dũt hec ĩpoſſibilia pᷣaicta:⁊ aliaplurima:⁊ B manife ic TE Wet nfblemobtbPMieri este fiéTlilue ncor poro cisacioni cpaioni "TU aie:z ymue fi ia pp numeꝝ:neq; fi finxerint oícédo gp talís nu tuanerío Co2pe:tficfupponant cozpa ⁊ penetret ad — merus fac fenfus: talis cogitationé: talís volupta Weed .co1p?a5 eft aĩa:⁊ cozp^in d eit ficnecio erüt .. tioné. Qi fi cáe rez otuertaz füt oitterfezzcáe ifta. Caerer diũ en Bpoꝛa in eodé loco.([- Eteftneceffe oicentib? .— rü füt vnitates ⁊ nücrinece eft vt vnítates ⁊ nüeri T. —- | "bei eẽ numeꝝ vt in loco ciuídepüctí ex coxpe cãe iſtoꝝ diuerſent.Et mo ci^in boccaploépalá, 346565 TEIL | G0 | — fmonipi acta otftictapitellectusL Et P eitfile: ¶ Tribus autẽ modis traditis ſʒ quos diffi MU | and cus B icetis pole eé multa cozpa ín eodé loco:qm̃ í ia. Zllii adé ET j blind" ponütea íneodélocoflnó poſuerint ea eẽ Vlunt aiam.Alij q ^ motiuum enumeraue Qmm $8 ai; qe Vtoeclaratü eftzotigereis vcpanctad func — Tünttmaricin moucdo ſeipſaʒ.Alij autẽ coz VIRO | v i je. — e oẽ * ——e— ſubtiliſſimũ:aut ĩcoꝛpoꝛaliſſimũ alio/ DA, d : erint qi cozpelinralia picta diuerſa a 1 5 Z 4 TN | 7 0* n q fut ín aia.fi 5 occffevit:cótiget eis vt multa E^ —— quae ou bíraríoce t fi ubcõtra | i FA in loco vnius pücti:t P eftfilePmoni dicẽ ietates babet pᷣteriuimꝰ ferc. Neliquif aũt —000 multa fnt coꝛpoꝛã ín eodem loco: B eftipole ↄſiderare qualr dã er elemẽtis ipſam eſſe ali RT LEE Serie dicenti aiam eẽ coꝛpus ſubtiliũ partiu. quid entiuʒ. Dicunt.n.quatenus ſentiat ea Ll M icar itqbcooptig aial mouería numero: — que fant: z vnumquodqscognofcat. ARI uid Leda, diximꝰ ipfam monere. ¶ Etqꝛ diximus tres modos víffiniionum rd. TE br eni oífferre oicere fperae paruas: aie.Quidã.n.iudicauerũt ipfas cé motá vr TEM | Um | —*58 magnas:aut omnino vnitates ſe.Et ꝗdã iudicauerũt ipſaʒ eé cop? valde ume 3 trobiqs ením e(t neceffe moueri aní^ ^ remotüabalijecozpozib?. £t noetá vífi fü 990
J — ipfe. mueiduríffe dubitatiões ↄtigẽtes bíe olo" WM | TN | L | Doce reeimonniónedtarnifi d bue ſᷣmonibus.Remanet igit querere eam EN Aula ca SHiInue oc opione Zemoert — effeerelemétie:cus bicat B.£2:(entim? cr LUE jaa ^ s t Ola eftiterbícentee partes par / — tía z cognoſcimus vnumquoãq; illoꝝ. 3l | lij
cce ieerteo q vnitates Pmg ſunt mote: ¶ Dicit antiq diffiniũt aĩaz trib?modis.Quog. q⸗ 73 | ig ceft enímPm vtrüqs modum:vtaní^ — dácft qi mouct ex le Et qaã qꝛ eft cou? valde fübti NE ; 5 Cu non moncaturnifi illis motío. — icant marie remotü aná cotpea.Cuuidas vo iffini H
; "mult bíc oeclarare ipoffibilitates ppnáeiscfse, —Untedqié ex piicipus c elntis:qꝛ é vto: diſtinguẽs
— mOcnto:zotrit:cotíngteis zc. i.cotigiteisin Baó — "7 Smefcee Ft quid Sdixim"opioni eoz q oiffiniüt EI | ict. QpaiaLnó mouet niftab vnitarib motis exíe — qe di e SAPE pco" (ubtile.Córra TUI. | pce iie — eft filitudoiter vtrágsopiniones:toiit.nulla enim — Co llocat fubSdíctióe dicẽtis eã cé mouẽs:qꝛ moue: oiía 4 nulla ft o£ía iter oicenté q» 1116 q5 mouet eL dues ia —— Te à idifferéter fi co1p^eft paruizaut vnítates pue cum fuerit pofius — "C Poluerintillo qo mouet ey feilperae puas:yt De» € vtrũq; nó mouet coꝛpus niſi fm ꝙ mouet: origit mocritꝰ:aut vnitates:vt dicẽtes ed ec numeꝝ fe mo; enm ꝙ bec ouo/f.vnitates «ptesnó mouétnifi £m ventẽ:aut coꝛpꝰceleſte:vt ín Timeo.⁊ ſilx collocant | e oe ſe:⁊ intẽdit. ⁊ cum itafitipoffibilíacó — '" E Dx do ——— armoniaz:
ngentia Democrito ingüeee buic opinioni. ⁊ vli coꝛpꝰ cópofitü. Remanet igit 5dicere opioni
(C É omplectétibue ísit in —* veteran fingétiü cá cé cx elntis ꝓpter cognitione 4 fenfus.
^inot My$t C¶Neceſſarium autẽ eſt accidere multa i TU TEN — mula. firm. omae "MU Cile:fed « accũs. Manifeſt eed I4 Rfddsacffalamreepontt ion fontade M 21] um autem ſias peeſola:multa o ⁊ alía. Zif»agie autẽ foꝛ FINDEN d
li Pa
natus fuerit ex rõ Oleo teme nis rji taſſis ifinita numero quefünterbto. — TEMOR —** dcuniqsalía buíufmodi.ficut,n.ot pede — WIEDER WI: | ELO T NEN US pꝛius:neq; diui ile ẽ on (dg VELO "ig Cr sien ratae "um funi. itc. £rquafiponunraias cffc ifta:fs TET "itét becipoffibilía c aliamnltafitia cio. 53:6 fünttm bec: 2 aaaid mimo và I M EBENE ibileeft enim vt fit oífpofitío aic talío: q caque cr iftiofunt ZERO; RE mU y d Q5accfie accíittus c.f&bocmanife ftus é ¶ 3deft ciftefmo verificat ad eos dicẽdo ꝙ pn?füt. »« | | |
fi : oiaque fiüt ex ipfis pncipys oib?modie:fs ea à fiũt Peĩarõ cõ Eu E. i aliqs voluerit perficere ex hactiões ⁊paſ/ ex pꝛincipus magis funt qᷓ pncipiarimo recte videt iride oif " | TIPS. vaie:vt cognitionẽ:⁊ fenfüs: ⁊ volu⸗ Xxea q fitit cx pᷣncipus:ſint ĩfinita.Et ci ea q̃ fiũt cy. niece aiam "UL |
* Él |
Mia: ; ! bncipys oib^modis.alia vo aliquo mó fitit cx pneu 270959 AMI
, Nase e titid. loc ent ficutoirim? fupi?: Prsnó iuuant ín oicédo qp aia eft cx — E |
Part 58
* Ch isa cle:tiecp erit per figmẽtuʒ. (qp cft aliud nó € illic ↄſimilitudo:⁊ cu illic no fuerit | "Herib^aiam pnumcz «moti inſil:acci · ↄ ſilitudo nó erit cognítio:cü cogſcẽs nó cognofcat:
L3 E
Joc Anima
e fa nift per illã ^fil'itadíné quá bs cus re cognita.( £t — gnofcatrénift p ſilitudinẽ vt non cognofcat o8 : i ci occlarauit cp facta ex pᷣncipjs nõ funteadé pn?ín hoiez:niſi ĩ ea ſit cõpoſitio oſſis ⁊ bois.([ 5-0! ; foꝛmis ⁊ eẽntijs:ĩcepit oeclarare ipoffibilia otigétia — fmonó idiget «c.i. cifte Fmoeft valde impolisnti buic quod oíxit:g» nibil cognofat nift p ſuũ file. lus.n.dubitat vtꝝ in aia fít lapís aut nõ:⁊ vlr xen ¶ Et db?gdéígit eít vnũqðq; bo2ti$ cogo exiſtimat op i aia fít viui ⁊ nó viuũ:ita ꝙ —* a fcereaiam « fentíre:fs cópofitii qiocogno — Via pviui préd eft nestnó vind p e E "i fcetzautfétiet:vtqd ẽ oc?rautbó:autcaro; CL Ampliꝰat cámlltipTr dicat id qoc. al auntos.SiilrátgSlibetaltScópofiroy, No — ficat..aliS gae Daltqd:alió dstitaré an enís qSlibetmófe hñtia elnta:hoꝝ vnüqg^ — f3tézanr tqodà alið diuiſon nr m qs:sróncddá ⁊ cópofitíóe:quéadmodum — Cltrüieroib?crit aia aut nõ.Sed b V foit oic ⁊ Empedocles:os ⁊ terra.Terra autẽ cðla oĩuʒ elnta eẽ.An (git q̃cũq; fü * bíiaptaínbít ampiis receptaculis duas ep — Xbis ſolũ. £260 igF coáfcit — 9 t octo ptíb? ſoꝛtita ẽluide dari. Quatuoꝛ an Bꝛaut dicẽt yniufcufüfqs generie "Erit id té vulcano:offaautéalba facta funr. Tibi — C Paicipla pata cr ab aia affare Ls igit pfectꝰẽ elnta in aiacé:nifi ⁊ rónceinc liae ⁊ dorirae c faba. S5 ipole CE o^ rüt:z cõpoſitio. Cognoſcet.n.vnũqðq; f entis fübam eẽ:⁊ nó quãtitatẽ. Dicẽti | t (le.£2 ; ij» i, itaq; ex oĩbus bec ⁊ b?alíaaccídunt. | Tg. míle.£2 aut boics níbil:nt(í ⁊ bec inerũt. — iraten. tu Hoc autẽ qð ĩpole ſit nihil ops dicẽ.Quis ¶ Etſi eneo: plurib? modíe. ocmo vti * enionbítabít fLieftiaialapieaut bó:fülran — bc cti: dle: cali JA gage clit tébonü cnóbonáü:codéaütmó cialje. ^^ fif€roib?cio. 55 nõ criftiat ꝙ oia A» tif ¶ Ponat igit qpaiacognofcat fétíer eacp — Z P?lcípta. z vtrüfi ſint niſi ex elnũ ſu illo qb? fit gdlibet. €ttücnoncognofcitvniner | $95fi facri ita qũo cognofcit vnfiqo fus:neasfentit.Cl.g.gdéoc^:c qd é bó:z — rum.Zlut oícár gp qóliber gener(i hz eln "ct —gdeftcaro:« qdeftoe:cfilraliacopofira. — Pzicipfappziacrab?oftítuif. aia ig cril p, f£ (fc.n.vninfeníufqs iftoxnoneftvtelnta — (516: (n3. $55 ipolc eft vt epclntíe " ſint in q̃cũq; o((ponc:f5 i aliq cõpoſitiõe:⁊ ſit ſuba ⁊ nõquantum.Quiigit dicht d pꝓpoꝛtide:ſiẽ narrauit Empedocles in gña / croibueconringontciebec ⁊ aliafillós 5$, tíóc oſſis Dic enĩ ꝙ terra magnaq eſt in va € * ned fs e Werde t (t 7 , - ze ? s : F ; ' fío offi: b5 9 pallor octaua pté: c 6 (gne pit oeclarare qp atíngüt eis alia ipofíibilía licet pr q̃tuoꝛ ꝑtes:⁊ fic facta funtoffaalba. "IMibil — dara» cognofcit cópofita pp fua pncipiai-qz£ d. enipdeft ꝙ elnta ſint ĩaia niſi ĩeis ſit Apoꝛ/ — cipyscoz.( £t.o.cétfi ene cc.í.cét qũo pũt cs tío ⁊ cõpoſitio. Tunc.n.cognoſcet qðlibet paa n € pp e á p ilitudinc, c ficognofcerosautboicsnifüi I rer tos gene: cer ndis a bec uo ſint in ea.Et iſte ſermonõ ĩdigetʒ coz fi oia bat Bn*aut er pncipus drüdá - rint dictione. Nullus.n.exiſtimat ꝙ in aĩa ſit la — piicpn* T Do :ſed non epiftimat.i.fed fí P275. píetaut bomo. fct filr viuũ ⁊ mon viuuʒ. eã eẽ expncipus quoꝛũdã:qrẽdũ ẽ ab et -: mnid 77 (| Dicit. ponat qaia «c.i. ponat fm opinione eoz o» ———— — D pdicamétum tr gía vt^ S«cüdaró, giacognofcit«fentitelnta er.qb^cóponit gdliberq, — eXiftimet be tin pᷣn dicet eis qiio res g gelbe eft cxelntis.Cótingitigit eis vt mon cognofcat np — 5d e Pdicamétog. ¶ 2».oaut oic3E 7. o qiii uerfus rei cópofite:t q» non cognofcateifoumá.$o» — Genez cc baut cogent ad Pm3 oiuifion? nó cogo ma.n«ei"eft ſupra elita in cópofitoatigetigit vtna — bet Bo venia bs ppa pn -— * "o cognofcat deũ:neq; hoĩeʒ:neq; carnẽ:neq; o9: Eflen, —* ino dy *8 — qt RE tía..nó eft eintũmeq; ex elntis:⁊ h neceffe eſt in oi pofitióe alui ipole: *56 ãdaʒ pars pa fic elt iof Eóittfor pe ópofitis.([ 2o.cé.n. vniufcuitiqs cci. cffen dá ps qle:⁊ qdã qᷓtuʒ.Cũ ipole eft vt ft c nó (AUC aii mereg(upyp 0 z diteelntis; alioꝝ pdicametoz:pncipia.n.nó ſube ſun Niazeẽ qi addite(ütee tie ⁊ foꝛme rerus nece eft vt fint ſupꝛa addite eintis: 15.5.8 icit ofici» éeroib^zc.i.picétib i aids. afa métis.idé.s. qrqBlibetenecópofitii ecelntiscóponitinalid p. — (C D..d igit orit cpéer.oib*ccioitens, misit ma, ER poꝛtiõe terminata a cópofítióe ppzta p quá ílló ens —€X oib pneipus rez: otigüt b ipolía pd leeẽ ilea ecgnoness Citqóeftzt boc ocedit £mpedocles.pat.n.ingiiatióe CInconueniẽs aũt ẽ dicẽ ꝗdẽ ipo fifcfille — 1. * pꝛopoꝛtionẽ:⁊ dicit gp offa hr E EPIS Rt filifcntírezant file fili: ⁊cognoſcere uc D k cx terra que appꝛopꝛiat᷑ nigredini « pallo / 2 tati Ua ꝑs · ⁊ oe * A Pci " albedini qtuo: ptes. Sentire aure p ati alíad « * teiliger M 5-o.nibilpdeft g etnta fintin aia ccinibil enis X Ponumt:filranté « cognofcere binationes | — — € aia cognoſcit foꝛmas ⁊ eſſentias reru: Multas autẽ difficultates ⁊ n , co —* 'apptoptiant eed s Rd —— — biiteipfo dicere ſicut Emp * gd fl* X. vtcognofcat qBlíbet.(-2yo.cnocognofatos neg — Po: C19 elntis fingula cogriofCUnZ* " c sept
boics nifi bec ouo fuerint in ea neceffe é cũ non cor
leſtat qð nune dictuß cft. Quecũ rg
f. iber
3 tranitmalíicospoztbuo fimplt terra: vt of^ nerui: pili nibil fentire vident:quare neq; Padi tamen conueníret.
ti F'ipiobabile eft ét dicere ꝙ fitilenó pa^ * aſuo ſili: gp ſile fentít ſuũ file: o fi t cognoſcit ſuũ ſile:opinãdoꝙ fentíre ẽ moueri:⁊ fili diſtiguere c itelligere eſtat ꝙ fermo quem dixit Empedocles praueg; rerum non cognoſcit coꝛpalia 7* Pm ſilitudinẽ eft multaꝝ oubitatio i Ili. boc q9 dicemus in bocloco ⁊eſt ꝙ Mine aialiũ abꝰexiſtit fimplaterra:vt of"
*vt vr mibi fentínnt:mon fentítt igit neq;
Mo v. la:licet hoc neceſſarium fuerit. —
Utt eo 5d u dedit ipoffibilia ↄtingẽtia buic opinioni ĩcepit Me M iere opotitióifup qua fundat bec opio.f. pponi i, tge inet (p lle nó cópacbedit nifi p fuü file. (T Jt.o.«
(5o, dobabile ét dicẽ «C4. iprobabile eft b q antiqui
PInàt c» file nó patit a fuo fili: cp paſſinũ nó é nu
v Re fuo 3rio.Et opinant cũ I5 ꝙ cognofcct ⁊ fen
* € Tlüt p ſile tñ cognofcere ⁊ diſtiguere ſunt pat⁊ — itẽdit p D cp illud qð ofeqtur hãc opi;
* e 2riii pᷣme. Poc.n.qð ponũt ꝙ fentire ziteL
E iüt p file t qp fütpati:coget eosad oicédii g»
nil * pant a fijo ſili:qð nó ↄcedũt:qꝛ iã pofuerüt fi?
€ patt a fuo filis ín fe ét ipole eft. Z».0.cteftat
mno que.d.Empe.⁊c̃.i.⁊ teftat p $moqué £mpe
ocleg,o. f.q» vnuſquiſq; nó cognofcít generalia coz;
—5 hoꝛalia elnta nifi ſm filitudine.i.q» nos nó cognofci (yii inus terrã niſi p illud qð ẽ in nobis de terra: aquas aq;:⁊ aerẽ p aerẽ:⁊ ignẽ p igne ẽ falſus.Et bec mul
titudo dubitationũ ↄtingẽtiũ illi in h̊ loco.Illud eni
ð in corpoꝛibus anialiũ magis vicinat terre ſimple
nibil ſentit. Et tit offa nó ſentiunt terrã:lʒ in eis oo;
mínet terra:file ergo non fentit ſile. ¶ £t itédit cus.
dnõ ſentiũt igit neq; ſilia. D. d. lz hoc ſit neceſſariũ:
ideft o» fimile Debet fentire fum file.tüc.n.necium
cet vt offa fentírét terrá:fed vident carere ot fenfu.
¶ Amplius aũt vnũquodq; piicípío igno tantía magis qsitellíaentia exiſtet. Cogno/ ſcet adé eni vni qðlibet · multa autẽ ignora bit dia autẽ alía. Acciãit auẽ t £mpedoclí ipientiffimum eẽ oeá. Solus cnicthtozü Ni * iori cognoſcet bífco»día. Moꝛtaliaau d 2 ota.croibus eni vnumquodqseft. p zt Ct vnũqðqʒ pꝛicipioꝛuʒ magíe (quozat
Sft new | i Nl ni;
iud ſen
/ i - M - P PN Cinq eni cog vná tim agnofcit v ^d ura ignoꝛat.Cõtingit Empedocii attrí H "TC oct maxie ignoꝛatie. Iſe.n ſolus nic
deelnt h vnica. f.lit. ZItal vo moꝛtale
Nu, So (p: C3 oĩa: omne. n. aial fit er oĩbus ſilis deortingit eis poſlibilia vlia.ſ. vt aólibet pn, "s pio, magis ĩgnoꝛet qᷓ; ſciat. Unũquodq;.m.pꝛinci/ Ca qo 2:11 fcit apó eos niſi ea ex qb"cóponit:: ſũt bueye imilat. Dda otíngit Jmpedocli attri nii Cit Aingit Zmpedocli alind poffibile ptor EST De" apó ipíus (it in fine ignoratie ita q ani moꝛtale cft (cietPipio:otigit.n fm fuii £mones:
Pꝛimus si
vt nó fciat ocelntisq funtapud ipm fex nifi quinq; tm̃.ſq̃tuoꝛ elnta «amicitia: ꝙ neſciat lite. ZliaLaüt mo:tale fcit fex.qz apud ipm cóponit cx oib^.£t opi nat ꝙ ocuscóponit ex ꝗnq; tm̃.i.nõ cx lite. £otigit igit et vt neſciat litézquapp aial moztale erit fcienn? eo:⁊ oy quos Empedocles opinat eẽ compofitos ex Qqtuo? funt oꝛbes.Opinat᷑ eni oꝛbes e oeos ⁊ cópofí tos ex q̃tuoꝛ elintis;z amicitia. £t iõ reputabat oeus effe imoatale.. is.n.eft cà coꝛruptiõis l5 iã narraue/ rít ꝙ ipfe ía opínat mũdũ ꝙ iã cozrüpebat ⁊ iã gña/ bat:f5 fozte nó opinabat D nifi ín eis d (üt ſub ſpera &puís ipfe videt b opinarí ín oib^ptib?müdi. (£2 inoaütpp qua cá5 nóoia bit aiam que f unt.qui oc aut elntuʒ:aut ex elnto:aut vrio qut pluríb?:ant oib?. Neceſſe ẽ eni vnũ ali^ quod cognofcere:ant quedã:aut oia. ¶ Et vlr quarenonoiabfitaiam:cü oia aut fitit elntuz:aut ex elnto vno:aut ec plurib?r aut ex omnibus. Neceſſe eſt enim vt ſciat vnum:aut quedam:aut omnia. ¶ £t vIrneceffe eft eis dare cãʒ q̊re nõ oia hñt aiam $i cõpꝛehẽdẽtẽ.Contigit.n.eis vt oia ſint cõpꝛehẽſiua: Septĩarõ. qr ſi pᷣncipia ⁊ elnta funt cognoſcẽtia.⁊ oe ens aut ẽ cx elnto:aut elntũ:neceſſe eft vt oia ſciant.Opʒ.n.vt oé fcíat:aut vnũ coz fi fuerit elntũ:aut ex vnoelnto. £u tüc fi fciet nifi illó qð cóponit ex illo elnto:aut vt ſciat pla fí opoit ex plibꝰ:aut fi ?póit ex oib? oic ⁊ B itédebat cũ. d· oz n.· ſcit:aut vnũꝛaut q̃dã:aut oia, iiia: ¶ Dubitabit aũt aligs:⁊ ꝗdeſt vnus facíta i vaa ipfa. Mãe.n.cõparant᷑ eĩnta. Maxie.n.ꝓ/ ce hꝛiũ ẽ ilud cõtinẽs qðcũq; eũ.ia autéali^ 2, "iavid qd melius eẽ ⁊ antique ipole ẽ. Impoſſibi 'iassiporcé liue autẽ adbuc itellcctu. tRónabiliffimum 55558 enĩ hũc eẽ nobilíffimá ⁊ diuinum ſᷣm nãm. iccucẽ. Elemẽta autem dicunt eſſe pꝛima entiũ. ¶ Et dz bó dubitare illud qð dedit iſtis ec. Elnta.n.aſſilantur mãe. illud autẽ qo agít eft valde nobile. Impole eft igit vt aliquid fit nobilins ⁊ pꝛicipalius qᷓ; aia.Et ét valdc ipole eſt vtalígd pzecedat intellectum. He ceſſe eft enim vt iſte ſit pꝛecedẽs naturaliter ipſum quod ꝑ eumacqrit nobilitatẽ ſuam. Elemẽia autẽ ſunt pꝛincipia entium. ¶ £t dz bomo q̃rere per gd ſunt elnta.ſ.foꝛma.elnta Sz eni vident aſſilari mãe:ſed manifeſtũ eft ap alióno; Sctauarõ. bilius eis ligat «congregat ca in cópofito:t eft illud qe cit ín eis qfi foꝛma «finis (T 2».icepit oeclarare Alls q$ agí: c» B neccfle eft cé aiam «marie intellectũ:⁊.d.illud 30 nobũe. enis q& agit 0: valde nobile zZ.i.ztllud q8 vi céno, 3055-9 aia binus elntis:neceſſe eft vt fit aia.Oẽ.n.qð o effeno inia cedit bili? aliquo min?eft dignũ nobilitate d$ aia.21ia (gif «tuta nobili piecedit oía eleméta cálitate ⁊ nobilitate:elnta qure. tec cátitate tpe. (| 2».0«c magís ĩpole vtaligd pᷣcedat itel|ecri I aut ipe. ideft fi aia e&t ez elntis:tũc pcederét eã elnta nobili tate ⁊ cálítate:qo eft ipoffibile:t magisipoffibile eft opínari qp alíqó eIntoz pcedat intellectü fm nobili tatẽ:⁊ fm cãʒ finale (| D.dedit rónem ſup boczo. neceffe eſt. n. vt ipfe fit «C. .neceffe eft.n.vt itellectus pcedat ín ce oia attributa fibi & q ab eo acquirit noe
ML De Anima
"hora 90000 bilitatem vt met €€—2 ev. qꝛ venti deferũt ed. bocigif noti accidit i - TAL IE gliacitlle tiũ.i.⁊ valde differũt:aĩa.n.⁊ intellectus funt pa^er — gj imalíbue ctim oN I AT ctus ſut pin tium frm finé ⁊ fozmá:elntaaüt Pa materías. tone ingbufdamanimalibue e B. ii | cipia entium ' omne animal ſit habens anhelitum. 8 i —— Oes at c quiereo qof entit ⁊ cognoſcit ¶ Dicit.⁊ ſi bó ↄceſſerit eis qp oẽ aĩalẽ itelligée:t P9 pu fmm» aia q̃ ſunt ex elemẽtis dicũt ipſam: « q ma⸗ — faeriro vírtusiitellect^:c fenfus fit erdesri cũ — xime motiuũ. Mõ de oĩ dicũt aia.Neq; eni erũt 58 oi aig. Qui.n. eſt ocn n e Pon à fenfitíua oĩamotiua. Aident᷑.n.eẽq̃dã aia Snitioné nó logtur oeatanó cognotcet: "T z " c T tii nó logtur oc aíanó mota: cli boc fro ambo líá ⁊ mouetia m locfi. - uve D fo lo mo^ nó eft in eadé aia. Tl1á.n.aie mote alía eft ana ti mouere aia aial eir qute t Qqcuüqs itelle ſcẽtis. Iſti igi£ nó loquunt oe aia vlx:⁊ etiã cu A ctiuũ « ſenſitiuũ faciũt ex elntis UVidẽt.n. — —5* 5i ynomó sas gdi o M qolo í f 71 í í (n «0.2 ſilr accidit ⁊c.i.⁊ DD ide acct bf. d edes "d bm — * quit oe aia pticularí:z exiſtimat loq oc aia vli P4 necpieniu aua mita itelligẽt 9 no pic. tí ꝙ nã aĩe eftilló qð intrat coip? a toto otinct n^ "i ¶ Et oce faciẽtes aiaʒ er elementis pcogtí^ anpelitũ. Inte · n.nõ logtur ð oi aĩa:qꝛ plate bfit 4! cit sil tionẽ ⁊ feníd;z ꝑ motũ non loquunt᷑ de oi ti M cs n fi : plura —— (igi aia. Nõ.n.videmus oĩa fenfibilia rota cũ aial ambuláe fanguine hñs:vt ocrfi eftt mi M q̃dãaialia pmanétía tn codes loco:l5 videat. CIBoc afit latuit ſic opinãtes. Si gae are Mot WI q'illo folo motu moneat aia aialia. Et fitr — mẽtis animam facercops. Noõ —— | FH LU ét eft diſpoſitio ponétifiitellect ⁊ vintutes — omnibaesfnfficiene.n.C altcra po or ed ug LE uni d fenfueer clemétio. TP»lanteenim vident vi^ — felpfam oliudicarc c oppofitas. COP s. ii WO PR ucre.fednullam bütpoxtonéoemotnloca ipiam obliquum cognoícimue S c. e —900000 lí: pluraaialía etiam non intelligunt. euiʒ vtroꝛũq; canon eftrecro.£2 bliq AE II MN LU 63 ¶ bicit.coceponétesfübamaieerelntis:q: cogno· tem neq; ſuiupſius:neq; recti. a PR | —9000— ons rõ. — fcírt qꝛ mouet ex fenó loquunt oefüba aie niſr pti· ¶ Et ignoꝛauerũt exiſtimãtes boc. f. pon — AEN D BT culariter nó vir ſicut dz facere ille g vult naliterlo — tesanimas er elntíg.f. qp nõ de neceſſitated n
! ui qui oe ea. ([- D».icepit oeclarare boc: o.non.n. vide; B z x c til —00 mus oia ſenſibilia moueri.i.⁊ diffõ eoꝝ q diffinierũt bet ponere —* muib ue cto. fufficit z ul ; eápmotüéominuta:multan.fenfibiaz aiaranó — Vnum ↄrioꝛumin indicando fup ipfts: / Wo wis fpógia mouent in loco vt fpógía maríe:giuisiftemot^apó per ſuũ oppoſituʒ. Per rectũ.n.ſcimus i eacoic, COSpptius eft aic;cfíita cérot aiatũ moucrefínlor — crmwmsóregraom.íAegula.n.indicat VIT — | 0000000 co. rro? ígit accidít ets q exiſtimãt ꝙ ifte motꝰeſt der uam vectitndiné "ber curuum afit 1? EUER ꝓpꝛius aie fenfibili.(T £t cũ narrauit oiminutioné pcr inam rectiimaine. $ ul EM PUR ENU: DN ^ etingenté oiffíniétib^aias p motũ incepit oeclarare ſcimus:neq; ipfusin ſe:neq; rectum. c ait Pd —0 oimínutioné accídétéponétibus eam ex elntis per. ¶ Et cũ ignoꝛauerũt qm̃ nõ indígebant poTe eis —90 TG cognitionẽ:⁊.d.⁊ filr eft diſpõ ponétíü itellectü ⁊c.i. ex oibusSrietatib?erritib^in elntís;fufficicb? di Il | a ⁊ filt € oc ponétíb"itellectü ⁊ ſubaʒ aĩe ex elemẽtis: eis ponere eaʒz ex altero ouoz 5rioz-f. ey alto —4 qꝛ cognoſcit.Plãte.n.vidẽt᷑ hꝛe vitã «nó fenfus ne, habitus gdá ⁊ fozrna-Z-ale.n.2riü fufficit I Pod
q motũ in loco.£t videm^g multaaialia fenfibilig — do fuperfe t fupfuü oppofitiü.cimte.n imc P 2t ca
|] no itelligũt:⁊ ſi ita eẽt:neceſſe eẽt:vt oẽ viuũ eétfen — perregulá rectáin eo op eft recta:⁊ fili curua. cag
| fibile:c dẽ fenfibile eétitelligésfícutopinabant ply — curud nó ſcimus:neq; ipfam:neq rectam · 7 aó
lh res antiqui:ſʒ nó eft ita. Omnes .n.diffiniẽtes fubas ſa in hoc eſt:qꝛ nó oebemus iudicare per 27. / aníme per cognitíonem autmotum:non icedüt vía — eft pꝛimum:ſuper contraríum quod cft fccidus , " 90000 ducenti ad cognitionem ſubſtantie anime. ¶ Et in toto aũt adam miſceri ipfam Péplé "t ! AME EE d ¶ Si aũt aliꝗs ⁊ bec fegreganerít poſuerit — ñ foztaffis ⁊ Thales opinar tole, " TRU I q; itellectũ ptẽ aliquã aie.Silr auiẽ ⁊ fenfi^ na dijs:Hoc aũt bs quaídas dubitat —*— | "A tiunm:uneds vtris ſic dicet xt de oĩaia neqʒ — "szopterquó.n.cám (n aerc:att (68. acr
ARTE AL T octota neq; vna.Hec afit ſuſtinuit ⁊ queẽ macũ fit;nóofacítaial. 3n mixtis aũt cta
? RELY in Orpheicis vocatíe carminibꝰrõ. Sic.n. tim cũ in illis melioꝛ cé vídcaf.£20€, à
Au "T gia; ertotoíngredírefpirátib?;qferfavetw — vricaliqe ⁊ quáobcám q̃ in aere 4n"
ded A | tie. Nõpoſſibie ſtaqplãtis h accider᷑:neq; in animalibus melioꝛ ⁊ immoꝛtalloꝛ: eue
M AAT aĩaliũ qbufdá fiqdé non oĩa reſpirant. — (L£toirerüt ꝗdam ꝙ aiacftintofo* oiafíf E M ¶ £t i bomo ocefferít iſta:⁊ pofucrít ꝙ in erboclococríftimanit Meliſſus d, rario i Wl tellect? ẽ alid poaie:« fitr ét virt? ſenſus:tũ plena deo. Sed in hoc loco eſt 09 rcr Jr apa neq; cum boclocutifunt vlr de oĩ aia:neqʒ Querẽduʒ ẽ eni cus anima exiſtat go 4l
TU An oc vria aia vlr. fifraccidítín fermócq o: —Ígtedrenófacíraialía:z facit D frm / nobi ACUMEN E ínticatriin fib? attributis archoim. Zicit cet ſit exiſtimatũ ꝙ anima qEinitle s ng AMETE E EM T entz ꝙ aiaintrat intus atoto apð anbclitus: lioꝛ:⁊ 65 bórfidei:qrcaia d Cit acT* gis
am — -——
Nov flitin cadit Vt mibi vídet ꝙ gdáoixerütepaia exi — ditcás ex q eyiftimauerüt:telta cé aĩata:⁊ óftruyit Rõ £bolef, !g E. 4 | uito; Rin elntis «ín copoſitis:t ex D cxiftima; eaʒ .¶ Et.ð.⁊ vident exiſtimare ⁊c̃i.⁊ vidét opina "uw PE pui tnis Hilen Pola funt plena deo.¶ .d.q̃rẽdũ eft xiq aiĩa eſt in elntis:qꝛ vnũ iudiciũ bs totus ⁊ pe in | n
2 ^el pia oubítationü ↄtingẽtiũ buic opinio — recipiédo aias. (T £».0.0ps.n.cos dicẽ «C.i.fed cii po uM lía dreaia inditus eft inaere cétiignenó facitaia: — fuerint qp idé iudiciũ bs totü ꝑs elntoꝝ ín recipié: PN 3 NN ET Ct$:.dre bec coꝛpoꝛa fimplicianó funt fenfibí — doaias.ops coe ponere:ꝙ nà aie vlis:⁊ fozma ei? eft AM | | X nor cbéfibilia:qri cũ aĩa eãdẽ ppoxionébéat — ficut foꝛ partiü.f.p iudicii vłis in fua nã « ptícula, Brudicti vti 9 — ji d Ruriralatü warp érfceladi D eus obi far pe Ecl ocdit cir BPQUa curet irr 1] (natüm ais 3.0 ru: AL. AX exu a Ae- '$ eintox cg pp 05€€ Gio.4.pby. —9000 j —— ala q eft ec̃ i.licet exiſtimatũ ſit g» aia q̃ ẽ "ir aĩatũ:⁊.d.cũ aial nó fit biis aiam c.i. optnati " 7t * 0 T ftímaz ;z e 919 digna ẽ vr facíate[ntacé aiata.£yó lunt ꝙ pselntog eſt aiata:q2 víderüt ꝙ aial nó fít bunc», € TD FA | —* Silver a d eftin mígtoer elemen — aiatü nifi qii in coupitrauerit apud anbelitusaligd P ^7 WII n rearz cdit queftioné fcóam:vp.pótbó refpode — acris otínétis:cideo opínant op ifta ps aerís que eſt MI | B s, opio. ala d eft in aere «C.i.cotingitboiopináti bác in coꝛpe aĩaliũ eft aiata.£t qꝛ nà perti eft calle ne M » * —— —* "e de cá Y) d eft A elntis ẽ iis ett r ad dass fittalie.([ Et o2do vbox 05 cé —900 Ri | .aia.n.d é ín elntís € alis: vident exiftinare ꝙ ania exiftat ín iftío..in A !mB
Ihontalís E 3 ib*.aia.n.d € in elntis ẽ non | "ia er li | ||
:t q̃ eft in aialíbue eft moatalís. eihtis.f-qp foꝛma totius « partis eft ides:fed pareeft TORT | mi
| Accidit aũ fesnenióa v (e, viata. Opinant. nꝙ aial nó fitaiatü mfi Mau S
| | t vtroQ51 cõueniẽ LJ 4paial nó fit aĩatũ mfíperaeres q M t
| . fiionabile,z náqs AMONG M. dace pee ERICH de e E P] P]
rem i ; »" , 1ma ꝑtis.i.ꝙ nà aic vlis que cft ín elntis MEE LEE I
sil am Irratíorabílit eft:z nó oícere animalia « ptcularie d eft in aialibus eft cade. (Et cũ narra Impugna/ TOP EUN 3? "d marírua ínfit (ncotieníene cft. uit B icepit oeclarare modii m qué oningit eís:t.o, 1559 be uan d d cOtingit vrrías Pmont ipzobabile c (r« — fi eerci feparat seb igitoered ouidiéofy 77 MEE
iõabile z3icere.n. gignie caerfüraialía 3. is foxme.f.gp nà ptis 4 toti" cft eadẽ:⁊ aia d eft in ud : puo metis cũ oitiidit p diuiſionẽ eIntoz nó eft ofimi FIR LAM | * file Pmoní ſtulto:⁊ ét nóoícef ca cé gig^ liuz ꝑtiũ:qm̃ illud qõ exiftitey eo in tꝑe.ſ.in aialib? OP B a:⁊ dicere ea babere aiaocít ipꝛobabiie. — cftmosale:c qb exiſtit ex ca in toto eft non moꝛtale A | "uda Lũ declarauit p otingit dicẽtibꝰp in etntis eft ai máifeftü eft » pe que criftitey ca ín toto:alia eft ab li | | Ptelnta fint ajata.(T- £t:o.c otinait vtrías fmà ia eaqceyiftitin pte.g neceffe eſt:aut vt in aia d eft ĩ to/ E bboc q$ ponit o» elata fant ——— venie bi fir timilis aic q cft ín pte-fi pofuerim?g tot « ps Pelnta bit 3i35 ⁊ nõ funt aiata.J»icere.n.q» 'ignie t —— Ldicius in in —* ——— be rea " T att (ant aiata fimile eft &moniftultoz.coicereétgp — qàfeqtur ponce eoo» ric d0 dia5 nó eft idé:« (llo i ! eit Pr i 1 qo feqtur poncre eo f.q» aia d efti taiam ⁊ nõ funtaiataé valde iprobabile:qznul/ — ead eft in parte.£t 54 pofito PUT toto € nobílioz | 9?ia erít inter aiam cé in alato:aut non cffe. p boc q» aia exiſtit ín toto:qꝛ cxiftit in — n " Co pinarí aũt videt aiaz eẽ ⁊ in his quito, —anmme fuerit diuerſa:diuerſabit etiã nà recipientis. | tũ prib? filie f, pẽi.Quareneciuʒ ipſis dicer ua neceffe eft ficut.o.vt non dlibet pe eius recipiat | ⁊ aiam filie ſpẽi pattib? cé, €3ít itercibe ali 0135 mo:tale fed ptes ppꝛie. Judiciũ igit toti? par d — in aialil9 az ; dp tis nó eſt idẽ. ¶ Debes fcire p D otíngit neceffario - | iK qd ocotincteinalalib? aiata aialia fiũt. Si oicérib"etnta effe no aiata:t aS efi creis in alalibus P773 | aũt aer gdẽ diſcerptꝰſilis fpéí.aia aũt bif, eſt animatũ ĩ ↄtingit eis dare cám pp quá fuic ita: milis ptíe:alíqd qdé ipſiꝰexiſtet.vʒ.alið at — C ^tingit boc oicétibus einta aiata:fed p aia5 nobi | , | nõ exintet. Neceſ lioꝛeʒ aia exiſtẽti in aialibꝰ.Sed cá data a oicentib? prd T xiſtet. iHecefle eft igit ipſaʒ aut filie par esdab in " TM | / tig cé: aut non vium effeínali ; elnta cffe nó aĩata:nõ pot eẽ data a dicẽtibus ea eſſe ua J
y *d ynum eſſe in q̃libet parte ois. aiata.f.mixtio ⁊cõplexio:⁊ iõ vifus ẽ nobis ꝙ ponẽ⸗ li | l l nu d] ur ZIbanifeftá igreroictieqpneqs cognofcere — tibus pmas pfectiócs aie eẽ factasa mixtíóe t com [IRE MUT "di eft aie ppter íd qð eft er elntis:ne Q^ plexiõe nó a cá extrifeca otigit ꝙ elnta fint aiata p I l | "uM leri ipſam benene nus:neq; m aiam equaléaie exiſtẽti in aialibꝰ⁊ Alex.videtur I5 b PE -
£tüd d -Q5 vere dicitur. , opinari in pmis pfectióib" aie: ẽ 3 2trift.c 3 ipfam EP, qdam vident eríftimare q aia exiſtat — veritatécin nullo differũt in 5 pᷣme pfectióes vL, Regre ↄal⸗ TE le. £a uiafonma vníuerficozé ficutfon "me£t (deo videm" qp ifta opio fills eft opioní oi, 2. &lax.. ve nul 3partí(j. £2 ps5 (git cos bícere Qfonmagic ^ Ci-cafum eércnegitià cám agété T 1.0.im re TEMA. D | lé ficut fona partiũ ci E di. . memozatíonem fumma eoꝝ à pꝛedixit:⁊.d.qm̃ aũt MEE Hd lig ai 4 eius.Cũ aial nõ flt — neqxcognofcere «c.i. manifeftu € igit ex I5 qo dixit Wn |: ^fi am niſi cũ in eo cõcludit᷑ aligd de qc^ ꝙ nó éneceffe yt ſit ex elntis pp bocas cognofcit « np MR UE ——— ígt acrcum feparaf e fiti foy, fentítmeg etiã boc qo — ſe:eſt veg. | nan; ed cti5 fcparat nõẽ filinm partíus: c3! Cloniaim auté cognofcere é aie EOLd RU. d ] nlfeftáe aliquid cí : ( EH, lioe qaliquid ciue crítene « aliqd ⁊ (entire ⁊ opitiaríadbuc con^ MULT EN
X. iber
9t Car Q eftinaialibue; v magis ĩmoꝛtalis.
tin, 9 Neceneẽ igit ant vt fit»fitium par^
afi ut nõ exiſtet it q̃libet pte totiſ. Qm̃
t Cognofcé eríftit i aia:qꝛ ẽ ex elnties Mmoueridĩ recte, zibanifeftum eft,
[x p ^ - — NN
ſcupiſcere ⁊ deliberare omní^ no appetitus ſic aũt &m locus motus abanima ín aialibꝰ. zid^ hucautem augmẽtum⁊ ftat?z diminutio.
¶ Cá numerauit ipotlibílía otigétia buic opioni oe; 8$
Tn | : De Anima —000— vtrumtottaie vnũquodq; hoꝝ inſit ⁊ oĩ ⁊ dicunt ꝙ aia biuidit eẽntialr p diuiſtonẽ mẽbro
pto» , : !píoíta q» itelligi 2 líaa mébto?
! üelligimue cfentimuecaliopvmumqsqy Cueino Deirput PME da
M facimus c patimur:autꝑtibꝰ alteris altera. mà «cisfi pofaerin?q aia oiuidit eéntiall poit
OE EM Et vinere aũt vtrũ ĩ aliquo hoꝝ ſit vnoꝛaut — fioné mébioz i qb'criftuscmátfetü € pfe
i PR inpluríbue:autít oĩbus:aut aliqua alía cá. dy amne inp i d anie pic
1 VONT | ¶ Et qꝛaia hʒz cognofcere: fentire: c erífti^ B fit cozp?qà copulet ptes aie:qri magíe rectũ € "i JUL M mare: c ẽt appetẽ ⁊ velle:⁊ vlrtmodo9 de/ — cere go cosp?é vnii:q: aia vna nó ecóuerfot b etió
DAR fiderij. ct aiabs ꝑaiam motũ in loco:4 Ct * d — én.el — dE
PH UU POLI ^t^ T CÓ "tas ⁊ diminuti . quábabem?nált in hoc ↄria eft huic oponui x ut
| I I | ! | M I . SPUMA magis digna eſt vt ſit cã copulatiõis co2pl9 4 fue "n
WU a ULM Atrũ vnũqðq; iſtoꝝeſt totiꝰ aĩe:⁊ p Ípfa5 — rrisinnumero qᷓ vt fit coꝛpꝰcã copulatiõis aieꝝ jim
T TUE n z í PN. L ^ fot ?
I VPE RUN | totã íntellíait « ſentit ⁊ mouet: facítalío8 — eni qeft vnü « ↄtinuũ nó cft p fuá más 5 P. fué fot ib —90 OU MI motus:⁊ actióce 7 paſſiões.Aut nõ agít t — máL Sed a: itta argumentatio ctf tu br MI puiuraipermonbaicsradóes generet speirqie E BUE A i pafltoncebítierfae. ⁊ vtruʒ vitaeſt in vna c7 Silgit attey aliad vnáipfasfacítilló Id L^
i ' iſtarum:aut ín pluribus vno:aut in omní
M —900 bus:aut habeat aliam cauſam. MER II ALT RIT d $89 ¶ Kus 2diyit fmoníb"antiquoz oc aía icepít btc ocv : js ^ *. oí!
—9000 clarare ꝙ pmo ↄſiderãdũ ẽ ui «oenüero actio, — VII pp qdnó mor ⁊ 9i95 vnficc;fi vo ill SN TRU nü eitis bitieríay ín gie 2».o.vtrü oc pueníant ſibile:iterũ ratío queretquíd eftconti?" ^l AM ab vna vtute.f.ab aia:aut agít vnáquáqp actíóeset^ — Ind: fic vtíqs pꝛocedit ín infinitum. ( il r
MT CUM oiueríax ín gie per vtutes diuerſasaut £m oiffini tea cé VII | | tiones ——— fm diffõnem tm̃. Et.d.qꝛ (Li igit eftaliud gd q$ facit cà wt (i0 N * jo yn ; "s
aia zci.cqzaiabs qngpactióesantpaffionesoiner, ꝓculdubio eft aia. Sed Qrendusc ot s fas in giie.ua vna eft fcire cexiftimare.&ecüda — er ſit vnũ aut pluriũ prit. fi (gr fuerit fentire.Z ertia oefiderare ⁊ velle.Quarta moueri? — e diuiſibile. Tũc querẽdũ eſt qdé illud q* "i loco. Quinta augeri z minui ⁊ nutriri. Utruʒ q̃libet lat ípfutiiz« erütoxicipia eina ifi d —900— iftaz actioni oíueríay ín gñie nit totius aie: ita p p ulat iplum:⁊ Crürpatcipia eius — j AE EHI eádé nám itelligit t fentit «mouet ín loco:zoefíde, (C ot igit co:p^nó facit eá eẽ vná« pum gg ill? LOTH rat cnutrit:z vlragit cpatiturzvnoquoq illoz mo, — aliqsc»eftaliud qð facit cá effe Me er fci tuii:aut nó agít:aut patit vnoquods coz nifip virg — Cftaia «reucrtet teri Aon ille of ARUM tea diuerſas « mébza Dinería;zz mebzacóia cís àuc, — Vitticautplura:ft vnum boc : * laf
AM M Fr MIL Aio 217.8. niétia.([ "Dec igit €opio 2z.nó.m.opinat gpfacoi, — uertetur queftio qd —— ra xu pco, 1 APA platsteaia^ tjerfasactióes p vtutes oinerías a vnica mébza eii, — ala:cficin infinitü «non erit illic palnap ioi
E | | | IA rü-dideéti ĩ Neqap vnícas Vtutes t mébza oínerfati.flec ep. — nuatióíe.(T. Et bocintédebat cü oígit Cp is erit
pimeerítaia,£2 pootebitatititerif lod; vtrũ vnum aut multaꝝ príó fit. Si qoe
| 9»!
RUIT frs c92, ; 5553 Di i. € opi erüt infinita.i.pᷣncipia ↄtinuatiõis « vnitat —9000 virtutes diuerſas ⁊ mẽbꝛa diuerſa t̃. &95 opinatur erut intinita.i.pncipa⸗ ercit. DUI cp faciat p vtutes diuerſas ⁊ mẽbꝛa vnica.f.pzincipg, — boie erüt ifinita:quapzopter nulla — 990 | liat mébza oiuerfa.c D itédebat cũ · dꝑ vírtutesoi ¶ Dubitabit fit aliqs ⁊ de ptib"ip (ni | Ps EE | Wer er —— pnr e od potentiã hʒ vnaqueq; incoꝛpoꝛe. e "artiff ADAC ] ueniẽtibꝰ:qm̃ ſi fic no ĩtelligeret:e Lr tà aia ottitie coꝛpus ↄtinet:ↄuenit f
B ub a M uiss.7.5 Platonis. ¶ .o.vtri ita ei vna iffaz na alis (RU emáquáqs otinercaliod coipoaie. v "hà n l In ! opionc^fola tãdũ ẽcũ boc vtrü illud qó o£ vita € i vna aliq ifta; 4o inte Je,
aW | | toniosci có. rũ virtuti qnas aut in plurib? vna:aut in oibus. affimílatipole £2 uglé.n.pté:aut qt th B TM T pimmcdüt ¶ Bicunt itaq; qdã ꝑtibilẽ ipſaʒ z alio ades lectus continebit:graue eft finge sug — Mw Mob! | fcquentt, ire 44 f rtibus: LAE OU PURI M itellígere:alío afit octipifcere.£2uidigitoti^ ¶ Et o5 bomoobubirarebccínep? " WD ud netatam fiptibilie eftapta nata:nõ.n.vtiqʒ — Grereq virtus dat cullibet particop ortet | l RE 2H an co»pue. Aidet.n.ʒriuʒ magis aia coꝛpꝰcõ Qm̃ ſitota aia copulat totũ co? p pi WHEN TM tínere. f£ gredícte.n.(pírat ⁊ marceſcit. vt vnaqueq; partiti copulet vnáqu offi TE bap EH E (.£tqdó oícüt ꝙ aia ẽ diuiſibilis:⁊ qípat^ — tem coꝛpoꝛis.⁊ ífte fermocftfili d D Ma D, TAA. telligit per boc: ocfiderat per alið £2 uid bili. Sifficile eft.n. etia in kinge I I | a | iciturotíntat aiam fi náliter cft oínífibilie. quã partécopulat ĩtellectus: € 97 biuig i cap d | Poceni nõeſt coꝛpus.Qm̃ exiſtimãdũ cft —5 ptingitoicérib'al bs E W hb ha | €t c5río.f.g aia ↄtinet coꝛpꝰ. Et boc octo Q» babet actióes alterae oediroubitation t ji í | Nee '" WM ftratur q:cut erícrít ab co putrefíet. 2s. €CEto«05 bó oubítare oc prib'einssch c igi A d dn 90 ¶ Innuit Pilatonẽ qui opinat qaia eéntialroiuidit ^— natus eã bie ptes fm bunc modi eve a, E DRSUM | : in corpe P5oítifiones mẽbꝛox qbus agit fuas actíor — vno mó:t vnicaalio mó.£t q̃rere d V! efft en " AU TUB AO —4 nes diuerſas:⁊ cp nó cõicant᷑ in aliquo mébioitag? — betiftaz ptiũ corpis otinuationes Nec —* — J0 ps ĩtelligẽs eft in cerebꝛo tm̃:⁊ deſiderãs ĩ coꝛde tm̃: — taaiacopulat totũ co1p^f5 qp ẽ in €o 510 jta ꝙ
900 T snutrics in epate. ¶ Etoixitzgdáoicützoicgdd queq; ꝑtiũ eius fit in ynaquaq; pte corꝑis pulet
——— — —
ja ci ibm fm c» eft in eo. (2.0. ttfte fmo eft filis | 6L t ponere ꝙ liber psc? copulet vnáqua: E zm Co?pts;z exiftit in ea fere vídet ĩpole. Intelle/ ,Ae C videt impole attribui alicui méb20 co1poris, d —* t debes (cire ifta oubitatio nó fequitboc nifi vni Sttermiat viri fit nica fm fubm:cplura £5 * Sta cp diuiſio aie in fuae partes fit ficut pomi re coloré « faporé.Zlut eft vna pp nãm cóoem: k. a: q? ifta nã bs oitteríae virtutes: ita ꝙ diuiſio 3.1 39 ptes fit ficut oiuiffo gnis in fpés.Cun Pm ti vnics ü ptingit dubitatio pdícta:cus pofucrimus íi m fin fübm tif: nó otíngis DS. ubm eni par Ca ent Vnu tm̃:⁊ qdã eaꝝ erüt fubm quarũdã. *- Glident atit z pláte occífc viuere: aialiũ i5 na efoy tardó eádes biitíaaiam (pé: fi s T cro. Atraq; qdé eni ptius fenfum bs Oct Pn locũ ín quoddas tẽpus.
Ct videmmo plantas vítierectiacum bint
mr t ilt queda anialia anuloſa dfi aní 311 cie fit vna Pim fo»mas: « fino cft vna numerum: videmue q'vtraqs pare fcn
5 Cre mouetur in loco aliquãdiu. | tà * oedit ipole ptingée finoni gp tota aia eft ín to Émort «^ Pte9 in ptíb;z iã oederat ipole otingés ét F Q fit i qj ania oíuidít p diuiſionẽ mẽbꝛoꝝ abtqs eo Pt w, te ie Vtus ylis copulás co»pus:incepit D3dice: ' tas i ier opionibꝰ. £t.0.2 nos videmus plan; Cotpo * ⁊ ignũ ſuꝑ D ꝙ ꝑtes aie nó cxíftüt in ꝑtibꝰ nilo, 8 cft:q: nos videm^plantae ⁊ plura aialia: yt tial; 9 cu otuidüt agit moti ytragi ps: «fenfus in alibus: ⁊ augmétus a nutrimétus in plátis ficut to; tfi po fenfus eẽt in alía ptecozporis ab ca ín qua iſtit mot? : tüc cü aiaL anulofitm dinideret nó mo Ueret ⁊ fentiret: fs ps ci? que mouet eet alía ab eaq | entit.([ £t Gilr fi pe nutritiua cet ín plãtis ín parte alia ab augimétatíua: tic ipole cét vt cii plures plan tt oiuidunt viuerét:zcus plantarentür vt vulerent. (L 5.o.qfi aia fit in eis vna fim formã no fs numc/ Tus:qri fi e&t vira fim nameri: tíngeret vt cotrüpe | Ft apudoíuíffoncs coipis; ficut accidit boc in pluri | 8 aialib^;c in qbufdas plátie: « fiptes aic effent in Ptib" corꝑis otíngeret vt cii cozp^ oiniderct in illas Ptes:vt dlibet caz ageret ſuũ ppꝛiũ íta qp ps motu ; ih Ua effet aliaa fenfibilí ⁊ nutritiua ab augmentabili. hn MS cii ita fit fícut.o-nee eft vt aia fit (n toto aialí i MN Á a m fuibo:z plures bm Vtutes:ita ꝙ qued ꝑtiũ fit | ibi quarudi.f.d» nutritiua fit (ibi fenfibilis tan uon ct tágibilis fit fubm alioz fenfai. £t fl q̃dã qj. 44: Vt poft declarabit Et cns aja fit talis im oj * "teft vna ín numero «f. ín aialibusozganicíis: $a nà viuit poft oíuifioné : aut vt fit im eis dfi fünt ill pe.f.in eis:quoꝝ pare viuit poft ouiifiones;
$y, 3 quoz membꝛa fant conſimilia. alitnó ꝑmanet nullũ ĩcõueniẽs eſt:in/ ti ea enim nobit qbus faluctnát:fcd ài epic tla ín vtraqs partiuʒ oég exiſtunt Sj. Et ſilis ſpẽi (antadintices: toti, "fü «etri gdem ſicut que nó feparabilcg
C£; Seno aictánds diuiſibili erfite,
bina: topiriabilc vt remaneat. 1H6 eni -. 4 qabus cófcruát fuas gam. Sediũ
Pꝛimus m boctió bat vt in vnaquaq; partíus fint oce ree ate. Et ſunt ↄſimiles in ſpecieadinuicẽ. Totius aũt aie eſt qz eft oiuifibilig.
¶ Et nõ eft ĩpole yt ꝑtes iſtoꝝ aialíü «plátag rema neãt in agẽdo actiones totiꝰ.Cã eni in boc eſtiqꝛ ífte modus aialis nó bs diuerſa inſtr̃a que appꝛopꝛiant actionibꝰ diuerſis aic cuʒ mẽbꝛo cói officiali in quo criftüt ín potétia oésactiones:fícut eft co cum alus aie mebꝛis:vt oeclaratü elt in libꝛo oe aialibus.fed qolibet mẽbrũ mébz0z iftius aialis adaptat oibus actionibus aic. Et (ilr qubet ps partiũ vnius mébai. ¶ Et cã in h̊ ficos itelligi:qr oiffo ptís mébzi offt/ cialis nó eft oiffó totius:nece eft cus aia ipole eft vt exiſtat in alíquo aialí ppo illí aie nifí béat pncipiũ: vt ps eiꝰ adaptet᷑ ad boc qð b; aiam. Ul.g.o fi co: bsnám recipiédi aia5 : q2 bs talé fígari: manifeftü eft o» ps eius nó recipitillà aiam: q: nó bsillá figurã. Un nece eft vtoruum iudicium hẽᷣant alalia:quoꝝ mẽbꝛa funt ↄſilia.ſ.vt illud quod recipit totũ recipiat ꝑs:cũ hẽat eãdẽ oiffones.(| O. d. ſz tii boc nó oat ⁊c̃i.ſʒ qꝛ iſte modus aialís nó bet coꝛpꝰ officiale:neq; bs mẽbꝛa officialía:nó eft remo tũ vtaia que eft ín dlibet pte ei? fit »filis adimice in fpé: filis et aie que eft in toto:imo qꝛ méb2a ei'non funt officíalia:nece eft vt fit fic 4[ 29-0-toti? aüt ani me eſt:qꝛ e(t diuiſibilis.i.eẽ aũt alam que eft in rco? ofiles in fpé eft: qꝛ eft diuiſa in actu:z vnaqueq; caz agit actióesalteri".Cófilitudo aüt inter aia5 que eft in ptib^: caiam que eft in toto in fpé-f.tota aia p po tetiã c oíuílibilitaté nó fm actü:qri cũ oiuidet:tüc no rem3ebit totũ:ſʒ ipfe oímifit b:q: ppalauit alt
qꝛ eſt NON a in actu:totius yo qz eft —— ;-58
¶ Aidet aüt z id p'icipifi qð ẽ in plárís aia quedá cé. IDac ením fol coicant 7 aialia z plante:4 ipfa ades fcparaf a fcofibilt pzincí pío.Senitie aũt níbil fine bac babcr.
¶ Et vídcEGt ꝙ pꝛincipiũexñs in plantis fit aliq̃ aia. In hoc enim folo cóicant plante z aialia.Et boc differt a pꝛicipio fenfibili, get nibil babet fenfum fine ifto,
¶ Cũ oeditróné in ſᷣmone pdicto fup B ꝙ aĩa nó oi uidit eẽntialr p oiuífione ſubti:ex B qó appet ig plà tis:⁊ ifte Fimo nó eft acceptus a róne nifi eí q ocedit ꝙ plátebiit aiam:icepit declare pᷣqũo. £co,c ví det ét ꝙ pn" «&4«t videt et qp pn^quo pláte nutriü tur «augent fit aia. 3n D.n.pn? exiftimant bére cõi⸗ cationé cii aialibus fm yitd.ció nó 02 meatus nifi aial qð caret pn^ i.vitaznó pr. fenfus mor? (T £t ci narrauit ꝙ aialia cóicant in D pn? cu plátis £5 vità: icepir narrare ꝙ pláte nó COtcant eis in boc: 4 q» coi catio fenfus c mot? cu nntriméto €neciía. ([ £t. 0.4 5 oita pn* fenfibill Ct pn^ qóÉnutriméti z aug, mẽti ⁊ gñonis fepat a pn" fenfibili ín plantis;fs pn" fenfibule nó fepabitab illocũ oé aial nutrit z auget. ¶ Ss debes fcire ꝙ neceffitas eéndi nutribile :Qqut augritabile nó eft fícut neceffítas eendi calidi : aut frígidii:aut bumidi:aut ficcus: aut araue:aut leue:⁊ gp fai ee augm̃tabile ⁊ nutribile ẽ ci $5 o en viui. «ce graucaut leue eft et fm gp eft coꝛpꝰ nále. Cui fi nó fuent fíc octerminati nó eft nece pp cóicationé
Com̃.ſuꝑ Ani. rr
totii ad recipiendus ^
ZÍnia anulo fog « plants rü vn ĩ actus plures ĩ po*. Idẽ.ꝛ.ð aia 19.20, Et 2^ mtt. $6,
Ton bf me: tius niit aial Q9 carct vita nopn? ſẽſus tmot?, 35i 1 b?.có.16,t C0,3.1,57,
i ocumétus IC (Te nutribi lc c augifita/ bilc éém qé viaus.effceo gue auticue cité5 q é coz pue i
i Rm - - MI J — E — T. T ) TI, nm | l " Iu EU ull p. uM D B 1 l 2 I j m 1 AME I j T ; 4 ul l TD | | | Nh | ! Ji a M Hl n * nr | ! 1 M: MI Hl ul. V di. NL 8 I J i l ' : | | | V M | li T Hl T l l Nu INE EN ! NP | 4 ] li Ü ! | | " l Li D —4 Id AMET 1 , I n ^ 4 | ! il l m " hi E RM ! | i WM | | J pu I | V DET RA AN "I d Ii [ m1 Ji ! 11 9 | i l 'u P I i I [| 1t h & | IM EM i r VETT ALIM ! | | | ii PM MA E Hl li | I | In NI - " : i WT l | | WI | ] I! li ul T bl Tl C IW EAE A EE | M AU ! I , UM li ! IAE MM ^N I 2! Ia L | | E t n MN l A |! 28 H 1 J LD l | W T ! l HI mni | EM | IBI ILI l í i T T | | || I nd bil | !. | | Vul VS IU Vui FIBI IN M UE | i ' | J hl Wl z l lar ? 1 | | ; TE] | Hi s HE Hu Y ITE I n I E I ) ] | o | I | l I | | L I! Y | | DL | lis : | Í 3 j | : LIEU HT , , PH ' i pn To | | ! * b IBI ] ! 1 j j ud i i M I4 I ] ni | I j | E. UL | | Will ) hil hn É ! l MI ) | | l l | [ n "ni | n TIE UL id / J b mM ! 4l TUI 1 | | MI h nh d | ui i | n1 , | i AMT. J HM E ' TW | n f ! 1 l ] ? 1 WI J ! " 44 | ] ] OE TE E | | ; ku i | | hindi | I | ! | 1 l |] I " | — hl , "UM 1 | 1 | | | | E , | I | il ! : | ] | | ui | WM | r J n WE m — n 4H I [| lá D | 1 , ( un D | ! i ] ' ! hag | H : Hd |j a E J , | IE B NP / ER Y 1s 1l ] 1l ! i & i e T S *| I ! Ut WM | i BULLET | h i Li I at , Mr TE AMO MEL ) | | ul P rH Wl j ! | * li T Iti kB COSE TUI ARCU D I ! | ;] hU Lu l AME ! y l L/ J i I L1 f | HEU I A i j
— —
— —
Part 59
Nõ ſolone «C
qonío p pofi tc p p?. t. có. 7.1.8. €5cpté fume bp?.7.ocoiffó nc giiili vſc; ad.i5.ocotut fioc potétiaz in ſpãli.a.iʒ. víq5 ad. 54. ð nutrim̃to a 34. vfqs ad $i. ocfenfu ⁊ fenfibili i cot p.55. Jad.66, ð ſenſu fé bili ĩ (páli^a 66, ad. i28. vbi icipit ter ti? 5 grccoa Q f üt fext? fcnfuo a.iꝛs. ad.i56, o fea ſu cói ⁊ ſenſi p? iterioribꝰ a.izc.ad.ioꝛ a Cognitio vl'iefp o$ p ccdcrc cogüt tionẽ pp'tá. 346j c54. Jt p pb. t.c. 47. Et de giiont.t.c. 5t Xzt5?pl».c.2. ⁊ i ſuo ꝓlogo pmi pb. 3à bic.i5. t pꝛĩo pbr.
De Anima
eus pncipio fenfibili:vt pn"(cóm fit aia. Cap. I.
Aoniã a(írqueab alijstradita
ſunt ð aia nũc dicta fünt. rez aũt tãq; cr pꝛicipio redeamus Itẽtãtes determinare qd cft ani/ —— quc vtiqs erícómunitTi -"'maratío ipfius.
— —— · —— a
¶ Hoc € igit᷑ qð accepimꝰab antíge ocaia. As incipiemꝰ alr ín determinãdo aĩaʒ qd
c(t ſm diffonẽ q magis cõpꝛehẽdit ipfas.
Cum otradiyit opionibus antiquoꝝ:incepit mõ
querere oe ſuba cius. ¶ £t-o.boc igit € qð accepimus ⁊c̃.i.hoc (git eft qð oixumua in 2dicendo opiontbus quas accepimus oe aĩa.¶ P.narrautt ip ops incipere in cognofcédo ſubam eius:⁊ cófiderare in boc quoufqs fciatur diffõ que eft magis vlis:⁊ ma gie cõpꝛehẽdens oẽs ptesaie:t.o. modo atit incipia⸗ mus ⁊c̃.i.mõ aũt ĩcipiamus loqui de aĩa alo mo : q? nó inuenimus abantige aliꝗd vtile oe ea.⁊ pmo oc beinusiuenire diffininonẽ que cft magis vlis oib? ptíbus euis. * Cognitio eni vlis femp 05 pcedere co/ qnítioné ꝓpꝛiã:⁊ fuo eius eft intellus p ie.
¶ Dicimus ítaqs vnũ qðdã genue coy que
funt ſubam ipſaz.Huiꝰ aũt aliud qdé eſt fic mámq 6m fcgdénon eftboc glíqd. Aliud atit ficut formã ⁊ fpem Pm quà iaʒ o£ b ali^ gã. Ettertiã q̃ eſt ex bí. Eſt ãt má potẽtia. Spẽs aũt endelechia.Et bouplt: bocqdé ficut ſciẽtia:illud aũt ficut ↄſiderare.
¶ Dicam igit ꝙ ſuba eft vnũ generũ entiũ. 8
Subavaũtquedã e(t (aba &r mãm:⁊ (fta jon eft per feboc. Et quedà eft foꝛma per quá oi in rc qð eſt boc. JE ftafit certía : cft fli qð cft crambobus. t njá eft illa que eſt in potétía . Foꝛma autem eft perfecto. Et foꝛma cft ouob?modíe: vnus e(t ficut fcire: allus eſt ficut fpeculari.
Z ([ Cus voluit fcire viffinitíoné vem oĩbus ptíb? aie;
Ponẽ aia5 Accũs eft in poffibile fm €p oat nob p ma cognitio
nataralte, ^.
p:io ph· oo.
3 ndiuiduũ fit Bp fofas. 9.3. 7.8.2: 3 6o. f: vidc op". p.met. i4. Xp celi. 97. vb! olc ꝙ per mãm.
4 fuit quafí manifeftá ꝙ collocat in genere fübe: ice pítoiuidere quot modis o2 fuba: «i quo mõ eftaia, ¶ Et oíxit:g» fuba eft vnũ genez entium · i· entium quẽ ſũnt Pm antecedẽtia in effeiquoz aia eft vnü g» aía non eft acce fonete enisanimá accũs eft ipof, fibile m q» vat nobís prima Cognítio nalis. ping; mur eni q» ſuba eft nobilioz accũte:⁊ gp a2 € nobi, lío2 oibus accũtibus exũtibꝰ hic.¶ £t cuis narrauit q fuba vliteroebet pom genus talium iſtoꝝ enti: incepit diuidere euis gíia : t dixit:⁊ fubaz quedá eft fuba «c.i. ⁊ oia de qbus oi fuba funt. críbus modis. Quoꝝ vnus eft vt fit má pma que per fenon eft foz. mata:negs alíad per fe in actu:vt oictum eft in pmo Pbyficoz: . &ecundus atit eft fozma per quá indiui⸗ duum fit boc. Tertius eft illud quod fit ex iftis am; bobus.(I Cris aũt forma eft: cti boc cft ſuba mani
fcítus eft eni q: cópzebendit fenfu:eft aute ſuba qꝛ cft pe fube.£t Ris buius fübe cum aufert:aufert
fuba: «fir pria mà eft ſuba:qꝛ eft vna ꝑtiũ que cus
auferunt auferet ſuba aiuiduũ. ¶ Zvicepit deſcri
bere ſubaz que eft £m mãʒ.⁊ que eft fm foꝛmã. tov.
dM me
¶ Ætqꝛ coop? viuũ cft coꝛpꝰ
(Eum declarauit ꝙ coꝛpus viuum €
4^ A Ans? a mã eft illa que eſt in potétia «c.i. tma eft ſuba eft in potentía. fo2? aüt eft fuba per qua perficit | fuba que eft in potentia fo:ma.(|- £t ífta forma ĩue⸗ nif ouobue modis. Quox vnus eft £5 op efti aem. tii nó puenitab ea actío que inata eft puẽirea — ficut d ſciẽte q nó vtit fua ſcia.Scðs eſt fi g p i nítab ea illaactio:ficut eft oe fciéte qii ſcit EF pIm. foxma oí pma pfectío. &5cóa atit oictt poftrema-
¶ Sube adit maxime vídenf cé copa
r5 pbyfica.IDcc enialíoy principia. TPbY-
ſicoꝝ aůt alia gdẽ bfit vítà. Alia aũt no bb Clítá ait bere otcim?idqe p feípfusalllf" « tum ⁊ augmẽtum c occremétonm209. omne coꝛpus phyſicũ partícipae vir ubo eríti&abftantía ait fic (icot compofita: - f
(.feccózpa ſunt ea que ꝓpꝛie oícunt I^
⁊ marímecozpa uólía. Iſta enim font] M cipia alio cozpor. £tco:porfi nálifz qe. bfit vit: qucd nó.Et bicercé vitán rí« augcrí z diminui: Et dicere cft vit
^ - -
omneco:puenálebfiecómunícationdm.« y iari
|f * ( ít dí
oiP S, , ul " TM P cmt qc. j b ul
nutrt Ü 2 fentit
augméto t oímínutiói: * vt lapis: nó € Y ^|
cii oeclarauit o» neceffe eft vt. o6 cozpu Pr em d fit fuba:oeclarauit cuió ſuba eſt. ad. cft imm (ic fU ct i eft compofitii.i. neceffe eft vt corpus VIV D ftantia compofita: eft boc indiuiduum za: ,f
¶ Qm̃ aũt eft co»p? 2 hmõi Vis Pdl
vtíqs erit coꝛpꝰ aĩa.Nõ eſt ente nde fecto coꝛpus : magis aũt fícnt fU rc fict! NHeceſſe eſt ergo animam "fici borería vit *nolC: ſpẽm coꝛꝑis phyſici potctía — eft vtaiafit coꝛpus. Coꝛpꝰ cio Cte que funt in ſuborimo eft ficut * ma co | Gifinecec vraia fit fübafmm d?" T. n Oo : — - ; : ot * porienilis hñtis vitam inꝑ —J— |
dm*^ q» eft compofiti ey fubftácia que cft FInim c oed?
fübftátia que cft fm fo:mam:tncepit * fo: viruʒ fit fübftácía cópofita.hcoxpilS 9e pjcert " 9^ $ed "m
qu — — —
X iber | Secundus n6
Mi . * M y Nj ? * | PTT ein , Xs E mam tmpoleefticboc mar — ouo oicit p anima cft perfectio:⁊.d.manifeſtũ cft lion eft (ua Fn * vo qicoipus viuu ⁊c.i. aia cp ifta perfectio eft ficut ícia.í. t qꝛ iaʒ oeclarati eft ): /^ pusbiisvira nos And ttoné.Compofitü ením co? — g»aníma eft pfectio co:poríe nãlis:⁊ perfectio oícit * fn fimpti: (ed Pa z rus viuus Pm ꝙ9 eft co»pus ouobus modie: manifeftus eft ꝙ pfectío qua eft aní | üliqb cy in —* elt tale cozpus: eit igit viuum per matu: coiffert a cozpe non aiato eft exis in eo ficut ius at eft "desi :nóp aia exũs nó in fubto. fcia in ſciẽte.¶ 2».oedit róncs fuper boc: dixit:qm̃ POnles cy qbus ofr " qe TAE cuz dedit — apud ipfum eft eſſe aĩe.i.qm apud effe iftius pfectio — ur vt aia no " uba £5 qp eft ni$ in aiato inuenitur aia non apud effe alteríus pfe (iba gr *3 eit forma ·d.vñ neceſſe eſt vtaiafít — ctionis. (]- £t cà oemonftrauit ꝙ pfectio accepta in ti tp el 02ma coꝛporis nalts bitis vitáin po — oitfóncaie que eft ſubſtãtia aie eft illa que eft quaſi autnon eft füba Pm coꝛpus:decla/ ſcia exñs ín fciente quãdo nó vtitur ea:dedit erem gura per illas duas ppónespzedi, — plum ſuꝑ hoc. it.o.x vigilia eft ſilis ⁊c.i. ⁊ cu aial biecto:⁊ coꝛpus eft non ín fubto. fuerit ooxmíens:tüc aia erit ín eo $m pmas pfectíoe ! bain re —— eſt ex hoc nẽ:⁊ hoc ett file effe fcie ín ſciẽte in tépore in quo nó SM —** rtm o:bocppeium eit foꝛme.ſ.vt ſit ſtudet:⁊ nõ eft filecé ignorátie in nó ſciente.Mani "fom, fó eftpar ha Et oiffertab accrite:qriaccidens — feftum eft eni ꝙ aial apud fomnü bs aiam fenfibilé di, Ínstu 2 ubftátie cõpoſite.foꝛma aüteftparebu — fednó vtitur fenfu:fícut (ciens bs fciam:fed non vti tin tibiec polite. (T Et etiã equoce Orfona tur ea. Diſpoſitio aüt aie apud vigilías in aíalib? eft í — 8 accidens eſſe in ſubiecto Subm ſimilis fcie ín ſciente qii vtitur ea.£t boc eft ín ania Socumẽ — eit coꝛpus cõpoſituʒ ex mà 4 forma: ſenſibili Anima aũt nutritiua nüd ínuenit ínaiali ziia mitt denti.c - fxtio n actur⁊ non indiget in fuo eſſe acci bus niſi fm poftremá perfectionez Niſi aliquis po i nádsinne E s » —— hz eſſe in actu $mg eft nat ꝙ fit qdà modus aĩaliũ q nó nutritur in aliquo "fi aialib* i marime Lp to2mà: « indiget foꝛma vt ſit wactu:; tpe.f. ur tpe inquo manet ĩ lapidibꝰ:vt rane magne: — ——— i Üaomning VAM 4 nr ipi nonoenudat afo?! quenibil tbefauricát: « manet tota byeme ín lapídí 3dé.s.pbr. lunt plnres io. ppter imi itudinẽ ínter ifta erraue bus:zfílr plures ferpétes. £t Fm D ent boccóeant/ 2o «5.j.14.- Ét cx boc 2 foumaseffeaccis. me fenfibilinutrítiue eadem intentione (£t inon. Eitʒ caia. Pm mm. 1D3 E dw yd * NRaia nõ eſt ſubſtãtia tüc pfectío accepta ín eis erit Pm equocationemjEt — E QUt £m Qy eft in (ulta uba Pm cp eft (übm. · Anima quocũq; mó fit:qü intellecta faerit oiuerfitas inter A thece eft . C Et.d. hñs vità in potentia: Yxuq;:tunc nó nocebit bocaccipe indiffinite ín bac j Dütis $ pude nid fenes fone nalie oiffóne cii fit ipole alr. ¶ £t.o.t fomn"filisoilpóni eiae p5.j. 3ga liam fei M potetia vt — rei ⁊c̃.i.poſitio ate apud fomni in aialíb? eft filis diſ c5.3o. tco. pont ret ín tpe in quo pót agere : (3 nó agit:z hec eſt 5 «rij pu? oefcriptio Bme pfectiois: vex ea itelligit oefcriptio poftremeperfectíóís:z eft oifpofitio reí per quà agit aut patit ín tpe ín quo agitaut patitur. —
¶ Pꝛioꝛ autẽ generatione ín eadem fciaeft. Añ aia eft pꝛimꝰactus coꝛꝑis phynici porétía vita hſitis. Tale ãt qðcũq; fit oꝛgamcũ: o2ganaatit ⁊ plãtarũ ꝑtes ſunt:ſed penitus onoperari. fimplicce: vt foliũ fructiferi cooperimẽtũ⸗ : eft igit pfectio ta- fructifcz aũt fructus. Radices vᷣo oꝛi (ileg iouobnemodío; lunt:vtraq; enĩ trabunt alimentum. alius ſicut aſpi· ¶ Et ſcia in codemantecedit in eſſe:⁊ iõaia ftapfectioeft ſicut eſt pꝛima perfectio coꝛpoꝛis nãlis babentig ſteẽ aie. Et vigllia Vitam in potentia:⁊ eftPm eſt oꝛganicũ: s aũt eſt ſlĩs diſpõẽ X partes plantarũ ſunt &t oꝛganica: fed val, onagit. dc ſimplicia. .g.ꝙ folia ftt coopertoría E Uv wg qv aia eft ſubſtãtia m fozmá: « fao * veftco fructibus. Kadices aũt ſiles ſunt 6 ida genue E Etotiftafabaefpfezioiticq: iiiciaepisinfciercqi nó vti ipa Jnesit naris irisnanmmeipuieteire i REP eTe efe e PR TOnEQ D binis Pfectio talis co1poris .i« pfecrio coꝛpis nülis —— hñ a vità in potentia. (L Era Pfectio Clls bec vue pm «- d perficitper ipſam. Et ^ eodes «ci. pfectio que eft dfi (cia paecedit (n cé * — Dci perfectio: no. —— Pm quot idiuiduo fcóas pfectioné que eft quafí ſtudiũ. ¶ Et * Q? perfectio eft duobus v Ouob' mor — Dp —— p pter boc oebem? fcio t felétia eriftés ín fcienteiqua —— vnus — bácintetione dicere un diffone: vt ꝑpᷣmã oiftingnaz tre alius eft ficut ícia exñ "quádomonvrifíua — a pfectione poftrema.(T FD. io aia eft pfectio pai Qa, ^s ia exũsin fciente quádovtí ma ⁊ i.⁊ ideo oicédus eft ín oiffóne aíc c. (5o. "eepitoemófttarefm quémodiiftom ^ «eltfsg elt o:ganici tita cecidit in fcriptura locus "^ wr AC Com̃.ſuꝑ Ani. Iz
"fh T wA —
— —— — ow — — - 2 ! -
— — — — — —
— — omm. n — a E
- — —
4 f * f
346.j 38,
)iff5cóio anme.
*f»crfeetío i giarómilici elija otutib? aic dicit fcre pura cquoca tioc. 39 j.2. 50. 15" ð aia 9-5 2 ilex.
N õ eſt dubi tãdũ qũo cx aia ⁊ cope f gt vnũ. ed vidcop"pó 8i3.t. CÓ. 97, » "pslatoné vbi 5 fuitou bitatũ. a Ens ⁊ vnũ P p^oicüt ac | forma qᷓ; oe 4 congreg;to. op" vidct bí l «cre. $.€ 5. fs
4 2? pby. € 4« ! | Et 7?mct.c. |
— e UNSER
7,1.8.1C.c. 7.idé bétnr fic bic. E b Zibxáii oft a fo2*i cópo" "M ido fito nifi po'« PE A n &idcidéuo. | meta. 25,
L ài emt s — — — — * —
alius:⁊ eft corpus fm ꝙ eft o:ganicum.t.cozpus bris vitã in potétía eft primus o2ganicü coꝛpus.¶ £t cit narratut ꝙ oé cozpue viuum eft o2ganict: boc fuit. manife(tü. in atalíbus:fed latuit in plátis:incepit oe monftrare ꝙ organa exiſtũt ẽt in plãtis:⁊.d.⁊ partes plantaz funt ét oꝛganica ⁊c̃.i.⁊ fermo eius in boc clt manifeftue. ¶ £t boc qó vixit oc plátís manifeftus eft:folia.n.ita funt oc plátie: fícut coríus in aialib?:z radices funt fícut os:qm̃ vtri qs cópiebendit cíbü:z bac intédebat cũ.d.qm̃ ifti ouo modi otinét cibũ.ſ. radices ⁊ os:⁊ ala vétrícula que tráfeüt ad ípía.
¶ 9íafitalíqocócínoi aíaops dicere. Erit vtiqʒ actus pꝛimus coꝛꝑis oꝛganici phyſi⸗ ci. dnuonops querere (i vnũ eft aia: « coꝛ pue; fic neqscera 7 fígura:neqs oio vniuſ⸗ cuíuíq mà ⁊ idcui?eft m3. Anũ cni ⁊ effe cá multiplr oícant:q9 ꝓpꝛie ẽ:actus eft.
¶ Siigit aliqð vle dicenduʒ e(t inoi aĩa:di cemus ꝙ ẽ pꝛima pfectío coꝛporis nãlis oꝛ ganici. Et ideo no cft perſcrutandũ vtrum aia ⁊ coꝛpus ſint idẽ:ſicut nõeſt ꝑſcrutãdũ boc ín cera ⁊ figura:neq; ĩ ferro ⁊ figura: neqʒ vIErínmácuiufiiber ⁊ ín illo qð hʒ illã materiam. Unum enim cus cum oicum tur pluribus modis perfectio:eſt illud de
quo dicitur hoc pꝛima intentione. ¶Cũ declarauit hocdixit.ſi igit aliqð vle ⁊c̃.i.ſi igr pole eſt offfinire aiam oíffóne vli nulla diffõ eft ma gis vlis q5 iſta:nec magíe cóueniens fübe aie: eft ꝙ día elt pma pfectto coꝛpoꝛis nãlis o:ganici.(]- Et in duyit büc fmoné ín foꝛma dubitationis cũ.d.ſi igit oicendu eft «C. excufando a oubítatióe acctite i par: tibus iftius diffõnis perfectio enís ín aia rõnali ⁊ ín alye virtutibꝰaĩe ferc 02 pura equocatíone:yt oecla rabít poft. £tideo põt aliꝗs oubitare 2 dicere:ꝙ aia nó bs diffinitionẽ vles. ⁊ ideo.o.fi igit ⁊c.q.d.ſi igit fuerit cõceſſum nobís ꝙ pole eft ínueníre fermone vlem cópiebédétes o€s ptes afe crit ile fermo ifte, (2.0. íó nó eft pſcrutandũ Cf. « cũ oeclatus eft qpaía eft pma pfectio co1pis nãlis: ⁊ qp atatus nó bs boc cé nif( ex co qð hʒ aía nõ eft dubitãdũ quoaia t coꝛpꝰ cü fínt ouo fíát idẽ:ſicut n5 eft dubitãduʒ h̊ ín cera: c in ferro cü figura exũte in eis: ⁊ vlr in ma cutuflibet « in re d exiftitin illa má . ¶ Pec.· n. noia ſ. vnũ cens I5 oicant pluribus modis:tri pꝛima pfe ctio in oibus iſtis.ſ. foꝛma magísoigna eft vt beat b nomé.f.vnus « ens:qᷓ; tllud qð eft ogregatu ey ma ⁊ fozma. Cógregatü eni nó 02 vnü nifi p vnitate Cx tem in fozma.ZDà enim nó eft D nifi p foꝛmã · Et fi mã ⁊ foꝛma cént in cópofito exñtes ín actu : tuc co». pofitus nó oíceret vnůmiſt ficit oi ín reb? que funt vnũ Pm otactü 4 lígamentü.5 Modo aũt qꝛ ma no oífferta foꝛma in cópofito: nífi potẽtia:⁊ cópofitum nó eft ene (nactu niſi p foꝛmã:tũc copofítüi no dici⸗ tur vnü niſi q2 fta fo2ma eft vna. (T. £t dfi ĩnuit per 0€ qónem otingenté oicétib?gh aia eft corpꝰ · Et eft quo tllud qó aggregat ey aia ⁊ coꝛpoꝛe fíat Vrtü- (C Ciniuerfalt adem igít oci eft gd fit ania. f£ (teni ba q?m rónes.IDoca(it eſt qð qd
crat cc hmõicoꝛpis:ſic ſi aliqð oꝛgãoꝝ pby
De Anima
fícá eſſet coꝛpus:vt dolabꝛa. Erat dcs cnt dolabꝛe eſſe ſuba ipſius:⁊ ania bec. i. afit baction vtíq5 amplíue oolabza erit P^ equocc:nücafit eft oolabza. Non enibtmol coꝛpoꝛis qð qd eft cífe « ratío ania. $908 pbyfici huuſtemoãi coꝛporis babétie iſc⸗ ipfo pꝛicipium motus ⁊ ſtatus. "s (L Jam ígit diximꝰ qd cft aia vlr: « cft ſuba M fm banc itentíonem.f. ſm illud gy boccO" — [s puseft: q5eftquéadmodá fi aliqð inftff eſſet coꝛpus nãle: vt ſecuris:tũc acumen curis cít ſuba ⁊ cft aia Pm bancitentionGs . f£tióc( illud eftab(tractum nõ erit fcc? ^ hui poft niſi eguoce. Mã aũt erit ſecuris Pon gia.n.nóé qdẽ talis coꝛpis: ⁊ itentio cl
^, LA . Í ' RN J corporlo talio nálie büitte pzicipift mofte y. Pis ( Cã pᷣdixit:ꝙ anima eft fuba : ocide declauit 2 Api foꝛma ⁊ pfectio:icepít bíc iducere modü P que, di 4 ^ lta *» accidere certitudo ꝙ foꝛme nálee fínt fübc "i " 4n MONS necium in boc loco. ¶ Et.d.iã igit diximus —9 pr NES claratü eft igit ex boc qó oixít:gd eft aia v1: 9 " LS dixit ín bacoíffóne:aia eft fuba fm itentioné Pars (^u m: dicimus in re p quasboc cop? nãle eft ſubano d 7. Qa. mõ. ¶ 2.o-exépli oe co:pibusartificialib^ Cr | vdd ig otíam fn boc iter copa naljarzartíficialid: fie jf at eni rez artificialiũ funt'actus;ció exiftimautt" ; 4 eut dà ꝙ ita eft oe céntyja coꝛpoꝝ nalium. (T. £ro4 tm admodi fi alíqó ínfttm «c.i. « fozme ccéntic e? iv. A. Ih — rum nãlium funt ſube:qm̃ quéadmodus ſi aliq", Mri ftrumenti effet co:pus nále;vt fecuris.i.fí imd 15A tí ferimus ipm effe enenále:tüc acumé fca n NU fuba eíug. ¶ 2»-oedít róné fup bocto«4fi se Ng] abitracta eft etc. i nece eft ín fecuri fí cflct 9 lud - Sip " » d : : * aa Di rl P7 E
vt c? acumé effet ſuba. Securis eni nó 021^ d
qð ogregatü e(t cx má.f. ferro ⁊ fonmad C7 s cfe
4 ſi acumé auferat « effet ſecuris coꝛpus n2 —9— fü i curis nõ cffet:q? má «fonna nó effet nifí pe be i curísequoceyEt illtid pzo cui? ablatione ccr E ib, fuiba eft fuba:eft eni pare ei?. Pars aüt fb (c gi ſuba 75.9. mà aüt erit poft fecuríei-m4
curis eft cozp" artifícíale: I acumẽ ſit ab í id tii poft oícet fecurís p ſuã fígurá: fígura (Lec piía eft ei eadé eft in ea cii acuitate c fite: qum n q5.0. uidifeftabit ex boc qð oíco. zpanif ficio p fc g D nomẽ ſecuris fiue fuerit nàle gue ^ i cort
lc of oc illo »gregato ex illo qà eft Qf (0274 perf! gf ex co q eft quafi mà. (| £t ec manifclt ^, — ꝙ ſecuris dẽ oe aliquo ĩdiniduoꝛum ſu ft idíui ceſſe eft vt boc nomé qà o ve eo fm 9€
^ J — 4b -2i1 l fube fít ocifi De eo $m màs ⁊ fozmá inſimu
faeritablateanferent mãe:⁊ nullũ ens v " fi equoce:nece eft cü pofucrimue ſecuris , le: zablata fuerit acuitas que eft in " e
INO Tn Mn ytauferaturm m us igitur f Secundus M tM | Dose n remaneat ens Cuʒ igitur foꝛ — ensin actu per fuas foomá:no p ſuã má ME MN | "asit AS Á - nõ p fud mam. | | — ablata Pm bác uitettonejftatum auferet D clarauit te vvuie mõ 2 — - es | | / fübe: Pat qooemtat ipm fm o eftindiuidui — o.c ofiderádü cf* qð dem̃ é ín mẽbꝛis —8 joo | fotmà AA c i fonmcauferat mã: ⁊ cuʒ mã ⁊ eftinaia:qih eft füba:qz cus aufer£aufert eae ab P Bnomé &m c», il remanet de eis queoeimfant aiato:⁊ verificat in mébzis bfitib? ppzie vtutes pti fitaliqs indi 7 ximrat aliqo idiuiduog ſube:niſi — cularceaie fenfibilis. D.d.exẽplũ oe boc i oculo: ome igit Vil uu: tuncnó o2 ſecuris niſi eguoce. zo. oculug cnim fi eétaial ⁊c̃.i.qm̃ ppoztio viſus ad | fs, fert noms end lube funtiqz cü ablate fuerintaw — oculíi eft ficut ppoztio aic ad cozp^^fi igit fuerimus fl LIT ilroiga- emrat ens fm cp eft indiuiduũ fube. imaginati ꝙ oculus eét aial:nece eét vt vifuseétaia IIl. lm di i S0 Quc e Pm illud nome: qz auferunt gen? — ei?:vifus.n.tüc cét f |
d LÀ c , | yide tO219: D : vifus. n iba aic £m illud q eft: oculus GS 8 — i4, cefic tia Temanet car O0 eft oe viſu qà cũ deficit no MAPPA » 45, C Caro mostui. €o2ma aütartifícialie non:qꝛ cũ — nifi equoct:ficut — eee nd t TH
aufert na mI eee HoOnqiCE — fact? oe lapide: aut foꝛmatꝰ TE RU ü f. aufert má:fs remanetnoie toiffóne:qi — in pariete:q? nó bs oe itentíóe oculi : nifi tm̃ figurã. I
cü ^ P " — ſecuris aufert remanet ferrü idẽ ſicut an: Etꝙ vífuselt fubaoculi. Manifeſtũ é gp aia 05 ha/ Praise Wfecuris —— etrecte vrremácatnoméei" bere talẽ oifpóné cii cozpe.f. a» cii aufert:aufert no Wr — sa Sacuítas ee (do eft idiuiduü * mé ab aiato:t nó remanet aĩatũ nifiequoce. Cl.g.q? VERD Xcà fdlib? 5 AL. ult qe nomen oz in re cii aialítas fuerítablata abalíquo indiui : Th SS fet manetaüniequoccquappanía ciu er WT tu, l'eb' igit arnfieiato nor eser, PEOSICgatO. J — Zlrif.pofuit pro qp ita eftoe pte fic : TIER EDI I dta —— —— idiuiduũ DN fm fu | fibilz eft vt béam* certitudine — MEUS Ls : lone:qꝛ ſigñat mas; w rebus indiui/ in ptib^icepít oecl: "D sini ; ] ! lu d wWum€ duísfübenatib? pemrat i; 3 eniv an ptib :icepit oeclare modu $t iudicius toti? zptía * | 53 me enalib? oemtat ipm fm fu pmas figiiatio € fit (4é in D loco:t.d.comꝑatio eni puis ad pté Vit dide fif: I rd T E
qa 4050 figiiat foxmá. Doc.n.idiuiduü nà í z » ! P wr, om o f^ owitiwge fuá fommnó Du det —— n H D nifi p. nece eft vt ita fit oe toto ficut de pte ín bacitentióe: cei. 47 pb- DTE jlesec Sctuin reb?nálib^ Pm qp eft ni — * — lũ hz eẽ in gi cóparatio alicuiꝰmẽbꝛi apud ſuã foꝛmã ꝑticula/ 37-P oc aia. MATRE d ha Di forme: B vatde ninifefear iu fe noe(tínactu ^ res (enfibilé ín céndo: fubam illi? mébzi eft cópatio 99r? ce 5» FR DATI d ux. Plicitisqri ci foyma faerit ablata ni ownisrepfimv ^ totí"fenfusad totü coxp"fenfibile.([. £t B q8.0.ma» Normen d a : aeritablatanibilremanet.Et — nífeftü é.Cóparatio eni vifus q eft ps fenfus ad ocu | |
iic PI reb^artificíalibus nibi ( pfuá más: nó à füiform3ér ficoectabit leftb mfipfuimás:nóp iũ ẽ ſie cõꝑatio totiꝰ ſenſus ad totũ coꝛpꝰ:⁊ qꝛ cõ zu LII ſic dechabit᷑ cibi oiía inter náli (fi ti ent vf pend A e ft; — ciatia £t ite[liges I5 qo oirit zIrii/cau ferc s : cs eade vifus eft ſuba.igit aiaent ſuba. mi q inducit credere q» fo2me fint acciitía . (T. o. ^ ¶ Hon aátíd potétía viuẽs qoabijcítan(^ «^^^ $e. "* h de 1 eni nó eft zCí-ceftocaiaecóuerfoacuitati.Tlo — TDd:6id qo ípfam bs, Seme aũt c Wu me eni aufert abaiato p ablationesanie:tremanet — potétía briiói co:pueé, Sie FUCUS .; —98 In fecuri:I5 acumẽ auferat. 2Ínima.n.nó eft talis coz ⁊ Yifio fic z vicilátía a . ades igit icífio A Poris in quo eft acuitas .f. copie artificialis oꝛgãici: í ilatia actue: vr aür vifus ' wpep fsnalisrcDintédebatcüoirit.talis:tbocqó.o.ppg botentia oꝛgani aia. f o:pne aũt qð poten jp pius morus t getis eft diſpoſitio coꝛporis nális. tía e(t. Sed ficut oculue pupilla z viſus ⁊ ¶ Eõoſiderare aũt ⁊ inꝑtibꝰopʒ qð dcm̃ eſt. taanima ⁊ coꝛpus animal. Si enieét oculus aial: aia vtiqs ipfi? vífng ¶ Etillud qð hʒ potẽtiã vt viuat nõ eft illud eẽt. Hic cui ſuba € oculique eft ᷣn ronen. aduo ablaia eſt ania:ſed illud qð hʒ aiam. £2culue aũt mã viſus eſt: quo deflelete ns Semẽ aũt « fructue ſunt ín potẽtia corꝑis LM ; et oculus niſi equoce: fic lapídeus auve⸗ tale.Qm̃ ficut fecare ⁊ afpícere ſunt perfe: Wh
bictus.Opʒ igit accipeqðẽ in ctiones:ita vigilie. Et ſicut viſus cf UE M d et arteíntoro — Cloticecita vigiie. seſt poten⸗ —J di] uetecoꝛpore ———— fcps taiſtrumẽti ita aia. Coꝛpꝰ afit eft illud qð Unit E ictit paread parté totue ſenſus adtotáco; fti? porentía. Et ficut oculue cft vifus z / TOUT EE pue ſenſitiuumßᷣm ꝙ buinfmodi, membꝛuʒ:ita animal eftaia ⁊ coꝛpus. —9 FK 1g
Et conſiderã 3 ¶ Qzaccepit ín oíffóneanie potétiá q̃ oz Q6 eauoce: ; TET d &íam,€2 — de hoc ín mẽbꝛis icepitocclare quá intentionẽ íntédit: —2 decla * 004 eſſet eina: ie etaníimal:tüc viſus tionẽ illi? cpme t ſcðe itentiois D mó Oeclatioís:3 sf. DO Mono T E
gig eius. Iſteeni eſt ſuba Oculiqueeft quo moõ icepit.ſexẽplariter· ¶ Et.d.⁊ ũid qõ pp. TI J
" fuam itentionẽ. i£ co»pueoculíeftm etii yt viuat «ecca oicim"in cozpe.(.cp eft q8 ps LT EET
ſus:ꝗ cũ ocficít non dicet oculus nífieg^ potétíá vt vinatnó intédim^p B fic oigim?in co q& TUR UR d
| Oce: fie dici ; CQ nóbsbabitü ⁊ foꝛmã qb"pót agere « patícuéad TEL ELE
T^ | dum ſiẽ dicit ococulo lapideo.Et accipiẽ auʒ dicimꝰꝙ ſemẽ ⁊ fructus hñt potetã vt vinic« Wi
rij eftílud qð oícíCocparteí fanguie méftruofus bs potentiá vt fe |
rfi bore es ga n toto coꝛ⸗ Planguis me» o Mos potentia vtfentiat aut mo |
ji hu, » fiér PBꝛopoꝛtio cni partie ad partem eft ucat:fs eM b in bñti aiaz i actu Qfiagit: aut pati li dee d
M Nap Cr,» 9 fenfüead orum fenfibile, —— ——— anial o AUI EE 1 1 1 i E : P az . fm "ie € 000 |
M de i inm erlarauit gp ita eſt a ia de coipe ficut fema — criooedítoiamiter íftà po?" q nó eftaia —— |
] N
| 38, ſube "ra eni in coꝛpibus nálib? ; Leonké * —— mh | 9 58 mit G má:tg idinídui nó fit ndi iso roe iccpit ét oecfareeréplanter o1í35 inter bm pfecrio MET T — tnb elt idinidni nifi fm qréeng iB fo: e fotmao c (cóas (| Et.o.c fic abfeide pi Mu d ul. undi nHEPID ꝙ ẽ ens in actu: ⁊ eſt — re coi ficutabícidere ín fecuri: ⁊ afpicere in ocule | Eorly fap Ani. TEE
| De Anima J funt poſtreme perfectiones iſtaꝝ rerũ:ita vigilia eft Aoniẽ aũt ex ĩcertis adẽ:ma⸗
poſtrema pfectio aĩalis ſenſibilis. ¶ £t.o.D:qz mae | fit nifcitus eft qp ppoztío abfcifionisad inftrm quado C fit certũ c í 3 (M -
abſcindit « afpectus ad oculũ quádo afpícit eft fícut ppoatío actionis fenfuus ad aial ín vígulía . Cligilia enís eft vifue fenfuü : « ftcut iſta diſpolitio eft poftre ma pfectio ocalufic vtgtia eſt preme — aia: lis.¶ 1.0.4 ficut vifus eft potetia inſtr̃ᷣuſic eft aia.t. ile 214 2. GZ có a ficut vifus qi aia nó vtit ipfo dicit effe porétiad. cãm ineſſe ⁊ deinonſtrare. Nũc aüt fic " oculus videtata —55 g ania eft potẽtia qua aia clufióceróncetermínoy funt. At qd * viuit:qñ aia nó agit p illas actiões anĩe. ¶ O. d.coꝛ ongi pus aũt eſt illud qð eſt in potẽtia.i.coꝛpus aũt aĩalis By aei yes qae "uj — s t in eft illud qð recípit illã potétíá: aut qð 02 illã vtutes o:tbogoriti eſſe egtateraie, zs a oni⸗ bére:coi potẽtia:qꝛ qñq; agit ⁊ qñ; nõ:⁊ d potétia nus rõↄcłlonis.Dicens autẽ qm tetragon⸗ in tpe in quo nó agit. ¶ Oꝛd.ſic oculus eſt mẽbꝛũ c — ſmus eſt medie inuentio rci cám oíctt |, viſus:ita aial eft aia ⁊ coꝛpꝰ.i.⁊ fíC boc nomé oculus ¶ Et q: ree manifefta q̃ eſt magis pꝓpinq̃ in
dĩ oe illo mẽbꝛo qð eft coꝛpus cõpoſitũ coc virtute z le s elo viſibili quc eft in eo:íta * oi e aniazcompore;z bmoõe ad itellndũẽ cx rcb?latétib?:6 mae
£mo eius in boc capitulo eft manifeftus. apparẽter.Querẽdũ cft ẽt vt talí curfü v gs dL £26 adem ígit nófit aia ſeꝑabilis a cozpe ramus in gia.£2 ps igit vt Pro oíffinice: q' jj" ^7 T ^*** gutptceddamípfi?fiptibilieaptanataett: tm̃ oemrergd eft ree; 6 ẽt cã erit iuncta
' e - - -
«Ard Tm . tre pertecta notuicatioe 1 jdI9 usua, areát ex ea oia cóuenientia lire tto — clarenteé ĩ oiffinito nifi par "([ Etqio emĩa of uM AP: MANIL aia.c7t t b ci percratat fuerimus oe vmaquagspartiü. aíef$ — tura «&i.eréptü oiffonü via d fant dff odo tof —— "VELIM. aua w —— Morea pte cu übetapparet tücintétio ⁊alie in/ tiõis ẽ rũdẽ q̃rẽti ad é jdratü:qó € füpfiC ^ ionis
| " n ⁊ cö · iz. q ks in anima. Cap̃. II. — ágloz:edliü latez eq̃le lõgo (oor gc ft
& M
4.pb.c3C4- — auonfgs? ccli. 2, Et po qi us appa
AEN $^ Pap dui 4 5. ^43 4 afit íntéti&ea nifTÓ —900 | cou: ent ,, io imanífc(teft. £o aaráüda enim act? prit nífefta in eõ. Mõ afir intétíóce oiffónü f yp li i 990— dur datos ípfay.Zlt o quaſdã nibil pbibet: ppid gg | afi pmiffe. Ag.q̃dratura:⁊ cft ĩuenire " —900 2o e ^Smunt. nullius coꝛporis ſunt actus. Amplius autẽ ficiẽ rectoꝝ angulo eq̃liũ lateꝝ eq̃lẽ l7 | AME BN ^r ^v qdpsaphé imanifeſtũ ſi fit cozporíe act?aia ficutnau^ Et iſta diffõẽ intétio ↄclonis.Dicẽs afitd M | VI | | — info. 5 VMOHERT ꝗadem igit ſic determi — dratura ẽ iueniremediü ĩre narrauit cõm , | fr HH DM net ⁊ ocfcribat ocaníma. Ji ef Ene nó fufficit | WILL | delcribat oc gnittoacqfita cx bac oiffóne nó fü. 7, * —9000 P M qm aut aniano eſt abſtractaa coꝛꝑe:aut Quia cognitiõe (be cuaflibet ptis aic a. i — UDIN | Tn . pare eius fiinata ẽ diuidi nó latet. Eſt eniʒ diffo eft vlis ob? ptíb^aie:c dicta oc eis mulip qii —90000 | t quarũdã ꝑtiũ pfectío, &ed nibil pbíbct vt rmn, Wer doe — —9— Me HU A Shih? an5 " , ; 5 an PT HI boc fi ín gbufdà ptib?:q» io ſunt pfectises Cyuerédü eft eni poft ad fcíédüi vnáquáqs pr Un iy —0000000 | alícui?re(er coꝛpore.Et cũ hoc nõ declarafẽ collocat fub illa oíffóne cognitióe ppa: cii?! i5 E s MI vtꝝ aiacoꝛporiſit:ſiẽ gubernaroz naut. €»c — Oc €i opa Wo Pic cm ig sl D (erf If & í z ad cognitionẽ diffõnũ d appzopzíant culla ig ras] | | | —4000 cunda igi bũc modi determinandũ ẽ boc i, ignoratis: «cám pp qui nó Wafficitnt oiffént 240) LOB UU nd de anima Pim exemplũ ⁊ oefcríptioné. talibꝰrebꝰ.¶ Et.d.⁊ qꝛ res manifeſta d eft mor Xu | | A MP LT (f ¶ Eus accepit inoiffóne aie vníuerfalt g» eft pfectio ping ⁊c̃.i.⁊ qꝛ vía nális in cognitióe cárü pptitd o& 3t | UR | eL copie nãlis:incepit oeclare qᷓtũ appet ex hac diffõ — reb^eftíreoc latétib? apud nám appẽtibꝰ ap WT M Bud " ite oe abftractíóe;autnó abflractíóe ¶ Et.o.qmát — cef ire de pofteriorib? in ec ad pora:vt 0c rrj iy ! ! "M | aia ⁊c̃.i.qm̃ manifeſtũ efte D qo dcm̃ eft in oiffone ſterioriboʒ nos ire ín cognitióe diffonũ ppar Mw P ] | AM Pe RIA aic: impole eft g aia ſit abſtracta a coꝛpe: aut m cuigs pri aie piftà vias: cnulla vía eft in cog s Vu | J0006 | o€s partes:aut per alíquá parté eiue ſi ĩnata eſt diui taiũ oíffónü.f.q cóponunt cr ppings caufié pe Mp | | 1 di non latet.Zlppet eni p quedá vírtutes luntperfe — reí ci fuerínt ignorate nift a pofterioríb? apud" j4 rh MLB | ctiones partiũ cozporís fm cp foꝛme nales pficiunt — 4[7fs.o.0ps.n-vt mo oíffínica: nó tris oetmfer cantó v Apnd 1 per-mám:t tale impole eft vt ſit abſtractũ ab eoper — cá pp quá nó fuffiaüti cognitióe rei talce o! 2 n AOI ma qó perficit. ([' D»o/fed tñ nibil pbibet c.i. ſed hoc eleséxq:05 vt Pmooiffíniés pfecte nó den 77:5 AH l | i PI .. manifeftü non eft ín oibus partibus eius:cũ fítpote. reitm̃: ſicut faciüt ples oíffónegifs ßmo oiffinit TAN p LL vtaligsoicat g» quedá pe e? nó eft perfectio alid, — oemrarccámrei ppriã ppinds exñtẽ in caín? qui^ E LEN i ius mébzi cozpíe;aut oicat ꝙ L5 fit perfectio:tñ que/ foꝛmã nó gen?.(| tci notificauit D na rau j2é It Wb URN TT das perfectiones ptit abftrabi:vt pfectio nauis P gu. oiffóne ẽ diffõ quá qrit ĩ vnadg, ptiũ dic "(ant M Ma i bernatoré. Pꝛopier igit becouo nó vi manifeftum diffs pᷣdicta:⁊.d.mõ át itétióes oiffónii füLd nt ff i —40000 4 — €x bac oíffónexp oẽs partes aĩe pit abſtrabi . Et A. iſta offa quà mó qcimꝰẽ fitis oiffóTU hj Ha M LAUS TY j$sc5 Ziexioicitqerbacoiffóncappetg»oésportesaie — ppriii oemfatíoís;oiffó dt vio pdictit is vot — | b AMI EAT funtnó abftracte: «nos loquemur oe D: qti loqmütr — busd funt dfi vemratióis oclo. £t cũ pec statt V C ER UNE T 9€ Vtute rönabili. ¶ £o.£m igit bunc modus «Ci. — diteréplü oe oiffonib? d füt áfi octo ſi fuere d affi Na, ! |J | ii Man eT | —* igit cognitio eft data a talibus diffõnipus que eẽ ĩ diffinito:aut fuerit cá q̃ſita i eis ⁊cx offer p "o ^ ! ME MEA sd poo TE T asas cte funt exeplariter:z Pm ſᷣmones vles:ſicut nos nó ſũt üfloclooemratois:fs füt fi fücrit 147 oroc d (NN Aba LI 4 a Aið pilo fecimusb.io no notificátre [fícatióe: bn" vemfatioie eR fre red nrate: tic pole vega. TR ed MO pU | «p nó notifícát ré perfectanotíficatioe: — fepn*oemfatiois:cfi fuerit igrate: tuc j WM UE
— — —— —
— — — —
Jiu ^ »
d ass — —
P ,4- P v) a ! . aed ri ^c do dili ads ^ 6 /90 ! 1] ^ |
List quafi pncipius oemationie: z.-Dicés aüt a» tura C.4.9 aut oíffinit jdratus qð eft ſupficies
nppoꝛtioe ĩter later. c ( ci; feftü | intéti T Aere rà üratü oiffóne q etáf —— — AM mr piarco. ice dg? vtm —— 3P cds ppinqua.([- Et ciü.o.mo aüt i ; : tionũ:aut piu iatus:« 4^ em m fi a üt d cim e: ipm —— E boc intẽdebat cü dixit:ſi ínuétus fuerit in re aliquis "io tai aia é clo oemfati —* (s inté rts ^ o0 eogse( Deidenumerauítactióee attríbutas vite Iw wt //^ | Biie ilta oífoni: 2 —* ones Cie - a er ⁊ dixit. . g intelligere « fentire: ⁊ moueri ⁊ geſcere eS || d·ſunt. q. lones:ífte Li Diffó he tf ut v —* iõ in loco:⁊ nutriri ⁊ diminui:⁊ augeri.i.⁊ iſte actiones 3 | aut fünt litesoiftonib'd ^ — (tis ones: attribute vite ſunt quatuoꝛ genera: quarü vnum eft. 3». tíccun | tbat ét g» oíffi áren é* bi octones. * €qguinte itelligere: (cóm fentue: terti moueri ⁊ quieſcere in doccli ei. | j biffónib^q fint jfi Bn" oe hr Mer TAA d) fint is dr loco:quartü nutrirt taugeri t diminui. ,! ! J dics ci fant (gnorate apud nos:cvía ad codicé ¶ Gli ⁊ vegetabilíaoia vident᷑ viuere:vidé ^ ee. un ou cu T IB * erioribꝰ.:ſic. d. ſz intẽ afi us wee EU A | B Bieilp foni. aless.oiomessurmton"oe Duümoibe S i APOLcId CpalücIpld. ues s - M mp els: aut fant fíles oiffóníb^ d funtdflpn" oe; — 4, ia perq9 augmẽtũ 7 decremẽtũ (g^ son / «25 | Merl i6 fmo eiꝰ (ta 05 legí.&53 ét cá ent iuéta ſcipiũt Pm »traríoe locos:nó cni furfum q^ | | — —— — * * osefe dcm augent:deorſuʒ aũt non:ſed fimilr in EIE, | B e mãifeſta i ea:⁊ ifta diffo eft ex oiffó it?àcti ÍT oinüt infi MODEL a Pib'dafimilanr oifonib'dfuntmepiacemfano vos tiber Qe iqpaluntcvindrinfigc — up PE in; ditus eff ppa oíffó. Ziffó aütquá oedim^ má Q9 00D PHFacciperealümentum, 4» s ect m0 II —* eit ex oiffónib"d affímilant oifónib"áfune. ¶ Et (dco oia vegetabilia reputant᷑ viuere: MEM * M ^pvrtad Oemrationis:Pm ꝙ eft giialisoibus par exiſtit enim in eis potentía: 7 virt? z pzincí TUA | "n no eft inducta ín ea cá ppinqua. piũ per qð recipiũt augmentum ⁊ oimínu ME E g tionem ín ogob? locíe contrarije: non eniʒ doen T | augent c diminuunt (aperiue ⁊ inferius. us TE , | filr z omne qo nutrit neceffario viuit nó TP HEN A viuit:niſi oü pórnutrimentüaccipere. I. | pf, ¶ Quia vita magis latet in motu nutriti ⁊ augmé i4 VEMM it ti coiminutionis qᷓ in alye actioníb? quas numera | * — etw «qp ifta actio attribuit aĩe:qꝛ ün: yet a —— que. vtutibuselemétorü ex qb? compo 9 D qr Etoíi Pa que agütactíonce nutrimeti tauginert. | nh | ser orit c t0 ola vegetabilía a€.í.z q? mot?nutri, iil meti augmeti ⁊ oiminutiois nüerat? eft apud nos dui c in actióibus aiatí: opinamur ꝙ oia vegetabilía fint | Tn ¶ Di icit pat — LAM lien fnquo dale itsoci vil | ; camus 6 p nci íü à cci jẽ —-— utlois ⁊ augmeti in ouo ocis ↄrijs.ſ.ſuꝑius ⁊ ife * eie etes intẽtio $7| tíereiocterminari * — invíué cegmn ex aut cópofitü ad vnà ptes mo i do:multíptr aát ípf. uet:qi fí fimplex fuerit mouebit: aut ſuꝑius « infe iy ^ p lꝑſo viuere dicto: ⁊ fí vn — rius.ficópofiti mouebit fm elntus orans: qꝛ coꝛ fbyrüim ¶Aquod hoꝝ inſit ſolum viuere ipſum dice X Pusaugmétabíle videt moueríad vtráo; préabeo ucPmewa | | ü j - Wmue:vtitellectue ⁊ ſenſus imotue: 4 ftatá dé pnapio-f.ramos « radices: nece eft vt D pncipius 5iiano. 355 2 MAT d $9 6m locũ Zldbucarmom : lit neutrü:negs graue neq leue; ztale o1 aia. * ¶ g( 6 0bt0.7.9. 74 om Wr S E o tb . otusſᷣm alimentum qꝛ augmẽtũ eft pfectío actíóis natríméti: fuit neca; Aet orm !ll | VH PE E Li ecrementum taUgmentum. — rii vt pncipiii qó agit nutrímentü effet ex arie eiug có. do. Doe Am £2 i M | e Incipiemꝰ igit qrere ⁊ dicere qaiatüoí^ qð agit augmentu.pnaptu igit nutrimẽti eſt aia ne «3/2: 4-o. ^ v n | | " "uU ^ inguif a nõ aiato viuendo: " 1vítüereoi ceſſario:⁊biõ o€ aial dicit vtuere dum nutritur· ^" a ugmav | | j Bi Kf | multis modio: fin re faeririnnemmo tag Ceo cparfant bocabaltjepolecft: alíaanté tum«dt wf Thp jM 'or vnustm̃ oícemue cp víuit Aigs ^ abbocipoleínrcb?mo:talib?:mantfeftur marines INE tellectus:⁊ ſenſus:⁊ —— — 914. eſt aũtin his ꝗ vegetant᷑:neqʒ enim vngeft Roi gia AN: Wi Tnutriri: z diminui: d augerí aes i loco: in ipſis potentiaalia anime. C1. $.pb.19 I Tid |j. ni —2 notifícauit oiffóné aie vlr⁊ notificauerit Gtü (Lietboc pole € vr fcparet salíaafir impole o —* Tor unb UR E E cis iles diffönes (it.cognítióe rei:t o» oiminute fa, eft vr fcparent abbiri rebrie moꝛtalibꝰ:⁊ b tri. dcs. | | 4f, — mage Snolcere nó pfecte:ci fint vles;z a(i oct. apparet in vcgetabilíbue:nóeft enin in cía (9:5 «4t | Mi ioa, "ftrariois rero oi querida sl o dil oclode | Yin cíe LE p ska teeftfilis vifíonib? ppaye que in vnaquagptus mecvia vtus alia ab iſta er virtutibꝰ aic, abor d Ns Cdp teda Es nem arcet i dL gf) ire diffinito:ſicut ↄtigit ín ptibus ate-onz er b^. B On" eeiia i a1, C € vtfepet | $)| —— WaggoSnitionéeaz er rebus poflerioribus d funt diaips fa BA sias dads; TT T * a AI : coͤpoſitis. dDixit icipiamꝰ tellectu. Oid. ĩpole ẽ vt fepentab B in reb?moz TORT W be Veg A you, ES Com̃.ſuꝑ Ani. rr4 li NUTUS j * ! es ML ^ * | ! | l | | : ] 4 epa 0» s "s e. "^ , p EV e A Lade ves itd 9) ^ f ) l WI i y
W$ ^ — «m - ze
| Secundus " igit querere zc.i.oícamue igit ꝙ qs notum eft apud: nos g» aiatu nó oíffert a no aiaro nifí p vità, viuum aut o? multiplr.i.p multas actiones q̃ funt ín eo:ma
N- E fs T
£o: cde ftia vñr iiclli gere ⁊ mouc riſz nõ nutri iP | ri ueq; ſenti⸗ ri. vioi2" ce. 9 6í.1.57. £t 3^ bcaia. 6t, Xp cci. 2i 4 »?incta.56, qũo aũt celá appetat ⁊ in / telligat. vide et ad finẽ pꝛi mí ca. ocfba orꝛbis.
Part 60
21ial é p fen fum pꝛimuʒ.
Ens - * —
——— Án EPA, CL PR
| Aiuẽ nõdr̃ ĩ ll lingua greca n ntü oc oi co qð viuit p bn cipi [5 q3 € nutrimétü c aug". $95 et dtc oppo'",$. tex.cõ.iʒ.
—— — — —
Ae m ea foe [ t Á J £"
VITA Zactꝰeſt 5o: nàlr alife fen d fib?. aide q r1 pᷣoritate.ꝛꝰ $ giionc.có. 12 5?.627
— — - — — —— — - — —
— — — ——
——— ————— n name — —— — — — —————————— — — T — 7 — — — —
ſenſuz tactus Aið.j.ẽct.iiꝰ
Etzꝰð aia.t. Y! £0,67,1,68.
— EET —————— —
"o t — À—À— — - — — *
— —
géanial bs '
De Anima
talibus.i. t impoſſibile eft vt hoc pᷣncipiũ ſeparetur: ¶ Cũ atit pp quá vtrũq; (toy duoy otírigit
fcs nutritiuü ab alijs pncipus aie.i.ſenſu:⁊ motu:t i» tellectu ex rebus que inatetunt morí. ¶ Et dixit D: qꝛ coꝛꝑa celeftia manifefte vident itelligere « moue r5 nó nutriri;neqs ſentiri.⁊ ió dixit: in reb? mozta/ libꝰ:cũ declatũ € bec nó eẽ moꝛtalia. ¶ Do. D ap⸗ paret ín vegetabilibꝰ ec. i. appet qp D pn" qð eft nu trimentũ «augmentiü feparat ab alys vtutibus aie ín b qó vidct ſenſui in vegetabilíbus: in iftis enum nulla etus videt ex vᷣtutibꝰ aĩe:niſi iſta:⁊ innuit 2di ctione 5 fingétes qp pláte bit ſomnũ ⁊ vigiliam. (C Uiuere ode igit pp boc pꝛicipiũ eft in oi bue viuẽtibꝰ.Aialaũt ppíenfus primus: z nãq; q̃ nõ mouẽt᷑:neqʒ mutátía locũ:hñtia aũt ſenſuʒ aĩalia dicimus ⁊ nõ viuere ſolũ. Aident at ⁊ hmõimultaeẽ aĩaliũ:manẽ/ tia aũt cum ſint nã hñt ſolum ſenſum. CAiuere igit de oi vinop D pꝛincipiũ:aĩal aũt p ſenſum:oia.n.q̃ nó mouent neq5 mu tátloc(i: 6 tii brit fenfus vocant aialía: ⁊ nõ fumus contentí in dicẽdo ca viuatm̃. ¶ Glult facereofíam ínter banc virtute: virtutem fenfus p noia pofíta apud eos. ¶ t oirit.viuerc igi tur ⁊c.i dicere igi£ aliqd viuere nó 02 (n bac lingua Kf.greca:nifi oe oi qo viuit p D pn^qó cft nutrimẽtũ ⁊ augmẽtũmõ per alíud.([ 2».o.aial atit ⁊c̃.i.hoc no mé aial nó oi nifi oe eo qÓ b5 pᷣncipiũ ſenſus:inquã tus bs boc pᷣncipiũ ciii: [5 nó beat pᷣncipiũ motus in loco: ín (ígnü eius eft fpongía maris:⁊ multa ex ba bẽtibꝰ teità:que babent fenfum: tamé non mouent: ⁊ otcuntur anímalia;non tm̃ viua.
¶ Sẽſuũ aũttactꝰpꝛio ineſt oĩbꝰ: ⁊ ſiẽ vege tatiuũ pot fepararía tactu 7 abotfenfu:fic ⁊ tactug ab alije ſenſibꝰ:vegetatiuũ aũt oící mue ptc hmõi aie qua ⁊ plãte prícípart.aia lía aũt oĩa vident tãagendi ſenſum bfitía.
¶ Etpꝛimus ſenſus exñs in eis oĩbus eſt ta/ ctus:⁊ quẽadmodũ nutrimẽtuʒ põt ſepara ría tactu ⁊ ab omni ſenſu:ita tact? pot ſeꝑa/ tí ab alijs ſenſibus:⁊ ĩtelligo per nutrimen tum pte aĩe in qna hñt cõicationẽ:plãte ẽt ⁊ oia aialia vidcat bére ſenſum tactus.
1 dz G Et pᷣma ftus ſenſus que eft poz nãlr ín céalgs vtu
tibus fenfus eft fenfus tactus: qris ficut virt? nutriti ua pot fepararí ít plantisa tactu «ab oi virtute fen ſus ita fenfus pot fepart abalys fenfibus.i. cũ fuerit fuentus nó eftnece vtiaeníant aly fenfus: cus aly fenfus fuerint inuétiznece eft vt iueniat tact^ieft igi tar po? náliter alga fenfib?:ficut nutrimenti eft poz nàlt fenfu tactꝰ. ¶ £».0.zoia aialía vident bere fen» fas tactꝰ.i. ⁊ ifte fenfus eft necius oibus alalibꝰ inter oés modos fenfts.oé.n.atal bs fenfus tactnõ át fen fus viſus aut aliũ:ſʒ aial pfcrii: « Pmo ei? é máifeft.
Pꝛopter quá aũt cauſam vtríáqs bor ac citt pofteríue oícemue: nuncauté intm̃ oí ctum fit (olum qp eft aia boy que oicta fünt pancipium ⁊ bie determinata eft vegetatiuo:fenfitíno:intellectino: motu. |
oicéda cít pott. In h̊ m̃ loco éofcédti.l-g aia € pꝛincipiuʒ ifto que dicimus.l.nutri⸗ tiui:ſenſitiui:⁊ diſtinguẽtis ⁊ moucẽtis. ¶ Ndeſt cã át pp quá vtus nutritiua videt ſeꝑan ab alie vtutibꝰ⁊ aicedere cas nál:« filr tactꝰcitʒ ali?
vtutib? fenfue:oícéda eft poft.f.cá finalis. £t D fecit (i| wu in fíne ifti^Libzi.L. »-o.in h át loco «c-i.im Dt we ut occlatü: ꝙ aia diuidit in bec q̊tuoꝛ giia: « ſuba €t » im^ | Vig in iſtis pncipys: alía aũt q̃rẽda pfcrutaturue e Pi 4" ¶ Vtrũ att vnüqóqs bor Cania; aut pea! qu | ⁊ fi pe vtruʒ qdcs ficut fit fcpabilte roneio , lum autà loco. zc ꝗbuſda autẽ bore €^ oífficile videre:qdã aũt oubitatíoné bf. ai, ¶ Vtm̃ igit vnaqq; iftay firaia: aut pe n ii 4 fi eft peaic: vtrücft parofm ꝙeſt ab HIE. cta ín fola itentíone; ant ín loco ctia:qr8" E quedas funt (ic nócft oífficileadfcíendof" — | ig in quibuſdam autem eſt dubitatio. ei F8 (Eus declarauit ꝙ virtutes aĩe funt plures Man "lt de pofuit B pofitione dfi manifefta p íc.([ Dixit Ves — | qux igit vnaqueq iftaz «c.i. vtrü igit vnüqog) le re | Mua pncipioz exũtiuʒ ín aĩali ſit aia: aut nó. £t fteft 5 ON vtrum eft aia per fe aut pars aic. ſi cft pe aic vt / (6, eſt ps c alía in eéntía c ín loco ey cozpe inaniat? A qu fcrutádi eft. ¶ Et intédit p B q5 oirit: vtri eſ ei 0| Pg aut pars aie:vtrü eft poffübile vt vnà iftoz ſit ihr: Pai mali abſq; ania:aut impoffibile eft vt fic ut an! | NT abíqs anima: cuíu eft pars. ¶ £t cum narrauit ipu incepit oemonftrare otuerfitaté oífpofitionll er v NUN ín vnoquoq; modo anĩaliũ:⁊:d.qm̃ aüt qued? (dá- ^| uto fic nó oífficile te i qm̃ aütifte virtutes in quibs rs 7 Wi anímalib? funt eedé in fübto:c alia in offi 2497... ^ eft oiffícile:in qbufdá aüt bs dubitationẽ oíffid aif 74 | (ilt vtrus-ynüqóqs iftoz pncipioz fit in anti ^ 17. | nó:ín gbufdá atit manifeltü « in gbuídálateh et ¶ Sicut.n. in plátío quedó oínifa vidt!" i. uẽtia: fcpata o fc inuicẽ tãqᷓ; exñte Citt his aia v2: actu qdcs vna ín vuadcP "m potétía ãt plnrib?. Síc videmꝰ⁊ círcà d £t gi o£íaegnic accidere: ín entomíe p mt nh) eni fenfus vtraqs ꝑtiũ bs « motüfIt eei mus ) e - , ũ hi át "| Siaüt feníns pbárafíá: ⁊ appetu capi ⸗ qãẽ eniʒ ſenſusẽ:⁊ triſtitia ⁊ Ietítla 7 ^ 8; at becfünter neceffitate deſideriũe (iof KM ¶ Qm̃ quéadmodüiplàtíaégdddd gg — | wb uidit viuit ⁊ fepafabinicé: qua —5* eoꝛeſt eadẽ in figurain oib?wegetab! ^ ng i potétía aũt plura. Ita acciditin ala ig ow, aicinaialib?anulofte qfi abſcidunt cro 1 quy q5eni pare bs fenfus ⁊ motũ in looi —8 bfi fenfum bs ocfideríti c imag pag, o m i.n. inuenit fenfueillicinenit V0 cio, My
BAT UM M VENE. Secundus 5 REI mm quiddá ff abícindat «c.í.cquemadmodus vi ¶ Kelique aũt ꝑtes aie manifeſtum ex hisꝙ | |
emus qp quedá plà - Dimdant vi [ ^ | P DICES dis tee pots epara mt Abu vita ppusplantisic, "o fepabilce ſunt: ſicut gaã dicũt. one at ^» 7 ^ - AMET
aiadeit in illo vegetabili jfi fitu fouma vna in Valtere manifeſtũ. Sẽſitiuo.n.eẽ z opina 1/577 7 ; 7, í$ vinidp lllo vegetabili: pes i potentiaideftgppót tiuo alteꝝ:ſi ꝗdeʒ ⁊ fentírcabipfo opinari. ^ ^ | | e disque füreede in foiima caia —— in Similr aũt ⁊alioꝛũ vnũqðq; que dicta ſũt. "T J|... abfcinduni:facinnt otra Ge aerionibae vites cs. CL Zllíe vero partce anime manifeftus eſt MEE £05| yu», — p, en dunt:faciunt ptee oc actionibus vite:illud qó - g. LM d I ma | d me. Sebatillud aial. T Et cũ narrauit ꝙ poftgoiu — ſunt non abſtracte:ſicut dicunt qdà:z funt | pur i
iit —B iſte modus:brit ptes oésactíóes qs totũ bébat: diuerſe intentiones. Eſſe enim alicuius ín
Cepit declare qũo hoc appet in oĩbus. Poteſt enĩ ali — | yi | o oiccre p penó béteractonibus tous ín boc : Ap efta fuocífcin cogitatiõe.Sen/ Il | | 346 dixiſtis:niſi fenfus « moti tm̃:nõ alias ptes eniz aliud cft a cogitare.Et fimiliter oc — Mmm " unmeque eft ímaginatío« concupifcentia. (iy — Vriaquagsaliarum pꝛedictarum. MM TE RAM ps b5 ⁊c̃.i.d oi cimus ꝙ oẽs Vtutesaiein boc. ¶ Cum oeclauit ꝙ latet oe itellectu vtrus fit abſtra / zz WM | Bg " imalí videntur eedẽ effe in ſubiecto:qꝛ fentimus — ctus:aut nõ:q;uis máifeítíus eft vt fit abítractus $5 Td | E ibis OP Vtracs ps poſtqᷓ; oiuidit bs fenfum «moti ín lo» — gpeftnó ala:incepit oeclare q» cótrarium cft in alus Nro: a NM
qot; C'tomne biis fenfus ⁊ motũ neceffeeft vtbéatoefí ꝑtibus anime:⁊ gp vident cénó abftracte. £t.o.alíe | agi i serium timaginationes:qri vbi exiſtit fenfus: illic — veropartesanüne ⁊c̃.i.manifeſtuʒ eft ex &monibus We " " vi eft vt exiſtat voluptas ctriftitia apud cópae; — pzedictís in diffinitione anime ꝙ alíc ptes anie nom PEU lj Bp ig tonem reí fenfibilis: cus llic voluptas ⁊ triti, — funt abſtracte. Declatuz ett eni in vnaquaq; eaꝝ ꝙ
RNala g faluerínt illic erit necio motus ad illud voluptuo/ eſt pfectio coꝛporis nãlis o:sganicipfectio enis eft f. inisnó fe^ |
9 | du qs m zi motus a contriſtãte:⁊ illud ad qoeft motus: nis ⁊ cóplemétus perfecti finis aũt nó feparat a fini. Para£afinito 1 | —8 e x actu delectabile:aut contriſtans:vnde neCe — to:vri nece eft vt ille ptes aníme fint non abftracre, :dem · ! uu T M | Mane EM it imaginari vᷣſideriũ. 3n omníigit pteift? ¶ Et cũ óclauit ꝙ oubiü eft oe abuſdã baz vtutü: | uu ra — Mie extitit aia ſenſibilis:⁊ deſideratiua:⁊ immagina — vtrü fint abftracte aut nõ:⁊ ꝙ ín abuſdã manifettü Wifi 9. ME —8* E: moues in loco:qm̃ qrí motus ín locofuerit p^ — eft ꝙ funt nó abftracte:icepit oemóftrare ꝙ eft illó 9000000 ED tures iptarem ttriftiti:neceffario erunt oue vir,— qó manifefte vr exiſtere in oibus: ⁊ eftillud qp bec mg J a | Me A : lic· Sed tii debes fcire qguiquibufdiaia,^ qtuo: gña funt diuerſe ſᷣʒ intẽtionẽ.Et.d.ſʒ tñ mani 3l | | i ais fumos tus imaginatiua femp eft cóiuncta cum fen; ^ feftü elt ap (unt oíueríe &m itentioné ec. i ſed tii ma TAE | | —8 ^ "nel qn fenfatum eft abíens caial eft oíminutas,) nifeftus eft per fe:g» o€o ilte vtutes (unt oiueríc $m | | | n E et Is aut Q funt pfecta inuenit abfentía ſenſatorũ intẽtionẽ « (enfus:c q» effe vᷣtutis q̃ cóoftituit p fenfus | —88* (5c intellectu auté z perfpectíua potentía — 9líud eft ab eẽ vtutis que oftituit per cogitationé:c dir nibiladbuc manifeftum eſt. Sed videt ge^ — rsesenrre etit abet — — ———— | : : LII 4 1 - | p —8 nus alterum anime eſſe: ⁊ bocfolumcótin^ — abitelligere qð eft actio Vtutía intellecto See REN
fA ere feparí:fícut perpetuũ a coꝛruptibili. cuiuſlibet aliarũ pzedictarü.i.« fimili i(ra« 52, | y? C garelta átc ins fpecnlatitia SI adbuc diuerſitate alíarü virtutà ——— s ww: x: : : «gd 4e ! (m oeclatu5 Coe eío. $35 tfi adbuc v: q boc fit oíffinitione:q: oifferunt etiam in actionibus. : aliud genus anie: c ífte ſoius pót abftrabi: ¶ Qð afit qbufdáaialius omnia inſunt:qui⸗ Mag , ficut ſempiternum abſtrahit a co:nptibii, buſdã vero quedã hoꝝ:alteris autes vnum hin 7 ¶ Cü dixit ꝙ drendü eftin vnoquoq; iſtoꝝ pncipio, ſolum.Hoc atit facit differẽtiã aĩaliũ. Pꝛo
| rü.vtri fíitaia:aut nó:icepítóclare vtutẽ qno vice — pter quá autécám pofteríue íntendendum (M : |
MB re vrate qu 33 3l | T auc sanifeftf eftoeexvrfitnóais Eroitellee? — eft. Simiiiter autem c circa fenfus accidít. lum TEN Fu & Vli peculatiua Ct ttellect? aüt in actu z vit" Alia adem brit omnes:ali LAM 1j nili tus à pficit p itellectü ín actu.adbtc nó eftoeclatü: lagdem - 2* vero quoſdaʒ. | Ib EU di] —9— ytrũ ſit aĩa:aut nõt ſicut eft declatũ oe alus puciípgs: Quedã vero vnu maxime necínmtactum. l MEA T | " £m Un fnie nó videa? vtíinfuaactioneiftrumen Qm̃ ãt quedã aialia bñt oĩa iſta:⁊ quedã | | mer he. menie papa emer dorPu. nimi pbocfact inerant orgia TII d eim Déeniinquomanifetaranrmamifatsir qp pi; 3: ⁊ gre pericrürandomeft poſt: fimile UP | —8 Gt Pm ꝙ forme Pficiunt permásnecio eft anna, huic contingit ín fenfibuetqueda eni babét Il l Ml —8 ¶ Et cuʒ declauit ð boc latet ín itellectuicepit o, omnes ſenſus:⁊ quedã vnum.Et cft vnũ umor T rM
Vo he eionftrare que ps ona: cótradictorfarü imbacinté qð eſt valdeneceſſarium ſcilicet tactus. Vn fd |
| "^ia "One dréda eft magis manifeſta in opione boi x 3 aialía bri | 2" oium: , - * àv, i ——— bocpeclaret rone oemoftratiua (LO ari — vean c uo: virtutes td 23 900 fia tite "G0 fed trí videt effe aliud genus aie «C.i.fed tii : ! lae t(s iy^ rire us nam TI , ij ————— i.ſed ti 1:c qui modi fint ifti modi animali: M P'Àdsges Telit eſt dicẽ· magis vídet effe veri | pU dew dolut aliut ꝙ bic indu. Talos aia e bir toner ird Gr aliid gen? oſt pCruta — citoinerfitaté inter aĩalia:⁊ qua oe caufa (nducütmr. cere | hatBe egu ort tud fít aliud gen aet fl dicat aia erit $; ^ becinanimalibusoicenduseftpoft. Dor e n 7 Ir —8 Juocationẽ:⁊ fioifpofitio itellectus (it talis * 5 Cit polt. Hoc eni quod, vías in fine, AN o n. € alíemeceffe — accidítaialibusin quatuoꝛ virt busai ' i j De $ «ro tllefolteiter omnes vtutesai ſi biu p.a as 9s yrtutibus ale quas ni a. Spongia Mil | ? übftras;z zr uees aie fit poffibilisvt — merauimusfile accidit aialibue in vtt; ye hóa. s t a corꝑpe:⁊ no coꝛrũpat᷑ per fuas — EC o^ tutibus fenfus. mar] bs vn ! neque M GOTT per ſuaʒ coꝛruptio — gre. Quedã eni aialia hũt om 4 - fcnfn.f. tactũ | q r^ E ud ABHAÉLCT i Q"'cp vtutes ſenſus: | * i | fig c amodii fempiternü abftrabíf:tboceritcus — dídá ritsvt tolpzic dá AL inc: » dips hes —— — 980007 J
X copiar eá illo«r an : d PIE cũ illort qũq; non copulaturcum (llo« — ris;cfermoci^ in b Capto eft manifeſtus per ſe. mass,
— —
— —
a P ryle
atr ín pati te ⁊diſpoſito gciuoz ĩeſſe act?^. 1Cófile ifra.t, 0626,
De Anima
¶ Qm̃ aũt quo viuimus ⁊ ſentimꝰduplr o?
ſicut quo ſcimꝰ. Dicimꝰaũt hoꝝ hoc quidẽ ſciam:illð afit aiam.vtroqʒ cni box dicimꝰ fcire, $5 ilr ⁊ quo ſanamur:alið gdem fant tas eſt.alið aüt pre qda5 coꝛꝑis aut ⁊ toto. Hox aũt ſciẽtia ꝗdeʒ ⁊ ſanitas foꝛma eſt:⁊ ſpẽs quedã ⁊ rõ:vt actus ſuſceptiuorũ:hec adem ſciẽtifici:illa vᷣo ſanabilis. «idet cni in patiente ⁊ diſpoſito actiuorũ ineſſe actꝰ. Zlia aũt becquo viuimꝰ z ſentimꝰ ⁊ intelli gimꝰ pꝛimo.Quare ratio vtiq; q̃daʒ erit ⁊ ſpecies:ſed non vt materia ⁊ vt ſubiectum.
¶ Et qꝛ illud ꝑ qð viuit ⁊ ſentit dĩ duobus
modis:⁊ filroicim?irepquá ſcit. Quorũ vn? eſt (cia ali? aia.Qm̃ per vtrũq;iſtorũ oícím? qp fcim?.f£t (ilr oícim? in re per quá ſanat g via fanítae: « alíac(t alíqó méby co»píe:auttotii coꝛpus.Scia atit Cep íftíe. Et ſanitas cftalid foꝛma « intétío ín actu il lis duobꝰ recipiẽtibꝰ:hoc recipit (ciam: b recipit ſanitatẽ.exiſtimat᷑ eniʒ ꝙ actío agen/ tiũ nõ eſt niſi in recipiẽte paſſioneʒ ⁊ diſpõ/ né: aĩa eſt illð p qð pꝛimo viuit ⁊ ſentit c diſtinguit. Neceſſe eſt vt ſit aliq intẽtio ⁊ foꝛma:non quaſi materia ⁊ quaſi ſubiectũ.
24 (T Modo reuerſus cft ad declarãduʒ ꝙ aia eft ſuba
At x.dð aia p €Docala.6$
(6L Py (i
Aa gy ^ ^ ꝛopter fo
ce ir máattributt
1,4. actio enti pil mit?. 3dé pby.37-15
! pby.t. I£t.9. me.20.£t 2^ ocgnonc, $3.
fola fm fozmá non fm mám:neq; $m compofitum ey eie f.co:pus (|. £t.o.cq: illud per qð viuimus ⁊ ſentimus «C. f. « q2 manifeftá eft per ſeꝛꝙ actio nutri menti 7 fenfus 4 fcie calíarü virtutum anime attri buit nobíspér ouo:quog vnum eft per ípfam virtu tem:zalíud per hñs illã vᷣtutem. UV.g.ꝙ fenfus attrt buitur nobís per fenfum «per ipfum fentiens: qñq; eni oícimue ꝙ videmus per vifum : 4 qñq; per ocu lum.£t filtín (cia qñqʒ oícímue ꝙ ſcimus per fcias: tquádoqs per aiam:que eft vᷣtus hñs fciam. £t fimi liter eft oc oibus vᷣtutibus aĩatis.Uerbi gr̃a.ꝙ oici mius qñqʒ g fumus fani ſanitate:⁊ qnq5 per cozpus fanum:aut per membꝛũ fanü.£t cũ pofuit bác ꝓpo fitioné pto manífefta per fe ⁊ iductioné:icepit pone:
re alías ppónem 4.0.4 fcia eft er iftis C. i.t appet p
vnũ iftoz ouoz modoz qà eft quafi ſcia oe aía 4 fa; nitae oe cozpe eft foꝛma:⁊ aliud eft mã.foꝛma entm. eft ex iſtis:⁊ eft itentío que iuenít in ouob? rccipten tibus ca.f.in fapiente fciam: recipiente ſanitatem.
, * ^». Cindeneceffe eft vtois actío attributa alicui enti p^ cel 4/«/ pter aliqua ouo exũtia in eo:vt vnum eorũ fít ma «
alíud foꝛma ſed oimífit banc conclufíonem:q? bene appebat ex bís que poſuit. ¶ 2».o.exiftimat enis qp
.. &ctío agétius «C. i.c diximꝰ g vnũ eox ouoz eft foz/
ma:t eft illud qð eft.q.fcia ⁊ fanítas:q? fanitas ⁊ fcia 1 fimilia funt actiones agentis.í;oantís fanitatem largiétie:z actio agétís eft ílltid qà exiſtit in recipié hp ft fozma.CInde neceffe eft vt fcíétía fit exiſtẽs q.102ma3:t anima quafi mã.¶ £t cum oeclarauit ꝙ omnis actio attributa alicui entí ppter aliqua ouo: neceffe eft vtalterü eorum fit má: alterum fozma: « fuerit manifeftus o» propter fozmá attribuít actio
enti pꝛimitus:⁊ q» actiones ifte anime vident attri buí cozporí ⁊ anime:ſed pzumo anime : fecundo cot porícócluditur ex boc g» aia eft foꝛma « cozpus mà teria:⁊.d.anima aüt eft illud per qÓ viuimus ac · ſed non pꝛopalauit niſi quaſdã iſtarum ꝓpoſitionũ:⁊ ol mifit quaſdã:qꝛ erát manifefte:z fyllogifmus fic co/ ponítur.Zictiones animati attribuunt coꝛpori ⁊ ant/ pisi me infimul. £t oieactío que attribuitur alicuí entl ^ "rip ppter alíqua duo:neceſſe eft vt enum eorum. t BE canh, [5 má «aliud fozma.£rgo alterum íftorum ouorum: ap coiporis d anime eft foxma:z alterum mã. ¶ £t cti5 € tt cõiunxerimusꝰ buíc g» ppter foꝛmã attribuit actio ⸗ — ES pᷣmitus entí;t ꝙ ifta ↄuertit: ⁊ cũ cõiunxerimus fue —J | econuerfe c» actío attribuit aiato per aias pꝛimitus oc cócludct ex boca» aia cft foꝛma:⁊ coꝛpus mated. , P, W dehoe
¶ Z-riplr.n.oícta fua ficut diximꝰ· Quarũ· bec ꝗdem ſpecies:illð aũt mã:aliud antec dy lips vtrííqs.IDor ait m3 qdépotétia. & pcc? un - | uam aũt actus. Poſtea ex vtrífqs aiatum. THon coꝛpꝰeſt actus aie.Sʒ ipſacoꝛꝑis cuiuſd⸗
¶ Qm̃ autẽ ſuba dẽtribꝰ modis:ſiẽ dixim⸗ bi m3. f. fonna: compofítus er eis.Etm⸗
iſtoꝝ ẽ potẽtia:⁊ foꝛmaẽ endelccbía: 7 d fit ex eis cft aiatuʒ. Tũc coꝛpnõ eft pfccti? iu
gic. Sed aia pfectío alicuius cozporíé. —— 5$ iw | q9« Mit 63 gf y | uj ¶ Iſta eft alía declaratio a pdícta qp anima cft fu9 £0 | E
fm foxmá non fm mám:fed quía ifta oeclaratio 09' m | caufam ⁊ effe.pma autem oat tm̃ eſſe:induxit 6354; "dg | caufam fermonis pꝛedicti:⁊.d.⁊ quía iam pꝛedixun p ꝙ ſuba dicit᷑ tribue modis:mã ⁊ foꝛma ⁊ compo! cx eis:⁊ effe materie eft in potentía : t effe foꝛne: | endclecbía «actu.« compofitum ex aia « coaport d | animati: peralterum corus eft ín potentía ant? | tum: per alterum ín actu:manifeftum eft qpant eft endelecbía cozporie:non coꝛpus anime .Eſt €t animatus in actu peranimam:« quod eft ín act? " bet effe endelecbia eíus qo eft ín potẽtia:⁊ non "t íó uerſo. ¶ £tboc intendebat cum dixit:⁊ qð fit exc eftaiatum.í.« qð ft cx eis eſt aiatum in actu P9 cin potétía per coꝛpus:neceſſe eft vr coꝛpus n0" endelecbía aníme:fed aníma cozporís. etut ¶Et xꝓpter boebene opinant gbus yd neqʒ fitiecozporceffe:tieqs coꝛpus aliq i aia. Coꝛpus qdem eni nõ eſt:coꝛporisaꝑ "] aligd cft: z ppter boccozporí incízLco!fo f^ re bmõi:⁊ non fícut pꝛiores ad coꝛpu⸗ po banñt ipſam nibil diffiniẽtes inquo 7 ime y cum nó vídeat accipere qðlibet quodi". du ſic aũt fit « Pm rationem:vniuſcuiuſꝙ actue in potentia eríftente ⁊ in pzoP aptus natus eſt fieri.quod quidẽ ig eſt quedam: c ratío ponitur bà huiuſmodi manifeſtum ex his. dicen ¶ Et pzopter boc bene exiſtimauer " qs dí tes q anima non eft extra co:pu t fcctío coꝛpus.Coꝛpus auté non cft:fed pCT e coꝛrporis.Et propter boc eft ít CO2PO ^ra, in tali coꝛpe. Non (ic fecerGtantig d P s
Y. iber
doeam incoꝛpore abſq; octermiiiatione il ius coꝛporis ꝙ coꝛpus fit: z cuiuſmodi.
«s tbocls nó qocííqs recípíat quãcunqʒ.
uM 4. 4t tuy eb
— — — —
— —
— NL -
— —
P iari fu | ij, Poe bus:⁊ i ütánàeft nà illi?co1Dis:t Gi ui "s Qio rebar S Pcterminauerüt d nà eft nà illPcozpis:z d;
; ht ppter boc qó apparuit oe aia qp eft endelecbía 9ipts nãlis:recte dixerũt opinátes:gp aia nó eft ex
, Wücoipus eqs eft copus. ndelecbía enís talís eft.
Alicet vt fit in cozpe « nó fit cozpus.cozpus cnim
1 ns Pficii P co2pus:cii coꝛpus nó fit inatum vt fit ín
(Ato Er boc itédebat cii oirit.cozpus att nó cft eft In corpe:qm̃ aüt eft cozpus fm. ꝙ eft pfectío nó pole fed exiſtit in cozpe.€[ D. d. pp B eft in coz: Sx VG ex boc mó qué dedimus ín fuba aie pole dare Cd5 pp quá aia cxiftít in cozpezz co2pus reci ples €à eft tale:nó ey íllo mó qué oederunt antíq in 3 ale:cti dixerũt ꝙ eft coꝛpus:⁊ gp itrataliud. coz
abuit ppoiü:vt eẽt aĩatũ abſqʒ alys cozptbue :
XF quo mó fuit confimilitudo (n bec ouo cozpa.f.gp ind l'cipít altezcü nó qóciiqs recipit. Tlece eft eni e: I5 boibtis oare cám pp quá coꝛpus recípit illud P :qO eft aĩa.Et nece eft cisoicere : re boc coꝛpꝰ eft aia exiſtit ppeie ín D corpe:⁊ nó in alys. (T. Et
i. Pocitendebat cũ · d.abſqʒ determinatione illius co
* Qp cop? ſit.ſ.receptũ: cuió.f.recipiés:t.o.D qz | in 9nce vemtatiue inate funt oare cás oius d vide c in diffinito:⁊ fi oiffó nó erit talis no erit oitfó.
CZ ractatue (cóg, Kap. I. £ tentía auté aie q̃ oicte funt; alijs ꝗgdeʒ ifunt oce:quéadmo- "lldá diximꝰ:alijs vo gdas harũ:
| NY Ls "Aabnufdàa o vna ſola. Potẽtias V CEN
j Moo dicimꝰ vegetatiuuz:ſenſiti/ hum:appetitiuũ:motiuũſm lo cum:itellectiunm. Ineſt autẽ plantíoqdes vegetatiuũ:alteris atit D « ſenſitiuũ ⁊ appe titiuũ. ZIppetitue adc eni deſideriũ:⁊ ira ⁊ voluntae fuut. Zlialía ait oía hñt vnus fet fum tactum.Cui aũt (ca(neic(t:buicz letü tia « triſtitia:⁊ dulce ⁊ trífte.qbueafit D ocupífcétía. Delectabilis eniappctit? boc. ¶ Iſte aũt virtutee aic qe otrím? iueniuntur in qbuídà aialib? oce: ficut diximꝰ:⁊ in quí bufdam quedó: in fincularibne.f.ín pati cie inuenit vna.Et appellamue pᷣtutẽ nutri tiuã:⁊ (cafibilem:z oefiderating:z mouẽ tem ínloco:1 diſtinguentẽ. £tíftayinplá, is eſt (ola nutritiua. In alijs soo cft ífta : c Lenſibilis: z ocfiderariua. z3cfideríá enicft Vyetitus:⁊ íra: voluptae. ££toia aialia "It faltem vnũ fenfum.f.tactá:zomneba^ "te ſenſum babet voluptatem ⁊ triſtitiaʒ: "omne habẽs iſtas babet appetitũ.Appe/ us enim eft deſiderium voluptatig, voluit ĩcipere loq oe vnaqua ũ aĩe: —* icepit pmo numerare eise S, das sit Pbite quaídas eaz fm ꝙ artifey ponit iuvm
T : ix "V arti rtf y enis nece eft ytponat fübs oc quo
¶ Cũ pofuit gpoé aĩal b5 fenfus tact? oefíderius ad
E Ap —
Secundus *0
loquitur ⁊ diuidit gña eis quafi mãifeſta ineſſe.Arti Artiſex uon fex eni nó pót oemrare fubs fue artis:neqʒ fpes il PS eme fubti:« qð dixit in boc caplo eft máifeftü. ¶ £t boc s.0; ipccicm qð dixit in fingularíb? itendit ⁊ in paucis.i.⁊ in pau iiꝰlubti.incis aĩalibꝰ exiltit vna vᷣtus ſenſuũ.j.tactus. ¶ 25.0. ſtantia eſt de appellamus vtutes «€.i.« cũ dixerimus virtutc itel f"5to pm ligenda eft vtus nutrítiua ⁊ fenfibíus. ¶ Et intédit a cdi CÓ.52. p nutrítiuà oĩa pncipia que agunt tn. nutrimento; «53 p pp.có. Tunt tría.f.nutrumétu ⁊ augmẽtũ:⁊ diminutio. ¶ Et vitio.c-2.pbe itendít p deſideriũ appetitũ ad cibũ:⁊ ió ſeꝑauit ips 22: 777 a mouete ín loco:⁊ poſuit ipm genus p ſe:cũ iſta vir/ 6 imerg.có, p. tus ĩueniat in aialibus q nó mouent: ĩtelligit p di/ idé fentit qà ftinguenté intelligente. (|: 25.0. iſtax in plátío «C.i, fent bie,
in plátis aut ĩuenit fola nutritiua.in aialibus vo fen
fue q eft tactus;z deſideriũ qo eft ðſideriũ nutrimẽ/
ti:⁊ boc eft coe oibus ([ £x.o.oefíderiü eni eft appe;
titus ⁊ tra € voluptas.i.⁊ ĩtẽdimus p oefíderui appe: titũ.Oeſideriũ eni o1 oe appetítu ⁊ de ira:⁊ volupta
te:⁊ vlr de pluribus, £t voluit oeclare ꝙ appetitus
eriftit in omni aiali babetí fenfus:qz boc nó fuit ma
nifeſtum ſenſui:e. d. ⁊ omne hñs fenfum b5 volupta
tem: fermo eius in boc caplo eft manifeſtus.
¶ Zidbuc afit aliméti ſenſum büt. z-act? cpi
alimenti ſenſus. Siccis enim ⁊ humidis ⁊ calidis c frígidiealunt oia viuentia. Poꝛũ afit ſenſustactus:ſed alíoy ſenſibiliũ Pr ac^ cidene. Nihil enim in alimentum confert fo nus:neq; coloꝛ:neq;ʒ odoratue. €apo afit vntm aliq eft cangibilíum eſuries auté ⁊ fitis cõcupiſcẽtia:⁊ eſuries qdé calidi « fic ci. Sitis auté frigidi ⁊ bumidi. Sapoꝛ vo | vt oclectamentum borum eft, «rin pi Im I
¶ Et ẽt hẽt fenfus cibi.€9 im oiftictio cíbí cft
fenfue.£2 mneeni viuumnon nutritur nifi per ſiccũ « humidum:calidũ frígidá . f£t tactue fentít (ta. Sentire aũt alía fenfibilíg c(témaccídene in nutriméto: qim nõiuuat᷑ aliad in nutrimẽto per vocem:ncc percolo rem:neqʒ p odoré. apo: aüt e(t vnũ tatv gibiliũ. Fames aũt « fitiscft appetir?, $a mes aũtcalidi ⁊ ſicci.Sitis oo frigidi z bn midi.Sapoꝛ atit eft quafi caufa iſtorum.
Fames appe tu? écalidi ⁊ fic. ſitis og frigidi «bu. midi «c,
E nutrimétü:t in declando D no fufficit iductio:icépit beclare D rõne. ¶ Et. d.⁊ €t bs fenfum nutriméti.i.z étneceeft vt oẽ aial béat fenfus p qué cõpꝛehendat
yentés ⁊ ĩcõueniẽs ey nutrimẽtis vt expellat noca métü«t attrabat iuuatiuũ · ẽt B fait q» numirft ei? nó exiſtit ín po^iplib. reb'áfié cun plánis.Et io pla;
'te nó idiget ſenſu q diſtiguãt cibũ. Et ifte loc idiget magna ofideratióe. £t cus narrauit o» nece eft Qq oé aial béat fenfus q oiftiguat cibit:icepit óclare qs fen ſus eſt iſte fenfus g € necius i diſtiguẽdo cibii.t.9. 9e eni vinũ nó nutrit «Cft qꝛ o£ vittti nó nutrit nig p ficcii « hũidũ:calm « fridü:cü nutrimẽtuʒ ẽ Loco e q? diſſoluit cx elntie ey gbus cóponit nete é vt fen; fus nutrimẽti fit fenfus q inatüs eft compzebédere bas q̃litates:⁊ ifte € fenfus tactus. Et dfi oé viui nó nutrit nifi ꝑ ſiccũ ⁊ humidũ:⁊ calidü 4 frigidũ:⁊ fen fue tactus eft illud q fentit ifta, Tlece eft vr tactus
Giíde5?5aia 61.7. D. mete 36.ad gd da ti fint ſcuſus.
Aide ifra Ke»
C0.12 4. ibl. Themiſtiuz.
j^ f
T$ TU Pi
hy p»
9 5L
V Meer cm: .
rc na. *7 T "v (da w^ RR WT — al —
Part 61
^ ee
Senlus gu^ ftue cft aliqs tactus. &ide ifra, c0,94 *
€ eevvi^fb- ^,^ Dponamus cii boc mouens in loco.i.z ponamus
ſit ſentiẽs qó diſtinguit cibũ.Omne igit aial bét tà; cti necio.¶ O ·d.ſentiens aütalia fenfibília ⁊c̃.i.ſen ſus aũt cõpꝛehendentes alia ſenſibilia accfitalir ſen/ tiunt cibũ.i.nõ funt necy ín diſtinguẽdo cibũ fm g» eft cíbue:cü acciitalt fentiát cibü:fenfibilía eni eoꝝ nó funt in cibo fm ꝙ eft cibus: boc itédebat cü.o. qiii nó eft ín cibo «C.i.fm ꝙ eft cibus. ¶ 2.0. fapoz eni eft vnü tãgibiliũ.i.ſapoꝛ aüt fl exiſtit ín cibo ſᷣm Peſt cíb? eft vn? modoz rerũ tágibiliü:z fenfus gu ftus eftalíqs tactus. (| £t pp boc qð.d.opinãdũ eft q ifte fenfus exiſtit ec in oi aíali:fic fenfus tactue cũ fit q̃ſi ſpẽs eiꝰ:⁊ poft oeclabít qual eft in rei vitate. ¶ Et cus narrauít op frigidii « calidũ:⁊ hũidũ « ſic/ cii exiſtũt in cibo P5 o» eft cibus: ſapoꝛ exiſtit in co fm c eft cibus:icepít oeclarare modü fm ques exü ftit qolibet íftoz i cibo. ([7 £t.o.« fames « fitis ⁊c̃.i. 1 fífapoz exiſtit in ciboin eo ꝙ eft cíbus:tii pme dli tates exiſtũt ín eo piio ⁊eſſentialr.Et figni eius eft: cq» cum oefíderat cibus aial:nó oefiderat nifi calidis 4 frigidum:c humidũ «fíccum.famces eni eft appcti tus calidi « ſicci:⁊ (itis frigidi ⁊ humidi:⁊ non oefi/ derat oulce:neqs amaz. apo: aũt eft cóiuncrus cus iftis qualitatibus.£t boc itendebat cum.o.fapoz aüt cft cá iftoz..i.cá g» aial fentit coueniens cx illis ⁊ nó couentens.£t non itendebat bic per cám:caufam in eſſe:pᷣme eni qualitates funt caufa faporis.([ £t fo2 tc intelligit ꝙ fapo2 eft caufa ppter quá animal vtu tur cibo ppter oelectatíone coniunctam cum ed.
¶ Certificandum autẽ oc his pofteríue eſt: nunc aũt ín tm̃ dictũ fit ꝙ aĩalibus hñtibus tactũ:⁊ appetitus inſit.de phãtaſia autem ĩmanifeſtũ:poſterius atit intẽdendum cft. Quibuſdã veroadbuc ineſt ⁊ pᷣm locũ mo tiuũ:alteris aũt cogitatiuũ ⁊ ĩtells:vt boib?z
ſi aliqð alteꝝ b?eft:aut ⁊ honorabilius.
¶ Et declarandũ eff bocpoft:ín boc aũt lo/
o ↄtenti ſumꝰhac determinatione:⁊ cft ꝙ
oé viuum hñs tactũ hẽt deſideriũ. Ze ima
20 (C Quia vult ponere hic numeꝝ ifta vᷣtutum Pm ꝙ coy dI e) artifex pomt ſubta fue artie:no vult ponere ntfi illó
qð máifeftü eft per fe:z oimittit alia que nó füt ma; Nifeſta quouíqs pfcrutetur oc eis. ([. £t (o.0«t D de/ «larádi eft poft. 3n bocaüt loco cõtenti ſumus bac oetermínatione-i.que eft manifefta per fe aut fere.ſ. tp omne aial carens tactu caret oefíderio:boc enun
| f vv | v rA 95 ettmáifeftü p fe. D»narrauit q» boc latet 0c ima
binatione:⁊.d.de imaginatione aũt latet.i.vtrũ ima ginatio exiſtit ín oi brite fenfus tactus aut nõ · O.
manifefto:g omne motus in locoé imagináe (I. £t poteft itclligi:z ponamus in numero iftaz; vtutus d manifefte vident: oifferüt in oiffone cefientía vir * —— in loco:⁊ intẽdit virtutẽ cócupiícibt — en m alus piftingués c itellectue-i.z pona·
psi Pp manifefto gp etus cogitatiua « intelle
16 exutut inalysa modis aialinm que nó fant bo mines:⁊ gp ꝓpꝛie funt ín alio gñe:yt ín boibus:aut in
De Anima
alio genere fi demonſtratio ſurgat q»alía funt buit; ! 4 boc erít fí fuerint eq̃les boibus aut meliores ete.
(L zbanífettum igit cft:qii codem mõvn⸗ vtíqs eritratíoaie « figure:teqs enim ibifl guraeft pꝛetertriãgulũ « figurae que cot fcquenter fünt:nieqs bícanima pꝛeter paco ctas eſt:fiet autẽ vríqs c ín figurigró colód, cõuenit qdem oibue. ppzía atit nullius cria ^ fígnre:fimiliterenim 7 ín oícrieanímaWo » |. "lade rídículmm cft querere cómunetm r9 guuf tionem in bíe « ín alterío quc nullius Cri sr coque ſunt pꝛopꝛia ratio:neqʒ Pm ꝓpꝛia⸗ iif ⁊ indiniduam ſpeciem oimíttentce bmmól. Pro
¶ Dicamus (git ꝙ manifeftum cft qp CE VV v vnius exéplieadcs erit diffinitio aie f(9" re:monautéeft illic perfectio extra virum pdictae:fed poffibile eftín figuris etiã vt ^ oíffinitio vniuerſalis cõueniens omnib:
guríe: non fit pzopzíaalicuí earũ:⁊ fil
omníbnepdictie : « ídcoq qucficrítínt
⁊ in alijs Pmoné vniueríales:q nõ cft:
eſt pꝛopꝛius alicuiex omnibus:neq; cit fim
modum bác oueníenté quon oíuídit: 4 ol
miſerit talẽ Prmoné rect eſt vt derideotun.
¶ Cum gña accepta in diffõnibꝰ:aut ſunt vniuoc⸗ " gl aial in diffõne bois:aut dicta multiplr:vt?en9 * P. i ji tétia ⁊ actus:icepit oeclare cuíà fít gene acc s GP) ín diffone. ¶ Et.o.q: nó eftequocü neqs vn c dh) ⁊ . d. dicamus igit qp manifeftü eft cc.i.oicam 9, Ln nífeftá eft cx exéplo ꝙ illud q& oatoiffó aie V^. intentione cómuni oibus partibus aie eft fimi /
qð pat oíffo figure vniterfalís omnibus fígUft? c. d
nífeftum eft eni per fe ꝙ nulla perfectio eft alid f£
ptis aie extra perfectione vniuerfalé qud aC e uds
in oíffóne oium vtutum: fi ifte vtutes fint 07. in itentíone pꝛopꝛia vnicuiqs eaꝝ:ita nó cit bie f ra aliqua extra oiffónes figure vníuerfalisó o "n differãt abĩuicẽ in terminis ppzye.qucdá [c tunda:⁊ quedá recta: quedà cópofita ex exẽplũ eft valde fite oiffóni aie:nó eni € bus equocoz noium:qrh fi íta effet : tunc C977 coi effet ſophiſtica:neq; eet cx generíb? que 01807 scc uocem fi ita eet tunc nece eẽt vt altez due (6) aut vt fit bic vna Ytus in oíffone:c in noie i mdrno! municẽt oẽs vtutes quas numerauimius dU. cy dum modi aĩaliũ oueniüt in oiffone aia. c plícís:aut vt oẽs Vtutcsanic fint eedem in 9 «c eft íe:t oid,
effentía.([ £t cũ narraust q» diffõ aie pxt
ſimilis oiffóni figure:icepit dare modu
O-fs poleeft in figurís etiá «c.c ifta oIffó Pi viel uoca:fed quéadmodii pole cft ín omnibus. yenicnté oifferát vt babeát oiffóné vlem magnã p ntíafié oibus eís:I5 multus oifferát in dione * € er ieinir pole eft vt ifte tutes diuerſe habeãt vu re tionẽ vlem conuenientẽ oibus:ficut oíffó e idc? uenit oib? figuris:⁊ nulli appzopzíat- CL 77 «uerit quí dfiuerit 7c. pter boc qo oírimus:d q né ylem in aia ⁊ in alus ſimilibus entibus vnã ar qua⸗ queno appꝛopꝛiat alicui ex oĩbus.⁊ no €^ "rs eft
gn at | Sem tes C. m oi üd c
if! | wet ito. | rig q5 8f titi » Alátig, di
*x - SES
- xS
Tace —
Xx A
Y. iber
lis eſt ifta diffinitio quà dedimus ín aia:fs ficut eni nerfalitas oiffónisaialitatis fimplicis fpecieri aia/ EM etiá eft vna.i.vniꝰ nãe oíffó nó otuífibilis £5 pem:⁊ q oimiferit tale oiffónem qualem oedimus:
luftus eft et oerideat :cui5 ifti ouo modi oiffónis nó
inan ín talibus naturis:z non inuenit ín eío nifi e modus oiffonie quo vfí (amus.q enis laborat ín — * in anima pᷣmũ modi oiffónís:eft in D c» labo: in ' querendo impole:ſicut q dimittit bác oiffóné Ounittendo pole eſt:dimittere eni poffibile eft fi mile Pm locutionem ad querere impoſſibile.
ilr aũt ſe hñt ei qð oc figuris eft : ⁊ que rca aiam funt.femp enim in eo qð cft con ſequenter eft in potetia qS peius eſt ín figuris ⁊ (tt aĩatis:vt intetragono ꝗdem trigo/ numeſt:in ſenſitiuo ait vegetatiuus : quare Pm vnũquodq; querendus d vutufcuiufqs Aima: vᷣt que plante : ⁊ que boie : aut be^ ftic. pprer quasautem cám cófequenter fic febhitcófiderádum eſt:ſine quidẽ enim ve Etatiuo ſenſitiuũ non eſt:a ſenſitiuo at fe^ Parat vegetatiuuʒ ín plãtis:iterum a(it fine qdem eo q$ potefttangerc alioꝝ fenfunm;: 'ic05 vnus eſt:tactus aũt ſine alijs eſt:mul-
enimanimaliũ:neq; viſum neq; audituʒ
abent:neqs odoratue fenfum. diſpoſitio de anima ſimilis cft diſpõni in figuris: inuenit enim femper ín potẽtia in figuris:in rebus animatis pᷣcedens in ↄñte. A.g.triãgulus in quadrato ⁊ nutritiuuʒ ín fenfibilízops eni qrere in quolibet qð eſtᷣm ſuã oíffónem. A.g.aia plãte quid cft: aia
bꝛuti ꝗdeſt:⁊ drendü eft qua de cauſa ſunt
talis diſpoͤnis ex ↄequẽtibꝰ cuʒ ſenſibile nó fit ſine nutritiuo: ſed fenfibile ſepat tn plat
tis:⁊ etiam nullus alioꝛuʒ ſenſuum fit extra
tactũ:ſedtactus eſt extra alios ſenſus.uil ta enim víua tion babent vífam:neqs audi tum:neqʒ odoratum:neqs alium fenfum. | Tetragonum .
— —9
C£, fe
i3 beclaranít ꝙ oíffó ale eft fimilis diföni figa
. "Pit veclarare modii 2fimilitudipig;z oemonr .
Secundus *
ſtrare cuiꝰ naturenaturaz diffonũ ſit.Et.d.⁊ oif poſitio ín aia filis eft ⁊c.i.⁊ diſpõ in rebus que cótt nent in oiffóne aie eft ficut oífpó in reb?que ↄtinẽt in diffone figure:quẽadmodũ eni ĩuenit᷑ ín figuris pꝛius ⁊ poſterius:t᷑ pue exiſtit ín potétía in poſterio/ ri:ita eſt de vtutibus aic. CI.g.in figuris qdem trian/ gulus eft po quadrato:ctriágulus exiſtit in. potẽtia in ddrato:c ideo fi qdratum eft tríangulus cit z non ecouerío:« filr in vᷣtutibus anime:nutritiuũ eni pug eft fenfibilí:« exiſtit in eo in potẽtia:⁊ fi fenfibile eft nutritiuü eft « nó ecóuerfo.([- Et cii declarauit nà5 iftius oíffónis:« ditus largit oe cognitioe:dixit:opʒ igit qrere ui quolibet gd e ⁊c̃.i.cũ declatũ elt qp ifta oíffó aie eft ó giic oiffonis figure:x quéadimodu. nó fufficitin cognitione figure rectarũ linearü ⁊ figure circularis cognítio fígure fimpli:íta € in oíffónc aie vniuerſalis:querendã eft (git poft cognitoné iftius oiffónts vlis diffõ ꝓpꝛia vniufcuiu(qs vᷣtutis aie.f.d eft aia plantaz:« que eft aia bois ppaia illi:⁊ q̃ bꝛuti. ¶ 2.0-t ops q̃rere d dicta füt talis oifpónis.t.z ops pícrutari etíà qre iuenit in vᷣtutibus aie pus « oris. fenfibile.m.ipole é vt ſit abſq; nutrítiuo. Tlutritiuus aüt pót eſſe abſq; ſenſibili:⁊ boc eft in plantis. (| Et etiaʒ appct ꝙ ipole eft vtalige quatuoz ſenſuum fit fíne tactu:tactue aüt pot effe extra alios ſenſus.plu/ fa eni aialía carét vifu «auditu ⁊ odoratu 1guftu : boc íntédebat cii dixit:neqʒ ali fenfum. ¶ Et ifte locus idiget ↄſideratiõe.exiſtimat eni qp guftus eft ynus modoz tactuo:fm cp dixitꝰ fupiue. (| Sed fi aliqð b aial nutrit ex rebus carẽtibus faporc:tuc gu. ftus illi? aĩalis nó erít nifi m calidü ⁊ frigidũ ⁊ bu/ midi 4 fíccá.Zlut itédít ci.o.neqs alii fenfum.i.g ali" fenfus nó oiftinguit in vltio.t-in finea fenfu ta ctus Pr cp ient ín aialib?pfectis.(; Et vlr opina: di eft o» fi aial bs fenfus tactus:z nutrít a fuis radi cib*ific plátenutriunt:vt o£oe fpongia maris:iftud aial bs fenfus tactꝰſine guftu:1 fozte inuic tales iftog modos aialius:oé eni aial brís os bs aliqué guftum,
¶ Et ſenſitiuoꝝ atit alía ꝗdẽ bfit 65locá mo
tiuũ:alia o nõ hñt:vltimũ afit minimus
rócínationé « ĩtellm.Quibus eniʒ ineft ro^
Vutritiuum pot cé abíqs (cufibili. à ſupꝛa.is.
Digreſſio d q̃rit vtrũ oẽ animal hẽat guſtum.
a Tex.ↄ.ꝛo.
b Si aliqð aial nutritur ex rcb? carẽ/ tib?(apof gu ftue ct? é $m catm ⁊ fridu
Mia Vel / : de — —
cinatio coꝛruptibiliũ his ⁊ reliqua oia:qbus * im ej afit illoꝝ vnũqðq; nó oibuerócinatio:ís g^ "^7 .
buſdã ꝗdẽ:neq; imaginatio:alia aũt hac ſo/ la viuũt. zc ſpeculatiuo aũt intellectu alte» ra rõeſt:ꝙ ꝗdẽ igit de hoꝝ vnoquoq; ratio bcc ꝓpꝛijſſima ⁊ de anima manifeſtũ c(t.
(tercie q̃ ſentiunt eſt ꝙ quedas bfit mo^
tum in loco:⁊ quedã non:coͤplementũ auté ⁊ finis eſt illad qð hʒ cognitioneʒ c diſtin⸗ ctionẽ:omne eniʒ cr rebus coꝛruptibilibus hñs cognitionem b oia alia.hñs aũt aliqð illox non eſt neceſſe vt babeat cognitiones: fed queda nó bnt ímagitiatíonem: queda nóvin(tnifi p ifta tr. Intellectus aute f pe⸗ culatiuus ⁊ cogitatiuus Pro eft in eo ali?: declaratũ eft ígi£ qp ᷣmo ín vnaquag iftarfi virtutũeſt fermo magie coueniene ín aia,
in locos eft modus perfectus;z quedá non comple
p 049 ka *
([ £t compiebendit fenfu qp quedá aialia mouentur 3z
Joc Anima
menti aüt alaliuz ^ finie cox qui intendebat in ge/ — tutum vlibus ⁊ ppꝛijs.U.g.vtrũ virtus itelligibilis neratione que.cum nà potuit ptingere ftetit eftmo; — poffítcabftrabi aut nõ.¶ Et cü oeclarautt íiló qð 0$ dueaialíum bris virtute ſpeculatiuã cogitatiuã.i.in — pfcrutari nos oe aia:icepit oemrare viam ad bác CO quit teiligibilẽ. ¶ 2.0.0mne enim ex rebus co:ruptibili gnitionẽ: ⁊ qp eſt ex eis q funt magis nota apud nos hi bue 4C.i.z apparet ꝙ omne hñs Vtutem cogítatiuas — funt pofteriora in effead ea d funt magis nota a i om jd ** ex rebus giiabilíbus ⁊ coꝛruptibilibus neceffariobs nãm q̃ ſunt pora in eẽ. Et.d.⁊ (í nece eft dicẽ yna 900
4 Coꝛoa cele· alias vtutesaie. (T Et.d.h̊ er gue ſe a coꝛpori/ quágpiftaz ⁊c̃.i.⁊ ſi opʒ ñᷣm ꝙ declauimꝰ ſcire 4d ch pbi —— Ls bus celeftibug.oeclaratii eft eni p illanó hũt de vir vnaqueq; ifta vtutü:nece cft pícire actionce Pr pürmícocg futibusaie niſi cõcupiſcẽtiã ⁊ intellectũ . ¶ Z»einde vnicuiq; iſtax vtutü d ſunt.¶ VU.g ꝗd eft itellig
0.9 at bs vnũ illo ⁊c̃.i.hũs ait vnã vtutũ d funt pꝛiores náliter ĩtellectu:nõ eft neceffe vt babeat co gitationem aut íntellectü:fed quedá n6 brit imagi
piſcẽtiã c ino telicctii. Sidé iꝛ·meta.c Io
p ĩtelligẽs:⁊ ſentire p ſentiẽs:⁊ nutrire per nutre cognítio eni actioni iſtaꝝ vᷣtutũ pozeft apud y nia pma cognítióe:ds cognitio iftay Vtutü-(L EEG
Mois gde Watiomem:nedum babeantcogitationem:zquedam — marrauit qp cognitio actioni o5 pcedere cognition peso.c2* viuit per illa que ſunt ſub imaginatione ex vᷣtutibꝰ — Vtutü:narrauit ét q» cognítío patientiũ íllas wn celi ʒs.⁊.oi. pᷣoribus ea:⁊ hoc ĩtendebat cũ.d.⁊ quedaʒ viuütper — os pcedere cognitione ĩilaꝝ actionũ pp illã ean" -
cám pp quáos pᷣcedere cognitio actionũ cognition⸗ vᷣtutů.⁊.d.⁊ ita fít «c.f. fi ita ſit.ſ. debemus We , oc eio d apud nos funt magis nota ad illa d fmm gís nota apud nám:« cófiderarc oc rcbus oppo"
tfta t̃.¶ Oeinde.d.ſermo aüt oe itellectu fpecula; titio cC i-fermo oc eo eft (ta ꝙ fitextra iſtã nãm.exi ftímat enim ꝙ nó eft aia neq; pe aĩe:⁊ ĩnuit nobili/ tates etus ⁊ diuerſitatẽ illius ad alías ꝑtes:opinãdũ
Intello (pe^ culatiu?no é aia ncc pare aie:fs € oc nã ſuperioꝛi aic
dé8.c1, eſt enĩ ꝙ eſt ex na ſuperiori nãe aĩe.¶ Z»o-oeclara — iftis vtutibus:⁊ fant paſſiua eaꝝ os pecdere p $ g vide oppo. tum eſt enim ⁊c̃.i.declaratũ eft enim ex pꝛedictis qy — tioné ín actionibus ⁊ in Vtutibus:nece cft pfeirer ite qs ccoà pmum qó intendituroefciaaie qð eſt magis conuẽ · — cibü qd ſit:ꝙ eft paſſiuũ vtutienutritiuet fen "ift Mi cel *FC9)- ^^ meno fermoni ín anima eft loqui oc aníma vniuſcu Qd ficcitellectu gd fit anteds ciat nutriri ce icu ON iuſq; (ftarum virtutum, que ſunt. ¶ £t vocauit ea oppofita:paffinim ens vetu, actiuum videntur effe quodámodo oppofita: 9 UNE ¶ Tractatus tertius. Caß. I. «^ eoncol ni ATA wdzsr ges] Eceífariuim aũt eft ocbétes de CQuare pzttmo de alimento ⁊gñation ct ^ bis pfcrntatíoncs facere accipe cendum eft. vegetatiua enĩ aia alije Ps e^ [ae rte vnũgðq; eorũ qũ eſt: poſtea Pila:ttmariecolepotentiataie:fmqUé , — [wi ſnc de ſequẽtibus. n aũt ops oj, Nuere oĩbus cuius funt opera gñare uen gil ict P COE Ml -eregd vnüqsípfos:vrquid mento vti. Naturaliſſimũ ent operfi vit! / Ji NOT intellectiuumfenfitíumm:aut vegetarigá; Puecquecíiqs pfecta t nóorbatazantéen, "iy prius adbucbícenduimquid fit ínteligerc: fationem fpontancó bfit facerealreran Ms ori; C quid ſentire.pꝛioresenim potétije actua ꝑluʒ:aialꝗdẽ ata plára afit plantádP" c, Apo rioreo füt ; ipfo fc diuino partícipent:£s q Pa |. ac? potévjo. t Operationcefmiratíon ſunt.ſi antem fic — Plolempet z oluino participent: rer quit
, n""5. bísadbnc pꝛiora oppoſita opoꝛtet confide -ewv& Inuaa« rare de illis vtiq; pzimurmt opootebit octcr^ ^a nfeve minare propter eandem cauífas:vt oc alimẽ J/ 4* y Pto ⁊ fenfibili intelligibilf.
omnia enís illud appetuntillius caufa 8$ "f omnía quecũq; agunt fm naturam. T i | ¶ Opoꝛtetigitur pꝛimo loqui oc nutrin ci; ^ gilationc.aia eniʒ nutrítíga eft pzozflle, P bue viuẽtibus:⁊ cft vniuerſalioꝛ ttf
t 54 - Hy 0v cz
Loc. VL vw. (fetidigetnecioqvoluctít ꝑſcrutari ð iſtis * /n sk fcírevnaquáq iſtaruʒ que ſit. Zeinde poft
pfcrutetoc ↄtingentibꝰ illis.⁊ ſi nece € dice re vnãquãq; íllazquefít. .g.ĩtells gd fit: 4 ſentiẽs qd ſit:nutritiuũꝗd fitzops ct pdice re itelligẽ ꝗd ſit.actiones eni z opónce pce dũt in ĩtellu tutes. fet (iita fit: ofíderare de alijs rebꝰ oppoſitis iſtis 05 pcederccófi derationẽ de iſtis:oʒ nos vt ĩtẽdamꝰad oif finiendum iſtas pꝛimo pꝛopter iſtam cãm. A.g.cibum:⁊ ſenſatum ⁊ intellectum. Eus declarauit ꝙ diffinitio vniuerſalis aic pdícta no fufficítín cognitiõe fue ſubſtãtie: ĩcepit dicẽ qd Op5 fcire de aia poft illã oiffónem. (T. £t.o.c indiget "e AC. op5 neceffario illii qui voluerit acq ere pfectam cognítioné oc aia : perfcrutari oe vna quags virtuti aie per ſe:quouſq; fciat per oemóftra tionem vnáquágs illay que fit: quas nám b5- Clg. pícrutari gd eft ĩtellectus ⁊ ad eft fenfus. (75. poft D perícrutari oc vnicuiqs cótingéribus iftarum vir:
2, nl aicqbue viuũ viuit: zactióce iſtius ſũt P re ⁊ vtínutrímentozactio eni quc cft E t ouenícenacoie viuẽtis ex eis q ftint P^. c ⁊ uóbfitoccafíoné:neqs generant caſu n fe:eft vt agat aliud fimíle:aial eni facit r ii ⁊ plóta plantá:íta cp béarcóicatíoné dca píternooínino Pm ſuũ poffe. oia cr
rant: pp bocagit omne qð agit ni — *
¶ Cũ declauit d oiffó eft magis vtis iter 065 7e (abe
tũ largif oe cognitóe:t ꝙ nó fuffiat i cog" aie pfecte:t g cft necíus pícire quálibef erutcé du ſuã oíffóné ppzias:t quot modis funt i ;iof
ucrfezt qũo adunant icepit narrare 0P5 Fic pot re oc cognitione iftay. vtutü ab ead et Ver ssip' nutritiua:⁊ ꝙ p os ↄderari oc paffiuto O65 s gc iftaz Vruti-(I £t..ops igit p log 9 nutrire neratióe ⁊ci cii dciatũ é g» p.os ofd Tal € nij nib^:z oe paffinis ari étutesncée eft vt pITo, (üt a iter oẽs iſtas actiones oe cíbo ⁊ pegiiatíóc" gmuf
- finum aic iftius c actio:x eft necefle yt PIT9 jig
Y. iber
Beania nutritiua:qꝛ eft pꝛioꝛ nãliter alij rebus per mias alíad o2 vínü:cíó eft magis vlio iter alias vtu p aie· ¶ Et inuit q» pp poritaté ⁊ eius vlitatẽ:opʒ o dj E ooniiN efideratione.vle eni notius eft apud nos Td — dem̃ eft alibi (T £t cũ declarauit h̊:ice⸗ dae actíócs attributas illi:cũ ari oebemus Nm A le gd cé«t.0.« actiócs ifti" funt ⁊c̃.i.⁊ acto I LIUS vᷣtutis funt nutrire ⁊ giiare:t vti cíbo:t oí kite tb giiare eft actío illius vtutis:qm̃ actio d ma
* PUCHIE nãe eius q 02 viuũ p bác Vtuté eft gña
— 2D fpe. ([ £t boc fit trib? códitionibus.quarü den: Vt ptingat tpe in quo bs bác Vtuté:cü non fit fios -«ctu oi tꝑe.¶ Scða eft vt ci D non béat occa ne elfta eni ipedít bác actioné:L ptíngat tps i quo Mon ab íllo illa actio. ¶ Z-ertia eft vt illó viui tiof t ex eis que fiunt caſuſed per fe: qñ igit in vi
uerint ogregata bec tría:tüc gñabit. Et boc ĩten ⸗
finals OLo.qi actio q magie ↄuenit 1C. ¶ O. d. cãm
Dtg PPp.qui ifta vtus exiſtit in aĩalibus ⁊ plantis:⁊
: exitio béat oiunctioné cit fempiterno.i.tifta vtus ina; (terr Niuo yt giiabile 2 cozruptibile cóicét cii fem. terr Pm ſuũ poffe.follicitudo eni oiuina cũ no po
it facere ipfim pmanere £m idiüiduü:mterta it fen E Dádo ei vtuté qua pót pmanere ín fpé:c D non td x Wofii.f.ep melius eft in fto eẽ qp béat (fà Vtutes wii firi» beat. (T- 2».0.0ia eni bec ocfiderát etc. ix D hite 9 qt oia ocfiderát pmanétià fempítern :z mov 193 ipfam fm o inata eft nd coz ad recipizdü:
jd wj finé e oia entia d agunt naturaliter. hic." -990t ꝙcuius ca fit dupłr eft: boc qdes * 8 culus:illũd vero cui. €: igit cóoicare non "wer POffuntipfo femp« oluínootinuatfonespp QV id qð nibil ↄtingit corruptibiliũ ideẽ ⁊ vnum numero ꝑmanere 6m ꝙ põt ꝑticipare vnũ⸗ dqbðqʒ ſiccõmunicat: hoc qdem ma gis:illud | vero minus:⁊ ꝑmanet nõipᷣm 6 vt ipfam. " Numero quidẽ nor vná; (pe auti vnum. | Qtppadotonobuemodis.£2 noponus f) eft ín quo c. Alius eſt cuiꝰ eft: q» (git ipolc fuit vtbzet cõicationẽ cum ſempiterno diui no ín eternitate:qꝛ tmpole eft vt aliqð coꝛru ptibile ꝑmaneat ideʒ in numero. Jõ bs có cationẽ qðlibet cũ co Pm fut poſſe:⁊ B ma^ | gs:⁊ hminꝰ z fic pranetnio ito ide ( fuũ | s Qe. To vnũ mero fed vnũ forma. | -'umoedit cám finale pp qu3 etus aiatina erifti | Ut viuo vit:té afífatio coaaptibibe ci fenes M — emn o bsnásaffimiládi:z q oia entia faciüt actioes MN. «9 iftü finem : narravit $m dt modos: ifte finis, Dt d Et.0. pp ad P1 0nob?mois;3; vn^eft ill qð eft bes finig:zali^ illo in d eft ifte finis. V.g in B &móe — ka entia agat Pp pmanétías fempiterná: pp ca As uenit pmanétia fempiterna:aut oifpó pma Tie fempiterne. ¶ £t cii oeclarauit I5 icepit oecla ci cedi i quo giiabilia ⁊ cozruptibilia pitt coicare f mier cam pp quà diminuta funt a pmanétia " tema.co.q igit ipole eft «c.i. itendit p feme Pm ;4 D diuinũ cop" celefte.celeftía eni illa pmanét NONIS uiduũ. (T Et b qoot min? D « magis boc.in | cen Siiatuii «nó gñatiuũ.Vtrũꝙ; eni pmanet fm em:ſed aiiari et fi TE b .. "ee gnatiuuʒ bet femper hoc no giiatiuus
— 75.
E83 — — — e &£
A La
—— — —
— —
Secundus 34*
in maiori; parte temporis:z in pluribus ſubiectis. (LE (taütaia viuẽtis coꝛpis cá « pꝛincipiũ.
— fliaécK cot porie a;ati in
Hec aũt multíplr dñr:attñ aia Pru determi vipuci gene
natos tree modos cá dꝛ:etenĩ vfi motus; z "*9*e
cuiꝰcã:⁊ fiCíubaaiatogco:poralacanfg. «- ^» € «x cfe" ¶ Ziníma igit eſt coꝛꝑis viui cã tribue moe z^ 7»
die octermiínatie:cíteni illud ex quoeſt mo tus:⁊ íllud pp qð fuit coꝛpus:⁊ ctià aia cft cà Pm g eſt ſuba que eſt cã cffc oium. ¶ Cum apparuit ex diffõne vli aĩe ꝙ aia eit cá coꝛpo
ris ſm formaʒz:⁊ apparuit hicꝙ vᷣtus gñatiua eft cà ages alatus. 3ncepit occlare graia nó cft folii cá $m. formã:ſʒ cà P5 tres modos:f5 ds 01 cã:⁊ D eft tribus modis:⁊ b eft necíum pfcire anteds loquat oe vna quaq; pttu aie:l5 iã fít oeclaratü vlr ꝙ ois fo:* nal
talís eſt.¶ Et.o.aia igit eft cozpozis viui cá ⁊ pn'sx. Cãa ⁊ piinct^
q? bec ouo oicunt multipli:lr caia eft cá fm tres modosóterminatos.f.cà mouẽs:finalis:⁊ foꝛmalis: que determinate ſũt in Pmonibus vlibus phyſicis. ¶ 2 o.eft eni illud ex quo fit motus.ſ.cã agés mo: tũ.Et poſſumꝰ itelligere ex D motü in loco z gnóné ⁊ inotü ín augmeto ⁊ oimínuttóne . Zlia enim eft cá. . agẽs iftos tres motus in aĩato. ¶ D.d.⁊ illud ꝑꝑ qð fuit coꝛpꝰ.ſ.cã finalis.Coꝛpꝰ eni nó fuic nifi pp aias: cus occlatatü eft ꝙ aia ita ẽ oe coꝛꝑe fícut foꝛma oc
püi multipli cuer dicunt. S3oppb2oB ^. EL$5"amedg. UC
Part 62
tco, €tig4 met. pby.25,
Lcx. Cà, 28e
mà: oeclaratus cft in fermombus vlibus:p má eft. In ꝛꝰ porfi, pp foꝛmã tm̃:⁊ qp nó eft aliqó ↄñs mãʒ:aut aliqð qð 2.74. viqs i
fit oc neceffitate materie:fícut exiftumabát antiqui; "em non 5cedentee cám fozmalé effe neq; finalem: aia etiá eft caufa.i.zaia etías eft caufa coꝛporis &m fub ftantíam : ⁊ formam que eft caufa cffe omnium.
IE (feé eſfcũe fofc. Sdé.6,
¶ Oð adé igit fit ficut (pco manifeſtuz eft. ^7.9m«7,
Cã enĩ ipſius eẽ oibue fpéec. Clíuerc aute viuẽtibusẽ eẽ.Cã ait t pzincípit bo Zimpli?a6t ci? cp potétía róacttie cft nifeſtũ atit ẽ ꝙ ⁊ caf? gr̃a aiacã.Sic.n.itelle ctus gra but facit:eodẽ mõ ⁊ nà. £t bocé ipſius finis.ho aũt inaialíb?aia Pm nám. . ^, f2iaenipbyficacoopaaicinftiafünt:ficnt ^
aialinm:fic z platitay tands cta aic exñtio. Duplir afit oz. 7 ꝙcuius cãeſt.⁊ go cniue c g cuí/Zit Vo vii ꝑꝛimũ q Pm locü motus
tiabec. Eſt aũt alteratio z angmétum ftm . aiam:fenfue eni alteratio das eẽ vi. 1Ribil aütfentít qo uóbétalam.filrafit oe auamé^ to ⁊ occreméto fe bét."Bíbil eni oecremétfi patif neqs augmétat pbyfice:nífi ala£, Z1lí£ antem nibil qð non cómunicet vita,
¶ et effe viui eft viuere: aiaeft cá v poi
cipium iſtius:⁊ ét endelecbía eft ĩtentio ei? qo eſt ín potẽtia ens.⁊ manifeſtũ e(t ꝙ aia eſt cã ẽt ꝑpad.Qm̃ quẽadmodũ ĩtellectus nibilagit niſi ppalíad in nã : boc eft finis eius:⁊ filr aia in aialibus:⁊ ín oĩbus. Sia enim nãlia funt oꝛgana anime:ſicut ín aialt
^a &
dia cft. Nõ oibueafit viuẽtibus ineſt poten. 7 —
x Aiuere viué gig, "bue cft cé,
o Au Uter p es hs. * c I " ( * , &«. 4 44 "AN w^ f
ptm ^ y
Fr 4 A. ! Jj / ( &
m Le "a - ^
4 ^" e» l | ' ES e | L|
9 ES
o ndi De Anima CLUB | bue ⁊ plãtis:ita ꝙ eſt etiam cá animati.Et — bscoicarionem aĩalibus i —— sien ! | | | PEUT ce —** modis. Quorũ I —— ———— nifi babeat co e illud ꝓpter qð:⁊ aliue Mrd eft hoc. Et municationẽ in vita attributa aĩalibꝰ:⁊ idco hoc n⸗ "m i$ gia cft ẽt illud ey quo pꝛimo fit motus ín lo men moxtuü non dicit oe aiatinifi cum caruent co m. iif da co.Sed iſta virtus non inuenit in oĩbus ví — municationequam babet cum plantis. icd à uis.Etalteratio ét « augmẽtuʒ fiũt p aiaʒ ¶ Empedocles aũt non benc oípit haddens b affa Senſus eni exiſtimat᷑ effe alteratio aliqua. — augmétum accidere platis deoꝛſum qdem —8 f£: nibil ſentit niſi habeat aĩaʒ. Et ſiceſt de radiceʒ mittentibus:pꝛopter id g terra lic ipa 8. augmẽto c diminutione. Nihil eniʒ auget — ferturſmnãm.Surſumautẽ ppter V jen ul « oiminnítur naturaliter niſi nutriat: ni^ fir. Neq; enim ſurſum z deoꝛſum bn pni A ^ ha bil nutritur niſi habeat partem in vita. — pít.Honenímétdemoibue furfum € —*— n i re 37 (L £um pofuit p aia eft cá cozporis tribus modíaoe — füim z omni:ſed ficut caput anímalíim ^ ^. pag gbuo modisot —— —— ** pe radices plantarum funt. Siccongruit iſtru —0 os iſtos cé i n — "m mus Ebptedevin eta igui gue et aes CAPITE dieta c cademoperue a | co:porís:eft gp boc ens víuü no hʒ eẽ $5 g» eft viui ¶ Empedocles aute non recte oír t : $7 | fü nifi per íllud per qó víuit.i.gp eft cá iftiusactionio. vere:cũ dixitꝙ augmentũ qo accídít ít) P ; ME. " vite·⁊ manífeftü eft ꝙ cá iftiusactioniseftaiaergo — tío. Sfi hoc aũũt qð ramíficat per radícce 1! d Ji Q?
"she, 7 z - ^i 4 lud esu, — MENU q aliad cft. cum nó eft boc c enenífi p aias. (1. 2»«o.(cóam róné iſtã ptc; boc poſuit cám. 3n boc vt il MS TURA cw. 3dH (0B. fuo poc: ét endelecbía eftintétioeisqo eft inpore, — ratmificat ſuperiꝰ (it: qꝛ ignis mouc£fims — 7, iM EM $me.có,7, tia ene.i.cétaia eft £m qp am oeclaratü eft pfectío, — terad ſnꝑius:⁊ bocpofuítcaufarm. boc PE
PPM Lo MR | —— —* A fous — —— — quo vtitũr etiam in fito ſermone oc ue í MM cám Pm fozmá:oeclaranit étea effecám $m fücm; "i ciüfertorínon recte fuit dictum. 9UP^.
] 900 [ «.o.mamifeftü eft Qaia eftci zcimanifetü ettpíe rius ⁊ inferius non funt ídem oibus rco! 900 | | |
TA £y aia eft cá A — Pm AP DER T" cv ⁊in omni. Sedquẽadmodũ caput eſt a ; UM MM pue aĩatum.Quẽadmodũ eni multa artficialía nó — (til nas ' : ctio" j ADU PE AI ^ agüt nifí ppter aliqd:fic et eft oe nà-f.p nó agit niſi malibus:itaradices platis Cum per rorl i RETE Mano UD A ppter alíad:z bec eft finisnature.a» nó agit pprcr, nes debemus dicere in inſtrumentis €^. «
| | aliad:ficut are nó agit nifi ppter aliad. ¶ Sdecla · que ſunt conuenientia aut diuerſa. ME PUE | rauít q» tllud ppter gð nà agit videt effediaínaiali: ¶Cum declarauit ꝙ motus augmẽti non eft tf ^ MS i Mou M | bus:cnó folum inaialibus:fed oibus in reb^nálib^. pio q5 eft elemétus:incepit deciare ꝙ Empe , | ELA Et.o«filraia inaialibus cinoibusi.zquéadmodü rrauitecũ opinabat g» Dpncipiii eft ex eleme BUE QURE NADA fouma eft finis artís inartificíalib^:íta aia eft finis angmétus in plátís ad inferius eft pp pte5 ue | VIR in aĩalibꝰ:⁊ in obire nalibus, (T. Soclaraui ; 5 — ———— | | nature ín aiali G. Uit terri caquá:c fupius pp leué.f.acré ignes s,
£mpedocleeaüt «c.i. Empedocles aiit nõ bf € * mabat:cũ opinabat᷑ ꝙ B pᷣncipiũ nó eft ala:⁊ —** accidit —5 in plátis:eft ꝑnãm —* po ITI : P n : ; D Y lat audaet i 1 am terret,
OE M ETE] det ín aialíbus ita videt in plantis· ¶ D · d ita qp é * dih —— — à —* URL R AMI illa eft cà aĩati «cic D qó diximus oe ea non late: — (zi graué cám ín augméto ramog ad (apii J— imo eft manifeftas perfeadco grapparererbocd — enemy, (ignea (T 1» incepit narrare qd 2ti8 oe
Ibi ! TERM aia etíam eft cáaiati. Illud eni ppter gd inuenit ali — C e noni oe errorezco.B ét quo víüs fuir in y
| bn modas ex quo apparet op aia eft finis oum natis | EUER | ?i» mtra. cd oĩa enis nãlia funt inftruméta aie ac̃ .i.⁊ diximꝰ h UE] lia funt iffa. ꝙ; aia eft fime oium nãlium:qꝛ ola nãlia vident wm,
"M i ^| aic.Gidcit ^ 5ta eo indiffere in oi iatis. [ A fratrcoss ftrumta ee indifferenter in oibus aiatie-Et ficut vi
0 COT d:0i duobus modis Quoꝝ vnus eft illud ppter qó iorí «c.i.x ( 5 tdnviti ARA HUP] Micni aligd-titaeft postoaieadcom-Etalius — Moe MPee d noE S dU ine | e | BI I eft illud cuius eft b ppter qð iuenit alígd :tiftaeft — (o oc eni qo eríftimabat qpfapiusí pláfé wie 'Me Ll ] BOR a M ꝓpoꝛtio aie ad aiatiun- Dicimus eni gp aia 4 CO?US — serius in müdo:ciferius: iferi.nó eft V€71. carte PN W | | j ji 1 li l r i | ! vtrüqs "uo funt ntfi pter aiatum.([- Et Cus peclara in pte cóueniüt:neqs in nane in potétía. Pii" T UL Im l INTUITU MM uit cà effecám £m foꝛmã « £m fínc:oeclarauitetias "adrar[: I5 cócedamue ía — pibus 95i. A ER CUN LET eã et cám mouété fim oce modos motui exũtes in eo som ilà ins eni it €i io y b ER A . ! ! nó poſſumꝰ illð ocedere.&Supius eniin €^ .— cori 3! | I! POT H BTE li ME ] aiato fiuc veros ſiue exiſtimatos eẽ motus. ¶ Et.d. cit fapíus mũdi:⁊ veritas nõ ocedit p.na en tin $5, 1 ! WA WI ME aia ét eft illud ex quo pmo fít motus in loco:fs iſſa pis in latis atia eftaná nferioris ín imádo:fs ái ná 9 i | WM | ESRB NEIE . vᷣtus nó eft in oibus víuis.(.in oibus aialib^ (T. «o» git »gregatio coy: ín pte cadé cafu ipfa dc (nai tí pi | | v i Ju DM | | & alteratio ét ⁊ augmentuz «c.i.c alteratio attribata fuptorís ín aialib?.(T- £t figni ei eft: caput ineo il 9— i CU on m fenfibue:ficnt adam reputát:fi cócefferimus edeffe — libuseft fimile terre in plátís:cus actio co rm vin) AUR DL E | m £rit p aiam:zfilr augmétii «oimínutioné. Tli dem.⁊ pactiones ocbemus refpicere 11€ e⸗ ni^ 1 j| j i li ul ! AN prn a * motü.f.fenfum:nifi babeat aiaz. ⁊ diuerſitatẽ in ꝑtibꝰ augmẽtabilibꝰ. £t ^cinft — —J modi 3 Ma Sugméto t diminutione.i. quẽad — emis4C.itpmus erro: £i mpedoclis € rr 4o: df " y AUAM ull uu entitnifi babensanímá;fícapv — ríusnó füt càdé ps in oib^r eb? ín ci fmt ; -| ! I
5 Star omnee ds pli parct gno augmetat neq diminuit niſi illó quod — 1 B ocedamus in plátís;ad ponumꝰ oic in P rdi
(rom IS e yt uias J A PY
€ n7 " L- be | " ^ ix 1 is ^ Hi ^ ' , fa, m C ^. [ | TN : ji hil | ll j ? | fv $4. Ex Jo fet 4 ^ 4- x rye EPUM * "m ^X *' . he a IM | , a T y 4 & — , y. b * d ^, 8 * P. T] J - tr? & . 1 ' MIU l | li | uü aialib^ ſupius.n » d fi | Secundus C 2m dM | Rius .n·in aialibꝰnõ refpicit ſuꝑius müdi. 900 eer 5 quéadmodü caput "M 5 nó Sctdanp o vtíqs quía boc effe quod operattir. | | |
asa » Plátís fit iferin müdo £5 nàs t potétia: ne C t qdáeríftimár q nãignis eft (implr c
^ "üm.cap es ſueius in müdo:sfinrineades pre. — nutrimẽti z augmtí. Ignis.n.ĩter coꝛpoꝛa bear c PLUS in aĩalibꝰeſt nã radicis in plãtis:cũ ba — qut iter elnt if £:4 i6 erí ẽ
* Cafdé actioes:⁊ ſ; actioes eft do ꝙ ptes aialíüi ipfe f. nra nutrit ⁊ auget᷑:⁊ iõ eriftimat tM * v^ U 4 iftruméta eoꝝ funt ↄueniẽtia :aut diuer eb Sis — E 3 AMA
ial(b?- Iu getul qp pn To
v mblb"tüc füptus ín plantis eft ín re vitate iferi"in : ntare-f-graue aut leue:incepit &t oeftruere fmoné | |
tfí nos ocefliffem?o cét iferi?:tüc D q ac; ingetium o» pn"nutríméti z augmẽti nutribilío eft I]
^A tii — iferi^in co eft iferi?^müdi nó accidit — Po ignis:aut aliqð igneũ. ¶ Et.d.⁊ qdà ac. T | MATS. planti ualt:nó qz bit eádé nàm:ita g»ad iferíus in —5 8 iſtimãt o» nã ignis in co qp ẽ ignis nó MM TE T [Nie sita esp, louer pare grauis:⁊ ad fuperi? leuis. Coh fi "CA aligs ignis. ¶ Et b itédebat cum.d. ſimplr MTS " v t dm "unc neqs fuperius neqs iferiusbaberetaia| C. nurrimẽti augméti: opinati funt B:q: vide AMI | H t] |
(pp. füeqs "à. hist cad au, 29. 1 rae " MUN —— NE in plantis ⁊ aia; "Pillude ————— * füba adeo q» augmétat | "nl ^ Jean C potéris "wt Et.dꝛꝙ potẽtia capitis in aialibus —S——— pud eos nutrit alterando oĩa WIPE | NU Ma. perquoq ard icis in plantis:qz boceftpncipiü eius: — ! fca fiato: xiſtimauerunt p ouas affirmatiuáe Fil MTM aial eft aiaLf.fenfus:5 aũt eſt pᷣncipiuʒ ei? — "C99 "Igura:ep ignis facit bocfimplr. |
DANS 39 plante funt pláte.f.cibi:c io iali Teil ] à ^2 » ãte.ſ.c b e fí * - * — — — l i t li | nu! phe" 'idiz er plantea ei —* — ¶ Hoc aũt cocaufaqdes quodãmõ eſt:nõtñ e dd PE L3 ed "pit cre |f Cat d A^ PD fimplr c3: 6 magis aia. Ignis.n. augmẽtuʒ as i 4^ F7 n4 v ; , * I | | I | 4 $*'* HH LT | || |
4. » * i , " T- d " — d * í 161 í y | C-dbucatr adeft ↄtinẽs in Zꝛia que ferun in ifinitũ eſt quouſqʒ fuerit cõbuſtibile. Nã "e noe E
lr , E - , " 4 - , - 2 J Tl j ignẽ 7 terram. zAiftrabét eni nífi gligd aũt cõſtantiũoĩuʒ termin? eft ⁊ ró magnítu nuo «ro |
Jw (a dDibéo. Si oo erit:bcccftantma z cat dine ⁊ angimétilbecaftgiefsnóignis « zasmedie uo ... TN à men 7 aucmentl. rationis mãgis ds materle PP. oli ticam cdd cft illóqs retínetígné « ter ¶ Dicamꝰ igit ꝙ ignis nõeſt niſi ↄiunctꝰcãe Ad ^, ^" MN 1M ccoad fepe na PIt62:26.Sunta.velo/ aliquomózznócítcáfimplr.Gsaiactoi — PEL
lic neris eos seni aligd pbibear.erfil, Guio:vtfircaá. ZIngméri.n.iguiecftinifin ^^ 7 ^ 1* er d
Velaia: qo pbibée illo pbíbée o5 cé cá: tti ofi cóbuftibile eſt:ea aũt que ↄſtituunt p vé fme Ple ND
P (C Ec ceteri eo cnutriméto. — ^ WDa3moiababetfinéz terminuminquátita 7^ ^* ^ — | ^ d
ie erm" ꝙ nã fupíozis ciferíozisin plátis te 1 augméto: íft a funt aie q
| Cft nà ſupioꝛis « ifertozis ín müdo:
Cnm uetur ín Dlátis ad — — fer. Et lus a — intẽtioni q; materie | Ms Qi —— T — ad fupPcad ifer'ifimul. — aue efi * e falfasa perpir P narrare pté veras. 4i
. MAdemusen.cp libet ꝑs potẽtie ſenſibilis:⁊ qðlibet ;5,:- 2.8 Pe talſaz. ¶ Et-D.DIcam? igit nos
mebzi mouet ad vtrág pté inſil.Si igitur pofueri ignis no eft cá nutriméti z augmeti un aialib?fím J deo Pho
|, Inuseptlla po fit vnica.f. mouet ad vtráqy Dtétüc citerjfs attribuit cáedfiifttmfüoziftfomimoania ^^- e Hte pn per qà mouet iftis ouob?motib^infimul eftvn » eit illa ad quá attribuit fímplt becactio:z acefütg c — — b5 potẽtiã vt moueatur a —* cde r ꝙ alígd attríbuit alicui: qup. ^^)» ls : 1 € ilil:gð no eft ín elntis am̃ 10 nó pficit nifí p illud. Quuia nutribilena ez? 4-4 » Ns EN * bs nifi vnicũ motü:fíte facris flmpler- fine alterare cibi nifí p pu igncas exrité in — — VÀ TUE Mnjaj COpo ita.Qm̃ fi fuerit cópofitus ex eis mouebit fm elntũ iter alía aut eft alterás alla:aut magis dñatur v —9—
nõ ignis ⁊ ſũt —9 4—
^ii, ehitũ dominãs Et fi ptes que eg in co alterare d$ in alys entis: iõ fuit nez li Im : T" mouen dy in An aus emet to Fuit nece vr Rag ^ M | —X E in fenfu aut in nà ad ſupiꝰ fin dlie — dñans in coꝛpoꝛibꝰnutribilibꝰ.¶ £t cus Hide T veia —* TIEN. | Ih vincent in (lla pte ad iferi?:tüc ille pteg Decio f c Qt ifta actio fuerit attributa ei non erit attribgra "Tiblub?. 65 : VP | TI ET r49ifticteabiuicé:aut qꝛ fuat fi "p WIE» nifi fs geftojiictus ceno a ipfe fit ca 4 eppo".j,.se . WT NA T
| vo⸗ qz unt fímplices;aut qꝛ illuã qà ? — api 2» tpfe fit cá; oeclarauít enone z coz; MILII
omínat in eis que mouent d * modi ex quó 5 attribuere iftas actioné (grt fímptis
Plícib?eft ali ouent ad iferi?oe cozpib? fim Aia ; : ict i MAIN |. Shüpserrüss mag S 83 E d "we P'iaurpté (gneá:t — q retinet igné t ter —— méto eíl diano peu dione EA «4. Btcouo fint adita, ce 6icli non poffum?picere op Ph geo c bano pe ignea eft: qz ifte Hr "^ Qdegdz t admixta:qm̃ ſi eent admixta mouerent mot" f.alterare aligd wn fü malterãtis:⁊ eiaugmẽ, eꝑtẽ.ſ.dominãtis Et ſi ita cr ei tuz pillud qð alterat ſi fuerit in folo iane abfos a1; I! | Qva Uri atr d-hbil eL tta eet cito fepararen; etute fibi oiüctaf.vt b" motié f gt : a G alía au | i liceà pp. Fr eqr C45 otingit eis neCio oicere i; — an Po ACE Cole t POLEtia ignia fm Mum n$H yi of iuit xs videant nó fepari:fs pmanere infil celt pee: la catione igni ueniet ifini "Fa qd Y € gna P àta:t boc eft necíts eie: cit »cefferit illic tus:⁊ nó ceffabit in aliquo termio ous cábuftibile 1, . AMANT M MÀ eig, Ce:Cui?potétia nó eft potetia elntgr:m; uenerit. ZIDotus aut alterádi angmétádi ĩuenit Pil D in illud ppibés eft aia: 2eNOPDKem? — ic paengangmétabilifemp iueni? finr a iuenit j| ^ boc u PPibeseltala-fm bocigiteft pmo cius m Paca enam m memp iuentt finitus z termia ! y i ligédusslicet fit valde bzenis, mot^ps £ idis fimpltzz —— Rfigura o ifte Man i p Tei aüt qbufdas ignis nã fimplt cá ali pncipy:t illó vocam?aias notritigam (s alteri? il. l ! n CO) 3ugmétí cé. ft naqsipm v; folum terminũ « mẽſurã vitia nálía que ineniunz itedit D. 43e 6, pby, Ia | Ld nj UU eemétogqo alit ⁊ augiétat tatib'corpog augmétabilii.(T fy — — — WIR MT | | [ DERE REPRP Er * intétioni q; mãe.i.⁊ iſ aa TRO ARI ih - Mplantío ⁊ inanímalibgepirgbít — mía icrpica n tensis enit in boc mo Wi ME ud. : minato ⁊ puenit ad — TH
a4 9 f£ E omé (up Ani.
De Anima
M | di5ciiti? natũ.Dignius cft vt attribuat ei qð eftinifta action Zꝛia que funtin ſuba.¶ 3ftaanexiftimant anon ABRE UT róne. 5. pb- : ge jfi foz*.f.aia ds iili qo eft dfi má ⁊ ifttm-fígnis« — tari abiuicẽ:⁊ nutriri abiuicẽ. ¶ Et cũ occlaraul | T AT 59.*.60.05*. (T^t. o.boc:qz appet ꝙ actio augmétié cõpoſita ex iſta exiſtimatio nó iuent£ mfi ín 2298 q ſunt iꝑ ác ü m C17 eda Gcnóeignie:ceralid itétiócin igne. Zlterares.qó — «funtead pole eft vt nuriri repatent abiuicẽ: s i ow.votof p. eftin eo dʒ attribui igni:⁊ qꝛ €termiatü dʒ attribui rauit ẽt ꝙ boc nó equalr iuenit in vtroq; EN chenuſtiꝰ cit. ðtuti ↄiũcte cü igne:quẽadmodũ mollificare ferrü traria.n.nõ vident nutrire ſe adiuicẽ edtt €: í a torma · ¶ ꝑ ignẽ ad faciédualiqo iftfs 5c» eft mollificare at — vídem^ét qp nó codé mó funt nutrimétu 4€ tribuit igni:⁊ £5 g» illa mollificatio hʒ terminũ no» exiſtimatio nó iuenit in vtroq; ↄꝛꝛioꝝ q (üt c ^ tü in vnoqqs iftro attribuit vtut(artíe. Cap. IL ^ equalt.f.yt vtrũq; coz nutriat fuus cõpared ni^ — 22. €nizVlr corpa huida vident eẽ nutrimẽtum S "i Eye cloníasaütefteadépotétíaaie ^ 3snisaütnó vi cé nutrimétü alicui-(L Et à GTe4X WI vcaetatíua ⁊ generatiua:de alí ur ifta 22* pierna eft fi uy m foh eli e 2A iü ig^ folute:narrauit ꝙ ifta exiftimatío tii tic ; SJ mento neceſſariũ eft octermia tis; t. o. ín coꝛpibꝰaũt fimplicib?«c.i.exiftimare aut?
⁊ pᷣca · de
I b. S7 4 " primũ:ſep aratur entz abalijs ꝙ nutriẽs eft 52i nutribili:nõ ĩuenitur ppt nifi » M | | potẽtijs opcre boc. ouob?bís cozponb^fimplícib?:quog altez eft 197^ TM ¶ Quoniam igitur virtus nutritiua ⁊ gene zalteg bumidü:vt aqua caer. "mW | nu ratíua (unt ecdem:opoatet pꝛius neceflarío C Dubitationẽ auté hʒ. Dicunt eni b Ls /
(UR UN ocrermínarequid eft nutrimẽtum:⁊ oíftv — fimtlealífimili:ficnt ⁊ augeri.Alij⸗ * ;
AA Pa guere abalijs virtutibus. ſicut diximus econtrario videtur alifc Je NE —990 AZ Cum narrauitp q vult loq poft oevtute nutriti — rium contrario:tãqᷓ; impaſſibile ſit Mr Mu A sped age cops tee fmlLAlimÉrüanté mirari cocco
jud dia clue actióes fantaugmentare cmutrirezgnáre, fatioaGtoie(n cõtrariuz:aut ít mediu
1i | tiec [/ ^Incepít mó octermíare qà eft illud oe quo opscófi ¶ €3cdín boc eft locue dubitationis. rui C55 pot" derarep in bac etutepoftdicognofát ecaniaL Et — dam.m.oícunt gp fimile nutrit pcr ſimile:
| OM ne numbié o«cqz po* nutríédizgnándi «Gírqzfubspo' nütr— fife ẽt augmẽtatur. Et ccóuerío^"
" EM | UM — tiue caugmétabilte ⁊ gnãtiue ide eft.f.nutrímetus. cátraríu) — —7 «(ien
—9000000 QURE idea cít.vióp. * clam diximus p qp via ad cognitione ſubaꝝ iftazz 5 oium: í |
il ocgnónea? Vtutü nó érifi pcognitioné paffítoz eaz p;vunece — patiturafto fili. fct nutrimẽtuʒ —5 | | | | 14M. eft p incipe octermiare cibũ mee s adfí. digerit: ⁊ tranftmutatío in quolibet⸗ WU pL s Sub «x Et cũ narrauit bociicepit oemóftrare gd e cibus. oífpofitioncoppofitas:aut ad medium· 4 ON PSU || ¶ Aidet᷑ aũt ccalímétus contrari otrarío: (LE ifta etiftimatio Is uena£ in efntisP fen! p i | - 2 P , ' ) "m » | noocafit omnt:tz quecũq; ontrariorũ UO — iaucrioné:tiin ipfa qóne é locꝰdubitatiõis Vr a AES PAP RIA: folus generationẽ babétepitíces:(5 7 atg^ / nibPfamofis.£ft.n.fmo gdá q oat ꝙ nutri! né (il AME LR méram. 4 iuntenimulta erfeínuices:fsnó ^ file:ali?g vat nutrímétü eẽ ꝛꝛiuʒ.i D/007
! | | | I | - - - H ^ "1 2 5». - - -- - atiquo n | | M oĩa quãta:vt ſanũ ex laboꝛãte. Aidẽtur aũt viua Pmoné:c.o.gdá.n.orit ac.i ada n.a e f —9006 A5 sni (mes. — Opinabant ꝙ nutrimẽtũ o5 eẽ file:qz file U- zig J | !l Wi | neq; illa eodẽ modo adiuícem effealiméri: file:z augmẽtat ipᷣz.Cõtrariũ.n.trãſmutat fat nc !
f3aqua ꝗdem igni alimẽtum eſt:ignis autẽ ( nsnurritips:neq: augmétat«(T £tctó pet. Rd
| ' 000 nõ alit aquã. In e — —— ————— yp otio
4 B0 Tob PIE d í 2 vidé ime:aliu ecouerío.-t«z dixerũt boc.f.gp 5210 nutrl* 77 4 «fi
Pur Pewbuebesiwdénrmapmedidaio swear EE
e UNI l 1 be nmt tis bili:⁊ ſile nó patit a fuo fili.ergo nutrumC 7 («nt or
E o noo P TM ¶Dicamus ·git qeriftimat ꝙ nutrimẽtuʒ — fite.erca viderüt ét qp nutrimẽtũ rim 4ó ge Aaa TUI, cft caivariücótrarío: « nõomne cótraríà oi tribile ⁊ patit:tois tráfimatatio eft a COP, cci e T UP EE Strarioeſʒ cótraría q nõtm̃ fiunt abinuicẽ: —— —— d * ER EHE] ßetiã augent. Plura.n.fiunt abinuicẽ:ſed (C zldbtic at patítat daliméróa i UAE RR AL] nóoiaaugctur. A.g. ſanũ ab ĩfirmo. Et in/ q J
alítur:(5 nó hab alimẽtorſicut ned inadá
3 dde jt | : fo / tum adiuicé:(s aqua eft nutrímétum igni: má:(sab illo D:faberaft mutat 16^ cape
ignis aũt nõ eft nutrimẽtũ aque. 3n coꝛpoꝛi bus aůt ſimplicibꝰ hec ouo ppzíe exiſtimãt
alteꝝ eſt nutrimẽtũ:⁊ alteꝝ nutribile. m. | 4j ( Biat a exiſtimatũ cft a» —— eft illud qð € vtroq; modo vt iqscontíngd" Zio alít!z Ziũ nutribilific qdá eriftimatifüti5ifta exiſtima cere:iquantũ eni nõcoctũ 22 ⸗ nici 9000 | - n 0i 3110:5 in eis 21s d nó tm̃ fit abiut iquatũ aũt coctũ file ſiti.Quare zrecte | M mi? 4 ! cem:l5 et augmétant .*f»lura.n.52ía q gnãnt᷑ abiutce qébfitquodámó vtriqs rect diim odo? :4 |
BN. UM , Ti ^ BN AP Ad uenimusẽt ꝙ nó codémodo ſunt nutrimẽ⸗
— —
— — — I —
nó augimétant abiuícé:(ani.n.ab ifirmo:fs nó nutri z Aes ; türcr eo Étbocintédebatcip.tnooé 5uusoi CEtẽt nutrimẽtum patitur quo" » «oeil?
5110 «&«t fermo ei^eftitellec? perfezzinmtper boc nutribili:ſed non cconucrft orſicut € ris |
Marc omo TEST —
i IDEM t09 558 triatería:fed materia ab illo:carpé 9gutetr tranſmutatur tm̃ ad actíones CFocio, nter boc igiturgp nutrimétum fit quodcopolattr ín poftremo: boc.f. "fit lltid qð perius copnlatur eft differen ct e igitur nutrimẽtum eft vtrũq;:ſed D "it fllud quod oígerítur:iüld auté quod oí ertum eft:poffibileeftbícere g nntrímern Si eit vtrüqs.excóm eni qcítnó oígeftf vernm nütriturgcontrarío. Secunda aieo d vlgetum fimílca fimílí.£2noniam al vtraq; (ftarus fectarü vere ⁊ nó vere oz WIS AIO modo manifeſtum eſt. Me * et nutrimétü patit quoquo mõ «C.i.pót ĩtelli⸗ " fti, : 89? Hfte Fmo eft dfirócinatio inuásoicéte qp nutri ques
on? £lt32iu5 « remoués obones 5dicétes buic fer tribil ot.n.alíqe dicẽ o» fi nutrimétü cét 22i nu» * ho vt vtriiqs tráfmutaret a fuo cõpari:⁊ pate tatg, tL O9 €0Gq.D.rfidédo g» nutrimétus eft q5 patit a Jiu" lütribilima ibi imé ó.n.éneé Wii qr. P EnO nutribile a nutriméto. Nõ.n.ẽ nece vt Dont * 7, Patiéte patiat agẽs co mõ quo patiẽs patif ab NIA lib: (Enti.n.patit acarpetario:f5 carpẽtariꝰnõ pati; la (38 Pei A aligs vocet illã tráfmutationes q̃ eft Pins ifle fu. 2 : qpationé bagionez. ¶ £t fozte pponebat e illo qð vult ð oiffofone ifti?oubitatiois mrandi illõ qð collocat ó vero i vtroqs ifto
| t ad
v "0 ſᷣmonũ oppofitoz.Cuifi cü B fuerit fcit oe "Unéto 7 nutribili.ſ.ꝙ nutrimẽtũ eft illo qð tràf
iy "atat in foománutríbilis nó nutribile ín fonmá no
Qi o C'Réttneqs vtriiqs a fuo cópari equalt.£t ꝙ íta € z^. Bte de nutríméto « nutribili:
bii e£ fimilem vereoicitur oe oigefto: « contrari oc ĩdigeſto. ¶ £t ió oicitpoft.3nrer boc igt q» zd metu 2614 cu nutriẽs eft íllud q6 alterat nutrimẽ/ tus ín ſubſtãtiã fud:manifeftü eft q» magna o(a eft iter boc» fit nutrimétus.z iter boc ꝙ copulatü eft | tUmmutribili apud cóplemétus oígómis:t iter illud j P inatü € vt copule£ cũ nutribili:fs nodi copulat. D»o/fi igit nutrimétü eft vtrũqʒ «c.iftigit D no
utr. | 020€ 5alterü coz eftn "^ trimẽtũ in potẽtia cũ ĩnatum eft bigeri:fs B edite 9 Pigerit:alterü aüteftnutrimétg in actu: illud é
Itt'ümétus ín potétía:qó vere pot oici | ^ u5 in potétía: pot dici otrarius. T] Tim eninó agit ín ipfum niſi Pm gj et cótrarius | 7^ Rutribilío mfi fm e»eft fimile. (1-2 i t (2o. | — ifta» oua ſectaꝝ —— et gt ut toy Ine cp ín fermone vtritiías iftarü ouarmm fe £ s aliqua pare vera:t alíqua falfa, ini oníg ait nihil alitur nõ participãsvita. tim qu; viiq; € ⁊ coꝛpus qðalltur ĩiquan TUM Latustquare 1 alimentum ad aní 5 nion fm accidens.
o L 4 * dn PAN . 8v id P9 i wur, Q oCwv og ep 'r 2 ^er VT mou U^ agas, p, Jet o ( ⸗ B e je. ed -P t^
Secundus 344
(C £t qnibil nutrit niſi béat partem in vita: tocoo»p?aiarficít nutribile mqꝙ aiatũ:nutri trictus.n.attribuit aíato nõ accidẽtaliter.
¶ Et qꝛ níbil videtur nutrirí nifi cõicet in alid inten tione:de qbus o2 boc nomé vita vt oeclaratiü eft: iõ co:p'aiatü eft nutribile fm ꝙ eft co:pus aĩatũ. flu trunetus,n.nó attribuit aiato nifi &m cp bs aia5: nó £m cp eft cozpus. 3fta igit actio attribuit anie effen tialiter nó acciitaliter:z pars fuba anie cui attribui iſta actio non eft nifi virtus que innata eft bieiftam actionẽ.Cũ ígit cognouerim?bác actioné ꝓpꝛie tüc cognofcemus fubai iftius virtutis ppae.
¶ Eſt autem altera rõ alimẽto « augmento eſſe:ſm.n. ꝙ nutrit: ⁊auget:ſm.n. ꝙ quãtũ aliquod aiatum ẽaugmẽtatiuum:pᷣm vero qp bocalígd ⁊ ſubſtantia nutrimentum eft. Saluat.n.ſubaʒ:⁊ vfqs ad boc équonfqs alatur. £t generationis factiunm cít:tióci? quod alitur:ſed vt íd quodalitur. Jam enís eft ipfa ſubſtantia. Senerat autem níbil (pfamfeipfom:fed faluat. — — ^
¶ Eteſſe nutrimẽtũ eſt alið abeẽ augmẽtũ. Eſt aũt nutrimẽtũ Pm boc ſuba:qꝛ ↄſeruat ſubam nntríbilig.£2 f femp nutrit.Et eft agce gnõnẽ:nõ q ſe generat:ſʒ qꝛ facit gnã/ tionem — eu a ením hz effc: ni
c generat fe:fed feconfernat.
ult oiftinguere treo actio iĩmẽti.ſ. [ taugmétare zgnáreT Eco«cee nane ie aliqd ee nutrimetum aut nutrítiuü:alíud eft ab effe augmẽtatiuũ . Tlatrímétus.n.oi Pm q cóferuat fübz ftantías rei natribilie ne cozrüpatur. 2xat.n.ei aligd loco oiffoluti.Et ideo permanet in effe cus nutritur cum ceffat nutrimétus cozrüpitur:eft vero augmen, tatiuũ Pm o» perfiat quátitate naturalé eius q6 oi, minuitur in pncipio ppterneceffitate. ([ Sʒ tacuit boc:qri oifferétia iter augmétum «nutrimétum eft manifefta.fí foztenó effet dimĩutio fcriptozis.(T- £e cum oümifit bas duas actiones: icepit dicere tertias actioné que cft generare:⁊ dixit.⁊ eft ages generati⸗ nem «c.icnutrimétus hz aliam actíoné a oferuatio ne augmentatione.f.generare.(T 2».expofuit gene rationé:c.onó gnoné nutribilis:fed gnónes fimilis nutribili.i.in fpe (T 2*-0.íllud.n.babet effe.pót itel ligi.i. illud enim quoquo modo eft fuus effe:x cõſer⸗ tiat gencrabile vt permaneat vnum in fpecie vt pze dipimus. (T 2».0.c nibil generat fe:fed cóferuat fe.i.
⁊ oifferentia ínter bas duas actiones eft ꝙ nutrire ẽ
conferuare ſe:⁊ generare eft generare alterü non fe,
^mpoffibile enim eft vtalíquid generet fe.
¶ Quare bᷣanime pꝛincipiũ potene eft (a, uare ſuſcipiens ipſam:ſᷣn c» eft:b9 alimen tum autem pzeparat operationẽ. Anãe psi uatum een - n effe,
(Lipocígit pꝛincipiuʒ eft virtus aie Ó cóferuarcillad quod eft eí $t otubey! bdo fitíonen. fet nutrimẽtuʒ cft íllud per quod pꝛeparaturad agere: ideo cus nurimen
. Coͤmẽ.· ſuꝑ Ani. —
P vu
"Ta oe d
Wiibil ſeipᷣm gnãt (3 ſalua
w—— HR em eee i e —— ttn. —
—— — UTERIS
Airtutes coz poz ccleftius ↄbuaͤt cffe Pm 065 diſpõnẽ: 4060 partco ei?codc5 mo, ce.22. ; : , Sera o: (L£Quonías autéfunt tria. Qð alitur. Quo bío: fed vide opp""in vltio c9 (ba o15: vbi vf dicere pmanétíd cc li nó céa vir
Part 63
. 49 ia a fine ds $. pb 47.«p ([ unt igitur tría:mutribíle:z per qo boc
Ix E * "Ts * "aix d —— — ES IeUVGBISOT REETEON CU 1 :
we f^^
]^ ' $?meco5
$«b 7 Aq , 4o t. Á" "T (em 2, —
— — — — — — — — — — — — —— — — — — - — EC
'5 gyperat ðco ctioncs cal3,
Wf orem — — —
tum deficit:impoſſibile eft vt fit.
4-8 ¶ £tcum oeclaratus eft ꝙ ifte actiones funt diuerſe fm oíaerfítatem ſuoꝛũ finiuz:lʒ ſubiectum fit ide.f. nutrimétum: eft neceffe vt ifte actiones fínt attri bute alicui vtuti anime. Et cum ita fit neceffe eft vt boc piicipiti anime.ſ.virtus nutritiua fít virtus que poteft conferuare ens in fua foꝛma fm diſpoſitionẽ ideft fm alíquá diſpoſitionẽ cõſeruationis.¶ £t.o. boc:qꝛ funt alique virtutesque cóferuát eẽ Pm oém oifponé:c oẽs partes eius eodé mó.f. virtutes copo rü celeftii 4 2.0. nutrimẽtũ eft illud per qó ppa ratur «C1. nutrimẽtuz eft inſtẽm per qð facit banc actioné: ideo cum iſta vírtus caret nutriméto:tunc nó babet banc actioné: quéadmodum carpentaríus cum caret ferra:tunc nó poteft fecare.
alitur:⁊ alens.Alens quídes eft pꝛima aia. £25 vcro alítur eft habens hanc. Coꝛpus vero quo alitur alimẽtuʒ.Quoniam auté à fine appellari omnia iuſtum eſt. Finis atit eſt generaſſe quale ipſum.Erit vtíqs pꝛima anima generatiuum quale ipfum.
nutrit:⁊ nutritiuũ. Nutritiuũ igit ẽ pꝛima aia. Nutribile aũt coꝛpꝰ. illud vero perqo nutrit eſt nutrimẽtuʒ. tq» ops vt oia fint vocata ez ſuis finibus. fet finis eft generare file:ídco pꝛima aia eft generare file.
49 (Eum oefcrípfit boc pacipiti anime: deſcripſit nu / trimẽtum reuerfus eft ad oíftingaédum intetiones íftoz nominũ que oenominátur a nutriméto. ¶ £t o.funt igitur tria «coz manífeftus eft per fe tria effe diuerſa £m otuerfítatem rerü relatiuarũ. Quoꝛum vnũ eft nutríbile.£t fcós illud per qó nutritur. Ter tíus aüt eft nutriẽs.Et iam oeclaratü eft cp illud q5
: nutrit eft aia cut attribuitur bec actio:vnde manife ftum eft ꝙ nutriene cft aia pma aliarũ virtuti que attribuütur nacriméto. (T Et intẽdit bic per pꝛima⸗
Jr*f^ fr^^77wiorénáliter:t o nutribíile elt coꝛpus:⁊ íllud per q6
„Cãfmareſt nutritur eft cibus.([ 25.0.« qꝛ ops vt oia.i.qꝛ ops vt dignioꝛr oib?
oía appellentur ey ſuis fínibus:cü bec cà finalis fit 5 oignio? céntic rci oibus caufis: neceffe eft vt ala mu; I tritina oefcribat per actione que eft fuus finie: eft 7? gnare file nó p actioné nutriẽdi:q̃ eft ofaare: vt pie diximus. 2565 eft igr q» aia nutritiua eft vᷣtus que eft inata gnãre a cibo fibi file ĩdiuiduo in quo extftit in fpé:cii oce fte actióes nó funt nífi ppter bác vtutẽ: t boc manifeftus eft ín plantis z antmalibue. ¶ Eſt ait quoalítoupler ficut z quo guber tiat ⁊ manus 7 temo:h̊ ꝗdẽ mouens 7 mo, tum. Illudautẽ mouẽs ſoluʒ.Omne autẽ alimẽtuʒ cft neceſſarium oecoquí. £2 perat antc oecoctíoné calidum. Unde o£ atatim. bet calorẽ. Figuraliter adem igit alimen ipfo us oíctum cft:certífícadum aute de otieríue ín pꝛopꝛijs róníbue. 274 (fft "qe q$ nutrit eft oupler.£) ucad^ imodí íllu
4 remus:quoꝝ vneft moto z motum: z J* pet e ]^ vs Ye ule
De Anima
P qð gubernat nauis:⁊ manꝰ:
dora d
aliud eſt monẽs ti. Et neceffe cft vt oc tt tríment( poffit digeri. Et faciens oígeftlo" nem eftcalídus. Unde oẽ alatus b5 calo pam gr oírimnefi oefcríptioné gd fitt bue. ft poft erponemue ſermonem (neo
¶ Cũ vemóftranit modos actiói aic nutritiue t0 d fcripfit eã:⁊ oefcripfit nutrimétum:icepit occa mó ínftrm pmü p qó ifta aia agit in cibũ. 3i,n.fi oictü vlr g»oiffinitio aic eft pfectio cozpís — ¶ Et.d.illud p qð nutrit᷑ ⁊c̃i.⁊ illud per qà cope, actío nutrimẽti eft ouplep.f.p"moués qð nó A cü mouet:c p^moués qð mouet 4 mouct:z eft li q eft oc pᷣ motoꝛe.q.ſubm:⁊ pmus motoꝛ de €o p^ ? foxma.([. £t oe boc qó dixit qͥdã occlaratut bIG* d das in ʒmonibꝰvlibus.Qð igit occlarati eft bICf aia nutritíua eft pmouce in cibo x qb agit ^f per caloꝛẽ p qué fit digeſtio. Utrũ aũt o5 Vt OP ⁊ nõ moueat £5 ꝙ cft p" mouens:⁊ g» caloz mou vr ita ꝙ moueat a p motoꝛe:h̊ oeclaratü eft ín fmm us ^ bus vniuerfalib?.eclaratii eft.n.illíc qois pam j^ moto: fi fuerit coꝛpoꝛalis cóponítur ex motoꝛe yr id moto:t ey motoꝛe motos qp cóponütür re$ CES. g tería foxma.([ Sed eft oubitatío in boc qàoll à
ó " |
"Dotus.n.virtutis nutritiue eft in caplo alterato7 à |
1 illð qÓ mouctur ex fe qÓ cóponíturey motoꝛe moto; ex motoze moto nó iuenitur nifi in mo pr cali y: motu aüt alterationis nó iucnitar mob. fe. In eni5 eft neceffe p pꝛimũ alteris coꝛpoꝛeũ ^7. rct: tücalteret ficut eft nece ín pmo motoꝛe em i reo.f. vt nó moueat ín loco nífí moueat. Cuo per T igitur dixit bíc op alterü eoꝛũ eft mouens ⁊ iot gn 50] t alterü mouens tifizcoedit exéplum oc rebut cl uentibus ín loco:⁊ fi bic ciet locutus oc moti? * animalius:tunc exéplum effet verũ · ¶ Dicam vlt
qm̃ ppinquü alterãs cibü os effe coꝛpus.man ic ( eft: uiii vero coz? altero nó fufficit in een gu mouéeiftud motü:oeclaratü eft pꝛius qiiod ri gi nó fufficit ín agédo actione alteratiuã terim! gu (i fit illíc alia tus que nó eft coꝛpus:ſʒ eft wi qr | Coꝛpus igit qð eft pꝛimũ alterás cópontt pu | te qo nó altera£.f.aia:t ex alteráte alterato : ét nãli· declaratũ eft igit op illud per qo fít P^ oft eft duplex.ſ. alterãs nõ alteratum.(oẽ . n · alte cozpus x iſtud eſt aia eft alterás alteratug js f nãlis. Hoc igit nomé motus large « vlt acp i di loco:t fs bácexpóné nó idíget illo qó Oeo ey eg ín illo $mone.f.q» 9mus moto: ín loco — 5 té gol motoze nõ moto:t ex moto:e moto. taiur oicere ꝙ calo? nális nó alterat cibũ nift P cedit € oup tg ín loco:oeclaratus eft.n.q» motlocalis anf; (aal $7
teros mot^ marie iftü motã q eft tern ci (ed terat res in alia hoꝛa ⁊ alia nõ:⁊ ét n0 d *5* fm. attrabit « expellit cibũ:⁊ boc eft mor" loc fit? bác expóné enit oífpó manifeſta · Sz PIP rgiter ae
npe aod e C Apt S vidct magis cõueniẽs:⁊ ét fuít exeplum 5 ag08 , — doa ceptum. ZDanus.n.nó eft pmus moto? sa am p An mouet: ipe gubernatoz. ¶ £t cũ ocdar altcra gó mi nutritiua eft forma in cozpoze cii ppittd" oue iw corpus q? eft cibus:neceffarío oebet eſt⸗ —8 g itu; forma fit alterás nó alterata;cum fit !'9 C^, qd dt 3,
^ re | coꝛpus alterás eft alteratum:icepit ipit autt boc coꝛpus. (T £t.o.c opʒ necellario VE 5 nien mentum cc i. ⁊ ops neceffarío vt omma acr Po " Ó iam eft nutrimentum in actu. o P us aer? p |
AK Jen pn tbt »t
X. iber
pus alterãs pus debete
Ceffarto vt
edumeſt poſt
à pfi qu lonis. bti ; " , ⸗ f du s Lcalo2d « inodí actionus:vt oecoqui « affari. £t in Et in libꝛo etiã oc aialibusoeterminatum eft Quot ſu euo copletur actio per ipfam in ynoquoqs eorũ o eí quot mẽbꝛa:⁊ qdo feruiunt illi illa mẽbꝛa d» bir Ppotto coz in ífta actione adinuicé:t ho ⁊ io tc illud qó veclaratus eft bic oe nutrimẽto nó nifi pimus motoz « pꝛimũ inftfm trf.
Tractatus uartus. Kap.
. — —"didetur eniquedam alteratío efle. Aiunt autem quidam « fimile a fimíli pati.Hoc aũt qũo pole aut ĩpole dictuʒ eft
In vlibus ronibus de agere z pat, "uoc n7;
¶ Et cu5 iam determinauimus iſta:dicamꝰ
fam in omni ſenſu vlr. Zicamus (cit gq fen
tireaccíditém motum
mus:exiſtimat enĩ ꝙ fife parif a fro fimiliz
1 oíffimile aoíffimili. ft (à ofrim?in émói^
bue vlibꝰ de agere patízqfjo pñt fieri aut sale ficri. Et in hloco étlocutí füm?oe co.
. Kntire fit peralids paffioné z moti in fenfib^g fenft
WM s
NS ig ſactiuis ⁊ paſſiuis. (| £r cü pofuit (p5 ín gene
M Why, ai ^e — d ks mat. n. ec i diximꝰ ꝙ fenfus fít£s paffionéxqz
i gi, C Et intédebat bic p Pmones vles libus oe füitis r2 ttptione: ⁊ nõ fufficit ei q5 veclaratus libro:qꝛ ſermo bic videt magis pꝛopꝛius.
Q5 eft inftm aie nutrítittest cus boc co? m € alterás t oigerés:ctale eft cozpue cali *Pnde antíqui otxerut cp ignis nutritur:ops nez Galore, omne babens anima nutritiaam babeat — ed nõ abf olute:iĩmo caloꝛeʒ naturalem.de/ oan I eft enis ín 4- metbco207 qp illud qó facit lone eft calo? coueniẽs illi entí nó extraneus. "lam ígitur diximus fm oeícriptioné.i.vlr « * ⁊c.i.⁊ coplementum fermonis ín vnaquaq; nó orũ ex quíbus cóftitaitur nutrimetum expo emos in lococóuementi-([ Et dixit hoc:qꝛ blunb, e —— taugmeto nó perficitur niſi in ih Füpi is ibris. n libro enim oc generatione ⁊ coz; tone determinatus elt motus augmenti ⁊ dimi
n metheoꝛus autẽ oetermínati funt mo.
—38 €tia5 declaratꝰ eft pꝛimꝰmotoꝛ ín iftís mo.
nt inſtrumẽta iftíus vtutis in vnoquoqs aia;
termínatíe guten his cómu NN [niter pzimG oeommí fenfü;oci/
€be vnoquoq; dicamus. Sẽ ¶ £um pofuit fenfus cé de vtutib^paffiuisiicepit du⸗ ſus autem ínípfo mouerí ⁊ pa tí aliqd accidit:ſicut dictuʒ cft.
¶ Qm̃ aſ fentirebícimue ouplr, Potẽtia
Secundus 345
Subiectum enim de quo loquitur magis ppꝛiũ eft tà veri qᷓ ext ſubiecto oe quo loquebatur illic ⁊ primo incepit da⸗ u€—
re oübitationem in boc q? pofuit:g» fenfus eft oevir —— tutibus paſſiuis nõ actiuis.
(Lib3bctatit dubitationẽ pp qd fenfu ipfo « 2s
ru5 nófit ſenſus. Et quare fine be que funt 9c ^
extra nõ faciunt fenfus ín exiſtẽte igne:⁊ ter
ra:⁊ alijs elementis:quoꝝ cft ſenuus per ſe:
aut ſmaccidẽtia his. Manifeſtuʒ ígr qj nó
actu:fed potétía ttij; ende nó fentiunt:ficut
cóbuftibile nó cóbnritur ipſuma feipfo fine
cõbuſtiuo.Combureret cni fcipíus c nibil
idígeretactu (gnem effe.
CS eſt irrõnabile:qꝛ ſenſus nõ ſentiunt fez
⁊ qꝛetiã nullus ſenſus agit abfqs extrĩſeco: ⁊ in eis ſunt ignis ⁊ terra alía clemerta: ⁊ funt illa que compꝛehẽdũtur a fenfu per fc: t accidentía contíngentía eíe. oícamua igitur gv ſenſus noneſt in actu: ſedtm̃ ín po tentia:⁊ idco ſentimus.Quẽadmodum có buſtibile nõcomburitur a ſe abſq; combu⸗ rentc. Et ſi hoc nõ effet cõbureret ſe:⁊ non idigeret ꝙ ignis effet in actu.
itare oubitationem cogenté vt fit oe paſſiuis nó oe actiuis:⁊ D fí nó itédit p exiſtimationẽ certificatio nemultotie,n.vtit eriftimatioe;p certitudie.(T Et O.f5 eft trronabile:dre fenfus nó fentiunt fe.i.yt mí bí vi:fed eft (rrónabile cũ pofuerimus q» tutes fen fitiuc funt actiue oícere:qre fenfus nó fentiüt ex. fe abſq; extrifeco."Tleceffe.n.eft fi vtutes fenfus effent actiue vt fentirétey fe:x vtnó idigerét in fentire ali quo extrifeco.2.0. ex eis eft ignis ⁊ terra: alia ele meta. fenfuü qdá attribuit in fua copóne vnicu q;elnto:⁊ ifta fünt ſenſibilia.Opʒ igt vt fentírét fe; 1 boc intédebat cũ.d.⁊ accidétia cótingétia eís.i.có7 tíngétía iftis fenfib^ey qb?cóponunt inftfa iftos Ex bocloco ſenſuũ. ¶ £t cii narrauit ꝙ eft irrónabile dicere d re fenfue nó ſentiũt abſqz extrínfecis fi poſuerimus exterioris nó fenfus cé ex ytutib"actiutscicepit narrare modi fin, fiat finc piti qué erít rüfío buic qóni:t.o.oicamus igit qp» fenfus fenfibulüi cx nó eft ínactued in potentia «&.coicamus igitur ín. "tries: cite refpódédo c» fenfue non eft ey vtutibus áctiuis que. «. —* "s : agunt ey fcabfqs eo q» idigeant ín actione que pue f5videopp" nít ab cis motoꝛe extrinfeco:fed q» funt ey étutibus in fuer. f up paffiuis que idigétmotote ertrifecoxtió nó fentig couo ae (o er fe:quéadmo"cóbuftibile nó cóburi£ey fe abfas eicit motoze extrinfeco-f-igne: ⁊ quẽadmodũ cóbuftibile vbips c oz fi eét cóbuftibile ex ſe:tũc poſſibile e&t vt cóburere miens fent tur fine ígne extrifeco exiftétein actu. Sic fenfug fj ridere cas ſentirẽt ex fe fm cp funt vtutes actiue tunc poffibile 1 * cti effet vt fentirentabfqs extrinfeco.(T £toebes fcire crcfineatid ꝙ eft prima oifferétia qua virtutes aie oifferunt ab, «xtrieco fas inuicem: eft pꝛincipiũ confíderationis oc itellectu: «oe aie vírtutibus:vírtus autes nutritiua manife, ftum eft ex pdictis qð eft ex virtutib? actinis,
nc. Ið p? bu li19,C0,t9,
fatio ſenſus
Pꝛia dr̃ia q̃ virtutes anie ofnt abinui / enim audiens ⁊ vidẽs:audire ⁊ videre ot a. 363.8
címue; fi foꝛte dormiens 7 qð iam opc^ aia.cõ · pmo, Kóoméfup Ani. d (i *
qũñz fumitur x⸗ pꝛocertitudi
Colligif p (tg. ^
— MM ARR EE. * &
VEHEMENS: :
— — —
— — — — —
— — * — —
— — TÉ — ——
rans. Zuplr vtiqʒ dẽ ⁊ ſenſus:hic qdes fi cut potétía:illc aũt ficut actui. Similr atit c ſentire quodq; potétía ens:⁊ qð actu.
( £t qꝛ dicere ꝙ aliꝗd ſentit eft duobꝰ mo^ ãis.Qð.n.in potẽtia audit ⁊ vidct: dicimꝰ ípmaudíre ⁊ videre lʒ fit doꝛmiẽs: « illud qð peruenit ad actũ dicimus in eo boc. cin de ſenſus dicitur potétía ⁊ actu:⁊ ſimiliter etiaʒ ſentire cft potẽtia:⁊ eſt actu.
$3 ¶ £-ü declarauit ꝙ fenfus eft ex vᷣtutibꝰ paſſiuis non
buob?medis in po^.f.« in acu. Idez.j. t.6158,159, X
£4 7442. ⁊
Poꝰ ví(ue exuti in ob⸗ ſcuro eſt ꝓpi
Q0: actui
po qͥ eſt in vt fu oomicnf.
Sla patiunt t mouent ab
actiuis:⁊ (fta babét oupley cé.f.effe ín potentia ads tutes ei?pficiantur a motoꝛe extrĩſeco:⁊ cé in actu qii fuerint ꝑfecte:⁊ iuente in actu a motoꝛe extrinſe co:icepit oeclarare ꝙ bec ouo cótingunt vírtutibus aie. ¶ Et.d.qꝛ dicere qp alígd fentit c.i. q?. mani" eft p fe ꝙ dicẽ ꝙ alíqd fentit eft ouob? modis. Quo rü vn^eft cũ oirerimus in aliquo audiẽti « vídéti in potétía qð audít ⁊ videt:vt dicimꝰ oe doꝛmiẽte:⁊ itédebat cii dixit:qð.n.audit ⁊ videt ⁊c̃.i.qð.n.eſt in potẽtia ꝓpinqua audiẽs:⁊ vidẽs oi fit ↄſuetudineʒ audiẽs ⁊ vidẽs:lʒ fít doꝛmiens q eft magie remotus alys modis potẽtie:qð.n.eſt in obſcuro eft vides in Pi potẽtia:ſʒ ifta potẽtia eft ppingozactut qp potẽtia q $ etin vimn dormiẽtis. O. ð. ⁊ qð puenit ad agere oíci mus in éo boc.i.c illud qð puenit oc reb^fenfibíilib? vt vídeat ⁊ audiat ⁊ vlr fentiat:o? qp audit z videt « vlt ſentit. ¶ £tcum oeclarauit qp boc nome fenfus 01 oc vtraqs intẽtiõe:dixit:⁊ 05 vt ſentire etiã oicat ouob?modis:oc potétía « actu ⁊c̃.i.⁊ fil ops vr fenti re qð eft actío ſenſus:dicat᷑ ét ouob? modis:fícut oc babítu ⁊ fozma:ex qbus piouenít fentire.
(C Pꝛimũ igit qdes tàqs (dé (it patí tmoue rí:« agere c mouere dicimus.Et qs mo tue eſt actus qda:iperfect?tfi: ficut in alijs dictum eſt.Oiaautẽ patiunt᷑ ⁊ mouent ab
acinocatu actiuo ⁊ actu ente. Ande eftqdé tãq;; a fili
ente. Ideʒz 5?
pby.17.1. metr.t·c. o. ⁊
pati:eſt aũt vta diſſimili:ſicut diximꝰ. patit qdẽ.n.qð diſſile:paſſum autẽ file eft.
2? De gninóe ¶ Sermo (gt nofter pꝛimo nõ eſt ñm Ppati
t.c. 53. ⁊cẽ⸗
€ ait tãqᷓ 2 iti pati: cft aũt tájs a oif
: Lx
⁊ mouerieſt idẽ cũ agere ⁊ mouere. Mo⸗ tus.n.eſt alia actio:ſ̊ non ꝑfecta:vt dem̃ cft in alijs locis.Et oẽ qð patitur ⁊ mouet᷑ nõ patit ⁊ mouet niſi ab aliquo agente in actu. Et ideo pati qñq; cft a ſimili:qñq; a diſſili. Et ſᷣm ꝙ diximꝰdiſſimile eſt illud qð patit: ⁊ poſtqᷓ; patítur fit ſimile. Eum declarauit ſenſum cé ex vtutib? paſſiuis:⁊ qp eft duobꝰmodis:dixit:ſᷣmo igit nofter ⁊c̃.i.⁊ magna dria cft iter fmoneoe fenfu opinãdo ín co (p eft vir tus paſſiua:⁊ ſᷣmonẽ oc co opinando ꝙ eft Vtus acti ua.fermo.n.oe alíd fm q» opinamur eo ꝙ futi ce eft patt ⁊ mouerialtefta Pmonein eo $5 ꝙ opinamur € luũ e£ eft agere t mouere. ¶ Et cii narrauit D oe:
Ait dꝛiaz iter vtrüqs.c.o.mot?n.eft alij actio:ſʒ nó
* pfecta-i-t bec ouo gnã effendi funt oínerfa. £fíe eni vnt gnts eft oe genere ee mot^: (à oeclaratii eft ꝙ muot"eftactio non pfecta:cft.n.pfectio alicui? exñtis ín potétía f5 p eft ín poténa:effe aüt alteri? gnis eft actio ꝑfecta. ¶ 5 oedit alid o£ias iter vtrüqs cffe:
De Anima
o.coé qð atit « mouet etc i ⁊ differũt ẽt: q̃ oẽ m9
4i fL agẽs nó fuerit boc nó erit.Oẽ.n.numeratu e giicactióie bs effe ex ſe:non ex alio. ¶ »o.t i0 P7 qfiq: eft a fili ec. i. q? eẽ vtutü paffiuaz eft admi y, tü er potétía ⁊ actu."»affiuü.n.ariqs pattat € , ud agẽti:⁊ cü paſſio cóplet eft file agẽti:⁊ oii pattt €. mixtũ filí:z eõꝛio.nõ.n.ceſſat duʒ mouet compu 4 "i eo p821y:1 fieri ps filis. €[- Et mani" eft ꝙ qo uere pdíctá qóné:neq ét q nó ocefferít qvae ^ » fus funt oe vtutib^paffiuis. pot ét dicere:ytx fef et ill bíle fit ſile:aut 52íu5:« boc eft fundamentũ:⁊ O5 - gi ín virtute rónabilifícut apparebít poft.
¶ Sicengum gutẽ g scpotentía t 0C a8. 1A c.n. (umplr dicimus de ipᷣis.Eſt qUe we qiii homo eft ſciẽtium ⁊ babétíus fciam jt s (tanté ficut íam dicimus fcíenté babe grámaticá. Aterq; ait boy nõcodẽ imo eft. 3llgafit q» volée poffibilis cft cófídt^.
re niſi aliꝗd pzobíbcat exterius. T
¶ Etopy nos determiare ctíam potenti
meratũ in gñe paſſiõis nó bs cé niſi ab ald.fagete t eft 31i B i £ad ja un ci : ] tellexerít vtutes paſſiuas ín tali eẽ nó poterit oi(fol p cóferuet ficut diximus in alus virtutibꝰaĩe:⁊ mop ut M rod npo dl PTT eni fic ſciens:aliqð fícut ſi dicamus hoiem poſſibilis eſt:ſʒ bíc ꝗdẽ:qm̃ genꝰhuiꝰ má perfectioné:qm ín D loco locuti fnm? b»
* » P IET (^t) cio fimplr.z3ícamus qitédímue c9 ^. — y.
muegalígd. C.g.borno ꝙ eſt —* | cft ocbabétíb?(ciam: z qñq; dicimus ? cut dicimus de eo qui am acquiſiul n / grãmatice:qð eft ſciẽs. Sʒ potẽtia ll pi q; iſtoꝝ nõ eſt codéimodo. Scd pof iati mícít:q fuus gente cft talc. Seccũd gud eſt:qꝛ cum voluerit pót ĩſpicere:dum extrinfecus nó impediat ſolum.
( Cii occlarauit ꝙ fenfus o1 ouob^modiS, actu: qp vtrũq; iftoz oi ouob?modis ict? jc minare hoc. Et. d.· Et 05 octerminare et dispo nos cii fciuerim?op fenfus iuenit ouob"mo: poréti? tía.(.cactu:oetermiare intẽtiones oc QU 97 gelot x pfectio ⁊ act^fimpli:cii in boc loco nó f^ s ops ti oc eis nifi fimpli.(T- £t cii oedit cãm P" quc loqui in boc loco oe potéría « actu ſimpl im ftüt in fenfu fímplt.oiyit:oicamigf ꝙ 65... alid oicam"íigt p manifeftü eft qp cus dixeri qcant eft tale in potétía:a» boc intédif ouob mori cut oícim^g bó eft fciés in potẽtia.i.inatus (dien? ficut oicim"in fciéte grámaticiin actu. d. giri ín potétia qii nó tit fa fcia.(L £t C 075 (s pot ouos modos potétie oedit oias iter CO? roro po — tía q̃ eft ín vtroq; nó eft codé mó «CPP 49 gtí | tentic ín vtroqs coz nó eft eadé.f5 1 0^. ce má c ; tans eft íciéo wm potétiaitédim?d ge C Premariél receptibile ſcie. Et cum oicim? in ſciẽt⸗ m cófid' Qp eft ſciẽs ín potẽtia:dicimus ꝙ randígrámaticam cum voluerit: |. eepig fel
¶ Sam aüt cófidcráe actu crie 7 Tr pꝛim baric lítteras.a. Ambo quidem ig
zar o £5 potétíg ſciẽtes funt:f5 bícadé pe nam |
^ rete ef ,
ACT i M
Part 64
44 4 ?. » [5 A ue ^ 4 ^ — [^ p* À 4 Á
e: sio n
ldendo d. 1T I ed —X AX nap mb dr A
D AM. —* Y.iber
dam alteratus eſt:⁊ multotiẽs ex contrario
mutatus babitu. Mic aũt cr co gi hʒ fenfus:
au Gráttiatícá:toagct aũt ínagcrealio mo.
-utatit cofiderat cft in perfectíone; c in
eel veritate ſciẽs B. Jilligitur duo pzímt für
FXIC9 in potẽtia. Seã alter cocus altera-
itur per ooctrínd: ⁊ mutabit multotíce er
abituad oífpónem contrarías. Zilítie auté
d''ado mutabitur er babere fenfus:ant fcíé
.. "Hill crátijatíce: fe non agit quoníqsagat. sse yodue igitur eiue eſt alius. "
$ Viae; aut grámaticá fiderádo i ea eft fciés
tmà pfectioné:« tale dicimꝰ fcíés ín rei vitare.
Pad aut de quo ofiderat nó in eo ꝙ fcit íllud ſi non LU in n5: 3t actu de co. /».o.illi gf ouo pmi funt fcicteg yl Ü Potetia[-(gnozio t ſciẽs qñ nóvnt fua fcia.([7 £5. jit, edalter eoz mutabit cr potétía in acti cus alte:
rA ud ui Doctriná:t mutabitur multotiés ex babitu I bi Alponẽ cotraná ex oi fpofitione contraria ad ba dir quouqʒ babitus fit firmus « fixus. Et inten ;,DEr babitus formam fciétie:c per diſpoſitionem in um 'gnozantiam.?».o.alter auté cus mutabi / ligit X babere fenfas:aut ſciaz gramaticc:f5 nó intel/ * quoufqs pattat 4.2 alter erít oc potétia ín actus P'timá perfectione quádo mutabitur eg babere meus áp —— grãmatice in actu in tpe in igitur i oeelligit ab eo quouíqs agat ab eo: modus iftius virtutis eft alius modus.
| ^ gdem coꝛruptio queãam a cotrarto. Zilíud | ' 8ütéfalpemagíecíueqopotétíaabeo qð ẽ actu ⁊ fimilí:ficficat potétía fc bsad actus. S3peculane eniʒ fit hñs fciam:qo vere aut | nó eftalterarí. In (ps.u.additio &: ín actá: | autalterumgenue alteraríonieeft, ( d (Lt paffioétuóeft fimptr:fs quedó eſtaliq̃ corꝛruptio a Zꝛio:⁊ q̃dam magis videtur cé
vw, Ctlafio eins qð eft ín potentia ab co qs iu
actu: ẽ fimile. Iſta (cit eft oí fpofitio eius | |. « SSefrin potentiaaptd perfecrionc, Hon. | Ofideratnifibabéefciam:z Bant ni cft al teratio.Qm̃ additio ír ipfo erít ad pfectio^ $ ¶n:aut aliud eft genus perfecrioníg,
" Poc norm paffto nó fignificat e3dem íntétioné — ed quedam eſt paſſio que eft corruptio pa; bun 15 4 2210 quo patit:vt paffío calidi.a frigido: « mdi a ficco. ¶ Do. dam vs magis «ctc ét e fe l0 q eft euaſio patiẽtis in potétía ab €o qo eft ín | - —* —— - in actu eft file nó
: ion; trabes tp5 a potétia ad actü ecouerío pif | iion In p paſſione. ¶ 2o.ifta igit eft bifpó ip Yltim"modns pafftóte eft oifp$ eins q eft in po Pot 3 ex aia apud pfectioné moueétes illuã qo eftin finis X: Ctbenté ean acti nó fm pᷣmũ modü paf Pario [2.0.06 enun confiderat «c.i. ite modus | arn mi €x mó q eft euafio patiéris abeo qà eft ital Quésíps nó corruptio eius. Tl5.n.ofiderat boſtq; nó cofiderabat nifi a fcit illud: c bee
¶ &!ndcnóbnb
Wigita C Non eſt aát (imple: ipſumpati.Sʒ aliud
Secundus pe
nó eft alteratio fm pᷣmã intẽtionẽ que eft coxruptío patiẽtis.¶ O.d.Additio.n.in eo é ad pfectioné 4C. tq? ifta tráfmutatio nó eft ex nó cé:f3 eft additio in tráfmutabilí4 ire ad pfectionem abfqs eo g fit íllíc
cozruptio aut mutatio ex nó cé ponit:ficat mutatio .;-
ex ignoꝛãtia ad fcias.£t jfi itédít ꝙ D eft magis rer motü à ya alteratíóe ouob? modis.alteratío.n.d eft euaſio patiétís eft oupleralteratio.f.oe nó eẽ ad p fectíoné:z alteratio oe pᷣ pfectione ad vltimá:z bec eft addítio quà inuit.2».o.aut eftalió gen?alteratio |
nis.i.⁊ ífte modus q eft euaſio patientís:aut oice£ al.—
teratio:aut erit alíud genus altcrationís.
5 oícere fapíctem cuis ſapiat
alterarí:ficut neqs edificatozé cum edificat.- In actũ adem ígt oucene cr potétíaente P5 itcllígere ⁊ fapere nó ooctríná:fed alteram bic denomiationez íuftüeft.f£y potẽtia ait ente adiſcẽs:⁊ accípice fciam ab actu ente ⁊ didaſcalo.Aut neqs pati oicendums:ficut ociri eft. Zint onoe cffe modoe alteratíóío, Et eã quc ín pꝛiuatiuas diſpõnes mutatio" nem. Et eam que in habitus naturaʒ.
(Lt filr nó cftrectá dicere in eo qð ĩtelligit
qfiitelligit ꝙ alteratur:ſicut nõ dꝛ ꝙ ediſſea toꝛcũ edificat alterat. D» afit reuertit ad pfe
ctíoné ab coq eft in potẽtia exiſtit ín caplo
itelligẽdi nõeſſe rectüvt vocctur oíf cíplítaz
fedopsponere cíalindnomé.€2 niautéadí
fcit poſtqᷓ; fuit ín potétía: t accepit fcias ab
€oquieftínpfectíone bOctoz:ops aut vt nó dicatur oĩo pati:aut vt oícaf g alteratío cft ouplertráfmutatio.f.ad bífponee nó cé: z tranfmatatío ad babítus ⁊ naturam.
( Et fili nó eft recti oicere in co q venit oe ignoran
tía ad fciam cuiꝰdiſpõ o? oifciplina q» alterat: ficut
Cõmẽ.ſuꝑ Ani.
«iP e... qaüt more a, ? tu nece moꝛatio ides eft aut vt ñ vocet alteranoxaut vt oicat c» alteratio eft duobꝰmodis.Quoꝝ vn? € tráfmutatio q̃ fit i oif; póníb9nó e£ i patíet ab agéte. Et alie trifmutario q fítin diſpõne babit^z foꝛ exñt i pa ⁊ iſta ẽ paſſio q eft coꝛruptio patiẽtis:non enafio:z [5 eft illud qó dixit ante:aut eft alíud cen? altevatís(s, ¶ Senfirint adt pata qdé mntarío fit a cene, rátc.f£- afit gnãtũ € bsia fic (cias ⁊ fentire, Cx afit 65 act fitr o? (pfi có(iderare. zoiffert aũtqm̃ huiꝰactiua opóníg crunt vt viſibile a
ime. 18«
I li ] | 9— "i | | T i |i ! t BTE ELTE RI ABT EIU TTE ADT TELA AM AT UE | TOENUM Ed i ERE Wl II |l] ; I1 LU EOD I UL Inl MIA a J
ncrattóc aia liá af
— —
— — — E
i 9 i MUI li J 4- ^c OM : $ n^^ iv J' A Me J^
Intẽtio vl'io alia € ab ité^ ttóc imagia⸗ tazex q pꝛ negãtes pẽs itelligibiles·
b Sẽſus nõ
Ji^ pfectio * fit ab
agéte 39.7 met, Te
u 226 gc
"rotes "Sbesinima — e
^t audibtle: fitr at ⁊ velíqua fenfibiliutm.
¶ Et piia trãſmutatio fentiétie eft a generã/ te:ita ꝙ cũ fuerit gnãtũ ſtatim ſentit.Et fe tire ẽt ficut ſciẽtia eſt.Et qðeſt in actu eſt fi mile cõſiderationi.Sedtamen differunt:ꝙ agentía in boc ſunt extrinſeca: vt viſuʒ ⁊ au ditum: ſilx alia ſenſibilia.
$9 ¶ Et p? trãſmutatio ſentiẽtis q eft ſilis tráfmutátiói
hois de ignoꝛãtia ad ſcĩaz p doctoꝛẽ eft. trãſmutatio q̃ fit p agẽs gnãns anial nó a ſenſibilibꝰ.¶ £t ĩnuit dꝛiaz iter p""pfectione factá ín fenfu « vltima. Opi nat.n.g pina pfectío fenfus fit ab itelligétía agétc- ? yt oeclarat un libro oe anĩalibꝰ.Scða aũt pfectio fit a ſenſibilibꝰ. O.d.ita q» cü fuerit factü «C.1.ita qp cũ p* vt? fuerit facta ftatis fentiet mifi alíqd ipedíat: ' qut ſenſibilia nó fint pñtia:⁊ boceft file fcie que eft in fciéte g nó vti£ ſcia. ¶ 25.0.2 fentire eft ſicut fci re.i.⁊ vltia pfectio fenfus d eft cópzebédere ſenſibi/ lia ín actu: ↄſiderare in cio file eft vtí fcia t ↄſidera tióc.2».0.« qð cft in actu eft file ad ofiderare.i.fenti re in actu file eſt ad ↄſiderare ⁊ ſcire. ¶ O.d.ſʒ oiffe rüt ⁊c̃.i.ſʒ p'pfectio fenfus differt a fciafcietis q̃ € in actu:qñ nó ofiderat ín 5 gp moués p?" pfectionẽ in ſenlu t extrahẽs in fcóas funt extriteca fenfata:vt vt
fibilía moués fciété oc p^ pfectióe ín fcóas eft alígd
copulatus cim aĩa copulatione ín effe.
¶ Cauſa aũt eſt:qm̃ fingulari qdé 6m actũ fenfue:fciaafit eft vliuʒ:bec.n.in ipſa quo^ dóámodo füntaia. Cludeitelliere qdem cft in ipſa cũ velit:ſentire autẽ nóeft (n (pfa:tie ceſſariũ cft at eẽ fenfibile. €31lr ait z boc fe b; in ſciẽtijs ſenſibiliũ:⁊ pp eádé cás. Quia fenfibilía fingulari funt t exterioꝝ Sʒ oc bíegdem certíficaretpefíet ⁊ in rurſuʒ
¶ Et cauſa in hoc eft ꝙ ſenſus inactu cõpꝛe bédít particularia:ſcĩa autẽ vlia quaft eént ín ipſa aia.Et ideo bomo pót itelligere cus volucrit:f5 nõ ſentire:qꝛ idiget fenfato; ter ifta diſpõ eſt etiaʒ in ſcia ſenſibiliũ. Iſta.n. cãeſt cauſa eoꝝ.ſ.ꝙ ſenſibilia (unt ex rebus partícularib? extriſecis.Sed loq oc iſtis ⁊ exponereea erit poſt:⁊ bs hoꝛam.
¶ Ideſt:⁊cã huiꝰdiuerſitatis iter fenfum ⁊ ĩtellectuʒ in acgrẽdo vltimã ꝑfectionẽ eſt in hoc ꝙ motoꝛ eſt ui ſenſu extrĩſecus:⁊ ín ĩtellectu ĩtrĩſecꝰeſt.Quia fen fus ín actunõ mouet nifi motu q oi cõpꝛehẽſio d re bus ꝑticularibꝰſenſibilibꝰ⁊ iſti funt ex aĩaʒ.Intells aüt mouet ad vltimã pfectionem a reb? vlibꝰ:⁊iſte
. funtinaia.(T £t dixit:⁊ iſta jfi füt in ala:qꝛ poft oe f, clarabit gp ead funtoe p^pfectióe in ĩtellectu ſũt qfi ^ fenfibilía o p'pfectióe ín fenfu.f.in [5 gp ambo mo; , Uetfunt itetioes imagiabiles:« ifte (ant vles po*:lg
R6 actu: ióoipit:t ifte dfi fnt ín aiat nó dixit füt hà pot ba ptio diia eft ab intétióe imagiata.([ 2.0. funt itra a gen e «i.t qꝛ mouétía vtuté rónales .
fiderare s Pabitaa nobis femp in actu:ió bó pt pitacrare in eis cü voluerit:z [5 0$ fozmare: ^ cnon pót fentire cü volüerit: q» idiget nccio fenfibilib" d füt cc aias D oviftaoifpó eftét «c.c ifta oífpà
(Lii aũt ĩnoiata eft ipſoꝝ dꝛia:d
, eft ét in nobio in fcia ſenſibiliũ:⁊ nos oifcim" dabas f
qi criftüt ín fenfíb^; cã in eẽ iſtiꝰ diſpõnis Un uu q " "7 ín fcia fenfibiLiü eft ead cá i cffe iſtox in ipfis fv "T |
- bilib" £t fili eft itelligédü cp oífpó exiis un wo abi i |
- fcia vlius eft ín nobis:qe eft ín virtute rónali«« 6 auis |.
-.» fumus p íllam boc mó eft cá qua ipfa eft (llo imo» 663
"tig —98
lof j —
ais) j
intétíóes pp más fpüalé que eft ſenſus:nõ pps, .— | rẽ extrínfeci · Meũꝰeſt.n exiſtimare qp cà WoW. | dg fitate máe eft diuerſitas fonmarus:nó ꝙ diuer Y i máe fitcá oíucrfitatis formax. €[. £t ci ita fff UC gia eft ponere motozé extrinfecü in fenfib^aiali 8 jfi pr bílib^:ficut fuit nece in ĩtellectu. Viſum eft Lr ue km / cõceſſerimꝰꝙ oinerfitas fozma eft. cá otuct iri niri mãe ꝙ nece erit motozé extrínfecü eẽ· 595 - viri tacuit D in ſenſu:qꝛ latet cappet in intelleciu · E Mute bes I5 ↄſiderare:qm̃ idiget perſcrutatione· jy ¶ Nũc aũttm̃ fitoiffinitá:qii c nó fI ea fitqó potéríaos:fedaliud qdemficntfi P P^ Ies camne puer poffe milítare. zilíud ai fie in etarc exñtem fic fe bs fenfitínurm. ¶ Nuncaũt itantus octermietur.£iii il! Nr 'q9 ofeffe ín potentia nóeftf i — quodã dꝛ ſicut dĩ ꝙ puer poteſt ——— " exercituʒ.Et oe quoda o? ficat o? oC CHE". 6.
mento. Et ſimilr eſt de ſerſu. — 4$ ¶ Ideſt:ſũma eiꝰqð declaratũ eft ez D fmót cd | Aoco bec eſt. ¶ Et itendit per ſimpir yná Wig dixit:ꝙ illud qð eft ín potétia no eft yna Ht citt plutes d·ſʒ oe quodá oi «&i.fs qdà fenfü£ Use pótétia:ficut o gp puer pót gubernare — t] ifta eft potétía pma remota:ey qua cii fit ET fib | | tio ad — potẽtiã fit per gnãns:nõ * | lia:⁊ eft ſimilis potẽtie ignoꝛãtis ad fciam (toc fc oc quodá o: ficut o: oe experiméto:tfilf Cc erdt ic. fu: íntédítpotétiá que eft pma pfectio ft; ogr illaey qua fit tráfmutatio ad vlimas pfe? ip fenfibilia.£t eft filis fciéti qi nó VE -. (enfió, ^ v. Et intedit per oia ifta declarare ꝙ portet pror [
que recipit fenfibilía nó eft pura pparatto: "t alid? ' ratio que eft ĩ puero ad recipiedü fcias t df » act^(icut hñs habitũ qi nó vrít fao habiti. using raryti
tuz afit ſit de bíe:qraltera ⁊ quo 9! 7.45 neceſſe eſt ipſo — 1 alterati tá P P noibue:fenfitínus aũt potétíatale c crgó fenfibile iã actu:ficotocim eft. 29: eillud fic ens: paſſuʒ aũt amtatũ cft: € € 9. c ecrer
(Lcd q: dꝛie cop nó ſunt noiate 7 c^ cce
minauimꝰde cío c» fnnt oftierfe T 0.7 eft nobis vtí paſſone:⁊ alteratioe yim vcre. Et fentíene in potẽtia eft nt n. inpfectione:&tm ꝙ diximus. Pa
noeſt fimile; c com paritur afliloP? s
M pd y^ — * pro fée mft] ow - t - e fouet ee
X. iber ^ 5:5
6z . dL. o. * E C deed qi oue potetie z tranfmufatióie epitius I$ ; ibili inreb^aiatis nó britnoia ꝓpꝛia. £t iip ^ arauimus ea ee diuerſa:⁊ oeclarauim? mo: quátü o otuerfant:vifum cft nobís qp necee ín bons UR intentio quá oeterminauimus oc aia non rin enc Prnt vare et nome paffioís ⁊ alteratíóis: "m uim, STCZ veraz:boc.n.no nocet cti iã determi/ Ctfíec n intéttoné $5 qud diuerſant᷑. Et dixit:ne igi Po tran nobis q? ifta itetio caret noie apiid vulgus: Vfitari fingar mptio nois vfitati apud vulgus eft facilioꝛ d$ Pos aliud nomé.£t cü boc fuerit ðclaratũ oe fen Voi, eftin ncepit oefcribere eü fimplr « dixit:⁊ fentiés. d ——— ſicut fenfatü in pfectióe.i-máifeftü eft itin €x boc qb diximus gp fentiée fimplté illó qð ét potetía ad itentíoné quá octerminauímus oc Qüod f perintétiones ret fenfibilis in pfectióe.i.illb p ipfos tn eft pfici p íntétioné rez fenfibilius nó Apes l'ee fenfibiles.([ Et fi nõ:tũc eẽ colousi vifu DU mer !pe effet idẽ. Et fi ita effet;tüc effe ewe in vifa Ape n tía:fici. CÓpzebenffo:c iõ dixit:eſt (llb qð eſt in poté mát i M - tax fenfatii in pfectíóe:c nó oixitalló qó c in po j i * enfatü:qris fi íta effet idẽ eẽt effe coloꝛis i vifu wt, ifa e mã. ¶ D d · patit git oü nó eft ſile:⁊ cũ pa; WW. "tab uela 4€.4.1 otingit ei illud qð otigit oib^alte: d^ [itte lbusryt declaratũ eft in fmone vniuerfalir cft
UR p Patiturafenfibili oum non eft fimile ei: cus paf? VON
Operficitur:tüuc erit fimile. Lap. II.
"ur Scendtü att fi vnüquéqs fen
||(u5 oc fenfibilib? pꝛio. Dicit dt ſenſibile tríplicitersquozü ono JL /Alqdéoícimue per fe fentirí: vnũ , e «inl|atit Pr accíie. :»uoyafit aliud 6. Qqdem ppaus eft vniuſcuiuſq; ſenſus:alið . — Bütemcomuncoinm.32íco antem pꝛopꝛiũ ... 9demquodnoncontigit altero fenfu fenti^
' rtt circa qð non cõtigit errare:vt viſus co loris:auditus ſoni:⁊ guſtus humoꝛis. Ta ctueauté babct plurce dꝛias:hß vnufqf. q;iu dícat bc his: ⁊ non becípitur vífte:qtr co^
! lozncasauditue:qm fonue:f ad coloꝛatũ:
dut vbt:aut ꝗd fone. IPuinfimodi qdé igi
pl tür dicuntur pꝛopꝛia vniuſculuſ qʒ.
F| S ¶ Et añq; icipíamus log be vnoquoq; fen faim loqimur oc fenf ibilib? z3(camue igr gfenfibilc detribꝰ modis:quoꝝ buo icti ür fentíre per fe: tertie accfitalr. £t alter id; ppiitie cft entenías fenfnus:z altere nunis oibus:⁊ ẽpꝛopꝛius quem non po b ger ſenſus fentíre:4 tllud quod ipoffi
C vteicontingat erroꝛ. C3. a. vifi
"E g· viſus apud
Pis 1em: auditus apud vocem: euftue
do apoꝛeʒ.Senſus afit plures vno mo⸗
tu bet:fed vnuſaſq;ʒ eoꝛuʒ (dicat ifta:
"» errat ĩ coloꝛe quíecolo; ſit: neqʒ ĩ vo^
tvox ſit:ſed in coloꝛato ad eft: ⁊ vbi
— audíto qd eſt:⁊ vbieít £2 nog (gt
" - " a : e J o^ $^ f wj
^2 v'1evgndus "^ ^ 347
utt declarauit quid cft fenfus fimplt:yult mos /"" * dologoe vnoquoq; fenfuü.£t q2 iã pdiyit
Q vía ad D eft loq oe ipfis fenfibilib? cü fint magie
nota d fenfus. ([ Dixit:⁊ añq;; icipiamus log «c.i.
qz necee ire ex cis que funt apud nos magie nota ad. Neceſſe ẽ íre ea que funt magisnota apud nàs:05nos log pꝛius oc. € €t? 4 funt ipfis fenfibilibus.(| Et q fenfibiliü becfünt vtia;z ^P qoom bec ppiia incepit log pꝛius OC pays: t dixit:dicamꝰ ca que (üt ma igit ꝙ fenfatü cc..« fermo et^ ín caplo ifto apparet. ste nora ap per B qð oixit:fenfus aüt plures hʒ modos. Intẽdit 3 3den P ꝙ fenfíbilia vniuſcuiuſq; iſtoꝝ ſenſuũ plura füt vno dee modo:f5 vnuígíqs fenfuu iudicat fui fenfatü ꝓpꝛiũ: 39iboc.2t, non errat in eo in maio pte.Uiſus.n.nõ errat ico. 2:005» lo:e:vtrum fit albus:aut niger:neq; auditus in voces. e... , vtru ſit grauis:aut acuta:ſed iſti ſenſus errãt in com "T pere pꝛehẽdẽdo dꝛias ĩdiuiduoꝝ iftoz ſenſibiliũ. Mg.in erratíenfue ĩ obꝛehendẽdo iftud albũ qó eft nix:aut dꝛias locoꝛt doꝛi parte, iſtox. U.gyt cópzcbendat ꝙ íftudalbus eft ſupius Zaemas aut ĩferius. ¶ S. d. qð igit eft tale o: ꝓpꝛiũ..ſenſibi —52— 5———— ; OL pp HIDE fup lib.oc (em Waautq iientut alicui (olt ſenſui:qui nó errat i eig. fa « fenfato, in maioꝛi parte otcunt ppa«(T Et cti dixit:ſed in co
loꝛato gd € ⁊ bi eft.c ín auditu qd eft « vbi no ite. S cnfüs nom debat gp fenfus cópzebédit effentias rexꝝ:ſicut qdas —— exiſtimauerũt:h̊ eni eft alterius po* que dicit itelle/ ficut aaa cxi ctus.Sed intédebat ꝙ fenftis cuʒ boc qð cópzeben, fumaucruniz dunt fua fenfibilia ppa coprebédüt intẽtiões idiut oet Te duales diuerſas in generíb^t ínfpéb?. Cópzebendüt eüecmo. git intẽtionẽ huiꝰ bois inditiidualis;cintétíoné btt. Séfuo oie copzcbédunt intétioce idi
líat eã ab eie q füt adiücta v"
tGib^z ppoys:zreponítea im —— eL y^ dé eft illa quà cõpꝛehẽdit imagiatiua:f imagiatiua copzebedit ed otüctas iftis fenfibulib?:Is eius copie béfio fit magis ſpũalis:vt alibi octerminatum cft.
(. Zomuníaantem:tmotue: qce: numernez figura:magnitudo.lpuiuſcemodi autẽ nul lius ſunt pꝛopꝛia:ſedcõmunia oibus. Ta guienĩ motus aliꝗs ſenſibilis ⁊ viſui. Per ſe gdem igitur ſunt ſenſbilia he.
¶ Cõmunia autem ſunt:motus:⁊ ges:⁊ nu merus:⁊ figura:⁊ quantitas. Iſta eni non ſunt pꝛopꝛia alicui:ſed cõmunis eis omuia. Motus enim ſentiturtactu ⁊ viſu.
(E Cum declarauit ex duobꝰmodis eéntialib? modis 64. pꝛopriũ:ĩcepit occlarare cóem.(T £t.o.g funt qns: motus t qce «c. D qð dixit:iſta.n.nõ funt ppaia ac, nó intédit p vnũqðq; iſtoꝝ quinq eft cóe vnicui fenfuii:vt intellexit Z bemiftiue:z fm ꝙ ret:fs
triaco.f.mot? «ges t nüerus funt coia oib^fignra FP»ort: qee: b
aüt ⁊ qᷓtitas funt cóia tactui « viſui tm̃⁊ fíc insea;, ^ rue füt boc qð dixit:ſʒ cõia eis oia.i.fs oia fant cóia —- —* «^ fen
fibue:nó oĩa oĩbꝰſenſibꝰqm̃ aüt bec fenfibilia.f. poa ra t S
«cóia funt attributa fenfib?effentialr mapifegju. s, tae funt cous
Part 65
Tlon.n.poffümus attribuere cópzebenflones eei €* tactuíz« viſui
eisalio mó ab cof5 o» funt fenfus. "Dec igi ef 2 fie
intẽtio eius qo eft accñtalr q6 e(t o vn
tale:eft effentialiter.iftateni funt cópebefibili NL ; sep rꝛopꝛium. g funt ſenſusnon fm g funt aliqui adiri ín gt fe»fe[ jew ab fer e^ P» Sca: Jar Aside 4 fi^ E: | n » "MM GA cA MR cA ped Imetmy — r : f ( ^ 5 J«"J ^ " CP y € 2 W^ j P vvas "77 vy 4 J P €^ené fi —— f
ppoficü et qð eſt ⸗
mm MEN
Ee —— —
»^ s *
m Af^? «v
( ( / * ,
ic b 9I
65 (CL Cü occlarauít ouos modos fenfibiliii
. (grcffio, f. * Las Solutio.
Coloꝛ nõ de⸗ nudaf a dpti^ tate: filr ca^ lo: 4 frig? d appropꝛiant
tactui. 3 ð. j. 655.
a Senfibilia cõia (üt ppa ſenſui cót,op poRitj.j.t.có,
fLopibéfio intẽtionũ idí uidnaliuz:de qQb?intellect? ↄſiderat:ẽ p pila fenfibuig boie. Sdé.S. €0.65, 35,5, de 313. C0, 6, 20.4.55.
b é&litaeci diuidualitag ↄPꝛehẽdunt p itellectũ. p boc vió 2,9, 3. de anima,
¶ Scðm accũñs aũt o3 ſenſibile:vt ſi albü fit Biarij filius.Scðm eniacctie b ſentit:qm̃
„Aaccidtt albo hað — — 5 a ej, 1 D? citafenfibili.eenfibili Pꝛie pꝛopꝛia fenfibilía (unt? c ad que ſubſtõ
im autẽ fm fc ꝓ
tía apta natacft vniuſcuiuſq; ſenſus.
¶ Accñtalr autéotín re ꝙẽ fenfibilíe quafi
albũ Socrates Iſte eni nó ſentit᷑ niſi accñ/ talr.accidit enĩ albo ꝙ fuit iſte.Et iõ nõ pa^ tit a fcnfibil(£5 ꝙẽ ſic.Ea aũt que funt ſenſi bílía p ſe ⁊ ꝓpꝛia ſũt ſẽſibilia i rei vᷣtate. £t ſũt ea quoꝝ ſẽᷣtire ẽ Va ſuba cuiuſq; ſenſuũ.
ũ oec e ꝑPſe.ſ. Ppoꝝ 1 cõiuʒ:incepit declarare tertiũ modũ q € fenfibilis per accũs.¶ Et.d.accũtalr aütoz in re qo € fenfibi/ lis.i.hoc mõ · O.d.exẽplũ:⁊ dixit:albũ.n.qð € So nõ fentit nifi accũtalx.i.iudicare.n.q iftud albũ ẽ So. eft ſentire accũtalr. ¶ 2».oedit cám:-0.accidít enis ꝙ albi q fentít fit iſte.i. ⁊ dicimꝰꝙ ifta compzebe fío € p accũs:qꝛ nos nó fentíim?p vifus q» illõ e So. nifi fm ꝙ eft coloꝛatũ:⁊ colozatus illõ ec So.eſt per acciie:Pm ꝙ eft colozatü.([ ed pót aliꝗs oicere gp fitt accidit ei figura:z nũerus:⁊ mot^:c ges:quo igit fuerüt numerata ifta ín cís d füt ſenſibilia eentialr: qm̃ fí fuerũt nũerata qꝛ funt cófa:filr ec intẽtiões i» díu(duoz ſunt cões oib"fenfib".([ £t poffum^oicer in Douos fmoncs:quog vnus é ꝙ ifta cóícatio ma: gie videt necia in effc pꝑioꝝ ſenſibiliũ. U.g.qᷓ;titas. Lolo: eni nó ocntdat ab eo:2filr calo2 « frigus que appzopziat tactui-Coloz.n.nó é ne£e vt fit i &50.aut in Platone:neq; necitate ppind:neqs remotá.([ £t cti fenfibilia cõia:vt óclarabi£ funt ppa fenfuí coi quẽadmodũ ífta funt ppa vnicuiq; fenfuü: « comp: henſio itentionie iditdualis [5 fít actio fenfus coís: ⁊ ideo pluríceidiget in compbé(ione itétionis idiut dui vtiplibꝰvno fenfu:vt vtunt medici in ſciẽdo ví; tá eg exiftiat bzerepletíones venay plib? vno fen, fu:tii videt g»ifta actio ẽ fenfus cõis:ũ £5 ꝙ é fenfus cóis;(5 &m q eft fenfus alicuiꝰaĩalis. Uf.g.aialis itelli gentis. Iſte igit cft etiã ali^modue modoꝝ fm accí, dens.ſiꝙ accidit fenfib?'compbedere dꝛias ĩdiuiduo rũ fm ꝙ ſunt ĩdiuidua:non $5 qp funt ſenſus ſimpli ces:ſʒ ſ o funt büant: pᷣcipue dꝛie ſubales.Uidet᷑ eni ꝙ compbéfío ĩtentionũ ĩdiuidualiũ ſubaxꝝ:de bus ĩtellectus ↄſiderata eft ppa ſenſibus hoĩs. ¶ £t debes ſcire qp compᷣbẽſio ĩtentionis ĩdiiudui eft fen; ſuũ:⁊ compꝛehenſio intentionis vlis eft intellectus: ⁊vlitas b t ĩdiuidualitas compᷣhendũtur per intelle/ ctum-f.oiffiniio vlis ⁊ indiuidui.¶ 2».0.« ideonon patitur «c.i. viſus non patitur ab intentione ſenſibi li per accidens:quoniã ſi pateretur ab aliquo indiui/ duo ſᷣm c eft illud ĩdiuiduuʒ non debet pati ab alio indiuiduo.¶ Oeinde.d.ea auteʒ que fant ſenſibilia per fe ⁊c.i duoꝝ auteʒ modoꝝ rez ſenſibiliuʒ per fe ꝛopria fant ea que pꝛius debẽt numerari ín eis que funt eéntialiter:c funt fenfibilia in rei veritate: ef fentialitercum ifta funtque fentiuntur primo ⁊ cf fentiatiter:ílla autes Licet fentiantur effentialiter:ta men non ſunt pꝛima. (T 7»einde.p.« fant ea que fen tre cC. füntea que fantnata fentíri primo « effent. tialiter ab vnoquoq; fenfaus:a fimiliter natura 2 cf fentía vniuſcuiuſq; ſenſuum eft in fentiendo ea.
' "fone:fs qm̃ ĩ (cipfo bs cám ctfendí vífibile
f oft n5 ,
De Anima
¶ Tractatus Quintus. Kap. LO , rx cue qdéigit eft vifus DCVE guMI
a ms
n» à Du». 153 N LTDA
7| dC 7 qo verceft otcere. 90^ minatũ afit ↄtigit eẽ. Manite (ui
ſibile. Uiſibile aũt eſt colo? q^ su Inno
M | —8
AN C X: deese nte - 35.45 4 (t autéerit igredictib? marte e» ifibilceni qð oícimue eft coloz:D at! — oou
. €oqSoícímue Pm fc vífibilc:m ſe aũut non 7 fius
¶ Illud igit᷑ cui attribuit viſus cft viſibile:? vifibilcécolo:: ꝙẽ pom̃bile dici:ſʒ non e ih, ociii: ⁊ poftappcbit qp bicim? agio. £299 £j y viſibile écolo: boceftvífibileper (c 7^" |-oícercper fc nonfm itéríoncs:fed in co 1e niturcaufa ín bocquod eft vífibile. «ait d
cópleuít fmoné vlesó fenfibilib" lr VU ead faoc ppuiü be vnodcs fenfibil s — yk oc fenfibili viſus. ¶ £t.o.illud aüt cui attribu* ei NS ſus.i.⁊ manifeftü eft p fe q» fenfibíle qð attribui ^ fui ppaie eft vifibile:c vifibile eft coloz «fibi fl rebue que vident ín obſcuro que nó hñt norme i gane in colore meq; ét in fe béant nomen qÓ 0C í | trt ftret oc eis illud qó c(t dfi genue:fcd nó prit C17" d NSR nifi fermone cópofito-CL oícamus g ftn p^ | —8 videntur ín obſcuro:⁊ nó vident ín lucevt onc ii / d heto i (Lot poft apparebit ⁊c̃i ⁊ nos occlarabim à e
- H TS BL " dum poft fm ques o£ q» coloz t ifta funt vifi Mus
vtrüm bcc oícant equoce:aut Pm. pꝛius ⁊ poftcri —8 (C 2o. viſibile. neñ coloꝛ ⁊c̃.i. vinbilen in e £o ' gr tate eft colozaut eft illud qó per feeft vifiblét, y — A» cete per fe nó Pm pzímá ĩtẽtionẽ intẽtionũ 0€ c0 NON oicítur illud quod cft eéntíali:zeft modusi d, s — 18g
dícatü eft ín fuba fübiecti:fed fm íntétione ic gl b
eft illud ín quo fubíectum eft in oiffunitie sri t Eolo: cni cft cá vt reo fit vifibilís:c per d^, qi; gti fed in eo inuenitur caufa:intendít fm g» colot £^ "il aut in eo inuenitur caufa vt aliquid fit vifibit 5 P, ¶ Dis en colo» moriuueéeitiaqo 3,5 si fu biapbaniz bccé ipfineng, Cinde dd mg vifibile fine lumie:(s oie cuiuſſibet co éd uil lumie vifibilíe.pp qð de lumie pꝛio DNA ho. eſt ꝗd cft. £ft igituralíqd diaphanum nr ¶ Et qꝛ oĩscoloꝛẽ mouẽs oiapbantit bf —98 ⁊ hoc ẽ natura eiꝰ:⁊ (dco nõẽ —58 | NEST qs luce;fs neci vmmfafqs coloz non —* lie nifiiti Ince. Et lades 55 occ dd e SN
M tí fit... tag erit it dicendo quaft ín blapbano dz ud T, —8
acttt no " nii ipo*é:q? nó € vifibilie abíqs luccP rat q^ ff gif) mist ni i po"fiat diaphanũ i actu:⁊ boc aũt fi
dere $m o colozes exinũt ín obſcuro t? cq otapbanim potentia indiget etiam colo:em yt fit diappanum in actu
«o kA ont
^em a
Xibr 7-7 Gamdue j4s
ou It3nie T ? '- 2 - - - " , E ec: bitauit i bac befcriptióe oíapbáí:t.9.g nó € nece . G'coloxestmouent viſum in obfcuroin potétia Eur
m. 4 d P
F acu bbanü urctu mouet acolozefitofapbanusin eni ẽillõ qð facit coe motiuos i actu: vri aſſimilat lu
ist eíus Te olapbanitas eiꝰin actu eft illuminatio eiit — cemintelligentie agenti: colozes fantafmatib?^.5 t . hifi ad minatio eft aliquis coloꝛ.Coloꝛ ent nihil eſt eni iducit Pm exẽpiũ « large nó eft file ei qð iduci£ n iy bién Clarari; oi tO Coipio lucidi cũ coꝛpe diaphano:vyt de fm demõſtrationẽ.de exéplo aüt nó intedit nifl ma
«^ pr Ronre eft ín libꝰde fenfu ⁊ ſenſato Et oé recipiẽs ali nifeſtatio:nõ vificatio.([ £c pót aliqe dicẽ gp coloꝛ IPéexéplofi
qt ( Erg 'tapit ipm nifiin modofm quécaret illo. — nó inuenit in actu:nifiluceprite.Coloz.n.eft vItími reaumt ni TRI do Jibi, inaap « Coegiteü ad erponédusbücfermoné alio — oíapbanitermian.J ur aüt nó eft vitimũ diaphani vicino, V DE loz "did s dixerũt expoſitoꝛes:⁊ dixit:⁊ dicẽ gp co terminati:⁊ iõ neceſſaria nó eſt in eſſendo coloꝛẽ:ſʒ i Tipi tentía ad ac * ĩ actu.i·mouet diaphanũ de po eſſendo viſibilẽ vt Óterminautm? ¶ Reucrtamur HUS DI Dini.) Qc 1410 gp mouetolapbanü fma eſt dia — igit coicamue gpcü oeclarauit cp coloz fm Xp eft vi
| Obícuro fu xaũt neceſſaria eſt ĩ videre:qꝛ colozes in fibilis mouctotapbanü iactuitg e ifta nd ci? pp b
- tieanr Diapba Wei e e facitcosinactuytmo — gévifibilis p fe:z ap impole é vt vífio fit fine luce: TU gn NM Q5 fita] u Pm ꝙ otapbanu caretluceautillo: — reucrfüs eft ad narrandü illud qó ofidcratum eft oe M |
'"] r. 9 (dai
| ^ P . uce.f.coloz:c ifta expofitio é valde oífficilis — iftisrebus pꝛius:⁊ dixi "ins TM : eibi |. ice) 'alde ottf ebus pꝛius:⁊ dixit:ſed necius é vt vnufgqfqs co | | A d * (onát eius Vba. · ¶ Alex.· n. dat ronẽ ꝙ diapha loꝝ ⁊c.i· ſz qꝛ vnufgíqs coloꝝ nó Aga C lt UEM UR | vim non mouet à colo2e ex boc qð appet. Aer.n. cc:oicédi eft pus oe lũce:lux eni eſt vnũ eoꝝ abꝰcõ TU NAI | eres toties coloꝛatus coloe qué videm? mediãte piet᷑ vifío.([ 2.0. c B eft oicédo qd é diaphanuz.i. MEUM. ; ó Pt * cole p eom 53** 4 b cóplebit nobis ín dicẽdo pꝛius gd ẽ diaphanũᷣ. Mif UL A ubiü ſuꝑeas.Siigit aer nó colozaret Diaphanũ at dico að éadé vifibile:fi di eo^Luc uu BIO ! Milo Percolo»? illa plátaz nó € nari ¶ Diaphanũ alit bíco qð ẽꝗdẽ vifibile;fi t ^. «^s 5 «^. DU | (ive T3. az plátaz nó colozarent parietes 4 ter f5 (cvifibile:vt fümplr ébicé:f. Eee T | |
i, FPStmanifeffü eft ap coloz l5 fi ti — Wee certet t noe" DN irs ũ eft ꝙ colo2 I5 fiat a cozpe lucido:tñ jap yes * z li AM fert ab co oíffóne veffentía.Colosn.vroz eftvi loꝛẽ:hs ãt ẽ acr ⁊ aq « mita folidoz. 1H0. | ITA. |
| Otapbani terminatiluraütécóplemétü oi, pʒ ꝙ aq̃:nʒ ſᷣʒ qacroíapbanusé.S5qié. o), i snru | ME S
^ phani nó termiati. Vñ mátfeftü ẽ ꝙ nó oc necítate 4 04451 Caii op 1 —— bows u- AER MI ki tipi tllo Q5 mouet a colo2e 05 cé nó lucidii:(5 à necitate nã cadé i bíe vtrífqs: c i pperuo füptoicope v ! VEN.
—— —— M— — ——— HER »
li » Ww tob b Od ui | — P 2 1 ent * MR | j^ ON —* 1o coloratũ. Nihil eni recipit ſe aut eft cá alu ¶ Dicamꝰigit ꝙ diaphanũ ẽ iilo qo € viſibi L———⏑—⏑——æ n n 'ccipiédo ipm:tiftaeft pp manifeftapfe: — le:fánóvifibile pfe t implt:fs ppcoloxé CE je. n4 MU Me d BS —— Co Ys tidifferéteriuemouere — tranci.f&titalioifponciueniem?acerézaqgt ^ ^7^-77-7«— ^ WIN
MUS e "háliaf pualía:fícut aer recipit colozes : aut 4 pla cópaccleftía. No.n aer é amus 5/7 L4 JH | | M licut coꝛpus admixtum ex lucido t oiapbano — : * P " TIPS (p : $^ !
fy —* hrs € NN Obícur o recipit coloꝛẽ.¶ Et cum fuerít pole q» oía; bzʒ yaq̃ẽ aq̃ ſũt diaphana.Sʒ pp nãz cade rupe anu tactu moueat acoloze nece é vt hoc ſit ei:aut exñiẽ ĩ his duobꝰ:⁊ i coꝛpe et᷑no altiſſimo. ehtiate. aut accũtalr. laut Pm gp diaphanũ i actu: (Eus narrauit qp ops pas ofiderare oená oíapbanit € | C Qut £5 cp ẽ diaphanũ tm̃:ſed cótigiteivt nó moueat — íncepítoefcríbere ipfam. Ét oixít:z oia ben 4 ^ $ N ð a colozibuenifíeéndo oíapbanü in actu.h.n.eſt $m. — illud qð eft vilibile «cic otapbanü eft illó qà nó eit
Wo, 8 eftoiapbant:zífta eft opinio Zlufpace([ &55ma — vífibilepfe.f.p colozénaléeriité ico:fs ill qÓ é vi»
pi "wy" nifeſtũ eſt ꝑ ſe ꝙ lux necia eſt in eſſendo colores yi^ — ffibile ꝑoccũs.i.ꝑ coloꝛẽ e£neti (T. Et D qð dixi | J —9— | ite Due p accris-t.p coloꝛe erneu. ? qo dixit ma E p | ———— bá SR * Colozb^founát babitum nifeſtũ eft:c io inatü é recipe coloresreũ nullü ppaus —9 cipit mótüa Belonib^sa Poat diappano formã q̃ re — béatin ſe ¶ £o. nó-n/fs gp aereftaer zc. ét qz dia ", ) iio dersnerim ue 2 ACE VELISDARCS mátfeftum (p —wpbanitasne eft in fola ad neq; ĩ folo aere:ſʒ ẽt ĩ coz pn iion íé nó — ier A in paucipio ifti? fet poe celeftifuit nece vt otapbanítas nó fit in aliquo i Ye:titc nete erit nl o (POS dfwanifeftas p.— tox:fm íllud qàé-U.g.&m aad eft a:aut celi cei | J ^ * — r "99 - necia niſi in eendo colo lum:fed&mnámcóemn eriitemipoibussnó béat. - «c y^ | !*1 (i Hae teni miei T Poat diappano foꝛ · nomen:tbocquod P» manifeftum eft. — orae dues Mp | hy, em. gan pofuit pn*cp em — ¶ Lumẽ aũt ẽ hui act?olapbaní 65g bid ^ 7 (oy AUF. | lieb. fimile et oicere coloté vifibilé«boiem rifibüem.. phanuz. Potetis alt iquo hec ẽ z tenebza.. TE RE | Mets '" SEL pponte effentialisn quafabm eftcápdi, — Lumen aute vt olo: 5 ee anicqn fr actu Ne vo MN | TEE — ei oen pdícatu cà fubiectí:vt cũ os bà eft rónaliet oíapbanabigncautb? veto (nrfuscoip?, — 0-9 4r 11 WEN |
& Pocintedebat cũ dixit:ſed f5 ꝙ in co inuenit cá í * Rnicaliadi $o0ias £n uz ME dU Rel. bocaseft vifibile Sm qeypotuimee EE onn LAetenibnicaligd fe nf c idé.fuid ade — MEI "UPS S máifeftü eft p impoleeftoiceregplureftiüja igit diaphanuʒ: t Q tume dem̃ eſt:qꝛ negs | AM MAU 4, | wb Q9 largit colozi babitü 4 formã qua fit viſibilis:qm̃ (quía ẽ:neq; oinocoꝛp &icq5 defluxus co» a
(" 5, : 2 —— gie ^ ; ' ; ! a eẽt:tunc cóparatio viſiõis ad coloꝛẽ cét acciita - poꝛis vlli?. Eſſet.n. vtiq; aliqð coꝛpꝰ:⁊ fict -V Hd
I8: t íca nó pᷣma.ſ.mediãte ifto babitu CliR ' , alí DOfentía i —— —9 | Nifertà err cpeftaligdpofteri?'wifibilizqe? ppos ut ignis:aut D? alicuius pfentía in ofapba/ IL ME
y SUN à Ynod colo:énó eft ficut ppo:tío rónalís adboiem, no, Neq; n poleẽ duo corꝑa i eodé ec fiT,
ja iy FOamfefta eft iai io eie jue üt eft actue ifti "i /| e eth bi, eltu eft igit cp ppoztio eie ficut ppo:iorít CLux aũt eſt ac Ue iſtius.ſ. diaphanißm d Mond ns ped bolesizficutcoloifsqpeftcolové vifibdis: — eftofapbauti. In potẽtia areft ill'Sin qe Lid: ro ifm P coc, NR
necia in cendo coloꝛẽ mouédo in actu:niſi fm
?t dmediã 4 fo | ti. T TM d —8 oee is forma fibi »tigente:c cii ita fit:luy eſt cibocobfcuritas. Etlux eſt quaſi colo? e : nmi h y ti, cg v; fübto ſibi ppzío receptiones motus a fe.« Ar. diaphani cum fnerit diaphanum bm perfe hi
iP iti" pofuit [5 qà pofüít nifl itédédo oi ctione abígne ⁊ fi : pu ton i NN ius qon. icai dt diſſolonem gne ⁊ ſimilibus:vt co»pne ft. 7. s e | Im; Me Erfm D iteligéduseft fermo eis — períto in boccgiftit (ll (des. Jã igitür oíctá | 13, o pe Ri: 5: D bo : ey ^e ec me Coyc ejm a hei e »
fero PF ?
W^ i
N De Anima ad 0 eſt qd ẽ diaphanũ: ⁊ qd ẽlux:⁊ ꝙñ ẽignis: CEſt aũt coloꝛis ſuſceptiuũ qð ſine coloꝛe: ait,
li | tieqsco:p?oino:taliqd enrréea coꝛpe oi^ ſoniaũt abſonũ:ſine coloze aüit oíapbatiti € 2g no.£^ ſi ita eẽt:tũc ſᷣ hũc modũ eẽt aliqð iuiſibile:aut qð vir vi:vt viqo tenebꝛo um coꝛpꝰ.Sʒ ẽ pñtia ignis:aut filei diaphão: eſt.H⸗aũt diaphanũ qdẽ ẽ:ſʒ nõ cũ fit actu ipole enĩẽ vt ouo copa ſint ĩ eodẽ loco. diaphanũ:ſed cũ potẽtia.Eadẽ cni nid qma
&g Cum veclarauítnás diappani qõ ẽ de luce dfimà qdem tenebꝛe:quandoq; autẽ lumen eſt.
» oe foz*:icepitoiffinire Ice qd C] Et.d.lux dt ẽ act? B. Et recipiẽs P — ẽ 8 bs coloꝛẽ:⁊ re oiapbani zC.i.füba atit lucis € pfectio oiapbái Pm qp T —5 —— (e eft oíapbani:aut perfectio iftiusnáecóíscorpibus. — PI€8 VOCCC qUTIO b5 vocé.£20d Q8 ví (L £t 5 5 dixit po'átéilló ind € D:zobícuritas.. loꝛẽ ẽ ofapbant nó viſibile:aut illð qo V^ copus att — 5— illð aat (fta qperí(tiat de obſcuro:⁊ tale ẽ diaphanu j nã cõis cit obfcurttate (T O.d.⁊ lux eſt q̃ſi coloꝛ di — b ir fzipo. f. phani «c.i.x lux ĩ diaphão nó termiato e q(i colo2 ín pu i pfectióe fuerit —— 5— piapbano teriminatorci ojapbanüfueriroíapbanus ẽ eni nã foꝛte ert obſcuritas:⁊ Lon fm Tuo ín actua coꝛꝑe lucido nãlx:vt ignis ⁊ ſilia cospíb? ¶ Cum narratiit qp colo2 eft mouẽs diap i5 (Len —* M? altiffímis lucidie.([- 2».0.in D.n.ét ⁊c.i nã.n. diapha — eftoiapbani ín actu:incepit oare cám in D«&L 77. 7 TN
— — — — — —
— E — —— — ⸗ — m 7 " Hi 3 * $ E " j r ⁊ F rer wr MT ES ER — c - REC a oA ee pucdi- E xL — : : : z - ^: M — — — — — — — —
— — — — -—— NI
- — EN — * —
— — z x E l — — — — —— — - — J i1 * — — - * - In"
Tb UIN LEN T nítatie exñs i coꝛpe celeſti fempaffociat illiqo facít — recipiens coloꝛẽ €illó qð nó bscolo1& «E16 — TIERE LM T] ci diſpõnez in actu;ció nũqᷓ iuenít celi oiapbanus moueẽs diaphanũ:qꝛ recipiés colo2é 05 carere c pi
M WI a in po*:ficut ea d fütiferíus cus qñq; fit lucidũ pñs:⁊ k 8 caret coloꝛe ẽ diaphanuʒ nó viſibile Let yi í
i | | AMEN micis a nó. Iſta aüt nã celeſtis fp eft tlluminata. (T £t bile erit ficut 0i ꝙ obícuz é vifibile.i. War...
9 Da E fpéilüinata ex h̊ oeclarat ẽt ꝙ coloꝛes nó acgrütbabitü aluce« — derí cü ofapbani fit obfcuz qñ luy non fuerit" o
ME ELM TLLA 3465276. lux enim non eftnífi babitus cozpozís oiapbani. boc itédebat cii.o.aut illó qà vi ficut exitimg ri
Von I ¶ Gátlumériücétenebzo:ürárteneboe — oorrnion eo qae mie Fra T o PLE HIT pꝛiuatio buí?bit?:atqs (aufevT cozpíe talis o5353 a5 nó é vifibile pfe no c oiapbani q9 Pria
abñtia a diaphão.Quare palã qpbuf? pfitía — per lucéfsoiapbaniü qàéin po" Lacídü- (T. —*
WW I li | li d Il | luméé. Et nó rectc Empedo.neq; fiali?ali P ose oed iuenit 5* duas vie —99000000 23 na recipiee otapbanitate in qbufdam rco » eti" SD jl I ge ioni Macs E ont qiiet aie vtrüqg.irigs.n.inuenitar obfcura « qriq oap " V bu TE terre ⁊ ↄtinent:nos at lateat.Hoc enĩ ẽ TC. — (T £toiyitfoxte:q: D nó equaliaccidit ín it4.5 —900 RR TRAÉ
qj 1 pf ci ! TT n ; 3 ^ eno —⸗ — -. MITT PEREAT ULT eni (patío lateret vtías, Aboꝛiẽ ioccí(^ celeſtis nũq;ᷓ recipit obſcuritatẽ:niſi B qó exiſt fe 7? B RO i d "1 T Svo Kant eel oe luna ín eclipſi: ⁊ apó o(uerfitate fítuü cit aft di ^ WANT DELE enelateremagna qdem multum édftío. — 3ís oiaphbáie n6 CE ue 11. AM ^i^" — ↄceſſerimꝰ ꝙ nã liie fit ex náís diaphais no 7r, —90000 ¶ Etexiſtiat ẽt qp lup ſit ʒriuʒ obſcuritati: ⁊ ſamioſion korte luna é cópofita cy in is ouab —— To obſcuritas ẽ pꝛiuatlo bit?a diaphão. Zecla ¶ 85 oia ãt vífibilia (t i lumĩe 5 fol, V^ 2: Tug | WA A rat ẽt ex y lup ẽ pñtia iſtiꝰ itẽtionis.Et nó cuiuſq; ꝓpꝛiꝰcoloꝛ.Quedã cni ilum — uo
| z LE eã q ĩrõne vitatẽ:⁊ exea d vídem?. Sft puo — tri ín diaphanis giiabilib?:t cozruptibitib^- 112 v
90 vere dixit Empe. neqʒ ali: ⁊ ſi aligs dixit ($^ nõ vident:ĩ tenebꝛis aũt faciũt fcnfüm : —990 j cot ipfe dixit: ꝙ luptrá(fert ⁊ vaditi tpeiter ignea vidẽt᷑ ⁊ lucẽtia. Nõãt notata yn TUE rU UR terrà ⁊ circũferẽtiã.Sʒ ipceptibilia nobis. vᷣnonomine:vt querctie putredice:c? il AMA EAS EY S teenifmoéez veꝝ dextra apparentiam. capita piſcium:⁊ ſquãme:⁊ oculí- $0.
n d NM t ^[»olc eni B pcipti bꝛeui fpatío.&55 nõꝑci li hoꝛũ vidct pꝛopꝛius coloz. Pꝛoptei d n : | AREA PR ME pit oc oriẽte ad —— magna ẽ rine. autem cám bec vídentur alía ratio ; colt Ni MET UAM TU 70 ([ Cũ oeclarauit qp luy épfectio co»pisoiapbanifm | Et nõ oia vident in luce:ſ̊ ex quo PB SS ARUM etoabunkewselraemeiipaé c rgpppiffítenidsinóviiilrng ES Man UH reoiapbamo.(LEroipicremimatg Imré3ribop Obfenritarcfaciüt(enfus.CL.g.09 d rogi, — DS Mp EP IRI caritatis «t.c vi qp lur fit oppofita obſcuritati 6m. ignea t ſplẽdeſcẽ:⁊ (ftanó hñt vH adápi —901000 puationé ⁊ babitũ. ¶ O.d · dẽclarat ígit ex hꝙ uux A.g. cócba: ⁊ coꝛnu:⁊ capita quo^ og d LI FA AT eftpiitia ifti'itétióie.i.oeclarat igif ex D.f.g» obſci ſcium:⁊ ſquãme:⁊ ocnli. ecd colo? pP 71, if dL MEL fino punti Incisiniapbespsp lur nb ORB ie iac rfnaliqao coria e E | T HH MT —— cogis lamiofl[ E B ao oir ma, ífta videntur indiget dlío fermont Jot a d M AA LLL T mfeftü éxarf fub sont e rigo ie ft Voenturaiget auo adá i6. i Dag A db prd T feſtũ ẽ:qm̃ ſubʒ obfcuritatis lucis eft coz: eft. CCũ pdirit ꝙ vifibilíü qðdã &coloz t 4 [oz d MEA bii AT d Olapbani:t luxé forꝰ ⁊ habitꝰ ifti? corꝑis. £t fi effet MAL. nó bs nomé cóc: qp pus €07 io : |l —9— don] COtp':tüc coꝛppenetraret coꝛpꝰ. ¶ 2».0.«n6 vereoi — dea£ mfi i luce.icepit oícere qp oifpó ílloZ nó inet T TIME pp | pit Empe-«c.cnibil dixit Empe cuz dixit ꝙ lux eſt fibilii € e5riocolozi.f.qp videt i obfcuro od vif Bir DR EE A e ia. fa c eno tráffert 1 vadit inter terrá ⁊circũfe — ¶ £t dixit:⁊ nõ oia vident in lucc e * cuítif? RU iio T retia: $ 'enfüs nó peipit pp velocitstémot^(T 2»0. — bile viilucefs vi [B e vex gp coloz ppm jd vífíl! AE b od um! e — * ſſe amo · Empe. eſt ex rõ / — vifibilie vi in luce ⁊ indifferenter ſue (s dno Y OP PAM GE APP OPE neo rosie rs d cntitiLbzeni fpatio:fsimayimo — videat inobfcuro fiuenó- (T 0-000007 ifl IW ME Mi —000 patio.ſ.ex oꝛiẽte ĩ occidẽtẽ ẽ mariereceder a rone. — dent ín luce ac.í;coixi ?g nó éne&c vt yi
— LI EN — —
IATER ——— c1) Pg e
: o IER 3E J 2
Pideitin cisco Tiber Secundus MM ; iq: fant q̃dã q̃ vident í *^ole- £3 — —0000 e b "x hie ídénomé. 2»o/fscolo:ppinóvi«cifg * MO eẽ mediũ. CJacuo aũt facto nóalíad toy adentiant ĩ obſcuro:tñ coloꝛ ppzi? vniufcuinfg; certe:ſʒ oinoníbil videbit. TExopt quágdé ^^ iq Dicere co aPO ptas * t nó pt. git cãʒ coloꝛẽnece ẽ ĩ lumie videríocmeft. ^" ^Y eR TR aired 198 coloꝛ v2 ur obícuro (|. 2».0.qre sãt ĩ vtri 5 i iai Ww3 wie TUI I S oue iiteiicioirppquiiwdé 3⏑5—— 4. giao 4n luce. oicendaeftinalíoloco-£t vigitta Pexuecitate. Siaphanũ.n.ab h̊lucidũ fit. bus cine LL. ue TUR feteni venio Loleiqe Leia t pag de nã lucídila CDemocritꝰigit nó vere dixit ĩ bꝙ exiſtia/ "de — ,. uus h, — luci? nete lacepp aucitatẽ e? fícut boc accidit uít ꝙ mediũ ect vacuus:t(ic viſio eẽt magis — 4 | AL Étnà Puts cit foꝛtibꝰ:⁊ iõ ftellenó apparet in oíc. vera: fi fon míca cét i celo.IPoc.n.ipolt € "dosi hor inp tolo eft alia a nã lucis « lucidi. luy ent eft Here eM S REIS. celo.Poc.nipole e. Pus I$ p fexcoloz aüteft vifibilismedíanteluce, .— «Aute cni nõ fit niñ qñ ſenſus patit alid paf ;C wy is amie att intrii manifeſtũ fitsqi)q9gdes fióc.S55ipolcé vt vifue patíata coloxe:rc/ TUA ai a mie C vxcolor eſt. añ ⁊ nonvifineln — manet igit vr patíata medio. Añ neceé vt ER 0^ tir ii Hoc.n.erat ipñ coloꝛieẽ:motluuʒ eẽ aliad ſit ĩ medio.Si aũt fnerit vacuũ noni Tn SS acti oíapbant.Zictueaüit ofapbáilume —viflo nõ erit va: níbiloino videbit. z3icta |
z * H — — — — — — —— — /
* X o C CREE ve d Em
n e:
| Ai
pe cram n *n*3 - E -
— — — ——— —
— —— — —
n a rboPmáifeiti.Siqsenipo/ XCigfcáppquácolozueceé vri vidcatnifi i dh P ; I8 colozé füptpm viſum noñ videbit: lucc. Ignis 9tv?tvtrogs.f.tobfcurociluce um ' | | | Es pes tonetoíapbanü:putaacres:abb Et bnece ẽ.Diaphanũ.n.ꝑ D € ofapbanii. M 3| (C3 qs: exnte mouet qo ſenſitiuũ eſt. ¶ Cuz declarauit ꝙ actio vifus non pficit nifi ꝑdia 74- —9000 | | : éá co aũttm̃ apꝑet.ſ.qᷓ oẽ vifüsiluce ^ pbanü medíás p fígnü p cii coloz füzit pofit? fup vi iM a" | | [ | !
Colon: filrnó v fine luce.h.n.etiã eftip, — fus nó videt:cét qꝛ viſus nõ pficit nifi p lucé: tu Ham T
udqð fuitin coloꝛe q &.f.g eft illð qð trio nó iuemt nifi in ojapbano medio:incepit repbédere uM TE
bíapbanti actu: z perfectio bí q9 IO — fyemocritusoícété pfi viftscét ín vacuo tunc cét i | T d
pl lux. s fianüáci? iir pcriectio olapbaniC — magisvera,(T £toixit.Dvemocritue «c.i.c cii Decla T | Vi aliquo 3b e maífe(tü €:qm fi pofuería — ratu efto vífio nó fitnifí p mediũ:nõ recte opiabat TM | : jt y e abée coloꝛẽ ſuper ipᷣm viſum no — Pemocrítus qfi vifio eet mediante vacuo:tunc cet T
yr) Cbítur.€35 colo2 mouet diaphanũ:ſicut magis va. ¶ D · d. hoc.n.ĩpole ẽ ⁊c.i. h̊ eni qð dixit q | |
: " '] *v Lfü í id d - , o T * » (s cücontínnatur mouet ſenſus abeo. emqouioedorus —— Welt. ett figni ei^ j rz im oeclarauit qd eft vifibile.f.colozzz qd eft oía/ — mottet 1 patit a colo2c:x coloz mouet ips-Et pole |
| - p | Dbanü: gd lux:icepit dicere ſũmã eoꝝ dóclarauít. — cft vt vifüspatiat c T3
| —— ioc m " ⁊c.⁊ hoc qð dixit máu. — ratum fuent ex — (i (tà D ni —— — — ü eft. ones Quaꝝ vna ẽ ꝙ oẽ qõ vii. moueat mediü f ũ: ũ moueat | Aes I. à oc qo t medi Pm tactũ:⁊ medi moueat vifus. Lane | l M — —— ——— —* videt inia ^ fi Vactiti Cet inter vifum ⁊ vifibile:tüc nó poffet nro: —— vident fm colozé ppaiuis mane egmnon — üerevifam.ois.n.babit"eriis ĩ coꝛpe nó agit nifi fm Tc? vifum: i» Lbocmét eftillà Ar AUT. P.o-bocn.ét éillótt. — tactü.Giigit vltimü motü nó tágita motozenece "l5 colo D ^4. fube colozis Ém Ms —*88 WS cogmnones — eft vr iterea fit edit qó reddat paffioné:t illõ me, ne 1? , xe » f , — 29329 , - - ? "unm iu bíapbanü in actu (T Et teni en quodmouct diũ erit tactũ « tágés;pzimü aüt erit tangens non ta. f5tactü:cme "w' Declarat eécolonsmifi $5 itp o gitaoiffó non — ctü:t motus poftremü tacti nó tangés. Vũ nece eft. diu moucat Sapparuitnobis cpipole ^ vtvifibilepatíat a medtonó a vacuo;fic cxiftimauit "5 33.8.
ap. eft ideat : upon T pitt aec fine licec lux intrat viſtonem — Zvemocritus.L £t becé vemóftratio g» vifio impof. 272 340 | "MCI 14] —8 Colotib^nó qp largiat colbwporsonévt moueatur a — fibileé vt fiat p vacuü:non o» vifus ipoleeft vr fiat EM: IT MN XE it pꝛius ¶ 29.0.2 pfecti 1 , babitii;t Db occlaratus nifi p mediuʒ Pot.n.alias dicere fi neceffitas ad ^^ ^* p^ oi pro LL M a Xa eÍtact?oiapbái * Aaphani e lux ⁊ci.⁊ lux eſſendũ mediũ cet pp ſenſatũ cé diſtictũ a ſentiẽte: M l ii mu a —*88 gnu eius ꝙ lux nõ bscé abſq; — tücnececét vt cli ſenſatũ tãgeret vifus gp ſẽtiret ips | 12;
j » là 3 9». ía i , db 1x d 4 126
Part 66
^, — cid a trie aliq coloxtüfupips ^ «noeftita;tió nóintéditZbz.pbuncémoné p vo. ^ abt ORE 64 vfam:q: nó efti nen nó erit lur iter Co^. fusindiget medio necio:f declarare ꝙ cum fenfibio ^'^" 7 7 0 7- MM |
V auferi-aufert hi — ——— igit diapha — líafuerintoiftictaab co:ipoleent vtfirp vacuusiyt — ^v AU PU
:D.fed colo mouet oíapbanis erit oiapbanum. — exiftimauit Oemocritus. Et € fuftétatus fup boc WD T IM
'Pmus:g; cam colozf lapoanu «Gifed pp B qó — fenfuoidigét medio necio.ſ.qꝛ fenfibilia cus fuerint ^ ^ Áo RO h 1i
L7 9990- duel üerttpofítusfüp vifusnó vi; ^ pofita fup cosnó fentict:t a» vifusétno erit mfi * APA |" o3. «ceffe vt viſio colozis no copleat:nifi : A Seni ni e : S. UE DE TE TNI MEE
u Diapbani a5 eft nocopleat:niſi coloꝛ mo [ucész lux nõ iuenit nifi ꝑmediũ.¶ .d.iã igit ocà Kd 9900000000
di s Pbani qo eſt meaiũ iteripm a viaẽs ⁊ me; — eftca «cic deciaratũ é ꝙ vifus ncejo idiget me/ 25-7, « WORDS
mo - , J - — 4 e $ ^ *- P * ; üer. red / Gehe dae vidéte videntéve ^ dío:eclarataép D cápp quicoloinó vinilliluces ^, / ss ln Mane — * videte mouet᷑ a coloꝛe qã —«eftqenó vinifi ꝑmediũ. ¶ Et 5 oemoftrat —— Ee is ic WEBB 743 - Atüirroeinde ipfe mouet vifum, ponopinat qp cã in eẽndo lucẽ in'vifióe eft vt faciat Madero TT 1 n '
Sn. ba h diẽ za Ge Peer inplecn RIS | VIELE Cn ic emocri.opiatꝰ ſi eẽt va⸗ coloꝛes in actu:fícut qdà opiati ſũt. ¶ 2.o.ignis aüt MUTO | d qð me (1: ꝓſpici vtiq:c yi in eis ⁊c̃.i.⁊ ignis v2 ĩ obſcuro * | Ww | b, Cdeor: díü ꝓſpici vtiqs:certe t fi foztyí eftin ca vtrũq; f.q? facit mediũ S ogregatt |, | rff I j ! |
tice | * fer Hoc. n. ipole. Patlẽte nauga qv eft lucidü:« motetíps Pm cpeit colos brc $ ds Al fe li
ü "1 (^ d - s 24 iuo fit ißʒ videre:ab Ipotgit ꝗ vi colo ¶ Eadẽ aũt tõ ẽ ð ſono ⁊ óodox. Bibi, -[^ 7 7 7 no ud
li | | , p" Fan
MM — ——— — — —
AIR —90 Ul | il CU DL 1 j , NI | MI | nl IM THU A PN —90000000000 ! ii li DONUM — UM LIN EIE MH Ul Il ri P UR UN 1 MM | lil Mi [ j ALI WAP UAR | OE APTE | I TNT "n I! i H N n Mi "n i | NI y Wi WM —900000 E] bu PRETIO E | —90000 ll "i ARA li WE TAN al ! | UP | E | ANM | | ! TM | [| TR RR ALLY a n D "n RI I Wb DO ELE] pau M MP WO ELE E E op M! A BUD f e EAM c d E M" i31 Bn n , Wi m : t E i | : T Wi i | MU D HH j * DSocumentũ 06 giri n opt 1 | Ii: A8 bod NT net ꝙ odot PUE AM | | fit corpꝰ diſſo LESE EUR os LE lutus in acre AMOR d RU 4n abodotabili, | i y Wl | " V Ið · . cõ.ↄ7. 1 ABA d AM. E 4, ioi.· i 00 i 2 Coloꝛ b5 P wd nh i dupix cc. vnũ Mu nr eft naturale:
— —— — — b
ipor tãgẽs ſenſitiuũ ſenſuʒ fac. $55 ab odo re ꝗdẽ ſono mediũ mouet᷑:ab haũt fenfi/ tiuoꝝ vtrũqʒ.Cũ ãt (ap ips ſenſitiuũ aliꝗs apponit odoꝛãs:aut fonide:neqs vnum fen ſuz faciet Zetactu t ⁊ guftubs fc ſilr:ñ dt vippquá afit cás poſteriꝰerit manifeſtũ. ¶ tíitcémo idemẽ de vocc ét z de odoꝛe. Nullũ.n.eoꝝ fi tetigerit ſuũ ſenſuʒ fac ſenti rc:f5 mediũ mouet᷑ ab odoꝛe ⁊ a voce: c ab iſto mouet᷑ vtrũq; ſenſuũ.Si igitttu poſue ríe ſuꝑiſpᷣm ſenſuʒ aligd hñs vocẽ:aut hñs odoꝛem:non faciunt oĩino ſentire.Et fili € de tactu ⁊ guſtu:ſed hoc non apꝑet:⁊ poft declarabimus cauſam in hoc.
y*; 10!
75 ¶Cũ oeclaranít ꝙ fenfus vífus nó fit niſi p mediũ:
incepit oicere €t op p iſtã eãdẽ oeclarationé tres fen fue necio idígét medio: ſᷣmo ei? é máifeftus.(L Et p D qo otrit:cfilr ẽ ð tactu c guftu.itédit copio nra in ſenſu tact? ⁊ guſtus i D a» idigét medio € fic opio nr̃a in alis fenfib^:ls illi ouo fenfus videan£ fentit: cuz fua fenfibilia fuerint pofíta fup eos:⁊ iõ non ita manifefte vidétur idigere medio:ficutilla tria alia. ¶ DS ð · ⁊ poft oeclarabimus cám in. D.i.cs pp quá fenfus tactus:⁊ guſtus fentiunt fenfibilia pofita ftv per ipfa:z non eft fíc oe tribus f enfibus alys. — ¶ Aediũ ãt fono ꝗdẽ aer ẽ:odoꝛiãt ĩnoĩatũ ẽ. Cõis.n. q̃dã paſſio ẽ ab aere ⁊ ad:fiCoía^ phanũ coloꝛi:ſic ẽ hũtiodoꝛẽ qð ẽ in vtriſq; his. Aident enĩaialiũ aqtica bie odoꝛis fent ſuʒ.Sʒz bó qdé « pedibãbulãtiũ q̃cũqʒ; re^ fpírantipolia ftint odozare nífi reſpirantia. Cauſa autem c de his pofteríus dicetur.
¶ Et mediũ ĩ voce ẽ aer:in odoꝛe aũt nõ hʒ
nomẽ. Eſt.n.aliq̃ paſſio cõis ĩ aere ⁊ in aq. Eſt de odoꝛatu dfi diaphanitas ĩ coloꝛe:⁊ lõ ĩuenit in vtroqs. Aialia.n.⁊ habitãtia in aq̃ hñt fenfus odoꝛatus.Sʒ bó ⁊ oia aialía ambulantia anbelátía non pfit odoꝛare fine anhelitu: ⁊ poft bícemue cám iniſtis reb?,
| 76 (icit ꝙ mediũ i voce eft acr nó ad:q2 alalia d füt
in ad ñ ſẽtiũt:vt mibi vi nifi p voces cadẽtes ĩ aere e? aquã.Appet.n.ꝙ vox nó fit ex pcuffióe cozpoz ĩ ad e2rio? odoꝛe.¶ O.d.ĩ odo:e át ii bet nome.i.nã aũt recípíes odoꝛẽ.ſ.q̃ € i medío:nó b5 nomen fic bs nà d recipit coloꝛẽ i ad ⁊ Tacre.f.D nomé diaphanũ. (C 350.cft.n.pafíto cõis ⁊c̃.i.apꝑet.n.ex boc ꝙ Fecer ptio odozíenó € aeris $5 ꝙ € aer:neq; ad P5 Q^ € aq: f5aliquá paffioné e£ ín nà cói eis:⁊ illa nã inata € re Cipeodo:cs ex᷑neos:⁊ D erit vt nó béat i fe odoꝛẽ oio quéadmodii oíapbant eft nà q recipit coloꝛes exne/ 085 ꝙ nó bscoloé ppꝛiũ. ¶ £t b ómóftrat c» ipfe no opiat q» odo: fit cozp^oiffolutü i aere ab odoꝛabi u:fs é dlitasaliq p quá illa nã inata € ꝑficũſed odo? nó pficít pillàquéadmodii oiapbanü p colozé:fs co lo: nó p diaphanũ Etſie colo:*bs dupix ceidz vnus efti diaphano nó termiato:cé íll6 i d € e£neti:c alio (n diaphano termĩato:⁊ ẽ eé ei?nále:fícodoz bs filia bec ouo eẽ. ſ.eẽ ĩ büido fapozabilit ẽ e& nàle:t cé in
De Anima
hũido ñ ſapoꝛabili:⁊ ẽ eẽ exneũ.Et poft óclat: P cá locuti fuerim? 6 D fenfu. (T O.d.⁊ꝑꝑ b ient
cx vtroc; pp bác nás cõeʒ iueit odoz ey yxtros €7
méto.f.ad caere.dlialia.madtica bit fenfü odo
4nó éoubíü:qn D fiat medíáte ad. (|. DO» malía ambulátía zc.citédebat p D óclare ꝙ odozát abfq anbelitu:z qp B non € ipole fico plura aialía babítátía i aere nó anhelãtia
malía odozent pcr anbelitum;z quedam nor, ¶ Tractatus Sextus. ap.
plana ⁊ lenía ſunt:qm̃ pfit fonare.IP —9— eftipfi^medij ⁊ audítue faccre fon
¶ In B afit loco determinemꝰ pato 9€, : ⁊ oc odoꝛe.Dicamꝰꝙ voxẽ onplepe n actu: éi potétía. Sunt.n.qdà Q9 01 « tur facé (onti:vt pogia « lana. Et qdã p tur bác ſonũ: vt cupzus z oẽ duꝝ.Len⸗ " pót facerc fonum: boc potcft faccreil
ipfum c auditum fonnm (nactus |. «s uf
/ 3 oꝛdinare »fideratióes oc virtutib Uidet fm nobilitatẽ nõ Pm nás:c (ó pofi, moné oe viſu alus fenfib":oeide oc auditum é
odoratu · ¶ £t bmõis ci^ i h capto abbzell ir
Gdá brit fonü:vt res dure:⁊ q̃das nó:vt mole s ad
tiũ ſonũ:q̃dã oicunt hꝛe fonti in actu: * «C4 ítatit ꝗ f5actíi fp fon? alicui?ad ol⸗ olt ítaliquo. Percuſſio.n.ẽ facice. t eftcá (it vn6 facẽ fonti. Ziltey. n. Par qi berat.£ uarcfonanead aliae (ry, 4L ágit.n.aliqdcum afit íctt) tetigere 3ict^arnófit finemotn locali. 1097 cy mue nõ otágctifiíct? fon? ẽ. Nullũ.⸗ faclũt lane etfi oculcen£.€35c8 7 dr ócad nía z ocauaffit.£e adc qm̃ lencee Apoſt auté cx repcuffionefacipnt multoo «e, primum in potenti exire quod mot liqd ¶ Et ſonꝰĩ actu fpfit palíqd 7 apo 4 in aliquo. Percuſſio.n.ẽ illð — —— poſſibile ẽ qꝙᷓ flat (on? abalíquo V7 ncc cutiẽs.n.ẽ aliꝗd:⁊ pcuſſuʒ Calo agli eft vt faciẽs ſonũnofaciat ſonũ ^ 7e edita quíd.f£t percum̃o nõ fit ſine mot gio €? tlone:⁊ ficoirimue ſonusnone génie iuſq; coꝛꝑis:ſiẽ vellera lane cum
factunt ſonuʒ oino. Szʒcupr 7 C^ xaus
uuz · Cupy ãtꝛ elenercoꝛpa au p reflerioné faclunt plures peor c rg. pꝛimam p:opter p:obibiriont grin
1:9 eiii. f bim, ci
fsoiaant piſces
fíne anhe⸗ tu. (T 2.0. poft oícet cá in hoci qre quedam d 1.
AUnc ãt pꝛimũ o ſono rolfatu
aft i 2 pie ^, ilo? '
i" ]
p M] » ji Í
Dep] Ye e fret
j^ v
E à " Qv Win ^ r p J , ; bdo du gute J0v QM ^9 eov — — prove ev ufi "e tL e $^ /⸗ ⸗ —* Pilas: md eL " P4 ,
— M —
^ Ca raj a" eov» L3 é » * — yz f & |
| UN x —X ^ |n zt eA up f^ A. 9 — fb. * £L ul, e ned js s 350
X. iber Secundus m.
? PCS
it . ro pr paligd pcutiés:: apud alíquid pcuſſum manife aliq:medii.f aere ⁊ aquã:⁊ qð oic i D caplo ente 4. A C Et abbzeuíatio cuis ẽ cp fon? fíta pcutv 7x9 pcuffo:z ab aliq i d pcuffio cadit. Percuſſio qo actors bs agés.f.pcutiée:z mám-f.pcuffum.£t ;; Pcuffio € motus localis nó fít mfi i ad caere.uris vüb»* yt fit ín vacuo: vt oeclaratü € in. montibus àntle "Percuffus.n.ey d fu fonus é ouob? modis: ni Tie ourü ficut cupꝛũ:aut ↄcauũ.Sondꝰ igit fit a litere Foulfloes aeris apó pcuffíoné a ptib"ei"ed: Der Itedebat cũ.d.cupꝛũ aüt q2 eft. lene:qri ita 9 iin P ut bac itétióe:fícut oe reflexióe radioꝝ · ſ. Qiig iter appetit coꝛꝑibꝰduris:qꝛ eq̃lr exiſtit i eis ó Pp Cogregat i eís vna actío:vt boies q attrabunt E xxu là coꝛpoꝛibꝰaũt ↄcauis ꝑpreflexionẽ aeris litur Gee quétes:q: nõ pót exire aer ab eis:⁊ ſic expel ! nei flerio Cut pila expellit a pariete: b itédebat p re: WD. ae? ne ¶ Et óbes fcire ꝙ fonusnó fiti aere:ita qp » " * Xpellit a ꝑcutiẽte mouet p fe ſingulariter oo het i Pueníatad auditü.&55 oebes (cire qp illud qð fit »1, ^5 4, «t€ 0€ pcuffióe coꝛpoꝝ adiuicé € file ei qo fit in : 3 qii lapis pucit in aquá 9 circulatiõe.ſ.qꝛ fit in Ey apð pcuffioné figura fpica:aut ppe ſpericã:cuiꝰ Mae € locus ꝑcuſſionis p cypulfionéaerís ab illo in — ppe Et fignü etus € ꝙ pole ẽ audiri ^ ES tel ct pücto aeris:cuiꝰ remotío a pcutiete é cadé: i? dir remotio nãlis actus a cuiꝰremotioꝛi nó pót aw qM ^g fi. , ph vox:⁊iõ oie pcuffio b5 fperam terminatas: NU i^ 9€ odoze ⁊ de coloze.f.quia mouétaeres ex oii
"jte Partibus fm iftam figuram fperícam. ' C upliusaudit in aere zi aqua:(s minus. oeftaüt fon(ppzi?aer neqsad:f5 ops fir⸗
loy fieri ꝑpcuſſionẽ adiuicẽ z adaerq. ĩHoc.
aũt fit cá ꝑnaneat ꝑcuſſus aer ⁊ nõ fotügt. CIíi fi velociter ⁊ foꝛtiter percutiat᷑ fonat. £) p5.n.pzcoccupare motũ feríctie fractu/ ram aeris.Sicut fi»gregatíoné aut cumu⸗ lum harene percutiat aliꝗd latus velociter. ¶ Etẽt audit in aere ⁊ in aq̃ ſß minus. Scd tfi acr nó ſolus ſufficit in fono neqs aq. Sed indiget vt ꝑcuſſio fit acopib?folídie ín in^ cem:ant ín aerez. Et erit qii fuerit acr fixus H recipiẽdũ ꝑcuſſionẽ ⁊ ñ diuidet. Etiocũ ꝑcuſſus velocit A foxtíter faciet fonti, | — PETUGE pcuttendaficedat diuiſio
y Qe — ol crircumulá baretne. wu oedar ' to fit palíqd apó aliad « in NM líquo:z declarauit eà pque fit pcuffi us P5 S iccpi NINE carare illó i quo fit pcuffio. (T £t.o.c audit i aere AO b. 30:15 mínus.t-f5 ad mínue reddit vocé foxtitey Mp er 23.0. t aer nõ € ſolus fufficiés in fono 2c.i,z tds non faffic vt fiat fonus abfqsalid ꝑcuſſo:neq; aj —8 afficit in Ds idiget vt iaere fiat pcuſio acoz; ih on — in ĩuice cin ipoaere (T 20.7 boc erit tfolia. uerit fixus ze. fonus fit qii pcuffio faerit fip; f IS coꝛꝑibꝰadinuicẽ.:⁊ ín ips aere: fnerit pcuſ⸗ Hisce. tis P veloce motũ:ita ꝙ pcedat motus ac; ller ca et pcutice hũs latitudinẽ v gᷓtitatẽ am̃ refi ?tiget 2 aer.£i en. ! pcuties ⁊ pcuffio fuerint talía tiégns dX videat dfi fixus t n6 oíuifus.f. qñ pcui ierit diuiſum:⁊ motue eius nó fuit tardus.
(1 Cum voeclarauít eat
(750. ió cus aligd fuerit pcufíus ⁊c̃.i.⁊ ſignũ ci? Q fonus nó fit niſi quádo motus pcutietis fuerit ve: locioz diuiſiõe ẽ.ꝙ cii aligd fuerit ꝑcuſſum ex cis q nó funt inata facere fonü foztiter ⁊ veloater fiet fov nus:vt accidít qii bó percuſſerit cumulũ barene fo2 titer velociter: ppter boc qo oixit ꝙ ea que funt velocís motus faciunt fonum in aere: [5 non. percus tíant aliud vt motus coꝛrigie in aere.
¶ Echonaũt fít cũ abaere vno factopp vas. —.
octermínje 7 ꝓhibẽs diffundiiterũ acr re^ pellít ficut (pera. Clidct femp fieri ccbó:fs non certüe:q accidit ín fono ſicut ín lumic. eteni lumen ſemꝑreꝑcutit᷑. Neq; eni fieret penitus lumẽ:ſedtenebꝛaextra id qð afole illumínat.$55 non fic repcutit:ficur ab ad
aut aere:aut abaliquo alio leníns vt vmbꝛã
faciat qua lumen terminamus.
¶ Echo aũt fit ex aere qñ fuerit vnꝰꝑp vasa
quo continet᷑ ⁊ pꝛohibet᷑ a diuiſione qñ aer rcuertef ⁊ expelletur abeo.q.ſpera:⁊ foꝛte echo fit ſemꝑ:ſʒ nõ manifefte. Accidit.n.ĩ fono ficut ín luce.Lux eni ſemꝑreflectit:⁊ fi non cét ita:nõ cct in ot loco:ſʒ obfcuritae cét (empe locá (up qué cadít (ol. $35 nó re flectitur ficut reflectit abaqua ⁊ a cupꝛo:⁊ abalije coꝛpoꝛibus lenibue:íta ꝙ facít vtr bꝛam:⁊ eft íllud per quod venit luy.
fon »feruádo fuá figut'3: vtaccidit i ib?nó : tatis. ¶ Et.d.echo dA echo fit NAT fit^ —* terminatus « inclufus pp illuda d tinet pbibe£ ab exitu:qm̃ ci mot? eíus à p pcutiete pficit aer a la terib? eiaq otinet:z percutit (pm fcóa pcuſſiõe fili pme pcuffiót d fecit foni: ficaudit idẽ fon? iterat? ei dfi rides pmo. ([ £t aſſimilauit íftó fpe expulfe: qiii qii (pera expellit otíngit in ea motus filis p mo;
tui: echo audit poft pᷣmũ fonü dfí rñũdẽs:qꝛ iã ócloy Iaen ðclara rati eft ꝙ inter oẽs duos motus € qes.([ Et nõ ẽ in/ fü q iteroce
telligẽdũ ex D qo oixit:fit ab aere qri fuerit vnug:g» fiat ex vno aere:qꝛ ẽ oiftictus p motü ab alys pnb? aeris:vt lapis qñ ꝓucit:aut pila:f5 ops itelligere gp i;
tédit per vnũ acré vnũ:qꝛ € termiatü « otétü a vafe.
Fer eni q eft talis cũ i co ↄtigerit aliq̃ paſſio mor? foztis:otínget tũc a pcuffioe file ei qð cótigit a iactu lapidis in aq̃ ·ſ.ꝙ ille motus nó pficif pp ipm termi nás:dpp pcütit fcóo a laterib^vafie termínatie: fic
otingit alía paffio filis pme:quapp ille fonue iterat,
Zirifto.igi£ affimilauitaere in h̊ motui fpere:d cum
pucit expellit mota ab co qð occurrít qñ mot?fuug nó pficit expulſiõe fili pme:nó £5 ꝙ vna psaeris ẽ lla cut accidit fco ifta reflexio ⁊ expulfio.([ 29.0.4 foꝛte ecbo fempfit:fed nó manifefte:z inuit per boc qũo motug fpere fit in aere apó pcuſſiõeʒ Tals eni motusnó fit in aerea pcuffióc nifi motu refleyiois, "ercutiésg-p expellit aeré in oirecto ei?ad ptes ad quá mouct-pcuties:t nifi ꝑtibꝰaeris acciderit mot? oucrfíóis ri fteret ifte mot^er oib? rei pcuffe edliter aut ppc:íta ꝙ ex D fieret fig*(pica:atr ppe cuiꝰcẽtrũ ẽ rcs ꝑcuſſa:⁊ dixit. ⁊ foate ecbo fit fpi; foxte cá pp
2 ual imr — —
md bt A
Ex abꝰfit fonus: quo fit:icepit oeclarare qódas accidés foni qo 01 iat e ——
E] cO. — — — E — —2
— F
— — — — — — d — - E. ——
Vi —
— — — — ra Er "V — "P TI Hs * * -
— M ÓM————— — o—— rÓဠOE LES s :
— — —— — — — — — — — ——— — eer ium
quã fit echo.ſ. Cuerſio fp ẽ i ſono:ſʒ õbilr.Cũ.n.fue rit ita foꝛtis ꝙ faciet paſſionẽ pmanété in aere aliaʒ nuõ a pᷣmapaſſiõe « (ilem ei ín q̃litate:tũc fiet ecbo.
Xunrbsou! ¶ D.d.ſicut acciditin luce! Luy eni reflect. «C. i.
gc reflexio nes: oꝛrem X
boc qð accidit in ſono:ſile € illi qð accidit luci. RLux eni b duas reflexioes:foꝛtẽ ⁊ ðbilẽ. Foꝛtis.n.faẽ lt cc ſcõam:⁊ eft ↄuerſio q̃ fit a coꝛꝑibus terſis:⁊ € ſilis reflexiõi d facit in aere fonus $m ꝙ eft ecbo debile. Scða aüt € luy debilis pp qui vidéf res i vmbꝛa:⁊ eft filis »uerfiót p quá audit bó fonü ſuũ:⁊ é illó qð nó puenit ad D ꝙ ſit:ſic cóuerfío d fit ab ad ⁊ cup? que facit ſcðaʒ lucé (n pte oppofita pme luci:ſicut có uerfio foztíe facit tn aere (cóas voce in ptc oppofita pꝛime voci.( Et illð p qð ſcimꝰ banc ouerfioné luv cis:fícut dixit:eſt qꝛ videmꝰ i loco fup qué non cadit fol. Luy.n.inata eſt exirea lucido fi rectas illumi/ natióce ad pte oppofítá lucide ptt ex cozpe lumino/ ſo:ſiẽ oeclarauertit facíétes libꝛos aſpectuũ.Si igit nó cét illic ouerfío:tüc obſcuritas eẽt wn oib? ptíbus pter parte cut opponunt radug:quéad modii fí mot? aeris q facit foni eér ín parte ín qua ipelli£ a ꝑcuti/ ente tifi:tücfonus non audiret nifi ab eoq eft in illa parte tĩ· Sed fonus audit in oib? ptib^rei pcuffe:z ideo ſcimus ꝙ illõ qð otingit luct oe figura fperíca: file eft cí q5 »tigit motui pcuffióts ín aere.Scðʒ igit ẽ itelligéda »filítudo iter bas ouas reflexíócs. ¶ Coꝛpus aũt cũ fuerit luminofus ex oib? ptibꝰnõ eft dubiũ cp faciet ſperã lucidã:⁊ b ðclaratũ ei aſpe ctibus.Oia (gt iter bác ſperã ⁊ pꝛimã eſt:ꝙ Lux eft ín ifta ↄſilis:⁊ i illa diuerſa £5 foꝛtitudinẽ ⁊ debili⸗ tatem.£t v ét qp fpera lucis facta a cope luminoſo er vna fua ptíti:cti boc p eft nó ↄſilis fibi in luce ẽ etiã nó pfecte rotüditatis.f.op lógiffima oíameter é illaque erít a cozpe lumínofo ad circũferẽtiã ín pte cut opponutur radi:⁊ bzeuiffima ín pte oppoſita:⁊ ẽ ps ett ſuꝑioꝛis vmbꝛe oib? ptíb? « pauciozis lucis, ¶ Aacuum aut£recteo? ꝓpꝛiũ audiẽdi. Ir eniĩ eſſe vacuum aer.Hocautẽ eſt faciẽs au dire cum moueatotínuue ⁊ vnue. Scd p; pter id qð frágibilíe eft nó ſonat: niſi lene fit qð pcutítur.ZLunc atite5 vnuefit fimul pp planum. Cin( eni cft lenis planum. ¶ Kecte igit fuit oct ꝙ vacui pdeft taudi^ tu.exiſtimatur.n.ꝙaer fit vacuũ:⁊ boc eft q9 facit audirecũ mouebit᷑ ↄtinuũ ⁊ vnus, Sed non pp bocq$ eft obediens.nõ cnim fit niſi percu(fas fuerit lene: tũc fíct vnus ecbo:quonias venítifimula ſuperficie eiꝰ. Superficies enim lenía eft vna. 8i ¶ Cũ oeclarati eft ex boca» aer eft mà ſoni q ipole eft fier nifi p illũ:nõ errauítex B mó q dixit:ꝙ fon" fit p vacuü:cti credebat aeré e& vacuus: ſi errauerit inqtũ credebat aeré eẽ vacuam. 3pfe ígitur laudat €08:q? recte dixerũt vno moó:ls errauerit ín exiſtima tione ſua. O. d. ſed nó pp D qð ẽ obediẽs ⁊c̃i.⁊ aer
e tllud q$ facit audire c mouebit vni otinudü:fed Uic motus nó inenít ei vnũ c otínuü fm ꝙ eſt obe:
(Et tf t raz:fed cũ percuffum fuerit copus lene: eft id —* Cim pp quá motus ſit vn? ⁊ ↄtinuus. t e! qp paifium fit comas lene:dedit cás in h̊:⁊.d.⁊
tüc fonus fiet vnue «c.i oicim? gp nece é infaciédo
De Anima
ſonũ vt pcuffus frt lene:qꝛ vnꝰſonꝰnõ fit nifi ab ve motu:qii copus pcuffus fucrit lenc:tüc (git. mot"
partes aerís a ſuꝑticie eius:qm̃ lupficice rei len , v
vna:q̃ꝑp 4 pcuffto erit vna:quaꝑꝑ ⁊ fontis erít vn fupfictesauté afpera nó eft vna f5 plurcs füp?l Quapp pcufíio erit plee:quapp fon? nó fiet £llic oĩo pp ofuerfitaté ⁊ vnifozmtaté eag:cqz vna carumo fufficit in faciédo ronü:nec oéoifi fíüc yna peuflt? ¶ Sonatiniqdes igit qð motiuá vri acri? contínuítate vfqs ad auditus. Z[uditue n cónálte eſt aeri. Pꝛopter id auteʒ qriact moto exterioꝛi quod ifra mouct᷑. Pꝛopi qð qdé nó vbiq; audit aĩal:neq; vbiq; * trataer. Non eni vbíqs bs acres mone pare aiatus;ficut pupilia humidum . * ¶ Hñs igitur ſonũ eſt mouẽs vnũ aer continuationẽ quoufqs ꝑueniat ad quái : Auditus eni eſt copulatuscũ pcuffiocid ín acre: (ó non in oiloco audit aial:nec oi locotranſit aer.Adẽbꝛum cni motum⸗ anhelãs nó in oi loco babet hoc:ſicut o! fitío vídentíe apud humoꝛem. j
¶ Cum veclarauit diſpõnes qbus fít fonus oif
tiões pcutiétis ⁊ pcufft aerís:icepit oeclard' by
fít copulatío foni cü auditu ab íftis reb?. (I EP; t
bés (git foni cC.t.nece ẽ igit ex D qo oeclaratii. c
agẽs fonü fit mouẽs vnũ acré motü vno mot!
nuo quouſq; pueníat ad auditi. £t intédit P, 5. org; oirit vnü;nó vni pp oiftictíone ab alys pf c f5 vnum pp vnum moti otínuus. (T D.0* au oqtí copulatus «c.i.« ſen ſus audítue copuiat cũ fO? ci co exiftít aer otinuus cü aere extrinſeco:g ſ nibil ſentiret. ¶ 2.0.7 ió nó ioi loco 4C.1^ d to it vt ín boc fenfu fit aer cótínuus cũ aere ext oco qué cadit pcuffío:ió aial nó pot audire fn 0^, oi locis ín qbus nibil diuidit᷑ iteraeré ꝑcuſſũ
nó ẽ qðcũq; mébas fit: s mébzus ppꝛiũ· die
pbanus aptus ad recipiẽdũ colo1cs. C-£ (afit
¶ Per fc qe igit ifonabilíe acr pP! Mr cilc frãgibilis C. scum vᷣo pꝛohib — fic motus fonte C.bícantes Cínauri C^. oí tug: vt itmobilie fit tenue certe l7 gy otíae motus. Pꝛopter Banté ? P2 ge. mus:qm̃ non igredit ad ipſum 27 í mi rẽ: ſed neq; in aurẽ ꝑpreflexiões mirin⸗ autem bocaccidit non audit:uec. ga:ſicut que ín pupilla pellis labor coc?
¶ Hoc igit ips nó bs fon(i.f. CT: 05 cc qo! diuiſiõis. 17$ igit pbibcf a oftiifloC «ipn tus eius erít(onus.Zicr autẽ g €^ qui
* jt £i fít in aere fít ab vna pcutfione:qri ifimul expelun egg?
I — — — ⸗
[d E
à Seccundus jt M li
; ** foit : à | : | p Mem - nõ motꝰ: vt ſentiat pfecte tauerit fonü ín eo pp aeré incluſum in comt ⁊ ouri:: | [ , j : ratfi 5 rot Et ioaudim? étin aqeq2 tie coꝛnu. LUN O·d. aer. n. ſemꝑ mouet zca.ccá buius. Aer g eft in | : n 6s ir Hh acré copulati:cumnó irrar ——— V ie acutt auditꝰeſt:qꝛ aer qelt in au aercte — 00— E —9* nó aüdieny Pp [piram./Etcüboc acciderit mot? foni eft eran rirettg ana — * Sri "E ———— cii accideritmotuicere — fon] 2vo.c io oixerüt acc ppittü tiniti q amd WILIEE 1 ümog oſicut diſpõcutis que ẽ ſuper vi Bu aurepp aere iclufüs dixerũt antig pauditus. ^^ ^4 "2 77 — NN , bcft q accidit occafio. rquod accidit oc Arp vacui biis tinnitũ: q» credebat acré eé vacad; ^ (mem 7m d ( TUTTA :| ructiõe auditus per itroitá aque f xerũt B qznos nó audim^nifi per mébginquo 4 : 4 — i FT RE U l| ftum acrem Sfftud id accidit que ſuper exiſtit aer diſtinctus ab aere extrinſeco. * deis IM PN E "iud (dc accidit eritroituge (L'etrü aür foner verberana an verberatus | —J |
9 crtrí í t : $ tcttrinſeci ſi ^ Mire. ob Ipfüm:tfraeD. ^ ^ attytrüqs moaut altero:cit.n.fon? mop? | fig ip(e c 1 9 PaCrÉ fitepfon"copula&cüfem, potfibiliemoueri Bthó: EE DEN
Pp * eelntu ꝓpꝛiũ (fti fenfüificut eft ét elntü lenib?cü | DP mo:quo qdé ſaltantiaa
recipit foni. vifus;icepit declare modü fm qué aer : ualstruſerit: nó igi£ ficat dem̃ eſt MAE hi, ldelbrag c Ebo tg ip nó bifonü.Laerze. O* [Oftat að verberat z verbera vr fi obij/ Ti jte. Cl ín ipfo UG — nó bs " fe o ciat acus acuí, €»5 Oop3q9 pcurit regularc MA
. I ( onu:⁊c T : : — ⸗ AM I! l Jm sel:qeé — cC vtaer lubito oíffiliar 2 imoucat. JU
»; Velo "em - ! (Olos. cts diuiſiõ 2 lg Quo "lots: boc ur aere. Sile eftin oiapbamo: E z à Nu i — fi diaphanũ béretcoloré nà — (Cara aüt ſonorũ ẽ pcuticeaut ꝑcuſſũ. Di TN QV (Cs. ci (git bue: fonoserfenó recipetfonos, camus igit ꝙ ẽ vtrüqs:fed onob? modís oí li qot" q pbiberat ei ;ja iuifíg e et monget p alíud uerſis. Sonus.n. emotus illiꝰqð pót mo^ | | Co rag Pouffus:tüc ifte motfacietin eo foni me, Wetalimo.f.vt a corpe aliquorcflecrantr. "m rE | , t6 —— le. quá nápofaírünannbusaeré — CO lenia.Sed nõoẽ ꝑcuſſuʒ ⁊ p-utícng ars q NE — busfüítimeisns map oe eo-atraütgetinanri X Dlotfi: fic eẽ dem̃. A gn acus percufferir AM PN nos factos ín aere —— pfecteoésmodos acũ:ſed neceſſe cft vt fir equale. ao. | — tdit aerẽ extrifeca in nont aerpofitinau (Cà fou?fít a percuffione:pcatiio aüc fira ꝑcutiẽte: $$ [ ! 3g | "à ad Tel; qa aer eit ncci? in —— | A. e — dure Quan fonus —8* | i |J | apeidiaiioirenrpie dta awe cial die un Modi oriedon Qil itrauerír no Ade a celtincreatíóeauriet — mouet expalfuis a car motus illius acris q | : 4 tunc dccídet nobis (!lüd aliqu d euadit « nola Peutictie fup pcuffum ; (cur
-— vo» — — o
— — — — — zx
——— — — — —
— e M
3ccidít qñ motui cerebzi accidit occafio:qztücib. — culam fup illud mouet à coꝛpore leni ci fuerit per;
Part 67
lemus quéadmodü qfi cutí d eftíup vifum accí / admodi igit tus rez Per alind copus lene.Cuug,
| enit 3 vi AT eiie : ! occafío no yidemus. motus rez euafa T 3 at f | — Qtomparatio aeríe pofiti ——— eae Fin agens; pcufffo bm miita —* eit "S pr eom
tio mébzi pp:y vnículqs fenfato.;f. boc * a — riSgefttalimó:attribuit pontiéti pcuffo. q-15 Ne |
Pficit actio iftius fentiétio: 4 i5 afimilauít dt epe f5 n oe pciffus « pcutíés «c.ifta cit alia conditio 2d — | oe perintroit aque li dition — — B ⏑ s fnere de pcuffío es.ſ.vt ſint lenia:dura:lata unt B -f. vt fintléia
Mo loecadérefüpaurest — re perfüqm notum — Lagi pcede Sura tlata,
^ua dies oc de de coꝛruptiõ U (T'3A5; co ts p introitũ aque fup ifti aere pofitus —2— ¶ Dile aüt fonátíá i fonoPm acr ofidunt,
accidít per introitü aeríe extrinſeci ft» ij Sicut.n.nõ vi | Ang s 4 €c fup ipm. n. nõ viden colorce fine lumine: TES p^ air p qeaudicdiaurnó; (onarefp — l'eqsfinefono Gctitüs t Gratie.IDecatr co TM E 9|. "trmoncfís aprib, exadodi,ppoomora Pmhmetapbordabillio Q rágunr, zicrd g, TI "j| PÜC.cppBoicüta Mon?cine?ena p· mouet ſenſum (n pauicotpe mnlrg. jane "Wr ri )nía i3 imo ín a UC Vactio c fondr. aitín multo pauci. Tiegstii veloxẽacutũ: LEE | 6 te determinatũ aere, Sraue aũt tardũ. Sʒ fit alterrꝰqaẽ moro M in aure "is dus us pꝛĩo cftaudíre tinituʒ velocitatẽ talis:alterius aũt talis ob tardita PLA WM. m "end i comu. Zler,ingurefem, tez:⁊ vídentfilitudinébérecírca tactũcum llt cec do EO TIG motu ppriot fcd (o. acuto ⁊ beberi. Zicttus.n-quafi pincír:be "t —W — iõdixerũtꝙ au bes voquaſi pellit ꝑpidqð ttionet: b gaeʒ T NET eng, Ai i Icrmiabile. Quia no audi un pauco:íllud afit in multo.Quare accidit T bd UN Declarauir d E quoerí(titaeroitico, ^— Dgdé velor:illud autem tardus effc | * qriacaer exititinanditsepeo. (T ZIbyodiafit rerũ fottorav oectnt i fo ii * | WCepftitaer— eftinactul. £ucadimod.n.colores no oq (TREE igni moſtratẽr ifteaer epiftict n audi^ genffinclnce:fic graue àcüttiófentiugr "rd |
fpa 'ficatioís audit? ín oie: | :t boi y Wh evdrtmimiirawi abo iri Gibt curn e DOT CCETEDP t iT /... Kldit boi qs ' ; occa - d eníus í | | ROM, 0H pofuerit cornu iagreg; c atas tꝑe multũ.Gꝛaue aũt i-tpels j inimodico — 990004 ^ 5 7 mob Eoi thelõgo parũ. ed: MEE E , Eoi fap zini, tt R$. Dur | a^ * pe) ey»-—— NILIN S (y opimo jc f" fis Ae 0^ Ayo o3 — LLLA ! J Cv * Conf. — 4h pem me ce [oe HAIR oL | . ] Md T n | B. m ROSE ai Pf * Jai rmm ^. MN Ti | CMM iue at flm Mop him nn fine 7 UN e 7 «t — adi! d^ ^, — "T y" A JJ f — * Fe ^ Me e h i ^ pav ( Zt en atm P^... C 5 (oo ) ^. v» I ] ] ! | | A^ dy ^n AM M
« " Mi w— - i ' ; : l Miu o ! t
E — — — — — Bec — — ——
"t De Anima
1 "'Wefoá ie denon 9T ¶ £ü locutꝰfuit de ſono vlt ſiue ve alato fitic oc not
tñ acutũ nõ eft velox:neqʒ graue tardũ motus illi? erit ficut velocitae: ⁊ trot? ifti? ficut tardítae:« foꝛte D ẽ file ei qð ĩuenit in ſenſu tact? ð acuto ⁊ obtuſo.Acutũ.n.q̃ſi € ſtimulãs:obtuſuʒ voq̃ſi expellit. Ilud.n. mouet in modico tꝑe: ⁊ illudi lõgo.Cõtin gitígr ex D vriftud fit velox ⁊ (tud tardũ. $6 (| Cult oeclarare ín B caplo qii cópzebendunt pmi modi foní: q füt «C.oic: modí at rez fonorag sc. i oic aüt rcz fonoraz compzebédunt ⁊ declarant apud c£ foni. €f. 1.0.quéadmodum.n.colores nõ vt dent «c.i. quéadmodi.n.o:íecolog nó cóprebédun tur fine eéntia coloris ín actu: illud erit apud pſen tiã lucie:fic acuti ⁊ gane ín fono:d funt pᷣme dꝛie fo ni nó cópiebédunt fine eéntia font in actu.(L Do. D oi fm tranfumptíoné cài. vocare dꝛias fon gra ue t leue é £m filitudiné ad res tãgibiles:qm̃ gde forius motet fenfus magno motu ín modico tpe: tan gibileacuti eft tale:ció tráfumebat nomé ead ib lud: ⁊ filt ét qꝛ qdà (on? mouet auditi logo tpe puo motu filis é tagibili qÓ mouet tactii in logo tpe par üo motu.f.obtufo. ¶ 2».o.(5 tfi acut?nó € velox «t fs tñ fon? q mouet auditü motu magno tn tpe paruo nó eft veloy in rci vitatemeq; fon? grauis tardus:ve loy.n.« graue in reí vitate ſunt de oifponibus mobt Liü:fs B 01 graue:qz mouet tarde:boc leue:qꝛ mouet ? ^ velociter ¶ Od forte D eft file «c.i. t fozte ifta ín tétio d iuenit in fono oe motu velocí « tardo eft q̃ſi filis eí qó inenit in fenfu tactus oc acuto t obtufo: t i6 tráfüpta fuit ifta oꝛdinatio ocacuto ⁊ obtuſo non oe velocí « tardo:t qt obtuſuʒ file € graui:iõ talís fo nus$oi grauis T D» o.acitusn cit. fon? mn.acut? fi ftímiulat fic ſtimulat coꝛpꝰacutũ: « fonus grauis q̃ſi eypellit fíc expellit corpꝰ obtufum:qz affumilat gra ut.Cótingit igit ex D vtillud fit veloz D tardũ · i.⁊ ex d otigit 6m ofüetudiné vocare fonti g videt qfi ftímulare acuti: 7 foni q videt qfi expellere grauẽ. ¶ De vocc igit fic octermiatü fit. vor att (o nue qdes cftaiati. Inaĩatoꝝ.n.nullũ vocatz fed 6m ſimilitudinẽ o2 vocare vt tybia ⁊ ly ra: c quecfiqs alia inanimatoꝝ eytenfiones. bíit: z melodíá: locutionẽ. Ziffimilantur eniqz vor D bs. ziPulta at aialiũ vocez nó fit: vt que ſunt fine fanguie: c ſanguinẽ
hñtiũ piſces:⁊ Dronabilr.figdé acríe mor?
fonue eft: ꝗ dñr vocare vr q ĩacheloo:ſo
tiant bancbie aut aliquo huiuſmõi altero.
¶ oe igit eſtqð determiauimus oc fono; vor aũt eftaliqefon?ínaiato. C1. g-q'fifti
la alía d bfiterpafíoné: z confi: c idiomaꝛ
& funt filiazqr ín vocc (unt ét iſta: ⁊ plura anialía nó bfit vocé:vt carétía ſanguie:⁊ pí ſces oc aialib? hñtibꝰ fanguíné: c b neceffe füit.€xon?.n.alíge mot?aeríe. $»ed ca que dicunt vocíferare vtanialía que (unt in flu mine:qð dicit acbeloug.non faciunt fonus nifi per viae nariuʒ:aut per ſimilia.Et boc non dicit vox niſiequiuoce. jj
euftu z loquela: fcd gut? ncceffar
enar (2 aiato:incepit log de fono aiati-[ Et · d· vox aut· n ideſt:vox F eft fon^aialis aiati in quo iuentt je ma vel nete 4 (racb c oictiones;cíó plura tn T. vocifetátia Pin filítudiné:qz bec tría ueniunt P^ aut fua repütantia.fiftula.m. c alia iftfano —* n ciferátía nifi qz brit eppáfioné.i.neuma ve YO. ni.Liracb coictiones.Laliqà file lf19 « DICTI" o fiit ([ 2501 ſunt filia «Cf. ⁊ ifta iftía in vocifer " filia aialib".becin.tría exiftüt ín aialt in Y£ 7 (o | íftis Vo p filttudiné.( .o.cpluraaialia no ^; ve cem «CL. recte accidit ꝙ pla aĩalia no DIEN poa J aialia carentía ſanguĩe:⁊ piſcis de aĩalibꝰ bri Sapa guiné:cii ſit declatu g» fonus eft motus facti auiat tiéte pcuffo ĩ aere; « ífta aĩalia caret aere g [A acr" ó / ca ín fuis iteríorib?: c carét inftfís d peres forte p (| £t ci narrauit P oc iftis aiatíb^: induxit Qi " af aligs oubitabit de bà cx D cp gd modu P7 ire ciferat:c.o-fed ea d dicunt vociferare «C15, ng di
vías bxancbos;« intédebat cp tale no 0? My jm nifi equoce;cü nó iuentant in ea illatriag ir neuma vel nete t iracb:clre aut filía ltis T. (C Goraáit fonneaialio cft: « nódlba tr 6 qm̃ oẽ fonat verberáte alíquo: 79 Pod gj (t aliquo: B atit eft aer: roͤnabilr VHOT c Sj; bunt bec fola q̃cũqʒ ſuſcipiũt acra ^i gn i rerefpírato vtit nã ín ouo opa. fci! x —* inguſtũ c locutione· Quo ade gU ceffari?eft; CIíi « in plurib? icit: re atitépp bfi cé. Sic ⁊ fpiritu: c ad jo um riorétandsneccffariti:canfa aria ^ cet. Et aã vocem vt fitquod bene. cs . ¶ Aox aũt eſt ſonus anialíe:ó nópac "i mẽbꝛa. ed q: oie rce robs fon itur tícidoalíqd.f.aercs:neceffe eft et p dati vocíferét.f.recipictia acre. Tin gui anbelato ín onab? acríonib? z fict T , , , L4 $ : iocft ín plurib?iloquela aũt pP * pdt fic vtit anhelitu in calore intrinſeco ficceffarítis: ⁊ iam dedimus cal? ug, alio libro. etin vociferationt PP. asd"
¶ Cũ oectlarauit cp vociferatio 02 €QuoC. rg;
3 Án 0
j !
¶ Et.d. vox aüt ⁊c.i.vox aũt vera eor ; fme oĩs pi" (on op ne. c cft Y: feſtüen nifi perentíens percuffam in aere 7 mé? ümpole eft intienire anial ſonox nifi Pc quo fíat percuties « pcuffus c aere d", «op lud mẽbꝛũ « eytrabat ab ípfo:t ? ü - net cit y Á figurá « Qstitaté fiti terminatu · c tg que" atalíavociferátía ín rei veritate ſunt «gr í píantaere ín interioribus fue: t ext oe id iftis eni inueniun£ illa tria ey abu⸗ di Mn rítate[: d ncepit oeclarare g iſtu⸗ a aig d: qð nà vtíf aere inaiali anbelate 8 ^, acp) toq5 cft ifrigidatio £t gn ná yir" om
K-iber Ai Secundus sz
HT | 5 Dittuop vni ef oriless relanz noz
/ inar; 4. nU eſt veles reliquü necíü vt oeclarat "v Vlil !
| ao b 40.141 Vti aere anbelato 2€. íntédít p * fed'ocritentem. Setinens enim aerez —— vociferationé x ifrigidationé. (bo. POcipfonimirummouct.
| hécear i. n eCeflarP «Gt. (5 guftus ecbisouob? eft. (L£2 psíígit ep B vr percutfío gerie anbelatí-
ii ali su in cendo aialía: zio inuenit in pluribus abaia q eft iiftia mẽbꝛis ad illud qð vocat
uuamẽtũ at ſuũ in loquela eft pp melí?: ⁊ , d Htc colons o multa aialia.([ 2».0.filr vat belii Cama pulmonis fit vor. Bó.n.oief on?q fit
TE CC, c nd vtit imiffia | naialibꝰeſt vor: ximꝰ e(bine it ĩmiſſiõe anhelitus pp caloré Cit vox:vt diximꝰ. Poſſumus.n. d m d boc fiit necíü aialib? anbelantib?zvrit — facerefonü perlíaana:ficut gpud tuffim:& (dmi ineog. irr. yociferatide. ¶ Et locꝰquẽ innuit ꝙ idiget vt Moe finitima y ;.— Pug gpCOfuitlo bcutiene fit aiat; cüaliqua ima
Cut? oe bac intẽtide eft luus tractat? que v» De anbelitu:zifte tractatus nó puenit ad ie ginadonc. Cor ent eft fonus illius: cuo ett
34 Perícratari de boc fingulariter.videturenimg» Leris anbelatí ſicuttuſſis:ſed "S boc pcuf
"ME LÀ |
| "E Q9 oicit ale? i í *
| MN ctt balen? ín boc nó eft fufficiens. fitacré quíe í j
^ a hj C —* atit reſpirationis vocalis arteria nhos nõ poff Wien nii, refp d ad utaũt cã bec peeftpulmo.tf2acenis aut erpirando, 2i nomon eſpirado:
te -— - , * "m b plue hñt caloré pedibue gradictíaalije. membz nifícumclaoferímue fpfür- jos
adiget atit refpiratióe: z cí da.zàs TCbpiratioc:z círcacozloc? pe^. (b. Ops igit vt pcuffio acrís anbelatíab ania q̃ | ^ nncce ẽ iter? ref pirãte igredi aerẽ. in iſtis mẽbris ad cãnã ſit illud qó — 347 Eats vo? CE trachea arteriaeſt inſtrumentũ anbelj — I igit vt eẽntia vocis nó fitaliud nifi percuſſio qe, cio. n € alis
ntfi ꝑcuſſio
5 tus 7 vocí risanbelati ina o; t | cis. F ie anhelati ad membꝝ qó cina o: ab 4i J b; Et illud ppqo fuit hoc mem/ imaginatiue voluntarie d eft ín iftís —S— —
um eſt 110* nii - e: : dítgia pulimo: qiii per boc membyexce / modii fíftulatío eft pcuffioaerísad linguã fiftuleg Q9 cinna of
/ datambulóaaliaalalíaín calore. Et idi/ fitulitebriteaiam expellété apud imaginationem ^5 cxPulfióe ? litu Pꝑcoꝛ pꝛiꝰ:⁊ iõ idiget necio vt neumatu vel nete.¶ 2».0.non.n.oio (on? «c.i. dixi ——
cu e n &trifrígi feeftine? : TAE | uf . Allg de£ vr aubele imus ꝙ nece eft in eendo vocé yt pcuties beataiam queẽ initi p 9 CE oeclauit ꝙ nece et ad inferin: —— maginatiuã:qꝛ nó ois fon? factus ab aniali eft voy; méoue P | is dee nit Qnbelans:z o per idé miébz: facir 2; dtvoces — vtíon?q fit fine volütateapud tuſſiz: capad motü y] ^ * dare illud mébiii. e edes. Mnguess vox eft (on?q fit cu (maginatióe ⁊ volta E | hif ie r tracbeá arteríá epiglotü «cána.£t ma actio Spic ea Cum imagi natióccinuit.n.op ita | Qq D mébz eft ínftrm vocís: qii í to coplet duabꝰ vtutibꝰ anie:qua» vraé aciifez | | | o bui? mébzi eft VAR »quiinertre" bílis:zaltera imagiínatiua az vnae ocupiíci | | Ianifeftü g» P ihébis et PD —— — liꝰ ⁊c.i.pᷣmũ n.moues in — —— fon? il, | lbs qT-,5 EM i2ad ocupitcibilis:z io vor eft (on? 1,9 » aginatiua ⁊ | iewfisaidüb biet langamcamiin QE norton monérsaercanbela ros e i fi )»3*— - TN) : E 3 im: mot 9 s» . . ! í EN ——À Eoi anbelítu pp calore coꝛdis Rid: í MU DU ENS Idigét — pcutitaeré q eftin cánaii.fs illud — e fri s CU — pptiü voci putiraeré gettin cánt apnd vesc ré coꝛdis indiget anial ad —— —* PRO? — lud qð mouet acresanbelatü. (- * figni en it Pꝛimũ mo | hh, Pus t ppcaloré pulmonis fcóo idi ac ITIBId — epnosnó poſſumꝰvociferare ⁊ci.⁊ fignü ei?o» C ute ivoce e M ü VE [xit neciü :lMget vt exhat ipm. mouensj :29 3 CL O PII. aia imagi, Ni tb qð dixit neciũ eft.-»zia.n s I Voce mouet aereʒ mediátepmo nne. ubi feft ad imítte dí. c8 knecitasin anbeli^ — aeréin anbelítu eft ree e e mouẽte tíua« concu i ittenau· Scda ad exbendũ omaaüteft i itu eft gp nos no poſſum vociferare dĩ pifibilia, - l| M DD CO2:2 fcóa Lpprer pulmoné:qi nig effét calo ve iſpiramus:aut expiramꝰ. ZIDoués.n,in anhelitu alio "x Da 2:1] phu Ponisnó ig PU* — unftro vtit in illa boraabínftfo pᷣme motíóts ín per Ly
6 Rs UraBen creer TY trabẽ dũ aere frequen cuffióe d facit fonü:fs ipoli — — TATE OD Mliger —— * agnerib" artifícye..qe binerfia actisibus ín Vna bora o inftfo vat un WI M : Fill inſtfo abco q vtit. nfi tpp ulud qo otin; musnó p illud mébz nifi cũ ocluferim? j; € TIL f p ?fumit « »fumptio otinges — mutat nfi nos nõ mouemꝰ aerẽ motu vocis p B màb; € TU TET PEE 1 EPips vías. i ígit palmo ocfid o, DP.Vtétéatt rat ⁊ expirat:niſi qñ icluferim? anbelitij: 2 edd ides , Tidit "a H | rg düitii mot" e? nó eft ey Ptol b LU rimus ips ocioſum ab ifta actíóe que ejt anbelip * TUN " q de e.c" , : t : | | | Core ncofliore ct Pierutarióe perfe C. AManifeſtů aůt q pífcea fine vocc: nog | I Bg ; Mw ÜbigpriDS aa scare sac SdbalaQeft cnibi guttur. Pãcaůt pté nobit qrnó rc, | pu f » qw. Pleaialio (opo oo, — VOrC.THo.m, cipiũt dereʒ:neqʒ refpirat, 35 fic oícume ! E d d Cu angu fonare — — Eſt eni peccãt:pꝑ quá igit caufamaltera ro cfr. WIDE P d
* Slajes tutiictes, Sedop⸗ (CL Etmáifelta C&t cápp quápifcee caries LB
verberãs 7 cuʒ (magínatíóe at : | lShificieo 4. az 2. a d iatioCGliqug, ce. Carẽt.n.cãna qꝛ noanbelór:z q oic S oz T Ípirar vans fi — vorx: ⁊Tnoͤre/ peccat.Cã aũt in h̊ dicẽda ẽ in alioloco * Ape
J deſtt eain tu I8: B ifto verberat eũ ¶ icit p caufe pp Qe pífces nó biit Vocé fant t o ! (| sBem.orraad ipfam. Signũ auten ng tPiccpitotrememoratióez i nopir or e Eimdieto e TT !'
-MICquendirefpirótósmeqseypipá^ (anno m Ce tD-q'ó recpiüraeré erg pivonccim
idiget imiffióe aerísautemii 3 Sei : fmod:is ip | Com̃.ſuꝑ aii, od atn P DU pofle. poínit | et z cá cás ꝓpiq;
"BUM - — ET- " " — — — — 3v zz — — — — —— —— —⸗— - — EXC — — — — * ——— — — i : z 24 —— Exc
— —— —
ac — —
multis anialibue. Pꝛaue.n.odorat bomo: z uibilodótabilíus ſine letitia:aut triſtitia. $3icut tion exiſtente ccrto ſenſitiuo.
Kap. I. - J£ odore aũt « olfatibilí mín? f | bfi octermiabile eft oícc. Ion i| eni máifeftü eft dle ꝗd fitodoz
fic vr ſonus vel lux aut colo?. Cã ait eft qz fenfus bunc aon babeimueccrtus: fed peiorem
¶ Odoꝛ afit z odoratus difficilius determi
Socumentũ Copꝛehẽſio of iar rer ſẽᷣ⸗ nbiliũ a ſẽſu é cá icópbé fione cag ab iteltu, ⁊ íóg caret ſẽſu ca ret ĩtellu uli? gñis ſẽſibil. Ideʒũ poft. 1.C0,53. ofilt. 2*ph.t,có.6, & boc vide i 5 v gii
8ialüi, c3,2?
wu Y M
E Roͤnabile anté fic ⁊ foꝛtes oculis colores
nant ds Qdícta. £2 doz.n. nó occlarat qd fit ficit oc voce:ltice: aut colore: cà bui? eft gífte ſenſus nõẽ in nobíe verue: 6 mínue qi in multieaialíbue. Olfatio.n homis eft valde ocbilío: nihil fentít oc rebue odora tie finc delectatlõe aut contriſtatione:qꝛ fen
ſusiſte non eſt in nobis verus. cõpleuit $moné oc auditu: vult log oc odo
rum ratu (T. £t.o.odo2 aũt ⁊ odoratus 4C. ⁊ co
gnoſcere aiit qd ſit odoꝛ: « qd fit odorabile ex d pof fumus puenire ad ſciẽdũ ifti fenfus qd fit $5 g» oat ooctrína nàlis oifficili^e d5 fcire voce ad fit aut colo té.Et cáoifficultatis in D c:qꝛ nõ oeclat oc odore cu ius odoz ſit:⁊ d ſũt dꝛie ppe vnicuiqs cog fic oeclan tur odi colog t voci. (| Et cũ óclauit q» cá difficul tatio in fcíédo odoré gd fit & qz iie fpecifice nó bñ cópbédunt a nobis. oedít cás in D ⁊.ð.⁊ cá ín D qz (fte fenfus nó ẽ ver? in nobis ⁊c̃.i.⁊ cá pp quá iperfe cte itelligim^otias odorís ẽ:qꝛ ifte fenfus debilioꝛ € in nobís d$ ín multis aialib^. ¶ Et itédebat p D oe/ míare cás pp quà itellus oifficile cóp:ebédit dꝛias 0doz:téq: ifte fenfusoebilis.cópbédit ozías odo fenfibilcs.Copzebenfio.n.oziag rez fenfibili a fen fu eft cá in cõpꝛehẽſiõe cay ab itellu:cíó g caret fen fü caret itellu (lli? gñis ſenſibiliũ. (L £».0/5 eft debi líusin nobís q ín multis aĩalibꝰ.i.in cõpꝛebendẽdo oiiae odoz multa anialia vident cogícere fua nutrí menta p oíías odoꝝ:ſic nos p ſapore:⁊ no in D eyce: dütnosaialíaalid.f.coprebédédo dꝛias odoz: t5 in cópzebédédo eae a remoto fpatio. (L D-0«« nos nà fentim^odoratii fine oclectatióe aut triſtitia.i.⁊ non fentim^oe ointys odoratí nift illud qó eft delectabi le:aut ↄtriſtabile.i.nõ fentim? oe eis nifi 02129 mag] cóco.Ielectabile.n.mltos bs modos: « fili otriftabi le cólectabile ñ ineniü£ nifi ĩ remotiſſimis exmis.
fentíre: ⁊ nóp máífeftae ipfis ofíae color: nífiterréti « fi tcrrétí ficát ⁊ odorce bolus gen. Clídef.n. ⁊ analogías hẽre ad guſtũ: 1 filt ſpẽs bumoꝝ cũ his que (unt odoris.
(Et vig fic ſentiũt aialia duri ocli colores
apud ea nõ declant᷑ modi coloꝝ:niſi ↄue
niẽs oclo: t icóueníce; ſic genꝰ hoĩuz ſentit odorce. Git.n.pp ofititudinié quas hʒ odoꝛ cũ guſtu:ꝙ modi ſapoꝝ ſũt ſiẽ modi odoꝝ.
"üNSO IS £A T 4 4 «/MA yu
De Anima
cenda éalio loco.i.cá aũt ifti? eẽ:⁊ eſt cd ppa « ꝓpin (5 £t videt Q ita fentit hoĩes dꝛias odó qua buic accũti dicẽdaẽ in alio lb^oe aialib?. ¶ Tractatus ſeptimus.
fapores ⁊ odores eſt:qꝛ nó inuenit odoꝛ ni
¶ Sedcertiorẽ hẽmus guftü pp id Sif |
(5 guft?C ín nob magíe verꝰ:
¶ Ideſt « fenfus gf? eft in nobis pfectio? xi in
¶ Eſt aũt quẽadmodũ bũoꝛr:bg9
Mae oV oval » cca AM OV ^ Luo j P" ^
y: ficat
lí nõ co
lía ourt oculi deias coloꝝ KQuéadmodti-n4 i nid p:ebédüt oe ointys coloz nifi ouenete incóuc te5:ita boics nó cóptebédüt oe o2ntu$ odoz "i id lectabile c otríftabile. CLifus eft.n. pp ofilituom eft inter guftü « odorarüivt ointíe * fm mez oiíaz (apoz:f5 dꝛie fapog apud n pbenfibilee:t ile. nó:cii ín boc fenfa epcedame áialía:q2 quoquo mó eft tact?: « ofilitudod Y n biit
nt com
faporé:vt oeclaratü eft ín fenfu 4 fenfato» Bn qdas tactꝰ eſt: hũc aũt bs hoõ ſenium d D" * mí. Inalijs aũt ocficitab aiallbus mV di dnt Pmatittactá osntercertífícar. Vũ t PP. fae, tíffim( aialiũ eſt.Signũ aũt in gue wi m f5 fenfus hůe igemoſos eé ⁊ nó igao n —28 fm alia nli. durin. came iepumen te:molles aũt carne bene apti. ga⸗ Ltd v. d
q eſta d atu,
vcri n x
tact?:« fi iſte ſenſus é inboic valde í alje dimiuit i muitis aialíb?:in act Pc cedit oia: iõeſt ſubtilioꝛ oib? aal" bó gnü ci? é ꝙ igne bano ét pp fft ſenſe diſcretꝰ: nó CDppaliud dio . Ou Pre | nienó é offcretá; c mollíecaríg colla js ^
tus:qꝛ guft^ € tact? quoquo mõ:⁊ ſenſus v (ini | «ls ifte fenfus fit pfectioz i hoĩe qn — nó ofegt cx D vt ſit ĩ alus fenfib? pfectior ait a dimus «c.i.in bonitateaüt fenfus tact^e iic
EL LILÉ--
bonitas oífcretioío fegt bonitatéta£y inicios ÁN, camis.i-boni tact^femp vidct diſcł ci ine M
ecóuerfo. ¶ Et boc qo dixit ve eftitt iſpo ĩtelligẽtes boies femp inuenies co9 iei siat ; Wl ídeo bomo eft mollíoris carnis qᷓ cete, nlla v
llevo amat?:fic ⁊ odores ſit cico dV. my bíit ppoxtíotialr odoꝛẽ z bUO nia vod ' gi oulcé odorẽ:⁊ oulcé áoré-2 ^, pig h Sit afit ⁊ acer: c aufter? (9C... 5 sli eft odo::6 ficut diximꝰ: ꝑmãifeſti (unt odores:ſicut ^, eg acceperütnoia ſᷣm fiituditYe € mo: iy dé.ti.a croco « mellezactraDP, iig, «^^ buiufimót.f£odéaürmodo «I9 " P
^ "» *, 14j ^4 -
SE P cma dicm m COME E Ls — — — —
* m
Y. iber
4 C tquéadimodá in faporeé dulce « ama-
| Niific ín odorib?, €xed in qbuída odo: « ſa Pofüt oueníéteg. .g. odor ouléz « fapoz
"lice: in gabuſdã 5rij: « iueni£ odoꝛ acu us:⁊ potic?z acetoſus:⁊ delectabił. $35
s olrim? ꝙ odores nó ſũt íra manifeftí fic »Doree, Ini nó ofir i(tonoib?:füfitm fiti
: inẽ ad ſapores:odoꝛ.n.duldẽ odoꝛ cro
9$ 7. utꝰẽ odo: allij ⁊ ſiliũ: fic oc alijs. ilt declarare qũo cofequunt dꝛntie odoꝝ ðꝛias 7 Et.d.quẽadmodum in faporibus eft oulce ⁊ amaꝑ.i.quẽaumodu⸗ in ſaporibꝰ eft pma ʒrietas.ſ. maritudo « dulcedo: ex qbus aly coponunt:fic eft ua pinandi VNin odorib"eft pma 3ríctas ex. qua copo nint medy.£ cii narrauit gp ifte dꝛie oebet effe fm
mui qmen illaꝝ:⁊ quéad modi eft ín illis pma 5rietas 'Ceftin iftieincepit narrare q nó femp ofegt vna: "lueqs illa» in altero Duog generi fui file in altero —288 bagego in gbuſdã odo: ⁊ ſapoꝛ ⁊c̃i. fed (n qui me PUldá file »fequit file; ín gbufdá nó.f. g» odo 4 ſa
sr erus erũt eiuſdẽ ſpeciei. .g.ꝙ fapoz erit oulcía ⁊ 29? acutug, 41" /y,0.« ioõ inuenit odoz acutus. qꝛ
JC odog funt oueniétes drntus ſapoꝝ iuenitodoz à ntus .i.cuius ppoatioad odores cít ficut pꝛopoꝛtio b lt ad faporee:a fic oc alys. (T £t cü oeclarauít ꝙ
P. nosnó cõpꝛebendimꝰ dꝛias odoꝝ niſi pp ↄſimilitu | D € C07 cuʒ ointye ſapoꝝ: vultnarrare ꝙ ifta é cá Mp — trãſumpta funt ad eas noia fapoz::2.0.fed fi^
Aximusꝙ odores «c.í. (s ficut oikimus: q dꝛie
7nó funt apud nos manifefte ficut íapozz:íta q» Doffumus compzebédere eas abſq; cóparatióe:« af; limilatise ad alías:bec fuit cà pp quà tráfümimus Wd eas fm filitudiné noia fapoz : 4 nó impoſuimus eis nomia ppzía:q: nó intelleximus in ets intétioes Ppꝛias niſi per fimilitudine.([-2».0.0d0o2 ením dui. cis «c.i. manifeftii eſt.n.apud nos Podoꝛ oulcis é fí cut odoꝛ croci:aut mellís.i.q» ppoztio odozis crocí t odoris mellís ad alios odores:eft ficut pꝓpoꝛtio oul/ cisad alíos fapores: fic eft oe alys odoribus.
$4 (zldbucaütficutaudime z vwuf. qfqs fen i, X, fat-bicqdesaudibilie: ⁊ nõ andibílig: lle
AAtu vo vifibilíe z nõ viſibilis. Etolfatus odo/ Aw, labilis ⁊ nó odorabilis. No odorabile atit Iit aliud adéfmid qð oino impole c(t babere Jw. Odoré. Aliud foo paruũ babens z pꝛauuʒ. Silr aũt guſtabile ⁊ non guſtabile o3, "eistquéadmodfanditng: z yvnufgfas fen .IDic adc eft audibilis ⁊ nonaudibilío, tu; 9 viſibilis ⁊ nó viñbilis fic et odora re e dorabílío t io odorabil. /£tnó odo . lle dĩ vt odorabile.Autqꝛ ẽĩpole vt ba odorẽ:aut qꝛ bs odores debileʒ:aut qꝛ Pru malũ:⁊ fico? non guſtabile. tég o orare b aligd cóe ifti ſenſui « alus ſenſibꝰ: —* Sd ſenſus cõpꝛehẽdit f uti fenfibile ppꝛiũ « ei? tmo (C Et.o.« quéadmodi auditus 1C it qué; fis fea ditus ynuſquiſq; ſenſuũ ompꝛehedit —E dic pui « eiue pᷣuationẽ. Vgqꝛ andit? | audibile «nó audibile:z vifus vífibile
nó vifibile.fic etiã fenfus odorat?cópiebédit odoi rabile:z nó odorabile. (. · icepit narrare $m quot modos oicun£ bec noia puatíua : 4.0. nó odorabile Oicit «C.L.«nó odorabile:cnó vífibile:z non guftabi le oicunt trib? modis:aut oe co q? oio caret iilo fen fibilizaut oc eo ín quo iuem oebtle:aut in quo nue nit male. V.g.nõ odorabile : oi.n.oe carente odore oino;x oe hñti debile «male: ficoe guſtabile.
¶ Ettaũt olfatꝰ p mediũ:vt aerẽ autaqua;. Etnãq; t aquatica vident odorem fenríre. fitraüt 7 q̃cũq; cá ſanguie « finc (anguine fant: fic 7 quei aere. 7r. n.box qd3 alóge occurrütad alítmentüque odores remouẽt. ¶ Et odorareẽt fit per medíus. CJ.g.acré z aqᷓ; · Aialia.n.habitãtia ĩ a exiſtimnt fen tire odorem:⁊ filr hñtia fanguinẽ ⁊ carétia ſanguie:ſicut fentíüraialiaque tunt ín acre. uedã.n.mouent᷑ ad ſuũ cibá ín remoto.
L apt.
fanguine: filr ín piſcibꝰ⁊ in multis aialib?aq.([ Et Documentá
rocinatío fuper B q3 dixit oe medio eft rócinatio j dicta.f.gp cü odorabile fuerit pofitü fup feni $
media/f.q? eft natura cóís aque «aeris : qp odores funt extranei in ifta nà. £t o» ifta nà caret odoríbus
Coloꝛ todo
ficut oíapbanü coloribus: ficut colo: bs oupler eé piütouptece Leſſe ín co:pore coloꝛato:⁊ D eft eẽ cozporale; 4 effe Jdeʒ .co. in otapbano: D eft ee ſpũale.ita odoꝛ bs duplex eſſe 97:796,
Part 68
beſſe in coꝛpore odorabili ceffe ín medio:⁊ D eft eé Co»porale « illud fpirítuale: « illud nãle:⁊ [8 exneuʒ.
¶ Et cus bocignorauerüt quidá t exiftímauerupt Hide76.t
€ odo: nó feparat a coꝛpore odorabili:z q» na bsní 2O$.zlui.ín fi vnũ effe tm̃:dixerunt p a co»poreodorabili diſſol 6? nàlum;,
tit coꝛpus odoriferii habẽs cozpug ſubtile:⁊ odoreʒ ſubtilem:⁊ ꝙ mouct in aere donec perueniat ad fen fum odoratus.Et bocoeftruit multis modis.
üt Pꝛiarõ.
demus enis p multa aialía monent ad nutrímég; St molta per ſpatiũ multaz dietaruʒ:ſicut apparet ín vultur, arr
bus:1 fícut apparet oc tigribus que venerütad loci o p:ely q5 accidit in terra grecorũ aremotis regioni, , bus. ¶ Et qñ ias poſuimus c o£ fenfibile qó copie, bendit per medíii equalt 05 fentiri ey oib^ptib?nifi alíqd impediat. nde neceffe eft vtíftud corpus 3, porofus fít femp vnu:z cp ſuus femidiameter fitfm lógitudiné linear vnde veniüt ifta aialía ad (i; d bum vtoíg vultures mouent a quingétes miliari, bue:fed ipoffibíle eft vt cozpus paruus extendat oo; nec reciptat talesoiméfióes: cà ipoffibile eftyt ma; tería recípíat extenſionẽ ad tale vitimü:marima.n. remotio quà mà recipit eft dimẽſi⸗ ignis deinde ac tio. Siigt copus odorabilealterei toti; ín ignem m̃.ſuꝑ Ani. tt
r multoz aum,
300r Pa
autacrem ipoffibile eft ipm recipe dimenſionẽ mil le mílíarioz.ZDinima.n.oimenfíonus quá mà reci pít eft dimẽſio terre : «mayia eft dimẽſio ígnis;c in / ter bas ouas oiméfióes nó fetitit exoiuerlitate bec
quátitas.f.vt magnitudo vn? palme terre fita mi: COpz igit ex boc vtaialiacarentía ſa
le miliaría: h.n.ĩpoſſibile eft (| Et ẽt ſi ita eſſet:tũc illud coꝛpus ſpericũ nõ odorabile neceſſe eẽt vt pe/
netraret aeres fm totum:aut q»aer recederet à loco
fuo.([- £t cü boc impoſſibile eft; etíá impoſſibile eſt
vtodo: fit ín aere ficutin cozpore cõpoſito.Simpli
cia.n.nõ recipiuntodores. Remanet igit vt fit ín co
ficut colo: ín oíapbano/^([ $55 tñ appet qp effe cola: ris magie eft fpirítuale d$ etfe odoris. Uẽti.n.viden tur adducere odores: 4 boc elt ex quo fuit exiſtima/
tu5 odore cé coꝛpus. ¶ Sed ita eft oe odore in bac
intétióe ficut oe fono. Sonus ením fít a patfíone in .
aere:fed etíá impedit a ventís :fed tñ nó conſequit ex boc vt fít coꝛpus.q.igit᷑ necefle eft ín iſtis duabus paffionib?.f, font « odoris cus fuerint in acre vt non. fínt motus illic in aere ad alíam partem fine alia.
fpáalc jet: ¶ Vnde 7 dubiũ vidct fi ota qdem fitr odo
rét:bó aüt odorat refpíráe: uo reſpirãs afit ſed expirãs:aut retinens fpirítG nõ odorat: neqʒ a lõge:neqʒ a ꝓpe:neq; fi innaſuʒ itue ponat:⁊ hoc ꝗdem in ipfo pofitum fenfitt^ uo iĩſenſibile effcoibrie cõe eſt. Sed finc re^
ſpiratione non ſentire pꝛopꝛiuʒ eft homini. Manifeſtum eſt aũt tentantibus. |
¶ Et iõapparet ꝙ í(teeftloctie dubitatiõis Pm g oiaaialía olfaciunt codem mõ.Et ꝙ bó nó olfacít nífi quaudo anbelat ĩſpirans: qii aũt eppírat aut retínet non olfacitneqsa remoto: neqsa ppínquo: neq; ẽt ſi odoro/ ſum poneret᷑ in naſo.Hoc autem ꝙ ſenſibi le fit (aper ipſum ſentiens nõ ſentiet cõe eſt oĩbus:hoc vo ꝙ ſentire non ſit fine inſpira tione eſt proprium bomínibue: ⁊ boc ta^ nifeſtabitur experimentatoribus. |
98 ¶ Ideſt « cus oíxerimus ꝙ aíalia babítátia ín aqua:
«aialia nó fanguínea olfacíüt.accidit queftío qii cõ ceſſerimus bas ouas ppõnes.ſ.ꝙ oia anialia oebent olfacere eodé mõ:⁊ poſuerimus ꝙ bó olfacit quádo in ſpirat:⁊ non qñ expirataut retinet anbelitu. Zon, fequiteni ex hoc ꝙ fi illud aĩal fuerit nõ anhelãs vc nõ fit olfaciés ¶ O d. h̊ aũt ꝙ ſenſibile faerit poft, tus zi. boc aüt qð eft neceffaríü ín oib^ aialib? vt fit mediũ: ⁊ ꝙ fentirenó fiet quádo fenfibíle fuerit pofítü fuper ipm fentíenscóe eft oibus. D eni opina tur Ariſt. de tactu z guftu vt poft apparebit. D.o. boc 9o qp fentire nó fit abſq; infpiratióe ⁊c. i hoc vo 9 bomo alía animalia anbelantía impoſſibile eft vtolfacíant abſq; infpiratione: manifeftus eft per fe volentibus confiderare ⁊ experimentari ·
Quare ſanguinẽ nó habẽtia:qm̃ nó reſpi/
low tant:alterũ vtiqʒ quẽdã fenfum habẽt pter
eo⸗qui dictiſunt.Sed ipoffibile eft fíqdes odoré fentiunt;odorabilis eni fenfue ⁊ bo nt odoramenti mali olfatueeft. Zlmpli? aũt t coꝛrumpi vident a fo:xtíb? odoríbus
¶ Dixit. « cum pofüerimus q omnta anum
¶ Gídct iat ꝙ iſte ſenſus in boib ít bocu
ro. Zlnialía atirouríoculínon ^ ꝓp⸗ le:fcd vidét (bito illud q9 fiio *
bufdáanímalíbuecft nocoopeu lue. 3fttaialibue svo recípicnitib, 2. irarti coopertoriũ. Etcũ iſta aialia in £i plíár vere z vic ⁊ aufert illud · oor
De Anima
ex qbus homo coꝛrumpit:vt bitumine w fürc c huiuſmodi:odorare ꝗdem ígitur?
ceſſarium eſt:ſednon refpírantía. nguie
cuis nógnbelant habeat alũ ſenſuz:ſed — eſt ĩpoſſibile cũ ſentiant odoreʒ.Senlire bonũ odoré ⁊ malũeſt olfaccre . t6 a inue q foꝛtes odores q coarüpüt — " cét eis: vt putrefactíóío: ⁊ fulfüríó: filb Ci ncéeeft vrolfaciót:fs nó iſpirando alía co it modo olfacíurt. ⁊ eft manifeftü qp bomo no ipe fine infpiratione neceffe eft vtanimalta —— guine cũ nó anbelát « vident venire ad ſuum x mentüa remoto vt béant ali fenfus à fenfü 0- "D pérc alil í
rib? fugiüt cos ficut bomics: «q1 hoĩes fuf, pp fenfus olfatus: opoztet vt fíc fit dealijsai⸗ iral! c (| 2».ovvnde neceffe eft vt olfaciát: fed nõ I^ cg do.í.neceffe eft (git ex boc qó oiimus-f d! f ctt lía olfacíüt cam vident moueri ad odores T eos: ⁊ qꝛ ímpole eft vt ifta actío fít per alium ft no a fenfu olfaivt ifta anialia neceffarío olfatW eftneceffe vt oia animalia anbelent eodem vé qd
¶ Aidet attin boib? oifferre D ſenſiti
caqucalíoy aialiũ: ficut ocull adeaq roz oculoꝝ ſũt.Hec ꝗdẽ.n.hñt phus ⁊ ficut velamẽ palpebꝛas quas alíqu f dit mouẽs:neq; retrabéa nó vidct. — oculíc nibil hin ufmoaihũt: GImoE Ve c fiitilneído, Sicigit ⁊ odoratinti ftm v, alijs gdc finc opculo cft ficut oculus mẽ⸗ Alijs vo aerẽrecipiẽtibus hñt coo «we tá: qð reipirãtbodiſcooperit amplu⸗ nia 7 porie. fct ꝓpter hᷣreſpira rcr rant in aqua. Neceſſariũem cft o fpirantía: D aũt facerc ín bumid
Eñ aũt odor ficci:ficut fapozbflde is, ratiuũ atit ſenſitiuũ potẽtia niin fata fc in alijs aialib?:ficutoculí 07^ "e erorid líeanialia ourtoculi, Iſti.n. hote ace po" -f. palpebrae que cũ nõ aplunt Doc odd
* T c
4 fie videt ꝙ eft fenfus olfatlles ^ roc cine
Wtibelát nó olfaciũt in humigo Inſ t ido. Inſpiratio quod miſcetur:neqʒ defluxionibus. — e(t molfatu. vi ipoffibíleeft h̊ (Li&saftueaát citaliquíotacruo ret illud. umido.Et odoꝛ cít ficcí ficut fa^ q9 eft ín potentia iſtius oif póníe nó per me
Y iber unius! Secundus 34 ARN | |
t bumídí:« fentíce; ⁊ olfacíene eftülud diũ qð ſtcoꝛpus extraneũ. Tactus eniĩ etiã
aut nó bs coopertoríü:tfícaialiaanbelà aialis. (| Et.o.5 j i fecinó efto | Índigàr muscHcalaliaanbelà — aialís. ¶ Et d · Huſtus aũt eft alígs tact? c B nó ert : M à caufas apud olfatus anbelitu ad aheriẽdũ vias — in potẽtia alicuiꝰ oifpónis per mediü o» ſit Cop" ei, ctus:ſed tan | tl
à e x : . : hs í WM "Cities peine, ,, MieHüe Erempusmquoci porq jm IE in p airatióe: zquedà c i(piratióe:vifum eft qpcá — biütiditate: ficatree i materia. /£t T | tint ifte fenfus in boib? « in aialib"anbelátib? oceftalíquíd tágibile. £t ídco finos fue" ug LE "nbelirib? ———— MM mÉ —— aqua ⁊ inaqua fuerit aliquid dul⸗ unum TE ——— lũ.n.oculi in homĩe ⁊ in alus ceſentiemi inm: ifcé Ande ig P E ip Fatióe ab oculís aĩaliũ ourí oculi.f-carétíus do fe * nid o medium:fedadmifce M | | bac inter t C15 narrauit ↄſilitudinẽ inter eaſin umido: ficut eft de vino.Coloꝛ LU n tooptor e «dit modii »filitudinis;c.o.iftinpac Autem non videtur eo ꝙ admifcerur :neqs n | " | — —— in —— quíaalíquídcurrít beo, VoM quo unt :«eft impole vt hõ videat copleuit ſermoneʒ oc 9 ioi MILII ———— | : | "Ito colores factosinoia qui incepit a meliori z pcedít ad mai — CÓ je —990— | B : fus ol he alíquo cooptorio.3ta videt ꝙ diſpõ ſen — incepit loqui oe co« — qp eit dligotae i di$ " - hM MIT B ünbelátibo —— anbelantib'oifferta fe innó ppb nõ indiget cópzebédere fau; fenfibile per me: vbi idigétia l 1 | | | | ma belt». anbelatib? eni bs coopertoriusimnó — díi q fit coꝛpus extraneũ f5 per mediũ qà fít para. Peau exxin TOTEM | B
at';per quae impole eft vtolfaciát anteq; — meu: tactus.n. eft ẽt ſic.i.⁊ ifte ſenſus nõ eftillud qó. Siolum,
c tant.Queadmodi ipofübi ialía bont in potétia ifti?^oifponi | | i viſus vide poflbileeft vtanialia boni — eft ín potẽtia ífti?oifponis per medii qà eft coap?e di d ^ Ni ——— aperiant: ſedanialia —traneu:fs p mediũ qõ eft cozp?nó endi. (- I des MAT T i anhelãtia nó olfà iü c c ifta erítcá pp quáaia; ctus eni et nà elt ſici.tactus.n.etiã cõpꝛehẽdit fuus uM T B q&;oa: ut in aqua · ¶ Sed eſt qõ in — fenfibilenó p medii q eft co: exneũ: fícut eſt de
Aaialia.n duri oculi f "TAN Oo üialíbuo:(z azaié. c cM TantOebíliorísvifusalys — fenfib? tríb?pdictis.(] £t quaftinducit ifti ;
is oc —— —* nõ MEN videntfoxio/ —próneg guitus eft dliqi ert prilgel eis
is eent:ſicut nafue í ialib* qub palpeb:einocw — eftaliquís tactus cü cópzebendat fuum fenfibile nà nbelantía eff nataub anbelátibus: vtaialía — per mediü qo fit coꝛpus extraneũ ficat t. õ
Etie — ERU QA QNO olfatus d$ nó anbelantía, — eft manifeftü ín fecüda triflation up ohrs ^ni
Ned ied euis MS nafusinaialib"olfaciét( — aüt guft? copzebédirp racra q ne vbi oicit;fenfus
PA bus pneri i pomi ficarpalpebrefantínaniali — fibíle per gaftü nó cópzebendit per apis E C9? fen Q^ * papesias:aut ppnecitatésSiigiteftpp ſtans cguftati:qó eft CO2pus extra nes AM
4 heceffitaté nó ops vt anbelati iori he E S | M . Qinó anbelatía t aüt AM verorisolfatus — ctus ita cópzebédit. (T. S. d. coꝛpꝰ in quo é fapo zc » I pprer meliuserítecóuerío, — i.talio mó oicimuséta»i oodd | (| Sed Db qó.o.ampliant vene « vie:de (0 mo olcimus etg iftefenfus eft aligs tactus TUM :Demonftrat — Kon. ín quo exiſtit fapo2 nó eft guftabile nifi f5
boc eft pp neceffítate: nó pp melítia: : : ; ocüli na affimilanz ore. E cHde: ⁊ ꝙ aialia duri crílleíapoa exíftit i lore:cni? ia ad Y d fm oicerfitart ee cttbPineünpirrióeníf — faporécit cat máead fosse es | taz eftoe mó fumar inpira e SD et palpe — coptebédit faporénifi comprebédat bumore ci fit eft fícci ficat fapoz bumids ptratióis. (C. Dot odo? ipole vtoenudet ab co: « coͤpꝛehendere bumoré f tie ptís fice in odor. — attribuit abũdã aliquid tágere. vnde ifte fenfus vider aliquís t P | dantiepartísbumide ín Qut (apo: attribuit abin ¶ /y.o.ció finos fuerimus in aqua zc.i.a 1 it T DAE 4:4 in lib fae ilEtbocoedarabi, nóundigermedioeptraneoideocum nosfüeup s om Tn ME lllud q5 eft iftius oifponis. (L2.0.2 olfaciens eft in aqua in qua inuenitur aliqó oulce fentíet a nobis Media ex⸗ trus Du T! — admiſcendo fe ci aqua:non q recipit faporéabftna, trifeca nà re E tuo ctum a mã:⁊ reddit eũ ifti fenfuí-ficut eft oe medya ciptüt fenfibi iM" extrancíe que reddunt fenfibílía fenfibus, Illa enis Ros A TE iA non recipiunt fenfibilia ci coꝛporibus ín quibus exi ftt. 3des 9. Mh.) | ftunt:fs abftractaa mã. ¶ £t boc oemonftrat q; ipe 2:29. 97. opinatur ꝙ odo2 nó eft coꝛpus: fi ením effet COlpus: ? &luic, E. olfatus effet alíquis tactus. 2.0.colo? at non vj mas * Ein $14 AY det zci-colozaüitnon videt íta ꝙ aligd ex eo admi fue tii pumi 906 "1 Nina] fceat cus aquia aut acrened c aligd currat ab eo jj ditate. Diui B — cce seré dutaqii ded n reciptütab €o intentioné colo, Ira L1 de, abile eft (n báida ris abftractá a mà. Uñ oicímus ín ili? rig NE teria. ocaũt eft — ſicut in ma cõprebendunt per medium — pma. ERE !ilg S opea cflcrmne entirem vrígs appofrs p ibileficgufta buena. eie sons € npo dM ece. neguſtabileb v neq; "Ont eſſet nobis tunc fep ibi Í — üm;€yea; Mueper Nibil auteʒ facit bumoría fenf I -.Ctig "S edíncoqomífceturbumnídofi. midítate:f um fine bu | l Dotu. colo eur oft. mídítate: fcd babetactu antporenr; D T | : 2afir uon fic * potentia humi 1] | Videturímeo. ditatem vt ſalſum. Bene enim liquidum
Com̃.ſuꝑ Ani. tt 4 | l
x P Pme zy x ? Ee TN — * DL dpt » st Y — * — is e e A i Bcc quos id T " "e TNT ES — — T » Ta MR RUE P oca m , ES d T — — — — — — ——— - — — EE m — — — — - -———- —— Án — — - - — —— z
M Re — — - - - L————— —— m ——— L- - : -- l——— : a: — — — — — — — — "M X — — s — —— — —— ——— : — a f z —— — — — — — — — - ———— — — ——— "E S
— z — — 2 E — — * E — zt — — — ———- — — — — - — I MI
- : " E — — — — " — — — - 2 : — — Tul
— ——— —
— » x * — — — ni - — — — Sp. — — — — —— — — — — — — —— * w — —— LER — Im -- —
D — Pr * » . * *
De Anima
ipſum eſt:⁊ liquefactiuum lingue.
(C Scðm aũt hunc modum mediuz non eft mdiuin . Sed quemadmodum coloꝛ cft vifibile: fic ſapoꝛeſt guſtabile.Et nibil recí pít ſenſum guftueabfqs bumiditate: fed in co c(t in actu aut potentía bumiditas. Aer/ bí gratía ſalſum. Eſt enim velocis diſſolu/ tionis:⁊ cum hoc diſſoluit linguam.
ioz ¶ Iſte autez ſenſus differt a ſenſibus qui compꝛehẽ / dunt per medium extraneum in hoc ꝙ non compꝛe bendit fuum ſenſibile per medium. Sed quẽadmo dum colo: eft viſibile:⁊ in reí veritate pꝛopꝛium vt fuiata fapoz in ret veritate eft guftabile pꝛopꝛiũ gu»
'* ftui ¶ S· d.⁊ nihil reapít fenfus faporis zc.t. «nibil recipit fenfus ſaporis qui oicitur guftue nift ſapoꝛ fit
ín bumore: z humoꝛ eft ín faporofo: aut ín actu: att
in potentia. Clerbi.g.falfum quod eft bumidü in po tentía piopínqua cum velocíter diſſoluitur ⁊ diſſol/
Pꝛopt ad uit humores quí funt in ligua:⁊ ideo preparauit na/ matura pa, tura falíuam in ore:⁊ pꝛeparauit bzancbos ín bomu rauit ſalinaz fic ad congregandum iftam bumiditatem: vt ea me
díante gattencur ficca. vnde dicimus g» fapoz no ett fapo? ín actucmifí in cozpore humido in actu. ¶ S icutantem vilus viſibilis eft: iuífibi/ ĩiis: tenebꝛe autem inuifibílee : iudicat auteʒ ⁊ ipſas viſus. Zidbucautem ⁊ valde ſplen didi eſt:etenim hoc inuiſibile eft: alío auteʒ modo atenebꝛis.Similr aũt ⁊ auditus fo^ niq; ⁊ ſilentij:quoruʒ aliud audibile:aliud non audibile: ⁊ magniſoni: ficut viſus cft ſplendidi. Sicut eniʒ paruus ſonus inaudi bilis quodãmõ:ſic ⁊ magn? ⁊ víolétue. gn uifibile aũt aliud qdes omnino o? ficut ⁊ ín alije impote:alíud aũt qᷓ;uis aptum natũ nó bétaut pᷣꝛaue ſicut qð fine pedibus: « fine graau dĩ. Sic aũt guftue gnítabilis gaẽ ⁊ nõ guſtabilis: hoc aũt cft paruũ aut pꝛauuʒ bñs humorẽ:aut coꝛruptiuũ guſtus. Aide tur aũt pꝛicipiũ effe potabile ⁊ nõpotabile: guftas.n.qdéambo. €cd boc qdeʒ vt pia pum z coꝛruptiuũ guſtꝰ:illud aũt Pim natu ram:eft aũt cóctactue: c guſtꝰpotabile (LE cut viſus eft reí viſibilis « non viſibi lis:nã obſcuritas eſt nõ viſibilis: Ct oíftin gueka viſu. Eteſt ẽt manifeſtũ in co qð eft valde fulgens ⁊ ſplẽdens:h.n.quoquo mo eſt nó viſibile: ſed tamẽ alio mõab obſcuri⸗ tate: ⁊ ſilx auditus eft foní ⁊ ſilentij quorü vnũ eft audibile: ⁊ aliud nõ audibile: ⁊ cft marii foni: ficut viſus cft reſplendentis. 2ucadmod( eni minimus fon? cft nõ au/ díbilie: itaaliquo modo cft marím?fonue etiam. Et nõ vífibíle qdes oi ſic vlr:ſicut in omnibꝰ carentibꝰ boc. Etqðdã eſt inatũ vi dere: fcd nõ hẽt aut babet; fed diminute:vt
¶ Et qꝛ guſtabile eſt humidũ: fuit n
carens pede. Et filr guſtus eft guftablllo nó guftabilie: ⁊ boceftcui? fapozclt — líeaut malue:ant coꝛrũpens guſtũ.Et «^ críftima£ oc potabilí ⁊ non potabili. eV ením guítne quoquo modo: fcd illud lum coorumpene guftus : ⁊ illud natura" f£t potabile eít cóc tactuí ⁊ guſtui.
«río V (2. fermo ei^ín 5 caplo eft manifeft*:c abut : | ci^ eft ꝙ nó ſenſibile 02 in vnoquoq; fenfüus vx modís:aut oc co qð caret fenfato ꝓpꝛio ili fen (ibi ete fenfatie que inat? eft bére;aut oc co q5 € Y le ltẽſuʒ in fe refpectu illi? fenfus;aut oc co d fibile fibile oebile. ¶ CI-g.obfcuritas que eft nó *9— ili fs puationé in viíu:z coloz fplédéeq € nó fen p? pp íntéfíoné:« colo latens q eft nó fenfibilis P m bílitaté.Et ín auditu ſilẽtiũ fm puatiócs:t Ht fonus fm intéfloné:t fonus latens fm ocbilit diri in guftu ifipidü fm pᷣuationẽ:⁊ hoꝛribile £519 debile 5 oiminutioné Omnia.n. iſta oñr ee nó bília:qri vnũqðq; iſtoꝝ eft puatío alic" oifps "T 5g uter fenfibilis illius fenfus. (| 2».0.2fi vift bu / ^ 01 «Ci, c nó vifibile oi vlr ficut o£ ínalys "€ roi wif multis modis:aut qꝛ nó eft inatü videri o0: » c gr cunus o» fon? eft ufibilis:zin colorc nó aU. ig ibis qꝛ eit innatus viderí:(s nó videt᷑:qꝛ b5 colore Wi mó ab eo fm qué inatü eft bérc.f.aut pp i rog 7,67 aut pp oebilitates bocos nó viſibile.ſicut * di "i | eft debilis pedis ꝙ nó bs pedé (T 25.0. pota uc d i cómune tactui guftuid.g» fm pumiditates d" '- t in co eft tangíbilezz £m faporein eft guſtabile ¶ Qm̃ aũt humidũ qdem cft gufiabic di ceſſe eſt fenfitiuum ipſiꝰ: neqs ec un actu:ticq5 impoſſibile fierí bumídil- (M tur enim e talíqda guftabili £r d (uo bile eft. Heceſſariũ eft ergo bhũcc: * —* qð poſſibiie butmectarí ſaluatũ:noͤbu aũt guſtatiuũ ſenſitiuũ. Signũ afi Dii cam exiſtentẽ linguã ſentire: neq "d fic midam.Hic eni tact^fit pzitrií humi rii cáaliqe q ante guftauít foaterm bU roi guftct alter. Et vt laborantib am viden£: ꝓpter iã qð lingua plenab" di humiditate ſentiunt. evt
faue ſenſus nó effet hůidus ín pCT^ cogo neqs impolt vt hũefiat. Guſtꝰ cnt 2 pile modo patit a guſtabiii 6m qpeít 8. Andeneceſſeeſt vr bücfiar llo obi le cft vt hũeliat ⁊ c(t ſaluatũ: $nor gni nó dá fenfüe guſtꝰ. Et figni ei eſt G1 idafentit cá fücrit valde ficca:ant val
Lact? eniʒ ipfe erit per pꝛimũ p indc d $ cut q pꝛiꝰguſtauit faporcsfoit^ cniin
AX i ſtauit ali faporem. fct ficut egt 5 ſub⸗ Vy omniaamara:qo ſentiũt ca pcr i " meríam intalí bumore. cem
Y. iber
»4 CC declauit ea q̃ funt cóía ifti fenfui ⁊ ſenſui tactus
Talys fenfibus:icepit dicẽ qddá ppaiüi méb2o iſtius | fentus.(.ligue.(T J-t.0. qꝛ guftabile eft büídü «c.i. &qt má faporís eft bumoz:vt oeclatus eftin fenfu ⁊ €nfato:nece fuit vt recipiés faporé recipiat hũoꝛem €i fapore.Ulii nece eft vt iſte fenfue nó fit bumídus Wn actu:neqs fit etíà ipole vt recipiat humorẽ ci fit i/ Watus recipe fapore:qó eft pole fíne receptione btv 5j |dequa Thorierz.o. eft neceffe vtfit nóbumidus i actu: qz T^ jim ülud qo eft aliquid ín actunó cft ínnatü recipe illó | dte Peſt in coinactu fm ꝙ eſt in eo in actu.Uiſus eni haberet aliquẽ coloz£ in actu nó reciperet colozes. t i toi :o.guftus eni patit quoquo modo ⁊c̃.i.⁊ eft. ne »3s, Cft vt ifte fenfus fit innatus bumefieri;méb2u eni Sultàs patitur quoquo modo a guſtabili:⁊ q2 guftui 3 femper affociatur bumidum neceffe eft vt guftans «ues Patlatur ab bumore qui eft in fapore. Unde neceffe My," eſt vt hoc mẽbrů guſtãs fit ín diſpoſitione qua pole Ytbumefíat:t boc crit vt non fít bumidum in fe;
lit cum boc faluatum ab accidentibus:⁊ boc ĩtẽ/
ebat cum. d. vnde neceffe eft vt humefiat t.i. qz
j neceffe eft vt boc memb2us bumefíat neceffe eft vt
i it innatum bumefieri:ícilicet vt fit faluatum a fic qi Citate intenſa « vt non fit bumidum.([ 2.0.4 ſignũ f elus eft c» Lingua «c.ideft ⁊ ſignũ cíus c» lingua apo A Comp:ebenfionem fapozus ocbet faluari ab intenfa it^, citate ⁊ dominio bumoris eft ꝙ tpfa non fentit fa Wi bores quando fuerit íntenfe ficcitatis: aut intenfe ry "Amiditatis:fed tantum fentit cam fuerit in natura LA T t ot/pofítione &m quam innata eft recipere bumidi qi tatem ſaporis. ¶ 29.0.tactus cnim ipfe «c.i cus lin
gua innata eft recípere faporem cum eíus bumidita teneceffe eft vt fuper ipfum non oomínetur alia bu míditas.f»2ma eni bumíditae oomínans ín lingua impediet eam ín recipiendo fecundam. humiditatẽ: quẽadmodũ quí guſtauerit aliqué ſaporẽ foꝛtẽ:⁊ ipo ſtea guſtauerit ali ſapoꝛẽ:tũc eni non ſentiet fcóm ſapoꝛẽ ppter dominiũ pꝛimi fuper linguã.¶ O.d.⁊ ficut ĩfirmi ſentiunt oẽs fapores amaros:qꝛ ſentiũt eos per linguã ſubmerſam in humoꝛe amaro.ita eni qui guftauerít aliqué ſaporeʒ:⁊ fua Lingua fuerit bu mefacta in humore accídentalistunc non compꝛebẽ det humorẽ faporis ppzy nifi admixtus cũ dlitate illius pmibumoris:ficaccidet necio vt nó cópie/ bendat ſaporẽ:qꝛ nó compiebédit naturá faporis in oifpofitione illa £m quà eft materia illie faporis.
(LS pecíceanté bumoy ficut ⁊ ín coloribꝰ fimplícesqdé 5ríe (unt vt onlce z amarus, Habite aũt ſũt cũ bacadé pigue:cũ illa vᷣo ſalitũ. Media ãt hoꝝ acre nũctũ:⁊ po tici c acutus. -ereeni be vident ec bumo⸗ ,. "ioiie.£Quareguftatíuá potctíaeft bmóíz
» Stftabile afit eft factiuum actu huius. Etmodifapoz funt ficat ín coloríb?fiti Plicca ade für otrarij:bulcie ⁊ amar?. &c Sétesaár (nnr ouo iftum vncruofamift "tC ſaltum. Etq̃ ſunt iteteafnt acntus c " Ptíca ⁊ ponticus: ⁊ acetofue, 4f(ti enims : 9di fere videnteffemodí fapoy:vfi acce ei Suftáe ſit illud qð eſt in potẽtia iſtius
poſitionis: ⁊ guſtabile fit ageno,
Í ( tA Cén) ^ ^n,
^ ^ , ,. "m /v ?« !
! 6 ryhuu fl Secundus bee ¶ Et diſpoſitio modog fapozü adinuicẽ eft ficut oíf^ ioß . pofitio coloz adínuicé:quéad modi igit coloacs fim plices funt albus «níger ex quibus componunt aly: quoz quidá füt ꝓpinquioꝛes fímplicibus:ita eft oe fapozibus.f.g» fimplices cog funt 2trary:falicet dul cis ⁊ amarus « fequit dulcẽ vnctuoſus:⁊ fal(us ama ri ⁊ iter iftos füt acutus c ftipticus z acetoíus.([. Et igreſſio boc qð.d.in colorib? manifeltü eft. 3n faporibus vo bét qoné.Salenus eni opinat᷑ ꝙ pontícus ⁊ acetofug frigidi funt:z g» acutus cft calidioz amaro. (L Et fi . nos conceſſerimus ꝙ ífti faporce confequunt caloꝛẽ ⁊ frigus:neceſſe cft a» contrarictas ín iſtis fit in illo q9 cit vitime calidus;zín illo qó eft vitime frigidü: tlic cócefferímus ꝙ íta eft oe faponbus ficut eit oe coloríbus:fcülícet q» idem coloꝛ fit a caliditate vel a frigiditate:tunc nó accidet impotfibile-| £t vidct. Pꝛia ratio qp bec opinio Salem fit erroz. videmus enís p ama; ? laxi, nitido quandoq; inuenítur cum frigiditate. (T.gra, q amaritudo que eft in fructibus ín pꝛimo cremen: to oemonftrat frigus. £t amaritudo que eft in reb? combuftis oemonítratcalorem:z fimiliter non eft impoffibile vt aliqua oulcedo fit frigida.Clidet eni ꝙ plante aman faporis apud complementum funt oulces aát ínfipide in principio . [£t fignum cius 6c3a ràtio, c» tft fapores fant medy eft ꝙ plante babétes fapo: rcs non tranfferuntur ex amaritudine ad dulcedinẽ in eis que innate ſunt eſſe dulces in fine niſi median tc aliquo illorum ſaporum:⁊ hoc erit fm ꝙ pertinet illi amaro exiſtenti tn ílla planta: illi oulci exiſtẽti
gredinem vel econuerío nífi medíante aliquo colo aede rum mediorum.^fn alíquo igitur tranffertur mcdiá poia media,
tc cbaropo:z in aliquo mediante kiano.Nõ enis eft
n aliq. dez 5* celí necefle vt triflatio ín extremis fit fi [
^ nd : uper oinnía me; 4^
qt vniuerfaliter per fe manifeftum eft ay ama, £ertiaratio,
uanta fapores. Ciuapeopter neceffe eft vr aij faporee Tint
nod Iter bos * t compofiti ex extremis. Seca
um boc tgitur debemus ponere boc. (£t non oe; bemüsaduertere fi coti Palénic Eaque enis fer, — monon eft verus ín. complexionibus faporum $m
fuas naturas: fi concefferimus qp omne oulce cft ca
lidum:⁊ omne amarum etiam eft calidus:oebemus
etiam oicere ꝙ boc non eft niſi refpectu co:poris bo : mite non refpectunature ipſius rei:experientia eni
lícet teftetur boc ín co:pore bumano:tamen boc nó demonſtrat nãm ipſoꝛũ ſapoꝝ.¶ £t videtur g» fq; gtuinta ró, po? magis fequitnr bumiditate 4 ficcítate d calídü
tatem 4 frigiditatem. Neceſſe eſt enim aliquá opina
ri cóplexione terminari ex d fítamaritudo:x aliam
ey qua oulcedo:t p ifte oue cóplexiones fünt cotra,
ne Pm büc modũ:⁊ locus oe bac pícrutatione eft "
libꝛo oc ſenſu ⁊ ſenſato:⁊ etiam oe numero modorũ
ſaporũ · ¶ D · d·quapꝛopter neceffe cft vt guſtans ſit
illud ec.ideclaratũ eft ex pꝛedictis o» ifte fenfus eft
illud qD eft ín po* o£s ít fapores:z cp fapoz 4 q;
ftus eft agés « motiés iftü fenfus oc potétía in. actu,
(C Tractatus nonus. Kap. I —7.—, £ tatigibili ait « tactueage ra⸗
KA tlo.Stenimtactuenon e(t eg?
Ni fenfu fed plurce: neceffarinm
x eft a tancibilía fenfibilia plura w^ | efic. IDabetautem bubitattoné
Part 69
in ea.Cuuemadmodis albedo non tranffertur ad. ni. R8 ẽ neciu
De Anima
WR HUM etrum plurcefíntaut vnus, nc vene cft ——— (entiens $e d EU M BALD ibílí aũ d , inſtrumẽtũ iſtius virtutiecft aliquid itrínfecus:
PN LT n | pet ed pde FEET to" eft plus d vnum ínftrumétü.« figni eius cft:qzma WIE j genus iz plus: — nifeftü eft qp idé ſenſus noõ copꝛebẽdit nifi vnam có
b ncéceft vttágibilía etiã fint plura vtio. Sed — traríetatem:c eius media.Chitis enis copiebédital
eſt dubium: vtrum fínt vnum:aut plura. bum ⁊ nigrũ ⁊ media:⁊ auditus graue c acutu « " ioó ¶ Modo vult loqut oc tactu:⁊.d.de tangili autem — dia:tguftus oulce zamarum ⁊ media . b sen Ns toe tactu «Ci.vtrum autem tangibilefitymum aut — ulta cótraría-UI-g.calidü cfrigidumzcbWmen io ag
plura vno eft oubtus ſicut eſt de tactu:⁊ ſermo in eis — tfíccum:zaiperum « molle:⁊ alia contraria. fit | ua Moblec
eít idem:« innuit per boc caufam ppter quam later — Peceffeeft vcifta vtus fit plures vna: qp caro ^^ gii? | alio boc ín bocfenfu non latet ín alysfenfibus.i»eillis medium · ¶ £t boc qð dixit manifeftum — Pis hui enim q: manifeftü fuít op fenfibile corü eft vnus ín — vna virtus eft que compzebendit ynam cott, do ge od
fito: ^. eet
genere: fuit etiam manifeftum eos effe enum inge; — tatem:contingit oppofitum conuerti cum oppo itta . nerc:ín boc fenfu auté qꝛ ignoratü eftoefuis fenfibi — fcilicet vt que non compzebendít vnam contar TM libue:fuit etía5 ignorati oe fenfu.([ 2».o.tactus cni tem:ſed plures non fit vna virtus. lain
fí non fuerit vnu genus «c.í.c fermo de eis ín bac. ¶ Habet aũt ſolutionẽ quãdã ad hãc dubis Mae intentione ídem cft/Tlotus eft eni nobis ꝙ fí tactus tionẽ:⁊ qii alijs ſenſibꝰ ſũt Zrietates plures NA
A M TM non eft vaum genus:fed plara vno:neceffe eft ꝙ tan "Pati : "epe s Ws
| ab AMT gibilia fínt plura vno; (i tanaibilia fintplura no: Vtin voce nõ ſolũ acume ⁊ grauitaeismP SDN
MUT TE neceſſe eft vite fenfus fit plus vnofedIscofecuto — gnitudo ⁊ puítae ⁊ lenítae afpítae VO ; —8*
—9000 icd Vots pepe teste abere o 4 ſilia alia.ſũt atit z círca colorc dꝛie —9— Vis
b e RU | n eo eft ignorata. í ex ie eif ſicut à »idd
il VIL MIA LI ¶ £tQd e(t ſenſitiuũ tangíbilíe vtr& caro: modíaltere. Sedo fit vni fübm (dd; hM
A : i ctuiſonus ſic tactuinõmanifeſtumeſt. | duse
—90— | inalij8 ꝓpoꝛtionale:aut nõ:ſed boc adẽ eft (I. Scd eft bicaligd per oíffolni£ifta q Ew
UM ML :» iar, ICH Pꝛimũ afit fenfiiuGalió qddas eft. In iS eret nefürmodi ritate P) — tos i Ln és feu iro, £D igcteni ?5rietat effe vi | * — f ^ cu WEM T vidétcéws?. VU9. £D iecteni fenfue vni?Srictag res vno. A.g.in ſono cũ acnto ⁊ graui?
M WM TI ewandade, vt viſus albi ⁊ nigri:auditꝰ grauis 7 acnti: magnũ ⁊ paruum: ⁊ ſonus lenío ⁊ afpc' ^ Sn VOU RR EE uftueamtar( c oulcío.Sntagfbliaüt mli€ — jit rin colore cria füpató es cus | eth —9000— | To D VENUE T noltrUONGE OR RHIPPNOR Scdtíinóeft manifeftüquidefrilud Y — | qt | || | | ( 4 * 2 ot, *f4 » * í ac f D | MU u ¶ Senſus aũttactus vtrá eſt incarne aut in fubiectum:ficnt eft ſonus audiruedfie "Lu
V b | , ' i fcnf ! j fon ' / ; € PH HI Td atio fitmiliaut nõ:ſed ifta eſt mediũ. Pꝛimũ —B————— ⏑⏑ ⏑——————— publ
SAQUE UM gutem fentienseft alíad intrinſecum. Oĩs — tationem fuper bunc fermoncm.£toiyít4ed —900 ením fenfueeriftimatur eſſe eiuſdez contra quis cé.ípoteftalíquís bicercaliquid effeper rg | | | ' | ríctatio. C]. g. vifus albic nígrí : 4 auditus oiffoluit ifte fermo per quem pzobatur ꝙ fant mo
UN | iil j agi tía5 Ul" Mon mese mere idus tse iE
TM j tangíbilibue autem ſunt plura contraríg:Cg — pendit graue cacutum:c magnum « —*
FOREN MI lidum ⁊ frígidam: ſiccũ « bumídum : c — fit —* M tma multa alb eg
—9000 ih i ; « ali 4 fplendés:t nó fplédés:quapiopter no €
Wo CRM duꝝn:⁊ molle:⁊ aſper lene:⁊ alia ſimilia. cv tactméicobtebé dit phe dm fic plures ca" Oh Bu M i07 (L Cum narrauit ꝙ dubiũ eft vtrus fenfus tactus fit — irquafi medíü. (T £t cum ocdit banc dubitat d
—0 A M UE eiuíde vtutis aut plures:íncepit oicere ßmones dubi — fuperfermoné pbanté ꝙ ifte fenfu eft plus. yino ; | Wap | tabiles in hoc.¶ Et.o.fenfusauté tactus «Ut pᷣnci cepiteycitaremodum ocbilitatis cius c oit leis Ng I0
píum cófíderatióis in D eft:vtrü ſenſus tactus ſit in c(rmanifeftum «c.ifed ifte fermo no fequit d " | hu, Mo
carne aut in ſilicarni in aialibus carétíb^carneaut — fj magna cótrarietas que eft ín tactuſit ſimili a bs fenfus tactusnó eft in carne:ſed caroeft Gfí medii. — rietan exiſtẽti in vnoquoqs ſenſumeceſſe € VF fi!
Si ppowo ¶ Et dixit hᷣ:qꝛ fi fuerit declaratũ ꝙ fenfüstacteft ^ modorum contraríetatis que eft ín tactu fit M il hu cuc in carneta g» ppo:tiocarnisadipsfitficutppo:to — ficut eft ín vifu cin auditu Sonus enim J^ (ft Meis
poxi oq; oculi ad vifus:manifeftii eft ꝙ ſenſus tactus eſt vna lorũ cótraríog predietog:« fimiliter colo? €^ cum sdwíusma, Nrtus:qm̃ vnũ inſtrumẽtũ nó eft mfi vnius vᷣtutis. modoꝝ cõtrarietatis compꝛebenſibiliũ per im. F jm —— q Si aüt fuerit declatũ ꝙ iſta virtus fuerit ples vna: Sed noõ eft manifeftü quid eſt vnum fuibicett mul pu) fivni ome, "Ce eft vt caro non fít nifi mediuz:⁊ vt non ſit qua — trariorü (enfus tactus:imo apparct qp lubie⸗ WARTE " £z Winffrumentü.([ £t cü narrauit hoc: ĩcepit induce — tiplicatar $m multiplícationem contrario" rc Có —* fti re lermones oubitabiles:z incepit ab eisque demõ / intenait per fübm bic genus quod oiuidif in or cq.
: ant virtuté tactus effe plures vna:qz poft inducet ^ traria.£tboc quod dixit manifeftus cf /7 1 mul J — demõſtrant ipſam cffe vnamꝛex boc qð appa enim ſi poſuerimus q vnus fenfus cõpꝛe illis 0n? B LU d id pa, fen(ibile fuerit poſitũ fuper carnes ftatis — tos modoscótrarictatis vt genus ſubie cfc comm jns ARM edis 7n gpiftimatur ifta virtuseft vna:ꝛ d. dis fit vnum. Quonũ neceffe eft aliquid vno f on
x UM t5 tet-vtriü fenfas tactus eſt in car ne illi multitudini q6 copzebenditur a (cft p d i * Y V3 virtus:aut nõ eft ín carne ſeã intra: — fu: ſi nõnõ eni illicaliquid pcr qu gnifi PO 1e psc Vna virtuseftoubím.pótenimaliqe terit dici ynusquoniam fenfue nó cft ynu mi
—— — — — — — ET —
— — — — — — À Ó
a — —
Y. iber
"nim intétioné.£t ci cótraria fuerint diuerſa in ge Deribue:tunc virtutes erunt diuerſe:⁊ io illud qð re/
. FipitSrietatécoloz aliud eft a recipiéte ſapoꝝ 2rie:
hu, E Md: 1» id ^ bby
| —X
T T9 | dy M —38
atẽ:cũ iſta Zria fint diuerſa in giic-Clri nece eft fi ta Cis fit vna virtus vt modi otrarioz quos copzeben Bit ſit vnũ genus ſubiectũ eis qð dicat oc eis vniuo cevt ſonus qui dicitur vniuoce ſit de modis ſonorũ & Colo? 0e modis coloz. (| Sed otraría tactus non Vident bie gen^qówicat oc eis nifi equoce. Qua €cni qð dicit oe calido: frigido: graui « (cui: non
ICIt nifi pure equoce.Et illud qð oíctü eft oc equo
catiõe ín boc noie dle qð dꝛ de ſapore de calore ⁊ fri ips pore ⁊ odore.Oĩa eni bec noia funt in pdicameto d/
itatis:⁊ graue 4 leue in pzedicamento fübe. £t ideo
, Wceft vt étuscópiebedés otraríétaté q eft in gra , Uitleui fit vᷣtus cõpꝛehẽdẽs ʒrietatẽ que eft in cali Ro frigido neceſſario:⁊ quoquo modo nó eũ ílla q
Cop?ebendit graue « leue nó cópicbédit ea mfi me: làte motu. f.p nó cópzebédit graue nifí qf mouet €1 CO2? gratie aut leuc. £t ideo ops opinari q» velit. ift.» fenfustactus eft plus d vn?:t o caro eft.q. e mediũ. ¶ Licet ifte Pmo fit 2ríus ſᷣmõi in libzo
i de aialib?:(s tii fozte ille $mo fuit Fm ꝙ appuít (llic
D fciuit oe mẽbꝛis aĩaliũ in illo tpe.tüc eni adbuc nefciebat neruos: dixit ꝙ inftrm fenfus ifti? eft ca: To:t ifte ſermo dat inftro effe iftis aialibus tágibili ; Sitra carnẽ:⁊ b ouenit ci qð poft apparuit p ano omi, f.q nerui brit itroitü in tactu 7 motu:qó ergo ſciuit 2trifto.ratione apparuit poft per fenfum.
A er" e C Otrumafir eft lenſitiuũ intus aut n6: fed
mox caronullũ eieffe figná fierífenfum fit Cü tactu. freni nGc figecírca carné extéde^ rit vt pellẽ facíce fitr ſenſuʒ mor tactü infi
nuat:⁊tñ oftat ꝙ nõ eft in boc ſenſitiuũ. Si
atit ⁊ ↄnãle faerit citiꝰvtiqʒ ꝑtinget ſenfus.
¶ Atrũ aũt ſenſus fit ĩtra:aut nõ ſedeſt pri⸗
io te | Wy ¶ Cus dedit fermonéneceffariü ex quo appet qp fer
muz qð appct.f.caro . Exiſtimat ꝙ itð fi gni nihil eſt.ſ.g ſenſus eft qitatigit. Qm fitu acceperis membꝛanam ⁊ idiae cames ea:tunc eodẽ modo apparebit ſenfus quan do tangit:lʒ manifeſtũ eft ꝙ fentiens nó cfr in iſtis rebue, €i igitur fucrit folidatum cá co:tunc fenfue citius pꝛouenit etiam.
fus tactus eft plus vno:t o caro eft ái medii vt pofuim^icet fit 5 opioné "llerádrit exponej Ziber miftu:diate Z bemitius oícat aperte g ifta eftopio : rifto.f.c» caro eft d(i medíii:fed ifti vident nó fci "s roné fup qui ftftentabat Zirifto.in bociz eft quía enfibilía tactus nó cõicant ín codé giie ꝙ oe eis oi T yniuoce nece etti vt fít plus vno. £tnos oicem? Ais Alexãdri ín D oiffoluemus eã:⁊ cũ (4 cóple: : : bocoeclare ⁊ diſſoluere qóné ↄtingẽtẽ ín boc re, e£rlito eftad deſtruẽdũ illud ex quo exiftimat qp ca i V Wm iftius Vtutis ¶ £t.o.vtz aüt fentiés cft SE Ve l-oícere atit ꝙ tãgẽs nó eft itra:fed eft ín pri tü A qapparet.fan carne.£aro eni cũ fuerit pofi Pm AP ipfas alíqó guftabile cóprebéder ipfus vt eft E T tud arguméti nó tenet.f.o» fenfus tactus fit ;:Sibile tágit carnez. 2»-oebilitanit boc argu t dixit:qm̃ fi tu accepts mẽbran⸗ 1e dq fi tu
Secundus 755 acceptis mẽbꝛanã nó ſpiſſaʒ:⁊ ĩdueris eã carnẽ:⁊ pov fueris fap carné aliqð tãgibile:tũc ftatum cõpꝛehen/ det a fenfu:ac fí ect abfq; illa mébzana.([ 25.0.lícet fít manifeftü ꝙ fentiée non eft in iftis rebus.i.lʒ fit iáifeftü q» pmü ſentiẽs no eft ín cutenó é ipole vt caro fittalis oítponis.f.vt fít mediũ dfi cutis:in ap: parentibus aüt ín carne nulla oubítatto eft fup ca q iã oeclata funt róne([ O.d.ſi igit fuerit ofolidatus nulla differẽtia eft n bac intẽtione fíue caro fue rít cotínua cà fentíente:fíue mẽbꝛana füerít non có tinua:cutie eni fi eflet contiaua:tunc cítius redderet ſenſum · Continuatio igitur non oat carni nifi facili tatem per tranfitue fenfus:nó quía continuatio oct yt caro fit inftrumentum iftius fenfus.
¶ Pꝛopter quod talíe pare cozpíe v$ fic fe "
bic:ficut fi circalaríternobíecopulatue cét acr. Clideremurenís vio quod fcutíre: fonti: odore: coloré: vnus qdẽ fenfus eẽt auditus:viſus ⁊ olfatue. Hunc aüt qui determinatum cft ꝑqð fiunt motus. Mani feſta ſunt pꝛedicta ſenſitiua altera eſſe.
¶ Et ideo iſtud inſtrᷣm eft de coꝛpore: quafi
aer fi effet applicatus cuim coꝛpore in circni tu. Z ceni exiſtimaremꝰꝙ ꝑ id fentírem? fon: colorẽ:⁊ odorétz ꝙ viſus:⁊ audí tus:⁊ olfatue eſſet ſenſus vnꝰ Mõ atit qz aer pqué fiunt iſti motus.ſ.videre ⁊ audi re: olfacereeft diſtinctus:apparẽt ſenſus quos diximus cfTe diuerſi.
¶ Cum declarauit ꝙ tactus eft plus vno ſenſu:⁊ q» p:
pter boc caro oebet effe medía íftis fenfibio:z
ter b i "got bitatio (aper boc ex eo qð apparet fenfui q fecibi mul tos bomíncs picere cp caroeft inftrumentum iftíug
ſenſus:⁊ q ifte fenfus eft vnus non fuffiat:icepit oe» .
clarare modum ey quo contingit ifta exiftimatió có munis omnibus:⁊ forte ipſe eſt vnus eorum in (bao vé animalibus:qui hoc exiſtimauerunt. ¶ Et dixit. ⁊ dco boc membꝛuʒ oe coꝛpore «c.i: iſta exiftima: tío accídit bominibus:qz boc memb2um.f.caro affi milat᷑ aeri fi effet applícatus cum coꝛpore:quoniam fiaer £m ꝙ eft medium fuiffet applicatus cum coz pore ficut caro-i.effet pare cozporis:tunc exiftimare: mus ꝙ per ídem fentiremus fonum: colores;z odo rem:;cq bec tria funt ynue fenfus; boc (des accidit fenfibus cactus cum carne:íta o» fnit exiſtimatũ cos effe vnum fenfus ¶ 2».0.modo auté q2 aer ac.i.fed apparet gp tres fenfus ifti funt diuerſi: iʒ (int per (de medíus:q: medium non eft pare noftri.Caro autem qꝛ eft pars noftri nó apparuit boc in fenfibus tactus 4 fait exiftimatus cos effe vnum fenfum:fed Demo, ftratio coegit » fint plures vno fen(u:fentit eni plu ra vno fenfibilt tn carne.
¶ In tactu aũt bocqdemnücimanifeftns c.
ex aere quidéeniautad ipolcefrcóftare aia tum coꝛpus:opʒ eni firmũeẽ.Relinquitu⸗ autẽ mixtũ exterra: ⁊ ex bíoeffe vt vtr caro: ⁊ ꝓpoꝛtionale.Quareneceſſariũ eft z co^ pue effe medinm tactui applícatum:per q$ fíanr ſenſus cuim fint plurce,
gne tm
)jLi*n" pe
— —*
Alia Ifa bét
In generc,
Ex aere aut aq ipole é cé aiatii cozp?. 05 eni firmi ee, S dem. 4« mctbcororá tcx, corii, 22,
uw. E
Zlialía.n.idígé mediũ fenfibue tact? eét coꝛpꝰ admixtũ fap q abü
eftaqua hꝛe mediũquo repfeta ſũt vltima ſi aũt boc veruʒ ipole eſt tagere aligd aliud in aqua.Eodẽ afit mõ ⁊ inãere.Silr enim fc bétacrad caque funt ín ipſo:⁊ aqadcad
funt in aq. Latet at magis noe fic ⁊ q̃ ſunt
in aq̃ aialia:ſi hũctatũtãgit humectatum. ¶ Etex eis oeqb? oubítat bócft qp oẽ coꝛp
bs ꝓfundũ:⁊ bec eſttertia dimẽũo.Etco pora iterq̃ exiſtit aliqð coꝛpus mediũ ipole
cit vt tangãt (e adiuicẽ. Et hũidũ nócft CP
tra coꝛpus neq; humectatũ. Immo ncc
eft vt fit aq̃ aut aliqã in quo ẽſt aqua.Ete⸗
que occurrunt ſibiin ad adinuicẽ:cũ fua CP trema nõ fuerint ſicca:neceſſe eft vt intero?
fit mediũ:⁊ eſt illud in quo vltimaeoꝝ fuit fübmería. £t fi boc eft vex:ĩpole cft VE4S
qd rágatalíó (n aqua: filrín aere. Zicrem
daret terreftrítas ⁊ eft caro ei? file ín aialib? caré/ a .jD tlbus carne:⁊ ſic eſt itelligendusiftePmo«[ Eripe X ttacftc eis que ſunt in eo:ſicut aq̃cuʒel 1 i oderat ey cit wiit nog fip D. qó puninniti i í ialíaa fnntínad fi coꝛp —28 Mec nd. opi ,. —55 in f mone pb qóoi ſunt inaere. A.g.aialia q ſunt in aq̃ L . medi tágee fit applicatü.t. í (71 am s nece eft (git qp oio fenfus fítp ——— —3 non P. " méctarfitangit E bre 9 ad fentiát fua fenfibilíanift tágédo:aialiaidigétyt f& 6. o cClarauit o» tactue idiget carne p meon c tiát fenfibilía occurrétii:pt mediüfitapplicató.zpa — Ct P9 0B vnusricepit etiã querere vtiũ ilte fom, corporis (L £»-o-per enfus medíationem erunt fcn, C! bocarindiget carne indígeareríá medio (Po, — fus t funt pluree vno:ideſt fenfus tactue. rei m " à — "s ——* Jr i y e | | L i iã accidit in guſtu.¶ £t dixit.⁊ cx eis cC — —— ſint g in ligua ta bomooubitar eit «c.i.coubitat bin bor vetito ctu. £2ia enĩ tãgibilia fentitlinguafim cane — idigeat medio extrinſeco cũ boc qp idiger medio en ou | dem ꝑtẽ ⁊ humorẽ. Siqdẽ igi ⁊ dlíg caro eft caro.é ent cozpus bet pfundis eit terit " Z4 | fentíret bumoré:víderct (dé ez fura cozpio (T. O.d.⁊ co:pa iter q̃ eft medíü «6^ í | "ape : ct vnus ⁊ idẽ eẽ ſen/ oé conus bét pfundi nece eft vt iter oia ou0 C id Ueguitüe ⁊ tactue:nuncautem funt ouo — nó fetágétía fit coꝛpus:⁊ cũ ita ſit ↄtingit VECTP pꝛopter id quod non conuertítur. —* m et — corpus Vs P pde a! ocimó c gitícadiuice abíqs eo ꝙ fue fupfícies ſin t — odi d tactus li cte ab íllo cozpe bumido : « büíditas ipole e — gue. ꝑidẽ membꝛũ T.— erra illud medii. Vig coꝛpa bumectata: ff IP», —— alia caro ſentiret ſaporẽ: tunc — eftvttágitfeniftiter ca fit aq aut aliad aq̃· ¶ fut | exiſtimaret ꝙ guſtus ⁊ tactuecént (dé (e^ — 7c ——— fibi — 2* cũ SUM 7^ PT. . *qinócó rintno fícca ⁊c̃.i.⁊ cũ cozpa fícca nó occutT,— c, PP gf ſus.Modo afit ſunt o0: q» nó cónentitur, co?poríbus humid —— coz fucrit p s íiz ¶ Et oemóftrat gp ſenſus tactus eſt plus d$ vnus cgo — ctatazneCe eft vt nó occurrát fibi nift intcr ea sr boc latet:qz caro eft q̃ſi mediũ tactus q eft in ligua; dium:⁊ eft cospus in quo fupficies cog. ftnt nga qm fentim^oia tágibilia p boc mébzü:zetíáfapores — fe-Et cum ita ſit impoleeft vt cozpus ſiccu⸗ t o | fuitneceffe vt caro d eftin boc mẽbꝛo ſit Gfí medi — cozpue ficcü in aqua aut in aeremi iter cà P5. cere grin nó dfi nfttm:qii fi eétinftím faporísnó cópreben, — autcraquazaut ec aere. 2».0.c fimilf efi^ 2. (od ij deret tágibíle:cfi tágibileó faporé.3déenifenfus ^ aereni «c.otíta eft oe aere ficut oc aqua in ^n. (en air Zaez ſenſus idé bét inſtr̃m.Si igit᷑ aliacarod eft in cozpe fent — bumefactío corii que funt in aqua eft mant e entit? MAT mücnuat. retíaporé-ficut caro d eftín língua:tüc exiftimaret — fu&burnefactio at coz que fant in aere 107 cial ami 107. «5. ox. C guftus c tact? eéntídé fenfus. O. d. mõ aũt ſunt fed ratio cogit cam effe eiuſdem modi. & pofi Mi aiscóóo, duo:qꝛ non ouertít.i.mó aũt non accidit hoc qꝛ non — quod eft in aqua:qm̃ cũ manifeftum eft 9? afi 0€. gorii ' - Conuertitur.fcilicet ꝙ omniscaroguftásefttágens: — bileeft vtaliquíd tangat nifl medíante 3d" —— gel fed non omnis caro tangens eft guftans. bet effe in animalibus que funt ín acre anal fd " ¶ Dubitabit aũt aliꝗs ſi oẽ co:pue ꝓſundũ (L'Clrrum igit᷑ oĩum fit fimilr f enſus:⸗ —* Ha babet.IDecafit cft tertía magnitudo. fluo, rumaliterficat nunc vr adem». «sc: afitco»por medũ eſt aliqð coꝛpus:nõcõ —ctueíntágtdo:alijafira logc. IIoc S st i4 : tingitipfaadtuicé ſe tãgere.pumidũ aüt nó — fcd onrá « mollep altera fentimper gdé — 7| hu, £r5ímt eſt ſine coꝛpenec humectatũ:ſed neceſſe eſt ſonabile:⁊ vífibile:c odorabilc:f$ 9 moi guy Eu gc aquã eſſe autbꝛe aquã Que po tanguntur à longezalía poa pperpp q$ um acc o aruxdum, adluiceʒ inaquaniũ ſicca extrema ſiut:nece ſentimꝰ p medidi;(cdín pis latet.
«: Y. iber . Mtimue pite: fi ppellé fentírem?oia t3 ibilía ignorato qrit ;pbibet:filr vtíqs bére/ inue ſicut ⁊ nüc in aqua ⁊ in aere.putamus Oi nticipfatangere ⁊ nihil eſſe p medium.
"1 Cürrüigit fentue oiamregécodes modo:
aut fenf ue rerũ diuerſax cft diuerſus:vt cxt ſtimat ꝙ guſtus ⁊ tactus füntp tãgere alla atit ſunt a remoto:aut nõeſt ita. Scd nos ẽt UO ſentimꝰ duꝝ ⁊ molle:niſi medíátib?alije ebus:ſicut ſentimꝰ faciẽs font : ⁊ viſibile: audibile.Sed iſtaa remoto:⁊ illa duo a PPind. £t iõ nõ fuit ꝑceptũ ⁊ ſinõ oĩa fer» timus palíqó mediũ:ſʒ nó cõpꝛebẽdika no/ s in bie duobus. Jã enĩ diximus etiã pꝛiꝰ g'fitnoe ſentiremꝰ gibilia mẽbꝛana medi⸗ antc ita qp nõ pcíperem?: tüc diſpõ ufa eẽt: fict oitpónra mõ ín aquaaut ín aere. zo ij, CL eríftimam? rangere ca: nó eft íllud. t cu fuerit cóceffum boc qÓ diximus qp coꝛpoꝛa xca ipole eft vt tágant fe in coꝛpibus humidis niſi
. Mtreafitalíqó coꝛpus ex illo büido:Qrédü eft vtrü
entire oia fenfibilia fiat cod mó.f.p mediũ:aut fen € res diuerſas fit otücríts.f.qp fentire quaſdã non . et ber mediũ:vt exiftimatoe tactu ⁊ guſtu ⁊ dídà p medii 2 fine tactu:ís a remoto;vt audit? t olfatue « vifus. Zlut nó eft ita:fed oia tágibilía fentim? p boc idẽ medíii:p qõ fentim^illa tría refidua:fed tii oint in boc ꝙ fenfibília in iftis tríbus copzebédunt a re: moto 4 ín tactu « guítu a ꝓpinquo · Et cus ita fit non fentim? oẽs reo nifi p mediũ extrifecii;fed iftud me; diũ nó pcipit a nob in tactu.¶ Quẽadmodũ fi fen; tiremus tágibilía mediáte méb2ana abíqs eo ꝙ pci . peremus íllà mébzaná ee fup nos:qm̃ oiípó nra eét cii bac mébzana:p cui? mediation fentiremus tan gibilia abíq5 pceptíóe illius:ſic̃ eét oifpó nra ín fen tiédo mediãte aq aut aere.f.quéad modus accideret nobis exiſtimare o» nosnó fentimus tangibülia nifi tágedo:nó medéite illa mébzana cfi nó pcipim? (llà ec oino:fic pole eft B accidẽ nobis in adj aut aere:f. exiftunare ꝙ nos fentimus res finc medíatióe caz: ßz nos i rei Vitate nibil tágim"?nifi p medíatócs eaz. ( Sed differttãgibile vifibilíbue 7 fonati uis:qm illa adem fentimue cr co qp medítis mouctalíqdnos. Tãgibilia vero nó a mo dio:fed fimulcá medio.Sicut perclypeus percuſſus:noentʒ clypens percuffüe pꝛius bercuffit:fed ſimulaccidit vtraqs percuti. SScdtágibile differt a vifibilib? 7 facienti s fonti. Hoe eni fentim^iftaíta qp mediũ tat quoquo mó in nobis:⁊ nos ín tácíbili^ usnõ a medio:ſedcuʒ medio. C1.c.(lli cot ridi ictue medíàte fcuto, cnt enim nó «x llud qð pcuffit fpm cfi pcatíebat fcutá. ic de accidit g ꝑcuſſio amboꝛuʒ fuit ſimui. Q Rd eit fed 15 ofequitex b ſᷣmõe ꝙ tágibilia nó fint dig e E mediũ ficut tres fenfus:tii opinandum eft ꝙ io medy in D fenfunó eftfit actio mean in illis
¶ Dino autẽ vicaro « lingua ſicut aer ⁊ aq
Secundus 7?
fed tágibilia oifferüt a coloribus:⁊ a fonis in D g» in ctue « aliog
digét medio:qꝛ fenfibilia in illis tnbus pꝛimo agit leuluum.
in mediũ:deĩde medii in nos.Z-angibiliaatit ifíml
agit ín nos 4 in mediũ.i Sed ocbes itelligere bic Documentũ
p ſimul:nõ q i codé tpe patit mediü ⁊ fenfus a tági
bilibus ín illis duob tꝑibꝰ.Exiſtimat᷑ eni g viſus
t aer altcranta colore in codé inftáti:fed intẽdit bic
p poritaté pofterioritate in üllie:poritaté Pm cás.f.
ꝙ fenfibile eft cà remota ín motióe ſenſus:⁊ medii
eft cá ppinq.in cactu at mediũ 4 fenfus mouentur
infimula tangibilibus:fed mediũ níbil facit ux boc.
(| $55 cft aliqð accũs ex neceffitate:znó qꝛ eft nece, Z.—
fe ineffe fenfus ficut mediü eft neccffariü ín e& alio; Cũo medis
rü:c is affimilauit paffioné nram a tágibilib" paffio ci.necas ta
nt nre a pcuffione mediãte fcuto. Qüuéadinodu igit
no o5 aliqs oíce gp fcutü cft neceſſariũ in actione p:
cuffióis nfe:ita qp fcutü fit cá ꝓpinq̊:⁊ ꝑcuſſio eft cà
remota:ita eft oe aere cũ tágibilib" f.p nó 05 aliqs
dicẽ qp ilo nece eft ad fentire tãgibilia:ſʒ oicim? qp
ifimul patimur nos ⁊ fcutii ab tctu.([ "Der € imul ZDocumentã
igit debemus intelligere puationé porítatie « pofte
rioritatis in cã nõ wn tꝑe.¶ Et itédebat p boc oecta
Part 70
re ꝙ iſtud nó eft mediũ £m ꝙ eft neceffariü oi fen,
fat in fentiédo:fed medius qð bà eft in boc fenfu eft
caro:t boc fí oice£ mediü erit fm acciis. (T €ic igit
itelligedus eft iſte locus nõ q» Ari.dubitauit in boc Hic ſoluedo
⁊ nõ cópleuit neq; declauit modũ fm qué oi gp tan. boni]
eia nó fentiunt nifi p mediũ extrĩſecũ:neq; etiã are;à cerca
rifto.in boc fermone fuit valde oblitus ficut oicit dit expónzm
A bemifti? ⁊ alij.Oicũt enĩ g» nos fi cócefferimus ꝙ eme.
tágibilia nó cópzebédunt in aq ⁊ ĩ aere niſi mediãti La
bus iſtis:ad poſumꝰdicẽ in copzebéfione q̃litatũ rà "
gibílíü in iftts duobꝰ medus ipſis.Et ego dico q^ 4-
obliuío fostís nó fuit nifí a Oícéte büc fermoné:licet Auer.ſolo.
fit valdeoifficilis fm q» appet.Oé eni aial q5 inatii
eft effe in aj autaere nó fentit aliquá q̃litatẽ calidi
tatís aut frígiditatis in eis fi fuerint ín fíimplicítate
quá oebet bic:q? eft locus eius nãlis:⁊ locus eft filis
locato:vt oeclatii e(t in &móib? vlb.Et iã declatũ
et o fenfibile eft 2riü aii paffioné- (T. Et cum ita fic Quartoph.
alal nó fentit calorẽ aut frigus in aere:aut in aqniſt tcx,có, 49,
qii cii eis admifcent cozpa calida aut frígida.3lla à
copa funtalía ab aq tab aere nãli:⁊ cus ita fit illud
qð accidít ex D qi fentimus ꝙ aer aut ad calefactꝰ
eft aut ifrigidatus:illud idẽ accidit ín coꝛpibꝰq̃ appa
rét vifui eẽ aliaab aere ⁊ ad.f.qp nos nó fentim? ea
nifi mediãte aq̃ t acre nãli vt oeclatü eft ey $mone
pdicto-([ £t ſiaer cad »tínétesaialia baberét dli
taté 5riá:tüc ipedirét cõpꝛehẽſionẽ q̃litatũ 2riarus
ab aĩalibꝰ· ¶ £t pp boc qð diximꝰ nó eft opinádum $
aquá calcfieríoü fuerit aq pura:neq; ꝙ aer ifride£
ous eft aer purus;fed hoc accidit pp coꝛpa admixta
cü cis calida aut frigida:t boc fecit oubítare boies;
itag frigiditas nó eft accũs ifeparabile aá ficut ca;
lo: igni: ifta cxiftimatio accit:q: vulg? ↄſueuit vo:
care aquá oti ligfactio remanet in ca:[5 in rei vitate Tertlo cdlü
nó eft ad pura:fed admixta. íta.n.dlitae € mag! co; $7 íta oib? ſuis jlitatib" fenfibilib^:fié calo2 in igne:
11Ó vulgus nó abfolute vocat igné q ifrígidatus eft — CORDON ——** forte vocat ignẽ
coꝛpora calida:lʒ fint bumefacta per. mixti
——* calida calore igneo. PT MEOS SM
Pꝛia demõ flratio ct ex⸗
gd vifum « auditũ ⁊ olfatá (cbüt:ficfcba^ eso. ^.
: «EE. - — COMICO —— TOUS T
€5é(ibile po» fitá fupza fein fusnó fcnti£, Ideʒ fopza t.c.98,x d ibi Caro eſt me
dui nõ orga⸗ nũ fcu ĩſtrm tactuo:f5 op^ poſituʒ otcit Cõmenta.in libꝛo ð ſenſu ⁊ ſenſato ⁊. ⁊. colliget ca.ð iuuamentis
carnis «ica. ð tuuament] ſenſus tactꝰ
Plura ría no tráffcrü£ ad. cxtrema nifi pus tráf fcrantür ad media. gdé 4^ phr · ſcdo. 39.10. met.
Cotra Ale/ xandrum,.
£3ceanda oe monftratío,
25 idé ſupꝛa fib
bercad ſenſitiuũ ficut illon enfiqoqs. S pfo
qute fenfititiotacto;neqs ibi;neqsbie vríqs
- fict ſenſus:yt fige ponat in oculũ vltimum coꝛpus albũ.Quare manifeſtũ eft ꝙ intus ſit tangibile ſenſitiuũ. ſicenĩ vtiq; accidit qo quidẽ in alije . ZIppofitá cni ſuper ſenſitiuũ nõ ſentiunt: ſuꝑ aũt carneʒ poſita ſentiunt. Quare medium tactui eſt caro.
KL £t vlr v? caro ⁊ ligua eſt ficataer z aq in vifu ⁊ auditu ⁊ olfatu. fct ficcft diſpoſi⸗ tio corumapud ſenſuʒ:ſicut diſpoſitio vni uſcuiuſq; illoꝝ duoꝝ Sedipſuʒ ſentire cá tetigerit nócadit illic:neqʒ btc ſenſus. V.g. ſlaligs poſuerit aliqð coꝛpus albũ ſuꝑ vííti mediũ. Dicamꝰ igi ꝙ maͤifeſtũ eft qp lẽſus tactus cft ĩterius: ⁊ ſinon effet boc cõtinge⸗ ret in co quod cõtingit in alijs: ꝙ ci ponere tur ſuper ſentlens ion fentíct.caro autẽ feri tit cum fuerit poſitum fuper eam. Unde có
ſequitur vtcaro ſit medium in tangente. ic (Lum declarauit modum $m qué 0$ ꝙ aqua ⁊ aer
füt medía ín cacta fí ocbeát oici medía:reuerfus eft ad oóm illð q5 e(t medíü i reí vitate in boc ſenſu.ſ. ílló qð cft Ipole vtfínc co fentíat ute fenfus: eft car ro cuius ppoꝛtio ad ípfum eft fícut pꝛopoꝛtio aque ⁊ aeria ad alios tres. (T. Et.d.⁊ vlr v2 «C. 1.2 vlr opina:
. düeftgpcaro lingua funt tactui « guftui : ficut aer
aqua viſui ⁊ auditui t olfatui.¶ 23.0. fi eft diſpõ coy apud fenfus «ctc diſpoſitio carnis « lingue apõ tangẽs ⁊ guſtãs fit flcut diſpõ aque aerís apud tres fenfus. ¶ 2».o.fed ipfum fenties cus tetigerit «c.i. in oibuscü fup ſentiẽs ipfum fuerit poſitũ fenfibile nó fentiet oino:aut fi ſentiet male:vt accidit cus fup vifum fuerit pofítü aliqð cozpus albü. (L 2».o.alías demõſtrationẽ a pdicta cp caro ẽ dfi medii : nó jfi inftfui co. oicam? igit ꝙ manifeftü eft «c.i. mani feftii eft gp fenfustactus cft intra carnẽ:⁊ qp caro nõ ett jfi pꝛimũ inftrm ei:qm̃ fitta cet cotingeret in eo qð cótingit in alys-f.p cü fenfibile effet pofitus fup carné nó fenttret a vtute tágibili quẽadmodũ coloz cü fuerit pofitus fup vifus nó fentiet.mó aut q? vb dem? g vtus tãgibilis nó fentit nift qii cágibile fue; rít poſitũ fup carnẽ:neceſſe eft t caro fit mediũ nõ inftts. ¶ Et boc qo dixit manifeftü eft per. fexqris D cp tres fenfus idigét medio:aut € qz accidit fuis feni fibilíbus ꝙ funt remota ab eís:aut qꝛ impole cft vt recipiat fua ſenſibilia:niſi fint puo ín medío:vt pltv tà vident 5ria.f.qp non tranfferunt ad extrema niſi pzíus tranfferant ad mediũ:⁊ fi boc eet pp D a» fem ſibilia ftmt remota otigeret vt fentirét qi ecnt pofi (a fup cos:tüc ent nó ĩdigẽt medio:ſed nó fentiunt:g Uo idigẽt medionifi ppipm fentire.£t qꝛ boc accũs nó pót attríbuí vni coz eſſentialt:cũ coe fit eis. Re Inanet igit vt boc fit eís cóc pnám cõem tribus fen ed nulla nã cóis eft cá ín boc accídente:niff Cp funt fenfus:c indíaétía medy ad fenfus eft eis in —* OAM 4;on £m c» qdà fenfus. Ergo ois fenfus MIU 2 (ibo enc dio in ipfo fentire.Tlon gp me» ue fenfib?tii:q fenfibilía eoꝛũ
- fant remota:yt putat Alex qm (t ita effet otíngerct
De Anima
(5. tágibilia ſunt dĩie corpis $5 qpeft coꝛpus i il
Sentire cni eft ailqð pati quoqno
c cü eẽnt pofita ſup eos vt ſentirẽt. Et b g dixit D Alexãder 2dicedo huic opioni.ſ.q fi caro ect qua mediũ otíngeret vt fub carne effet aliqó mẽbꝛũ pcr q fieret ifte fenfue: illud neceffario e&t vni:fi ite fenfus cét vnũ aut plura: fí plara mbil eft-34 enum apparuit poft Ariſto. in tpe eius.ſ. ꝙ in aĩalibus funt - sus Qdá cozpaque dñr nerui ⁊ biit introitũ in fenftm T ih moti:q9 igit appuit 2frift.róne manifeftü eft po" fenfu:cnibil eft boc qð oicüt pofteríores peripaten cif.qp nerui nó babent introitũ ín fenfum tactus⸗ eni &mo Ari.in ppind potentia:⁊ eſt etiã (enfibil
¶ Tangibiles qdcm igit᷑ funt differẽtie poris ſᷣm ꝙ copus. Dicoautẽ dꝛias qu baeclita ðeterminãt.calidũ:frigidũ:bu dum:⁊ ſiccũ:de abus pꝛius dictũ cft in je que oc elntis.Senſitiuũ aũt ipfarü quodtà ctiuum:⁊inquo fenfus vocatio tactile € pꝛio ꝑs ea ſane eſt q cft potẽtia huiuſmoͤi.
(LZ-angíbilía aũt funt dꝛie coꝛporis ftt
eſtcorpus. Edico dꝛias qbue octcril · elnta.ſ calidũ:⁊ frigidi: c hũidũ:⁊ fict £t ſunt ille de gbus locutifuimus apua. monẽ de elntis · Illud aũt qð eft fentie q onmi tãgẽs ⁊ inquo ẽpꝛimꝰ fé(agq oitactui" mẽbꝛũ q9 eft ín potétía talía oifpofítionlP u^
gibilía vlr funt oie exiftentes ín oibus copibutf
Cóes oibus cotpibus griabilibus « coaruptibiliUu^ (25.0 c oícooiías «c.i. citelligo p dias 0149 Y.
à qbus nullis copus fugit: fant prime ozíc c£ á ín qtuo2 elntis.ſ.calidũ « frigidũ:ñniccũ ⁊ baíduP fint ex eis vtafperü cou:zalieosietágible funtconíuncte cum eis:vt graue a leuc (L9 c gii
bus prius fuimus locuti apud mones oe cIffif^s., Tol
libro oe generatione ⁊ cozruptioncsillic eni 0€ ilud 97:
uit modos tãgibiliũ pmos ⁊ fecundos. ¶ ^9" ó d kN l aüt qó eft fentiens «c.i.íllud autem quod ſentit oif: ^ re oifferentias eft membruz quod eft in potẽtia fcrétic.Lillud quod innatũ eft perfici per ba9? « opínádum eft qp boc eft caro aut nerui.
| t iru. ue CSentire.n.quoddã patieſt:q̃re ——
illud facit cá ſit potẽtia.Quale Ciprm 9 ol | «iii fitr calim c frígidus;aut onus £15. lenó fentím?:fsercellétíag tati fef veg | tnedíctate qdà exñte eius quei fenfibil, | PASSES pp boc diſcernunt ſenſitiu⸗ "^ ibilia. Mediuʒ auté diſcretiuuʒ ct. gd vtríías ipſorum alteram vlrittioT r3, in Ande neẽe cft vt illud qð agit fib fimile actu nóggatnífiillud qecft ín poem oti (dco cal5 nófentítfile:tieqs frigidũ:ne en rum:neqʒ molle:ſedea q̃ ſunt —2 ſus cni ſt eſt mediũ iter ʒrietatẽ in pe jb libue. Et ídeo diſtinguit ſenſibilia⸗ mici libus. Medium enim diſtinguit: ^ —
enim apud vtrunq; cqualíter: · cano
Y. iber
Dip | 8 CEimeigitipiimi fentiéeet illud qued eft in po "iHa ifte p2te incepit oeclare boc. ¶ Et. d. ſentire entm «.i.fentire eni qz e(t aliq patfio fim modi oi/
*t 6€ patíensbét agẽs:⁊ o€ agens agit fibi file in alio Ce eft vt non agat fibi fimile in actu nifi ex
d «QUO oð eft fibi file in potétia nó in actu. €. D-o.«
ds hay calidii nó fentit fibi file zc.i.« q2 agens nó agit
e oO eft fibi fimile in actu:fed ín potétía:ió nece
z ege membrũ ſentiẽs nõ fentíat cozpus calidi fibi
Q'ein frigore : «fimiliter oe ouro « molli. ¶ 2.0.
co 4 Dreo.qr ſenties eft dfi mediũ cci. fefte ti
fen cbbedit tifi itéfiora ey reb? tãgibilibꝰ eõrio alys
in ibꝰcũ ſuis ſenſibilibus:qꝛ fenfus tactus inuentt
bidiquo qó eft mediũ intcr 2netate aliqua ín fenfí
» —— ipole eft vt aliquod coꝛpus oenudet a dli
xm, prbustangibílibus erío alus gutatibus fenfibili
kéfe ; is· Etitelligo qp fenfus tact? ipoffibile eft vt ca/
LN « . Cltfimplt calidort frido:zfícco:z humido:ſiẽ fuic ĩ
MTM viſu colore.⁊ iu auditu carere ſono:⁊ ideo ifte ſenſus
ko, Cbiebédit ſua ſenibilia m totü:fenfueaüt tactus
Yi, ^ fiut COptebédit extrema «[ 25.0. x ideo diſtiguit ſenſibi⸗
"y? mediũ enioiftinguit «c.i. c idco fenfus tactus ob
e Inguit « cópzebedit fenfibilia:qz eft mediũ mediũ
Wotftíngumtdq recipit vtrüq extremus zaffünila Weitefficitur cam co ídem.
w*"| ' CÉtoposetficutocbenefentircalbus ⁊ ni
í Ws — S'umneurmmipforum cffc actu:potentía crovtrũqʒ:ſic autem « inalije: c ín tactu:
! . calidom:neqs frigidum. - -Lopotet ſicut diximus vt ílló quod cft , latum (entírcalbü ⁊ nígrá fit nentrus:fed vtrũqʒ ín potẽtia:⁊ ficocalijei tactu debet j;, E:neqʒ calidum neas frigidum. 9? ( £t quéad modi ops vt illud qó inatum eft fentire " albũ ⁊ nigrũ fit neutrü:fed vtruqs in potétía: fíc in | "A ynoquogs fenfu/fic etiã ops vt tãgẽs fit neqs calidü neq; frígidü 5 medi q eft poffibilisin eo.f.vt tita funt tn eo Fa mediũ aut pzope:cus ipoffibile eft vt oenudet ab eia oino fic fuít poffibile in illis alys.f. yt oenudet a fuis fenfibílibus. ¶ £t debes fcire qp tllud ad feqtur ex bocinftro iftíus fenfus:illüd ides cófequít ín medio. Et iõ non poffuim^oicere ꝙ caro eſt in(tém iſtius virtutis fecundus p eft media iter contraria ficut exiſtimauerunt plures. ¶ Amplius autem ficut viñbilis ⁊ ĩuiſibilis erat quodãmodo viſus:ſilx adr ⁊ reliq op⸗ Pofitoy:fic ⁊ tactus tãgibilis ⁊ ĩtangibilis. Intãgibile aũt et paruã oĩo bfieoifferétías oangibiliũ:vt paffue eft aer:⁊ tãgibiliuʒ er^ cllentíe:ficut corruptino. Et quẽadmodũ viſus eſt quoquo mó reí Inbiis « nó vifibilia:« fit oc aldo:fic cft ves tangibilis nótangibilie.f£t nontá/ * eft illudinquoeft de diſpoſitionetan S llíns aliquid valde modicus. €xicntaer: ig qu valde intenfam;:ficut coꝛrumpentia. * notificauit fenfus tactus «nás rex; tãgibiliũ: alia 9 fit tactus: per quot. reuerfus eft ad oóm * * oibus ſenſibus. Lõpꝛehẽdũt.n.alterũ duo EP MOZ eentialr ⁊ alterũ accidẽtalr. Et di⸗
Secundus ?** xit:⁊ quẽadmodũ viſus ⁊c̃.i.⁊ quẽadmodũ viſus cõ⸗ pꝛehẽdit viſibile «nó vifíbile quoquo mo:fic etiaʒ ali) fenfus compzebendunt pztuatíoncs ſuoꝝ ꝓpꝛio⸗ rum fenfibilium:ita fenfus tactus compzebendit tã⸗ gibile ⁊ nó tãgibile:⁊.d.quoquo mõ:qꝛ nó code mó cópzebedit babitü « puatione.([. 22-pofuit Pm quot modos oícit nó tãgibile.⁊ dixit.⁊ nó tãgibilie eft iL lud in quo eft ⁊c.i.⁊ nó tágibile dicit ouob? modís. Qquoz vnus eft illud in quo exiſtit oc dlitatibvalde modici:fic eft oc aere ↄtinẽte nos. alterü eft illud t quo exiſtit oe qualitatibus tangibilibus valde intenfum ⁊ cozrumpens fenfum:yt ignis ⁊ glaties.
¶ Tractatus decimus. Cap. I DOZEN) ^ cundum vnũquẽq; ꝗdẽ igit
Dip ſenſuũ dictũ eft figuralr. £2 ps AI |
atit vIr oc omnifenfu accípere, — fo | £iigdem ſuſceptiuus cft ſpe
fcrro auro recipit figuram . Ziccípit auẽ
aureum aur encum ſignũ: fed uon inquãtũ
aurum autee, Similf aũt z ſenſus vniufcu
iuſqʒ ab habente colorem:aut bamoré:aut
fonum patitur:ſed nó iquantü vnũquodqʒ illogoi(5iquátá huiuſmõieſt:⁊ Pm rõnẽ. ¶ In vnoquoq; ſenſuuzʒ dictũ eft 6m deſcri
ptionẽ.Et dicendũ eft vlr de omni fenfu qe
ſenſus eſt recipiens foꝛmas ſenſibiliuʒ ſine
mã. A.g.ꝙ cera recipit foꝛmã anuli finc fer
oaut auro:⁊ recipit ſignuʒ quod cft ex cu/
pio auterauro:fednóPm ꝙ eſt cupꝛuz aut
gurüm. £t (imílr enüfquifqs fenfum patí
tur ab habente colorẽ aut faporc aut f. onus.
fed bocrnonfm ꝙ vnufquifqseorá oicítur:
fcd Pm geſt in bacoifpofitionez intentiõe ( 3ntédit fs deſcriptionẽ.i.vlr. In Líb20 eni oe fenfu
⁊ fenfato logĩ oc iftis ꝑticulariter.⁊.d.ꝛ dicendũ eft. (zi
oc omni fenfu «c.i. opináduseft ꝙ receptio fozma:
ru ſenſibiliũ ab vno quoq; fenfu eft receptio abſtra / Si ſẽſus re⸗
cta a mãſi eni reciꝑet eas cũ mã:tũc idẽ effe babe; CiPcrent cus
Part 71
ret ín aia. extra aiam:⁊ iõ in aĩa ſunt ĩtẽtiones ⁊ có idé cé biet i piebéfiones:z extra aíam nó funt cõpꝛehẽſiões neq; auia ⁊ cxtra intentióes:fed res males q nó funt cõpꝛehẽſe oino. 35:5:3dé.i (20. Ug. ccra recipit ⁊c̃i.⁊ iſta receptio eft. "11 9:7 in fenfibusabftracta a má fímilis et receptioni cere. 3 iic ad figurã anuli. Recipit ent eà ſine má cum codem, ax dla. 30. modo recipiat cam:fiue fuerit ferri ſiue auri:ſiue cu pi 2-0 fimilr vnuſaſq; fenfuü patit «c.i. Pm.
bic modii patit vnuſquiſq; fenfuü ab eís a qbus in natus eft pati:ſiue colore:fiue fono:fed non pati ab. * eo fm ꝙ eñ coloꝛ aut ſonꝰ m̃ fi ita eflet ↄtingeret 1,5, o g cii reciperet ipfus effet colozaut fonus nó itetío: colorc. 3 dé a boc itédebat cũ oigit:fed nó Bm ꝙ oicit enufafas «c. 76:97. fed fm g cft intentio." 3ntétio eni coloris alia cft a. b Autẽtioes colore:⁊ dixit Pm dp eft in bac oífpóne ⁊ intétióe ob —— ſeruãdo fe ab intẽtionibus quas recipit itellectus: larce:fcdille ille eni fant vles:ifte aut funt particulare, quae recipit ¶ Senſitiuum autẽpꝛimũ eſt in quo huiuf eec aem modi potétiaeftfadem icit idẽ:ſed cffc alre 10.5149
yde 1i2. 4. $
rfj eſtmagnitudo/ qdẽ.n.q̃dã erit qð ſenſus i525. 0o
cieꝝ fine mà: vrcera anuli fine. 946ifa te.
mr FEX. 4 2nd —- re LUE ——— OE, uU NEM 1 AE
— xp.
rem — Me I AILNSTE CUP rU — —
— — —
— — vm — — —
— — — —
— —
— —
— —
vh f
lw t
"efr bu
Poꝛopter 9d exccllétic fen fibilii cozrü pát ſenſitiua. Idem infra
gnitudo cft. $5 ratio Qdà « potétía illius ¶ Et qð cft potẽtia eft pꝛꝛimũ ſentiẽs. Sunt igit id&;in efTcát diuerſa. Silo eniz qð fentit eſt aliq̃ magnitudo:⁊ non?m ꝙ ſentit:neqʒ ſenſus magnitudo:ſed intẽtio ⁊ vꝓtus illius izz ¶ Et ꝙ recipit iſtaʒ virtutẽ que eft intẽtio abſtracta à mà cft pꝛimũ ſentiẽs.⁊ cũ receperit eã efficiet ídé: fed in numero differũt. Illud eni qo fentít eft aliq co1p^: nó fentit qð eft cozp?:neq fenfus é co:p^:fed itéito t potétía illiꝰ cozpis:qó eſt pꝛimũ ſentiens.
C. Maãlfeſtũ ait ex bía: pp adcrcellétie fé fibilii cozrüptirfcfitíg. 3ínáqs fit foꝛtioꝛ féfitio motꝰ:ſoluit rõ. Poc ãt crat ſẽſus ſiẽ [yitipbóía ⁊ ton?:pcuffíe foatít choꝛdis.
ain c» CAt mãifeſta ẽ ex boccápp quas fenfibilía
intc(a coꝛrũpũt inftta (enfuti. £2: qi mor? fentíctie a fCfibili fuerit fortior co diſſoluet fua itẽtio ⁊ Derit feufue;ficnt oiffoluit ↄſo natía cboxday: « nenmata cá cágunt foꝛtit᷑
125 (| D». cx boc qð diximus ꝙ fenfus eft intẽtio:decla/ bitur caufa pp quà fenfibilía intenfa cozrüpüt iftra fenfuü:qi qi mot? fentiét! a fenfibili fuerit foztio2 $5 fentiée poffit tolerare oíffoluet ílla itétío per quá fentiés e(t ſentiẽs:⁊ remanebit co2p? fíne ula ĩtẽtio/ ne:que eft fenfüs:fícut otffoluit cofonátía cbozdariü t neumata vel nete eorum que fant intétio exiſtens in e(e:quádo foztíter tágunt ⁊ inouebunt᷑ motu foꝛ tiori qs motu qué poffunt tolerare.
e Re Lfctpp qdplórenófétitt bfitco quãdã ptes
aialẽ:⁊ patiẽtes a tangibilibꝰ:⁊ nds frige ſcũt ⁊ caleſcũt.cã.n.nõ be medietatẽ neq; binóí pꝛicipiũ poſſibile recipere ſpecies fer ſibilium. Sed paticum materia. ¶ Et cã ꝑꝑp quã vegetabilíanó ſentiũt ⁊ ĩeis eſt aliqua pare animata:⁊ recipit paſſioneʒ atangibilibus:qꝛcalefit ⁊ ifrígidat. Cã enis in hocẽ:qꝛ nóbs mediũ:neqʒ pꝛicipiũ p qð poteſt recipere foꝛmas ſenſibilium. íz4. ¶ Laborat in boc mone ad dãdũ cám pp quá vege tabilía nó hũt fenfum tactus:l5 babeát animá nutri tiuã:⁊ etpatiunt a tãgibilibꝰ « calefiüt ⁊ infrigidan tur:c ĩtẽdit ꝑ aliquã préaiatá aiam nutritiuã.Et.d. cauſa enim ín boc eft qꝛ nó habẽt mediam ⁊c̃.i.cau faeni in boc nihil alið eſt:niſi qꝛ vegetabilia nõ brit mediũ quafi carnẽ:neq; tale pncípisi per qð anima/ lia poſſunt recipe foꝛmas ſenſibiliũ.⁊ cũ declarauit qa tãgibilibꝰ patit᷑ aligd qð nó cõpꝛehẽdit ea:ince/ pit narrare ꝙ ecõtra eft ocalys ſenſibilibus ſenſuũ. Dubttabit aũt aligs fi patiat aliqdab odo ð ipolc ẽ olfatũ hꝛe:aut a colo nõpole — afit ⁊ in alijs. Si at olfatibile om alid facítolfatti:odo: facit . £2. uar Ead — bienibilpolc patíab odo (c 4 2 — dealijs. Neq; poſſibiliuʒ ed inquantum vnũqðq; fenfirigum,
De Anima «c Nw
pati. Bor tfi ſenſitiuo eẽ:neq;ʒ ſenſus ma^
¶ Seanõ patit᷑ abodoríb? qð nópót olfáce re:neqsacoloríb?q9 nó põt videre: ⁊ ſicde alijs. Si (git ẽ odo: ; ↄtigit vt oie rce d fact olfacerefacítp odoré. Cifi neceffe eft git bil ct eis q nó pfit olfacere patit abodoꝛe:⁊ íftce(t Pmo de alijs:neq; etiã alíqd ex eis d poſſunt niſi fm ꝙ qðlibet eoꝛũ eft ſentiens
¶ AIdeſt ⁊ licet aligd quod nó eft ĩnatũ tágere patit a tãgibilibus:tñ nó patit ab odoríb? paſſoe pP odoribus.i-fm ꝙ eft odo: nífi íLlud q poteftolface re. Tlec patít a coloribus pafftone ppzta colorib i Qv eft coloz:nifi illó qð pót videre:neq; a fono niſii lud quod poteft audire-2».0.4 ſic oc alye. (L Et n" faat exiftímare o» fapoz eft buius oifponis:fed 1 dicet poft ꝙ quidam patitur a fapore qð nó * tum fentire ipfum» fozte fecit bociqa eft locueme tationis. ¶ 2vo/fí igit olfatus eft.ac-ifi iglt nào ^ tibilis que nó cxiftitnifi in olfacicte fit.odoz ipfe Mentio cóparata que cótíngit odori:mani ꝙ odo: facít olfacere o€ olfatü:« oẽ (n quo odoꝛag. £m q eftolfatus eft olfaciés:qri fi e£ odoris 19 € nifi &m ꝙ eft olfatus:⁊ olfatũ nõ iuenit nifi iũ Ko : ciente:mãifeſtũ eft ꝙ oé qà patit abodorecft 077 .—
NS wt
feftum € .— .
ciés.( 2.0. CInde neceffe eft «c.i.fi igit oco,
patít ab odore: omne qó patitur ab odore et pid ciés:nece eft $5 ouerfioné oppofiti:vt qon elt 2» cíés nó patíat ab odore.£t ipfe nó ppalauit in f : ne nifi poftremü ↄñs:⁊pꝛimũ pncipiu. ex quo ? t bat-f.g» fí odo2 eft relatíuus.iolfatus:neccilt el ^ olfatũ fít olfaciétís.£t nó ppalawit ppoſitione i tem ꝙ oé qðpatitur ab odore eft olfaciés;ed P gj palauít cõuerſionẽ fuí oppofiti; ([ Et q̃ſi opi tactus eft aliqà cotíngés rebus 2rys langibilib l9. non opinatur golfatibile eft alíquod otingeib o, ; ri:negs vífibile colori:ſed opinatur ꝙ olfatum nut ipfe odoꝛ:⁊ viſibile ipfe coloz : « audibile ipfc fo at Et ídeo fuit neceſſe apud ípfum vt omne quod Py? tur ab odore fit olfaciens;ca colore vídenet9 ^d audiens. Et non fuit neceffe vt omne qo pati gibili fit tangeus:« boc índiget magna inquifi i
—5— Ipſe enim quaſi opinatur gp ſenſuum gdam funt vigi capitulo relationís:z quidam funt in capit ndi
¶ Sitra(it máifetá cft ⁊ (ic:ncqs QT» «cr ⁊ tenebꝛa:neqʒ fonue:ncqsodoz 9C ^i di,
jh irulo ac^. a s, b , * ?3* , p uis « paſſionis per fc x accídit eís relatio» · (armé D |
pili (
1] 1]
in co»pa:fed ca nímíz ínqb? funt ípa: " 1i "Ul | :
qc tonítruie fcindit líani Sediapg . 4 faporceagunt. Seni nó; quo VI ^ ^ tientur ínantmata: c alterabuntüT- ej, ',/ ¶ Etcũ boc máífeftá cft bocmó. Hed | n lux:neqʒ obſcuritas:neqʒ fon?: pei L ndít ll
aguntaliqd incoꝛporibus:ſedea in ifta. A g.ꝙ aer in quo eſt tonitruu — c4 gnuſedtagibilia ⁊ ſapoꝛes agunt: a ꝑo agũt:abus igit patiunt ⁊ — nõ animataꝛ:ex íll tiuntur· ¶ Ideſt ⁊ cum — — — —— oc ſenſibilibus manifenũ eft per fe: / neqs lur neq; obfcuritas:neq; odoz ned5 € quibus ligd in cozpibus:fs nó agüt nifi ín rebus in cir
: ' E , * — a d ev Án obfnovw
Y. iber
ae, ntifti ſen ſus. O. d. V.g ꝙ aer in quo eft tonitruus weit lígni:fs fonus qui eft tonitrui nó eft ipe mo tio que lignü recipit a motu acrís:fed fonus eft inté : it Que nó iuenit nífi ín audiente;z quafí eftin cap Aaligd.nõ in qualítate:1 fili odo2 apud ipm eft: £5 dy p poluim?.£».0.(s tãgibilia 4 ſapoꝛes ⁊c̃.i.ſed tan ghilia « ſapores magis funt in caplo oe agere 4 patí b n capo retonie:qrit fí ab eís nó patitur nifí q5 b5 Ü s. is m gultus « tact^a quo igit patiẽtur alia cozpa ifo, fib Mata-£ótingít eni agere « pati nó eq? eft ipof; uw colle Etbocqó oirit ín tágibilib^eft manifeftus » 5 in apboribꝰĩdiget coſideratiõe.Põt.n.aliꝗs dice bzhoꝛ eft tpm guftabile:ficut odo: eft ipm olfa; mfed vídem?vt oicit Piato q» fapozes britin coz POtib^nó aniatís paffiones oiuerfas additas calcfa/ Cli oní ifrigidationi.U.g.exaſperare qà eft pontici "Care qó eft vnctuoſi:⁊ alia multa que fant oí
- A AL imeo:q Sal laboꝛat exponere fte igr actío ce Vtrü fint (apozis:aut fint oe fapoze di mot^aer]
€ fono idiget confideratione.Gxcd accepit bic g» fa
: POteft modustangibilis cum fit fimilía ei.
f Tgone ⁊ illa faciũt:aut nó oẽ cop? paf" I ab odoꝛe « fono « patíétía idetermia^ AC manẽtptaer. Fetet.n. fic patíce aliqd " uid igr odozarezpter patí alíqd ant odo» Cfchtíre €. Zler át patiẽs b moy fenfibil fit. * icamus ígi£ ꝙ nó omnecoꝛrpus eſt ina ema Pat a fono: ab odoꝛeꝛ⁊ qð patit nó determinatuz neq; permanẽs. A.g.aer nltm cft vẽtus 7 ppter boc patitur:que ígí tür cft oífferétia iter olfacere z patí.zoícg^ mus ígitur ꝙ olfacere eſt fentíre: c com acr
i; Patítur velocíter fít ſenſatus. ? (Cá éclarauit gp nó patit ab aliquo tríü fenfibiliá nifi fenfus ppꝛu eie:icepit dare 0135 iter paffionem co:pog medíoz ab cís « iter paffioné rez a tágibilt/ bus. ¶ Et.d. Dicamus igif q» n5 oc corpus «C.i. « fi " aligs fin erit c» cozpoza patiünt à fono cab odo1ez
1 J
i oeserit ronc5 fup Boe paffione aeris;z aque ab cis. "n icemus etg nó oe cozpus eft inatum pati a fono ⁊ w^)... Sbodoze.TIo.m.patif ab eis ex Co1pozibus nift illud il qó eft no determinatũ in fe.Lno bris figurã:neq; p i (s. Pitas cõſtitutionẽ.U.gaer.n non patit ab eis nifi a? nin Cft vẽtus:⁊ vẽtus eft co»p? nó oetermínatus neq; fi VT Kum. o2p3.n.d patiunt a tmgibilib?funt octermia
| z ' Pen
4 Ü 1 M xa ¶ 2»0-que igitur eft p:ia iter olfacere pa NS * — aliquis quefitierit dixerit cus olfacere " t paffto « receptio odoꝛis 4 medío fit paffío ẽc Que
l -",» - - " * 'Bt eft dria iter Yraq; paffionéxoicemus ei cum
Secundus 35⸗
Neceſſe eft ſiquideʒ deficit aliqs ſenſus:⁊ — aliqð nobis deficere.
¶ Quoniam autẽ nõ eſt alius ſenſus pꝛeter iſtos ꝗnqʒ.ſ.viſus:⁊ auditus:⁊ olfatus:⁊ guſtus:⁊ tactus:ex iſtis creditur.Qm̃ fi oẽ P pót tactus ſentire poſſumꝰnos ſentire. Quoniã paſſiones rarigibilíe £m d» eft tãgi bilcoce funt fenfibileeanobie p tactus. £et necetfecft ſi nobis ocfícíat alíqe ſenſus: vt ocfícíat nobie alíquod fentíene.
n Shleuit fmoné oe vnoquoq; fenfus qnas
Cum exiſtẽtiũ ín aĩali pfecto:icepít declarare qp (pole eft iueníre aial biis ſextum fenfum. £t.o. fifi aütnó eft alíue fenfus cci. qr aüt ipole eft iue nire atal bite fenfus fextü pter íftos fenfue exrites in boic ⁊ in aiali pfecto ex iftis vemóftratioib? credit. ¶ 2»-icepit oeclarare hoc:⁊ d.qm fi omne qð tactus pot «c.i.qrit manifeftii eft ꝙ oẽ qð fenfus tactus pot cõpꝛehẽdere ey fenfibilib?nos poffum? cópzebende re:t nibil deficit nobis ex eis que inata funtcóprebé dí ab boc fenfu: filr oe vnoquogs fenfuü.f.q» nó oe» ficit nobis in aliquo aĩali hñti iſtũ fenfum aliqó fen ſibiliũ:que inata funt cõpꝛehẽdi ab eo:ita q» nullus pót oicere ꝙ pót ĩueniri aligs tactue in aialí q com: pzebédit tigíbile:qó nos nó poffum? cópzebédere. Manifeſtũ eft.n.per fe ꝙ oce q̃litates tágibiles Pm Q funt tãgibiles funt fenfibiles a nobís 4 cõpꝛehẽſe per tactũ.Et ſilx eft oe q̃litatibꝰviſibilibꝰ⁊ audibili bus zolfatínís. (| £t cá pofuit büc Pmoné qfi añce/ dés idurit »ri5:2..« nece cft fi oeficit a nobis alíqs fenfus 1C1«CU poftierím?g ifti qnqs fenfus nó ocft cit nobis in aniali ín quo iuenif aliad coz: d inata funt cópicbédi ab iftis fenfib?m q» funt ife; fenfus: nece cft fi deficit tn nobis aligs fenfus vt ocficiat ín nobisaliqó ſentiẽs.Cũ (à poluerim?g iftis fenfibtis nó ocficit ín nobis fentíre alíqd eoz d inata füt fen tiri:c cu ita fir ille fenfus qué ponimꝰ oeficere cii nó deficit ppter aliquem fenfum criftentiü in nobis: neceffe eft vt ocfectus eius fit ppter boc: qꝛ a nobis ocficit fenfus ſextus.
Et quecfíqs qdé ipfi tãgẽtes ſentimꝰtactu fehfibilía fant qué exiſtimꝰ hñtes. Quecũ⸗ qs vo p medía: z nóipfa tangẽtes ſimpuci bue. DSico afit vt aere ad:bs afit fic: vr fí dem p vnt plura fenfibilia exñtia altera a ĩuicẽ gñe nece hñtẽ b? fenfitina eft fenfitinü vtrorũq; vt ſiex aereẽ fenfitiná: c éaer foní
/| iEtpataturvelocítera fegtbiTi etos *t calozie. t vo plura eiufdes fint et colo/ ' A One Tenfatum illi s er Erenfits auté i "per dM ríe ⁊ aer c aq:vtraqs.n.oíapbana: z q alte
; lé fentíés non fenfibile. | CET ractatus yndecimus "fap. Lr exem! clodatt nó fit fenfus ali? pter —N gnq; · Dico aũt bos vif um:au
f — — io.n.tágibilio inquãtum "M paſſies tactu nobis fenfibilee ft.
— rumiípfozeítbabéefolum:fehtiet illud qs
per vtraqs:aut ab ambobus. ; ¶ Et oẽ q9 fétim?noe tãgẽdo ips € : vifibile a nobis ptactti q eſt innobis.Et oc qð fen, tím?pmedía:nó qꝛ noe tãgimꝰipᷣʒ efr pfím plícía. l.c. p acré:aut paquá. fct ita c f. q fip vnũ fiát ſenſibilia piura vno à oifferunt abiuicẽ in genere. Neceeſt biio if fen(um qð ſentiat vtríqs. A.g.ꝙ ſiſentiesẽ crac
ine fup Ani. uu
Manifeſtuʒ eft p fc qp oes qlitatce tãgi bilce £5 op (üt tágibilee ſũt féfibileea no bis:t »pben ſe ꝑ tactũ. Et fil eſt de q̃li⸗ tatibꝰ viñbili b? « audibili b?1 olfatiuis
MI i il &l HMM de iA d ! HE iL
WIR MES A DAT
l : TEE POE HN.
WE) e
a Sẽ aĩal vt —9000000 fentit p conia E ANI ctu vcl p me | ME LL din ckneüá: (5 bM FT id fi € $a diſiun ! TN ON ctiua mẽbꝛa nó coicidunt f3 op" p5.7. Wi i ITI pby. tC. 044 ADDLU LUE T fup in boc.2. | | fi. 5. Exbpõ pme prio textus.
Expo (cóc puetextue,
355.2. 76.
A abe E UE] Documeniũ
— — — | —
— — o À — t
vc: t acreft foni: coloꝛis.Et fi per pltira vno fit vnus. A.g.coloꝛ per acré ⁊ aquas: ſunt.nequales:manifeſtũ eſt ꝙ habẽs vnũ tiii ſentit qð ſentit per vtrũq;.
¶ £i declarauit ꝙ ſi deficit in nobis aliqs fenfus ne ceſſe eſt vt deficiat aliq fentíée:z et fuit maní"ey I5 Q ſi deficit in nobis aliqð ſentiẽs: nece eft vt ðficiat in nobis aligs ſenſus:q differat i gñe a ſenſibꝰ iftazz vᷣtutũ cũ iftis vᷣtutibꝰnõ deficit ſentire aliꝗd ex eie: q̃ inata funt ĩueniri ín eis:⁊ qp bec ouo cóuertunt.f. quoꝝ vtrüls fuerit erít alteꝝ:⁊ fi vni auferat aufe⸗ ret t reliquüicepit occlarare ꝙ ipole eft fextá var té eẽ:qꝛ ipole eft vt fit fentue exneus in giic ab iſtis fenfationib". ¶ £t b oeclarat trib" oemóftratióib^, Quaꝝ p" efta medus.Scða ab iftrís qU? fit fentire: z cá vata in bís ouab?oemrationib" eft quafi mãlis. 4L ertía at € accepta a ſenſibilibꝰipſis:⁊ € magis fír ma illis ouab?.£ü cá accepta ín ea fit finalis. £t ice pit a demr̃atiõe q eft accepta a medio:fs tacuit q̃ſdã ppónes « oͤnẽ. ¶ £t ifta oemfatio fundat fup .ppó: nes.Quaz vna é g * oé qð fentit aĩal:aut fentit ipm p otactü:aut mediáte cozpe exneo. o6 qð ſentimus p otactü:aut fentim^ips mediãte carme:aut p ipfam carné fi fuerit inftrm.([ ^ £t D itédebat cũ dixit:⁊ o€ qð fentimn^«C.í. o qð ſentimꝰnõ p otactü:fs media tc co1pe exnco fentun^ips medíáte altero iftoz ouo rü eIntoz:aut vtroqs.f.ad aut aere: D itédebat cus p.t oẽ qð fentím?p medía ⁊c̃.i.⁊ cii íta fit fícut oir mue mani"eft q» necío feqtur ex D:vt oé hñs fenfus p carné:aut p altcz íftoz duoꝝ elntoꝝ:aut pytrüqs nó iuenit ei oc fenfu niſi illð qð pót fieri p bec ouo Kp camé:aut p mediũ.Oẽ ígr aial nó bs oe fenfib? nifi q prit fícri p bec ouo.f.p carné:aut p medius cx
3 tranet. (| £t cü occlarauit ꝙ oẽ aial nece eft vt nó
fentiat niſi p carmes:aut p medta:icepít occlarare qð feat ex D q» oé aial hñs aliqó medíu ex iftis medijs nece eft vt béat oe fenfibilib^fenfibilia qb^feruit tL lud mediũ:⁊ reddat ea nó aliud:⁊.d.⁊ íta eſt.ſ.ꝙ ſi p vni «ci. mani"eft ꝙ cũ pofüerim? ꝙ o€ aĩal nó fen, titnifí p mediũ:qð eft caro:aut aerzaut ad fi p vnus iftoz medíoz caderét ſenſibilia pla vno ĩ gite: nece eft vt oé aial ſentiẽs p illud medii nó b£at oe fepfi, bilib?nifi ea d inata funt redd tab illo medío:fi ouo; duo:ſi tria:tria. ¶ £t íntédebat p D ꝙ cli media finc octermíata innüero:aut caro:xaut aer:aut aq: ſenſi/ bilía ét que redduntifta medía fínt ét terminata ín naó:nece eft vt vᷣtutes fint ſz nũeꝝ iſtox ſenſibiliuʒ que reddũt media aíatib^:d inata ſunt ſentire p bec medía:z mani"eft ꝙ oẽ qð reddit per carné eft: aut gaftabile:aut tangibile.⁊ oẽ qð reddítur p aeré: aut aquá:aut p vtrũqʒ eſt:aut ſonus:aut coloz:aut odoꝛ.
Oẽ igf ſentire eſt:aut guſtare:aut tangere:aut audi/ re:aut videre:aut olfacere. 75.0.4 fi per plura vno fint «C.i.« fí p pla vno medto fit vnũ fenfibile vt co
lo: p aerẽ:aut aquã:q̃ funt edles in D mani"é qp aial bis altex coz fennt ð fenfibilib? ficut qð bs vtrüqs 1 intédebat per boc g» aial qð eft ín aqua 05 bie vᷣtu tc$ fenfus Pm nüeras virtutũ fenfus aialis qo eft in acrc:t aialís qð fentit in aqua t ín aere.
a isa afit ex duobꝰhis ſenſitiua ſolũ '€ t aqua. Pupilla ꝗdeʒ.n.aque. Auditus vero —— bog alteri cft. Ignis autẽ ant nullíneeft ant comüníe
De Anima
(i omnibus. Nibil.n.ſine caloꝛe ſenſitiuũeſt. e Terra veroant nullius eñ:aut in tactu t9 rime miſcetur. Cade relinquitur nulluʒ € . ſenſitiuum ficut acrem ⁊ aquam. ¶ Et ſenſus ex ſimplicibus (ant cr aere:aut eraqua. Aiſus.n.eſt ez aqua:⁊ auditus C aere: olfatue exaltero iſtoꝝ onoy. 3909 aũt aut eft nullineaut cft cóiecio:qiii nill ſentiẽs eſt extra calozé:ét cerra aut eft nulli eoꝝ aut ꝓpꝛie eſt admixta cus tactu.Rem⸗ net igit qp nõeſt ſenſus extra aquã c aerem. ¶ Hec ẽ dempatio accepta ey iftfis ſenſuũ:⁊ .d fem fus cx ſimplicibꝰec̃.i.⁊ iftfa ſenſuũ d pp fud nàm
boc fenfu qð fít ex altero iſtoꝝ ouo22 faut ce ad er aere:qꝛ aialia d funt ín ad olfacitit ín ad MY ó ⸗
D YA wg j ! rano eft alicuiꝰ⁊c.i.⁊ terra:aut nõ attributtul al ili
bue alíd mó:aut fi attribuit: attribuit carni: d! ot LA E mediũ:aut íftud inftrm idiget ftóne « firm " quapp oríat in eo.2.o.remanct ígr gp nó et i f. T
crimi i xroq; · niu iE ef natein nüero nece eft vt fenfus ſint ita.Si e it
fenfus feyt^cótingeret S"clitii eé:fenfus-nd QU aere aut aq̃:ſunt aut viſus:aut auris:aut nali lia⸗ "5 ¶ Bocautem z tunc quedam babet p gl O mnes igitur ſenſus babétur a no pd i | fectis:neq; — —— e fub pelle habens oculos. «td oi^ 1S ¶ Et bec ouo funt ín quibuſdã sali di Me oẽs ſenſus ſunt diſticti ín eío:d 0 ^ c 638 m̃inuta:neqʒ babétoccafioné. Zalpo | Ss detur habere oculos ſub cbt€-... ign "1 Wy, ¶ £t fena attributi bís ouob^elitienó i e ggg ie nifi ín qbuíd3 aialib?.f.pfecris pp meli eig — P follícitudines nãe circa boc ops vt oce ſen e nob Ad ſtincti exiſtẽtes in anialí pfecte creation? 4' vofíct ^ occafione: q» ab aialí perfecto vt bots cac bns fenfus. alpa.n.videt babere oculo? € ſus Ct |
Vídeat.(. £t quafi intédít per boc aff Arc op eẽt opozteret vt ínueniretur ín bomine à d PE tíffimus aialítis:cét;n.neceffarío ppt e 50i p il manifeftü oc follicitudie nàe i 04d (€ D, qe. £j) adeo c» pp D vedit talpc oculos coop!" ai P Van nó índigcat eis in maiozi pte fti oponis C qupfnlz qui) ci?nó poffet plus recipe: fi poffet otc c af pls
¶ £ nare fínó alíqsalrez eft COPPA gc ?
ſio q̃ nulllus cftqo: d funt hic co vsus
E. Y. iber
xil Vynus vtiq; oeficiet ſenſus
d Cp; lgít ſi nõ eſt aliud coꝛpus:aut paffio | Quction eft alicuiuscoꝛpoꝝ que funt apud liz c Vnõ deficiat aliquia fenfu.
Pecẽ *oemratio «ocficit pᷣcedẽs « ſylls fic copo, att Pfecte:a fi fext?fenfue fit: nece é cop" féfibilc cé ato 0b ob^ cozpib? fenfibilib^ d fentiüt qnqs fenfuo
Paffioné ei?z dlitaté quà fentíés recipet a fenfibili
"s vtalitet pei aliã ab iftis q̊litatibꝰſʒ nullũ coꝛ/ enſwile ẽ ali ab iftis cozpib" fenfibilib^neqs paf:
10 et iſtas paffióes.d nils fefus € e£ bos ſẽſus qnqs. tVYoneq; cóitim pót effe ſenſitiuũ aliqð "" Ppꝛiũ Q vnoquoq; fenfu fentím?:nó Pmac NUN idée vt mot?:ftat?figure:magnitudie;mt tn, meri vniꝰ. Hec. n. oia motn fentím?:vtma^ gnitudinẽ motu dre ⁊ figura. Abagnitudo emm q̃dam ⁊ figuraeſt.Quieſcẽs aũt in eo WPVus mouet. Nũerus vᷣo negatise otinuí
w^ ees ctipolcé vtalio ſentiens fit cóib?q fen J| [e^ üm?nifip vnũ qnas fenfus accfitalr. C. g. | motui:⁊ qctí: figure: ⁊ qtitati· nüero: F Nn. ita fentíunt p rrotá:ippfignra etia. m7 9 I8tra.n.eftalíc qstitae.£2 nice. n.o per (uasmüerng Vo ꝑnegõnẽ ↄtinui:⁊ pei? p c ctatce vufafqs ſenſuuʒ fentít vnum. : Etét ipole ẽ aliũd fentíés e&a qnqs fenfib^: (ta q» enfibile ei^fit aliqà vmi fenfibili coins fub gb^füt ici, fenfibilia Pa vnicuiqs ſenſuũ qnq5: nifi fenfibiLig lii, Cnt cófa vnicuiqs fenfui accritatr.c.o. I5 q? fi cent "D uiri eis accñtalr otíngetet vt eént alicui fenfui eẽntialr: iat, qó.n.inuenít alícut accũtalr 05 iuenirialy eéntialt. Or. T7 2.0. g-mot?zC-t. fenfibílía coía nó füt opbéfa i dt aqnas fenfibaccritalt.CI.g.motus « qeg:z figira: « ida. Grtitast ntierue;oia n.ifta fentiant a qnas fenfib?p ^w alid motionẽ 1 paffioné ⁊ q5 ẽ ita nece eft vt fiteen, tial. Do. g Stitos 1C Mg qᷓtitas. ſenſus nqui inatt füt'opbedere A palíds paffioné 4 mot? fitr € oe figura figura. nẽ qitítas cus aliq̃ q̃litate. D. d. aes aut rio p moti «C.f.cóptebefío áut quietis eft p w,, COptebéfioné puatióls mop". coprcpéderir mo: Ne. tü eéntial coptébédit puationé ei? eenthir geie. NS Lópicbéfio vo nüeri « maltittdisa fenfib"eft p co/ Mag Ptebefioné pꝛiuatiõis cõtinui q8 eft magnitudo. £t , | tamoecafatü eft v» cotinuü coprebéditur céntiali , Ne: ergo ftia pziuatto cópzebéditur eẽntialiter. " gd e x" nare maniteſtũ eſt:qm̃ ĩpole ẽ cuínfls nſuʒ ppriũ eẽ boꝝ vr mor?, €xíc.ri.crí fi d, Cut uic vift dulce ſentimꝰ Boe afit qm̃ am ca biitee eriftiti?fenfus:quo c6 cócídcrir bnoſcimꝰ Sivo non:neq̃q; vtiqs:6 ant | v accrie fentiebam?:vt btarij filius: nó q; w^ — wfltuscft:6qrialb*:bhic aue accidit | tari) fili?ec 1: óius afit babem?(as (enfam Hil) veo 983 accñs:notgit eft ppi?.meaás eni " fi entirem?, Sed aut fic ſiẽ dem̃ẽ diarij nos videre, Adiuicẽ.n. pria 65 accíjg
Secundus ꝛ⸗e⸗
ſentiũt ſenſus. Noößm g ipfi ſunt: ſz 6n gp vnuscũ ſil fiat ſenſus in eodeʒ:vt choleraq amara:⁊ rubicũda. Nõ.n.alteriꝰ dicere q ambo vnus. Pꝛopter qð ⁊ decipit:ꝙ fi fit rubicundũ cholerã opinatureſſe.
¶ Manifeſtũ igi ẽ ꝙ ipoleẽ vt fenfueiftrm fit ꝓpꝛiũ alicui iſtoꝝ. A.g.motui.Eſſet.n. ſiẽ nos mõ ſentimꝰ dulce p viſum. Et D fuit qꝛ ẽ in nob ſenſus ĩquo ẽ vtrüqsc( fint ãbo Auncta ſcit ea.Et fi nó cct ita nõ ſentiremꝰ ipsnifi accũtalr. A.g.filiꝰſophꝛonici.Nos en nófentim?filii Socratis:ſʒ albũ.Et oti git buic ꝙ fuit fili? &ocratíe. 3n rebꝰaũt cól bue babem?fenít cóes nóaccfitalr. Nõ igr bíit ſenſuʒ ꝓpꝛiũ. Et nífi boc cét nó fentire^ mus ea oio nífi fic:fic diximꝰꝙ nos videm? filiũ Socratis.Et ſenſus qdà nó fcntit fem ſibilia quoꝛũdã nífi accfitalr.££t ideo nó cft vu?:cü ſẽſus fuerit ĩſil in codé. C3.g.cbole ra.n.eſt amara ⁊ cítria iudiciũ qð vᷣtrũqʒ é ciufdénó eſt alteriꝰ.Et ideo cadit erroꝛ:ita citrinũ exiſtimatur effecbolera.
¶ £t cii declatũ ẽ p cóia ſenſibilia ↄaphẽdũt᷑ a qnqs i34. fenfib"céntíalrmani"eft o» ipole € fenfus ꝓpꝛiũ eé alícai^iftoz ſenſibiliũ cóius. CI.g.mot^aut ditítatís qr fi ita cét:tüc ſentiremꝰmotũ aut fibi files oe fen , Ribilib"coíb*:nó pfe:fs p me": &c opbédum? p vifus eſſe oulce medíáte coloze.([ 5.0.1 D cft:q2 ẽ nob "fenfus ec· i ⁊ accídítnob tat opbefio.f.indtcare p ali que fenfus fup fenfibile alteri? fenfus:qz ↄtigit c» ib lí ouo fenfus fuerit otücti in opbédédo illa ouo fer, fibilia ex eodé alid tpe:t cü poft bec accíderit vt có "piebédam?p altex otto fenfüus:altez: fenfibile ex cadére iudicabimꝰꝑ illii fenfus fup fenfibile alteri? p ouictione pcedété- Cl.g.qii nos nó ſcimꝰ p vifum Jp b dulce nífi ni^accideritnob ialíd tpe q&.opbe dimꝰꝑ vifü q» mel é citrinüst p guftii eé oulce:cü igr Z'fentiem?ips p ſolũ vifus eẽ citrinũ:ſtati⸗ opbéde: mue ipᷣm e oulce « mel. MoD · d. fi nó cét íta 4c,;4 Z fi n6 cét cef a nobꝙ ſivnũ iftoz fenfibítia cõiuʒ bietfenfii ppꝛiũ ↄtigerec vt fentire ea cét fic fentive p vifü q» D éoulcenctee vt fentire ea eét ð giie fen fue q ppe of acciitalr- U.g.fentire p viſũ a» ifte & fi, li? Socrathaꝛ fétirem? (B5 e£ albũ:qꝛ accidit q»fili* £ocrat! fuit alb^.(T:2»/0.cóía ãt brit fenfü eGes«e, "i.t cũ ðclatũ ẽ qp ſi aliqð ſẽſibiliũ coius bfet fenfü ppꝛiu⸗ tũc ſentiret a nobacciitali quéadmo"fent mus p vifü iſtũ eẽ filiũ Socratl:g ẽ alb^ant quéad mo"(judicam^b cé dulce:qꝛ ẽ citrini. (T "Decn.biüo
ſũt ouo modi accritalti iã dclatũ ẽ ꝙ féfibilia c5i — giri.
opbédüt céntialt.£rgo nullü féfibiiii cótus bs fen fü ppiiiicqri fi bZent fenfü. ppaiü:tüc fétiret:ant fg fentim^pyifti íftii filii focratl:aut ſiẽ qdá fenfiua fen: tít ferifibile ꝓpiũ cutuídá. (T Ét ifte modus étac, «idétalís:fs bifferta p mó q fimplt of acciitalis e opbéde p vifus ifti e£ filiu &ocrat].[s vterqsuume rat^fit accũtalis:differũt.ſin B:» cóprebédere p vi fum boc cé oulce fuit:qꝛ ci vifu ftiit co iuncta ined dem re yirtue vnius generis cü virtute vifugf-fert? oͤmẽ.ſuꝑ Ani, uu z
Airtꝰ d ↄpꝛe hẽ dimꝰ itas «ffc ſocratez: aut filium focrati ſuꝑioꝛ ed otuté fen fao:(5 vio op pofitus, S.có« 65 .AC,
a Qñ duo ſẽ fue fuerĩt eõ iũcti ad iudi cãdũ ſuꝑean déré ipas cé eádé illð tudiciá é vtriuf qp ſenſus nó alteriꝰſenſus ab eis oppoſi tu5 infra. cõ. 146. c tex.
fus guſtꝰ. Judicare aũt p vifus iftü eẽ fili Socratis accidit:qꝛ in alio tpe fuit ↄiuncta cũ viſu alia vᷣtus a virtute viſus:vᷣtꝰ.n.q̃ copehẽdimꝰ iſtũ eẽ Socratẽ: aut filiũ Socratl (upio2 é advᷣtutẽ ſẽſus:⁊ iõ ifte mo dus v3 magl accũtał qᷓ; ſcõs. Oli fimplr dixit ipᷣʒ eẽ
e accitalé nõ ſcõʒ. D.d.⁊ nó é vni? «c.i. iudiciũ
nó é vni? vtatía? qr ouo fenfus fuerit ↄiunctiad iu/ dicãdũ fup eidé re ipfas eẽ eãdẽ:ſʒ illud iudiciũ eft vtriufqs ſenſus:nõ alteriꝰſenſus ab eis:ſiẽ exiſtima/ repótaliqs.fed ſi oi vnꝰex D mõ dñraccũtalr.O.d. CIl.g.cbola ⁊c̃.i.v.g. h eẽ cholerã:qꝛ ẽ amaꝝ citrinũ. Judicare.n.ꝙ bec ouo ſũt eiuſdẽ.ſ.cholere nó éalte ri?vtutis ab bís duabꝰ:⁊ qꝛ iudiciũ fap bác ré eévná eft duaꝝ Vtutü nó vni^:accídit ei erroꝛ in iudicãdo aliqd nó cholerã effe cbolerá:q2 cítrínum.
¶ Ingret aũt aligs cni? cá ples babem? fem fug:f5nó vnũ ſolũ:autq̃tenꝰminꝰlateãt ↄña ⁊ cõia vr motꝰ:⁊ magnitudo:⁊ nũerꝰ. €t enim cct viſus ſolus ⁊ ipſealbi laterẽt vtiq; magis:⁊ videret᷑ e£ oia ꝑꝑid qð ↄſequunt ſeadiuicẽ ſilcoloꝛ ⁊ magnitudo:nũc auteʒ qui in aliquo ſenſibilicõia funt maniſeſtũ fa cit ꝙ aliud ꝗddã vnũqðq; ipſoꝝeſt.
¶ Et dz hõ ꝑſcrutariq̃re hẽmus ſenſus ples vio: nó vit cri. Zicamꝰ (git vt nó igno/
remꝰoña cõia:vtmotũ:⁊ qᷓ;titatẽ:⁊ nũeꝝ:
Zertio deaia a.t.c. 20. vᷣſ infine.
Qiii fi uó bérem?nífi vifü folü:tGcipe vifus eẽt magis ofgn? vt ignoraret albus:adco vt exiſtimaret bec eẽ oĩa.Coloꝛ.n.⁊ quátítae — adiuicẽ ĩſil. Mõaũt qꝛ cóta ft ſenſi lia ab aliquo mãifeſtat ꝙ qðlʒ eoꝝẽ allð.
¶ Uult dare cás pp quá bec fenfibilia.coia nõ cõpꝛe bédü£ ab yno féfuzc0«c05 bó ꝑſcrutari «c.í.c dz bó qpfcrutarí jre bec fenfibilia cóta opbédunt a. plib? fenfib?yno:z nó cópiebédunt ab vno. ¶ 2».0.róné "t dixit dicamꝰigr vt nó ignozem? «C.i.vt nó ignoae: mus alietatẽ ſenſibiliũ cofusa fenfibilib? ppzug. zy. sp«qritfi bérem?folü. viíus «C. D eét nece:qrh fi po, merem"^g folue viſus cópzebéditifta:s op ipe ſolusẽ Annobin bac itétióe:tüc accíderet viſui vt igrarer:
» f$ oíftigueretalbü abalia:adeo ꝙ exiftímaret co
Part 72
loꝛẽ « ititaté « figurã e&dé eé D acadereteiieo qp coloꝛ x dstítae 2fequunt fibi adĩuicẽ.ſ.coloꝛ nõ inue nít nifi in ſupficie c fupfíaies in coꝛpe.Od.mõ autẽ qr xoía «c. móaütqs videmꝰ ꝙ cóía vt quátitas « "magnitudo opbédünt p aliũ ſenſuʒa viſu · ¶ Scðʒ bocígit eſt ĩtelligẽdus ſuꝰſᷣmo in hp̊ loco:nõ ſᷣʒ ꝙ ſo fiant vᷣba eiꝰſuꝑficietenꝰ fim o loqt᷑:vt quare fenfus fint plurcsvno:cá.n.foxmalis in boc manifeſta eſt.ſ. multitudo ſenſibiliũ:⁊ boc iam dictũ eſt:⁊ cá finalis
Io videt ant alto.Si aũt altero aaut ipſoerit:qꝛvidet antaltcto. Siigeʒ erit viſus c ſubticolo tis Quare aut duo eiuſdẽ erſit e-Zimpli^átfi ⁊ alter ſit lenſus
* iH t
De Anima ?OM
viſus:aut in ĩfinitũ pcedit:antaliqa ipft füi ipſiꝰerit iudex.Quare in pzio Dfaciédfi cli" ¶ Etqꝛ fentim?noeandíre ⁊ vidcre:mcc* ꝙ fenríreqó noe videmꝰ:aut ẽ p hũc s : aut palíud:fsíllud erit viſus ⁊ coloꝛis ſu aut ouo cínfdé:aur idé fuf. f£ ctia ft fenff quo fentímne noe víderc fit alius:aut erii | bccinifinitum:ant erunt (des fuí.£2poU? — | igitur vtboc facíat pꝛimo. ub | gum cópleuit &monéoe qna fenfib^:z peni ſextũ fenfü nó céticepit óclare ꝙ ifti q" brit vtutẽ cóes:t icepit pai"oubitare fis fud ↄſuen né:t.0.4 qꝛ fentim^nosvidere «cic nó videm * fi timꝰnos vídere « audim? ⁊ fentim? nos audife in ynoquoqs fenfti nece eft vt D fiat p vtute VI ifs aut p alid vtutẽ. O.d.ſʒ illó eritviſus colos" " fi D.f.fentire nos vide fuerit alteri^fenfusa V! MP getvt ille ſenſus béat ouplícé cóptebéfionécóPr T dít.n.vifus cópzebédere:t cópzebédit coloꝛe d (á fug cópiebédit. Tmpole.n.eft vt cópicbédat VI? ». piebendé colozéníft ét ipfe cópzebedat colote -— aut ouo cíufdé:aut idé fui.t.fegt igr ex D alte c rü:qfii fi poſuerimꝰduas vtutes eé:otiget V Pto fue fínt eiuſdẽ ĩtẽtiõis fenfus.f.q fentit —— fentit p ille fenfus fentit eñ Vtercan · ſentit ri ponem?q» idé fenfus fentit feips:ita qp agc? 6 * qð ĩpole ẽ. O.d.ẽt fi ſenſus viſiõ to cc.i.c fi P? ovi mtus ouae vtutee cé.f.dp fenfus q cópaebédit ? d , dere eftali^ab eo q videt:otinget ét in ítio fenfit cótingit in p;nece eft igit vt béat ouplicé cópt vU né.(.cópiebéffoné ſui pmi ſubti qà fentit CO es fioné quá opiebédit: fi ét pofuerim?^l5 0U47 ipelt
i bél
in p: ponz gp p eddé vtuté copzebédim colo,
videre eſt:· vĩ aũtcoloꝛ:aut hñs be e debit aligs qð eſt etiaʒ vidẽs:⁊ colo" AE bebit pꝛimuʒ videns. - fp (ct (Lf£t in boceftqó:c eſt qm̃ fi vífio € aci re ꝑviſuʒ « viderecelo:é: bó n g éin lud qo b5colo:énift qfi vider allo cog. get vríllndqS videt prio béatetíó c9, io ( bf5ifte niobs qóné.ponere g p? —* e piebédim"colo1é:x cópsebédim" no? CÓP. epebéd | licor frvifio E fenre p vías: yifas 1 vida coloré bónó videt ips videre colott Pi «ide alid:otfget.vt ill q8 P videt añ idle sr cie vt re béatét colo1xa itidebat p bocqn fi! ^72 Cóp:ebéfibile a vííu fit colozatü:c vifu. yript
cóprebefloné coloxie.ergo cótingt CE». piebéfio fit colozata:à8 eft ipóffibile: vifi (cti
( abantfefteft igik qi nócft VIP ig?
- e fire: náqscns nó vider? vifi off e cg ⁊ tenebꝛas ⁊ lumẽ:lſʒ nõ ſitr. limp viden
| Y iber l vldéetáds coloꝛatũ eft. €yenfitinfi.n. fnfce ptiuũ eſt (cufibilis fine mà vnũqðq;. Ande abeirib?fenfibilib"ifurit fenfus: pbátafie Qbue fentíór. €ycfibilioafit act? fcnfi us idẽ eſt vnu. Eſſe aũt ipfo nõidẽ.Dico atit vt
onus bʒ actũ:⁊ auditus 5 actũ. Eſt.n.au übiitía nõaudire:⁊ hñs ſonũ nõ ſemper onat. Cuʒ aũt oꝑpetur pole audire:⁊ ſonet bolt lonare zr ücfsactraudit?fitfit: fm ect fontis. Quoꝝ oícet vtiqsaliqe boc q^ déeffcaudíttené:boc vero fonatíonem.
icamꝰ igit qp manifeftus eft qv fentíre p vifus nóeft vá. Sudicamus.n.p vifus noe tiovidédo obfcuritaté z Iucé:6 nó codé mó tet q vídée cft dfi colozarái. €Sétice.n.re cipit ſenſibile er̃ mãʒ qðlʒ adlibet.£ct iõ cá füerit fenfibilíaabftracta erát fenfue ⁊ ima ginationes exñtes. t actio ſenſibilis ⁊ fen
nie cade eſt:ineſſe aũt nõ ſunt eadem in eío. :$-fonneg cft actu: audít? quí cft ín at Pole eft.n.vtalíad babeat andítii:fs dandiat:⁊ vtalíod babeat f or; ſed non RIDE fonet:quoufqs feceríttllid qSeft ín E potétia vt audiat:⁊ fonanerít illud q . €itin potétía ftia vt fonct.-c crt ínfimol uditus 7 fon?: pótalíqebícere qp prima à, tor eftaudíre:z fcóm ett fonare. 39 (T£ á oedit mone oubitatíuiü:icepit oíffoltere eũ:⁊ d. Oicamꝰ igiẽ o» manífeftü eft ꝙ fentíre «c.i. fytca; musigit q» manifeftiü é ꝙ fentire p viſuʒ nõ é eiuf) dé intétióis:ita qp ofegt er co. vt o£ copzebéfibilca vifu fit colozatiü.2s.o.tudicam?.n.p vifus «c.i. fig" ect ꝙ nos iudícam?p vifum nó vidédo colózatii: cũ iudicamus obſcuritatẽ eẽ obfcaritaté:« lucé eẽ lu ß neugũ bs coloꝛẽ Sʒnõ codé mó iudicam" per vifus obícurítaté ⁊ lucé.Tudicam?.n.lucé ple ob, ſcuritatẽ qꝛ eft puatio lucis. Et ci ocdít büc modus oiffolutióisoedit (C635 oiffolutione qoni oicenti g» xiſio 05 e£ colo2ata fi virtus vifibilig cõpꝛehẽdit vi fioné: oipit:t €t vides eft dfi colozatis c.i. ét pof; ſumꝰ cõcedere vifioné eẽ coloꝛẽ. Uidẽs.nqũ cópze bédit colorẽ efficit qft coloꝛatuʒ quoquo mó. £t cà A boc eft:q? ſentiẽs recipit (éibile za imilat ei ví; us:itaq; recipit coloꝛẽ que recipit coꝛpꝰ extra aiam: v Differunt in D c» receptio fentiétís eft nó maliszz EpL co2pt6. etra aiam eft málís. 25.0.2 adlíbet d libet.i ſentiẽs n. recipit fenfibile nó mált: libet efi qólibet fenfibiliü.£t q» fenfus recipiüt ſenſi a quoquo mo:dñr ẽt de eis quoquo modo.2».0.4 deo cij fuerit fenfibílía abftracta 4C.i.« q?fenfus re rae fenfibilia ex másideo qii fenfibilia fnerit ab; : racta a mà efficiunt ín fenfibilib?fen fue c imagia/ ir !1 colotee fenfibues:neqs fapo:es;neqs alie d fid fenfibiliü d füt ex aias in mã.O.d.⁊ actio fen: do (3 t fenfus 4€.i. actio fenfibilis ex aia ín moué fenis 697 actio fenfus q eftin fentiente f. jlitas d «5 Qltat ín monédo ét tuté vifionia ^3 S1 in mouedo et Vtuté vifionis eft eades
tip: modus c fenfibilis extra aias oifferata mà
(C Et iſte ideʒ ßmoeſt oe alije (enfib? « alijs j
Secundus e fti effe in ſentiẽte. Vgo fori? geſt in actu eX aiamt ita mouet inſtr̃ʒ audit ficat auditꝰ q eft in actu mov uet vtuté audit^: fili diſpõ colozís ut mouédovídé te eft fícut diſpõ álitatie d puenit in vidẽte a colo reu mouẽdo vtutẽ vifibile:2».o.pole eft,n.vt aligs babeat medii «c.i.« boc fitit ita ꝙ poffibi le ẽ vt alb quis babeat auditü ín potétía fícut hz foni in poté tia: ⁊ vt beat ſonũ ín actu fic bs audítü in actu. Et cũ babterit auditus in actu pébit cópiebéfioné audit? ín actu.i.cõpꝛehẽſionẽ qà audit:⁊ dixit:pole eſt.n.di cere ꝙ aliqs bs auditũ « bs ſonum:lʒ nó femp ſonet ppter boc q: fint ficat in potẽtia. |
¶ SSiigiteftmor?z actío ⁊ paffio ír co q9 agit: neceſſe eft « foni anditá quí£5 act in eo qð eſt P5 potérígeffe, Zictini.n.z mov tint act? (n patiẽte fitzvnde nó neceffe ẽ mo⸗ uens moueri. Sonatiui adem igitur actus aut ſonus aut ſonatio eft. Auditiui aute au auditus aut auditio eſt. Zupliciter entʒ auditus ⁊ dupliciter ſoaus.
¶ Et ſi actio ⁊ paſſio ⁊ motus fint ín pam/ uorneẽe eſt vt ſonus ⁊ audít?q ſunt in actu fint (n eo:qð cft in potẽtia. Actio eni agẽtis « mouctie ſunt in paticte: ppboc noneft nicée vt moueat qo mouet:⁊ actío fonátío: atit cft fon?:aut ſonare. Etactio audientis: auteft auditus:aut eſt audire.Auditꝰ.n.eſt duobꝰmodis:⁊ ſonꝰeſt duobꝰ modio.
¶ Ci pofuit a» actio ſentieti⸗s fenfibilis eft eadé: Ls pierár in e£icepit oeclarare boc ex reb? vniueríals bus paictis ¶ £t.o/ fi actío mot «ci.2f neceffe eft yt oĩs actio que puenitab agente:c ois mot? , uenit à mouẽte nó iueniátur nifí re patiente ta:fenfus aüt patiunt a fenfibilib^ fenfibilía agunt n eos neceſſe eft vt actio fenfibilis fit ín ipfo fentié, te: gð eft ín potétía ſenſibile Sonus ítaqs « auditus qui ſunt in actu funt ín eo qð eft ín potétía fonans.f. percuffus:« qð eft in potétía audiés.f.fenfug audies, ¶ 1.0.t ídeo nó éncte vt moueat q6 mouet.i. qz motus eft in patiéte nó in agẽte nó eſt neceffe vt oc agéo fit patiés vt declaratũ eft in Pmonibus vniuer; falíb^:z iduxít oẽ boc ad oeclarádü q» fenfus mouet virtutc ficut fenfibilia que funt extra aiam mouet fenfus. (T D».0-fonus eni eft onob?modís zc.i.« fuit neceffe ꝙ ita effet oc fono ficut oe auditu.f.g» codes modo mouẽt:⁊ ꝙ actio fit in recipientenó in agente pter boc qp vtrũq; iuenítur ouobus modis:modo tn potentia: tnodo tn actu.
¶ Madezʒ afit ratio in alijs ſenſibus fenfibi
libus eſt. Sicut. n. actio 7 paſſio in patiẽte fed nó in agéte;fic ſenſibilis actus f, eniti ut ín ſenſitiuo eft. Sed in abuſdam qdes
nominat cft vrandítio ⁊ fonatio. n qu^
bufdamanté no nominatũ eft alte, z3íq eni ot viſus actue.£ ue vero cft M
nominatuzʒ c(t: guſtatiuiguſtus c; humo
rieautemnónomínatum cft,
Cõmẽ. ſuꝑ Ani. uiu
rige am n : — — »- *
— — —
del. "mu e " faz dort rt 4
MEME — z J Eos *
' ides
M da -
—— — —
— —
P. iae nM x — — — —
— — — — —
Dfii — nx MN
ſenſibilibꝰ Quẽadmodnuʒ.n.actio paffio ſunt in patiẽte nõ ir agẽte:ita actio ſenſuum ⁊ ſenſibiliũ ſunt ín ſentiẽte. Sʒ in qbufídas hñt noĩa:vt ſonare ⁊ audire. 3n ꝗbuſdã ãt gltéy n6b5 nomen. Actio.n. vilus o£ viſio. Actio aũt coloꝛis nõ hʒ nomẽ ĩ ligua greca. i40o ¶ Et ifte idẽ fermo qué diximꝰ ín fono ⁊ auditu.ſ.⸗ actio eoꝝ e(t ín patiẽte eft de alijs ſenſibilibꝰ. ¶ 2». iterauit ppõnẽ a qua ĩcepit bác declarationẽ:⁊ dixit quẽadmoduz.n.actio ⁊ paſſio ⁊c̃.i.⁊ cà ín boc eſt:qm̃ fic paſſio c actio funt ín patiẽte nõ in agẽte.ita actio
Yenfüü « ſenſibiliũ ſũt in p fentiéte:cü fenfibilia fint:
vᷣtutes agétes:fenfüs aüt agẽtes patietes:p"art fen tiene eft patiẽs tm̃:⁊ q2 bocldtet.f.fenfibilía effe vtu teo agẽtes:⁊ fenfus eẽ patiẽtes pp noiatione. "lura eni fenfibílía caret noib^P5 qp funt agétía:c noia plu riũ coz paſſiua funt ín figura noias etat agẽtiuʒ t dixit:ſz ín qbufdi hũt noia ⁊c.i.ſʒ in abuſdã fenfib" ponebant noia actióí ipfi" fenfibilis « paffiói vtriuſ⸗ q feitietl U. g. ſonare « audire , SSonare,n,ett actio foni:audire aũt eft paffio auditus fentictio: in qut bufdá altez coz caret noie. CL.g.in viſu. Paſſio enis *vifasbs nomé:t eft víderets fit ín figura noie agen tío. Actio.n.ſui ſenſibilis qð € colo2 caret noie tn gre ca língua.£t Dico qp ín arabíca actióc$ babituus fen Yud pueniétiü in eis a fenfibilib^in pmas vtutee fen tiéteó nó vident Dienoia in alid iaiomate cũ D nó faa£ a vulgo. Nõ.n.cõpꝛehẽdũẽ᷑ a ſenſu i p aſpectu.
¶ Qm̃ aũt vnus égdéactue (enfibílie ⁊ ſen ſitiui.Eſſe aũt alterũ eſt. Neceſſe ẽ ſimul c
coꝛrumpi ⁊ ſaluari ſicut dictuʒ ẽ:auditum
⁊ font. fct ſapoꝛẽ (gif: guſtũ: ⁊ alia ſilx. Dicta aũt pᷣm potẽtiam nõneceſſe eſt. ¶ Et qa actio ſenſibilis ⁊ ſentiẽᷣtis eſt eadeʒ: ß differũt in eẽ:neceſſe € vt iſimulcoꝛrũpã/ tur ⁊ ifitmul ſaluentur: auditus quis boc moõꝛ⁊ ſonus:⁊ fitr ſapoꝛ « guft^: zalía. In eis aũt que dicunt᷑ ín potẽtia no eſt neceffe, i4i (C £t qꝛactio ſenſibilis eadẽ cft cũ actiõe fentiétis.f. € babit?q ab eo puenit in ſentiẽte eft ide cũ habitu quo fenfibíle agit in vtroqs fentíente in entia 4 foꝛ⸗ I5 differant in fubo:nece eft vt corruptio duox babi) tuii fit ifi: faluatio ínfil.f.babit^p qué fenfibile eft mouẽs in actu poftáj fuit in potétía:t habitꝰ p ques fentiés eft fentiens ín actu potis fuit ín po" ([ 2-0. Auditus q oi fm büc modi «fonus ⁊c.i.⁊ D fegt in fono q vicit fm büc modi « eft fonus ín actu: « fili ↄtingit ín fapoze qui eft ín actu: c ín guſtu qui eft in
actu:z ín oibus fenfib?. 3n fenfibili anté qà cft in po.
tcntía ⁊ ín fentíéte qui cft ín potentía nó feqtur.f.g» cus altez eoz coꝛrũpitur:ꝙ reliqui cozrüpatursaut quádo vnum fuerit:vt fit reliquum.
(C Sed pꝛioꝛes pbibocnóbfi dicebant níbil Opínátee:tieqs albũ:neq; nigrá:finevifü eẽ: Dcqsfapose fine guftu. Si qdẽ.ndicebant Vecte:fic atit nó rectézouplr.ti.oíco ſenſu ⁊ feifibil.ibisqd? em potenitías. Illis vero ftri actu5. e bis qdctm accídírqo dictũ C.
Sed in alteris nó accidit, Sʒ lli finplieiter -
(C Siígiturconfonantía cft ſonus
dicebant de dictis non ſimpliciter.
¶ Sedantíqui nãles nõ bñ dixerunt in boc: cũ exiſtimauerũt ꝙ nibil e(t albũ:aut nígrt . abíqs viſu:neq; ſapoꝛabſqʒ guſtu.hocc yo mõ eft veri; ⁊ alio mónó verum. qꝛ ſenſus ⁊ fenfibile dicunt ouob? nodie: ín potétía ínactu. Illuãqð fuit dictũ ftd turíniftío. In íllío aüt nó. Sed ílli dixerunt fimplíciter ꝙ nõ os fimplíciter. MIT.
¶ Sed antiquí nãles nó recte dixerũt in bac inte Rito fie.D»iccbát.n.g nullus eft coloꝛ finevifumeg pa ito, finc guftu:c D oigerüt abfolute.i.qz opinati ftcrum , iq ot Qv fenfibile ⁊ ſentiẽs funt relatiua ſimplr:⁊ cũ at QE
fuerit:reliquü erit:⁊ ci alterü cozrüpit:reliqui C Mrs tüpet.D.0.bocn.verus vito mó «Ctt boc qà * UM dixerůt eft vno mó vcz:calío mó nó vex · S (a ng antíquoz fet ín eis d funt un actu.Sẽſus alt Ü ſibile qñq; dñr in potẽtia:⁊ qñq; in actu. n eis "d py. ali que funt ín potétía nó fegt-f. vt effe cog ã coꝛrupu⸗ — fit femp ifil&55errozantiquog fuit ĩ boc qð locun —*
fuerũt abſolute in eo ꝙ idiget determinationc · i is 3*
(LS autéf — vor q̃dã ctt. orat Ws ⁊ audítue cft ficut vnũ:⁊ cft ficuc. nó Yn out idem. Pꝛopoꝛtio autẽ cft f ympbot i Heceſſe eſt auditürationem quan see aut fet pzopter (d coꝛrumpit wntiquodg; (^ d lene graue ⁊ acutum auditum:⁊ ínf aper ja bueguítus: in coloꝛibus vifus foxtct f gidume c opacus: ínolfatn foutíoode j oulcía ⁊ atarue:tádiratío quedamfiP y fue. Anãe « oelectabilía adem funt 9, cuntur ſincera ⁊ mixta entía ad raríotft yt acutum:aut oulce;gut ſalitũ. (yt lía.n.tunc.£2mníno autẽ qð mig rg | phonia magis qᷓ; acutum ⁊ graue. ſus aütcalefactibileé ⁊ frigorabile. S Cep qu rócft. Excellẽtia atit ↄtriſtãt:aut ip. í om | isis c audítue funtquafi idem: ⁊ conos, er eft pꝛopoꝛtio:neceſſe eft etíam vt à! glíqua pzopootío: z (dco coꝛrump libet quãdo auditus fnerit itenf nef tus:aut grauío. Et fimili (n ſapoꝛbu «oj ruttipittirguftue:c incoloꝛibus 0^, £r tar viſus a luce íntenía; ⁊ obfcirital gr? in olfatu ab odoꝛe foꝛti:⁊ dulci:. : ppt | £2 nia fenfus cftaliqua proportio: 1^ fue * bocacetofus 7 oulce « ſalſum quond. | ríntpofita cum fimili effendo pura ad miria eruntoelectabilia. f£t VUE c dj tnírta fünt magie digna vt fint —— acutum ⁊ rane. fet ín tactu poe v ovo lefíat ifrícidet. £t ſenſuseſt er Pe ⁊ fi fuerint ĩtenſa nocebũt «£071 7 pus
X. iber
i43 (^i pofuft Q ſenſus q eft in actu eftquod mó rela:
i! Dpo;
Qu icepit oectare I$ oare ex eo cãs pluriũ accũtiũ In ſenſu. ¶ Et dixit: igiẽ ofonátia clt fonus tc«. fi igit neumata vel nete ↄſonãtia ín auditu.i.admixta mixtiõe delectabili fuerit ſonꝰ⁊ fon? in actu ẽ auai/ tus in actu:⁊ ofonátía d eft ín neumatibꝰvłl nete nó ei nfi ppoatio tépata iter extrema-f.inter fonü gra U6 t acutus:q oícunt in refpectuauditus:nece eft vt tllud tépaméti exiſtes iter ca: eft ofonátia: fit ipfe Qudit"cii eẽ audít?in actu nó eft nifi in bac pposatiov neq̃ eft in téperátia.£t q teperás c tépatü (üt rela; tiua:⁊ eẽ audit^in actu nàle eft in fono tépato:otigit
auditꝰ⁊ audibile erunt in cap relonis-([. Et oixit:
nece eft vt audit^fit aliq̃ ꝓpoꝛtio:⁊ nó.o. ppoztio "ipli:q: eviftimat q ifta ppoztio qᷓuis fit in capto 'elonis:tri eft ppoztio agés:z ppotioesin eo gp funt ppoꝛtiões nõ funt agentes:ís ín co ꝙ dlitates. Sen fusigit nüerant ín relatione vno mó:z in qualítate 10 mó: fic intelligit. T. 2*.0.t idco cozrüpit qol bet 1C.t ppter boc qð diximꝰaccidit vt als fenfuus
l - . . p" ^" - . - . Orüpat qii ifta ꝓpoꝛtio tráfmutabit itéfe in exeü»
oad alterũ extremoz. (T QLg. ? cozruptio auditus apud fonü itéfus ín acuitate ⁊ grauitate: cozruptio Suftus apud fapozé intéfus:t corruptio vifus apó lu Ce intéfa5:z obfcuritaté intẽſam:⁊ cozruptío olfatus apud odozes intéfos.([ £t cà in boc cit ꝙ cé fenfus nãlis ẽ in ꝓpoꝛtiõe tẽpata.Et cũ illa ꝓpoꝛtio fuerit £oaruüpta co:ruüpet fenfus:cus ifta ppoztio fit forma Zn fus:quéadimodià fanitas eft in ppoꝛtiõe termina
a iter 4." q̃litates.Et cus illa ꝓpoꝛtio cozrupta fue: rit co:rüpet fanitas cii fozma fanitatis eft in bac p po:tione temperata. f».0. ppter boc acetofus «c.i. q? fenfus eft alía itétio zalía ppozrio: (dco acetofus 1 oulce 4 falfum adiuncta ad fuus fimile nó ad mix; tà cii aliquo erũt delectabilia:qm̃ cü occurret fiib? effendo pura erüt oelectabilia:tüc enís erunt magis abítracta a mã.¶ 5.0.« vlr admixta funt «C. zvIr admixta cy cótrarys que funt in ynoquog ſenſuuʒ funt magis ofgna vt fint propo:tío ípfis contrarius. U.g. fonus quí eft uter acutum ⁊ graue magis ob gnus eft yt fit Ppottio d$ acutus ⁊ grauis: fimíliter eſt oe tacta cus calído « frigido:t bumido:z ficco: ls Co?pus tangere poffit calefierí « infrigidari ecotra; rio alys fenfibus:vtiam pꝛediximus téperamétum magis eft oígnus vt fit ppotío Qi extrema.
"Nra "C anafquifqsades igit fenfag (abri fenfibi
lie eſt g eftin ſenſitiud:inquãtũ fenfitiuó:z olfcernit füblecti fenfibilia siia, C3r albus quídem ⁊ nigrũ viſus dulce vo ⁊ amaruʒ guítue. ilr aũt ſe habet boc z in alije.
(C £t onufaíqs fentnü c erít fenfibilie ſubie
"litio libile
Fe Illízz eſt eriſtẽs in fao (entíétem qscft
entiẽs:⁊ iudicat dꝛias fenfibilie fibi (nbíe/
Ct. A.g. viſus albus ⁊ nigri guſtus dul⸗ € t qttiartitit:7 fic dealijo.
d cepit perſcrutari oe virtate qua ſentimus nog
f, revtrü fit eadẽ cus virtnte pp:ia ynicuiqs fen
: qn alia:oedít in pꝛimo fermone ex quo feqtur eã
vnaz:⁊ poft aliti ex quo cófeqturea effe plures.
lu 9€ fermoné concludenté eam effe vitas t diſſo⸗
. CF qua exiuit ad occlarádum g fenfus t fen
. Mt yaum in actu nó diuerſa: ppter qo cõtin⸗
Secundus * geret vt illud qð iudicaret fuper ipfis fenfus eẽt ali⸗ ud ab eo qð iudicaret fuper ipm fenfibile. £t cus I5 fecit. Reuerſus eft poftea ad illas eandẽ pfcrutatiov nem · ¶ £t.o.« ynufquifqs fenfuü «c.i. manifeftü eft per fe ꝙ vnufquífqs ſenſuũ iudicat fuü ſubiectuʒ p pꝛium qð eft ei £m ꝙ eftillud fentiés:c iudicat cum boc differẽtias pp:ías que funt in illo fubiecto ppo.
:8:q? vifus iudicat coloꝛẽ qui eft ꝓpꝛiũ ſubiectuʒ et qð eft fm ꝙ eft viſus:⁊ iudicat oifferentías 521as eriftétes ín eo. U.g.album ⁊ nigrum:⁊ medía:c fili auditus iudicat (onum quí eft iuum ſubiectum:gra/ uc:t leue: c media que funt oifferétie foní.
¶ Quoniã aũt albü z onlce z vnũquod/ q; ſenſibiliũad vnũqðqʒ cóparando oifccr^ nimus:⁊ ſentimus qz oífferüt. Neceſſe eſt ígitur ſenſu. Senſibilia enim funt.
¶ Et qꝛ iudicamꝰetiã albuʒ ⁊ oulce ⁊ vnũ/ qðq; ſenſibiliũ coparando ca adinicẽ Per ad icit ſentimꝰeſſe diuerſa:nece eſt qdes vt illud fit p ſenſuʒ. Enĩ faut ét fenfibilía.
¶ Et cũ fenfus cõpꝛehẽdit dꝛias 32íae d (unt i ubie/ ctis ꝓpꝛus vnicutqs fenfui:per quà (git vírtuté iudi camue iſtas ee diuerſas:cũ fecerimus cóparationes iter eas adiuicẽ.Apparet qdem ꝙ cófequitur ex boc fermóe illud qð a pncipio dictũ eft:x efto virtue d vifus iudicat albũ eé aliud a dulci:eſt alia a vtutevt füs:quéad modi vtus d iudicat ipᷣm videre vi alia a virtute viſibili.Oꝛia n.iter fenfibilia eft fenfibilis.
Quare ⁊ manifeſtũ qiii caro nó e vitimũ fenfitinG. Neceſſe.n.eẽt tangco ipm oifcer^ nce oifcernere:neqs vtíqs fepatíe contingit
diſcernere gealter& fit enlceab albo. € 5 vno quodã vtraqs manifefta effc. Sxic.n. t
MDic Cõ.ſu/ fnit (Ds p obie cto. Ideʒ. 5. 2d 6.4 Ut, 7e oc gnó.t.C. 7, 3dé.5.0caia 2.5. i diſſolo ntc pmc qoi,
Dfia ĩter feg ſibilia cft (Cg ſibilis.
Ex boc ter,
fiboc qdem ego:illud vero tu fentis:mani- clicit ;ppó fa feftum vtiqʒerit: qm̃ altera adiuícem funt, 25:9
Opʒ atit vnum dicere qm̃ alter: alterái.m. dulce abalbo. Dicit ergo ideʒ.Quare ficut dicit: ita ille ĩtelligit ⁊ ſentit:qð qdem ígitur nó poſſibile ſeparatis iudicare (cparata pa^ lam.» atütneqs in feparato tpe bínc habi⸗ tumeſt. Sicut.n.idem dicit ꝙ alterũ boná ⁊ malũ:ſic ⁊ quando alterfioícít. £2. eniʒ alterũ nunc ⁊ alteruʒ: nõ Pm accídée fpfus quãdo.Dico atit puta nũc dico qm̃ alter(js nõ tamẽ qui nunc alterum.Sed fic oícít z nunc:⁊ quoniã nunc.Simulergo.Quare
iſeparabile ⁊ (n ĩſeparabilitẽpoꝛe. ¶ zoicamne igit ꝙ manifeſtũ eft ꝙ caro nó eftvlrimus ſentiẽs. £ ótingeret.n.cus tange ret g iudicaret:ſed impoffibile eft vt indi⸗ cans iudicet dulce eẽ aliud abalbo per ono diuerſa. Sʒ neceffe eft vt fint ambo eiufdé erono iftruméta:« nifi boc eétzeffer poft ile quãdo ergo ſentirẽ hoc:⁊ tu illð:ꝙ ego itelligerẽ ea ctf Coítiería, Sed neceffecft vt v? oícat boc eẽ aliudab boc:z oplcealíud
Kómé up Ani. uü
ter alid ono coãſcit vtrá^ QU pparóe
na —
— € —eRr-- £u. ET d tm
isi ^ ro SCOIAEENEÉRT
T — "ER :$xX caeco OU NRUPTEEOM. OP 3-9
r ug V" RON " J * EU T REM ; — ——— —æ— — — — Bs : — TY * T e — — — * — * — *— — — -
E atem — — — — - — — e —
— — — Em — — — — — —
De Anima
ab albo:dicẽs igit᷑ cft idẽ.Quaphp neceſſe ẽ et ficut dicimꝰſic agam? ſentiamus. Qm̃ aũt ĩpoſſibile eft iadicare diuerſa ⁊ p diuer ſa manifeſtũ eſt.Qm̃ vcro bocnófit ín tpe diuerſo:ex hoc declarabit. Quẽadmoduʒ ideʒ dicit bonũ eẽ aliud a malo.Sic c dixe rit in aliquo eſſe aliud:in illo.n.inſtanti dicit in alio ét: nõ accñtalr.ſ.cũ dico nũc eẽ ali ud:nõ qꝛ nũc eſt aliud:ſʒ dico ſic inſtans: ⁊ qð eſt inſtans. A quo igit erit nõerit diuiſi/ bile:⁊ in tempoꝛe idiuiſibili.
14.6 ¶ Dicamꝰigit ꝙ mani"cft B qð dico ꝙ vItimus fen
tiẽs ín tactu nó eft in carne:neq; in vifu ĩ oculo:qm̃ ſi vltimũ ſentiẽs eẽt in oculo:aut in lingua in guſtu: tuc nece eet cii iudicaremꝰdulce e£ aliud ab albo:iu dicare p ouo diuerſa.Illud.n.qð cõpꝛehendit oulce fm bác põnẽ:aliud eft ab eo qð cõpꝛehẽdit colozes oino.Jllud.n.cft ín oculo: boc ín carne:aut fibi fili. Sed caro in tactu nó eft fic oculus in viſu. ¶ £».0€/ clarauit h̊ ipoleeé:zoíyit:fs nece eftvt ãbo fínt eiuſ/ dé ⁊c̃.i.ſz nece cft vt fínt copzebéfa ab eodé: « p ouo ínftra:c nifi boc eét:mani"eft ꝙ nó poterit iudicare boc cé aliud ab hoc.Si.n.eẽt poteitidicare bec ouo efíe diuerſa p ouas vtutes diuerſas:quax vtrags ſin gulariter cópzebédit altez ———— nece eẽt qii cgo ſentirẽ D eẽ oulce: tu illó eẽ albũ:⁊ ego non fenfi q tu fenfiftinegs tu qÓ ego: vt ego cópzebéde: ré mci fenfibile aliud a tuo:l5 nó fentí tuii: vt tu cõpꝛehẽderes tuũ alió a meo:⁊ D é manífefte ipole. 1».0.f5 nece eft vt vnꝰdicat D effezaliud ab boc: ꝙ bulce eft al(ud ab albo «C.i.fs quéad modus nete eft vt idé bó oicat D cé aliud ab D.f.neceffe eft vt tus qua tudícat oulce eé aliad ab albo fít eadevirt". Ita
eniz eſt in D ocidiuiduis ficut oe mẽbꝛis fenfts: cus
Alietas € ali £ rclatio,
WU ic vf velle Auer. inftág t€ idüiifibilc
fínt & plura ín nũero:⁊ boc íntédebat cum.o.quapp nece eft:fícut dicimꝰſic agamus ⁊ fentiam?.i.quapp ncé eft vt ficut ille qoícit D eé aliud ab boc cft ides bó ſicut (l5 qð fentit ⁊ itelligit D cé alió ab boc eff eadé vᷣtus. ¶ O · d. qm̃ at fpole eft «C.(. manifeftus eft igit ex bocfermone gp non iudicam? diuerſa effe fenfibílía p diuerſas vtutes: qm̃ atit iſta cõpꝛehẽſio cii boc ꝙ eft vnius vtutis 05 cffe €t in code inftáti: manifeftü eft:qii quéadmodü vnus bó dicit bonus eſſe aliud a malo:fíc cum dixerit ín altero duoꝝ effe alíud in alíquo inftátí:mantfeftus eft ꝙ in inftáti in quo oícimus ꝙ alte eoz eft aliud (n illo codem oí cit ín altero efe alíud cii alietas fít aliqua relatto: « ⁊ relatíua ĩſimul exiſtũt ín actu.([ 2.0. nó accidẽ talr «C.t.cnó itelligo p inſtãs D inſtãs qo o1 accidẽ/ talrin co cp illud eft diuiſibile:ſicut iftás in quo ot cim^róne itrinfeca eẽ aliud iftás cü fuerit cõpꝛehẽ/ fum róne itrinfeca eẽ aliud. nftág.n.pe quo 0? 1p5 eſſe alíad eft aliud ab inftáti ín quo cópzebedit ips eſſe aliud:⁊ boc íntédebat cũ oit: non qꝛ inſtãs eft aliud.í.nó qz ínftás oe quo dixi eẽ aliud eft inftás in quo copzebédit ipm eẽ aliud. &55 oiim? boc inftás e(t alíud:z c» nunc eft alíad:z íllud ínftás eft aliud ab inftári Cóptebéfionís.5.o.a quo igit erit.í.a quo igit erít boc iudíciii.oico eríta virtute idiuifibili ⁊ ynaitin tépoze idinifibili ⁊ vno.
¶ zit vero ipoffibile eft fimul frm cótraríog
motuemoueriidé;autidiuifibile z i idíuifi
biliterripose. Sienĩ oulce fit mouet fenfus ' gut itellectuim. Zimarus auté contraríc. £t albüalíter.£rgo fimulgdem ⁊ numcro V dinifibile z ifeparabile qo iudicat.Scðʒ c autẽ ſeparatum.Eſt ígitur quodámodo d oíuifibile diuiſa fentít:eftauté quod iditilf bile. Secunduʒ effe gdem ením diuiſibile: locoauté z namero idiuiſibile.
( Scd ipoſſibile ẽ vt ídes moueat motibus contrargjeifimul£mq eftidinifibilein te — po:c ĩdiuiſibili.Hoc.n.ſi fücrít oulcc imout i, bít ſenſum:aut itellectus aliquo modo mo a tug. zimarüaütcótrario. zilbum veroalio o modo. Gity ígif cft poffibile vt iudicans e⸗ ifimuleftnumero idiuífibil ⁊ incé of bile:íta ꝙ alio mó a mõ diuiſiõis fcntít o1" ' fibilia: c alío mó.f.idiifibile. Qm̃ 65 cC €^ diuiſibile:⁊ P5 locũ ⁊ nũeꝝ eft idiuiſibile. ut.
¶ Cũ oeclarauít ꝙ vltimũ fentiée ín oibus fenfibtt 05 effe eadé vírtue:incepit quereremodum fin Ue pót effe eades vtus:z iudicare oía cótraría in C00 ^ tpe. ¶ £t.o/fed impoffibile eft vt idem moucat ideft f5 impole eft ponere vt idem recípiat cótf? ín code inſtanti fm ꝙ eft ides ⁊ idiuifibile. 2-0" eni ſi fuerítoulce «c. U.g.ꝙ fi fuerit boc dulce P9" uebit ſentiẽs p"alíquo genere mot?:z cũ fucrit am rum mouebit ipſuʒ econtrario: fimiliter oc nigro.Cus igitur fenfus iudícauerit boc cé alit ni bocboc enim oulce: illud amarus effendo cad virtas ⁊ indiuifibilis:tunc patietur a contrarie i mul:fm cp eft vnum « índiuifibilexquod cft IE^2 bile. ¶ S. d. vtrũ igitar eft poffibile vt itidici? Pp ideftan igit poffibile eft vt ifta virtue iudican⸗
traría fímul fit cadem ſubiecto ⁊ — m íntétíones quas recípit eft oiuifibilisita d PX ud b diſſoluetur queftío ſic Quon iam ifta virtus 1/4 o! NUS i " "n ^ rata A: IY i ' tum eft oíuifibilis compzebendit res numera^ c iyfiici uiſibiles:⁊ inquantus eft eadem iudicat ca Y! cur agii —8 me dicio.O.d.eſt enim fm effe diuiſibile:led frm ned Lf —88 ⁊ numerũ indiuiſibile.i.foꝛte iudicans diuern⸗ fun (id LS traria eft £m effentiam 4 formam oiuifibielen et LT i Rs fübiectum boc eft £m materiam eft indiuifib?": i h.
dicimus oc indiaifibile fubiect?: * "ro; P aedul Plon. Z fibile Par eentiam Ginriae ie coh gt 6/4) iq" loꝛem:⁊ odozem 4 fapozem. (dom p ata
¶ Aut nõ poffibile. Potẽtia qdctti- 5 us Pss es « idiuifibilecótraría. €xcómcife aut al 3) , Sedi operari diuiſibile.Et poſtbiu⸗ p? MM bum ⁊ nícr&effe fimul:quare neq fp oM tíipfoy:fed b9C fenfus « iteilgger lh ee, |o
¶ Dicamus igit ꝙ boceftipoffibll* (c afit y
idé idíuífibile ouo cótraría potéti4* e; eb nó:fedáctu c oiuífibile.feripoffibll rcr fimul fit album nigrum. £uaptoP ceffe eft vt neqs fozmaerccipíar fH íntellígerefinttalía, — zer qon
Cũ pofuit illü modii ad diſſoluẽaũ PdICr r.a» uerſus € mó ad narrádü g» nó ſuſſic ioiffo
Part 73
: X iber dicamꝰ i
IgiÉ ꝙ hoc ẽ ĩpole «c.ioicam^igit qp 5 ẽ im
adn, Peflibile.f-vt ifta virtus fit vnica in fübto:z ples fm. &ou* (apa t foxmas. T1ó eni é pote ve lae ſi idiuifibile Wf i pgs Pro t 'Cciptes »ria infil:nifi in po* nó in actu « cé.
8.0 tdé coꝛpus polt eft oící ee calidi ꝛ frígidum
Mei, Ulilpo*acta aütno nif f5g eſt diuiſibile.ſ.qꝛ q̃dã
copulant᷑ cii ed:queadmodi p
P/I8 eitis eft calida « jdà frigida. t D intédebat c
fs eft actu oiuífibile «CT Et cü oeclarauit B.o,d, PP nece eft vt neq; formas cozus recipiat 4C.i.quapp nece e vt ifta vtus nõ recipíat formas fenfibiliü 3ri» ae ſi lta vtus eadé fenfitiua é talis.f.vníca in fabto: tplcein eéntiazt.0.« itellígere:q intelligere in bac Witétioe:file € ad fentirc.f. qꝛ i vtroq; € vtus recipiẽs Ziudicat 5ría ínfil:t oeclarabímus i- €tute rõnali.
XL Et intẽdit p oia bec Óclarare:g» bec vtus nó € ea
:P5op é i po*rfic é pma más eft vnica in itellecta 1 effe i actu:⁊ multa £5 ifta:vr poft óclarabim?.
C Scd ficut qð vocát qdà pũctũ:aut vnus: ut duorſic ⁊ idíuifibile:fícaüt ⁊ oínifibíle,
epꝛicipio ddem í tin effe aial (it octermiatnm boc modo. jillSqS otgbufdá püct? vnine Pm gé duo eftoínifibile:z &m g€ iditiífibileíndí^ Cane eft vni: « &m q eft oíuifibile vrit eode b icto bíg.€3cóm igit᷑ ꝙ vtíCeztremo pcr" tremis duobus iudicat duo:q̃ ſunt diuerſa.
ma. (exeplu:idurit ſermonẽ in vía exẽpũ.q £t.o.fs illó q$ 02 «C. ilta Vtus € vna a mita: pictus écen
a; Ul circuli qñ ab eo fuerint oucre multe li : Ad circũferẽtiã:⁊ D intédebat cij.. pictus vni*b e püctusqotinet db yna línea, ¶
Dtuifibile.i£5 ígit grita étus & duo 2 ples p fefusq : Idm ctus eouo 1 ples , CKtrema lineax exeũtiũ ab ea e otuifibile pes Qua fenfibilib*o(uerfís, (7f. prm igit q eft indi uifibile iudicis eft vnũ «Cic $m Q ifta vtus cft ali nó indiuifibile-f.fm Q eft finis motuü fenfuü a fen: v bilib':quéadimodii püctus eft idiuifibile alíq8 fm té finis lineaꝝ exeũtiũ ad ips a circüferétía põt iu ʒ Aare diuerſa q̃ copulant᷑ cũ ea a ſenſibilib EEt declarauit modi ſʒ qué pót itelligi a» ifta virtus
ilís:icepit oiftiquere opus eitts $ uiſibi 44 ins opus fm é idiuiſibilis Eisen bij tfibile vtit £CLPm igit go ifta virtue ẽ oíuifi bust efte opat p iſtð vnü qe ipfa dfi pũctus fin oe PatlGib^oiterfisinfil.Ét Pr q» srir rebusd doeea fi extrema oc líneis.f/fenfibus indgrum
bit banc ↄſilitudinẽ iudicat res diuerſas iudicys di uerſis:⁊ £5 ꝙ eft vna iudicat res diuerſas ico iudi cio. ¶ £t q̃ſi opínaf q» virtus pmi fentientis meli? eft vt oícat cé vna foꝛma:⁊ multa iftris copulatis cit ea perd tráfeüt motus ſenſibiliũ quoufqs copulẽtur cũ ea s oícere ipfas eé vná ſubiecto t multa $m fo mà que oefcribunt ín ea. 3llud.n.cé eft oígni?ei £m € eft iudicãs:iſtud aüt Pm ꝙ é recipiés:fs ti cus nó ponimus illic eadẽ intétioné pp fozmá nó poffemus inuenire alíqd p qó iudicet diuerſa effe diuerſa:iudi cui. noignine ẽ attribui iſti potétie Pm ꝙ € actus ds fm q € po*quéadmodü motio eí? pamua à fenfib? ui ſm ꝙẽ recipiẽs ſubz:eſt.n.apð s ⁊ agẽs fm iudiciũ.reci Recipere ati care illud.Et hec duo de
ipm vt vi recipiẽ pere enialiqd é aliud a iudi bent inueniri ur alíquo ouo yidemus g ifta vtue iudicat itétíoe ptt ⁊eaꝝ puatióce:t fili eft oe vtute ferütin D ꝙ ífta virtus te eft íntétio nó mi
¶ Tractatus B
gi dii € fiqditerfit iter ĩtelligẽ ⁊ fen.
tíre. Cir afititclligé ⁊ fape táds cé. In vtrífqs.n.bíe aia iudicat Etãtiq (ape ⁊ ſen pe.oírit ad pñs volũ
aligd:⁊ coáfcit coy q̃ ſũt. tire idẽ ec aíüt.(Gc Em tas auget᷑ i boib? i ali altera pᷣſtat. Idẽ aũt his merí. 7 alíe.n.itellect? c qualé oeducit ĩ die pf ví (. Et q: ðtermiabãt aĩaʒ pzíc.f.moueríiloco:t itellícet ⁊ (udícar z ſentire: exiſtimãdo qitellige qfi ẽ fentit coz puequoquo mó. Zlia.ti.i bís duobꝰmodis effícífaligd ⁊cognoſcit (ps. antiꝗ dicebãt q itellígereídé cfi ſentire: vt Empe.cũ oſi liũ i boib?recípít ᷣm pri bp boctráfmutatitelle debat Home.cum rit ꝙ (ta ctu.f. gritellígere coꝛpoꝛale eſt ficnt fentíre, eniũt in oiffiniédo aias p basou:; ijo 3les:t p cognitio: eintiq ncn:
1 exiſtimabãt g
vult z id qð Po⸗ ftiterrenía hoibus
his duabꝰ dẽntijs p
8: dixit ĩ alio loco:
|] j 1] " | 1 | ] | | Í |]
as dꝛias ppe-f.p moti loc né compbefíone q̃ vident effe it ¶ 2yo.exiftimádo ꝙ itelligé aC intelligere clt genus ſenſus:qui &a poꝛalis.Aia.n.in his duobꝰiudicat res qꝛ antiq dicebãt op itellige 4 fentire fun tutis:ops nos pfcrutarí oe D.(T^ fy vt dixit Empe.ꝙ itellect^in boi ſibilẽ:⁊ in alio loco dixit:ꝙ fen app b itellect? femp tráímut taf ſenſus.¶ Et itéditp trã cidit vtrids vtuti aut exiſtimat᷑ babere có rus cũ dixit:ꝙ fenfus fimil
fus € idẽ ci itellectu: 3t in ets ficut tráfmi utationẽ erroꝛẽ q ac ne alia accũtia in qb? €t boc itédebat ome:
— ———— — n 7 — —— — — ——— — — — a - — — — — — —⸗— — — — X EE —— —— — — —— — — — —z —— — — — — — — —
— — m s * — — —
— dr
De Anim
¶Oes . n.hiĩtelligere coꝛpoꝛeũ opitiant ſi cut ſentire: ⁊ ſentire ⁊ ſapere file ſili:ſicut i ſuperioꝛibꝰrõnibus determinauimus:⁊ tñ opoꝛtuit ſil ipſos de deceptiõe dicere. Ma gis ppꝛium eni eft aĩalibꝰ⁊ plurimũ tpeib pericit aia. Añ nece aut vt qdá dicũt oia q viden£eé vera:aut diſſilis tactum deceptio ne eẽ. Hoc eni 2ríá cíq file fili cognoſcer. di aũt occeptío ⁊ fcia ↄrioꝝ cade eẽ. ¶ Et oẽs iſtiexiſtimabãt ꝙ itelligereeft cov poꝛale:ſicut (entire. Et ſentire ⁊ intelligere ; fanta fili ad ſile:vt pꝛius ðterminauimus. Quãuis debebãt dicere cam Di erroꝛeʒ et. Hoc cii magis ꝓpꝛiũẽ anĩalibus.Et moꝛa aie ĩ eo eſt logotẽpoꝛe.Et iõoneceſſe € vt (it ficut qdã dicũt ꝙ oía G tranſeũt ꝑmẽtẽ funt vera:aut erroꝛſit tangere.Et file cognoſcit p fü fite; c exiſtimat ꝙ erroꝛĩ ↄrijs fit idẽ.
isi ¶ Cum declarauit p opʒ poſt fermone oe vtute ſen⸗
fas pferutari oc oiía itet bác vtutẽ « vᷣtutẽ itellect^. Esixit.ꝙ exiſtimatũ eft itellectü eẽ cozpalé ficut eft (enfus:z eft qꝛ multi antidrü credebát qp fentire itellígere ide furt.D.narrat nãm oucentes cos ad bocoícere:t oeclarat ditus oefícit eis in hoc:⁊.d.oẽs igit ifti exiftimát ⁊c̃.i iſti igit boies exiſtimabãt c»
Autia crede intelligere cfentíre vtrũq; cozpus é:q? credebant g» bát "cr ti- fentire itelligere fiit p filet q» be oue vtutes com rdlige feriꝑ pehẽdũt coxpus:nece eft vt fínt cozpce:vt patus oe
file. 9dcm p
terminauimus oc boc in opione antiquozus. (T 2.0. cᷓuis oebebant oícere «c.i. qsuís ops coe oicere cám errozís ex D mó.£rro eni magis inuenit in aialib? «aia in maio?i tpe ĩuenit ignoꝛãs t errane ds (ciens. (5.0. iõ neCe eft «Lc pp boc ꝙ dãt cãʒ ĩ cogni tióe otigit eis aut ^cedere boc qð dicunt fopbifte ꝙ oia tráfeuntía per mẽtẽ:⁊oĩa imaginata funt va:aut oicere ꝙ vez eftaias tágerefile cu ẽ cozpus: erro? tangere diſſimile. Siſſimile ents e»rtu falfo: erro: eft 3rius vero.(T £tboc qo dixit: maniſeſtũ eft.f.gp fi aia cópzebédit res p res exũtes in ea ficut oicunt: otigit ei fl dixerũt eà files eẽ oib^:q2 1 ea füt oia:vt fit erro2 oino:aut dicẽ ed eé cópofità ex altero ouozü otraríoz exũtiũ ín rebus: fic inuenict veritates qi cóptebederit 5n file:c errabit qñ cópzebedertt có trarías oiffile. (T 25.0.impole qð fegt cx D:c0t cxi ftimat q» erroz in 5rys cft idé.i.fed otíngit huic opu nioni:vt erroꝛ fit i ppzio rio ex vnaq̃q; reg 9rtaru: fcd manifeftü cft a» erro2 pot accidere in. vtrog Dv rio índíffcrenter:z a» non eft ꝓpꝛius vni 3rto iB» ¶ $9dem igit᷑ nõ idẽ fitfape ⁊ fentíre tma nífcftá eſt. Boc qdéeni oib? eſt:illud ati paucíeaialíum ẽ.Sed neq; itelligeretquo eſt: recte: ⁊ nonrecte. Recte deri pꝛudẽ tia ⁊ ſcia autopio vera. Non recte aute có traría hoꝝ:neq; boc eſt idem cum ipfo ſenti rc.Senfuo qdem eni ꝓpꝛioꝝ femp verue c ⁊ oib? ineftaialíbue, intelligere at conti git c falfo. nulliíneft cui nó 7 ratío. (L Dicamꝰeniĩ ꝙ ſentire nõ eft itelligerezz B
manifeſtũ eſt. Hoc eni exiſtit ĩ aĩalibꝰ oib?s ⁊ bocnon iuenitur nifi fn paucíe aialibus · Neq; itelligere ĩ quo exiſtunt veruʒ ⁊ non ver 5ría (tiecft idem cus ſentire. &Xentlfe enirce ppzíae fempeft verum: exiſtit ion bus aiaius. Sin guere autem potfallare
⁊ non eſt in aliquo animali nifi cxiſtimen T ¶ Iſte ſmo pót e reſpõſio ad. bác ptículá a quà ui perius incepit cũ idiget rñſioe.i.ꝛ.q. diceret::cꝛ qui àterminabát aias p motü « cópzebefione:t . id ftímatü eft gp cóp:ebéfto p itellectt « feníts € £92 ci vtraq: fit cogmtio:z ét multi antiquoz Ce ile : boc pp b qð opinabant ꝙ file cognoſcit ſuum fi A, qꝛ D oicebát:oicamus nos ꝙ fentire nó € intel "i per intellectum.£t pót intelligi ita.q» rũſio fíc o! eit nuta:z erit ifte fermo pᷣnꝰ:⁊.q.d.Et cũ oeclaratu (eni qp nece eft plcrutari oe bac intétióe:oicamus Y cb
n Pd uil virtute:z qꝛ boc nó faít mãifeſtũ in boc loco acp soy cõceſſum:⁊ eft qp nó poffum?oicere ꝙ otà aialit, i ie ligüt.£t cü be oue vtutes fint i (ubto oitierícne "" piri) vt fintoiuerfe in eẽ. Que.n. differũt i ſubto oíffc " Ld tn effc. 2.0. ncqs itelligerein q funt «66009, intellecte ín qbus eft vez: in maiori ptezt lb Peer. maioꝛi pte:fm ꝙ füt 3ría funt eadé cu 2rg8 à * ca! fenfu.f.ín quozz altero € vez; in maioꝛi pteitt i / erro: in maioꝛi pte.¶ &éfus eni femp dict pp ín reb? ꝓpꝛis:⁊ falſum in vlib*ritellectus ates (irj vez in vlib? falfum ín ppꝛus Et ét fenfts yi^ peti
piopate magie ourat fua veritas qᷓ ĩtellectus vd é JP bus vlib^:z ió oigit:femp:cü.o.fentire.n« pP? jii , (ai
femper:zoixit poſt: diſtinguere aũt pót ach [u
i E "ii ¶ Phãtañan.alteꝝẽa ſenſu z ab tC7 9 ^l 1 Hr
Et bec nõ fit fime ſenſu: finc bacnióc? i £2 6átnótcadépbátafia ⁊ opio 1012, i vod é.IDcc qdé.ni.patfío imo ẽcũ volui ^ oculis eni € face fic i recoꝛdatiuis Fino | « ídolá funtfaciétee.£ pinaríantéis eft. fHeceffe cni falfum:aut ver 9165; ep
¶ 3magiatio aũt ẽalið a fenfu: aliu E nó ftictióc. fEtbocnó fit ſine ſenſu:⁊ ; (ili fitofiliti.£ im aũt nõẽ cfi itcllíaere obéaf risidé manifeftus &. Iſta eni paffio ^ic go voluerimꝰ. Poſſumꝰenĩ ponere 15. «t nr̃oꝝ oculog:ficitreeocpofitet 9^. ob 4 fingere foꝛmas.exiſtimari afit " Heceſſe eni eft ant falfarízant eT: i
¶ £um oeclarauít ꝙ oíftinctío no i d iar rónabilítaté:incepit occlarare ꝙ oiftinc" oiftinci bufdá aialibus reputat effe ró:non etm énc? quc fit ab ímagiatio e: g» imaginatio ni aliud f ſusmeq; ĩtellectus. ¶ Et. imaginats c racio p " fenfa «e-boiftignere nó iuenit nili P5 pre nj) Imaginari eni aliud £a fentire:c d D' yr? imd ili (cri: imaginarinó fitabíap fentire ta c agita. gP narínó fítconfiliari.[. £t quaff inm M (tay trii vtutiy £5 gaius cpoftert. 104^. (geri
| M4
Xiber c
fueritrió feqtur vt fit imaginatio:fed fl imaginatio er:feníus erit:⁊ fiti fi intellectus erit:erít imagina 9t nó ecóuerfo.[ 2.0. Cuir aüt nó ẽ cũ itellectu , Solilio idé «c.i.ciftefermo manifcftug eſt. 2.0. . 3eni paffío eft nobis «c.Limaginatio eni eft volũ U qu nobis.Ciü eni voluerimus imaginari res ocpor *05 in virtute ↄſeruatiua quas pꝛius fenfímus pote imus facere: hoc intẽdebat cũ.d. Poſſumus enin j Ponere«c.ideft poffumus ét per banc virtute * finge It fo2mag imaginabiles:quaz indiuidua nü ds fenfL Aus:eriftimare aüt nó eft volütarium:« boc itéde: tcũ. d. nece eft eni aut vex:aut falſum.i.ↄtingit.n. ü nb necto:xaut exiſtimare vez:aut falſum:⁊ nõ eft / i Bab, t
apparet imaginari aliud effc ab intelligere.
jf abemus:ſicut fi cfTem?ofiderátee i píctti/ "i Ta bífficilía ⁊ ↄfidẽtia:ſũt auté ⁊ ipfi? acce" "T btióie ozicfcia ⁊ opio t pzudétía: contra i) Fla boy:oc quor differẽtia altera (it ratío.
Jn Et cũ ẽt nos críftimauerim? alíq valde
tlonẽ: aut diſpõ noftra erit ficut oíf, pónra fi
, ,
p Videremus reg ĩformis rey tunozofagzaut Pl audactiuaꝝ.Et dꝛie ípfitie filij funt (cia: z ji Criítimatío: itellectue: c Sria iítie: c fimo w/| i, Ucolifferenrjsiftozumfict in alio loco.
AN *Choe qð dixit manifeftus eſt:⁊ eft alia rócinatío:qp
ij imagínatio € alía a ofílio t cxiftimatióe:qrft cũ nos . f, . eyiftimauerimusaliq tímozofus futürum quoquo | s » mó nos patimur paffi toc:ac ft illó tímozofus eét pae al) fens. Et filt cü nos exiſtimauerimꝰ alíqó audactiuii v futuy ftatim patiemur:fed nó paffíóe dti illo auda: : t ctiuo exñti in pũti.Cuʒ aũt imaginati faerimas ill
timoroſuz:ſtatim patiemur dfi eẽt pũs.Et intédít h̊ per cõſiliũ fidẽ. ¶ Et locus in quo pmifit loqui oe iftis oifferentus; videt mibi cé liber oe fenfu « ſenſa ^» to. Illic enim loquitur oe rebus particularibus ifta rum vtutü: ín oibüsaccidentíbus cag poftremis.
(L 2c eo aũt qð ẽ ſentire:qm̃ altez eft ab co
q9 eft itelligere —— —5— aliud opioeſſe vi. Dephantaſia betermína
ce fic: ⁊ ocalterobóm eft. Si ígitur pban
taſia cPmquas phantaſ ma aliqð nobis fie⸗ dicimus. Et ſi non aliad 6m metapbo:á dicimus:vna quedam eft potetitía hoꝛum: üutbabírue frr quem diſcernimus aut vel'ütri:atr falfam oícitmue.Ibainf tniodíanté
unt ſenſus:opio:ſcientia:⁊ itellectue,
2 5 q itellígere aliud eſta ſentire. zt eri(ri ^ hEqnieliger:alind imagiariilind con » C octermínandum € pritie be imagia jl ea deide loquemur oealía itentióc. it
elsi qfi imagiatio que fit;que diei⸗
Secundus 364
tur imaginari nonſᷣm fitiradiem:Caliqvite tus iſtarum virtutum:aut diſpõ per quam inuimus ⁊ experimẽtamus:⁊ dicimus ve rum aut falſum.Etex iſtis € ſenſus c exiſti matio:⁊ ſcientia ⁊ intellectus. ¶ Cum compleuit fermoné oc fenfu:incepít poft loq icc de vtute imagínatiua. (|. Et.d.Et qꝛ intelligere ⁊c̃.i. tq: manifeftus eft aut ppe ꝙ intelligere eſt aliudd a 5 cám jre fentire:fed nó eftita manifeftü ꝙ itelligere eft alíó poft trictan$
; naci, Pr cV Adag gait — s: oc imaginati ab ímaginatíóe:eriftimat eni ꝙ actionü itellectus ———
quedã eft imaginari:q̃dã credere:⁊ qp nulla eft 02í8. (126 5 iret
inter imaginationẽ t itellectü;quapp determinãduʒ ctu, eft pus oe vtute imaginatióis.Z».poftea oe tute ró? nalt ¶ 2».o.Dicamue igit q» fi é tmaginatio ⁊c̃.i.di camus (git ꝙ ſi eft actio d fit in nobísd oi imagina tionó Pm filitudiné:ficut o1 fenfus falfus mltotiẽs nece eft vt fit:aut alíqua iſtaꝝ virtutũ cõpꝛehenſaꝝ diſtinctarũ.ſ.aut fenfus:aut exiftimatio:aut fcia:aut
alíaab iftis oiípónib^p quas exꝑimẽtamus entia.i. qmo: cépa^ eligimus ea:⁊ cft vnũ cog p qué oebemus oícere ve. bu*:gbue oi rum aut falíus.Z»einde incepit oeclarare g» non.eft. «T Evero a
ali [ í T 2 : " 2 falíó: (5. ; aliqua íftaz virtutũ.¶ Et íntendítper itellectü vt e H. A
mibi vi pilas ppõnes:⁊ p fcias illo qð puenit ab eis. capto, 4, ¶ Qvð adem igit nó fit ſenſus: manifeſtũ ey his C. Senſus ꝗdeʒ eni ant potẽᷣtia:aut act? eſt: vt viſus ⁊ viſio. Phantaſiat᷑ autẽ aliqd ⁊ nullo hoꝛuʒ exñte:vt qi ſomnis. Poſtea P5 potẽtiã:ſenſus qdé ſpadeſt viuẽtibus:⁊ nõ oꝛbat:pbantaſia aũt nõ. Si oo eiquod actu (dé oĩbus vtíqs cõtigeret beſ tijs pban taſiam ĩeſſe. Ar̃ aũt nó vt foꝛmice: ant api: aut vermi. Poſtea bi qdẽ veri femp:pbar . taficaüt plce falíc. Zimplíueatittió vici? cumoperemurcertecirca fenfibile.€2 m vs hoc nobis bó: magie cũ nó manifeſte feti timus:tũc ⁊ aut veraeaut falſus.Et qð g« dé diximus appent ⁊ doꝛmiẽtibꝰ viſiões. £n aũt nõ ẽ ſenſus:declaratuʒ ẽ ex iſtis rebus:ſi ſenſus eſt:aut potẽtia ẽ:aut actus. A.g. viſus:aut viſio:⁊ qñqʒ imagiat᷑ aliqã quodẽ neutruʒ. A.g.quod imagiat᷑ i ſom⸗ no. Et amplius ſenſus € pꝛeſens:imagiatio autẽ non. fct ſieſſet ĩ actu idẽ:tunc cét pole vt imagiatio eſſet ín oibus beſtijs: ⁊ repti⸗ libus qð nõexiſtimatur. A.g.foꝛmicis:api bus:⁊ vermibus.Et amplius ille (emper ẽ verus. Imagiatio autẽ ẽ falſaĩ maioꝛi pte. Etamplius cái rei veritate ſcimus boc fen ſibile eſſe boiem: noͤ dicimus nos ímagiarí beẽ hoieʒ.Hoc.n.nõ dicimꝰniſi qf nó ma^ nifeſte fuerit bo: ⁊ tũc erit:aut vey:aut fal⸗ ſuz: ⁊ ex his q̃ pꝛius diximus ẽ:qꝛ ẽt claufis oculis imaginatur imagiationibus. ¶ Cri aũt imagiatio nó eft fenfus:Sclarabit ey iftis i6 tebus quae dicemus.Quaꝝ yaa € g qz fenfaséouó.
íntellect^:aut vtus alía ab ífhts vírtutib?:t oifpofitio
| Senſus duo IBN b? modis in actu « i po*. 3de.$.t.có, $3.59. 139. 4l E 2,
De exemplo nou curat:an fit vcz.f. Só 6.c0.67.
g Senſus fp ecrí in maío ri ptc: fcd op po""*.o. 8. CÓ, &52.op fenfug füt fp veri»
O imagina t0 nófit fcia £2 ü it opio Paꝛia ró ex fide,
Scða ró ex faafiont,
- T TEN icc uc ieu. E. d: " "Ur: * * ———— E S - E m E T AD WS 2A . M — — — denm - — — EET FS ; : N ; y 2 Y 3 eT A — -— — — 2 — I — — — e 2 - * ——— — — cule .- PEN * — : T? — — , idis - 2: -- - $ T * — * v e " — * — — — —— — cum — : -— : - - F — — — — — c "a E e — ——— — — — — Ex I — ——— — — — — — — iex ÁO —P—r- — — —— — — - Imm " ML E —— ——— Ted — MET I — — — — — — ——Ó ————— — — — - — xxm — - — — — — * ZEIT —— — - f — E : CURT — — z c: — — — — — ———— E - —— * — LIS un —— - cm - -— t L————— —— — e — — — — — — — — — — — — — — — 2 ⸗ E * " : ge —M——— —— — ———— — — - — —— Y — — —— — — — — — T AIEO x — — — — — —— — ts x — — DP — — — * TL REUNIR ue —— —— -——— : — — — — E | — —— d e NP er n d e : — À————————H—— — — — m — — — - T - - T - — m E : — — ——— —— — — — — - — —À : ME : * — — " — — — — — J RE p E — — — - ^ ———— € —— — — - LH — — — — — — — — — — — Em l A — — — — — " — —— - - — — — —*8 s -— - — — — — — E " — : 5— ——— ——— — 2 "Een — — z e. — — * — z E -— z — z - 0 — ] E — : pum — — D. x——— | ill — — — m — — — — - — ⸗ - - — E — — — — - -— — - -—— 1 ul — — — — — — A M | I il Hi I |
blis modis:aut in po* Ul. g.vifus qii non agit:aut in actu. Ul.g.vifío € alid imagiatio d nó € i actu neq» in po*.f.imagiatio d € in fomno«f5 g € in actu nó ẽ fen: fus ín po*: £5 ifte act^eft ei fine pritia rez fenfibie luis nó é etíá fenfus tactu ([ 25.0. amplius fenfus femp eft piis «c. 5 eft z" argumétü.£t € ꝙ fenfus fp fit cii pritía fenfibilis:imagiatío 3t nó:(5 cuʒ abñtia. ¶D. d.etſi in actueét idẽ 2C 44D eft tertíü arg" Exi ftinat eni p nó oéaial imaginat᷑:⁊ ẽ aĩal qð nó mo uctur ad ſenſibilia:niſi apð pũtiã eoz in actu vt vcr mee: muſce.Apes aüt ⁊ foꝛmice necío imaginant: apes vo ppartificíü:fozmíce atit pp depoſitionẽ:ſed non curat oc ex^ ¶ O d. amplius ílle femp. eft ve rus c hoc ẽ illó arg": eft ap fenfus funt veri * p.i.i maio pte:imaginatio aũt falía eft ín maioꝛi parte. ¶ D · d· ⁊ amplius cũ in reí veritate «c. ẽ $" arg": eft manifeſtũ p ſe:nõ eni dicimꝰ qii ſentimus aliꝗd effe tale in rei vitate p imaginamur eii:fs qfi fenfus vere nó coptebédit ips cé talẽ:⁊ fí fenfus ect idẽ cũ imaginatiõe opozteret qp vbi dꝛ:ibi oíceret imagia tío.4[ D.o.tex eis d pꝛius diximꝰ⁊c̃.i.⁊ alia rõ € ⁊
pind pdictís.f.q» multoties imagiat clauſis oculis.
¶ Zit vo neqs fp a dicẽtiũ eqs vna erit:vt ſcia:aut ĩtellectus. fzfteni pbátafia ⁊ va falſa. Kelingt g videre ſtopio fit. Fit enim ⁊ opinio vera ⁊ falſa.Sed opioni ades iti berctfídco:non.n.otigitopínantemoec qb? vinócredere.JOettíay aũt nulli ineſt fides: phãtaſia auteʒ multis.Amplius ſioẽʒ opi/ nionem ſegtur fides. Fidẽ autẽ ſuaſum cé, Suaſionemaũt ſeꝗtur rõ. Geſtiaꝝ atit g^ buſdam phantaſia ineſt qdem:ró o ion. ¶ Et ét nõẽ aliqð iſtoꝝ:q ſemꝑ iudicant:ſiẽ fcia ⁊ itellectug. Eſt enim imagiatio falſa. Remanet igit ↄſiderare vtꝝ ſit exiſtimatio: cũ exiſtimatio qfiqseft vera:qñq; falſa.Sʒ exiſtimationẽ ↄſeꝗtur fides. Impole.n.eſt vtacriftímat nor credat qð exiſtimat.Et nuliũ bꝛutũ ⁊ reptili hʒ fides. Imaginatio aũt ẽ in pluribꝰ eoꝝ. Oẽzʒ igit᷑ exiſtimationẽ confeqtr idee. Fidẽ aũt ↄſeꝗtur ſufficien tia. Sufficiẽtiã ait rõnabilitas.Et reptiliuʒ ⁊ bꝛutoꝝꝛq̃dã hñt imagiationẽ:rõnẽ ãt no, ¶ Cum deſtruxit imaginationem eẽ fenfum; incepit deſtruere eã eẽ fciam:aut ĩtellectũ:aut exiſtimatio/ nem · ¶ Et.d. ⁊ ẽt nõ ẽ vnũ iſtoꝝ ⁊c̃.i.⁊ fi imaginatio eet ſcĩa:aut intellectus femp iudicaret:ſʒ nom € tta:g nó eft (cia neq; itellectus4(T D. d. remanet igit «c.i. remanet igr ↄſiderare vtz fit exiſtimatio cũ vtruqs oicat (udicás qiiqx« qrígs falſans:⁊ D fac exiftuma, t eas cc cádé vtute P5 ouae affirmatiuas i z^figura. [70.15 cxiftimationé ofegt «c.i.(s exiftimatione Ternp ofequit fidesJetfi imagínátio eet exiſtimatio conüngeret qoc imaginás biet fidé:fed multa ima gimat:tit nó bit fídé:nnlli eni bzutoz bs fidé:ls pla €o7 Wnaginent (55.5.92: (ait eyiftimationé.c-i 1 0: o€ criftimás Ccredés, Et oc credés fibi fufficit. Et ot QD fibi fafficítbs ronem Tleceffe eft vt o6 cxi ftimás beat rónem.£t imaginatio effet eyiftima^
De Anima
tio:tüc oẽ imaginans haberet róné:fs multa bꝛutoꝝ ⁊ reptiliuʒ vidẽtur babere imaginatione:ls nóron oino:ergo imaginatio non eft exiſtimatio.
(C Manifeſtum ergo:qiii ueqs opio cuz ſen
fu:tieqs perfenfus:neqs copularío opionis 4 ſenſus crít phãtaſia. Pꝛopter boc ⁊ ma⸗ nifeſtum eſt autẽ ꝙ non alia quedã € opto: fed illa que qdeʒ eſt cut? eft ⁊ ſenſus.Dico autẽ ex albi opione ⁊ ſenſu copulatio ⁊phã taſia c. Non eni ex opione qdé albi ẽ:ex ſen faautes boni. Apparere igit eft opinari q$ quídem ſentitur non ñᷣm accidens. (Let manifeftum e(t g imaghatio ipolceft vt ét fit exiſtimatio cá ſenfu meq; cópofitío. exiſtimatiõis ⁊ ſenſus ex íftío rcb?. Eter B niánifctüé ꝙ crittinmatio non éalicatneal teriusab eo cuius ẽ ſenſus ẽt.ſ. fi cópofitlo quic fite criftimatione albí ⁊ fenfu eiað⸗ imagítiatío. Impole éeni vt fit ex cxíftírma tiõe boni ⁊ ſẽſu albi: ß imagiatio ẽ exiſtima⸗
tío eius quod ſentitur non accñtaliter. ¶ Cuz declarauit op impole eft vt imaginatio fit CEU
ftimatio aut fenfus:aut fcia:aut ĩtellectus:⁊ vlr aH
virtutü rónís:ncepit oeclarare:zg» nó cft cópofítus
— pre vali ^fenfu:vt oícebát qdam antiquoz» | t
«t manifeftü eft zc. manifeftü eft ꝙ imag" | narío nó eft exiſtimatio »iuncta cus fenfusnedy Vtt | cópofita ex exiftimatióe 2 fenfu ex Pmonib^pdictt?
ín qb^óclarauim"g» imaginationõ é alid ifta VI tutus:qri fi effet copofita cy eíe contingeret vt y Lai oicerent oc ea ꝓpꝛietates illaꝝ virtutũ:ex abus k^ — ponitur modo medio.Cópofitü eni ey atigbtls n5 aoc, | eft vt ín co exiſtãt quoquo mó cxfitia in cópontti 7 Ergó d | ¶ Et er boc ét manifeftá eft qp exiftimatio VETT gai 2h cét alicuius nifi eius cuius eft fenfus:fs ocberet ibi vas Wi eiufdé roníe/ffi cópofitio d fit ex exiftimariót 27, 6i » « ciue ſenſu vt quidã dicebant effet imaginatio! . 46 —9— nuit Platonez opinanté vt reputo ꝙ imagiIatio cv qc ytin codécóponant nobís exiſtimatio « fenfus !
¶ 2.o.impolceft eni vt fit zc i.eyiftimatio c5 boni ⁊ fenfus albizt impoffibile eft vt umaginidti compofitio ex criftímatíóe eius qà eft dé €€ 5 15: 4 bonum.Exiftimatio eni 4 fenfus f5 hũc modu n: crunt eiufdem nifi accidentaliter.3imaginatio P c ( apud eos eft exiſtimatio ⁊ fenfue eiuídé rci non agí dentaliter:aut eft neceffarium vt fit íta:qrfi fL natío eft eiufdem rei:⁊ hoc manifeftus cft: cpm er criftimatione ⁊ enfu:neceffe eft vt exiſtimatioren fenfus fint eiufdem reí effentíaliter. |
MT à
(C Zipparentafit ⁊ falſa:de gbue fifacceptio |
- z ; is: tiem veras hñt. Et vi fol vniueped gitant
ditur maioꝛ effe babítatióc. Accidun ie ^. abíjcere ſuiipſius veram opioné qti? cdété» faluatà re ipᷣa (alua nó oblitũ nec Aut fiadbuc bét cádé:neceé vcra5 V "T fas. €55 falía facta ẽ cũ lateat afia pe/ (C. fet imaginamur ẽt ree falfae: c ctt
íi o8. mue ín claopionem veras €-8-4270
X iber
imeginamur quantitatẽ ſoliseẽ pedales: credtimueipm cé maioꝛem terra. Contingit
lgituraut vt bópootjciatcríftimationé qud
abebat: € falua falute rcí fine vigilia cfi
ie füffictentig ecótrarío:ac fi faerit pranée
adbuc (n ípf. q:necío bocidem erít veꝝ « fal
L —— non efficit fal(am:aífi quãdo rca E — anſmutat᷑ abſqʒ eo qð ſit percepta.
EM fignà ei? ꝙ eriftimatio cfenfusno funt eiuſdẽ
re A Ptebédétio eq» multotiés 2dicut fibi in eadé
») entimus.n.ree falſas:⁊ cü D hẽmus in cís opione
cram. V g.ꝙ vifibilr ſentimus qᷓtitatẽ folis eẽ per
lalẽ:⁊ dpi boc opiamur un folé eẽ maioꝛẽ terra.
dtigit tgit:aut vtbó ꝓuciat «C. otigit igi fi
"quoe Xiſtiatio ⁊ ſenſus i talibꝰrebꝰ fint eiuſdẽ pbéfibil:
8 uw yt bó ꝓuciat opioné veras in iſtis reb?:lícs opio
Mitt otfalua nó tráfmutata pp tráfmutationé rei oc qd €
di b, SPtnioabalidoifpone in ali&:mecp pp 5 q» opinás ét
' Irüfmutat pp aliquá infirmitatẽ:aut vigilia:aut ar Bumérü quod induxit »né cótrary:fs tranfmutata p TUNE € fenfus ⁊ exiſtimatio.q.ſint (dé:q: funt eiuſdẽ di CL inna Puciat;aut vt remaneat i ea credédo ouo 2ría * P Ü il: erit reo in fe vera ⁊ falſa ifi i eo tpe. 2.0. * 5non effíat falſa:niſſ qi reo tán utat ia ipole € Ne ELopo verá reuertat « fiat falía p fezt mon fit falfa | ut : " ! qi res tráfmutat i ſe:abſq; eo qp illa fit pcepta. hi ux €i Ipole eft vt eadé res fit vera zfalía:é ipole vt ez tráfinutet cx fe fine cranfmutatióe reiergo im
| . Poffibileeft vtcriftimatío ⁊ fenfu fint ciufde rci.
Part 74
¶ Nõ g vnũ alígd bozeft:;neqscr bfepban
taſia. Sʒ qfi ** moto moueri der
abb. Phatanña dt vi mot? cé: nó finie fen
| — füfierí;fedin his que ſentiunt: ⁊ quo ſen⸗ ſusẽ.Eſt aũt motũ fieriab actu ſenſu.
¶ Imaginatio igit nõ Caliq iſtaꝝ neq;ex eis.
Sed ſicut aliꝗqdmouet᷑ꝑ motũ alterius: ⁊
imaginatio exiſtimat eſſe motus. Et ipole
eſt yt ſit ſne ſenſu. Sʒ ĩeis q̃ ſentiũt:⁊ ĩeis
Ahñt ſenſũ. Et fit ẽt motꝰ ab actióc fenfus.
1, CE deſtruxit imagination? eẽ aliquã iſtax vtutũ: ^, Sutcópofiti ey eisincepit demõſtrare fubas zeffen
( "eius T P»o.imagínatio ig(F «Cioclaratus ẽ igit 2 D fmone cp imagíatio nó e alid iftaz vtatii-neqs eopofita er eís:fs fuba iſtius Vrutís * dico: qm̃ ſi
R —F qdã q̃ mouét abalys « mouét alia:⁊ imagiatio ^: * vᷣtus mobilis t paffítta ab alia:⁊ ipole vc fit fi
. enfu:fs ẽ i rebfenfibilib^:z in aialíb? hũtibꝰ fen»
lu. * Pfectü.£tpole eft vt motus fiata fenfu: q eft ín -. Wi neceffe eft vt imaginatio in actunihilaliud Gic
| * Dfectio ifti? vtutis p itétiones fenfibiles exũtes E £nfü f5 modi ftri qué fenfus pficiütur p fenfibi
:Q fünt e$ ai25:t qp pma pfectio iftius ptis aic fit
NON is d inata é feaffimilare fenfatioib^à (üt ín ipo s det COU $55 Zlrifto.propalauitin h̊ fione pce: d St tacitit ↄñs:qꝛ eft manifeſtũ:⁊ poft oeclarabit
Pp. e s
à Cs modo perfectíozí:c ió dimiſit eumi ix I5 loco, ^ t büc fies neceffe 6 eẽ ſenſui. ferír vtíqs *n fla (pe motꝰ non fine ſenſu ↄtingens. "0 uo fentiétib?inc(Te Et multa e £5 ips
Secundus de facẽ ⁊ pati.Pabẽs « eẽ verá: falſaʒ.Hoc atit accidit ꝑpbᷣꝙ ꝓpꝛioꝝ ꝗdẽ ſenſus ẽ vcr? aut q5 pauciſſimũ bñs falſuʒ.Scðo aũt oc accidere b: hᷣiã ↄtigit mẽtiri.Qð qdé cni alb nó métí£. iat halbũaut al(ó mẽtit. Tertio aũtcõiuʒ ⁊ ↄſequẽtiũ accídétía qb? inſunt ꝓpꝛia.Dico afit vt mot? ⁊ magnitu/ do accidũt fenfibilib?:círca d eft:mariciam occipfPm ſenſuʒ:motꝰaũt abactu factꝰdif/ ferta (enfu q abbietrib?fcnfib?.f£t piim?g des pñtis fenfue verue. 21lij aũt püitíe: c ab fentío erũt vtiqʒ falfi: marie cum pcul fit fenfibile.SSigdé igit nibilaliud bfit d dicta ſũt nifl phãtaſia.oc afit é qð dcm̃ 6. ^l» bó tafía vtíqs erit mot?a fenfu fim actũ factue.
¶ Etopʒ vt iſte ſit filio ſenſui. Iſte eni mo^ tugimpolcé vt fite? fenfus:aut fit i carcte fenfu. Et vt ſit illð qð hʒ ipm agẽs « patiẽs ⁊ multae res.Et erit verus ⁊ falſus: ⁊ oti eit bpꝑp bqðnarrabo ſenſus reꝝ ꝓpꝛiaꝝ eſt verus:⁊ fere nó caditi ipm falfttae.zoeide poft ſenſus reí qué ſequũtur (fta: i b loco pót falfari. l.c. beéalbü: in h.n.non falíat qm̃ aũt albũ ẽ h:aut aliud falſat Deide ter⸗ tius ſenſus:⁊ ẽ cõium ↄſequẽtiũres qe ofc" quunt ꝓpꝛia:⁊ ſunt ea quoꝝ eẽ ẽ ꝓpꝛioꝛ ít eis: ⁊ dico motũ c qᷓ;titatẽ:⁊ ſunt ea q̃ ↄtin — —— ín iſtis ppsíecaditerroz. Senſus igit ⁊ motue q ſunt ab actu oífferũt a ſenſũ:⁊ differũt ab iſtis trib?moóís fen fno. Pꝛimꝰigẽ᷑ qi ſenſus fuerit pñs erit ve^
rus:⁊ aliꝰ falſat:ſiue fueritpfie:fiue abre:
maxie qñ ſenſibile fuerit remotũ.Si igr qð narrauimꝰnõ ẽ alio mõ qᷓ; diximꝰ.⁊ illð qð narratum eſt:eſt imaginatio. Imagiatio igi tur eſt motusa ſenſu qui eſt in actu.
¶ Et neceſſe eſt ſi imaginatio ẽ mot? a fenfu ín actu: yt ifte motus q eft imaginatio fit filis ſenſui in eis d otingütfenfui:t ꝙ fit impole:vt ifte motus fit extra fenfüm:aut extra aialía:t fínt ea que babét bác vir: tutem eg animalib'agentta per illã « patientia mul tas ree: fit vera «falía ficut eft oe fenfu.([ Deinde vicit: otiigit boc eL. cótíngit vtin imaginatione accidat vez 4 falfus cii fit mot? a fenfu qui é ín acta 'et boc quod narrabo oe boc qð accidit in fenfu.fen/ fus eni gd eft verus in maioꝛi pre: eft fenfue q c(t re popoiarum.CI.g.boc eft albus:aut nigrü:x qd eft falfus in maioꝛi parte: € ouobis mod:s.fen fig fenfibiliti accittaliti CI. ga» ifte alb^é Soꝛ.vł Płloꝛ fenfus fenfibiliii cóuim.Ul.g.dititas ⁊ motue: qii; im bis ouob^modis fenfibiliu cadit erroꝛ.Et cus ita fic nec é vt imagiatiót acadatoe h̊ illó qð acadit fer, fuí « plus. f210 atit qꝛ mot'g fit iimagiarióea fenfus Quieftinactubiffert a motu q eft in fenfu a fenfibili bue apo abritias ſenſibiliũ:⁊ pp boc accidit falfitae
&ide, 5. cõ. i54,
— —
TN -—" * * 4 . —— - ——
- TONENCS OUUESOENUT T MEET TEREEP 7] itia es PP ⏑—— x "T —— * * T T . FH EB à — — EM EM e EIU anu aer itm r ATE Y " " - " —— ———— - — He : * 1 —— — — MSS. ae E zl eeo 25 5 RN S i j — 923 ite — —T7—— " — : : — — — — — —— - — CY
— —— — *2 2 — * - — — —— x * — *— — — — — — — ẽ x E — —
— — — — 2 — — — — — — * * — Im AS — — — — — — — — — — — — — 2 — — - — ame S j — — x: - — — — —
— — — — —
— — e
m — phai ditm
- — —
—— — — —— Gp IQ —
— —— — ——— —
Alia lfa bae bet locus. Epilogꝰ Cõ mentatoris.
Epilogꝰ iux̃ lutcram,
£503 ratío,
imaginatiõi. Scöo Vo qt motuo ifto trus modoꝝ fenfus ad vᷣtutẽ imaginatiuã differũt abinuice. Ima ginatio aũt d ẽ ſenſibiliũ ꝓpꝛioꝝ qii fenfus compᷣhẽ dít ca pus oi mó cft vera. Imaginatio aũt q̃ ẽ alioꝝ modoz ſenſibiliũ:lʒ cõpꝛehẽdat ea € falfa:cti fenfu errati eis. ¶ 25.0. fenfus igit «mot? q fiunt ab actu oifferüt a ſenſu.i. vt mihi vi.copicbéfio igit ⁊ mot? qui fit a fenfu t actud füt imagiatio oífferüt a fenfu in actu ieo qð ĩuenit᷑ oc vitate ⁊ i fenfu.£t itédebat p B o fenfus é verus ⁊ cũ fenfibile abfentauerit fe; fozte trifimmuntabü£ illa fíana remanétia ex eo i (efti: 4 boc erat cá erroꝛis vᷣtutis imagĩatiue:lʒ fenfus fue rít verus ([ 20.2 differt ab iſtis tribꝰ «c.i. coiffert ifte motus q fit cy trib? modis fenfus in actu.f.g fít i virtutc tmagiatíua ab íftis tribꝰ modis fenfus. X120 tue igit q fíta ſenſu:q fit a pmís fenfibilib? pꝛopꝛijs erit verus qri fenfus fuerit pũñs.i.qñ ſẽſus eoꝝ i actu cedit imagĩationẽ.Duo tal mot? g füta ouob? alye modis ſenſus ín actu:ꝗ fit a ouob? alys modis fenfibilius falfa£:ls fit bie fenfus « fenferit illa ante imagiationé:z marie qi tpe cõpꝛehẽſiõis féfibilis fenfa fuerit remotũ. ¶ £t qꝛ necc ẽ ſi iimagiatio eft mota fenfu ĩ acturyt iatagiatio ſilis fenfut ĩ oibꝰdiſ poſitiõibꝰ:⁊ vt fit pole redd cáo oĩuʒ apparetiii i ea per fenfum:«fi fuerit filis fenfui in oto^oiiponib" vt fit inot? a fenfu in actu: c appet ꝙ € ſilis:⁊ iã appult etíá cc D &mone q cáe oium apparẽtiuʒ in ea poſſu⸗ mus reddé £5 qp é motus a fenfu: qp ẽ ipole reddet eas p alíá vtutẽ. ¶ Et tũc qꝛ nececft D totit»grega uít oia d oíxit:z dedit 2nes quá intẽdebat:⁊.d .ſi igit qonarrauim? c · i ſi igit D5.q5 narrauim? oe bac pte aie vi cé:z ola d otigütin ea nó otigdt im ea:niſi ſm q» émotusa fenfu q eft in actu tm̃.nõ pali Vtutem aie:fs fl pofuerim^ipíaseé alid vtutẽ vtutũ aie com pꝛehẽſiuax:aut cópofftii ex plibꝰvna eaꝝ otiget im: pole;vt oeclaratü ẽ ex D ſmone.Illud ant qo narra uimus ẽ (l5 qð dĩ (magiatioin reí vitate: (imagina tío € mot" à fenfu q eft ín actu. (T. £t debes fcire ꝙ ímagiatio vi cé motus a fenfu in actu p alte ouoz. Quoꝝ vnü é:g cá fucrítpofítü ꝙ nó é modus qué pole eft dicẽ nifi modi pᷣdicti.ſ.aut fciasaut itellect^: aut exiſtimatio:aut fenfus:aut compofitü ex eis:aut motus factus a ſenſu:⁊ ey oib^acadit impole niſi ab eo g fít mot^à ſenſu:ex D.n.nullü accidit ipolemece eft vt imaginatio fit mot^a fenfu ĩ actu. ([. Scðz au té cft g ci fuerit pofitü ipfas eé cii ſenſibili ⁊ ĩſenſi⸗ bili:⁊ files eis i oib^ftis oí(ponib^poterim? reddere
E tur "won tr ot m completi tute imagi! cás oium apparẽtiũ in ca ex b mó. Uli nece € vt fic yum petiit Fmones oe vrutet d lí:
motus a fenfu im actu. 202. »gregatiit ambo ⁊ clu, fit:cp nece é vt fuba ímagínatiois fit iſta luba · Et fic debemus intelligere fermoné Ariſto.in boc loco
¶ Qm̃ autẽ viſus maxie ſenſus eſt nome
a lumine accepit:qm̃ ſine lumine non eft vi dere.Etqm̃ ĩmanent ⁊ ſimiles ſũt ſenſibꝰ: multa ſᷣm ipſos oꝑant᷑ aialia.Alia ggemqꝛ
nobit itellectam vt beſtie. Alia oo ex vc
laméto ĩtellectus alíqíi paffióe:ant egritudt nicaut ſomno vt boice. 5c pbantafía qut demigitadé:z pp gd ẽ:dictũᷣ ſit ĩtantuʒ.
¶ Et qꝛ vifus ẽ pprie fenfüe:oerínarms fuit
ci noma luce. Impole eni é vide fine Luce. Et q: ſenſationes fingunt in co: (pfeé co
De Anima
¶ Et qꝛ viſus ppecft illud gð dĩ fenfus pᷣmoꝛc
dem modo: Ideoaial agit per ipm multa. Quoꝛum quedam ſunt:qꝛ nobñt irellectus vt bꝛuta:⁊ quedam qꝛ foꝛte ĩtellectus ine⸗ ſyncopiʒatur ab aliquo accidẽte:aut ifírm
tate:aut ſomno:vt hoies. Hocigit fir ſinis
noſtri ſermonis.Quid eſt.Et quare. ⸗ üéno !
t 5 un? biliffunü ſenluũ:⁊ nó pficit niſi a luce:iõ nome E | ciae virtuti deriuat a noie lucie in ligua greca. (L DAP | cepit narrare vilitate iſtius Vtutte ĩ aialíb?.f.c45 3 Le nalẽ:⁊.d.⁊ qꝛ fenfatióce fingüt t co-t.c q: fenfatio TS
fingütur:zremanét ín an mali imagináti poft kg d
tíam fenfibiliü in co modo fm qué erant apu do
fentiam fenfibiliü. dco aiaL mouet ab iftis fen "j
nib^p bác vtuté apó abiitiá ſenſibiliũ multi⸗ T "
bus ad fenfibilía « nó fenfibilia drédo vtile:z fu
do nociuũ: quẽ admodũ mouebat p ſenſusa Si y
Lib^rita qp» aia nó caret vtilitate ín pritia fenfibil né EB apó abũtiã coz;f5 ita tus remanet i co mo '? ^ g^ —E eratapud pitia fenfibiliü:c vlr veilitas apud. p fenfibiliü:oata ẽ buic vtuti P abñtiã fenribillu "
Ita q aial p B bs eẽ nobiliffimus in hũdo bap ^
([ 25.0.qu07: ádá nó bit itellectu etc · i qdam a i
agüt p bác vtuté:qz nó biit itellectii:c bric itd i
loco intellectus in acqrédo ſalutẽ:⁊ ddas aguntp
lam quádo intellectus faerit frncopicatus ab II h tate aut alio: funt atalia baberia intellect vt Dol. [A tüc.n. eis loco itellect?. (| "Dic igit € Fimo oc im
natione quid; re-et becouo nàlr fárocfideraP — as T
¶ Ziriftó.oc Anima 7. iber Z-ertíno iciplt: w,
¶ Tractatus Primus. Cap... ^, d'/ue
s E ptcafitaieqcognofcit aia 157).
"« Isti evéire ſſuen oou
||fapitzfine ſeꝑabili exũte lu —5
ſebabili fs magnitudineꝰ roneʒ:oſiderãdũ quãbʒ * et
⁊ qiio qfiqsfít ipm itellígt ^; po
Tm——À (L8 pteafítaic píerütó/ pur)
per quáaiacoguofcit ⁊ itellígig tram 5 | ifferene:aut nóoifferéo in magnitudi d niat in intentone. Et perferntandáeít e 057 7 ge, fit: quomodo fit fonmare perigelledt ^ y Zu
» fit: dre:incepit pfcrutarí oc ronabi ne À 4 J
rere in q oiffert ab alijs vtutib?cópzebéfiute, tóc 347p fenfus ⁊ imagiatíóts: B ín pma « vitimd PIC vj, ge
4^ ^ínactióe: in paffíóe ꝓpꝛia:cũ nece &vC VI,
^ : ue uerfe diuerſent in bís Duob?,Et cũ ín. bi puo lita rínt diuerſe.mãifeſtũ é ꝙ nece é vt oítict Ie. cat
te actióis fi fucrint actiue:ant pafftófe ſi — 53 p » » — " 35g i
ín vtrogrfi vtrüs ¶ Et qz itétio eié tali c oemóftrare qp cé iſtius vtutis .ſ.ipſaz €€ oluc $^0 alys vtutib?aie:máifeftü é p fexci p bác v! bó abalys aialib^vt oíctus € in multie loc fubto:fie poo eft oubiti:vtri differat ab alys virtu in intẽtione:aut tm̃ offerat in íntétion ee. eo (ed. mile ceſſarium ad pzefciendum ín bac perfcrut ng 35— foꝛte ex bac pícrutatione deciarabitur QUO ^ cx De parte aut aie«c.i.pargaute anime qu9 ^i cere: dimus cópxcbéfiGe d oicit cognofcere 05. o.c (ego! cii manifeftus € céoiucrfa ab ale Virtute,
Y. iber
Vare simo vtrũ differat ab alij vtutib" aie fubto Zintẽtiõe:vt Plato cali oícebát ꝙ ſubʒ ifti? vrutis In co:pe alitid ẽ a fubto aliaz:aut nó oiffert ab alis in ſubto (s tm̃ in itétionc:nó nocet in bac pfcrutatío
"e quà intédímus.mó pfcrutádus é oc oiía qua ifta.
Virtus oiffert abalijs.¶ Od.⁊ qiio € fozmare p itel
ectũ.i.⁊ pꝛius pſcrutãdũ é qo é foxmare ꝑ intelle/
tum · vtrũ fit actio aut receptio. Scire.n.actiões aĩe Pilus € apud nos dj ſcire eius ſubam · ¶ £t videt c» . . Mifdebatbic per cognitioné:cognitionem fpeculati/ «X Mim:tpíntellectum cognitione operatiuam:cus in⸗ tellectus fit cómunis omnibue:cógnitió auté non. C Si (citur cft iticllígere ficut fentíre: aut Patialiquíd vtiq; erit ab intelligibili:aut ali^ quid huiuſmodlalterum. ¶ Dicamus ꝙ ſi foꝛmare per itellectumm cft ſicut ſentire Aut patietur aliquo modo ab
- intellecto aut aliud fimile. — iti, Cuz narrauit ꝙ pꝛincipiũ ꝑſcrutatiõis oe fuba hu/ us virtutis € ꝑſcrutari de giie buius actionis q̃ € foa lare p intellectü: fcire genus qó pcedit o2iam.ince hit pᷣmo oubitare ín boc vtrum fozmare p intellectũ Foe virtutib? paffiuie:ficut € fenfus:aut ð actiuis. Et fí ẽ oe paffíuie:vtrü ẽ paſſiuũ pp D qð é mãle quoquo mõ:⁊ mixtũ cũ coꝛpe.i.vᷣtus in coaperfit fen us € paſſiuus:aut nullo mõ ẽ paſſiuuʒ:qꝛ nó ẽ mãle: eq; mixtũ cũ coꝛpe oĩno:ſʒ oc intétióe paſſiõ is trix.
M pn
i Sreceptioné.([- £to.Zyicam? igit ꝙ fl foꝛmare «c. Dicam? ígif c» fi pofüerimus ꝙ fosmare p itellectü T eft ficut fentire.f.ex virtutibus paffiuis:adeo q» pa ui Virtus itellectiua recipíat itellecta compbedat ca: [c Quéad modum virtue ſentiẽs recipit ſenſibilia:⁊ có« gl | P:ebédit ca:nece é aiterũ 0u07:aut vt accidat et alid "T | tráfmutatio ⁊ paffío ab itellecto filis trãſmutationi "T | "*. Que accidít fenfuira fenfato:q2 pfectio fenfus eft ytr/ n | tue (n coꝛpoꝛe:aut vtnó accidat ei tráfmutatio filis i|. tráfmutatiói ſenſuũ:⁊ paffíói eog a fenfato: qz pma t|. cc pfectioitellect^nó € vtus in coꝛpe:ĩmo nó acadit ei ri dino. ¶ Etb intédebat cũ.d.aliud file.i.aut non pa inj | tat paffióe equ paſſiõi ſẽſus.ſ.nõ accidit el tráfmtw i4 tatio fimilis trãſmutatiõi d accidit ſenſui:ſʒ folü afft sd | milat ſenſui:in receptióe:q? non ẽ virtus in coꝛpoꝛe. !, (C Impaſſibile ergo opoꝛtet eſſe: ſuſceptiuũ y? autem fpéi ⁊ potentíabo:fed non boc. Et
g filt fc babere ñcut ſenſitiuum ad ſenſibilia:
" ficintellectinum ad intelligibilia.
^ (LO ps igit vt fit rio paffinü 6 recíptt formõ⸗ & eft ín potcntía ficut illudnõ illud. fct erít
yl npGcPfum filitudiné:fic ſentiẽs apud fem ] "d cellia: ficíntellectue apud íntelligibilía. | ! Ui narrauiit qv pmo nece € pfcrutart oe bacactío (i » q€ formare pintellectü:vtri ẽ paſſiua atit actiua (fy Wn tuccbit ponere illud qð vult óclarare.fips eẽ oe vir r1 ae iua quoquo modo: ꝙ ẽ nõ tranfmutabile: 14 | n ẽ coꝛpus neq; virtue in corpe. ¶ £t.o.ops igit Di It nó paff «c.f. cit vñ fuerit pfcratatii oe boc / "itebit o» nece é ꝙ ifta ps aie p quà fit formare ẽ
I5nó tráfmutabilís a foꝛma quà cõpꝛebẽdit:ſed
et de intẽtiõe paſſiõis:niſi D t̃ qp recipit fozr Dueb Quà cópzebédit:t qꝛ € ín potétia illud q com dit: ſicut fenticemon qz é aliqd bocin actu cot
pus at vtus in coꝛpe:ſicut ẽ ſentiẽs.Et D intedebat cuo eim potetía ficut illud nó illud.i.⁊ € in potẽtia (icut fenfus:non qꝛ illa vᷣtus ẽ aliad bocaut cozpue: aut virtus ín cozpe. (T 25.0. t erit eéntia eius Pm exẽ plü:ficut fenfu apud ſenſibilia «C.pót intelligi fic: ncce vt fit oe Vtatib"paffíuis:ita qp. ppoztío fenfus ad (enfibilía fit ficut ppoatío intellectus ad itelligi bília:tPm boc ín ozdie fmóiserit tráfpofitío:tüc os lcgi ficops ipf vt diſpõ eius fit fm filitudines; ficut fenfus apud fenfibilia:fic itellectus apttd intelligtbi lia:⁊ vt fit nó paſſiuũ paſſiõe:ſicut paſſiõe fenfuu:fs recipit foꝛmã.:⁊ ẽ in potétia ficut iliud nó illo. Et potintelligt ⁊ diſpõ eíus erit fm büc modiü:fic fen tiene apud fenfibilia:ficintellectus apud íntelligibu La-t.gp ponere tps nó paffiuü nó Sdícítbuic ꝙ ppov tío.eius ad intellectus fit ficut ppoztio fentientis ad fen(atü:f5 fozte ocededo ipm hꝛe bác ꝓpoꝛtionẽ:erit nece vt fit nó trãſmutabile. ¶ £teoegit nos ad íllà expoſitionẽ D ꝙ intellectü bie bác ppoꝛtionẽ mani feftü € p ſe:aut ppe cũ boc qð é«q.pncípium ad ſciẽ/ dum ipfum eẽ non paſſiuum neqs tranfmutabile.
¶ Receffe itaq; qm̃ oia itellíait ĩmixtũ effez ficit dixit Anaxagoꝛas vt ĩperet.Hoc ait ẽ vtcognoſcat. Intus eni apparens pꝛobibet extraneum:⁊ obſtruet.
¶ Opoꝛtetigitur fi ĩtelligtt omnia: vt fit non. mixtum:ſicut dixit Anaxa.vt appareat.ſ.vt cognoſcat.Sienim in co apparuerit appa/
rens impediet alienum:qꝛ eſt aliud. ¶ Cum poſuit ꝙ intellectus mãlis recipiẽs 05 cc de genere vtutü paſſiuaꝝ:⁊ cii D nó trãſmutat᷑ apud re ceptioné:q? neqs ẽ coꝛpꝰ neqʒ vᷣtus in cozpoze:oedit oemrationé fap B.¶ Et.d.nece ẽ igit fi itelligit cc. ídeft nece ẽ ſi copꝛehẽdit oia exiitía ex aiam:vt añ cõpꝛehẽſionẽ fit noiat? ex D mó i gñe vᷣtutũ paffíua rü nó actiuaꝝ:⁊ vt fit nó mixtus cus coꝛpibꝰ.ſ.neq;ʒ coꝛpꝰneq; vtue i coꝛpe nálie:aut aĩalis:ſic.d.Anaxa. (125.0. t cognofcat «Ci. nece € vt fit nó mixtus:aut cõpꝛehẽdat oia:z recipiat ea.Si.n.fuerit mixtꝰtunc erit aut coꝛpus:aut vue in coꝛꝑe:⁊ fi fuerit alterum iſto bébit fommá ppzisd fo" ipediet eũ recipe ali quá foꝛmã aliend.([ £t P itedebat cũ · d. ſi enĩ appa ruerit in eo «c.i.fi.n.büerit foꝛmã ꝓpꝛiã rexꝓ:tũc illa fo» ipedíet ei a recipiẽdo foꝛmas diuerſas etneas: qꝛ funt alieab ea· ¶ $55 mó ↄſiderãdũ e ín bis ppo fitioib^:qb? Ax .· oclarauit bec ouo oe itellectu.f.íps cé i aiie vtutii paffitiaz:c ips cé nó trãſmutabile:qꝛ neq;é coxp^neds vᷣtus in cozpe.nà bec ouo fünt pn^ oiu5d oicunt oc itellectu-Et ficut "Plato oaicm ag mus fimo 05 eẽ in pn^. minim n.errozi pn^écá ma ximi errozis in finc.fit oícít ZI ¶ Dicam?" igi£ qrit cii foumat p itellectu ẽ aliq̃ mõ ð vᷣtutibꝰreceptiuis: ficé oc vtute fenfas:máifeftu ẽ ex D. Uirtutes.n.paſ fiuc (üt mobiles ab co cui attribuunt.actiue autem mouet illõ cut attribuũ res nó mouet niſi ſʒ éi actu: c mouet $5 et pognece e ĩqᷓtũ rey fo füt iactu c£ alas: vt moueãt ai35 ronale $5 q cope:
Et ideo aia rõnalis indiget ↄſiderare ĩtẽtiões q̃ ſũt in virtutc AR fenfus idiget inſpicere fenfibilía.(T 655 tii bác vtutẽ.ita g» mes aufert eqs a materus:⁊ fac eae
^ne ] z * tfi v2 cp fo? rey extrifecay mouẽt —
Scða expõ.
^Poio ce.te. com̃.zʒ.
Res nõ mo uet ntfi Pr a? *? CI MM T20m p eſt ĩ aciu. béditcasquéadmodu fefibilia iq$" füt entiai actu: «Por 17:9 ncée é vt moueãt ſenſus.i.vt fenfus moueát ab eis. "€?9 eo, M .
[^^ fem
Pꝛia expo.
'& 6 bme cx. pofittonía,
Y (e ul e
, f Lovverrz— » (ov ud
(Gee ín a
— —
$ iu | LL 1 ! | 1 ;
Ver coz
j ANM Hn
De Anima
pꝛimo itelfecta in acta poſtc; erãt ĩtellecta in poten/ ta:⁊ B mó vꝛꝙiſta aia ẽ actiua:nõ paſſiua. ¶ Scðʒ igit qp itellecta mouẽt eã eft paſſiua:⁊ £m qp mouen turab ea eft actiua:⁊ iõ oic Ariſto.poſt.ꝙ nece ẽ pov neri aiarónali has duas dꝛias.ſ.vᷣtutẽ actíóíe ⁊ Vtur tem paffíóis;z oíC apte ꝙ vtraq; pe eius eft eas ge nerabílis neqs coꝛruptibilis:vt poft —— ĩcepit notificare fubas vtutis paſſiue:cũ D fi fiece i ovoctrinajer boc igit occlarat ꝙ bec differẽtia.ſ.paſ / fióís« —— — vtute rõnali.Qm̃ autẽ ſuba recipiẽs bas foꝛmas:nec̃e ẽ vt nõ fit coꝛp:neq;
virtus i coꝛpe:mãifeſta € ex ppónib? qb? ZI. vfus €
4 y
Part 75
dz eſſe ónuda
tũ a nã rece ð. 2. de aia.67. ⁊.7i 4.83.05, Cl
2. de aia, lit,
7.119. KE. * d^
ín boc &móe-([. Quaz vua é;gpífta fuba recipit oce fozmas mãles:⁊ D noiũ cft oe D intellectu ([ Scða aüteft ꝙ oe recipiẽs aliꝗd nece eft vt fitónudatuaa
nã recepti jba nó fit ſuba recepti in fpei eni recipes ect oe nà receptí:tüc resrecípet fe:z tuc moucs eet motü nece € vt fenfus recipiesco
loꝛẽ careat coloze: reciptes fonus careat ſono:⁊ hec ꝓpõ eft va « fine dubio. ¶ Et ex bis ouab?feqtur g» ifta ſuba que o2 itellectue mális nullá béatin fai nã oc formis mãlibꝰiſtis. ¶ Et qz foꝛme máles (üt aut coꝛpꝰ:aut foꝛme ín cozpe:manifcftü cft a» ifta ſuba q oi itellectue málís nó eft coꝛpneq; foꝛma i coꝛpe: eſt igit nó "gn cii má oino.(T £t debes ſcire o» il lud qð dedit D ncCio eſt:qꝛ ífta ſuba eſt:⁊ gp recipiẽs formas rez máliü vel máleonó hʒ in fefoumá ma: le5.f-copofità cx. mã 4 foꝛma:⁊ neq; ẽ ét aliq foꝛ foz may màliü.&o2me eni málee nó funt feparabiles. (|. eq eft ẽt ex foꝛmis pmís fimplicib*:ille.n.non funt fepabíles:z nó recípiüt foꝛmas ni(i diuerſas:et fm g fant itellecteín po"nó in actu.eft igit alió ens a forma ca mã:⁊ »gregato ey eis. ([ Cltrü auté bec fuba béat foꝛmã oiuerías in eé a foꝛmis málib? ad; buc nó óclarat ex boc fermone. ([ *f920pofitío.n-oU cẽs ꝙ recipiésos eẽ oenudatü ans recepti itelligit a nã ſpẽi illius receptunõ aná fti gñis:⁊ marie remo tí:t mayic eius qð dcm̃ eft per eauocationẽ.Et iõ oi ximus gpin fenfu tãctus iuenít mediũ iter 5ria que compzebédit:cotraría eni alía funt in fpe a medys. ¶ £t cü talis eft oifpó itellectue mális.f.qpeft vnũ entiũ:⁊ q» po? eft abítracta:t nó babet foꝛmã mãleʒ manífeftü cft ipm eẽ nõ paſſiuũ cà paffiua.f.tráfmu tabilia fint forine máles:t qp eft fimplex: ficut dicit Zlrift. ſeparabilis:⁊ fíc itelligitur natura itellectug málís apud Ariſto.⁊ poft loquemur oc cts dubus.
(L uareneqs ipfius e(t cffc naturas quan/ dam ueqs vnam nífi hanc qp poffibílie fit q vocatur aie ĩtellectus. ico autes itellectũ quo opinatur ⁊ ĩtelligit aĩa:nihil eſt actu co rumque fant ante intelligere.
¶ Etfi non habebit naturam niſi iſtam.ſ.ꝙ eft poffibilíe:íllud igitur de aia quod o? ĩtel lectus. Et dico intellectum illuã per quod diſtinguimus ⁊ cogitamus:non eſt in actu
aliquod entium anteqᷓ; intelligat.
um declarauit qp itellectua málienó b5 aliquas fo: má màlíü:icepit oiffínire (pm B mõ:⁊d. Nõ eni bsnàm Pm B nift nám poffibilitatis ad rccipiédus foxmae itellectas máles:t.o.2 fic nullas bs nàs «c.i» illud igit ex aia qà of itellectus málíe:nallà b3n35 « centia qua oftituat fm c eft malis;nift nãz pofti/
- entiü ard ĩtelligat.i.diffõ (git itellectus
bilitatis:cũ bentide£ ab oib^fonmie málib? ⁊ ĩtellii iy bilibus. ¶ 20.coíco itellectus «c.i. £t itédo ꝑ ite I sii lectü. híc tutéaic que dicit itellectus vere:nõ Vtt ) 549» té d dicit itellectus large.f.vtuté imaginatiud (n lin gua greca:fs vtuté à oiftiguimue ree fpeculatíuas cogitam i rebꝰopatiõis futuris. D.o.ri €i actu aliq
mális € tl lud qð eftin potétia o£e itentióes foꝛmaꝝ mãlium ^ vlium:⁊ nõ cft in actu aliq entiũ ads irclligat ibo pim, ([ £t cü ifta eft oiffó itellectus mális:máifeftu e Y" Q oiffert apud ipsa pma mà in D ꝙ ifte € in po. intẽtiões formax vlium mãliũ. Pꝛima alit mà € ! potétía oce ifte (o2mc fenfibíles:non cognofctene cõpꝛehendẽs.Et cá pp quà | é E gnofcée:pma aüt mà neqs cognoſcẽs:neq; pedi et rib eft:q: pma má recipit foꝛmas diuerſas.ſ.indiuidu les: iſtas. 3fta aute recipit foꝛmas vlcs.(- ECCE jg, pni appet g ifta nà nó eft alíqà h̊:neq; coꝛpus:neq; v! tusim cozpe:qrit ft ta eét:tunc reciper foumas fimo füt diuerſa:⁊ iſta.Et fl íta eẽt:tũc foꝛme exñtes T H effent itellecte in poꝰ:⁊ f non oiftigacret natura 9 " maz fm c fant -— oifpó in foumis idi" ; gi dualibus:fite fpüalib^:ffue coꝛpalibꝰ ¶ £t iõ n ef vtifta nã que ot itellectus recipiat foꝛmas mo (s alío abeo Pm qué iſte máe recipiut kormas rcp nis Qamá eft termiatio pᷣme mãe in eis is no eft nece vtfitoc arie mãx iſtax i qbus PII? ^i i iclufa nech ipfa pma má. fi a eéctunc récptto P im eis eét eiuſdẽ gñis.Oiuerſitas.n.nãe receptt , qe oiuerfitaté nde recipiétis.Doc igit mouit 2irift ; " iponendum banc mám:que eft alía and máet99 gui fonne:za nà gregati. ¶ Et D idé iduyit 1 beopb? ftum ⁊ Z-bemiftiil « ples cxpofitozes ad opinádil
sid (i il
móftratü é g ifte nó ẽ hꝛneq; foꝛma ín cozpcitl^ hoc:ꝙ ifta eft ſnĩa 21; Aft x
: —* en Mog agẽs:⁊ € illud qð ezbit illud qð € in potétis ep i o
4 yu hurt. fte tertiu boc viderüt opinati funt op ifte £P nri
eternus.Cũ.n.recipiẽs fuerit eternuʒ:⁊ d eternü:nece ẽ vt factà fiteternü necioL E cliectus i nati fant D:otingit vt in rei vitate non fft ^io gi
agée:neg; factũ:cũ ages ^ ⁊ factũ nó ítelltg? j ci giiatióe « tpe.Zlut oicat c» dicẽ D age? nó eftnífi $m filitudinc.([. Et qp intelle pí latiuug nibil aliud énífi pfectio ĩtellectu⸗ ópofitus tellectũ —— pcoilatiue fitalíqó €
; P^ me pi iſta nã eft oiftigu£S CO frau i
2 I
i " Picbédit cr vtutib? imaginatiuis ent eterne:tüc in Ls TlOE8 vtutũ unagiatiuag cént eterne: fi eént eter id, b tmc fenfatíóes eént eterne:fenfatióes.n. fantoe if XC Vtute ficut íntétióes imaginabiles oe vtute ró/ af Wabili: ⁊ fl fenfatioeseffent cterne:tunc fenfata eént " Cternaxaut fenfatioes eéntintétióes alie ab íntétiói ; df Srep exũtiũ ek animá ín mã.Impole.n.eſt pone ji It eas eafdé intétiocaqríqs eternds qiíqy cozruptt idi biles:niſi cét poſſibile ꝙ nã co:ruptibílía trã muta/ j| — tetzreuerteret eterna Et ideo neccfle eft (i ifte it Pw| ^ tioesquefuntínaia fuerint giabiliam tcotruptibi n lium:vt ille ét fint griabiles 1 corruptibiles in boc fhj| — fait pligiefmo inalíquo loco. (^ Hoe igit eft vnũ vi ibiliũ que vñr 3dicere buic opioni.f.-buic qo po i üimus o itellect?málíe eft virtutis no facte. oc no T Exiſtimat. n. ꝙ impole eftimaginari qũo intelle p truc facta c ifta nó erüt facta. £i, ageo fuerit p. 9 etis patiẽs fuerit eternü:neceffe eftt factus fit Wi ^ teo E Et ét fi pofuerim"factü eé aiat; « eft im M giant q eft in bábitu: qiio poffum? dicere in co qó —* * creat intellecta «| Et eft fcóa qó magia oif. Pi ios alde: ceft |» flitellus maliseft para pfectio | A dont oeclat inoiffóne aie: itellus fpeculatiu^eft 1 I ns em3 perfectiosbó aüt eft giüabilis «cozruptibi; ie ^ ege 1 Lnüero p fui poftremá pfectione ab ĩtellu: 9| Vena f vt íta fit p fud piná pfectioné/f.Q»p poftre; e IN(CE oe dneltellectie fus ej ate tuali^a me, J|. q^ boo, 1 9-tueffes per eemectego pee tui. £t vlr * — antes ect. ([ Et ſic bó nõ eét gñabilis⁊ y| t'€e ibilis in eo q» bó:fs fi fuerit erit in eo Q aial. .. $f4|! fer tünar s gj quéadimodii nece ẽ ꝙ fi bma p; ji, id uerit aliad 5;z nücrabilis p nierationé indi
Ut ATIN
PAK y,
it huy, fttlle
— RR dini boit: Yt PIS fecto 8 bo
Y. iber
qnelligibília fpeculatina fint giiata facta. ¶ £t com Imauerüt boc p boc qó.ppalauit Zirift. o» intellis * exiſtit in ania denudare nobiſcũ vlr foꝛnas a ^ En ys pmo. 5einde itelligere eas:⁊ oenudare cas x aliud eft nifi facere eas itellectas in actu polt: Parit In potẽtia.Quẽadmodũ cópzebédere eag.ni * aliude i recipe eas. ¶ £t cũ viderũt bácactio: "1 Que eft creare itellecta generare ea effe rener: * ad noftrá volütaté ⁊ augmétabilé in nobis £m " &emetationé intellus.f.quí eft ín nobis.ſ.ſpeculati ht tam fuit declaratũ g»intellis qui creat « gene intelligibilia ⁊ intellecta cft intelligétía agẽs: iõ Erũt op intellus qui eft in babitu eft ipfe itellug: 3yxcldit oebílitag qñq;: qñq; additio pp mixtionẽ. ad 1gtt mouit Theophꝛaſtuʒ « Z-bemitíü ⁊ alios d Opinádü bocoe intellectu (peculatiuo:z ad oícen m ꝙ bec erat opinio 2lrifto. ([. Et fuper boc funt "C8 nó pauce.Quarii pma ẽ g» bec pofitío 3dícit : ICQ Ariſt.poſuit.ſ. ppoꝛtio itellecti in actu ad
, Mtellecti mãlẽ eft ficut ppoztio fenfatiad fentiés;z
eer ei. veritati in fe.([ n.formare per intellectü » eternü:oposteret vt fozmati per intellectu effet CTh: quapp neceffe e(fet vt forme fenfibiles eént cte in acti.ex animã:⁊ nó málesoino: boc eft W iuenit ín iftis fozmis.([ zt ét Airift.apte di/ ! boc lib? c» ppoztio iſtiꝰ vᷣtutis diſtinguẽtis rõ⸗ A * intétióes foxmay unaginataz eft ficut pzov imagi enfuii ad ſenſata:⁊ ió aia nibil intelligit fine fent Tatióe: quéadmodii fenfusnibil fentit fine p/ 3lenfibilis.&5i igit intétiócs quas itellus com
tcon, 7. V Poftrema pfectio fit bó.am ét neceffe eft —8 poftrema pfectio eft numerata p nu
European Books, Copyright € 2011 ProQuest LLC.
Tertius —
alia ſunt multa cótingétía ĩpoſſibilia huic poſitioni.
ii ſi pma pfectio eẽt eadẽ oium boius5 « nó nu merata per numerationé eoz:cótingeret g» cus ego acqrere aliqó itellcifi: vt tu etia acgreres illud ide:z qit ego obliuifcerer aliqð intellectü:vt ét tu:x multa ipoflibílía cótingétia buic. (I Exiftímar.n.g nalla diia eft iter vtriqs pofitione in D g» otingi oe ipof fibilib".ex I5 q5 pomun? q poftrema «pma pfectio funt b.f.nó numerate per nücrationé índiniduoge ¶ Et cũ nos finxerim?oia ifta ipoffibilia: otiget no bisponere €» pma pfectio eft becítério.f. induidua Us in má nũerata per numerationé idiaiduoz bois. . t giiabilte « coꝛruptibilis.Et (4 oectati eft ex oemó ftratióe Arift.pdicta ꝙ nó eftaligd boc: neqs coꝛp: neq: virt ui coꝛpe:qũo igit poffimus euadere ab ß errore: aut qus eft vía oiffolutionisifti? queftionis. (Alcx aũt ſuſtẽtat fup büc
Jermoné poftremü:t Tertia pire
oícit cp magts cóuenít nálib?f.&moné cócludentes digreſſisis.
. ꝙ itellus mãlis eft virt? gnãta iſtimamꝰ adeo qp opinat in eo tin alys vircatiblaie cé Ppara tióce factae in coꝛpore per nezcoicit D nõ c£ impoffibile.f.yr ey mixtiõe elnto/ ri Fiat tale effc nobile mirabile:ls fít remoti a ſuba elntoꝝ pp maxima mixtionẽ.¶ Et dat teftímonii fup I5 ee poſſibile ex b qo appet ꝙ cópofítio que p; mo cecidit in elntie.f. compofítio q̊tuoꝛ dlitatu fim
p. Alex.
apb:odifei. L 4 vio pea éd fea mixtiõe « complexio aia-có.gs,
pliciũ:cuʒ D g» eft pua illa copefitio eftcà mayie oi »'6 giio.ié,
uerſitatis inti) ꝙ vni eft ignis: alius eft aer £t cü ita (ít nó eſt remotũ vt p multitudiné cõponis d eft inbomie ⁊ in aialib^fíát illic vᷣtutes oiuerfe intin a ſubt elntox. ¶ Et Dapte « vlr ppalamt ĩ initio fui libzí oc ania:c pcepit vt ofideris de aia pmoos pla re mirabilía copolitíois cozpis homĩs.Et dixit ét in tractatu qué fecit à itellu P5 opionẽ 2irift. a» itellus / malis eft virt facta a cõplexione:⁊ bec funt ba eiꝰ. LEus ígit ex B corpore(ii fuerit míxtü alid miytioe gitabit aliquid ex vniuerſo mixti:ita o» fit aptus vt fit inſtrm iti? íntellus q eft ín B miyto:cü exiftitin oi co:pe:t iftud inftém eft ét coꝛpus:tũc oícet ee itel lectus in potẽtia:⁊ eſt virt? facta a mirtióe que ceciv dit ín coporib":pparata ad recipiédii intellectü qui
eft in actu. ¶ £t ifta opio in (aba ĩtellus málís ma; Smpu.&tle, punc oíftat a 9bis 2frifto. cabeius oemóftratione, 3" Pocaias (| À verbisaüt vbi dicit ꝙ intellus mãlis cft fepa; 205^ 5 aia. io
rabilis:⁊ g» non bs inftrm coꝛꝑale:⁊ op eft ſimplex:⁊
o.poc ania t, 65. 2? 0€
nó patiẽsã · non tranfmutabilis: vbi laudat Anaxa aiadi.t. mc, gorã in boc q9-o.o eft nõ mixtus cü cospore . 21 oe; iĩꝰ.i.cõ.a.
monftratíone vo ficut fcitu eftin boc qð fcripfimus. Euanoelex. ¶ Alex atit exponit oemóftrationé Ariſt.a qua cõ (ecponédo clufit íntellectit malé c£ nó paffiuü:negsalíqd boc; Semfatones neqs coꝛp nec vtuté im coꝛpe:ita gp itédebaripfam 5,6 vest Ppararionénó ſubʒ pᷣparatisis.¶ Et iõ dicit in ſuo lee petico«
libro de ania ꝙ intellus mãlis magis aſſimilat pᷣpa Peculanao.
rationi que eft ín tabula nõ fcrípta dj tabule ppara; te: t oicit ꝙ iſta pparatio pósolci vere qp nó e aligd boc:neqs coꝛpus:neq; virt? m cozpe:t o» nó eft pam̃
ua. (|; &55 boc qð oicit Aliexan'". ntbil é. B.n.vere o$ Imou eiuſs
oe omni pᷣparatiõe.ſ.ꝙ neq; ẽ coꝛp neq; forma bec. in corpe· Quare igit appꝛopꝛiauit Ariſto. boc Ppara tioní que eft in itellectu iter alías pparatíones:fi nó itédebat demõſtrare nobis fuam pparati : (; f ubas pparatióíe:fi ipoffibile eft dicẽ qp pparatio eft (uta ci boc qó oícimus ꝙ fb ifti? pparationie: neq; eft corpus:neq; virt^in coꝛpe.Et (lud qð ^clufit nemó» ſtratio Ariſt. alia íntétioeft ab ea $m quá oi g» Ppa
Com̃.ſuꝑ Ani. xx
— — —
— UN
WI Seba roõ
ul Cãcerrorio AZiexandri ũdamentũ
elex. i fuo li.
$ aia. cap. 5.
- — — — giten rie recae z — — — — — — z- — — — " — — - - E
— — —
Mi 1 d Fofa ẽ ſinis ] hũñtis fozmá. 39.4461»
—— —
— —
Ruñꝰ ad vnũ motiuũ alex.
2*6 aĩa.t.c.ii
Quarta pe digreſſionis
Oß .auẽpa. ni ^ abubacbcer
Aið pillo2? ð aĩa ↄ. iꝛi.⁊ bipn.ifti?^o. 2 Alexãdrũ
Pꝛime ppa ratíócs ad i^ tellecta « ad alias poſtre mas pfectio⸗ nes ð aĩa (üt a motore ex^ triíc^ £5 gl». fcd viae op 1 b Z2'me2.sí.5 Wo Z be. 4 Aui. ' Ponẽtes aiaf
ꝓduci a mo a tof cxtrifeco
reqretapbi 2? oc gñatiõe aialídi.c.5. bp$b.2.t2. 6.víqs ad. 2?ph.7 $. vi de ið 2 Ale. pᷣ de aia.ss Impu.opio E pie 21u£p3«
— — — — — — — — — — e — —
d- OD...
vatiomeqs eft coꝛpꝰ:neqʒ virt? in coꝛpe. ¶ Et D ma^ nifcftü eft ex oemóftratióe Ariſt. Pꝛopõ.n .dicẽs op oé recipiẽs aliqd:nece eft vt in eo nõ exiftat in actu alid ex nà recepti:manifeſtũ € ex eo ꝙ fuba ppara tí «nà eius querit bére b pdicatü £5 qp eft pparatü: fparatio.n.nó cft recipiẽs ſʒ ee pparattóts a recipie/ tc cft ficut acciitío ppzu:ció cus erit recepttomon €rít pzeparatio zremancbit recipiẽs. ¶ £t boc ma: nifeftü cft «itellectü ab oibus expofitoribus ex oe móftracione Ariſto.Aliꝗd.n.eẽ nó cozpus:neqs vir tuté in coꝛpore oícít quatuo modis diuerſis.Quo/ rũ vnus eſt fubm intellectoz: « eft íntellue mális:cu (us cé demr̃atũ eft qp fit. &ecüdue eft ipfa pparatio exiis ín materyge: elt ppiquue mó $m que o2 qp: uatio fímplt neqs eft cozp? :neqs virtus in. coꝛpore. Tertius aüt cft pna mã:cuiꝰ ét eé demonſtratũ eft. Quartus cft foꝛme abftracte:quaz ce eft ét oemon ſtratũ:⁊ oĩa iſta fant oiterfa.([. Et índuyit Alexã.ad bác expofitioné remotá manifefti errorís fugere.f. a qóníbus pdictis. ¶ Et ét videmus Alexã.ſuſtẽta/ ri in D ꝙ pma perfectio intellus o3 effe virtus giia ta fup vles fmonces oictos'ín diffinitione anĩe.ſ.qꝛ ẽ pma pfectio cozporis nãlis ozganici . £t dicit qp ifta oiffinitio eft Va oc oibus partib? aie eadẽ intẽtiõe:⁊ oat róné fup hoc:qm̃ dicere cp oẽs ptes anie funt fo? me é vnítocus aut ꝓpe:⁊ qꝛ fozma eft ín eo qó eft fí nis britie fozmá:ipoffibile € vt fepet:neceffe eft cii p me pfectíóes aie fint forme:ꝙ no feparent « p D oe ftruit vt in pmís pfectionib? aie fit pfectio ſepata:ſi cut oi oe nauta cu5 naue · ¶ Et vlreritin eaaliq pe que oi pfectio itétione oiuerfa ab ĩtẽtione que o2 in alu s Et b qà ipfc fingit gp manifeftü é oc &monib? vlibꝰ m̃ aia:máifefteso.Zfrif.qp nó € manifeſtũ ín oi bus ptíb^aie, Dicerem fozmà « pmá pfectioné ẽ oí cere equoce oe ania rõnali:⁊ oe alys partib? anime; ¶ Zbubacber át « Auẽpace videt itédere in mani fefto fui £monis:g ĩtellus mãlis eft virtꝰ imaginati uafm ꝙ eft pparata ad boc ꝙ interíóce que funt in e fint itellectc in actu:⁊ ꝙ nõ cft alia virt? faba itel lect? pter iſtã virtutẽ. ¶ Zlbubacber aüt videt inté dere iſtud fugiédo impoſſibilia otingentía Alexã.ſ. q» fubm recipics foꝛmas itellectas eft cozp?factu ab
elntis:aut virtue in cozpore qm̃ fi íta fuerit otín L aut vt cé fozmaz ín aia ſit Sus ex anima: fíc ani
ma erít nó cópiebéfigia : aut vt intellus béatinftém coꝛporale:ſi ſubm ad íntellecta fit virt? in coꝛpore:ſi cuteft oe fenfibus.([ Et magis ínopinabile oe opio ne Alexã.eſt boc qð dixit ꝙ prie pᷣparationes ad im; tellecta cad aliaspoftremas pfectiones oc ata. füng re$ pfecte a cõplexione:nõ virtutes facte à motore extrinſeco *t eft famofus cx *opione Zirift. t omniü pipateticoz.[3fta.n.opinío ín virtutibꝰ ante compie befiuis fi eft fm qp» nos intellexerimus € falfa.a ſuba
eni eintoꝝ ca nà coz: nó pót fieri virtus diſtinguẽs aut cópzebéfiua lai fi cét poflibile vt a nã €oz cfi ne cxtrinfeco motore Fieret tales Virtutes: tunc effet
poſſibile vt poftrema pfectio que eft intellecta eflet aliqó factũ a fuba eorus vt coloz: « fapoz fiuntfcifta opínio eft fimilis ^ opinioni negãtiũ — — —* e máles tm̃:⁊ — oi
cafustfs Alexã eſt maioris nobilitatis d Vt cre dat boc:f qones que opponebant ei oe itellectu ma li coegerunt ips ad B. 7 Feuertamur igit ad nr̃m: dicamus o» fozte ifte qónes funt que induxerunt Auẽpace ad D oicendus in intellectu máli. (5 g» acci
iae hts
béat fo:má ín actu:cus füba « nà eius eft Vt recipiet ufi 1, impoffibilía EE ^ rouge
cüda aüt é foxtífíuna eag qp poftrema pfectio " míne fít numerata p nuimerationé indiniduog P ; £a minis:⁊ pma pfectio fit vna nero in oibus *5— tía aüt eſt qõ Theophꝛaſti:⁊ eft p ponere 9! rcét tellectus nullà bét fonmá:necetfariuseftztponm e ^0 ipfum eẽ aliqð ens neceſſariũ ue fi i pa w io neq; pᷣparatio. Pꝛeꝑatio.n.eſt recep nó innenit in ſubo:⁊ cii eft aliqð cns: cno babes : turas fosme:remanet vt béat nám pine mac: dpdfi valde inopinabile. Pꝛima.n.mã:neq; eft cop? céfit ua:neqs otftínctíua:z quo oicit ín aliquo — taleqó eft abftractü. ¶ Etcum oia ifta fint * i ;.—— eft mibi fcribere qó videt mibi ín D:c fi D q wie nii míbi nó fuerit completi: erit pncípíus cõplem goi tunc rogo fratres vidétes D fcripti fcribere fte * bitatióes:zfoate p illud inueniét vex in D: fi 0 t6. us o iueni: « f iueni vt fingo tüc oeclabit p illas 9" " perii Veritasn.vt dicit Ariſto.cõuenit « teftat fibi Oel » | modo. ¶ Queftío aũt dicẽs qũo itellecta fp£^ 15 anf ea ua erüt giiabilia ⁊ co:ruptibilia:z agésea tI P P NN | erit eterni: que eft indigétia ad ponẽdũ inte 4i agété « recipienté:fi nó eft illic aliqó gnãtũ. Mitch dftio nó otingeret:fi nó cét D aligd qó eft C3 €^, s lecta fpeculatiua gnãta: mõ aũt:qꝛꝛ ifta intelle gi ftituunt p ouo quoz vni eft gnátü: « alíud kom tü:qà ocris fuit in D eft £5 curfus nàlé: qfi q7 dett | re p itellcifi ficut dicit Zlrift.eft ficut cópicbeeo fenfüm:compiebédere aüt pficit p ouo fuBe ft rus vnũ eftfubm per qó fenfus fit virtus z tus extra anímá. Zlliud at eft ſubm p q9 f€ foꝛma exiſtẽs:⁊ eft pma perfectio ſentiẽtis (bíect eft etiaz vt intellecta in actu babeant duo f foumt fuorum vnum eſt ſubm per qó funt vcra 4i que funt ímagines vere Scom aůt eft illo P tellecta funt vnü entiü ín mundo:c iftud € fenfum t ctus málís.Tlulla.n.eft ointia in hoc inter 75 crga. ub itellectü nifi qz fubs fenfus per qó cft vene int ^7 animã:⁊ ſubm intellectus per q9 eft yerus piae⸗ aiam:⁊ hoc dcm̃ ẽ ab Ariſt. in boc intellec mototil j bit poſt. ¶ £t boc fubm in itellectuiqó 21 spact C lítis quoquo modo € illrd qà reputauit auʒin recipiés: quia inuenit ipfum quádoqs Iri gpfíri? potétí4: quádoqs itellectuis ín acti t e va c £f fubiectí recipiétis: ⁊ eyiftimauit COIUC crop fub! fta ppottionalitas magis inuenft pfe fectum vifus qó mouet ipſumn inter ico m qó mouet ipm: quéadmodurm.n-fuUm V. args I ipm gð eſt coloznó mouet ipm níff qfi pc (itd inté ctecfficit colozin actu:poftds erat in oV 7 c gifiafi tionc imagínate nó mouét intellect m cétitt efficiunt intellecta in actu poftd$ C97. ccu aé XN ppter boc fuit neceffe alrifto. ponere Intr sriggeDe gu tem yt videbit poft: « cũ extrabẽs ba potentia
— 0 4 — ——
— —— 6 00 mA momo m o mo ra RP nh —— 603 IX
Sierra in actü:quéadmodü coloris quí eft in poten PUE elt pma pfectío colo? q eft intétio cópzebéfa: £e qo perficit per mũ coloré eft vifus: íta etiã übm cà pfleit per intellectü nó eft intẽtiones ima &inate que funt íntellecte ín potétía: (5 intellus ma: feríalís qui pfící£ per intellecta: cít cius pzopoatio
Mus ^ Ty fícut ꝓpoꝛtio intẽtiõis coloris ad virtute vifi gif! Po, POT Et ci oía ifta fint ficut narrauimus:nó otin «UI. St vt iffa intcTTecta d funtin actu.f. fpeculatiua fint gi LL. Endbiliazz conraptibitanifi pp fübs p qà funt vera; due "d 9 PP fübm per q funt vnü entíti.f.itellectü málé.
m ueſtio aũt z^oices qüo itellus mális eft vn^in
uero In oĩbꝰ ĩdiuiduis boium nó gñabilis:neq; coz Pribilis: « itellecta cxritía in eo in actu: «eft irells eculatiuus: funt numcrata per numerattone indi Cd ^ ngA P boium gñabiliũ « cozruptibiliit per gnátio/ Lá fih € tCoxrüptioné idiuíduoz : «bec qdé qó valde cft 4 "tlcilis:z mayimá bs ambiguitate. ¶ &9i.n-pofue:
, M9 Cp ifte intellus mãlis eſt nüeratus per nüera One indiuiduoꝝ boitun:continget vt fit alíqd boc: tcoꝛrpꝰ. aut vᷣtus ín coꝛpore. ¶ t ci fuent aliqd Crit íntétío itellecta ín potétia. Jntétio aũt intelle
N 3l potétía eft ſubm mouẽs intellectü recipiente: Z fubm motũ.Si fait ſub recipiẽs fuerit pofitus meliquid boc:2ttfiger re ciplas yt dixi x q9 eft impoffibile.( Et et lí ecefferimus ipas erit leipſam ingeret vt reciꝑet fe vt diuiſa:⁊ fic —— intellus eadẽ cii virtute ſenſus:aut nulla ei etit ínter cé forme extra aiam «in anima, oec M in iuidualis no recipit foꝛmas ni(i bas ⁊ idi tío m C9 D eft vni coz queatteftant 2frift. opína » S lfteintellus nó eft intetio indiuidualis.¶ £t fí uerimus ꝙ non numerat per nüerationé indíui;
103: otínget vt ppoztío eius ad índiuídua exritía in fua Dfectióe poftrema ín giiatíone fít eadé.vri ne: efe € fi aliqó iftoz indiuiduoꝝ acgfierit ré aiiqᷓ in tellectã:vt illa acarat᷑ aboib?illoz.: qm̃ ſi continua/ | Woilloz índíníduoz eft pp continuatione intellus | Wüliscieis:quéadmodii ↄtinuatio bois cũ intẽtio | hefenfibíli eft ꝑp ↄtinuationẽ pme ꝑfectiõ is ſenſus eoqui eſt recipiẽs intẽtionẽ ſenſibilẽ Cotinuatio üut intellus mãlis cus oibusboib? exricibusin actu Inalíquo tépore in pfectione coz poftrema 03 eé ea € cotinuatio/ Tlibiln.facit alietatẽ ppoꝛtiõ is cóti Nationis inter hec dud 5tinda : qiii fi boc ita € nece 2 d tuacgfieris aliqó intellectü: vt ego etiã acqui a illud itellectũ:qð eft ipoffibile.(T- £t indifferéter E pofuerís ꝙ poftrema pfectio gnata in ynoquo: Aiuuiduo ſubiecta ifti Wellectui.f.per quà intellus 8tl8 Copulat: ceft er ca quafi fozma feparabilis a
iiy fier ſuo C quo otintiatur fi aliad eft ale: fiue po/ X —* eã ꝑfectionẽ € virtutẽ virtuti anieaut virtu Vui Opin s Prio idé eſt in fequédo ipoffibüe. ¶ Et ideo NU ttig um eſt ꝙ fi funt aliqua aiata: quo pma pfe; to fuba fcpataa fuíe ſubiectis vt exiftimat oe
fog ik celeftib? c» ipoffibile eft vt iueníat ex vna y. eni Z plus vno ĩdiuiduo:qm̃ ſi ex eis.ſ.ex eadé fpe ) M RH plus dj vnũ ndiuiduü. U.g.coꝛpore moto WM) Quy motore: tũc c€ c07: cét ociofüm « füpflaus: NM s motus eoꝝ eét pp eandé intetionẽ in numero. AN —8 plus vna naui in nũero vni naute ín eadé i. Wnigs; e Clofum: « fili effe plus vno ínftro in nüero / $ cel - (CL eiufdé ſpeciei inſtroꝝ eftociofum. (T £t
ntctio ei? qð fuit oíctü in pmo oe celo mii; effet alius mũdus cct aliud copus celefte;
Tertius z68
2 fi eẽt aliud coꝛpus biet alíus motorẽ in numero a motore iftius coꝛporis:⁊ fí D eét:tüc moto: coiporis celeftis e&t málisnüeratus per nücrationes coꝛpoꝝ celeftuis.f.op ĩpoſſibile eft ꝙ vnícus motoꝛ in nüero fit duoꝝ cotpoz oiueríox in nücro: t ió artifex non Vtit plue vnoinftto cum ab co nó pueniat mfi vna actio. t vIt exiftimat ꝙ ipoflibilía cotingétía buic pofitiói cótíngüt buic qóponimus o intellus qui € in babitu eft vnus ín numero: t ía5 enumcrauit plu/ ra eoꝝ Zluépace in epiftola fua quà appellauit conti nuatione tellus cum boie: « cum ítalit qualis igit eft via ad otffoluédus ifti qóné oifficile. ¶ ODicamꝰ igit ꝙ manifeſtũ eft p bomonó eft itelliges in actu nifi pp Ainuationẽ itellus cũ coin acta. (I. Eteftét manifeftus ꝙ m3 fozma copulant adinuícé: ita g cogregatu ex eis fit vnicũ: ⁊ maxime íntellus mate ralis; intẽtio itellecta ín actu;?qà.n.coponit €x eio nó eit aliqó tertiũ aliud ab eis: ficut eft oe alyscornt pofitis cx mà ⁊ fozma , ¶ Cõtinuatio igit üntellecti cii boie ipoffibileeft vt ſit niſi per cótinuationé alte rius iſtax duax partiũ cum eo.f.partís que eſt de eo quafi mã:⁊ partie que eft oe ipſo ſ.de íntellu qfí fo2 ma. ¶ Et cũ oeclaratü eft ex pdictíe oubíitationib?: q» impoffibie eft vt intellect copuletcá ynoquogs bominus ⁊ numerct per namceratíoné coz: p parté que é oc eo quafi má. f.intellectus málé.remanet vt cótinuatio intellectoꝝ cii nobís bomib? fit per cóti; nuatione intẽtionis itellectecü nobís: 4 funt intẽtio nce imagínate.f. partis d eft in nobis oe eis aliq mõ quafí foꝛma. ¶ £t íó oicere paerus eé intelligété in potétia pót íntellígi duobus imodis.Quog vnus eft Q» fozme imagiate d funtin eo funt itellecte ín poté: tia.Scðs aüt qp íntellus mãlis quí inatus eft recipe intellecta illíus foome imaginate eft recipiés in po; tetia:⁊ continuatus cii nobís ín potétia. ¶ Z»eclara, tun eft igit qp pma pfectio íntellus oiffert a brimis pfectionib? aliaꝝ vᷣtutũ aĩe:⁊ q» D nomé pfectío oz 9 cis mó equoco ecótrario cí qó exiftimauit Alley". Et iõ oicít Alriftin diffone aie ꝙ ẽ pfectio pma coz porta nãlis oꝛganici:qð nódi eft manífeftü: vtrus p ocs virtutes pficíat comp? eodé modo: aut eſt ex eio aliqua per quá coꝛpus nó ꝑficit:⁊ ſi pficiat erit alio modo.([ Pꝛeparatioaũt deft ín virtute imaginati
ua itellectoz funilis eft pᷣparationibꝰ d funt in alys virtutib"aie.f.pfectionib^pmis aliaꝝ virtutus anie:
Pm boc ꝙ vtrags pparatio giat per gñationẽ ĩdiui/ dui:z coꝛrumpit᷑ per cozruptione eius:⁊ vlr numera tur p numeratione eius.¶ Etoifferuntin boc gp» iU
la épparatio in motore vt fit motoz.f.pparatio q eft
in itétionib^imaginatis&5cóa aüt eft pparatioin re
cipiẽte:⁊ eft pparatio que € tn pᷣmis pfectíonib?alia;
rus partiü anie : t pp banc filitudine ínter bas duas
Pparatiencs: eriftimauit 2luépace ꝙ nulla é bpara;
tio ad ré íntellectá fiẽdã nif pparatio exiis ín inte
tioníb? imagiatis. ¶ Et be oue pparatióes oifferüt
ficut terraa celo. Una .n.pᷣparatio é in motore vt fít
Solo fecun» dc qõnis.
IE x ĩtellectu mãli « itétio nc itellecta à actu fit maxí me vnus . qÀ .cópoif ex cie ñ € aliq tertii alio ab ció: (5 vio op po'",i2. met, $L CÓ, vbi.o, ꝙ itcllige qo fit cx itclligt bilí 4 intellu diſtictũ é ab itel(u,
à Ex b fami folet cópofit5 dicẽ 5^" entitatẽ a ptt bꝰdiſticta.vi de cofilt. 7. met.26.27.4 60.Có. « poc 2i2. 77.15 vt dc oppo" j̊
pb. 45.
Yoerfcoi €^ tutibꝰ aic of 3 | S S.L bocco.3 Alex.⁊ 2? oc 918«7.20,430 comen.
a Excludit of. Alexan. Secldit opi. Auẽp.oñdẽ do qũo ĩtelle ct? apud ipᷣʒ fit nücrat?,
moto. 2ilía aũt ẽ pparatio ín moto vt fít motü tre;
cipiés. ¶ £t iõ opinandii € að tà apparuit nobís cx fmone Airift.c» in aia fant oue ptes intellus.Quaꝝ vna eft recipice:cai? c£ oeclatü e b. 21lia aüt é ages; « ett illud qð facit intẽtiones à funt ín tute imagia tíua eé mouẽtes intellectũ mãlẽ ín actu poftgs erãt mouentes in potentia: vt poft apparebit ex (ermrone Ariſt.ꝙ be oue ptcs funt nó giiabiles neq; cozrapti bilce:z^g» agens cft oe recipiete q̃ſi foꝛma de mà vt
Com̃.ſuꝑ Ani. ex ⸗
a Cõtradcõ h ⁊.iꝛ· me.ↄ. 17. qꝛ 5.0. ^ tcl! pole5 c€ màs itellcct? agẽtis: [5 ibi oic ips nó cé mi ſz locũ.
⸗34 Lo v f. , &- Ue ei e i3 v bam vw tra h " Po ! ; i I) Will, ! ji ll M
—— — * —— —
5 7 — Xocfinimna IM
Part 76
Dj.tbes. poftoecarabit. (T Et iõ opinataeeft Z bemift? g^ — tísaiam cé imotalé.f, itellectũ fpeculátittü : c * dala· ca 27. nos ſumus inteilus agẽs: ⁊ ꝙ intellus ſpeculatiuus Plato.d.ꝙ vlia funt neq; gñabilia nca * d TL 799. —— nibil eftaliud nífi contínuatio íntellus agẽtis cũ ine — lia:c gp funt exũtia ex mete. ( t eft — sl LE UE tellectu máli trii ¶ Et nó € ficuteriftimauit ſz opi — B mó ⁊ falſus P5 dp fonát vba eius: c eft mo t t
VOR M nandi é ꝙ ín aia funt tres ptes íntellus.Quaz vna: — Zirift.laborauít deſtruere in metapbyfica. C qué WE eit íntellis recipiẽs.Scða aüréefficiés.Z ertiaaüt — íftaintétioaie eft ps vera in ꝓpõnib e $ di factü. Et due íftaz trii füteterne.f.agés «recipiés; — vantaias eẽ vtrügp/fmoztale:c nó moꝛtale. apo /
bl tertía aũt ẽ gnãbilis c cozruptibilis vno mó:eterna! — bilia.n-ipoffibile cft vt fint falfa £m totuz · Et nint ^ go
aüt alio modo. (|. rf qz opinati fumusex D fmo: — logicauerüt antiq: cin repfentatióe illius one, gaps neg inteilus mãlis ẽ vnicusoib^boib". ([-Etétey: oẽs leges.¶ Z-ertiaaüt qó quee quo — giá 9, ds boc fumus opínati g» fpés bumana eſt eterna:vt de /lis eſt aliqð ens nó eft alid fozmaz —* in mp AUN
»" beaiz.e." claratü ẽ inalys locis. ([ leceeít vt intellus mãlis — pma máiflcoiffoluit ¶ QOpinãdũ ẽ.n.ꝙ ift founát 54. 49 PbY«- nó fitoenudatusa pncipyenalib? cõibꝰtoti ſpẽi hu⸗ genꝰeẽ:quẽadmodũ.n.ſenſibile rri pe io DIIO — mane hmis ppónib? ⁊ fozmatioib^fingularib?cóu — «màs:ficitelligibile eẽ opʒ diuidi in ofla pis MM
A. busoibus.Decn.intellecta fünt vníca Pm recipiéss — bus-finaliqó file fozme:ctalíqó file mac italiud:it aunt «multa fm intétioné receptá.&cóm igitmodü fm. — neceeftin oi intelligẽtia abftracta d ĩtelligi "nm * in |
qué füt vnica necío funt eterna:cü eẽ nõ fugiat ſub⸗ — fi nó:nó eẽt multítudo ín foꝛmis abftractte: tra po agi fecto recepto.f.motore q ẽ intẽtio foꝛmaꝝ imagina; — claratü ẽ in pma pbía ꝙ nulla ẽ forma libera regina ni pnt t37:6 € (llic ĩpediẽs ex pte recipientis.Gñatio igit᷑ tétía fimplt nifi pma fozma que nibil — ant if "i d ⁊ coꝛruptio nõ € ei:niſi pp multitudine otingétéeis — fe:f5 e&ntía "eie qditas ci^: alic át foꝛe diue poc ge mt nó pp modii f5 qué fant vníca-([ £t iõ cũ in refpe — qdítateceffentía quoquo mó- (T. £t niſi ect Pell £ p ctu alicuius idiutdui fuerítcozruptü aliqð ĩtellectũ nus entiũ qo fauimus ín fcia aĩe:nõ poffemu j
, — - TP " - L ; DM . "e - (— * EL TT ^ DE E26 — — cm - , : —
loð aia tellectu diſtinguẽte. ¶ £t D inuit Ax.in pᷣmo iſtius ptus:vt poft videbit᷑. ¶ Et iſte modtl?7 7^ conc —— libri cũ.d.⁊ — per intellectũ ⁊ Fofiderare fant — fuimus céntiá itellectus mális:oiffolttt vr mul diuerſa (ta ꝙ int? cozrüpat alíqd aliud :ipmatitin — cótíngétesbuic ꝙ ponim? ꝙ intellect 7. fenullábs cozruptíoné. ([ £titenditpaligdaliud: — ta: qmi fi ree itellecta apud me aptid rellecti yt formas wnagiatas hũanas: ⁊ ĩtẽdit per foꝛmare per — modis:otínget ꝙ cũ ego fcíré aliqð int zc fí
intellectii receptioné que eft femp tnitellectu máli: — fciresétipm:calía multa ipoffibilia: L.— d n Tertio ð aia de q̃ intédebatoubitare ín D tractatu: cin illo:cũ.d. — rumus eũ cé multa:otinget vt rce itellec o: A fic IC i tpc10 — tno ſumus memores qzifte é nõ pamuꝰ. 3ntellect? — zaptdte fit vnus in fpé c oue ín — jn itinitu· AT aut paffitus é coꝛruptibilis:⁊ abíqs P nibiLitellígit. — itellecta babebit re itellectá : « fic pco * magit? — : | ¶ Et intédit pitellectü pamuũ étuté imagimatiud: — (I. Et erit ipoffibile vt diſcipuls — gean?^ s vt poft occlarabi£:s v[rifta intétio apparuítaremo: nififciad eftin magíftro fir irme gene iam
1 L| , j ni C bgid | ) pmoz intellectoꝝ p cozruptioné fui fübti: per qó eft — gere multitudine in reb" abftracríazquéadmod c, TM | copalatü cii nobís ⁊ vez: nece eft vt lluditellectus ſciremus hic nãm itellus nó poffemus VC 7-2 ue ii B nó fit co:ruptíbile fimplt: fs cozruptibileirefpectu — virtutes mouetesabftracte ocbet effe itellug 3 um à vniufcuíafqs indiuidui.¶ Et ex D mó poffemus or D latet multos modernos adco ꝙ negauen vcfot 1 pf m. cere gp intellus fpeculatiu? eft vnus ín oibus.£t cus qo vicit Ariſto. in tractatu fui Líbzi: ꝙ nece € ücrí E : ^fideratà fueritoc inis íntellectis Pm qp funtentia me abſtracte mouétes cozpa celeftía fint bm n frin pn, fimplt nó in refpectu alicuíus idiuidui vere dicun/ coꝛpoꝝ celeſtiũ. ¶ Et íó fcireocania necariu oit Pi | L Y tur cé etera:t qp nó itelligunt qñq;:⁊ qñq; nõ:ſed fcíédo pmá phiam ¶ Et iſte intellus wopi " (ita d I cep oM (p:tapillud céeft eís meduiiterecamiffum ⁊ eẽ re — eft vt íntelligat itellectus q eftínactu.Cü.mdl s emen n "ava | manẽs:ſm.n.multitudinẽ ⁊ diminutionẽ cõtiñgẽtẽ — mtfozmas máles dignioꝛ eft vt itelligat fount M Kf ioa poftrema pfectione funt gnãbilia ⁊ coꝛruptibi máles: íllud qð itellígit ex foꝛmis abftractt? 7 24 ni lia:⁊ fm ꝙ funt vnica ín nũero ſunt eterna. ([ boc — ex íntellígétía agete nó ipedit ips itellígere : pic 9 " uo t mela mt ^ baeo» erit ſi nõ fueritpofitü qp oifpó in poſtrema pfectio — málesefozopofitioaütoicés g» recipiẽs nibi ditio ; a | € ne in boie é ficut oífpó in itellectíscoib^oib^.f.ppeé in actu ex eo qð recipit: nõ o fimplirfs cii co" ru oi i .C mũdi nó oenudaf a tali idwiiduo e&. bocn.ipoleee ne .ſ.ꝙ nó eft nece vtrecipiés nó fit alid in? recipi 'g
nó émanifeftü. ([ 3mmo dicẽs bocpótbéreróné — no:fed vt non fit ín actu aligd ex co qp illud qi | «cám fufficiété ⁊ facienté aias gefcéte qiii cü fapia — ficut pᷣdiximus.¶ 3immo debes fcire gp repe ad «et in alid mó ppo boiuseftficat modus artificio — tellect? agénead iffi intellecti eft refpect Ire rü eẽ ín modis ppꝛus boius exiſtimat ꝙ impole eſt diaphanů.:⁊ reſpectꝰfoꝛmaxꝝ mãliũ ad (DI eo oe Ou vt tota babítatto fugíata pbia:ficutopinádus eft g» — ctus colorisad oiapbanü:quéadmodii.n.luP elleci impole é vt fugiat abartifícus nãlibꝰ. foimaliqps ctio diaphani fic íntellect? agée cft pfectto colore c eius caruerit eĩs.ſ.artificis..g.quarta terrefepte/ mãlis:⁊ quẽadmodũ oiapbanii nó mous red trionalis nõ carebunt eis alie quarte: qz bocm.oecla — neqs recipit eũ nífi qii lucet:ita ifte intelle C TREE b ratũ eſt ꝙ babitatio eft poffibilis in ptemerídiena; — pit itellecta d fant bic mfi fm qp pficit ptr lux fadt tí li:ſicut ín feptétrionali.So1te (gif pbia iuenifin ma lectũ:⁊ illuminat᷑ per ipm. £tquéadmod! crc dia⸗ fi iori pte ſubiecti in oi tpe ficut bó iuenit ab homĩe ⁊ — color in potétia eẽ in actu:ita gp poffit wá rétió b
equus ab equo. 7nteltue igit ſpeculatiuꝰ eft nó giia, phanũ:ita intellect? agens facit intẽtioes A alio fs
biliszeqs corruptibilis fm büc modũ · ¶ Et vlrita — itellectas ínactu:ita q» recipiteae itellec? mee c eft oc itellectuagéte creáte intellecta: ficit de intel/ — boc igit eftintelligédü oe íntellectu m9? opfid , ^ | .W lectu diſtinguẽte recipiéte:quéadmodus.nintelle, — ¶ Et cũ ĩtellectꝰ mális fuerit copulati? ticuʒ ud ctus agéenüds quiefcitagiiando «creádo fímpli:ls — tur per ítellectü agenté:tüc nos ſumus —— ái MN ab bac.f. gíiatióc euacuat᷑ aliq ſubiectũ:ita eſt deĩ. —itellectu agẽte:⁊ ifta diſpõ o: adeptio 75 quc P? 4l
[ i hi ü S li in f
Y. iber brin
* ientiam que eft in oíícipuload modũ fm qué ille
i8nis gnát ali ignẽ fibi files in (pé: qà eft.impodibi
t Et boc qà ícitü eft idem in magiftro oilcípu
[ -— boc modo fecit "iola.credere: o» oifciplina effet
A Wermoratio.Kcü igit pofucrimus res intelligibile:
mir e apud me ⁊ apud te:multa in ſubto fm g» € ve:
| o5 «5.14 Irnaginatióie vnã ín fubto fm q eft vna T d e eftintellus ene; eft málie: oiffoluunt ifte qo p [^59 cep lente, ¶ Modus aüt qué exiftimauit Zluepa: 1. aep lloluere qónes adueniétes (ap B gp intellus eft
B orn Sut multa.ſ.modũ qué oedit in (ua epla intitula «7! WMEótinuatio itellectus cii boiemó eft moduscõue
"ibi eei ad diſſoluendũ iftà qoné. 3ntellectue eni que
4| wgeoftrauit in fua epiftola cẽ vnus qii laborauit in pod ira ido iſtã qóné:aliuseftab itellecta qué demõ
nit niü t illic multa:cü itellectus qué oemóftrauit ce p £t t Uitellusagene indstü eft foꝛma necio itelle
(i —* Peculatiui. Intellus vo qué oemonítrauit effe | Y "t 1t fpecie eft intellect? fpeculatíuus. Doc auté i Hi :Ét ne f. itellect? equoce dẽ oe fpeculatiuo ⁊ agente. MA iui ſillud qð itellígit oc boc noie intelle in otio n Pinoníbue oppofitis.f. cócludenti itellectus etfe
| cone T COcludenti itellectü eé vnus eft intétio nó 2M — illud qð poft dedit in boc .f. ꝙ itellectus Pj ón& c. 11 c fpeculatiu? multimnon oiffolüit banc fi r * Ap fi illud qó itelligit ín ouob^fmonib"oppo | os boc noie intellectꝰ ſit intétio equóca; tüc ow " Gd :9 €rit fopbiftíca nó oifputatiua.([- Ptnó idco W^ ^ Roj ne eft qp qóneoquas deait ille vir in illa epi D (| mà ^— piffoluütarnift ex b mó: fille oubitatióes " ^olne t : lopbiftice:fs diſputatiue:⁊ per iſtũ modü oif " Tit er, t0 in qua oubitabat ín itellectu màli vtrü y ta o trinfecus aut copalatus: «cà boc fit oeclaratus / .' Air ad eeponendum fermonem Ariſto. s COIndc neq; mixtũ effc rónabile eft ipfum ; Cütporíz qualíe enim vtíqs fieret: aut frigi⸗ us:aut calidus:⁊ vríqs oꝛganuʒ aliquod trit ſicut ſenſitiuo: nunc autem nullument. Ex bene iam dicentes (unt animam effe lo Qum ſpecierum: verum not tótá fed intelle giua:neq; actu fed potentía fpecice. Et idconeceffceft vtmon fit mixtꝰ cũ coy Eauoniam ſi eſſet mixtus cus coꝛpore: fr effet ínalíqua oífpóne: ant calídue: aut SÍdue:ant baberet in(trumentá ficut ba^ | p ntíene;imodo aũt non eft ít, Recte T NDS deruntbícentea qpantma eft locus foꝛ |... e icd rion yniuerſa: fed íntellísene: ne» & | "Coeneín endelecbía fed ín potéria, i dliget eft alia oemóftratio » intellec? mãlis nõ eft tide nes coꝛpꝰ:neq; virt" ín co:pore. (| £t.o. Ult nete «C. qꝛ nà eius eft ifta quà narrauí ta» l'ect iſceret cu nó e cor cneceffe luit vt admifceret cii corpe.i fn at in €o fiti cp ad mífce£ cü coꝛpe:vt oeclara iym. D.o.fcóam rónes fup D«z.o.fi.n.effet ad; ifs : 3CUfln.effet vtus in copore : tüc ez alíqua litas. I qualitas: c fí bet qualitatẽ tũc ila qua: lllo e, Itribueret᷑ calido:aut frigido.f. Cópleríóí x. Ene tt Coplexio:aut effet qualitas exito in cóple, iij addita cópleriificut eft oe aia fenfibiliz so 8Mebiet inſtẽm conporale (7 25,.(s nó.
sg 4 ; *397 — Tertio s 9-1. fed non bs qualítatéattribütá calido 4 frigido: neqs bs inftém.ergo nó eft mixtũ cũ coꝛꝑe.¶ Et cõ PDigreſio. ſiderare oebemue ín cófecutióe ⁊ deſtructiõe vtrũ
effet ficut imaginatio ad cóes fentienté. ( Qm̃aũt
¶ Et fi cét attributa cóplexionitüc ficut oicit m us effe fo:me lapidis in aia effet ídes ci cius cffe epa esee
Yei t ad intentioné fuí idoli eft ficut ppoztio fenfua "hr2«có- 20.
* T.355. , Cot$ ad intentiones quings ſenſuum. Uirtus Cogita; Edo a.
tiua eft oc genere virtutum exiſtentium ín coapore, ¶ £t D apte dixit Zirifto.ín illo Libo cus pofuit vir
oeclaratus eft illíc boc effe ipoflibile. Et o: Sale, Exro: ft
ſalis:ꝙ cogitatiua eft rónalís:z vnus co:us am haic Bet Albelfarag babyloniéfie in pid to ín líb^oe fenfu « fenfato. (| 2,0, recte igit pipe; Sesa ps ex rüt oicétesaiam ee loci formari.i, cum peclarars Potitinateze firg nó eft mixtus alicui coꝛpori tũc recte Dixerunt
: Com̃.ſuꝑ Ani. xx3
NR É ads UM NES TN NEC m eoa vw TP LR L^ — — — — — — xi T mer - i s EUM NE qe — A —À ed et — TR ; " — t9 APONÉ — — E ] 22: 528 , 3 "E : - MD ERS 1 — —— 1 —— E odi : g » : - —— — — mcns . - — s BI P I m CEN — — — — — — — * — — - : — — amem - * — — — — — — E : — — — — * — - — — — — X * — - - " » E — E " - — — à s: cap — — —— — —* — — — — — ẽ — — — — — — S — — — — — — 2 - — — * ex — I e : - . - t ——— ———— — x ẽ - ẽ — — — * — — —— F — — — MEC REM cnr ERN , — — — — — — — — — — — — — - » — — — — * J ——n — d - - — * - — — — — E — J — — — E EET. — — E — — — — — — — * ME TE z— — — a I: — ẽ — — - - — — — — * | s -— zs — F — — —— — —— ——— — — — —— ————— -—«-«€€^«———— —— - c ——n — — — E : we » — —À A—M-*— — — — — — ——— — — — zs — ] — — — p * ERGO —— —— — — — à - — — —ñi t LUI — — ẽ —— — — — HM — TE — i E — — — — — — — — — — — —— — — — — — - T — — | - . I — — —— — — — —7z,— — — — — * ur a — — —— — — —
De Anima
deleribẽtes alam eẽ loci foꝛmarũ: cii nó acceperũt
in notificãdo ſubam e? ppinds iſtã ↄſilicudinẽ ⁊ có ueniẽtiã que eſt ĩter ipſam ad ſpẽs:⁊ locũ ad locatũ. (25.0. (510 vniueria f ĩtelligẽs.i.ſʒ iſta ↄſilitudo nó o5 accipi in ĩtelligẽdo oẽs pte aĩe:ſʒ tra m afa rõ nalí:alie.n.ptee anic funt fozme in matergs:rónalts auté nó. 2.0.1 forme nó in pfectióe:fs in potétia: fs locus differt ab aía oíftinctiua itelligete in boc cp locus mbil eft cog que funt ín eo:anima aüt ronalis
mãlis cft foꝛme exiſtẽtes in ea non actu:ſʒ potẽtia:⁊
^F. co á nõ in telligunt nifi gofititudiné
fecit bocne aligs itelligat ex bac oefcriptióe ꝙ gen? acceptü in ea fit genus verü:nó rbetoricü:fed coget bomoin talib? rebus: que nó itelligant ni(i p ↄſimi litudinẽ vt notíficet ca p talía genera rbetorica.
non C, £ifiati nó ſimllis fir ipaffibilitae fenfiti^ ric. ofc)- nícitellectiui manifeftum e(t ep oꝛganis ⁊
2.up tp
e.345 4^ fenfu. Senſus.n.nõ pót ſentire ex valdefen
pb.có. 94. 28 aia.iaꝰ.
fibili:vt (on ex magnis ſonis: eqs cr foztf bue odoribꝰ:⁊ coloríb?:ieqs videre ; eq
» edorare. $ed intellect? cami itellígat aliqd
valde íntellígibile:nó minus itellígit infima fcd « magie. Sẽſitiuũ quide. n.nó fine coz pore eft;íutellectue aũt fcparabilie.
¶ £i aũt pꝛiuatio paſſionis ín (cntíente: ⁊
ín foztriatíóc per intellectuʒ nõ eft cõſimilis mauífeftá cfti ſenſu.Sẽſus.n.nõpoͤt fentí rc poft foꝛte fenfató. C1.g. poft fonoe marí mosꝛ:aut poft colorce foꝛtes:aut poft odo" res foꝛtes. Intellectus afit cum intellexerit aliqð foꝛte ĩtelligibiliũ:tũc nó minꝰ itelliget illud qð eft (ub pꝛio imo magis.Sẽtiẽs.n. nõ eſt extra coꝛpꝰ. Iſte aũt € abſtractus.
2 (LE declarauit a» itellectus mãlis nó admiſcet᷑ ma
MDec € condi tionccía oe míatioib?ne ecffirijo vt
gppentía fen fui orant ab £o qð vidcE p rõnẽ.ið p cc. €om,21. 1 9? pb T 26,
teric: icepit notificare ꝙ boc cóuenit apparentibus. "Dec.n.eft códitio neceffaría neceffarys oemrationi bus.f. vt apparétia fenfti nó oifferát ab eo qð videt p róné.(T. £t dixit:qm̃ aüt puatio paffionís ⁊c̃.i.qm̃ puatío tráfmutationie exiſtẽtis in fenfu nó eft fimi lís puatíoní trãſmutationis exiſtẽtis in itellectu vt demõſtratũ fuit ratione: manifeſtuz eft ex apparen / tibꝰ. Pꝛiuatio eni trãſmutationis in ĩtellectu debet effe pura:⁊ nó eft ita puatío trãſmutationis tn fenfu cü fenfus fit virtus malis. ¶ ».o-fenfus enl nó pót ſentire cC.i.« fignum eius eft:qri fenfus no pot fen; tire fua fenfibilía ↄuenientia fibi quádo fenferit ali q fozte:treccffent ab eo fubito ad illud aliud fenfi bile CL.g.quádo fenfus audit?recefferit a magno fo; no;ut vifus a foatí colore: olfat? a foꝛti odore: «cá ín boc eft paffíío « tráfmutatio que accidit fentienti a fozti fenfato.([. £t cá buius tráfmutationis eft: q»
- eftvírtus in co»pore. ¶ Et cus oemóftrauit boc qo
videt oc oemóftranone ín feníu: íncepit notificare € cõtrariũ eft oe íntellectu:t oir ít: fed intellect" intellexerit alíq5 fozte etc· i intellectus quádo tnteL lexerít aliqó fozte intelligibile:tüc facilius itelliget íntellígibile nó fote: vndc fcimus ꝙ nó patit neas tranfmuta£ a fozti intelligibili. ¶ £tcii ocmonftra titt eos effe diuerſos in I5 ocdit cám:c-o.fentiés enis
nõ eft extra cox^:ifte aüt eft abf'ractus 4. «cà in
eft ꝙ pue fuit oeclaratü.f.g» fentíésno eft extracoz
emónftrátionern: qz cum diximus qp fi in
jp A p $c
üssintellecttie aute eft abftraetus. (C ECpom c ove büc fermoné oemonftrationé terttà per fef
— etn * id tranfmutat effentialiter nó accídentaltter:t Tic di te alio:hoc enís conceffus eft in intellectunee * vt tranfmutatio cõtingat ei apud fud acr J que eft intelligere:ſicut eft un fenfu fit virmie
d aliter: neceffe eft vt non T tat per fe «effentialiter: neceff cipiensif y
ín co:pore omnino.fOmnis enim virtue rec alíquo co:pore oebet tráfimutari fa qp € — ¶ Et ideo nó ops obycere huic argumẽto ex
tationes virtutũ imaginationis ⁊ maxim⸗ ue In intellectu.n.criftimat accidere fatigato ^ mõ: Et nõ eft ita nifi accidentalt. naf tatiua eft oe gencre virtutü fenfibilium.3m38 . ua alit « cogitatiua rememoratiua non fun "iffi loco virtutis fenfibilís: (deo nó indiget eis P ib abfentia fenfibilie: ⁊ oce iuuãt fe ad pf prr ab giné rei fenfibilío vt afpíciat eam virtue To isa ftracta:c extrabat intentioné vlem:t poftea —8* eam.i.cõpꝛehẽdat eà. ¶ £t fozte fícut * — cít büc fmoné ad verificãdũ pdictas demratio⸗
¶ Cuz afit fic fingula fuit vt ſciens viai
aciũ ioc aũt accidit c(i poſſit oparP" ipm. Eſt qdé ⁊ tũc potentia quod⸗ nó tíi fit ante adífcercant iuenire · E Pe" atit fcípfum tunc pót íntellígere. .. «(did ¶ Ætcuz —— fic.f.ficut t? at ín actu. Et boc otíngit qfi poterit idle ó
ꝑ ſe:tũc ẽt erit in potentía quoquo "mo: "m
codẽ mõ quo ante erat anteqᷓ; ſclui gj nit.f£típfctuncpót itelligere per fe "T ¶ Etcus ín eo fuerit vñũquodq; intellecto qii itd do ficut oicit in ſciente g eft ſciens in actu ee lecta fuerínt in eo entía ín actu: t boc cr intel » Lb rit per alid. ¶ £t boc q dixit eft o2nt1à -
intellectu earũ nó eft alíud ab eis if^ Vi cecellig quá funt intellecta iſtius íntellectule, ^ verfecti un fe effentialíter «nó accidentalit£^ i cic egt uenit ín pmo intelligente qo nibil V émo ¶ £t poſumus exponere iftum 077 7 (age rabitieoícit in fuo tractatu oe itle ic vnum j^ «eft ꝙ cum (ntellectus fuerit in €f 7c vonriont titm : t poterít intelligere ſeipſam C. tiones quam abftrabeta ſe:ſᷣm gabftrabt p tellcct j rum que fant extra animam:(L £tf C Mi bebít íntellecta : ⁊ nos perfcrutabime T M FK fitpeffibileautnó. - ' c Quon?
p, ua v]
(t recipi? qund ex a | eder " * áfmw (m
accidit ín intellectu oe trãſmutatioe ppter Pirat rita
— —— A — a o t ammo 9^ 099 8. 4 54 amu — Ge AMD SR o —(Pé P, V c
Y iber
wf] €1onías aũt aliudeſt magnitu lido ⁊ maguítudíníecé:z aqua | Ji aque cé: fic i multis alijs: M4 jo aũt in oib?, Sn quibufdam Aeni ideʒ eſt eſſe carnis cartié
cffe. Et alio; aut aliter habẽte diſcernit intellectus. Caro eni non ſine ma
, gti
iid Iria:fed ficut fimum bocn boc.
"t s ^ Rmagnitudo eftalíquíd: ⁊ effcaque wha — Pnd:z ficinmultiealijo:(cdnonín omnt 4 i. Sn abuſda.n.eſſe carnis idem eſtcum
Came. Neceſſe eft or crperimétetur aut per
llo:ant per diuerſam oifpofitíonem. fca TO chi nó eſt extra materiaʒ ficut fimítae cft Alquid boc: in alíquo boc.
Cum cóblenit fermoné oe notificatióe abe ite lectus mãlis:⁊ oedít oifferentíá iter ipfam
1fübam fentíétis mãlis incepit oare eti osiam iter lecti in actu ⁊ imaginationé ín actu. Exiftimat 215 c» imaginatio ipfa eft itellectus:z pcipue cus oí us p eppotio eius ad intellectü eft ficut ppoztio tnlibilis ad fenfurm.f-q» mouet ipm: exiftimat g» — t motu ocbét e£ eiuſdẽ ſpei. ¶ Et icepit dice ⸗ "à q? magnítudo eftaligd «c.i. t q? boc inditídui Migd c itétio per quá boc idiuidti eft ene.f.gdi;
" E fo:ma eius eft aliud. Ul.g.q bec aqua eft aliud a entioii.forma per quà bec ad eft ens: aliud eft ab (25.0.4 fic ín multisalue.i. D accidit fimilr ín multis reb? f.in oibus copofitis ez má z fozma:z oi; Kit:fed nó in oibus ad excipiendü res abftractas:c d funt res fímplices 2 non cópofite- (I: Po.ín abuſdã tli cé carnis idẽ eftcü carne.i.t cá pp quà be oue in tiones nó inueniun£ in olb? entibus eft p adítas
1 centia ín entíbuo fímplicib^eft ide. Ul.a.o effe car nis idé eft cus carne:qꝛ itentio camís in eís no eft ín j mã. ¶ Et cũ iduxit pcedés in boc fmone oedit cófe qués;t otXit nece eft vt experimétet «c.i cü fuerit Declaratus cp entia fenfibilia oinidunt ín oupler eé *f-ín boc fíngalare:t ſuam formãmeceſſe eft et vir? Werimentatiua.i.cõpꝛehẽſiua cõpꝛehendat eã: aut Wbuas virtutes:aut per vná:fs ouab? oifponibus oí üerfis:cus duabꝰ aüt virtutiberit: qii copicbederit
lar oper fedf-founá fingulariter: « idiuiduü fingu
N Q * per vnã vo virtutẽ ⁊ otípóné diuerſam ent: / in ;. Copzebéderit alietaté que eft iter bas duas inten
NL tiones, (3 eni cóptebéditalietaté iter ouo nece cft 1
iu Vteclarari eft:vtfit i hi tu ei VERE Vnum vno modo t multa alio Ius dodo, "t ifta eftoifpofitio itellectus in cópzebéden 3s SOalietaré que eft iter fon mà « idinidui: compiebé e —— per fec Cobtebédir idiuidui mediante Ii. titer Lóptebédit igit alietaté inter ea poífpónéq e test at:queadmodii fenfus cóis cõpꝛehẽdit alieta NN plnp et fenfibilía per diſpoſitionẽ oiuerfas.f.feníus Los —— z qꝛ iſtas foꝛmas nõ compꝛehẽdit itelle ssa cu materye.idco cõpꝛehẽdit eas per diſpõ / 4 vw axi, iterfatur. (T. Et cũ notificauít a» neceffe eft biner Copzebédat bas duas intétioneg per virtucé 55, lt cõpꝛehẽdat alíetate earü per vnicá vir ingj pm diuer lam diſpönẽ· dedit caufam pp quas ver eel in cõpꝛehendẽdo ba duas intétiones oí Pone:t dixit. caro enim nó eft extra mámá:
Tertius ge caufa ppter quá fonma nó cópzebendit ab itellecta nifí cus má facit ipm íntellectii cópzebendere eam. diuerſa oifpone ell:g foꝛme nó funtextra inàs.So2, mà eni carnte non oenudatur a mã:ſed femp intelli
Bitur cum matería: ficut fimitas cũ nafo: cũ fimitas. fitaliquid boc ín alíquo boc:1 ficeft oe fozmis fenfiz. bilibus.f.g» fantaliquid boc ín aliquo boc. .
¶ Senſitiuo adem ígi£ calidus « frigidá tu
dícat:quoz ro Qdácítcaro. Allo aát aut fc^ parabilí:aut ficut círcunflera linca (cbét ad feipfamcá extẽſa ſit:carnis céoíifccrnít,
¶ Ipla igit per ſentiẽs erperímétat calidus ⁊ frigidũ.Et ree Q (unt ín carncafrinmilant cie quc fünt ílli?. Et erperimétat peraliud. ant Pm diſpoſitionez línce fperalío quadíg. buratquíd eſt e(Te carnis.
([ biat.ipía igit ⁊c.i.⁊ ci nece eft experimentare reg
diuerſas per vírtutes diuerſas: « per fentiésaüt: p. fibi fímilta eyperiméta£ anima calídü a frígidum: ibi fimilia: neceffe cft m exéplum vr reg exiſtẽs in. came per quá caro eft qð eft «nó illud per qó eft ca Vída aut frigida fit fimilis virtuti copzebédéti eam: 1 vt exꝑimẽtet᷑ peralíam virtuté. ([ Et dixit aſſimi lant eisque funt illi^: q2 nece eft vt ppo:tio que eft itentionis ad itentioné.(.indiuidualts ad vem fit ſi
cut ppottio virtutis cóprebédétisalteri ea ad yw Cũ due ites tute copzebedété alterã.Et cus neceffe eft vt due (n. tionco finr di tctionce fint diuerſe:neceſſe eft vt vᷣtutes (int diuer / ucrfcncécceft
DINE 22 tan ld zd cn vt tutto fint ———— igit nõ eft imaginatiua:cũ iaʒ declara biucríc. 3$
i é. 1 £0. ne Linee «Gf nece eft vt forma experimentet p ali qua virtate: boc erít ex hac vtute:aut p oi fponey fi
milé linee recte: cii intellexerit pmá fozmi ín acomlwhey
bacre fingularautfm diſponeʒ fimile linee fpali: quado fuerit reuerfa querédo intelligere ét quidita tem illius:deĩde quiditaté illius quiditatis quoufqs pueniat ad fimplicé quiditatẽ in ílla re.C].g.q pmo itelligit adítaté carnis.o-querít íntellígere quidita tem tibus gdítatis.o.quíditaté iftius qdítatis;; boc erit ous inueniet quíditate ín quíditate:t non ceffa, bit quoufqs perueníat ad fozmam fimplices. £t boc intendebar cus dixit: diu ouratá. op iftud intellige
re intellectum erit fimiliter in carne:dum erítpoffu
bile in care ꝙ gdítae eius babeat quiditatẽ. ¶ 3itegafít ínbio "E in abſtractiõe funt re^ cttm ficut ſimũ. Cumcõtinuo eni cft, £2 aũt ꝗderat eſſe ſi eſt alterũ: rectoeé z rer — aliud. Sin.dualitas altero ítaqs alt (eba^ bétc indicat. Et oĩno crgo fic fepabiles rcg. ms (4 quí círca itellectiá funt. EI ¶ Etẽtin reb? exñtibꝰ in matbefi. Kectũ eft ficut ſimitas.Eſt.n.cũ qsto otínno: fm aüt eſſe recti aliud eftab co. Sic igit erptmóra, tur:tũc igit ꝑ alind.Et qꝛ diſpõeiu⸗ ſit alia. Et vlr diſpoſitio rerũ que funt ín itellectu currit ſicut ree abſtracte a matería, (L5 iftud itelligere itellectus nó tris inenir in peb* ií málib^fed ín matbematicis. Rectũ : qieft in cóti Cori fap Ani. KK 4 —
lo Vtutís imaginatiue ⁊ fenfibilía. 7^ oc anina, cxperunétat per aliud:aut fm oiípó. tex.cójs
* * 93 m
ew o.
l—— — — TES.
— ——
viU mir ;
225facrítre motum a má potéit abftra hi ab itcltua mã:lz n hẽat cẽ niñ i má fi cut éi mathe adaticig t qð fucrit propin quas mác nõ poterit,
MNiſi eẽt mà ñ cét paſſio: fs qüo h ſit ĩ⸗ telligẽdũ. ví dc.j (0:28. in com.L4e
I Dc Anima
ntio ftnt flmitas ia nafomecetfe eft quẽadmodũ in/
«ellectue intelligit ſimitatẽ copofitas ex naſoꝛita in/
tciligit aditaté recti cõpoſitã cü ↄtinuo.¶ Et ofxít: 4 ét in reb? «C.í.crectü «cé eius filie cx reb? marbe
Part 77
maticie eft file ad cé (imitate in niafo.tectü.n.ertus (Lt Ct vtrü eſt in fe itellígibile: qiii ati
cótinito ficat fímitae in naſo · ¶ 2».0.fm aüt effe:ee in recto eft aliad a gditate ↄtinui:lʒ alterü eo nó i7 ueniat niſ in alio · ¶ 2»-0-1i igit «€.1.cit igit poſueri inus dq in matbematicís ec funt duo:quoꝝ vnus eſt ín altero:tüc aia nó experimẽtat ea niſi per ali veu
gibilis eſt Anũ aũt aliqd itelligibile eſt ſpe cie Si ait fit mixtum aligd habebit qð ta^ cit intelligibile ipſum ſicut ala.
- titel⸗ ſectus erit allarũ rez. fino eft ĩtellectuʒ alio in5. Sed illud foztmatí per itellcctus fuerit vun faa forma:aut erit mittio in coab al quo:q$ ipm fecit itellm: ſiẽ eſt de alijs· T
(Rio fo
(es: (5 per diſponẽ d diuerſatĩ cii nó intelligiteanifi. (T Iſta eſt lecugda oubitario de intellectu materia ; julia fell$ Pig it pe
ci rc:l5 nó intelligat ea cũ mà ſenſibili Sciẽdũ eft enim cp oifpó babita ab ĩtellectu que oett at ineo. qii cóprebendit formaotérus pmas fenfibiles eft ei per fenfus; toifpó que diuerat in eo per comptebe ftoné gditatis t foeme: eft eni oifpó diuerſa in fe nõ p ſenſus:⁊ iõ affimilat 2frifto, ipm linee fpali in bac oifporiev plato düt línce gyvatiue: t per banc diſpoſi tionẽ intelligit foꝛmas rerũ mathematicarũ ci from accepit intelIndo eas magnitudíné ſ enfibiles. 5 ) o.c vlr diſpoſitio rez «c. vt mibi videt « vlt oífpó rez de cõpꝛehẽdit intellus inuenit ín co in mó Pm qué funt ín fe in ppingtate 4 diſtãtia:ab abftractíóe a mã. Qð igit eo zfucrit remotum a mã:poterit ab» ftrabí ab intellectuabíqs má: l5 nó babeat eẽ nifí in mã ficut eft ín matbematicio t qð cozus fuerit ppin quum materie non poterít:cum (git dixit fm q» res ábftracte a materia intendit fm modü effendi in re bue abftractís a materia wi o2díne ĩ quo ſunt oe ab ftractíone ff ifte fermo fit completus fcripto. — ,
¶ Zubitabit aũt vtíqs aligs ſi intellus fitti/ plex ẽ ⁊ ĩpaſſibilis ⁊ nulli nihil b; cõe:ſiẽ di cit Anaxa. qũo itelliget: ſi intelligere patt alí adeft. Inqᷓ;tuʒ.n.aliꝗd cóc vtriſq; eſt: hoc adéagere:íllud vᷣo patí videt᷑. ¶ Et dubitet bomo intellectꝰ eft ſimplex nó batiẽs: 7 qp ipoffibile c(t vt beat alíquas cõicationẽ cũ alía re:ficotrit Zinara.£2 io^ quomodo git ĩtelligit g» formare per itelle etim eftaliqua paſſio.Quoniã ppter boc qaliqd eft comme vtríqs exiſtimat qzalte ríicogagít c alterum patítur. ! (I: Cü pedit oifferentiá ínter intelligere ⁊ imaginari⸗ reuerſus ẽ ad dubitandũ oc itellectà paſſibili. ¶ £t dixit:⁊ dubitat hõ ⁊c̃i.⁊ dubitat bó in hoc gð dictũ eit ꝙ itellus malis eft Amplex « nó paffibilis: qz nõ cxíftimat ipfum babere coícatione aliquas cm re materiali fícut dixit Anaxa · t ficut declaratum fuit pᷣus Queſtio aũt eft qũo intelligat ꝙ foꝛmare ꝑ i iellectũ fit paſſio.i.de genere virtutũ paſſiuaꝝ:⁊ꝛ nul lam babeat cõicationẽ cũ re a qua patít:qri per ali. quod cóe ageti t patienti exiſtimat boc ageret boc pati Hifi effet enim materia nõ effet paſſio. Et cum poſuerimus intellectum nõ effe materiá neq; in ma tcria: qũo igit intelligemus cii boc ꝙ intelligere eſt haſio:nõ actío. «| Sumus igit iter duo:aut vt non ponamts o iteltigere eft in capto paſſiõis: aut pora T cp itellece? mãlis cõicat coipori:-quéadmodum oma 5* is mouẽs ipm cõis eſt corpori. ¶ Ampliꝰ at fi (i itelligibilíe « ipſe:aut.n. alijs inerit itellus:ſi nõ ſᷣm aliud ipſe intelli
M . Ay rb ut
. 4 , eii! cci ¶ Cuz dedit has ouas qónce oe intellect dli ' ont
«eit vtram.eft.in fc intelligibilis nó. per naturá ex
(été in.co;adeo q intellas c intellectu in eoide a * p» * id N
oibus imodie:fícat cft diſpoſitio in rebus abftract aut intellectü cx eo eft aliud quoquo modo ab ipfe: Et dixit etiã vtrus eft in fe ⁊c̃i.⁊ etiã vttu jj eítilud qóeftántellectum cy co:neceffc cft eni alte rum duorum aut vtalie ree que funt extra anima béant intellecti : fi intellectus eft intellectum €E OS. oibus modisrc nó eft alius modus oe itelligere f
fs íntellígereeft idem in omnibus rebus:aut vt no
fit intellectum per fe:f5 per intétioné ur co que : ipm intell(gibilésficut cft diſpoſitio in reb? que * extraanimii c tactiievt videt : tllad qó conſequi bácpofitioné:c eft ꝙ intellus in fecft nó intel d t ¶ Et abbꝛeuiatio dubitatiõois cft calis vt videar enim eric intellectum ficut alie res abftractc int⸗ cte: fic res quie funt extra animá erüt intelliget t aut erít intellectii fícutalie resque funt extra aio» 4 ſic erit in fe non intelligẽs:neq; compzebédt?
¶ It patiꝗdẽ ſᷣm coc a diuiſuz c(t p! i £i potctia quodãmodo ẽ itcllígibilíaift lec? Seaactu níbilanted; itclligat. £2 P» aüt ficzficut intabnla nibil cft act feripl" quod quidem accidit in intellectu. "
¶ Sicamus igitur ꝙ paſſio Pr ꝙ prius batur eft vníterfalie Etꝙ intellectus in potentia quoquo modo intellecta. fcctione antem nion cft quonfqs telig « q accidit ín intellect bcbet currere curít : fcilícet ficut tabula eft aptata picin remon picta in actu omnino. it
pit diſſoluere eas:⁊ pmo pᷣmam Dices. Cio W E mus d» intellectus málie eftaliquid fimple* ^liqu T mixtũz cas aliquo opinádo g intelligere dt27 a Cof paſſio:⁊ iam oeclaratü eft (n ylibus ferinont oit que agunt zpatiunt cõicant in ſubiecto solict itc Sicamus igit ꝙ paffto «c.i. (fta queſtio 9! 9 e md i fcíédo q» paffto qua pzius vtebamur in qore sg fif.
gie vniuerfalís q5 aliqó dcm̃ ín rebus naltbt affío in paſſiuũ.O.expoſuit qd fignificat boc nom" F i.c iffa.
intétio vníuerfalís oc paffione (n intelle
ud eft:nífi qó eſt in potétia ítellectit: 10 €^ | : m eſſe ilc? A d if
íatellectu: cofrit.a» inrellus cft in poteti⸗ eppali (o ji" ect m euo! ad
« perfectio modo equiuoco dicunt CIT vriont?. málíbus. Z»juerfítas.n.iftius it£tionte- ro Dstipug que eft ir intelli a receptione d rco eſt
l $a "p Pitiaee
» X iber
ly d -Keeft ad quà ducit ratio. Uli nó eft opinãdũ ꝙ pila wma mà eftcáreceptionie:ícd cá receptionis tráfimutabi » lis:teft receptio buius ſingularis.Cã aüt receptióis fimplt eft ifta nã. ¶f Et ex boc mó fuit pole q» coꝛpo "ings. : 'à celeftia recíperet fo2mas abftractas 4 íntelligerét wBdre €26:t fuít pole vt itelligentie abftracte " pficerent p «qum. feadínuice. Et ſi nó:nó eétpole vt illic intelligeret
^ ipa ICapiés:meqs receptibile: vii videm? q» illð qð eft li
jt ita beratii ab bac nà eft pꝛimũ itelligẽs. ¶ £t ponendo "o. iſtã nãm oíffoluet ditio dicẽs quo intelligit multi di vis tudo ⁊ qüo intelligunt multe ex foꝛmis abftractís, jfi eoe Etitells idé eft ineiscü itcllecro.* ([. Et cũ notifica j uit modü paffiois ín intellu:z g» equoceoz in ĩtellu
, 1n reb" málib^icepit oare cy reb? fenfibilib? exem & LS i plü p qó itelligit ifta ĩtẽtio ur ĩtellu mãli:⁊ l5 nó fit verũ:tñ eft vía ad itelligedii. Et ifte modus ooctrie
"4 neceffari? eft in talib? rcb*:ls fit rbetozicus. ¶ Et oí Nate Fit t að accidit iri ĩtellu gẽ.i. ⁊ ĩtelligẽdũ eft D qo ot etre. Firmus oe bacitétione vli.f.paffióe que cft in itellu. qué Que eft trii receptio fine tráfinutatioe fic receptio pi j*3qe Crein tabula. Cuuéadmodi eni tabula nó patit a wat4, PiCtura:neqs accidit ci ab boc tráfmutatio:fs trit iue mue nit in ea de itétioe paffióis qo pficit p pictura poft» "* fBeratin po* picta.ita eft diſpõ in ĩtellu mali. (L Et
D ckeplii qó iduyit valde eft file oi(poni itells q cft
| in po* cii itellectug eft in actu.Quẽadmodũ enis tà
Wctuiita (n intellectu mãli:nõ eft aliqua fonmarum Mellectay, quae recipit:neq; üt actu:neq; in potentía ePiqua actui.£t voco bic potétiá ppiquá actui oif
| itionẽ medi iter remoti potentíá x poftremá p^ C ctionẽ:⁊ boc eft vtnó fít in eo itentio que fit in. po , tétia itellecta:t boc eft ꝓpꝛiũ ſoli itellectuí. "f»erfe^
7 ctio eni pma fentiétis citalígd in actu refpectu pote «€ Weremotezeftaligd ín po"reípectu poftreme perfe 7 . Etíonis:cidco affinidlauít Ari.pᷣmã pfecttoné fenfus Gcometrie qii nó vtit geometria.Scimus eni certe
us .. bémus vtuté fenfibile eyiftete ín actu:l5 tũc nibil *' fentiam?.2»eclatueeft igit modus filitudinis ifti?
. eyepli buic qð dictũ fuitab Ari.ĩ itellu mali, ( Di cereaüt ꝙ itellec? malis eft (ilis pꝛeparationi d eft
^» én tabula nó tabule ſᷣm ꝙ e(t pzeparata:vt expoſuit
- Aller" büc Pmoné:falíus eſt.Pꝛeparatio eni eft pua tio aliq̃ «nullá hẽt nãz ppꝛiã nifi pp nãm ſubti:⁊ pp boc fuit pole:vt pparationes diuerſent᷑ in vnoquoq;
(g- ente O Alex reputas Ari.ĩtendere demr̃are no — bis nãm pᷣparationis tm̃:nõ nàs pparati;t nó eft nã / iſtius pparatíonis ppa e fi fuerit pole fine cognitio í enge pparati-fs nà5 pparatóis fimpli in ctis fit. , AT £go aũt verecdo? ex boc fmone:x ex bac mira Lexporte. soi eni Ari.itẽdebat oemfare nĩm ppa Faríó isd eft in itellectu p oés Pmones pdictosin in ellectumáli ne& eft aut vt itédat ómóftrare p cos t'àm pparationis fimplt:aut nãm pparationis. ppc. àm aüt pparatióis ppꝛie in itelfu ipole eft demõ att ſine nã ſubti:cũ pparatio ppa vnicuiqs ſubto ''tt curfu pfectióis t foꝛme ex eo:ſʒ opsnecio per.
(f|. 7|. ga ltioné nãe pparationis fcire ndm pparati-£t in /, tbat p íllos rᷣmões demrare nãʒ Bparatióio fim "tücillud nó eft ppꝛiũ itellectui:z oc boc cft ptur
d | tibi: Jis eni pparatio in eo ꝙ eft pparatio verc oz | tw ee in actu ex eisq̃ recipit:⁊ qð eft nó paffíbile: po. dieẽ nó corpus neq; vtue in cope : qiio igit
y, tte exponẽ illud að Ari. itẽdebat bic demon enobis de ng ĩtellectus materialis illud quod
lanullá pícturas bét ín actu:neq; ín po? ppínqua
Tertius yn
eft cómtneoibus recipiẽtibꝰ.ſ.in qbtts eft pparatío ad recipiendi vnũqðq; genus foꝛmaꝝꝑ:⁊ non ad de⸗ monftrandü nàm pparatí per cognitione nde ppara tíonis ppzie eí ntfi itellectus mãlis eét folümo pppa⸗ ratio fine alíquo fubto:qà eft ĩpolt Pꝛeparatio enis oftedit pparatü. Unde Ari.cũ iuenit preparation d eft in itellectu efle diuerſam ab alye iudicauit pcífe ꝙ nã fubta eioiffert ab als naturis pparatie : z qð eft ꝓpꝛiũ iftí ſubiecto pparationis.f.itellectui:eft gp nó eft in co alíaintenttoni itellectoz in potẽtia aut
ín actu. Uñ neée fuit ipm nó effe coꝛpus:neq; foꝛmã
in coꝛꝑe:⁊ cii nó fuerit coꝛpneqʒ vtus in coꝛpe:non
erit etià fo» me (maginatiois.3lle eni funt vtutes in
coꝛpibꝰ⁊ ſũt ĩtẽtiones itellecte in poꝰ.¶ £t cii fub
iſtius pparatióís:neqs eft foꝛma imaginatiõis:neqʒ mixtũ ey elntis:vt Alex ĩtẽdit:neqʒ poſſumꝰdicẽ qp
alia pᷣparatio ónudet a ſubto:recte videm"g» Theo⸗ pbaaftus « Z bemiftius 1 Nicolaus ⁊ alij antiquoꝝ
pipateticog magis retínét demõſtrationẽ 21n.t ma: gis oferuát vba eius.Cũ eni íntuerenf fmones ari. 4ei^vba:nullus poterít ferre ea fup ipas pparationé tm̃:neqʒ fup re ſubiectã pparationt:fi poſuerimꝰipᷣaʒ cé virtute tn cope dicẽdo eã effe fimplices ⁊ abſtra⸗ ctá «nó páffibile «nó mixtã coꝛpori.Et fi iftud non effet opio Ari.opoꝛteret opinari ed ce opioné veras: fcd pp boc qb oico nullus oebet oubitare qn ifta fit
opio Ari Oes ent D opinátee nó credüt nifi pp boc
6 oiyit Ari. qm̃ ita eft oifficile bocadeo o ſi fermo
Ziri.n5 iueniret in eo:tũc valde effet oífficile cadere fup ipſum:aut fozte ipole nifi iueníiret aliqs talis vt Ziricredo enísq ifte bó fueritregula i nã ⁊exẽplar qð nã inuenit ad demõſtrãdũ vltimã pfectione bu manas ín matergs.([ £t fozte opio attributa Alex. futt fíctaab eo folo: in tpe ei? erat iopinabílíe abie cta ab oĩbus.Et (ó videmus Themiſtiũ oímittenté eã oino 4 fugere eã fic cauent iopinabilia: eft rius eí qo cõtingit modernis. Nullus eni eft ſciẽs «pfe, €tus apó éos nífi q eſt Alexãdreꝰ.⁊ cá in D eft famofi tas íftíus viri:⁊ qꝛ credum? ⁊ vere fcimus ꝙ fuit vn? may ímus erat in iftis fequit Alex. in bac intetione: taddidit buic opioni qðdã topirrabile. 3n li?ents oe nichomachia videt negareotinuatione eẽ cus itelli
gẽtys abſtractis:⁊ dicit bác eẽ opone Alex ⁊ꝙp non eft opinãdũ cp finis humanus fit alið ds pfectio fpe: culatiua (T ** ws expofuit fermoné ei*:t oi xít:g opio eíus eft opinio omnium peripateticorus fip eotinustio eft poffibilís: op eft finis: fozte bec eft viia cauſarum propter quà videmus ꝙ confuetu
dot mos plurium dantium fe pbíe in boc tempore
funt coꝛrupti:⁊ boc babet alías caufas non latentes confiderantes in pbílofopbia operatiua· · vts
¶ £tipfcaurem.intellicibilio eft ficut intelli
gibilia. gu bíe quídem eni que (unt fine ma
tería idcim eft intelligens:⁊ quod intelligit, €3cia autẽ (peculatitia 7 fcibile idem eft.
¶ Eteſt etiã itelligibilie ſicut itellecta. 4702. mare eniz per intellectum ⁊ foꝛmatum̃ intellectum que ſunt extra materiam idem ſunt.Scientia enim ſpeculatiua ⁊ (citum fe cundum bonc modom ídem ſunt.
Laꝰ magna oc Ari. vide alilc i plogo
' &lucr fup p
pbr.cpogc neratiõe. có, 39.15 mtb. Cà, oc pride
De opínióe Alſarabij ví de ifra.c, 36,
oc gluépace «tid tbídes €
ne mã idẽ é
intelligene € Q9 intelligil.
¶ Cãũ dubitauit oc itellectu mãli:vtrũ intellectus ex
t bíed (it
— —
2 W
* — vat — T FACIS. 5, EN 73 IUE X: E m CART P NIRPTEUDIS, "WCE SERRE — EZ
eo eft ipfe intellectus aut aliud alíquo mó:cops fii, tellectus ín eo eft ipfum itellectü:vt fit itellectü p fe nó pintétioné ín co. £t fí fuerit alíud aliquo mó vt fíc icellectü pitentioné in eo:icepit oeclare g eft ín: tellectü per itétioné ín co:fícut alie res itellecte:fed oiffert ab eis in boc ꝙ (lla intetio eftin fe intells in actu ⁊ in alysrebue eft itellectusin potétía.([ Et oi yit: eſt etiã ĩtellectũ fíc intellecta. eft íntellectus p itentioné ín o fic res alíe itellecte.([ O.dedit oe: móftrationé ftp hoc:⁊ dixit:foꝛmare eni p itells «c. i.c nece eft vt itellectü fit p itétioné in eo:q2 foꝛma / re p intellm ⁊ foꝛmatũ ide funtin rebusnó mãlibꝰ. Et fi iſte intellectus eet ttellectue per fe otigeret vt Icia fpeculatiua ⁊ ſcitũ centidé:quod eft ipoffibile.
¶ Non aüt ſemꝑ intelligẽdicã confideráda. In babẽtibus aũt materiá potẽtia ſolũ vnũ quodq; intelligibilium eft. · Quare illis non inerit intellectus. Sine materia enim poten tía cft itellectꝰtaliũ. Illſaũt ĩtelligibile erit.
¶ Ethꝑſcrutãda eſt cá ꝑpquã nõ ſemper itel⸗ lígit. In eo autẽqð bét mãm quodlibet itel lectorum eſt in potẽtiatm̃. Iſtis (gitur non erit ĩtellectus. Intellectus cni ad iſta non cft niſi potentia iſtoꝛum abſtracta a materia.illi autem quia eſt intellectum.
ie ¶ Et opoꝛtet perſcrutari oe cá pp quá nó femper itel
Relumit qõ ncm ꝓpoſitã
ſfupꝛa te.c iʒ.
Solo einſdeẽ
ligit ita ꝙ itellecta eius ſint ín ſe:t cã ín hocẽ:ꝙ illo ey ĩtellectis quod nó bs màs fuii ĩtellectũ eft itellc/ ctuo ín ſe:⁊ pfe femper ítelligít:ap aüt bét más vnti/ quodq; intellectoy eft in ipfo ín potétia:tió reo itel lecte máles nó itelligüt.(| Et hoc intẽdebat cus ot xit:iſtis igit nó eft itellect^iijc io itellecta málía nó bütintellectii: qð ouninuit a ſᷣmone itelligit p ſuũ oppofiti: p hãc pticulã aũt:⁊ que notat oiuifioné;t qd. cá ín boc eſt:qꝛ ltellectũ ei* qó nó bét mám eft femp t in actu. Jntellectii át eiusqó bét mám eft in potétia-([. O· d. iſtis igit nó eftitelle c.· i iſta igitin: tellecta pp D.f.q: funtitellecta in po*nó brit ĩtellin. 3ntells eni attributus íftís nó eft niſi foꝛme iſtoꝛuʒ abftracte a má: ió ifte fon me refpectu eoꝝ nó. erũt itellecte in actui nó cópzebenfeab eio neqs per eas erüt ĩtelligẽtia:⁊ in refpectu illius qo abftrabat ea á materys ſuis erütitellecta in actu: p ea erit intelli, gene t illa p illã eãdẽ itetioné erüt nó itelligetia.Et boc eft cóplemétii Pmonis ĩ diſſolone pdicte qónis, Ille eni fmo coegit nosad altez duoꝝ .Si aũt iteL
- lectue fuerit idẽ cũ itellecto in intellectu mãli: nece
eft vt fintalie res que funt ex aias itellígétes: Si Vo alíó vt fit itellm per intétione in co quappidiget. ín. eéndo itellm itellu:⁊ D pcedit i ifinitii. Hiſſolo iftius qönis eft:qrir itétio pquá itells malis fít itel, lectus in actu:eft q? eft itellecti 1 actu. 3ntétio vo p quá ree d füt eX ai35 füt entia ẽ:qꝛ füt itellecte ĩ po*
- ^fi eént in actu:tüceffentitelligetes. — Cap · LII.
(| clouia atit ſicut in oĩ nã cft ali «ad bocqdé m3 vnícuíqs gene ri Hoc aũteſt potétía omnia il la.Alterũ att caufa ⁊ factiuum qð in faciẽdo oia vt ars ad más
^ fuftitinit. Nece in aia bao cfc biffcrtíae.
De Anima
¶ Etq quẽadmodũ tt nů eſt aliad in vno /⸗ d
quoqscenere qð ettmá: zeftillud qoeftiU —* la oia in potẽtia.Etaliud qð cft cá ⁊ agens | ins
4 hoc eſt íllnd pꝛopter qnodagít quidlibet. fü Sicut oífpofitío artffícij apud maim . Ne/ dam
ceſſe eft vt in anima eríftant be oífferentfe Mn (L Eum declarauit nám intellec tue quí eft ín potetid 7 lies d
⁊ quí eftin actu:⁊ oedit 02135 iter ipſum vtute Und 977, dte.
ginationis:incepít oeclarare cp neceffariti eft tcrtto.— 7» genus itellectus effe: eft itelligétia agens que facit ĩtellectũ qui eft in potẽtia effe:inrellectü in actu» Et. . te dixit g»íta eft (n ponédo itelligetíà ageté in hoc ge len entiü;fícut eft diſpõ ín oĩbus rebus nálíbus:quéad/ pl
modii eni nece eft in vnoquoq; giie rez nãlium gfid. | biliũ « coꝛruptibiliũ cffetría ey nã illius generis:⸗ ei attributa agẽs.ſ.⁊ patiẽs ⁊ facti. Jta debet eẽ in. tellectu.⁊ dixit:⁊ qa qquẽadmodũ i nã.i.⁊ qꝛ ita⸗ " ficut in rebus nálibus.i. q2 »fíderatío oc aía cft c? T4 fideratio nãlis qꝛ aia eft yr entiũ nãliũ:rebus a! nálibtis cóc cft vt beant in vnoquoq gñe más;tc illud qó eft in potétía oia d funt tn illo gñe:⁊ alid eft cá t agẽs:⁊ eft íllnd pp qð gencrat oe qo etti dit i generie:fícut eft artífícii.apud materias ; necefle vt be tres vifferentícfintinanímd. — ——, fic ¶ Eteſt íntellectue bíc quídé talis in ota ri. Ille foo in oia facé:ficut babítne qdc7 cut iumẽ. Quodã en mó z lumen facit p? à tentia exiſtentes colorce actu coloree. i ¶ Opoꝛtet igit vt in ea fititellectug q efti tellectus m gefficit oẽ. Et intelle q cftile lectus fim qp facit ipfum itelligere oc. e, tellectue &m ꝙ itelligit o£ eft qfi hitus 2o j q̃ñ lux.Lux enĩ quoquo mõ etiã facit coil res qui funt ín potẽtia colores in actu. rell LAT. ¶ D · Et cũ neceffe eft ĩueniri in pteaie que 0217 ils dí dé | íftas tree o:ias neceffe eft vt ín co fit ps d o$ (I^ cc east W $m g»efficit o£ mó filitudinis c receptionis: £9, gii | iig ea fit etíá fcóa peqor itellectus fim gp facitiftU P. « nsi | lecti q eft in potétia intelligere oia ín actu.C 2a | NIE pp quà facit itellectii q eft in potétia intelliget ^a ín actunibiLalió eft nifi pfit ín actu, Toocen dr i11 | agn ín actu eft cá vtintellígat in actu oĩa:⁊ qp in C2 ine ^ s fit tertía pare que or intellectus fm qp facito, *
lectũ in potẽtia effe ĩtellectũ ín actu. (T. £t 01117 t igit «c.c intendit per iſtũ ĩtellectũ mãlẽ:he. igit ! i ſua veſcriptio pzedicta.(T- 25.0.1 itellectusfi d io cit ipm itelligere oé:cintédit p ifti illo qo fid is, M in habitu · ¶ Ét boc pnomé ipfus pótrefeT ores oM. tellectü male ficat ofpimus, Et pot refemriad c VIN íntelligenté:t ops addere ín fermone fmg faced git itelligere omne ex fet qii voluerit hec c5 €. ipftts P S "a tio buiuisbabite.l.vt bris babita itelligat Pe ceo P^ — |ui, illud qð eft fibi pprium ey ſe:⁊ qii volucrifà ng Mta cp idigeat ín bocalid extrifeco.(T 2-0«t f* agent? S fm o intelligit «c.« itedit p ifti intelle f i s fg Ny lo 4
1pboc? oixititelligit o€ dflalige bitue ifte s NE. cit oẽm té itellecti m —2 erat in "vw jo f babítus ⁊ foxma.([- £».p.q eft dfi Ing E ino dii cx qtio opoꝛtuit pone in aia ttelliget — i eni poſſumꝰ dicẽ ꝙ ppoztío ireils agẽtis in iatus ol tellim giiatü:é fic ppoatio artifícy ad armies
Liber suenifocs — SWDertiue —
OUT CN TE ' - : : — Min bue modis:ars eni iponit foꝛmã in tota mã abſqʒ eo — fcientia (n actu cadem eſt cum re. —D— ide «; Din má fitaliqd exiſtẽs de intétionefoume ante; ¶ Cũ declarauit fcóm genus effe intellect^:zeft agés i⸗ | Mia [
; Mmutali. Srtificiii fecerit eá:c nó eft ita in intellectu:am ſi ita ^ incepít facerecóparation&interen «male. ( £toi — | T8
Wes Cffetinintellectutücbomonó ĩdigeret in copꝛebẽ — yir: ifte inrellectuscti 26i t ifte etiá itellectus eft J
dimit : endo intelligibilia fenfuineqs imaginationeimo t abſtractus ficur málís;ceft etiã non paffibilisineqs |
vuej, Tellecta puenirét ín ĩtellectũ müléabitellectu age — mírtus;ficut ille (T Et cũ narraiut ea in abꝰ cóicát |
ueibu teabíqseo g'itellectus málie indigeretafpicere fo? itellectuí máli ocdit diponẽ ꝓpꝛiã itellectui agen« REA | E
: hu, masfenfibiles.Tleqs eti poſſumus dicere ꝙ (nte — gicoirip eftín fua füba actio-i-qp nó eft in eo pote | . Mig, fiones*imaginate fint fole mouétce intellect mà — tíaad aliquid:ficut ín itellectu recipiéte eft potentia — —8* lem t extrabentes eum oe potétia in actũ.Qm̃ ſi ita ad recipiendü foꝛmas.q¶ Inteiligetia agẽs nibil in- 3 t c | | n "niri €t tticnulla otia effet ínter vle ⁊ indiuiduũ: v tunc — telligit ex eio d funt hicEt fuit neceſſe vt intellige? ritigtereo — Iii | J gia 2 uitellectuo effet oe gñe virtutis imaginatiue. Unde tia ages fit abftracta t no mixta:neqs paffibilts Pm | quetun: pic, ap" f, [| —8 — eceſſe eſtcũ boc qð poſuimus ꝙ propoztio intẽetio⸗ — qp eftagés oẽs foꝛas ĩtellectas.Si igit eẽt mixta nõ Sdem Zoe — [n] p "n —8 num imagnatarũ ad intellectũ mãlem eſt ſicut 20 eẽt agẽs oẽs foꝛmasſicut fuit necefle vt inteilectus eap. st, 5^ | | Po:tío fenfibiliii ad fenfus.vt Ari.poſt dicet n ponẽ mális&m g eft recipiens oes Tomas vt fit etías ab OU doalíiü motoꝛẽ effe q facíteas mouere in actu intel — frractuo «nó mixtus:qri fi nó eétabftract? biet foz 7, Vect mãiẽ:⁊ boc nibil eft aliud ds face easitellecta — má bác fingalarézt tücnece eét altez ouoz-Fdut Vt — e Ís . ; in actu abftrabédo caea mã.¶ Et qꝛ hec intẽtioco/ reciꝑet ſe:ctũc motoz in coeétmotü:aut verno recü. 6 09 — 00 m a gens ad ponédii íntellectü agentẽ aliũ a mãli: ⁊ foꝛ ^— pereroéo (pésfosmarü-Et fitr fitelligena agéscét | |. ^ ] tis reri quas intellectus malis cóprebéditeftfilis — mirracü mã tũcnece eet aut vt itclligeret zcrearet —
tẽtioni pp quã viſus indiget luce:cũ boc q» agens. ſeaut nõ crearet oẽs foꝛmas.i Que igit éoiiaitet ^» vo E
t recipiengalia funt a luce:cõtentus fuit innotificá^ has duas emfationes in cofiderádo p eas:funt eni | 9 büc modũ per boc exẽpluʒ:⁊.q.d.⁊ modus q C0€/^ — ealde ofímiles:t mirũ eft qũo oés cócedüt bác oe" / | ,. Stt nosad ponẽdũ itellectü agentéidé eſt cũ mo pp — móftrationé eé verá oc itellectu.f.agéte:c nó. ↄueni ' Ausẽ idiget vifus luce.Quẽadmodũ eni vifusnó mo — unt in oemratióe oc itcllectu mãli:⁊ L5 ét fint valde | — yj Mturacoloribue nifi qi fuerit in actu qð nó cóple^ cðſiles:ita ꝙ opʒ cõcedẽtẽ alterã etiã cõcedere alia. | | tur nifi Luce pfente:ci ipſa ſit extrabẽs cosa potétía — (1 Et poffamus fcire ap intellectus mális 03 cénon ^Brintdle ce iuv rs s r W acti. Ita etiã intétióes imaginate nó mouet itel/ mixtus cy iudicio:t eius cõpꝛehẽſione.Quia eniʒ ta rem málcne 45 li |, 32 à ctü málem nífi qñ fuerint intellecte in actu qo nó — qicamusp ipfum resinfinitas in numero ín ppóne. vr rd E 9^1 NNI | Wifi pficit eis nifi aliquo pꝛeſente:qð fit ĩtellectus iactu» — eninerfaliit eft manifeftü q» virtutes aie iudicãtes sc vri ide —7/ . t5 | - SC Etfuit neceattribué bas ouas actiones ín nobis! — f indiniduales « mixte nõ iudicát nifi intẽtiões fini piobocicio ^... f - c Mefrecpe —— agen crecen tas:cótíngit fm cõuerſionẽ oppofiti ꝙ illud qÓ non. me«t.c5.2. 4 ! wu fanj Tint fübecterne ppboc:qz be ouedetoesTeductefüt — (ugicarirérSes figitasniece elt Vr no fit Vusanime 7 02m69 5o ^ ae "ars votrare T.abftrabe teellecta t itelligeca.dbi, mixta Et cii buic cóiunxerímus gp itells malis iudi. ^7" (trabe eni nibileft aliud d$ face itẽtises imaginatas ⸗ carresifinitas «nó acgfíraea féfu:x q» no iudicat iv M. "in actu portqs erátín po*- Intelligẽ aũt mbileft alid cesnones fínitag:continget vt fit virtus non mixta. (B recipe bas itetiones.Cu en ĩuenimus ide trãſfer ¶ Auẽpace aiit vi ↄcede bác pponé cé verái epla "NN pi | pde riinfuo coc oꝛdine in ordinẽ. ſ. ſtentiones imagina €xpeditiois. fp virtusp quá (udicamus iudicio vli ^*^ 47 — v^ fó | iila. ^tascoixim q» neceé vtbocfita cagéte trecpiéte: — efrifinits s exiftimanirbácvtutéee i intellec. e mrf^ iu / L2 | si | LU" 7 recipiés tgit € mãlis:⁊ agẽs e eſficies. ¶ Et cũ iue! — aciré 6m máfeftü fui Pmonisillic T Etnó eft íta: | cAj " f, |wMgg Menosagcreperbaeouas virtutes cũ voluerim- — iudici eni coiftictiono attribuit in nobis niſi iteb | ^/|whin, cnibilagit nifi per ſuã foꝛmã:ideo fuitneceffeattrl — tecti malia Ziniccerte vtebat bac ppone:cé vain " ht y bueremobisbasouae virtutes itellcctus-Etüntelle^^— (e (1 Et cá norificauit ap itelleagensoifferta màli z sudo ctus qui eft abftrabere itellectü:t creare eu :neceffe ineo q agésfp eft pura actio:málís auté eft vtrüqs | NS eft vt precedat in nobis intellectus qui eſt recipere p veo a fic poealt cám finalé in hoc:⁊.d. Agẽs cni hys eum Et Alle * dixit ap rectius eſt deſcribere ĩtel Feſt nopigi" patiéte-i-t ifte fp eft in fua fuba actio: /l | M apu lectum qeft in nobiep fud virtut&agenténonrp pa^ — ite inenit i vtraqs oifpóne. Quia id oectatü € qp p» m L1 9 » tiẽtẽ:cũ paffío «receptio cões fint ĩtellectui:⁊ fenfi potio itells agẽtis ad itellm patiété eft ficut ppoꝛ⸗ id Mn MEI " v bus:⁊ virtutibus diſtinctiuis.Actioenĩ et ppzia ei: — (io jncipy mouétis quoquo mó ad más motá.2lgés LT If | Ki, hifea teft melius vt res oefcribat p fud actione. ¶ Oico eui fp nobilius eft patiéte: pu"nobili ma.(T £t16 Gere) vy oaa €&1 y. i hoc nõ effe neceſſe omni mó:nifi boc nomé paf opínádi cft $5 Ari· ꝙ vltim"itells abtractózimoy —c 1.4 TAE NUES flo oíceret in eis mó vniuoco:non ent oicit nifí mó dine cft ifte itellectuo mãlis. Actio eni eius eft oimi | | : Rum (quíuoco.([ Et omnia dicta ab Ari. in hoc ſũt ita ^ gun abactione illog&ü actioci^ mag! vi eépaffio — &Aor if | Sim, Vmuerfalia null hũt eẽ extra alam:aqð intẽdit Pla à acio:nõ qz eftalió p qð differat ifte ltells ab iteL S —8 to:q fi ita eẽt nõ ĩdigeret ponere ĩtellectũ agentem. lectu agẽte:niſi p bác itétione tĩ Qm̃ quẽadmodũ |y CEthic itellectus ſeparabilis ⁊ impaſſibills — nó fcimus mltitudine itellectuü abitractoz nifi per 3 | IE UpMa! m immíxtue fübftantía actu eng. $3 . Oíüerfitaté actioni eoꝝ:ita etiã nó fcimus oitterfita TIT 1 * Bray, mie an "D C08. Sempe te ifti itells mãlis ab itellectu agente nifi p diuerſi/ Ha
9 enim bonorabilíuseft agens patiente. Et ioni cadmodi i j b Sudicium » . taté ftia action (Et quéadmodi itellectui agenti b Sud | US Cacipius —— — ſcia reí. scidit quas agat ree chico iq nota ifti —— (asit Et iſte itellectus etiaʒ eſt abſtractus: non accidit vt aep iudicet res entes pᷣ⁊ quqʒ nõ:ſʒ dif idiisamo .— di! ot " ys ; " ferüctit in boc iudicium ^ eft aliquid ín capitulo veronóctin 5 e eu (n | "wg liirtue:neqs paffibilie: « eít ín (ua ſubſtan pfectióis idiciésictio alti é$5 (li modi f capto — LAC. ce !
actio. Agens eniʒ ſempereſtnobilius pa pfectionisagétis. Cofidera igit boc fia iter 5* pby.t , 4 / VE " qmi eftoiia iter $ pby.i9. € -JLox5[^H b tente f£ pꝛincipium nobilius materia.Et Bos duos itcllo: inii D cet nullaect alietas iter «09 "ec aiede j B.
qi Il ' và *- NON E ?n ' sz. Ji Vu WM cubus — Xefinima sel N * € O Alex fi boc nomé itellect? mãlis nõ fíguificaffet ^ quare nárememoramur poft moꝛtẽ:qð ĩtelliginus j pra C apud Zirinifi pparationé trí: quo faceret bác copa», in vita.¶ £t cft fic oiyit.oonercinaftá qõnescrca giat! hi g,1,, Htionẽ iter ipᷣm ⁊ ĩtellectũ agenté.finoddoeain q/ — íntellecti.agéte Pim ep eft adeptus;vt Alex dicit:re- Silii T bus pueniüt:c eain gbus oint(T £»o-fcia íractu — moti eft.ecia eni exiis in.nobís in oiíponc adeptio rie adepto | | Adé elt cü retinuit vt reputo alíqó ꝓpꝛiũ ĩtellectui ms equoce dꝛ cũ fciain nobis exrite p nàs diſcipli eu if Mica aget i quo onta malif.gp titelligetiaagéte ſcia in ná.3tta igit. qo vtappet nó eft nifi fcia exũte p nào (dig Mapa actu eadẽ € cii fcito: ⁊ nõ eft ficiitellu málicüfuus — Impole d eni pt ina qo fit nifi circa cognitione etc necp Q8
" itellectii eft rcs q nó eftin ſe intells: ccu notificauit nã exũtẽ in nobi⸗ autp nám vt dicit Z bemité:aut 7. mam
&p fua fuba eft fua actio:dedit cãm ſuper hoc:⁊ dixit. ꝑiniellm adeptũ in poftremo. ¶ Quia igit beca 71. s —"
j "wuAbmO apud bemi(tii cftcirca itellectü ſpeculatiuũ:⁊ in. |
C Que vompotentiã thepꝛioꝛin vno eſtt sis smonis Airiet ocitellectaagéreió opinat?füit WE
| —— upe:fs nó alíafi qdé itelligit: $ itells ſpeculatiuus eft agẽs apud Ari.ſᷣ ꝙ tangit |. s —8 AEN dU k | voti ——— Kicpanama aüteít(o itellectü má et teftat fup oia ifta cx b qoi * y TE - lá bocqo verceft; üin y Auptractatuce itellectu ſpeculatiuo.Secit eniʒ illu Nia HU ^ ^ peru dt D Viens pipe eoi d £ádé qóné quá h̊:⁊ oiffoluit ed — oifioloné ' 5^ ing -Cr hw penicteboreminifcimmraftqsboc qdé — Bici eniin pn*ifti? libsi-Tntello t vi cé alia füb9 qi i3
w72712"^ [^ , ipaffibile."Paffinne vero itellectüia cóoli/ — exis in re:cnó comüpicqif (i cozrüperet tüc magie t^ "W
HAT, ribilis: ⁊ ſine bocnibil intelligit anima. e&t apó fatigationé enectutis-Et poftea ocdit I^ p — — eſt £s idiuído: d" crduopolceft ve itelle fit nó coꝛruptibiusa ir acm neq; qñq; itellíait qiiq5 — Aecriü «cofiderare funt diuerſa:ita g» intus coꝛrũpe no itelligit. Et cũabſtractꝰeſt illðqð eſt t̃ —aliq5alió ips:ín feaüt nullá bét occafionẽ Siſtictio ^t iftetrii eſt imortalis ſemp. Sed nõ reme ürramoznófuntcieilliusfs tiusentet bo 85 —.
: — tp eft ci^ £t iõ etiã cũ iſte cozrüpct non rememom/ gie £75 m 2 ur:qꝛ (fteeft nó paffibilíe. Et itello mur neq oiligim^. ([- Z bemifti? igit oicít Q^ fW we! paſſibil ẽcoꝛruptibil:⁊ fige Dnibilitelligi£. — eius inillotractatuin quo oicit;itella ait vi cé ſuba ma zo ¶ 3ftud capt pót itelligi trib'móís.Quoz vn^éf$m — alid exñs in re «nó coꝛrũpi:idẽ eft cũ illo in quo»! opioné 2Ílex'.£t z^fmopioné Z:beopbzaftízalioz xit h̊:⁊ cũ fueritabftract? eft qõ eft tri. nó. moitali? i d expoſitoꝝ.ẽt tertius $5 opioné quá nosnarrauim^: eternꝰ.⁊ qó oi kit B:c non rememoramur : q: iſte cf MI Erpózikr. zeft magie manifeftü fm verba.(T "oóteniintell — non paffibilís:itelfe aüt paffibilis eft coꝛruptibiliss 7:7 | 1 | gi fm Zllex" gp intédebat per itellm in po* Pparatio fínc boc nibil itelligit:ide eft cü co qð illic oit. né exũtẽ in coplexione bumana.f.g» potétiazp:epa, — ifo: mare p intellm:⁊ ↄſiderare oiuerfant «c, « dixit * ratio d eft ín hoĩe ad recipiẽdũ itellectü ín refpecru — pp D ꝙ itẽdebat hoc p itellin pambilem pté cocupi ji 'wniufcuiufqs idiuiduí eft pꝛioꝛ tpe intellectu agente: | fcibiléaiei3fta eni ps vi bic aliqua rones;aufcultaf gr^ fimplijaut ĩtells agẽs eft hꝛioꝛ. (| Et cuʒ dixitneq; — eniad ↄcedẽdũ illó qà refpícitaia rónalis. (105 titqiiqsitelligée:c qriasnó:intédititellectü agéres; — aütcii videm^opionea Alley « Z-bemiftycéigolt —— ⁊ cũ dixit:⁊ cũ fuerit feparatü eft qBefttiiinó moy biles:⁊ inuenimus verba 2inimanifefta £m noflfas /.— ad 4 tale;itédit ꝙ ífte itellect^cii fuerit copulat?imnobíe: — expofitíoné.credímus gp ífta eft opio 2lrift. quá no⸗ gn PRESE —— pitt alia entia ſ q eſt foꝛma nobís diximus:⁊ funt verba wn fe vera. ¶ ifi autẽ vet E aw | ; ipfe folus.tüciter ptesitellsEnó moztalis. | 2».o, — eius apparentia funt ín boc capo occlarabit fic, £u 1nó rememoramur ⁊c̃ hec eft qſtio círca itellectus — enim oryít:zifte intellectus etias eft abftractus ꝑ d | agété Pm ꝙ copulat nobis ĩtelligimus ꝑ illũ. Pot mixtus:neq; paffibilís:loquit 4n intellectu agent «^ i5 | eniĩ as dicẽ ꝙ cũ itellexerimus ꝑaliꝗð eternü:necee — nó poffumusaliud oícere:t bec ptícula ctías0 p MAC ws vt itclligam? p illó ide poft moztéficutante:z dixit aliũ intellecti effe non paffibilé:neqs mixti Hi erue udi rũdẽdo gp itells iſte nõ copulat nobis:niſi mediate — eóparatío iter eoseft:vt manifeftü cft:&m g^€ S NN di effe itellectus mãlis generabilis ⁊ coꝛruptibilis ĩ nq iteilectũ agentem c itellectü malem:fm qp itle, «oi NA bis:⁊ cii iſte ĩtells fuerit corruptus in nobis:neq; re, inãlis cõicat agenti in multis iſtaruʒ oifpofítiont LAMINON: memorabimur.Soate ígit Alex ita expoſuit D.capi — inboccóuenit nobifcü Themiſtius ⁊ diflert Alcr* em, và fü
—— tulũ:lʒ nó viderim expóné ſuã in h̊ ibꝛo. The⸗¶ «I £t cum dixit:⁊ quod eft ín potẽtia eft pꝛius i gulli AN.
Part 78
(2,26, miſtius aüt itellígit p ĩtellin q eft ín po^itellm má, — te índiutduo:poteft itelligi per tres opiniones € p ti Pis MN lẽ abſtractũ cuiꝰeẽ demratũ eft: itelligit p ĩtellectũ modo.Scðm enim noftrá opioné « Z:bemiftu rod p cui? fecit cóparatíoné cũ Db itellm agenté fm ꝙ otü .. lectus quí efl ín potentia pꝛius contínuatur cu e I idit iw. nuat cii intellug eft in poꝛ⁊ boc ade eft ĩtells ſpecu bis qᷓ; itellectus agens &m Alexandrũ intellec? PLAT * latiuus apo ipᷣz· ¶ Et cũ dixit:⁊ nó qñq; intelligit:z qui eſt in potẽtia erit pzioz in nobis ſcom effe aut. MIL Qiqs nó itelligit:itelligit ageté &m qp nó tãgit itell$ nerationẽ:⁊ non fcóm cótinuationes. (£t €" —* p* P 7 [3 mnãlẽ. Et cü otrit: « qñ fuerit abſtractꝰ eftqo eft t vniuerſalr autẽ nó eft negs in cempore oq"! xL j| 9W, nó moꝛtalis:ĩtẽdit itells agété fm cp é foi itellectuí — tntellectu qui eft (n potentia:quomá cuis LIA eit
u— 7 Beſt tells fpeculatiu? apud ip̃ʒ:ꝛ erit iſta qõ pᷣtus ſimpliciter non refpectuimdiuidat: tc" fed (I
lanum agẽtẽ £m o tágit itellectü málé:ceftfpecu — pziozíntellectu agétealíiquo modo proprictau E LY exi: ! —* Pm cp eft fo: itellectuí malit boceft itelle — poſterioꝛ abeo omnibus modis; ifte ſerm⸗ g —
oo. Cüsipecilatiuus/ed ci oiyitz nó tememoramur: — nit vtríqsopinionifalicet dieenti q» in Prabilts "LAORE
oct Q»remotü eft vrífta oubitatioab Zirifit circa — eftin potentia eft generabílis: ene
S mdi : . z is: aut on gene
npe Pm o itellectus agés eftfoxmaínnob. — (-Etci otpitneqs eft quádoqs intelligens: * — wd i C1 ent Q» ponétiitellectü agenté effeeternü:cite| — nonintelligens:pote eft vt ifte fermo aor Qui indio
ad ectũ fpeculatiug cc nó eternij:nó cótingit bec 90M. ſuũ mãifeſtũ:neqʒ fs Z bemi"ineqs fs € ix jj |
A 3 &E *€E
- [- Y. iber t * ! du bec vbi eſt cũ dixit:neq; qñqʒ eft intelligẽs:ſᷣm cos d | (5 0) Vefert ad itellectü agété:fed Z-bemiftius ficut oigi/ ipi mus opinat ꝙ itellect" ages eft fpeculatiu? Pim qp tà tic git itellectü mãlẽ.Alexꝰ aüt opinat᷑ qp itellect? q eft In habitu:⁊ eſt ſpeculatiuus eft alius ab itellectu age tet boc ops credere-Zirtificiüreni alíud eft ab artifi⸗ dato:⁊ agens aliud ab acto. Scðʒ aũt ꝙ nobis appa ruit Pmo eft ifte fm fui maniteſtũ ⁊ erit ulud vbi; Lp — eit relatá ad ppingffime dictũ:ꝛ aſt itellect? mãlis * nori Ci fuerit actu fimplr nõ in refpéctuidiuidui. 3nteL T im a lectus eniq dicit maliófmápoitimusno accidit cí yit tijg ids Yt qiiqs itellígat:qiiqs nostiftin reſpectu foomarum »;,í U"dginatióis exiſtentiũ in. vnoquoqs ĩdiuiduo:non WU refpectu ſpẽi. V.gꝙ nó accidit ei: vt qríqs intelli Bit itellectü equi:⁊ qñqʒ nómiffi in refpectu Soꝛtis Platonis.Simplx aüt z reffectu fpe femp itelli git boc vlemiſi ſpẽs human ficiat oio:q5 € ipole: Pm boc fmo erit fin ſuũ m ifenũ. (T. Et cũ dixit: *, Vlraütno eft neq; intpe:cdi itédit ꝙ intellectusꝗ
in po*:cü nó fueritacceptlin reípectu alicuius ir
diuídui:fed fuerit acceptus fánpli: in refpectu cu - Wifliber idiuiduétüc no inuenit aliqñ ĩtelligẽs « ali; Qt nó:fed femp iuenit ĩtelligẽs Quẽadmodũ intel
| 2. ; : te " «ctus agés:cii nó fuerit acceptus in refpectu alicui? í , Mitiidui:tücuó iuenit qrüq5 abítrabés:z qiiq5 nó ab
' ltrabés;fs femp ĩuenit abſtrahẽ:cuʒ acceptus fuerit
[,, Mmplr."3dé eni modus e(ti acte ouo ĩtellectuũ.
// C Eris b cũ uu CANI Ibfract?eft ꝙ é cin nó
$E moꝛtalis:intẽdit:⁊ cũ ferit ab(tract fm büc modi
| C boc mó eſt tin rió moztalíemó fin g» accipit in re
ectu ĩdiuidui.Et erit &mo eius in quo dixit: «non
2 .. Fenemoramur«c.fs ſuũ máífe(tü.5 eni bác opioné
2 |. fürgitqó pfecte Dicet eni querés. Cà itellecta cóua
^... lint nó giiabilía:meqs coꝛruptibilia fm hũc modus:
, , Quare nó rememoramur poft moꝛtẽ cognitionit ba^
' bitaz i bac vita.⁊ dicet᷑ diſſoluẽdo:qꝛ rememoratio
| fit p &tutcs cópbéfiuas paffibiles.f.málee:t füt tres
f Vtutcein hoĩe:q̃rũ effe oeclaratü eft in ſenſu ⁊ ſenſa
2 to.f.ímaginatiua ⁊ cogítatiua:t rememoratiua. 3fte
eni tres vᷣtutes funt in boic ad piefetandá foꝛmã rei
imaginate qñ fenfus faerit abſens. Et iõ oictus fuit
| illic ꝙ ci ifte tree tutes adinuerint fe adinuicé foꝛ/
NN terepritabüt ĩdiuiduũ rei fm o eftin fuo cé:l5 auté
, Na nó fentíam?ipm.t intédebat D p itellectü paffibilé
NIE foxmas boi fta eni Pm cp in cas agit vtus cogitati
N di fta eni tus eft alid ró:z actio ei? nibil
NL — *
m ^ ĩdiuiduo apud rememiorationéaut oiftingué cà | ^ Beg 5 | Fs. - A
Ss icit mãlis recipitintetiones imaginatas poft banc
tà i ^v * $i'as S a. se — foꝛmatioe KRecte igoirit:t nó rememoramur
"CO OOXWARCOGGR
B" peoSitatitia nibil itelligititella q oicit materíalis. wy Chl Vtutes fütquafi resq Pparát mãm artifici ad
ai t põt exponi alio mó ceft:o cum oixit:c nó eft füeri
— Me, Ue 5e H ez ! e3 m —- - 3 — -e ua — c et -— Z i 1 c len -i € a o) l^7] — 7 E L e
& Ie i 4 & *
— n *
** "T" ?te . ! f4 (^4 --
4 Tertius "S ficut lacis ad diaphanũ.Opinãdũ eft ent ꝙ iſte ĩtel⸗ lectus q eft ín potétia:cii oeclatü eft ꝙ eft eternus:⁊ tp inat? eft pfící p foxmas máles dignioꝛ eft vt fit ĩ⸗ natus pfici p foꝛmas nõ mãles d funt itellecte in fez fed nà in p copulat nobifcii ex D mó:fs in poftremo qii pfiat giiatio itellsq eft ín bitu:vt dectabimus boſt Et fm bác exponé cii dixit c c fuerit abftract? eſt: eft cif nó moꝛtalis int intellectü mãlẽ:ſᷣ q» Pficit p itellectü agété:qii fuerit copulatus nobifciz: |
v " 4 — — wh ' T —
- - .-— (^ - , - P z €x B mó:oeide abltrabit. £t foxte inuít « itellm. | ^*« y*ct
male ín fua ↄtinuatiõe pma nobifcü.f.otinuatióe d eft ꝑnãz:⁊ appiopzíauit ips p bác ptículá ti:annue doad cozruptioné itells q eft in bitu ex modo p qué eft cozruptíbilie:z vlr qñ qeituebit itellectus male cu itellectu agéteapparebtit eé otio vno. mó:t ynü
* ^
( £ AM Pls
álto mõ · Sũt enĩ ouo p diuerſitatẽ actionis coxuum. ^^ f ^"? Aictio eni itellectus agẽtis eſt giiare.3fhius aütifor /* ^em umm de mari. Sũt aüt vnũ:qꝛ itellectue mális pficifpagen /^/^£ c»
te: itelltgit ipfum: ex boc mó oicim? g» itelleceus
otinuatus nobíícü apparét ín eo oue vtutes. Quarit ^ ; vna eft actiua:calia eft oc gñe vtutũ paſſiuax.¶ £t Q5 bene affímilat illũ Alle" igni. gnis eni eft inatus
o S owes D ^ Frirca ;. alterare oẽ cop" p Vtuté exũtẽ ín eo:ſʒ tii cũ h̊ patit yore
3 dÉ rto oc
'* jJ
re (477)
DDícinutoa $^ //€ f^ 55^
YT s "177.
quoquo mó ab eo:qð alterat:z affimilat cus eo aliq̊ $iíatióe.55.c - v mó ſititudinis.ideſt acqrit ab eo fozmá igned mino, ? Por». ' té forma ignea alteráte:bec eni oifpó valde eft filis: cogi e sex, A oifpóni itellect? agétis cii paffibili.£t cii itellectis.q: T d gñat. Eſt eni agée ca vno mó:z recipiée ea alio mó4 C — *vc y Etfm boc erit fmoin d dixit:ſz nõ rememorat «c. — € ! oiffoIo qois q fecit antiquos expofitozes credẽ itel 6^ 29-7. | lectũ q eft in bitu cé eterni: fec Alexꝰ opinari iteb lecti mãlẽ eẽ giiabilé « cozruptibilé ín d oicebatur quo itellecta a nob füt nó eterna cii 5 o itellect? eft ctern^ recipiés eft eternü:t.q.o.rüdédo q»cá in b eft qt itellectus mális níbil itelligit fine irellu paffi bili:lz fit agés:t recipiẽs fit fic copzebédere colozes.
Eoloꝛ.n.nõ eſt:lʒ lur fit « vifue ſit:nin colozatü fit: ee Cv as
tüc Pm quá iſtaꝝ exponi oicat Ifa erit oneniés ver 1 zie À e
bís Ari.⁊ ſuis oemrationíb? fine alid 3dictione aut exitu a mãifeſto fai fmonis/Etió uà e vtiin doctrina vᷣbis equocie:mi(i tn ets q I5 fint otuerfa:tri oueniüt in oib"itétionib^:oe qb?ptit bici. Et oemrat (Q itédebat hᷣ p ĩtellin paſſibilẽ ⁊ vtutẽ imaginatiuã hũanã D qð cecidit ĩ alia trãſlatiõe loco ci? qð dixit ꝙ eſt nó paſſibil:⁊ ĩtells paſſibił ẽ coꝛruptibit.Dicit eni ín illa trãſlatione:⁊ qð ĩduxit nos ad oóm qp iſte lonibꝰde q^ itelfonó alterat:neqs patit eft ꝙ exiſtimatio € ima: 5r reo ginatío itells paffibil 1 qpcozrüptt ⁊ nó cõpꝛehẽdit aiacoi. 5o. itells:c nibil itellt t fine imagiatiõe. Hoc nomẽ igf ĩtells fm D oi ín D li qtuo2 móís.or oe ĩtellu málí: Doc nomea. 4 de itellu q eft i bitu: oe itelli agẽte:⁊ õ vtute ima itellectus bi. ginatiua. ¶ £t oebes fcire gp nulla o£ía € fm expofi; - qu sto | tioné Z-bemifty catiquoz efpofitoz topioné bla 1s tonís in D q» intellecta extitia in nobis funt eterna «
addí(cere eft rememorarí:fs "Plato dixit:ꝙ ífta ite
lecta funt in nobis qñq; t qñqʒ nõ pp boc ꝙ ſubʒ p,
parat qiíqs ad rcipiẽdũ ea qñq;:⁊ qriqs nõ⁊ ipa ĩ fe
ita funt ariq; recipiam? ficut poft: ita füt extra aia;
ficuc ín aía-([ £ bemifti? adt orit: B.f-ep qiios für copulate:⁊ qũqʒ nó:accidit eis pp nàs recipiẽt .Opi LT nat eni gp itellsagés nõ eft inatus otinuari nobifcü in pmo nifi £5 qp tãgit ĩtellectũ mãleʒ:⁊ i5 accidit ej ex 5 mó diminutio iſta:cũ otitiatio ci itétioib^ima ginar ẽ vno mó dfi receptio:talio mó dfi actio:c ió itellecta ſũt ín eo i oifpóne oíuerfa a fao ez in irelfa
Nõẽ recs vti ut doctria fe equoc]. nifi i cío à I5. fint diuerſa: ti cóuentant , In oibue iten
— — — — —
^ í
P LT
"d A f vvv ce, e |
J J
— —
: " - — —— — —
-f EA i x "v"
ve dmg pite "d
Scðm V bec miſtiũ idé cft agée patiéo 4 facti. &ió 3" oc aia.ca, 25.i Themi⸗ frio,
Pꝛio topi, t3. D. vbí nũe rant quatuoz gradue pb1 biltam. vet p topi. ca. 0. X 3* topt. ca.ʒ. vbi nüerint quatuoꝛ vᷣtu
feẽſllẽectũs q
agẽte Et liducia in intelligẽdo bác opĩonẽ eft qp caa fa moués Ari.ad ponẽdũ itellectii mãlẽ effe nó eft: q: eft b itellectü factii:5 cà in D. eft:aut qꝛ cii fuerit ĩuẽta itellecta d funt in nobis fm diſpõnes nó oue: niẽtes itellectib? ſimplicibus:tũc fut oictü o» ifte ĩ/ tellectus q eft ín nobiseft copofitus exeo qð eft in actu.f.itellectu agéte:c ex eo qð eft in potétía:aut qz otínuatio eius f5 bác opioné eft filis gñationi:⁊ aſſi⸗ milat agẽti « patiẽti.ſ.n fua otinuatione cũ intẽtio/ nibus imaginationis.SScóm (git bác ione agens 4 patiés ⁊ factũ erüt ide c eft dictũ ab iftis tríb? diſ⸗ poníbus per diuerſitatẽ d accidit eí.([ Nos atit opi namur ꝙ nó mouít ips ad ponedü itellectü agentes niſi boca itellecta fpeculatiuia lüntgiiata £5 modü qué diximꝰ.¶ Eófidera g hoc:qm̃ eft o2ía iter iſtas tree opĩones.ſ. Platonis Z-bemiífty ⁊ opioné nr̃aʒ: tfm expõnẽ Themiſti nó ĩdiget᷑ in iftis ĩtellectis niſi ad ponẽdũ ĩtellectũ mãlẽ tm̃:aut ĩtellectũ mãlẽ ⁊ agentẽ £5 modũ ſilitudinisvbi eni nó eft vera ge neratio nó eft agẽs.Et nos cõuenimus cum Alexꝰ in mõ ponẽdi ĩtellectũ agentẽ:⁊ differimus ab eo in nã
ĩtells mãlis:⁊ differimꝰa Themiſtio in nã ĩtellectus
qui eſt in habitu:⁊ in mõ ponẽdi intellectũ agenteʒ: ⁊ nos etiã quoquo modo cõuenimus cũ Zllex? in nà
cit in bitu:zalio mó oífferimuszZDe igit funt dꝛie qb? oitiídunt opionce attribute Ari.¶ Et debes (cire cp vfus ⁊ exercitui ſũt cãe ei? qo apparet de potétía itellectus agẽtis q cft inobis ad abftrabe/ dũ:⁊ itellect? málie ad recípiedüfüt. oico cáe ꝓpter babítü exñtem p vfum ⁊ exercitiũ in itellectu paffu bíli ⁊ cozruptibili qué vocauit Ari.paſſibilem:⁊ dicit aperte ipſuz coꝛrũpi:⁊ fí non otíngeret vt vtus d cft in nobis agene itellecta eẽt mãlis:⁊ flr virtus paſſi/ bilia (dco nullus pót rónari p boc ſuꝑhoc g» (telle ctus malis ad mtícet coꝛꝑi.Illo eni qo dixit opinás tpm effe admixtũ in riffione iftius fermonis in itel lectu agẽte. Dicimus nos ín rñſione eius in itellectu mãli.¶ Et per iſtũ ĩtellectũ qué vocat Ari.paſſibilẽ diuerſant᷑ hoĩes in quatuoꝛ vᷣtutibꝰ dictis in topicis itellectü differt hõ ab alijs aĩalibus:⁊ ſi nó:tüc nece efíet vt ↄtinuatio ĩtellectus agentis 7 reciptentís ci aialíbus eet code mó.3ntellectus qde opatiuus oif; fert a fpeculatito per diuerſitatẽ pᷣparationis exũtis ín bocitellectu:bis igit occlatís reuertamur ad no, ftram víam:cotcamus. Lap ^L
l » ? ? LE od aso ^4 ^ | a "perite seva Hdiuifibiliti ade igit itelligétia | ciqum vo PI PS din biecftcirca q noc falíus. 3n fé oc; ipe] | rds gbueafita falíusia « verüeft: Sun cia | — cõpoſitio qdà íà itellectiuti eft: iopide.cp fendEtihenl fict)t cO q̃ vnũ fiũt:quẽadmo/
€t bó orffert ab alijs ani malibus 4C.
dum Empedocles dixit:vere multoꝝ qdes capita ſine ceruice germinauerunt. Poſtea compoſita ſunt cõcoꝛdia:ſic ⁊ hec ſeparata cõpoſita ſunt:vt aſſimetros ⁊ diametros.
¶ Foꝛmare aũt res idiuiſibiles erit in iſtis re
büs.ſin qb?nó eft falſitas. Res aũt in qbus cft verá z falſum illud eſtaliq̃ cõpoſitio tũc ad rceitellectagfm ꝙ ſunt entia: ficat dixit Empedocles ꝙ munacapita ⁊ colla diſpo nunt ipoftremo ꝑcõpoſitionẽ amicitie:ita
De Anima
ctías fantfeparata per compofitionc. A.g. ofcere aſſimetrum ⁊ oícere diametrum.
t2 » (mà 7! ¶ Cũ cópleuit notificare fubas triti itellectuus.fumo ,
lis: eius q eft ín babítu:zagetie:icepit ↄſiderare 7— T. actionibus c ppzietatib" itellectue:c D eft qo TCI» gau fit oe cognitione iftíue vtutis.Et qz famofío: oiiap fet yi p üs oiuidíf actio itellect? funt due actiones. 97, t pr vna oi foꝛmatio:⁊ alia fídes:icepit h̊ notificare driã puc 1d inter bas ouas actionce.([ Et dixit formare aut f^ oiuifibiles «C.i.appzebedé át res fimplices nó COD9" atfPlge ſitas erit p itellecta q non falfant:neq verifícan a quim | dñr ifonmatío:cópzebéd£ át ab co res copofíta$ €
2 |
itellecta átin gb? iuem£ vitae « falfitas eft ínci? 93 $56 |
Quẽadmõz.n.dixit Empe.ꝙ mlta capita crát té taa coll-oeide amícitía ↄgregauit ea:⁊ cõpolui
cũ ſiliita itellecta exiſtũt p oifa in ĩtellu mãli "m dicẽ oiametz ddrati « dicẽ aſſimetꝝ latez:itel » itelligit ifta p fímplicia:oeide opoit ca.f.fimct
affímetz:fi (git cópofuerit £5 ene € vez:fi nó.falfuo
¶ Siaũt factozaut futuroꝝ tpe itelligẽs iust" |
eftccóponée. Falſuʒ eni in cópofitíonie eft.náqs fialbünóalbünó albü opoftff dt tingit aũt « diuiſionẽ dicẽ oia. Sic pn " nõ ſolũ falſuʒ:aut verá ꝙ albꝰcelo eſt: i q erat aut erit. Anum aut facíena boc lcctue eft:ivnumqnodgs.
¶ Et fi fuerint pteríta autfutura · táccfi bo
i - ím itclligit tpe ⁊ cóponitipfnm.4ralfira£ ^; fcmpeftincópónc.£ori cá bígeriedlPra rz | nonalbá íam cõpoſuiſti nõ albũcũ⸗ adit dicẽs nõalbũ. Et poffibile eſt dicer⸗ 1 (us.fofuífioné. Sʒ boc folíi é verum « f4 á Soꝛtẽeſſe albũ:ſed cũ boc fuit aut * qp boc ⁊ ſuũ ſimile facit vnũ cft (DIC gg
¶ Ideſt 4 (iila itellecta fimplicia fucrint i írelle
tc funt eſſe:aut ín pterito tpe:aut in —
dene s: »oftcà co⸗ ctus itelligit cus illis rcbus tein d fünt:tPr
Y. iber f
bonet ipfum cii eio: iudicauit ꝙ (le re? fuerũt aut trüt ficut iudicat ꝙ diametrũ eft aſſimetꝝ cofte-Et Qi narrauit pmo qp veritas « falfítas iueniunt in có Pofitione:icepit oeclare q» falfitas eft cõpoſitio:⁊ nó uenit in aliq̃ actíonü itelfs (T. Et.o-falfítae enís fp eit in cópofitione 7 rocinatio fup D eſt:qm̃ cus 01D in realba q»nó eftalba : eft copo filisad dicẽ ín re alba c» eft alba:ls illud fit falíus:t boc vex · Et qz ap Paret ꝙ affirmatio cft magis oigna copóni: t néga/ tto diuiſioni oírít:z pole eft dicẽ in cís oibus d funt Diuifio.i.« fic pofftmusoice negationé ⁊ affirmatio nc effe copofitioné ficut poffumus dicẽ vtrũq; cffe Otüifloné:ls affirmatio magis videat bie boc nomé . opózt negatio boc nomé oíuifio:qifi ín affirmatióe Coponít dicati cii ſubto:in negatiõe aũt pᷣmo diui dit itellect? pᷣaicatũ a ſubto ⁊ poft coponit ea. ¶ £t declauit cp veritas « falfitae accídüt cópónt rez aditiícéoeclaraitetíá ꝙ D ides accídít qii cóponit , VS cũ tpe: dixit:ſʒ nó iftud folu eft verũ « falfü «c. 1 veritas ⁊ falfítas nó accídüt cõpoſitioni i ꝓpõni/ dus in qbus pdícatü eft nomẽ:ſed in eis in qb" pᷣdi/
— e
5, Düti ẽ vᷣbũ. U.g.Soꝛtes fuit aut crit (] O.d.⁊ qð fa yo QI «C.i,« qð facit bec intellecta fingularia eé vnus pf Popóné poftd erát multa eft itellectus mális.3fte 455 ay, diſtincuit itellecta fímplicia:t cóponit cófilia:t "I Qi diuidit diuerſa.Opʒ eni vt vᷣtus cõpꝛehẽdẽs ſimpli/⸗ 3 $a t cópofita fit eadezam pportio iftius vtutis ad 499 Tai — fonaz imaginataz os eẽ ſiẽ ppoatío fen Lr qentio cõis ad fenfibilía diuerſa:nõ fm g» appet oe pil .. V9t8 Zluépace in initio füi fmonie? vtute ronali.f. ; ji £P vtus cópofitiua debet effe alía ab imuginattua. "d C 3indíuifbileaGt qii ouplt oícít:atit actuz ,FÁi1 Wütpotétíanibil ꝓbibet itellígere ĩdiuiſibi/ a^|. — leclágitudinéitelligat. Indiuiſibilis enís . -. &tualíter cft: intpc idíuifibilf. S3ilr enim tpeoifibile z idíuí(ibile lógítudini cft. Nõ igit eſt dicẽ aligd ít medio intellígé vtrũqʒ. Nõ enieſt nifi diuidat. Sʒ aut potẽtia.Se oꝛſuz aũt yrũqʒitelligẽs dimidion diuidit 9— fil ⁊ tpᷣs.Tũc aũteſt vt in lõgitudie.Si vo cſt ſicut ex vtriſqʒt inthe eu qoin vtriſcp
¶ Etqꝛ ĩdiuiſibile ẽ duobꝰmõis:aut in potẽ
tia:aut eſt actui. Nibil pbibct h̊ 7 qfi telle
»« erítlógitudíné vtitelligatidinífibile: ⁊ illo
idiuiſibile ín actu: in tpeíndiuifibili. 2 po «iem bficmodó eft oítífibile 7 idinifibile
«.- Ülógitudic.Rullueenipótoíce q itelligit
rũq; modũ eẽ aliqð:cũ nó fit qnoufas di üidat:fs ít potẽtia.ũ (ait —— "im buo p fe:tffc diuidet tpeerias. et tic erm QUafrone lógítudinice:congregate antes in
3 mpore quod eft fupercas.
te ifi Declarauit ꝙ actio íntelle idiuifibilie eft ín tis 8 idiuifibilibus:icepit D oeclare ex quo mó có iis i et itellíge diuiſibilia bfitía qstitate itellectio/ ei üifibili;c ín tpe ĩdiuiſibili:⁊ ex quo mõ otigit bil t itelligat ea idiuiſibilr:⁊ üf tpeindimfibilificut bi itio eft in itellígédo res mItas:.o.« q: idinift ty ds UC bcq idiuifibile 02 duobꝰ modis potétia
«Hole eft dicere gp itellectus itelligit res ex ree
Part 79
| 7 ertitie btts diuiſibilibus potétia:idiuifibilibtte actu:ſicut lõ gitudo ⁊ tpᷣs latẽs qð eſt in eis eſt ĩdiuiſibile in actu: tq b fit itellectione ĩdiuiſibili:⁊ ín tpe indiuiſibili: queadmodii itellígit res idíuífibiles in vtroq; mõ. Nece eft eni vt itelligat ĩtẽtionẽ ĩdiniſibilẽ idiuift: bili:fiuc ílla itentío fuerit oíuifibilis aliquo mó:aut nullo mó.£t cü dixit vt itellígat idiufibile ⁊c̃inten dit vt itellígat itentioné idiuifibilé:t illud ĩtellectũ eft idiuifibile « ín tpeidiuifibili- (7 2»-o.tpe eni $m. bic modi eft dĩſibũe:⁊ idíuifibile.i.tps cni inuenit᷑ ctià vno modo diuiſibile:⁊ alío mõ idíuifibile:ficut in logitudine.£t cii oeclauit ꝙ itellect? itelligit ma. gnitudine c ts:« vlr o€ qð eft indiuifibile ín actutt oíuifibile potétía p intellectione ĩdiuiſibilẽ:⁊ in tpe idiuífibili:oeclauit ét qp ipolecft alique dicẽ ꝙ itel lígere talia fit p itellectioné oiuifibilé:« in tpe diuiſi bili:c-o.nullue pót oíce «c.i.nullusigitpot oicere qp cũ itellectus ĩtelligit lineã:nõ fubito ĩtelligit eã:ſed pꝛimo aliquã ꝑtẽ:⁊ ſcðo aliã.Ille eniʒ oue ꝑtes non ſunt due actu in línea oonec línea oíuidat:ts cis. ſũt oue tn potetía:z cá-o.vtrüqs modii intendit vtrágy pte linee:⁊.q.d.nullus igit᷑ põt dicẽ ꝙ qii intellectus
ĩtelligit lineã:pᷣmo ĩtelligit vtrãq; pté per ſe:deinde
totũ:ille eniʒ due ꝑtes nõ ſunt in actu quouſq; linea diuidat᷑:ſed ſunt due in potẽtia.¶ O.d.ſʒ cii ĩtellexe rit vtrũq; ⁊c̃i.ſʒ accidit ei vt ĩtelligat vtrãq; ꝑtẽ lõ⸗ gitudinis p ſeqñ diuidit lõgitudinẽ:⁊ tũc ita intelli git illã lógitudiné:fic ĩtelligit duas lõgitudines:⁊ D itellexit cũ.d.⁊tũc funt q̃ſi oue lõgitudines.¶ 2.0,
Agregata át ⁊c̃.i.qñ eni icelligit eas ↄgregatas.i.ꝑtes
⁊ q̃ſi vná lógitudiné itelligit cas in eode tpe ĩdiuiſi/ bilii eodé iftáti in q̊ ſũt ifil:nó i ouob? iftatib^oiuer is: b itédebat cü-o.yr míbi yrin tpc qð cft fup ea.
(L£25 aüt nõſm quátitaté indipifibile cft:f. $
fpc:irellígit idiuifibili tpe: indíiuífibiliaic: £5 accũs ait; 7 nó iquam —— — itellígit: in quotꝑe:ſʒ ĩquãtũ ſũt idinifibi lia. Ineſt aũt vtiq; bíealígd idinifibile : fed foꝛte non ſeparabile:quod facit tẽpus vnũ longitudinem. £t boc ſimiliter eſt in om tiícontínuo ⁊ téporc longitudine,
(L £259 a(it nócft índíuífibilep quãtitatẽ:ſed pfon:itellígit psi tpe ĩdiuiſibili:⁊ p idi niífibile aie:fsaccittalt. $35 (lla ouo füt diui fibilia.f.íllud p qð itellicit:z tpᷣs in quo itcl lígit:q: ſũt oíuifibilia. Eſt eniibíe ou ob? ét aůqð indiniſibile. Sz digniꝰ ẽ vr fit nó ſepa bile. Et cft illud qð facit tpe eẽ vnũ:⁊ logi tudinẽ cé vnã.Et hoc eodẽ mócft in omni cõtinuo c in tempoꝛe:⁊ in longitudine.
¶ Cũ occlarauit modii fm qué itelligi
eft idiuifibile p õᷓtitatẽ:⁊ eft illðqð eft idiuifibile in
actu: diuiſibile potetía:icepit ét oeclare modü fm
qué itellígitilló gð éidiuifibile p foꝛmã:⁊ D ẽ idiui, fibile actu ⁊ potẽtia:ſi accritalr ^ oiritilló át qð nó cft idiuifibile «c.í.q9 át ẽ idiuífibile foꝛꝰ⁊ litate nó quãtitate:qm̃ idiuifibile 02 duobꝰ móis coprebédi£ abitelli i tpe idiuifibili: p itellectioné idiuifibílé.
(1 25:0-fed acciitalt «Cit iſte fermo eft 'uninutus
atráfpofitus:t fic 05 legi:fs ifta ouo funt oiuifibilia
nó eéntialr:fs acciitaltfitpe i q itelligit;t res ditelli
git itellectus qb
illa oínifibiliasqs ;
— — x L— — —— * — — — * ———— — — G— — c — —— —— —— — — ——— — : ——— — — — — ẽ ——— c - * —
git:aut p qð itelligit.O. dedit cãʒ in D ꝙ ſũt diſibilia ãaccũtalr:⁊.d.qꝛ füt ĩdiuiſibilia ⁊c̃᷑.i.⁊ qꝛ tps in qͥ ite ligit ⁊ res quá itelligit ſũt ĩdiuiſibilia i fe:fs cfi fütin oifibilib? f.iftás ín à ĩtelligit ⁊ fo2? quà itelligit. 3m ftis eni eft ĩdiuiſibile:⁊ eft ín tpe q € diſibile:⁊ foꝛa etiã cft ĩdiuiſibilis:⁊ eft ut magnitudie d eft diſibił. (| 250.ín bis ét eft aliqð ĩdiuiſibile.i.in magnitudt ne cun tpe.2».0.f5 digniꝰ eft vt fít nó fepabíle ab eis: fed illud qð eft indíuifibile tn tpe z in magnitudine eft nó fepabíle ab eis:⁊ io fuit diuiſibile p accidẽs. (25.0 eft illud qð facit tps c& vnũ «Cic boc idu uiſibile exũs in iftis reb? faa tógitudine ed vnaʒ ⁊ tps cé vnũ:⁊ fi no:nó itelligét D vna lógitudo: neqs vni tps fi nó eét bec nã ín eis. Hec igit nà eft cá b q ifte res ftt vne cũ D o» fütoifibiles:t qz füt i iſtis rebꝰiõ otigit cis vt fintoifibiles p accũs:⁊ B o» bec nà eft exris in reb? málib? é cá o» iteligé fuit in nó tpe:bec € füma eiꝰqð itédebat íi 5 cap. £t deide.d.⁊ D eodé mó i oi otíntio ⁊c̃.i.⁊ ífta nà exiſtit eodé mõ JT tpe ci lõgitudie:⁊ ĩ aljs fpéb?nó fepabilis ab eo iq exiftit.qr fi feparet:tüc oiffo p accũs ri accidet. ¶ Puũctũ ait: c oiooifio:c ficidifibilemoó (tiat fiC pꝛiuatio:⁊ filie rõ ĩ alijs C. At qo malũ coguofcitzautnigráü:5rio ent alia mó cognoſcit.Opʒ afit potẽtia eẽ cognoſcẽs:⁊ eẽ in ipfo. €i Xo alicui nóieft 2ri:ipfus fc ipfu5 cognofcit: c actu eſt:⁊ ſeparabile eſt. EPunctus afit ⁊ oie ofía: z qð eft ĩdiuiſi bile bocmó itelligit qfi accíto: fic oc alie. A.g.qũo ĩtellectus cognoſcit nigrediné; ⁊
nigrũ:qm̃ q̃ſi p oríü cognoſcit ipſuʒ.Et co
gnoſcẽs potẽtlã b5 eẽ vnũ ín fe. Siigit ali^
q9 rey eſt in quo nõ eſt 5ricrae: illud intelli
it(etantá: eft in actu abſttractum.
Cũ oeclauit qũo intellect? itelligit indiuiſibilia ín actu: diuiſibilia potétia.f.magnitudies:t qiio etías itelligit idiuifibilta effentíalir diuiſibilia accũtalr.ſ. dlitates « fo:mae:icepit D declare etíá qüo itelligir idiuiſibilia:neq; eẽntialr:neq; accũtalr:neq; potẽtia neq; actu. U.gpunctũ:⁊ ĩſtãs:⁊ vnitatẽ:⁊ dixit pun ctae aũt ⁊c̃.i.itelligẽ aũt punctũ ⁊ ſibi file exeis q oí cunt ce idiuifibilia;z vli oẽm dꝛiaʒ pᷣuatiuã:eſt pac cídés.f.£m ꝙ eí accidit carere re puatíua. "unctus eni nó itellígit nifi Pm g» otingit cí oc puatione oiff bilitat exiitis in magnitudte:c fitroe inſtãti ⁊ alys. ¶ 20. $5 büc modü cognofcit nigredinẽ:⁊ nigrũ: ipfe eni qfí p 2rui cogícit:fic cecidit ablatio in ere plarifiter bác ꝑticulã ys modũ t bác ptículà cogno" fcit:z eft &mo cóplet? p (e;(5 ſi alíqd oeficít fozte eft
fic 5m bücimodtitelts arit vifus cognofcit nigredv
né aut nigrũ:⁊ vir ocspuatióes nó. cognoſcunt᷑ nifi p3ria/f.p cognitioné babitus:t p cognítioné ocfect? : bitus:t boc itédebat p nigredinẽ puatóes albedínis it3 eni eft oe fenfibus in ttis reb? fic oe itellt. Qué, admodũ eni oictü fuít illic qp vifus cópzebédít ob; fcuritaté ꝑcõpꝛehẽſionẽ oefect? lucie:ita ĩtells com ditpuationé p cópzebéfioné defectꝰ fosc. ¶ O. O-COghocés po* p5 effe vnũ in fe.i« ops vt ĩtells cov D oxecupabtti « fuá puationé fit eadé vt^ ín. fe:qué admodi cognofcés ob(curitaté ⁊ lucẽ eft eadé vtus vifus;t ep ifta V cosnofcés copzebédar puationé có piebédedo er le eẽ in po:cũ fuerit in po? cóptebani
De Anima
dit cx fe vtrücp.f.effe potétía t effe acturi ifta eft oif. . pofitío itellectus mális. "offumus igit dicẽ tale €& . pieparatione t⁊ nibiLaliud vcoicit Alex AT 2«0«
ſi igit aliqð rez ⁊c̃.i.ſi igit fuerit aliqs ĩtells in quo Nus a ^X ; ^ - : À Ils
nó eft potétia actui erc in eo.i.ſi fuerit aligs ite gm
q nó inuenit quádoq; itelligés in potétia : « quádoqp —94
itelligẽs in actuttũc illc itellect? nó ĩtelligeret pꝛiua tíoné oinoximo níbil intelligeret cx fe: boc elt Vn €07: qbusofuidit ifte ĩtells ab itelltr agẽte.ſ.ꝙ in itellecca iueni£ vtrũq;:in agente aüt act^tiizno po tétía:t ídeo recte vocauit Zirifto.iftum iĩtellectũ ma terialénó qz € mixtꝰ z brio más:vt Alex opi ¶ Eſt aũt dictio ꝗdẽ aliꝗd ocalíquo ſic atri » - *- 4 ois: In p matio vera:aut falfa oie. Intells atto C^ iiu ſz geſt ipſiꝰ qd:65 ꝙ aligderat cé verti € wey c nóalígd ocaliquo:fs ficut vidé ppzía YC' nd rũ cft. Si ãt bóalb?aut nó:nó verti fp. . Sic autẽ fc habent quecũq; (uc matería f td (L Et dicẽ aliꝗd oc alíquo ; ficaffírmarto l oécópofitü eft vez vł falſuʒ.Et nõois ite lectus:ſʒ qoícitqdditaté reieſt verue:o oícitaliqd de aliquo:ſʒ quẽadmodũ go nce ꝓpꝛie fát vere: vtrá autẽ nigrũ autà ; eſt boͤnon ſempeſt verá. Ita ctias eft oifP fitío cíue quod eftabftractum a materia. zó ¶ 3deft ⁊ pdicare p itellectü alíqd oc aliq;fícut 4" matio ⁊ negatio eft cópofítio p actione iteilectꝰꝰ cópofitü eft vez aut falfus in itellectu.f.i máli erc. per iuentü£ vitas ⁊ falfitasadmiyte:t boc eft pP buic ĩtellectui.¶ P»icepit oeclare ꝙ bocnó € " pꝛium oibus actionibus iſt ius ĩtellectus:ſʒ ti Me 5g ni q̃ oi fides:nõ foꝛatio:⁊.d.⁊ nõ oĩs ĩtells M i i ín omní actíone iftius itellectus inenian£ falſit : ' ^ ventas admigte:fs actio eft ifozmatío eft £9. feuid hu vera:nõ actio d eft pdicarealiqd oe aliquo: leci Pont | cepit natraregp boc q5 accidit itellectui eft ſim nad ri » iu q accidit fenfuí:c qp cadé cft cà in D:c.o.fcd —— iu modũ actiones «&í.fs cà in [5 eft eade ci cd 11095 t iE fauéadmodii eni actiones ꝓpꝛie vifu f.có pos — coloré tunt verc ín maiori parte:ſentire ante? Alro "tg M effc Soꝛtẽ:aut Platonẽ nó femp eft verüsfed mr, qd m tíensaccidit inco falfitas:ita erit otfpofitío Uz7,6 ic i| 32, ctus.f.q» femp eft veras in fua actione ppt ^ij, (01. enis accidit enifi qa intellectü eius eft. 3E gy, Pagi cópofíti. (T Et cii ·ð ita eft oifpofitío citiSd inrelle ait M ſtractũ amatería.itendebat ita eft oífpofítio fis có pp NR
ctus materialis q eft abftractus a materia e *« pꝛehẽſionibꝰ.ſ.qꝛ verídicat ín ppays fibt. An cft itv PLE tione ⁊ falſat in cís que nó. funt ppꝛia · Ef mtclle RA telligi ſic. ita eft bifpofitío itellectut quo29^ e. qus iare ctü cít abſtractũ a má ín boc ꝙ femp veridic ſuum —8 nó ĩueniat᷑ ín eis actio:que eſt per accide94 7 ^ Này,
intellectum eft abſtractum a materid* — . e CSde;aüreftPmacrüíciare. neo re o potẽtiã tꝑe pꝛioꝛ eſt i vno.Oino 2E |
Funt enm ex actu ente omuia qnc i» «e Ned
(C f£tícia eft in actu éipfa rcafelas ^ es dn ín potẽtia eſt pꝛioꝛtempoꝛe wion cníti ifa vniuerſaliter:neq; ín tẽpoꝛe. tín acttl» in að gcheat gene atur ab eo qo elg
27 Jaeſt 4 fcia que eft ín actu eft ijs ſcitũ: ⁊ fcia d eft In potẽtia eft pꝛioꝛ tpe ĩdiuiduo qs ſcia q eft in actu. Ult aüt « fímplt fcia:d cft potétia nó eft po2 ícia: d
t Wn actu:cũ fcia exiẽs oe potétía ín actu € gnata: «
d «ee 0€ Gnátii gnátur ab eo:qó cft in actu fpei illi? gnãti.
—8 Uii nee eft vt ícia:d eft in actu fit poz oibus modís
*& fciz:d € in potétia. £t foate itédebat B pbücfmoné iuenire c5 pp quà opbefio itellectuü fcpatoz € foz matio tm̃:⁊ vitas ín co nüds admifcet cũ falfítate:c eſt c» fcia illoz: eft ips ſcitũ oib?modis:ecótra diſpõ nn fcitisitellectus malis. £a» V
Idetur aũt fenfibile er potẽtia
* ẽrñte ſenſitiuo actu agẽs. Non ec ení5 patít neqsalterat. Vñ alía * h fpéemiot?. Motus.n.iperfe ctiactꝰ. Simplraũt actus alter eftg ꝑfecti.Sentire ꝗdẽ igit fi^ mile eſt ipfi dicere foli ⁊ intelligere. Eũ aüt delectabile:aut triſtabile:aut affirmanezaut
negans pꝛoſeqtur aut fugit.
Et videmus fenfum facere ſentiẽs in actu boſtq; erat i potẽtia:neqʒ patiẽdo alteratio/ ne. Etisiſte ẽaliꝰmodus motꝰ. Aboiꝰ.n.ẽ acioꝛnõ aũt pfectio.Actio aũt fimplré illi? T1100: 7 eft actío pfecti. €Xentire igit vi oict
vbis:⁊ itellígi per iteltm. Si (gi fuerit oclectabile:auttriftabile:ficut affirmatio c
negatio eiꝰqueret᷑ ant fugictur. ——
ð bic vult dare oc oifpone'? ? vtutis.f.
| i 28 Plus —83 ————— TE ín qb^affilat manifettíoza funt in fenfu ds ín itellu: d | 1 p icepít pare iter eae i re:q̃ of i císmot? paffio. n^ VM , (C Ero videm"fenfibile facere ca. q: videmus Pa Rhe ſenſibile facere ſentiẽs in actu poftás fuit ín potétia PM Qus nO ita ꝙ fentiés apud exitũ oc potétía ín actü tranf " Nia, mutat:aut alterat fs € rcs mãles exeütes oe poten WAR. tiauractü trãſmutant᷑ autalterani:fs gres miles d Will Creütes oe potétia ín actü tráf-mutant. 3o opinádü ii^ Re. eftaliii modi cé mot^z paffíoisa mó q eft m rcbus
$ iN i "Nga mobilib*:dpp nó cft topínabile I5 qó oci eft in in x tellu.ſ. ꝙ € exitꝰde potẽtia ad actũ ſine tramutats⸗ jl talteratóc ¶ O. d.motꝰ.n. eſt actio pfecta «c.i. cá ,im Ww, PPquáifti motui otigit tráfrmutatio ⁊ alteratio:illi 7; 930 aut nõ:ẽ:qꝛ ite motꝰcui accidit tráfmutatio é actio j| Mas. nó pfecta« víaad oplemétü. Ille aüt eft actio pfe: h, Cwimooplemetu.£t dfi íntédebat:g cũ ita fit effe m, oti actione ipfectá:accidit eí pp másno 5o» eft Ij h& Scho Et cus h̊ accidit actióinece cft aliis actiones MEA 8 € liberata db D accrite.C10.n.acciditalicui p accis Ny "^ nece eft vr nõ fit ei £5 cp eft: fi nó fuerit ci 5 gp eft itte eft vt lepet ab eo Et B gõ idutit l5 jfi eft vitto Ito qonis:maxie oĩuʒ qonü adueniétius i bac opt nepót.n.alíqe dicere qũo poſſumꝰ imagiari re, toné ín ſuba nó mixta cũ mã:cũ oectatus cft:qp]
PNIS: NM CQ
NALE Teceptióte eft mà:t qfi ĩnuit oiffolores oicédo:g ago, uno eft cá receptióis fímplifs c receptiois trát jwhápo S A'abilis.f.receptióis but entís iduxidualis. inde
m, Med rra pteag o tq na eft vt ill q$ nó recipit receptióe índiuiduali: * oq s male aliquo mó:t fic non remanet loc? qóni-
S occlauit modii ofilitudis iter fenfus itel Kn HtTf ^ | e A. "4. - x [^ "
Liber Tertius
lectũ ín D mõ paſſiõis « motꝰ.ſ.ꝙ in vtroqʒ e actio
pfecta:icepit notificare ofilitudine iter fentíre citel
ligere. ⁊. d. ſentire igi file eft vt tri oicat 9bis: « vt i telligant p itell5.i.« B q»fentire fít p fe actio pfecta 4 fíne tpe:t abfqs eo qp pcedat tps actio dimiuta:ſile eft ad itellere ĩtẽtionẽ itellectá:qii illa itétío ꝓnun/ cíat ab aliq.f.q2 fítab I5 actío pfecta abſqʒ eo gp pce dat ips actio dimĩuta:⁊ jfi ĩtẽdit cũ D occlare cám pp quam itells itelligit fíne tꝑe. ¶ D. d. ſi igr fuerit oelectabile «c.í.fi igr illud opbéfus fuerit oclectabi le apud fenfus:aut tríftabile:erit.q.itellm affirmare D effe D:aut negare D nó cé D:« tücaut q̃ret:aut fü gict p opbefione itellectualé:ficut querct aut fugie tur per opzebeftones fenfibilem.
(L Et eft oclectarí tríftarí agere ſenſitiua
mediãte ad bon aut malti íingstum talia:⁊
ftiga aut 7 appctit?tbecá Pim actá. /£t 1 lO^ Ceo
alten appetitiuũ z fugitinms:neqs abinuicẽ⸗ nes a ſenſitiuo:ſed effe alind e(t. 2;4^»" ¶ Et delectatio « ↄtriſtatio ſũt actio media tc ſenſibili circa bonũ aut malũ £5 ꝙ ſũt fic. Et boc C deſiderare aut fugere:que ſunt ín actu: deſiderãs:aut fugiẽs nõ dꝛnt vnũ ab alteroꝛneq; a ſentiẽte:ſed cC differt.
Et otriftatio ⁊ delectatio ate eft actio ei mediante vtute ſenſibili:⁊ motꝰeiꝰex D mó circa bonũ aut ma lü et 5 Q» malti eft otríftabile:t bonus oclectabile: nó ſᷣ ꝙ boni é bonũ:aut malũ € malü:lic eft diſpõ in ãrere aut fugere ĩtells. ¶ 25.0.2 D cft fugere coc fíderare d funt in actu.ti.in B eft deſiderare ré pite gem ett pris z idíuídualis:z fugere eá.f.ofideri ſen ibile:qm D eft ꝓpꝛiũ ocfiderío fenfibiii.f.qg» nó mo uct nift cii hñtia fenfatí in actu e5210 oefiderío itcl lectualf. (T. 2».o. * ⁊ ocfiderás ⁊ fugiés nó füt oíucr: fa «c.i ps aie:q qrít « fugit € cade pe:nó oue diuer Te:neqs ín itellummeqs ín fenfu:fs eft cadé ps in fubto ⁊ oiuerfe ín actióe:z boc itendebat cũ . d. ſz eẽ oíffert 1 intédit per bocaiam cócupilcibilem. :
¶ Intellectiue aũt aie fantaſmata vt fenfibi lia ſũt.Cũ aũt bonũ aut maluʒ affirmat aut negat:⁊ fugit aut ꝓſegtur Pꝛopter qð ne quads finc fantaſmate ĩtelligit aia,
¶ £tínaia fenfibili inueniunt imagines m modos ſenſuũ. Etc dicimꝰ in aliquo ipᷣm eẽ malũ aut bonũ tio £5 affirmationẽ ⁊ ne⸗ gationẽ:tunc aut qrimus:aut fugimꝰ. Et iõ nihil ĩtelligit aia ſine imaginatione.
¶ Jaeſt.⁊ in aia ſenſibili.i.in fenfu cõi iueniunt ima gines. dz modí füt Prmocs ſenſuũ « fenfibiliü:ita op ppostio iſtax imaginti ad ĩtellm mãlẽ eft ſiẽ ppoz, tio fenfibilíit ad fenfus:z D tuenit in alia tráflatióe manifefti.oic.n.apud atit aia5 rónalé imago eft jfi rcs fenfibiles.(T S· d. cu oigim?« in re eca.· ⁊ cum aia rónalís diſtiguit imaginẽ:⁊ iudicat eã effe bona: aut malã:nõ £5 qp e nota ce talis:aut nó talis tii e dria ꝓpꝛia ĩtellui fpeculatiottüc aĩa cupiſcibilis
| aut q̃ret illð: ſi ata rónalis iudicauerit imagine et?eé boná:aut fugiet fí malã: boc eft fimile ei:qà accidit fenfai ↄtriſtabili aut oelectabili. (T Deinde oixit.ct (deo nibil itelligit ai fine imaginatiõe i. qt ppo
Cõmẽta.ſuꝑ aia. YY
y^ y 064
3 dem ínfra LCX.Corti. $i,
Pꝛopꝛiũ be lidcrio fcnfi^ bili ꝙ nó mo uc nifi cũ f^ ſentia ſenſati Itt actu.c2210 ocfidcrio in telluali. Giá tñ infláad.z, óc ai2.C. Zoe
a ars oec -N t fu^ giés uó funt buc o:lfe ng in fenfu ns im itelin:(5 é ca dé po in (fto t diuerſe in acuone.
y y lt
— —
— — -— — — E —
ct ESI od — — —— — — —À NN E ———
— — —
— — —
— —
— * — —
— —
— — —
— —— — —
Digreſſio. Á| PN IP n
4^ 591
f SET I V qdyte mom n. he $^ (^ 9v"
Cõtra dimit tentes textus Ari. ꝓ qͥ við ẽt..ph.c.7
gluicé.s.celt €0,07,
Aið ſcðo b? «0.149€
Pꝛia cxpó.
aide ſcðo à gial49. — Scda Yer »q vid coo de aia 14-6.
Tertia expõ p q̃yide ſcðo oc aia:
tio imaginũ ad ĩtellm mãlez:eſt ficut ꝓpoꝛtio ſenſi/ biliũ ad ſenſuz:iõ nece fuit:vt ĩtells mãlis nó ĩtelli/ gat aliqð fenfibue abíqs imaginatiõe. Et in h.d. cx; pꝛeſſe o» ĩtellta vlia colligata ſũt cũ imaginibꝰ ⁊ coꝛ rupta p coꝛruptionẽ eaꝝ Et expᷣſſe et oíat qp ꝓpoꝛ/ tío ĩtelligibiliũ ad imagines no eft ſic ꝓpoꝛtio colo rísad cozp?colozatt:í(5 fic ppoatío'colozís ad ſenſũ
4. [^ 4 Vilusmó ſic exiſtimauit Auẽpace. Sʒ itellta füt ité/
/ tíoeo foxmaz imagiationis abftracte a má: iõ idi get necio in b bfc mãm aliã a mà quà hẽbãt in foz; mís ímagiatióis. D manifeftü eft p fc ĩtuẽtib Et fi icétióes imagiate cent recipiétcs itellta:tüc res re cipet ſe:⁊ motoꝛ €t motũ.Et oeclatio Ariſ.ꝙ nece ẽ vt in ĩtellu mãli nó ſit aliq̃ ĩtẽtionũ exũtiũ i actu:ſi/ uc fuerit itẽtio ĩtellta in acturaut in po^rfuffícit i de/ ſtructiõe opionis Sʒ illud. ao fecit iti holem exxa/ re:⁊ nos et logo tpe qz moderni dimittũt Lib.2lrif. eir i.c maxie i aia credẽdo:ꝙ ifte Tiberipolc eft vtitelligatur:z boc € ppter Aui.q nó imitatus ẽ Ax·niſi (n ofaletíca:fed in alus exrauit:⁊
ie m metaphiſica:⁊ T iccpit jfía fe. ..
¶ 55icüt enim acer püpilla bmoi fecit: ipfa aũt alteꝝ:⁊ auditue filr.&Xed vltimũ vnũ z vna medietas:eſſe at ipfi pla.Quo aũt oí ſcernit quo differunt dulce ⁊ calidũ: dictuʒ eft qdem ⁊ pꝛius:dicẽdum aũt ⁊ nunc.Eſt
/.4,, €nimaligd vnũ:ſicut aũt ⁊ terminus.
¶ Et quẽadmodũ acr eſt illud:qð fuit viſuʒ talis diſponis:⁊ babalio: fir auditꝰ Po ſtremũ.n.in eo vnũ ⁊ idẽ cft: mediũ idc: in eẽ aũt multa.Et iã dem̃ fuit pꝛiꝰꝑ qo iudi camus illud:ꝑqð dulce oíffert a calido aeri. Sicamigit Ct 65 buic modũ:ꝙ quẽadmo dus in cé eft idẽ:ita in diffõne.
¶ Cũ dempauit filitudiné iter itellim ⁊ fenfum in idí gétía fubi a quo recipiüt itétióes ds ↄphẽdũt:ĩcepit mõ oeclare:g ꝓpoꝛtio iftPitells mális ad- imagies nüeratas f5 fpes fenfibilium €: ficut ppoatío fenfus cóis ad diuerſa fenfibilía. (|. Et.d.⁊ quẽadmodum aer «c.i. ficut occlaratü &:q aer mouct vifus « mo uct ab alio: fil audit?mouet abacre:caer ab glio quouſqʒ pueniat mot^in oib?fenfib? ad vnü fines:q eft in illis motib^q.püct?:g ẽ mediũ círculió lineis exeutibus a circüferetia:ita ẽ oe ĩtellu mãli cũ intẽ tionib^imaginátu ĩtellectl. ¶ O d. vltimũ nẽ vni ⁊ mediũ vnũ.i.vltimꝰ.n.motuũ ſenſibiliũ € vnus:⁊ illud qð € ex eis.q.mediũ oe circulo:eſt ét vnuʒ:⁊ b eft fenfus coís T O. d. ⁊ iã oci € pus «c.icvIt oci eft pzf?qd € illó p qó iudicamꝰ diuerſitatẽ fenfibiliü diuerſoꝝ. UV.g.diuerſitatẽ oulcis a calido ⁊ colos a fono.g £m illũ modus quo 2fedbat illic talc cé in fenfu:ops b ee in opbédédo res diuerſaꝝ imaginuʒ ab ĩtellu. ¶ £t boc itédebat cũ.d.qm̃ ficut in eẽ eft Ynu:tta eft in diffone.i.qm ocmóftratus ea £mone Pdicto: ficut iudícás eẽ oiuerfum apud ſenſum o5 —— ku ie 2* rex diuerſaxꝝ o5 c€ vnũ. otitelligi ſic⁊ ficut in cé rez oueríazz cft vua | iré faci vr bbédes cae ir vium ceit ppotio qua accipit Ytus opbéfitia qii facit coparatione iter du⸗s es diuerſas:ita ín (macib?oinerfis eft vna ité tio:d faci: tudícáe eas fit vni. Et hot itelligi fici. ⁊ cá in hoc. ſ.in filitudie iter itellecti x fenfum in B
De inima
eft:quoníá ficut ín hoc eẽ fingulari eft vnũ qð € eite apud fenfum:íta imaginatio cft vnus apad itellectu qð cft imaginatũ:⁊ cum multa fucrit apud imagina tum:erunt multa apud imagiationẽ:⁊ boc conuenie tíus cft fermoni fequéti.
(Lctbin ppo:íorialiaut nüero ens vnũ bs
fcad vtrũq;:ſicut illa adinuicẽ. Quo.n.dt nó hõgenea iudicare:aut 22a: vt albus nt grũ. Sit igitnr ficut a.albũ ad.b.nigrum.g. ⸗⸗ ad.o.ficnt lla adiuicẽ.Quare ⁊ ꝑmutatis · Sicut igr.g.d.vni ſunt exñtia:ſic babebnnt ^. ficut c a.b. dé qdé:eé auténó ideʒ:⁊ illud /»^7 ſilr.Eadẽ atit ro eſt:ſi.a.ꝗdẽ oulce fit.b. VO. album, €»pée qdcm igitur intellectum in fantafmatibue itelligit.
¶ Et h b inení£ ín numeris ppostíonalibue: oí(póci?apó eos ficut oífpó coy aditiícO- Nulla.n.eſt oríaiter fígura ⁊ q̃litatẽ ↄſid⸗ ratiõis rey ineq̃liũ it gne:aut rex ↄtrariaru. TUerbi grãaalbi⁊ nigri. ít igitur diſpoſitlo q.albíad.b.nígrí:.c.ad.o.ficat oífpó illo rum adiuíce:vt iuenítur in rebuo cótrary? Si igitur.c. c. o.críftéteo ín cadem rc rou" ueniuntur niſi per.a. c.b.« funt in bocídó* ⁊ ſi.a.fuerit quafi oulce z.b. quafi album: tücintellect?erít quaſi ĩtelligẽs. Intelligit.n fonnae pcr pꝛimas imaginationes. ,
¶ Ideſt.⁊ bec ofecutto manifefta iuenitur in eis f" e ppoꝛtionalitatẽ coz ín numero 4 diſpõ fudicit?
aia apud vtrũq; ce.f.fenfibile « imaginabile € ra
diſpõ vtríufqs cé adiuíce (T . d. nulla eni eft 92 iq ij rẽtia «e.t idifferéter fíue iudiciü fuerit 001692, 2, ilg trarys:aut diuerſis.Figura.n.⁊ dlítae cófidcrats y —* dʒ eẽ yria eadẽ dpud vtuté ſenſibilẽ « ronale in diuerſis in gñe:⁊ in Zus.Et ci oeclarauit;g n eni pn riti oria ín cófideratione iſtoꝝ ouozz generi apll& oc jn jr té ſenſibilẽ « rónaléxoedit oemonttrationc UP cr ppoztionalítate zedlitate quá brit in dieto. v tmagines rerü cũ fuis indiuidais-([ Et.d ſit Inr diſpõ albí.i-fit igit -3.3lbi. c b.nigri: c.c im d69 [bit cd .imago nigrierit igit ppoitio.aad.bfiat" y, 5 tst ad nígrü:t ppoztío.c.ad.o-fícut ímago alt Pepe (0o " giné nigri: boc intendebat cum.o.vt mibt Veste 0000 diſpõ.capud.d.eſt ſicut diſpõ üloz adimit? OUO / nitur ín ogob?contrargs:ideft vt nuenitur " bus contrarys ex imaginibus veris £t cuti aí uit: talem Ppostfonalitarem ocbét bíCOC^ 4 6, ↄcluſionẽ:⁊.ð.Si igr.c. c0. cC. i. cũ pott? Vatt PN eft fícut.c.ad.o.c.a.ad.b.opbédtnt db 24e oimiult OMIM c. ⁊cd. debẽt opbédi ab cadé vuatz ifti 2E OUT ul er fuo Pmóe.( 25.0.ofis (l13:c-o. ft (ge C p. ftiit eM igit.c. ⁊. 0.cóprebédunt ab cadé vᷣtute:q ep Á eiufdé Vtutis:tüc oue vtutes in bac itent ione mis mó funt idẽ:⁊ nó ojucríant oio:5 diuert T fem — naturis:⁊ per bác filitudiné iter vtute5 T0727 sara! 00 a ſibilẽ exiſtimauerũt ples átiquoz £5 Artnr uit in ſcðo tractatu:g» oue funt eedẽ· Et CU rias có ai» uit g oífpó cari in cóp:ebédendo reS cotrae cades:oeclarauit ctiam; gp ita eft in compr «cg
do reo diuerſas ĩ gñe.⁊. d. fi.a.fuerit.q. oulce ⁊c.i.⁊ pofuerim^loco 32í07; ouas res diuerſas i gríe. v.g. ilce z albü:tüc ét itells »pbédet eas mó fili opbé/ Ont €37 a fenfu:tüc.n.itelliget foras caz medianti
,PImi$ ſuis imagib?.. veris:quéadmo"fenfus ↄphẽ | dit tetiões eaꝝ p pñtiã iditiiduoz ípoy: ſenſibiliũ Et fic ín íllio determiata funt ípfa imitabi
€ t fuciédfi. Et itra fenfus cá ín fantaftma^
j|. Bb'fonmafenfibílio faerit mouet vtfentic
"i Eꝛqꝛignis cõi cognofcit vidéo qð moact | qmboftieeft. zllíqfiatit bíe q funt íaia fatv * taſmatibꝰ:aut itellectib?ráds vídée rõcinat:
72ꝛeliberat:⁊ ↄſulit futura aut pñtia.
tita eft oc q̃ſito ⁊ fugito ſ büc curſum ermiatũ it bis rebꝰ. Et qfi mouetur finc u ſenſus cfi fuerit exiſtẽs in imaginatiõe. "1s imaginat᷑ ꝙ ignis inflãmat᷑ ín turribꝰ Cltitatus. Eõe cft.n.q ree mouẽs Cígníe; c lpfe nnncíat plíatozí.Cogítat.n.afi videret Eper modos imaginationis:⁊ cognitío ci? nq ebfuturis:⁊ Pr rce pfenteg. (3deft.« ifta eft de dfíto « oc fugito apud itellm fic hts epbefióe:qii queadimodü opbédit res mediãti/ I8 foꝛmis imaginũ:⁊ fenfus opbédit p pritíá rerü enfíbilí:ita itell mouet a reb?drédo:aut fugiédo ql fo»e imagini caz füt piites: quéadmo" fenfus Writaut fugit apó pritja ipfi?fenfibilis.- Z».0-z qii
15 mottef fíne vfu fenfus zc-i.t qriqs mouet bó ad S'lQd:l5 nó fétiat ips qii imagiabit ips:ficur plíatoz
li louet:qri unagiat igné iflámari ín turrib^s ignis
' hódü ilámat^fít.([ 2»-o.cóe-n-eft qp moués € ignis
t eft pn"pliationis.i.c cũ pᷣliatoꝛ itrinfec?imagiabit
4d igné in turríb^iftatis cogitabit i oeftruedo illu igné m. t pliatoz oppofít^in iflàámádo ips:« cóes bit cogita d M tioné ín D.f.gp ignis eft finis pofit? « üfít^apó ipfos: MEE P5 modos ouos diuerlos.Et pót intelligi B qó oi i xit:coe.n.i.ꝓpo enim cóís ex qua pofütm? fcire oia n ↄñtia:eſt p"otis exntiã ignis ín turrib?:z 16.0.6 pn" WA| ^ bereypenétias pliatozis.Lpn"ofideratióis. (T 2-o. ^y cogitat.n. dfi vidẽs.i.pᷣnꝰ.n.ſue cogitationis im reb?
Part 80
trít pfentádo modos imagini imagiationit poffibi: ANT liũ eẽ in illa re de qua cogitat:adeo ac fi videret illõ j ORI F quo cogitat.¶ O.d.⁊ ogitatio eiꝰ in futuris «cl. "Mie LCLin boc eft:q: bó ponit 9n" fue cófiderationis in nit i poffibilib^oe reb"pritíb":quas videt:z ideo pole Vt Yt bó cogitet in alía re:adeo o» ĩueniet ex eo alv RUNS S ; diuidui:qó ai no fenfít:fs fenfit ei file nó ipfus m inuit P b m Pm qué pót iueniri p cogni
, lago vascur idiuiduũ nüds fuit fenfatus ali
, c Cogitáte: 34 .n-pofüerat:op imagines ve fant nw ws. a, ate P5 idiuidua fenfibilia:z.q. oeclarauít:g» ifte M MN 9dus imagiationii iuenit a cogitatione ex imagi⸗ dtisib*q fint idiuidua fenfibilia. Ulirt^.n.cogitati a uu «ut declaratũ eft in lib.oe fenfu « fenfato:qi itv " & fen ^ le cii ĩfoꝛmatiua ⁊ rememo?atiua inata & pie AC e3 pueex imaginib?rez: aliquá:quà nunds fenfit in i hr m — quã Aw —— eã fide ⁊ ĩfoꝛmatio W^ Ns. ge, "E ttelleciudicabit illas ímaginesiudicio vli. iP "n b» Retiro Cogíta:íonis nibil eft aliud d$ boc f.vt vir fat, bitatius ponat re abfente a fenfu quafi ré fen "tdeo copoebéfibilia bumana oiuidunt in D
29-3 La
Liber Tertius
arie: dff dicit: ^ « funt ĩ eodẽ gñe.i.in bono z malo.
—— operatiuo autem veritas eft bonus in re
ouo-f-in compzebéfibile:cuitis pꝛincipiuʒ eft ſenſus: JCóptebéibt ⁊ cópzebéfibule:cuius pꝛincipiuᷣ eft cogitatio. £t jas l'a — oi oirimus ꝙ vírtus cogitatíua i1 eft íntellectus ma; "498 eue, teríalis:neqs intellectus quí eft in actu:ſʒ eft virtus particularis mãlis:⁊ boc mántfeftus eft ex. oictis in ſenſu « fenfato: ops fcire boctquoniá cófuctudo eft d'^sshant
: fU : : ogitatiua attribuere ĩtellectui virtutẽ cogitatiuaʒ · Et nõ debs 5 5oor op aliquis dicere ꝙ virtus cogitatiua componit itellígt voice có, ij. bilia ſingularia:⁊ iam declaratum eſt uutellectus ap dinge lovi y mális componit ea.Cogitatio enim nó eft nifiin oi^ — 47 LZ ftínguédo idíuidua illoꝛũ ĩtelligibiliũ: « pꝛeſentare x dac ca in actu quafi effent apud ſenſum.Et ídco quando fuerit pfentía apud fenfum:tüc cadet Cogitatio: re: manebit actio itellectue ín cís.£t ex boc declarabit ꝙ actio ftellectus eft alía ab actíonc virtutis cogita tiue:quã Ariſto.vocauit itellectus poffibilé:z.o.cam cé generabílé ⁊ oꝛruptibilẽte boc eft manífeftus oe ca cum babs inftrumentum termitatum.f. medium vétriculu cerebzi:t bó nó eft generabilís « cozrupti bilís nifl p bác yore boc sme dytute imagia tionis nibil ĩtelligit itellect?malis:z idco ficut oicit Airift.nó rememozamur poft moꝛtẽ:nõ qꝛ itclls cft gnabilie cozruptibilis;fíC aliqs pot exiftimare.
?9 1|
IDoüégüa^ / ^on —-— corru "eft (A^ * hte purae nip 4 eco bácvtutest, 27 — cogitatiuã.
¶ £t cũ dixerit vt ibi letũ:aut triſte hic:fugit
$ral^ me
qut imitat᷑:⁊ oto in actiõe:⁊ q fine actóc: é | pret T
afit vex « falſſiin codé gñe có bono ⁊ malo eſt. Sʒ in eo ꝙ fimplroiffert z quódà. — e * s^ ;
¶ Etcũ iudicamꝰꝙ ðlectabile € illiczaut bíc
tũc ↄtriſtabile erit ant fugitũ:aut q̃ſitũ: fic vr in actiõibꝰ.Falſitas.n.⁊ vᷣitas funt fine operatíone; z ſũnt ambo ín eodẽ gencre; c ín bono ⁊ malo. €3cd differũt:quĩa oicitur fimpliciter 7 íntermíno,
¶ 3deft.« cà iudicaueris p fenfus ꝙ delectabile é il
líc aut b:tüc otríftabile apó itellecti erít aut fugitü * fi ĩtellectus exiſtimauerit illud eẽ malü:aut dfitum fi cxiftimauerit illud cé bonũ:⁊ fic vli accidit itelle Ctut cu fenfu in oibus actiõibꝰ.ſ.aut 5dicere ei dicẽ do:ꝙ otriftabile eft bonũ:⁊ querendo illud qo fi git fenfus:aut ouenire ín co in dicẽdo oelectabilc ec bo ni. (T 2.o.falfítas.n.z veritas funt fine opatione: funtin codé gñe:ita cecidit ablatio in fcriptura: pt eẽ. * falfitas.n. vitas funt zC.í.falfitas.n.z víras cxi ftétes in itelli ſpeculatiuo funt alíe a fatfitate zvita te exñtibꝰin itelli opatiuo.¶ 25.0.« funt ín code dé nere: in bono « in malo:põt itelligi:q» bec ouo funt ín eodé giic:q2 vtrigs eft cognitio q vitas eft i gc/ nere boni falfitas i giie matí,et PS t itelliai D qo
o.in bono ⁊ malo:vt expó et^qà oixit:z fünt in code
4 alfitae 4 of
tae funt fiae
opponc. gà
fcoo meta.
T.cõ 5;
a Saifitae t * etae exũtes i itellu ſpecu latio alic ſt ^ abbied füti ⁊* intellu pctico
b Bonum c malũ « vcr ⁊ falfus ſunt in €odé gñe. at dc opp". 6, met. t.c. vltt, Vbi bf qp bo» nii «mali (€ in rcb? tc ·
£t cii oeclarauit:p ambo collocant ftib bono t ma; lo:occlarauít illó per qo diuidunt᷑.⁊.d.⁊ differũt ^c. ideft 5 tamé oiuidunt:qz ventas eft in ĩtellectu Ipe culatíuo boni abfolute:« falfitas eft ín eo mali fim
pectu ⁊ Pm conditionem: boc intendebat cum pj, xít:z p terminũ:falſitas vero eft malum ín refpectu illius fínís:qui eft inuemendus: poteft Itelligi per boc quod dixit:⁊ per terminum:ideft per finer, Ícs ⁊ diuiduntur:quia boc eft bonum fi Ipliciter: « boc bonum ín refpectu finis pofiti:« intentio poopinqua
eft in iftis ouabus.
Cõmẽta.ſuꝑ aia, yy
|» z vé Ab "Pan "? ^
—— Román RR ucc Tg md
— — — * —— — —
Pr — — —
— — —— — —
¶ Zibftractíonc aũt 6cà itelligit:ficut fimus
fi g ſimũ nõ ſeꝑate:ĩquãtũ aũt ocauum fi aliqð itellerítactu fiie carne vtíqs íntellerítz ín qua ↄcauũ ficut mathematica.
¶ Et ſciunt ét reo; g oícuntnegatiuc£s qfi
mus in eo quod eft fimuenó diuiditur in eo qð eſt concauum:ſi intellectus intellexerit: tunc intelliget intentionem concauitatis de/ nudatã acarne.Sed ĩtentiones mathemati ce nõ ſunt ſingularia hoc modo.
350 Intẽdit p res que dicũtur negatiue reos mathema/
Pywaso⸗ rae p mc. 19. eL^polaro p* mcta.35e
Intellere oí ucrfa£E fim oí ucrfitaté nãe itellecil.
36 Expoſitio.
ticas:⁊ intẽdit p negationẽ abſtractionẽ a mà: ĩten asm quando en. itellígit rcs Fm abftractíoné a máagio facit bocq? funt in ſe:nõ ín mà: ficat gdam cxitümaucrücfs bocqefacizio itellígitea non in má3:l5 fint in má:eft ac fi itelligeret fímus in co ꝙ € fimü oiuiíusa má.fed fimus in eo ꝙ ẽ fimus ipole eit vt diuidat a má, Senus aüt eíus qo € cõcauitas polc é vt oiuidat a mã:⁊ ĩnuit p boc op ifta politas ĩ abftractióe iſtox ab itellü € orisnás ⁊ qdítates eaꝝ nó qꝛ accidit eís:q funt nó ín mã. S.d.ĩtẽtiones matbemat(ce «c.i. modus eéndí itétíonum matbe matícaz extra aia5 nó € fícut nodus f5 qué funt in. aĩa. Et iſte ſᷣmo pót legi ſic:⁊ ĩtellus et pot fcire res matbematicas p alíiqué modum oíffónis.Jntellere eni otuerfat f5 diuerſitatẽ nde itellecti.v.g.q» fim? in eo ꝙ é fim?nó diuidit᷑ qii itelligit in eo aũt ꝙ € ↄcauitas:tũc fl ĩtells itellexerit eũ fíngularé p fe nó itelliget itétione ↄcauitatis nifi ónudatá a carne· Et crépli qà iduyit ſupplet íllud qó oímiuit a &moc.
¶ Non fepatatags ſi ſepatã fint ĩtellexit cuis itelligat illð. O inoaütitelle eſt g ĩm actum̃ res ít itelligẽs Atꝝ aũt ↄtigat aliq̃ ſepatoꝝ itelligere ipʒ exñtẽ nõ fepatus a maguítudic gut nõ:oↄſiderãdũ poſterius.
( Et ſiẽ res abſtracta itelligit intelligit iſtas res. Illud.n.qð eſt in actu : vlreſt ells q é in actu.Etcogitatio noſtra ĩ poftremo erit. Atrum poffititelligerc aliqua reruʒ abſtra/ ctarum cut boc ꝙipſe nõ cft abſtractus g magnitudine:aut non.
(r D. quéadmodü ree quá itells abftrabitfit itells qii abftrabít « itelligit ipfas:cum nece é vlr ín itellu vt illud:qð eft itellm in actu fit intellus in actu: eps nos pfcrutarí ⁊ — ín poftremo:vtz iſte itells q cft ín nobis:poſſit ĩtelligere aligd qð eft in fe iteL lectus ⁊ abftractus a máficut itelligit ů lud:qð facit ipfum itellm ín actu poftds erat intellim ín. potétía. ¶ Et.d.cũ D ꝙ eft abftractus a magnitudine:ita ce cidit in bac fcriptura: ſi eft vera:fic os itellígi-t.oe/ bemus in poftremo cogitare:vtrü fit polc a» intells 8 eft ín nobis itelligat resabftractas a mà $3 ꝙ füt abftracte a magnitudine nó fm cóparationé ad. ali i MIndBt cecidit in alía fcríptura loco iftius fermo: ccn dei in poftremo perfcrutabinur: vtrum itellus re s n co2po2e nó ſeparatũ ab co poffit opzebede
Quod eoꝝq̃ f. taco 9 2d 6 eftaliat q feparant a cozpozib? aut 16: iſta Ü dre ib dict3» 3fta.n.qó cft concedẽtis:ꝙ ĩtel/ '1 potetia intelligit foztmas abftractas a
De Anima
mà ſimplr:nõ £m qr eft copulatus nobiſcũ: t £5 hãc
itentioné erit pfcrutatío:vtz pót íntellígerc foꝛmas
fm eftcopulatus nobiſcũ:nõ vtrü poffít ĩtellige⸗
re foꝛmas fímpli:« illa itetío eft oicta a 3: bemiltio "m D in fuo líb.oe ania:z pma qó quas itédebat in poftre/ 5740 er! mo é oimiffa.Jps igit pus pferutári verum fit pole dip!
ꝙ itellus mãlis iteliigat res abftractas;aut non:⁊ ſi pan?
lj itellígit cas: vtrum ẽ pole vt itelligat cas fim q» € CO E " pulatus nobifcum:aut non: (ó pole é:gp in c xéplart. S22 a quo tráftulimus bunc ſᷣmonẽ ceciderit h̊ partc. raa la:nó ita gp fic oebeat legi:⁊ cogitatio noftra crit t9 poftremo:vtrum poffit itellígere aliquas rerum ab ftractarü cũ boc:cp é nó abftractus a magnitudiet fm ꝙ é tangẽs magnitudíné:z copulatus nobiſcum íta qp nos itelligamus illum itellm qué tpfe itelligit ⁊ ifta ꝑſcrutatio:quã itédit valde € oifficilis «amb! " gua: ops nos pfcrutarí oe boc £m noftrus poflc(P! y^ y camus tgf q» q ponit itellm málé eẽ gnábilé 7095 vifi m ptibilé nullum modus:vt mibi vi:pót ĩuenire 03». séalur esl quo poffumus cótinuari cum itellcctibus abftracit? m ai N tolg ^jntellus.n.os eé itellm oibus modis: maxie in € M "Y bus liberatis a mã. Si igt pole cét qp ſubſtãtia
bilis ⁊ cozruptibilis itelligeret fozmas abſtractas
4 reuerteretar idé cum cís:tüc pole eet: vt nã po , "na
fieret necía:vt 2llpbarabíus dixit in n ichomochia Pd boc necium eft fm fundaméta (apiétum. egit 9a ort
ge dixerit:ꝙ ílla itétio quá itédit Alexa.ſ.de cxi
itellus adepti nó ẽ ifozmatio facta oe nouo in itellu
mált:q ati nó eratis ipfe copulatur nobiſcũ cop tione:adeo ꝙ fít fo»ma nobis:ꝑ quá iteiligimus? C entta;fícut apparet ex fmone Zfiexan.l5 nó apparet
ey eo modus ey quo ífta cótinuatio ſit polis. C^ $6 | Reg, polüerímus ꝙ ifta cõtinuatio € facta poftá; nõ et LT |
ficut eſt necius:cótiget vt i illa hoꝛa in qua pon els |
cé ſit trátmutatio in reciptente:aut in recepto: *
ytroqʒ:⁊ cum ipoleé vt fít ín recepto:remanet in recipiẽte:⁊ cum in recipiente fuerit cranf mut? exũs poſtqᷓ non erat:necío erít illic receptio crat nouo: fuba recipics facta ex nouo poftás no ^ s "I Eum igit poſuerimus reception factas oc nou⸗ p Pr
h. tío —F
tinget pdícta qõ · Et (i nó poſuerimus receptio" ^, ait te pztam nobis:nó erit oria iter continuationẽ —* lier io,
biſcuz:⁊ contínuationé eius cam oibus entib ** contínuationé eius nobífcus ín bac boza ⁊ in a, fs ra:niſi ponamus continuationé eitis nobífaltl €. a5 | modum aluum a modo receptionis:qs igítul lc ptth y modus/t pꝛopter latétiam iftüis modr£it 7 i dig videmtts ipfim ambigere in boc.Chuandot? "P, ; e KT
cit ꝙ íllud:qó itelligit itellectum abſtractum 2h p "x Uti itellectus málís:neqs itellectus qui cft i habit⸗ imr SU "uh funt verba eíus i libzo oe anima. n rellcdt g qui itelligit hoc:ẽ ílle q non cozrumpltur:o ! itut ſubiecti mãlis.Intellectus enis mãlis co - a5
per cozruptioné anime qui eft vna vtus IP cy
ifte — — — ncceffe —F tus ⁊ fua perfectio ¶ Opoſtᷓ declaraui as
eft vt itellect? qui eft in — 32* —— | gi, abftractas:vt fit non gencrabilís neq5 ——— fn ^ narrautt:op ifte itellectus eft itellectue adep" nont li opinionem Ariſtote.⁊ oixit. intellectus 16" obi? abi ili co:rumpítur eft ifte íntellectus:qui eft in P^. vis ab 8i ftractus:qué vocat Ariſto.de fois: CIE 1o que | extriſeco:nõ vtus q eft in ania:meqs bablt T. icellim pquá itelligím^alías rcs: itelligim" €t * itelligi⸗ Si igt intẽdebat per itellm adeptũ:per q^ eig
mus ĩtelligẽtias abftractas itellígétia agété:tüc fer
: í ! e » o » ' "Py Léo e ; Ligi er ut nis:tũc q6 ét ín mó otinuatióis iſtius itells nobiſcũ
1 * Tn S € eft cii qóne in mó otínuatóis ĩtells agẽtis apó piii pinãtẽ ꝙ agés eft idé cii adepto: D eft manifeſtiꝰ r * Xmone Alexã. "Dic igr̃ dixit oe mõ cõtinuationis e^ itells q eft in gctunobifcü in füo lib.de aia.8 auté
tatus:tũc itelliget agẽtẽ qm quéadmodü po* ambu
dí quá nó bs n natuiitate venit ad actũ poft tps:
3 Qi pficit ilJó p qo fit ambulatio:ita itells'ci fuerit gu Pfectus itellíget ea:q̃ füt p (uà nàs itellecta: « factet enſata eé itellecta:q2 eft agés.£t manifeftü ifti fer
i ^: Y "us nr tiep dri Ww, Ionio Sdicit Pmom eiꝰ in lib. de gia:cé q itell q é gi wp, U potétia itelligit ill g € ín actes Cus 8 ituei
bitur oẽs Pmoncs iſtiꝰviri:⁊ cógregabit co
« 9plari ipᷣm:ꝙ qii itells:q € in po? fuerit pfect^: cunc itelligetia agéo copulabit nobifcü:p quà itelligem? alías reg abftractas:z p quam faciem? rcs fenfibilcs
te itellectas in actu £5 gp ipe effíat foxma in nobis.
" Et q̃fi itédit p bunc Pmoné:g itellsq eft in po* qri füerit pfect?t opletus:tüc copulabít cii co ifte ĩtell⸗ fiet fo2ma in eo: tüc itelligem"p ips alias resfió
Rage itello malis itelligat ipm:« pp illud itelligere
l i pünuatto ctm boc ín itellu:fs cotinuatio títius
elt nobiſcũ é cá ei^:qó itelligit ipm:« itelligimus
hà, Peripmaliasresabftractaefetpores fcire a» ifta € Opto iſtiꝰhoĩs ꝑ B q&.o.in illo tractatu. 3Llud igr itel ctũ p fud nãz:qð eft itelle i actu cü fuerit cá ĩtells
[ màlis ín abftrabédo t iformádo vnáquáqs foꝛmaꝝ mãliũ aſcẽdẽdo apó illã foꝛmã:tũc dicet qp eft ade:
m pt^agés:c nó psaie:ncqs Vtaie:fs fit [nob ab extriſe Co:qfi nos ĩtellexerimꝰꝑ ips.XIDanifeftü € (gf qp itel
lígit p hũc ſmonẽ:ꝙ qii itells:q eft ín actu fucrit cá P5 foꝛmã itells mãlis in actione e? ppzía:c Db erit p
3 | aſcẽſionẽ ĩtells mãlis apud illã fozmá:tüc dicet itel NN lect'adept*iqri i illa oifpóne erim"itelligétes p ips: mw, Qrit eft foꝛ nob:qm̃ tüc erít vitia foz? nob / Suſtẽta⸗
| NM tio tgr iſti opionis € ꝙ itells ages € p cà ages itells maãlẽ:⁊ ĩtellʒ q eft ín hĩtu:⁊ iõ nó copulat nobifci p:
4| t itelligem?p ips res abftractas.£ ái ir itells mãlis
i y ^. füit pfect^:tunc agés fiet fo:* málís z copulabi£ no» ji biícii:c itelligem?p ips alías resabftractasinó it1g»
Nn — A —— büc MEUSE itells q elt
' ig Rbitu eft gna Tuptibilts:ifte
7 —8 —— a b rte n et Gp B qó mó eft foz'itelfuq eft in bitu porta nó "Tat: puerit ab alid oífpóne fcá oe nouo ín iteiltr q p; I bitu eft ci:qre ille itells ẽ foꝛ ĩtellui q cft ict poftis nó erat:zfi ifta diſpõ non eft receptio in
—F sug ẽ in bitu ad itell5 agétes.quid & e ifta diſpõ:
Wa tis Doo Uffilet ei-« fic gnãtũ fict eternũ:qð eft ipole/Et (3.
x E B. ERR "ati Ac opione opinarí ꝙ itelligétia agẽs na e nifi cà o Q Á 4 iligetia agẽs nõ ẽ nifi cá b, QiES 105 h márfefte oirit ín nícbomacbia. £t Dole: uam opinione ín epla oe itellu. Illic.n.dixit eẽ itells mãlis ĩtelligat res abftractas: cé opio
e. Iſte igt funt qones ponétib?itellim males
Liber Tertius
effe gnãtũ:⁊ op finis eft ↄtinuaricũ abftractis/Et. vi dem"ét qp fequunt ponétib?ipias eé vtuté a —— qones no mioꝛes iſtis:qm̃ fi nã ifti? ĩtells mãlis eft
VPitelligat res abſtractas:nece eft vt (p ín futuro
in pterito fit itelligés eas.Exiſtimat᷑ ígit c» ofeqtur bác póné:g ftati cus itellus inalis otinuat nobiſcũ: ftati otinuabit nobis iteils ages:qo eft ipole:z 3211
ci ꝙ boies ponütÁS; ifta qó pót diſſolui p itid qà ani pofuím?.f.cp itells malis no copulat nobifcus p fe 1 p:f5 nó coplat nobiſcũ nifi p fud copulationé cu
fo:"ímagialib? Et cii ita fít:poleé dicere q» modus £m qué copulaf nobiſcũ itells màlis eft alitis a mõ Fm qué copalat ípfe ci itellectu agẽte Et fi eft ali? tüc nulla eft otinuatio oio.£t fí idẽ:ſʒ pmo eft in alt - oupone:t poft ín atía.quíd igitur eft illa diſpõ.
taüt pofüerim? o itellectus mãlis abſtractus nó babs nam itelligédi res abftractas: tüc ambiguitas erit maioꝛ. Iſte igi funt oẽs qónes otingétes ponẽ/
tib? pfectio bumana eft itelligere res abftractas. —/ X^ AY 9 tm
Et opʒ nos et narrare Fmones exqbꝰ exiſtimat᷑ nos cõſequi qp habemꝰnãm itelligedt in vitimo rcs ab⸗ ſtractas.Iſti.n.ſᷣnões funt valde oppoſiti illis⁊ foꝛ te per boc poterimꝰ videre veritateJcà aũt iſtiꝰam/ biguitatis ⁊ labozíg eſt:qꝛ nullũ moné ab A n. iue; nímus ín bac intetióc:f5 tii Zirí. pmifit occlarare h̊. Dicamꝰ igit q Zluépace multum pfcrutabit in bac qóne:t labozauit oeclarádo bác otinuationé ee pof? ſibilẽ in fua epla quá vocauit cótínuationis ĩtellus ci hoĩe:⁊ in lib.de aia: in alys multis libꝛis videba tur:ꝙ iſta qo nó receffit ab eius cogttatione:neqs p tépus nutus vni?oculi: nos (a5 expoſuimꝰillã eplas $m nim poffe. Hoc. n.queſitum valde eft oiffícile: 1 cu talís füerít diſpõ 2luépace in bac qone: quanto magis alteri?bois:z vbus Auẽpace in boc eft firini? alíoz:fs tñ occurrüt ei qõnes quas narrauim?:z Ops nos narrare b vias íftius bois:fed pmo Qd expoſito res orrerüt in bocffyicamus igit * Themiſtius fu ſtẽtatur ín boc p locii a mino. icit. n.o ci itellus malis beat potetiá ad abftrabédum fozmas a mate rus:⁊ itelligedi eae:quáto magis bs m actu itelligen di ea:que funt pmo oenudata a mã Eti aut fiet:ita q itells mãlis eſt commptiblis:aut no cozrü ptbilis.f.fepabilis:aut nó fepabilis.&cóm aũt opi; nione dicẽtiũ:ꝙ itells málís eft 9t? in cozpe « gnãtꝰ ifte $mo ent füfficiés quoquo mó nó pbabilís. Nõ eni feg£ vt illó qà eft viſibile ín fe:fít magis vifibule apud nos. U.qg.coloꝛ « lumé ſolis.Coloꝛ.n.minus bs oe intétione vifibulitatis Q5 fol:cum colo: nó fit vili bilis nifi per ſolẽ:ſed nó poffumus ita afpicere foles fícut colozé. et boc accidit vifa pp. mírtiones mãe. Si vero poſuerimus qp intellectus malis nó eft ad mixtus mác:tunc ile fermo erit verus.f.ob illud q3 eft magis vifíbile magis copzebéditur: * qm̃ qð có; p:ebédit mín?pfectü ex eis opsebédétibus:que füt nõ admiyta mae:neceffc eft vt compiebendat perfe ctius:⁊ nó ecótraríioffed ſi boc eft neceſſarius oc ná eius ⁊ fuüba:cótingct qó pdicta que eit. No n6 con; tinuatur nobifcii tn pᷣncipio:vt ftatis qñ intellectus mãlis cótínuat nobiſcuz· Si ígF poſuerimꝰ in po; ftremo otintiat nobiſcum non in pᷣdebemꝰ reddere cãʒ Alex aũt fuftétat ín b dito fup boc q3 pico:« e ꝙ o£ ens griat qn puenertt ad finẽ in enóne: ad vl timá pfectioné:tunc puentet ad compemẽtum z ad finem ín fua actione fi fuerit ex entibus accentibus:
aut in fua paffione fi fuerit ex entibus paffibitibus. Cõmẽta.ſuꝑ aia, y
Scðba po bí. greſſiõis i q porit oubita tlöes ↄtingẽ les ponẽtibꝰ itells eternũ.
— , C 7 P Ponit rñſio ncm quain pꝛobat.
(o? etbpí.cd. t 949,
4)pio The. 3.9 aia.ca. 5i
Ex hoc pʒ o füfficiéna cft infra p20bge bibtatcni,
Si ponam? itellin cé eter nũ tüc veꝝ é Q illo qð eſt magis vtübi le mag] ↄpꝛe bédi£ $5 vi deop"p?.2, met.co.p?.
3 Ex cio có p:cbédetib? quo ſt admí xtamác qoa fbédir min? ꝑfectuz:nece é vt opbédat pfeca?:(s ug (Quot. c
— — — —F -— — Z - PEINE —— E — — ⸗ —— — — "EL -
Part 81
aut in etroqs fi fuerit vtriuſqz. CI. mon venit ad fi
né ín actione eiꝰ.q̃ eft ambulare:niíí qñ venerít ad
finẽ in gnöne · Et qꝛ itellectus q eft wn babitu eftynü entiü gnãbiliũ:nec̃e eft vt qñ venerit ad fínes ín gc: neratióe:veníat ad fíné ín tua actiõe:⁊ q2 actío ei? €
creare itellecta « itellere ea:nece eft vt cü fuerit i vl
tima pfectióe:vt beat bas ouas actíóes pfecte: pfe
ctio ín creádo itellecta € facere oia itellecta in poté:
tía eẽ itellecta ín actu: oplementum in íntelligédo
eít íntellígere oia abftracta ⁊ non abftracta. Tleceffe
igi eft ꝙ qii itelle q € ín bitu venerítad ↄplemẽtuʒ
qum ró3 ín fua gnone:yt béatbas ouasactiócs . £c in h̊ funt Iam .... gónes nó ꝑue. Nõ. n.ẽ mái" p fe p oplemétü actio nís eiꝰq̃ eft itellere eft itellere res abftractas:nifi I5 nomé:q9 eft imagiari oícerc£ oe eis in reb?málibus eninocefie or b * ambulare de ĩpfectiori ⁊ pfe ctioꝛiEt €t quo attribuit᷑ actío ppa ĩtellectui agẽti à eſt ————— itellu atl ⁊ —53 q €in bitunifi qs ponat c» itells q eft ín bitu fit in/ telle agẽs opofit?cu itellu mãli:vt dicit Z-bemifti: aut ponat cp fo?" poftrema nob d abſtrahimꝰ itellta: 4 itclligim?ea € ↄpoſita ey itellü q eft ín bitu: ite lectu agete:vt Alex.⁊ Auẽpace ponüt:fic nos reputa £eísró, mus ẽt céapparéscr fmóe ET fí ét D poſuiſſe/ m e. mus ee tta nó otigeret ex oplemeto actiots eiꝰq̃ eft flracácé có. CI€are intellecta nifi cóplemétus actionis eius:q̃ cft plemétügiía in ĩtelligẽdo ea:nó itelligedo re$ abftractas cü itelli bilie.553 vió. gere eas ipole é vt attribuat gnóntaut fieri ab alíq - 2* ente gnãto. CL. g.ab intellu q € in bitu niſi p accũs:⁊ telligéia ſi no:tücgnábile efficiet eternũ:ſic cipum dRLSUn. pf-cuonéex,. git ét ſmõi dicẽti:ꝙ foz^d exhimꝰ itellta eft itells q trifccd oius. eft in bitu ↄpoſitꝰcũ itellu agétemagna qo- Zternü Auaria ro· eninó ĩdiget ĩ ſua actióc gnãbili cozruptibili:quo Dic yt cõm. igit᷑ ↄponit᷑ eterni cus cotruptibiliita ꝙ ex eis fíat —— c vna actio:f5 poft loqmur oe D.Ulf.n.q ifta po € dfí comupubu, PII c fündamétus eiꝰ :qð yolum? dicere oe politate ad hᷣvt ex eis ↄtinuatiõis cü reb^abftractís £5 Ari.ſ.põ a» foꝛꝰ pov hat vna acto ſtrema nobis q̃ exhimꝰ ĩtellecta:⁊ facimꝰ ea p volun dies op" taténfaseft opofita eritelfu agẽte:⁊ ítellu gẽ in ba xvj. £r eg, DitucDocigt vidim^oc ſᷣmõeexpoſitoꝝ pipatetico; po.5.B cei, rii in büc (ine cé pole-f.itelligerei poftremo res ab, —— ſtractas. Auẽpace multum loqbat᷑ tn B:z maxiei 5.340€ anl2«. epla eui appeTTauft otiuatione itells cu boie«(] Et aaanerfan illud fup qó fuftentat^eft ín bac qónc eft D.aio.n. taínanp?. — pofuit qp itellta fpeculatiua funt fcá- 2»-pofuit ꝙ oẽ - — pe fciti bs gditatem.O. poſuit ꝙ oẽ bris gditaté itellus nien inat'eft exbere illã gdítaté.£x qb?ocludit ꝙ itells uépaie;, inat'ẽ cxbere foras ĩtellectoꝝ: ⁊ gdítates coz: in D Pomae*ro, ouenit cii ipfo Zllpba.i li.de ĩtellu ⁊ itellecto:z inde exxit D Auẽpace:⁊ cũ B oclufit ꝙ itells inat? € exbe rc fofas itellectog « gditates coz. Et init in D p ow
ae vías:dz. vna é ín epla.fcóa aüt i li.de aĩa:⁊ füt vi
cinãtes fe.in li.aũt de aia:z ↄiũxit buic ꝙ itellect! re
rü nó ↄtigit multitudo niſi p mltiplicationé forax
ſpũaliũ ci qb^fuftinebü f in vnods idiuiduo: p B
fuit itell5 eq apó me alio dj itells ei? apó tc £r quo
ofeqt f5 ↄuerſionẽ oppoſituꝙ o€ itell5 nó bris foꝛ/
má fpialé a d ſuſtẽtat᷑ illõ itells évnü apó mc ⁊ apó te-Doiügit buic ꝙ qditas itellecti ⁊ foꝛma eius nõ
b5 fo?*5 ſpũalẽ nz idiuidualé cuí fuftétat: cii qaitas itelltinó ẽ adítas idiuidut fingularis:ns ſpũalis: ni copalis.3ntell.n.oeclatii ẽ ꝙ nó € idiuidui-£x q great *t itells fit inat'iteilerc gditaté itellectí:cui?
Scðarõ. itells € vn"oib?boib?:: o» ẽ talc é fuba abftracta. In t li· vo v ala pofuit p o» adíras itellecti Fs qp € itellm
f5cóa ró,
De Anima
finó fuit oceſſuʒ nob qp nó bs gditatẽ: ⁊ qp nó € ſim plex:fs opofita:fic diſpõ ín oib?gditatib?factís:c fue rít ociti:op aditas tlli"itellecti $5 qp € ĩtellʒ:hʒ ét adt taté-f.itell5 ift?gditati:tüc ifte itells ét erít inat?re uerti t exbere illá gditatẽ.Et fí nó fuerit ↄceſſuʒ no bis ꝙ ifta adítas é ſimplex:⁊ qp ense ca € idẽ cũ v tellecto:otiget ín ea:qð otigit in p; e qp ét hẽat gdi⸗ tatẽ factã:nece ẽ tũc aut vt D. pcedat in infi":aut Vt itells fece ibi.Sʒ ipole € D pcedere ín ifiꝰ:qꝛ fact rct ꝗditates « ĩtells ifínítos diuerſos ín [pé cé«f £I q qꝗdã coz füt magís liberati a mà d$ qdá:nece €vt itcils fecc£-&55 cii fecabit tüc aut pueniet ad'gdif2 té:d nó bs aditaté:aut ad aligd bris gditaté. £95 ite
lect?nó bs nás cxbédi illã:aut adaliqd nó biis qet/ A n5 é aditas:fs ipole é iuenire qditaté quá itells ifi taté:n5 € gdítas:f5 ipole € iueníre qditate quà hin i nó eft inat'exberc a gditate, Chri ífte ĩtells tüc non Puto) oiceret itells mifi equoce:cü fit poſitũ gp» ĩtells ĩnat iac
eft abftrabere gditaté ín eo:ꝙ eft qditas:cipolct e gii ib vt tels pueniat ad alíqd nó biis qditatẽ:⁊ nó fI d^ aus Ul dítas:q2 qó nó € qdítas:neqs bs aditatée D € puatio dni Tiihplir."Remanct igF 3^ diuiſio:⁊ ét eft ꝙ itells pue purs nit ad ꝗditatẽ nõ hñtẽᷣ qditaté:« gp ẽ tale eft fo? ab g, Si | quio, ftracta.£t »fírmauit D p (lló qð ofuet? € Ari·dicee Lg vds ? in talib?oemtonib?.f.qrfi qri nece eft abíciderc iffi sofigs tu tũ:meliꝰẽ abícidere eus ín pᷣnꝰ.Erit igit oclo i105 ^ia Wytt demronis eadé cũ 2nc oemronis dicte. fí non gpf^ — fuge addiíderít D:potent alíqe oícere mitos ĩtells e& I
díos iter itell5 g € in hitu:⁊ iter ĩtellʒ agẽtẽ:aut VY"
vt itédit Alphara. in fuo tractatu oe itellto « itelli
qué vocauit illc adeptü:aut ples yno.£ exiſtim
q» Alphara.ↄcedit D i fuo li.de gnóne « cozru.v bh?
qiio ↄſumẽtur iſtiĩtells medy-f.dz eẽ potuim it
itell5 fpeculatuiti; iter ĩtellʒ agẽtẽ.iſte (gr runt V!
magis fírme:p ds iuit ifte bó in bac itétióc. 1105 9* dicamꝰ Si aut D nomé gditas dicai oc aditatibu? hh, rey máliü:coe aditatib"itellectuii abftractog. (9 AP vníuoco:tüc ppó oícés:g itells nat^é abftrabeft4 —B ditates in co c ſũt gditates:erit va: fil dicere 9^
tellecta eẽ ↄpoſita:⁊ idiuidua eé opofita fuerit it goi a nocii:fi aũt equocü:tüc oemfatio nó eritya:xqUe i( 1a Jer, Qd ul tas nó or oc eis pure vniuoce:neqʒ pure equi pog
^ : : j ; it ono tione. fi ocefferimus B oíct eníuoce:t T pal /
bilis:⁊ € opio Auẽpace:aut qũo itelligit itclle ue p nona: ꝙ inatii ẽ fp itellere ca in futuro ꝛin P^, £5 opioné dicẽtiũ qp itells mális nó é gnábl* T^ o $ ruptibil. Et ét fi poſuerimꝰꝙ itellereres abP Sine, (070 utt eſt in fuba « in nà itells málís.Quarc igf iſt⸗ Pv —B ctio nó currit curſu ĩtellectionũ mãliũ 0049s RO telligere fit ps ꝑtiũ ſciaꝝ fpeculatiuag:V €! roig 40/ Qm qfítoz ín fcia ſpeculatiua.Et Auẽpace vf pig. id 1v. [fuge u boc loco.([. 2-o-in epla quá vocauít expc?' politas é onob?^modis;nális« oinina- d PEZ, Am o [uta fhifirella dise nolitato Di arc náe 25 4. tfti"itella ẽ oe polítate oina non oe polil?^^ c afcé |
epla aüt ↄtinuatiõis.d.⁊ cũ phus aſcẽᷣden iclíget o | fiGe:»fiderádo in itellecto indstü itellS n icere it
fubas abſtractã Et mamfetüéegb ag ZB o |l
tells £5 illü:é ps fciaz: f peculatiuaz-f dare ia oẽs — appuit et i tlla pícrutatóe ab eo.Et cu He nt ertat oc —88 boics:q accidit nobis oc igrãtia iſtiꝰſcĩe:o —8— ^ MA adbuc nó fcím" ppáes:q iducũt nos 4 7 cnp cáp
o oc multis artifícus;que vñr eẽ Pe! gag
' — ogaut ita » ppónes fint fi iftém:« itell
ignoratax. U.g.alchimieaut 5 intellere h acqrit p
| Crercitíü ⁊ vfus in reb?nálíb^:s nodi hẽmꝰde exer
Citto ⁊ vfü tiis p qo poflum?acgrere bác intellectio hem:aut crít D pp diminutionẽ nr̃e nãe nãlr.Si igr
acciderít pp miutioné ii ná:tüc nos t oés q inati Tunt acqrere bác fcías oicimur boics equoce.Et fi h accidat pp ignoꝛãtiã ꝓpõnũ iducẽtiũ in bác fciam: tuc fcia fpeculatitia nodus é pfecta. £t fozte Auẽpa / C ott D cé iopiabilc:fs nó ipole.£tfi boc accidit pp Auetudinẽ:tůc fmo crít ppiqu^fmoni dicẽti:ꝙ cá in bé (órátía ppóni iducétíü in bác fcias:c oẽ D or Ci B q vr cé remotii:ls nó ipole:quo ígF pt euadet b illis qónib?pdcis. fte igr oce docs funt otigétes
uc qfíto:« ſũt ita difficiles fic tt vides:⁊ 05 nos ot Xt Q» appuit nob i B. (I Z»icam^igr qm̃ itells cxiio i "ob b5 ouas actiões f5 qp attribuit nob. Quax vna | CI oe gite pafíióis:c ẽ itellere. et alía i grie actionís Eexhere foras « ocnudareeasa materus:qð níbil ft alió nifi facere cas itellectas i actu poftds erát in po*ziDani"qri i volütate nfa é cii babuerimitells 9 in bitu itellere qðcũqʒ itells voluerim?z exbere qicugs foꝛmã yoluerim?.£t ifta actio.f.creare itelle gj. C3 c facere ea eft po2 in nob qᷓ actio: eft itelligere: ' c.d. Alex. £t iõ otc qp digniꝰẽ deſcribere itellm per
AI bácactioné:nó p paffione:ci i paſſiõe cõicet ei alio
ipa," ervtutib^aialib?.655 [5 eft oc opione dicẽtiũ:ꝙ paf fio ín eis nó dr equoce.£t pp iftas actioné-f.cxbere oct qp itell5 voluerim?: facere ipm in actu poftás utt in po*opinat?é Z bemifti:g itells q cít in bitu eft opofít?ey itelli máli ⁊ agẽte:⁊ D idé fecit Alexã. Credere cp itells q € in nolaut eft opofit^:aut dfi có Pofít?ey itelli agẽter⁊ ex co q eft ín bitu:cü opict q» fuba eiꝰ:q̃ eft ui bitu 05 eé alía a ſuba itellus agẽtis. Et cũ b ouo fundamẽta ſint pofíta.f.cp itells q € no bis bs bas otiasactiócs.f-opbédere itellecta z facer jMengs C2 ntellecta atit ouob?modis fiüt in nob:aut nãlr ad ; tfütpme ppóncs ds neſcimꝰ qii extíterüt:c viizaut Wes quo:aut volütarie 4 füt itellecta acgfíta ex pmis p "WW," pónib^Jct fuit oeclatü qp nece é vt itellecta babita a nob nálí fínt ab alid:qó cft i fe itells liberata mà
4 eft itells ages. Et cii D declatũ énece évt itellecta
babita a nob a pmís ppónib"fint alíqà fcri ex ogre
gato ex pponib"notis itellu agéte. 'T16.n.poffum? dicere:ꝙ pponesno hũt itroítü in eẽ itellectoz: acq fitoz:neqs ct poſſumꝰdicere:ꝙ ppóncs ipfe fole fint
agctes eas.Jã.n.declatũ é ages eẽ vnus aut eterni:
yt itédebát qdà antíqz::t opinati ft:g» eas itédebat
2lrí.p itells agẽtẽ:⁊ cii ita fit:nece é vt irells fpecula
tu"fít aliqd gnátü ab itelliagéte:c ín pmis pont —8 f ous. Rt etigit q» tfte modus itellectoz: fit voltitarie: hype, (o Htellectis pmi nalib?.£t ois actio fcá cx 2grega —8 o duox diuerſox:nece ẽ yt alte duoꝛ illoꝝ fit qfi mà c inftfm:c ahud fit dfi fo»*aut ages. 3ntells iar
Tape 9» DN eft ĩnob oponit ex itellü q € in bitu: ĩtellu agẽte. kar Outitag pponcs fínt dfi má « itells agẽs e dfi foz/ ponc sages eft | efficics:oifpo.n.tn D € ↄſilis.Sʒ fi pofuertm? ꝙ bones funt dfi iftrm:otigit vtactío eterna pueíat X Ot ob^: vni eft eterni:c alió nó eternü.aut po EM Q iftt5 fit eterni: fic itellecta ſpeculatiua erüt , dg na b ét magis otigit fí pofuerím? cas ppones w- (3s Impole Cm.vt aliqð gnãbile ⁊ cozruptibi ALME qi t mã eterní.qi o igit hoterimus euadere ab hac "t, T Dicam? ig c» fi B Q8 oicim^ipnece eft: nes fint oe itellu agéte:aut dfi ma:aut q̃ſi iftrs
ſi brit ĩgreſſuʒ ín eẽ itellectog: ſpeculatiuoꝛũ nó fuit Pmo nccic ↄñe 5 ꝙ má € má:ziftrs eft iftts:f5f5 ꝙ nece € b e ppoationé ⁊ diſponẽ iter itell5 agẽtẽ p pones:q affilant mãe:⁊ iftr5 aliqó:nó qz é mà vera: aut iftt5 veꝝ:tũc vr nob c» poffum?fcire mo"£5 qué eft itells:q eft in bitu jfí mà « fub agétis.Et cü ifte modus fuit pofit?^nob:fozte facile poterum?fcire mo dii $5 qué otínuat cũ intellectis fepabilib?.Z»icam? igi:Pmo aüt dicẽtis:ꝙ fí nes acqrunt a nob ab itel lectu agéte:z ppónib":mece é vt ppóncs fint ĩtellu agete qfí mà « vez iftrm. lle igr ſᷣmo nó ẽ ne£i^:fs
tii nece € ilic ee refpectü £5 que itells:q ẽ i bituaffi
milet mãe:⁊ itelle agés affilet fo "Quid igr eft ifte — reſpectꝰ:⁊ ex q accidit itellüi agétt bre buc reTpectü ci itellu:g € in bitu:cii vn?eft etern^z ali^gnábilís ⁊ coꝛruptibilis. Oẽs.n.hoxꝝ »cedüt büc refpectü eé: ⁊ dfi coget cos D:op fpeclatiua füt cxritia i nob ex his ottob"itelltib? f. ẽ i hitu ⁊ ĩtellu agẽte. 655 zlle
2 ede * — je nõ ptit reddere cãʒ huiꝰreſpectꝰ Ponẽtes aũt ꝙ ĩtel 256 ? DARE.
Oisiuo dp Ipect?pfectiozis ad ipfecti? fit fic refpe. m £9nà «
ct^foxme ad más: P5bàcíntétioné oicim?. i — Het icum Cp ppo?2 pfecuus alio tio p* pfectióis tutis imagiatiue ad pmá pfectionẽ liccc é vt re
tellecta fpeculatiua fint dfi má/£t p bunc modii po terum? gnáre itellta cü voluerim"nh (lS pep agit
alíad fud ppziá actionẽ eft fo? flos aüt q2agim?p. 3? pby.iz.« itell5 agẽtẽ nras actione ꝓpꝛiã:nece ẽ vtitells agés ſcdo de guà.
fit fo:? in nobis:⁊ nullus modus cft $5 qué giat. fo? ma in nobisnifi iſte. Qm̃ ci itel peculatiudcO — .
plant nobiſcũ p fortetmagiabiles:z itells pulet cii itellect] ſpeculatiuis:illõ.n.qð opbédit eas eft idé..itells málts:nece € vt intellus agés copulet nobifcii p ↄtinuationẽ intellectoꝝ fpeculatiuoz/ £t máifeftü ép qii oia itellecta fpeculatitia fucrit egi
feẽtia in nobis ín po*:cp tpfe erit copulat?nobifcü in
po*:« cii oía itellecta fpeailatíua fuerit exñtia i nob in actu:erit ipe tunc copulat?nobis in actu:z cũ qdà fuerint in potétia « q̃dã in actu:tüc ipfe erit copula, tus £5 ꝑtẽ:⁊ f5 pté nó:t tũc oicimur moueri ad con nuationé. Et manifeftü eft: cü ifte mot?»plebit: ftatís iftc itells copulat nobiſcũ oib? modis. Et tüc manifeſtũ cft:q» ꝓpoꝛtio eius ad nos in illa diſpõne eſt ſicut ꝓpoꝛtio intellectus:qui eſt in habitu ad i98 «cii ita ſit:neceſſe eſt: vt homo itelligat per intellm fibi ppꝛium ín oibus entibus:ficut itelligit p itellm eft in babitu qii fuerit »tinuat^qi foamie imagia/ Lóméta.fup aia, y
» pie foe e
— ÁÀ— MÀ RR
* — — —— — sY : — — ———— — — E — — X i m — ———r Eu — — —— : — — ——— — — —g — — — — T C x s
— e —— — mm — — — TIO —— — - — —
— "gs — Tf — — aia m —
D"co" bilib? oia entia ĩtellectiõe ꝓpᷣa. Hõ igit᷑ $5 bunc modũ:ſic oic Themiſtiꝰaſilat oco in I5 op € oia en; tia quoq mõ:⁊ ſciẽs ca quoq mó. Entía.n.níbil alió funt nifí fcia eiꝰneqʒ các entiũ alíó funt nífi fcia ci?
ss X Oimirabilé iſte oꝛdo:⁊ qexᷣneꝰ € ifte modus eẽn/
z"o' dii Etfsbüc modi vificabit opio Alex.ĩ h̊ qð o.
ꝙ itellere res abftractas fíct p ↄtinuationẽ itellect?
nobífci.nó ꝙ itelligere ĩuenit i nob poftdj nó erat:
qð eſt cã in otínuatióc itells agétis nobifcü:vt iten debat Zluépace:fs cá itellectíots € ↄtiuatio:⁊ nó. ecõ trario. ¶ Et p D oiffoluit qó átíquoz quo ttettigit itellectióe noua:⁊ eft ét mantfeftü ex h̊ dre nó cóti nuamur cá D itellu ín pn^fed in poſtremo:qm oum fuerit fozma nobiſcũ ín po*erit orinuat? nobifcü in
po*:« oii fuerit otintiat?nobifci in poĩpole eft vt i
tellígam^p illũ aligd.Cü igit efficiet᷑ foꝛina nobis i
actu qð erit apud otínuationé eiꝰin actu:tüc ĩtellige
4" c. nus p illi oĩa:q̃ itelligimꝰ⁊ agim?p illũ actíóes fibi
Inellectioĩ Ppꝛiã.¶ £t ey D appet ꝙ fua itellectío non é alígd
scu adepto fci37 ſpeculatiuaxꝝ:ſʒ eft alíqd currés curfu reí gnã/
pe — tc nãlt a diſciplina fciaz ſpeculatiuaꝑ:⁊ iõ nó € re: fpeculainaz motũ vt boies adiuuẽt fe in bac intétíóe:fic iuuãt fe gdésibo. W ſciẽtijs fpeculatíute:fs nece eft vt iuenfat 15 cur 7.9.mea.có. rens a ſcientus ſpeculatiuis non ab alys, Intellecta vom e a" Cni fca ipole ẽ vt béant otínuationé:qmi nó funt alí/
6" cx" dd currẽs curſu nãli:ſʒ ſunt aligd qÓ nó intedebat: fic digitꝰ ſextꝰ⁊ móftrü ín creatura. ¶ £t eft ẽt ma:
nifeſtũ:ꝙ cü pofuerim^itellm máles e& gnãbileʒ x
cozruptibilé:tüc nullá viã iuemem?f5 quá. íntellus
agés copulet cũ íntelluq eft in bitu copulatioite p:
pzía.f.copulatíóc fili »tiuatiót foꝛmaꝝ cii materijs.
2"«&" (C Etc iſta ↄtinuatio nó fuerít pofita nulla erítoi
uerfítae iter cóparare fps ad hoĩeʒ:⁊ ad oia entía nt
fi p diuerſitatẽ fue actiõis in eis. £t Pim büc modus reſpectꝰeiꝰad hoĩeʒ nó erit nifi refpect?agétis ad bo míne:nó reípectu foꝛme:⁊ ↄtigit qó Zllpbara.quá.o.
ii nichonachia.Fiducia.n.i polítate otinuatíóis i/
tells nobífcii eft ín oeclarádo ꝙ refpect^ei"ad boies
eft reípectus forme ⁊ agétís:nó refpectus agẽtis trit.
g" co?"
/ Vw volu Poc igt apparuit nobis D dfito mõ:⁊ fi poft appa Cu ruerit nobis plus deſcribemꝰ. Cap ^ VI.
Anñc aũt ocaia dcã recapitulã/ tes. Zicamꝰ iteꝝ:ꝙ oia ca q̃ für quodãmodo eſt aia.Aut enim IA fenfibilía à ſũt:aut ĩtelligibilia. Eſt atit fcia ꝗdẽ fcíbilía quoda — mõ:ſenſus aũt ſenſibilia. ¶Cõgregamꝰigit 65 ſũmãea q̃ dicta ſunt ín aia.Sicamꝰigit ꝙ ania eſt quoquo mó alía entia.Entia enim aut ſunt intellecta:aut fen ſata.Scire vero ree intellectas eſt ñm mo/ dum ſentiendi rem ſenſatam. c 37 £t ci occlatü eft:à ſũt gnà vtutũ opbéfíua aie: x ⁊ ꝙ ſũt ouo modí.f-fenfus « itellusops nos i$ at facere vná ſũmã oc aia:t dicere f5 ocfcriptione Padre; S eftquod mó oia entía.Dia.n.entía aut funt fenfü eít ic oifpó i bilíaaut itelligibilia.2»ifpó aiit fenfibiliii ad fenfus telligibilium eft fic otfpó itelligibilíi ad ĩtellm:⁊ tenfus ad fenfa sdicls. 33 tib otigitneciorvtaía fit entía oia vno modog: $5 3'b^nc5. quos pole eft oícere aiam cé oia entia.
¶ Qualraũt Dfit o5 ingrere. Secat igĩ fcia 4 ſenſus in res:q̃ ꝗdẽ potẽtia eft (tea: (üt
lia q̃dãmõ joy eſt oia. ($
De inima
potétía; voactu in ea:q̃ funt actu:aie autẽ fenfitíuti: c qð ſcire põt: potẽtia h ſunt:h q^ dé ſcibile:illud aũt fenfibile, Neceſſe afit cft atit ipſa:aut ſpẽs cC. Ipſa ꝗdẽ.n.nõ ſunt:no eni lapis i aia cft:6 ſpes:q̃te aia ficut man? eft. Manꝰ.n.eſt oꝛganũ oꝛganoꝝ:⁊ ĩtellus ſpẽs ſpẽvx:⁊ ſenſus ſpẽs ſenſibilium.
¶ Et ſciendũ eft qo. Dicam? (git ꝙ ſcire € yg
fentire diuidunt ᷣʒ diuiſionẽ enrins. Si igit —8 fuerint in potẽtiaerunt potétía: fi actu actu i i ! 9,
itellm « ſenſatũ. Nece ẽ.n. vt entía fint aut iſta: aut forme. Et nõ ſũt iſte: lapis.n nöer ſtit in aia: ß foꝛma.Etiõ aia eſt qfi mane
| * "d ! " attt | Aanus .n. eft inſtẽm inſtris. Et itells fov d —* ma foꝛmis:⁊ ſenſus foꝛma ſenſatis. "9^ — (Qiii ¶ Cũ declarauit ꝙ aia eſt quoquo mõ oia entia ince pít declare illũ moaũ:x⁊.d. Dicamꝰ igit qꝙ ſcie ꝙ orie entiũ ꝗbus oiuidunt funt eedẽ cii. ofus IC pii ; ⁊ ſunt potétía ⁊ actꝰ.Quẽadmodũ.n.ſenſus t itellus —9— (o aut (ant potétía qut actuíta o€ fenfibile c itelligib 8 S Be le aut eft i potétía:aut ín actu. £t cũ ita fit fí ſenties fuerit ín potétía:fenfatü erít in potétía:c fi fuerit in gd ^ | ioci M Meer in actu.Zt filr eft oc itellu vidt is · ecto:nece eft vt vere dicat:ꝙ ílla ps anie eft illa P9. nf | Xie entiũ · Res.n.quaz ore funt ctdé (pfe funt ccdé Wf ort li Mus íllo mó f5 qué bit eafdé orias.intellie igit cft itt fitt lecti: fenfus eft fenfatus. ¶ 5-o.nece eit.n. cc bd lir nõ funt nifí ouo modi:ant vt itelle fit itellim cgiftt? c extra aĩaʒ atit foꝛma ci^: fili fenfus cũ fenfatoitt ipole:yt ipm ens fit itellim aut fenfatum.f.p fuá i maz ⁊ ſuã más:ytantiq opinabant᷑:tũc.n.qñ lap ques intelligeret:aia eẽt lapis: ſi lignũ cet lignti. RI" —* net igit vt illud:qó exiſtit in aia oe entib^fit foL au⸗ nó mã Et D itédebat cum.o.lapis.n. nó exiftit 1^. fs tm̃ foz" ei | O. narrauit qp ifta cft cá qre aid ^^ pit multas foras oiuerfas:vt mand eft inftfm 1o piẽs oia ínftfa:c.o.« iõ aia eft dfi manus ⁊̃. fié ¶ Qm̃ át ns reo vlla C pter magnitudines vr:fenfibilía fepata in ípéb?fenfibilib Ite gibilia ſunt. Et dabftractiócofir. ferie fcnfibilit babit?z paffióco: ob b tic» z ſentiẽs nibil vtíqs adiſcet:neq; itclligcr cũ ſpeculet᷑: nece fit fantaſma aliqð f Por q ri. Fantaſmata.n.ſic fenfibilia funt p ^^ | € » dicto | funt fine mà. Eſt aũt fantafia alte a P. 4 negatiõe.Cõpoſitio.n.ĩtellectuũe (fert aut falfum. Primi aũt itellne qío $c, vt non fantaftmata fint? Aut neq; b!
t1ata:6 nó fincfantafmatíbus. — enfibí
¶ Et q165 qr cxíftimat magnitudo c7
r. lia cé ſenſibiliũ: € ſpẽs fenfibiliti? fing clo Intelligibilia antes ſunt:q̃ oícuntI c. mo cio. Kes afit exñtes ín fenfibilib? (ni ſen⸗ dus babít?z pamonis:⁊ idco qui cur vi⸗ tit nibil adifcit; nibil itellígít-& magi derit necio vider imagines aiiquas· 27;
Y.iber nico eni fice ſũt fenfibilib?:6 fine má. 3ma $0 ení5 aliud eftab affirmatiõe 7 negatióc.
idceenís « nó fidce iueníunt p cópónem quarüdácreditíonii cus gbufda. Pꝛime ãt credítionee p gd diſtinguunt:ita gp nó fant | magies. Sf(te enís ⁊ fi nó ſint imagines: tñ nõ fiunt fine imaginibus. qai Et qꝛ £m o exiftimat ꝙ coꝛpus:qð eft vlius gen? gite : €7 lenfibilià cxiftit ín ipfis fenfibilib?:z € vlis foz? Mi "| li nfibilib^P; q itells oiftiguit ⁊ abftrabit ed a ſenſi | My, v. Dilib" ¶ 2.0. itelligibilia funt cic ci co?pus qð eft vlius itelligibiliü abftrabit ab itellectu:fs € eri: tes in reb^fenfibílib?:nece eft vt fozme fint exñtes "A! In itellectu £5 velocitaté t ré velocis tráfmutatióis us "o fità:c ꝙ ille eedẽ foꝛme fínt exũtes extra aia5 ín qug l'eb"lenfibilib"Pm c» babit?eyiftit in brite babítus;z
Dua aj, les fixa ir re patiẽte.¶ O.d.⁊ iõ q nihil fentit nibil
1 iſcit. i. ⁊ qz intẽtio itellecta eadem eft cum re quá
| fenfus pbedit in fenfato:nece € vtq níbil fentit ni
" bil adilcat £5 codné ⁊ oiftinctioné p itells (T 29.0.fi
| Ig! vidét «£.1. ifta eadé eft cá re itells q eft ín. nov bis:cũ viderit aligd aut viderit aliqua ⁊ itellexerit:
m! ibi ipfe nó itelliget ips nift ↄiũctũ cü fua imagie. 3ma
68 — aliqua ſenſibilia ĩtellectui: ⁊ füt eí loco
NS enfibilii apud abfentiá fenfibilii:(s funt fenfibilia
yn lb * mãlia. ¶ O dimago . n.aliuã eft «C.i.« diximꝰ ꝙ
Part 82
Wa s, magíncs funt oc gite rex fenfibilii:znó funt itells
A Pitells b5 ppꝛiã affirmationé « negationem. Affir⸗
ime atio aüt t negatío eft aliud ab (maginatióe: fides
"m Q lina QUt«cicredulítas exiitee in itelli nóa fenfu:fs a róe
lut £5 »p5né creditionü habitaꝝ a fen adtuices.
" Et.d.h̊ qz eft dubiũ oe ppónib?nálib?quas nefcí
(i mus:vñ veníát aut qi:vtrus ſint ꝓueniẽtes a fenfu
aut nõ. Et of fozte no ,pueniunt a fenft ficut multe oᷣnes. o. pme aüt creditíones p qd diſtinguunt ideft:vt mibi vr:p qd:potaligs oícere:p pme ppó; nes oíftinguunt a fenfibilib?t nó idíget eis oio:c io funt alíe ab unaginatióc.f»zime.n. ppónes « fí com ceflerim":g non fünt imaginatio:tii vident eé cum imaginatione:⁊ boc oftédit eas idígere fenfu.
¶ Et bic eft completus fermo oe rónalí.
(LZL ractatue ſecũdus. Cap. L 3) Ooniã afit aĩaliuʒ aia 65 duas
diffinita cft potétiae diſcretio ja itellectíne opue é « fenfus. à Ic adbucín monédo fm locus wo motu. De fenfa adem « itellti r octermiata (inttata. Ze moné atgdfotteitaie fpeculádá ẽ vtg vna d ra po ipfi^fit fepabili :aut magnitudie:aut pe ant oie aĩa:⁊ fi pealid fit: vt ppzia fit 2 uetas dici ocde:aut bay vna alí fit. e, laic aialiũ oíffíniunt p duas wtutee. üar(i vna ẽ diſtiguẽs qð eft ad actionem Aſus ⁊ itells.et alíaad motum locali. fet mdiſtirimus Proné oc fenfu ⁊ itellectri:
fire 93log inimoto:e gd ſit deaia: vtri P6 vria ei?oííticta p magnitudineʒ:aut p
Tertius "m oíffóné:ant eſt tota aia: ſi eſt pars eiꝰ:vtꝝ
eſt aliqð ꝓpꝛiũ aliud a rebꝰaſſuetis dici:aut
iſta dicta nó ſunt aliꝗd iſtox. Cum cõpleuit ſᷣmonẽ oc vtutibꝰdiſtinguẽtib*re 4.0
uerſus ẽ ad ſᷣmonẽ oc vtute motiua i loco:
t iCepit oare cás:qre icepit log oc bac vtute-([ £t o, Aide pmo oe tq aic aĩaliũ «c1. qz atiq affueti füt diffinire aĩas maus, aĩaliũ ouab*ytutib*:quaz vna eft ↄphẽſiua oifticti
ua:aliaaüt motiua in loco:⁊ iã octermiauimius ſᷣmo
ne oc vtute oiftictiua p D qð diximꝰ oc vtute ſenſus itellis:ops nos mó oicere oc motoꝛe in loco ad fi it
oc aia. ¶ 2.0.2 vtz eft ps «c.i: quéadimodü eft ét
oe bac vtute:vtz fit ps aie:aut tota aia: fi cít ps aic
vt: eft ſeꝑata ab alijs in gditate ⁊ loco:⁊ multi átig £26 ifa eti optnabant:aut tiit ort ín qdirate c oiffóne(L 2-0.€ morstup à fí clt ps eius ⁊c̃.i.⁊ fi ifta Vtus eft pars aie:vtrum eft. aia.so.c EE pars earum parttum:que oicte funt ab antiquis:aut 3 ·t.cõ.pᷣmi. nó eft alíqua illarum:fed alia.
¶ Hz autẽ ⁊ oubitationé mor qũo ops ꝑtes aie dicere:⁊ quot. Mõ.n.quodã ifiníte vi/ Moas daa dent:⁊ nõ fol de qdá dñt determinãtes rõ e eant natiuã:iraſcibilẽ:⁊ appetitiuã.Hi aũt rõneʒ hñtẽ ⁊ irrõnabilẽ.Scðʒ.n.dr̃ias p de ſepa rãt has: c alie vident᷑ ꝑtes maioꝛẽ dꝛiaʒ his hñtes: oc qb?z nũc dem̃ cft. fr vegetatiua q̃ ⁊ plãtis ieft: ⁊ oibue aĩalibꝰ: ⁊ ſenſitiua quã neq; fic rónabilé:neds ficat roné hñtẽ ponet ge vtíqs facile. Z[dbucauté ⁊ fanta/ ftíca:Q ipfo eẽ qdé ab oib?altera cít.
(L Et cti B Pmóc ér otít qo: « eft qo ſũt ꝑtes aie: quot fi unt. Clídent.n.quoquo mo cé ifinite:z ꝙ nõ funt illeptée:qs bo ice nume rat apo oiffóné.f.rónabilie ⁊ írafcibíl- oc" ſiderabilis: ⁊ gdã diuidũt eas in rónabilé ⁊ uo rõnabilẽ. Ziuidunt. n. ßʒ osíae diuidẽtes cà et in ꝑtes diuerſas:iter qe exiſtit diuerſi/ fae maioꝛ qᷓ; iter iſtas: ð gbꝰ loꝗmur.ſ.vᷣtu té nutritiuã exñtẽ in vegetabilib?: « vᷣtuteʒ fenfibilé:quannllue vult nũerare. Nõẽ.n. irrõnabilis:neq; ẽt ronabilíe: « Vtus ét per quá fit imaginatio ort p fe ab alijs.
¶ 5n bac pfcrutatione ott qõ cóísoibus Vtutib^aie 4i
eft qiio ptes aie funt ples:⁊ vñ:⁊ quot füt. (I 2.0. modi ey quo oífficile cognofcit quot funt ptes ei. ¶ Zt.o.vident enim «Cl. vident enim qñ aliqs vo luerít numerare eas:ꝙ magie funt finite d5 finite. "artes eniz ei?nó funt ptes ille ds boics aflucti füt numerare qñ diffiniũt aiam.¶ £t o.quoquo mó:q ⁊ ſi aligs voluerit numerare aiam cõcupijcibilẽ £m. Siqs nũuer⸗ nume rez ds cõcupiſcit:tũc vr ee illã infinitã: ⁊ i "tatam ↄcũ nuit Platonẽ dicẽtẽ ptes eẽ tres.rõnabilẽ⁊ iraſcibi Picble Pm lẽ⁊ deſideratiuã:⁊ poſuit iraſcibilẽ:⁊ deſideratiuaʒ —2 T duas:⁊ funt vnius virtutis.ſ.anime concuptícibilig, mireccam n ¶ Deinde. d·⁊ quidá otutdunt «Cic faciunt in pot fuam efe. errozé ⁊ peccatusUlidet eni ꝙ aia otuidit £m drias babédas in ptes;iter quas ẽ maio? oíuerfítas às iter íftas ptcs:tn quas diuidunt aiam.o.numerauit illas partes: otgit.f. virtutem nutritiuam «c.i. Cl.g. boc Lóméta.fup aia. yy
P ———— — - " —
ES — E- — — — — — — — — — ——— ẽ — ——— — —
— — —
E — ——
— — —
—— — —,— — — mec. uie * —— ——— — —— — £3 ala pde —
— —
g anima diuiditur ín virtuté nutrititas ⁊ ſenſibilẽ. "Tullus enim pót ponere animã fenfibile ín virtuté rónabile:neqs in virtute irrõnabilẽ:cum non ſit de eis que caret róne:q? eft aliquid ↄphendẽs:neqʒ oc habẽtibꝰrõnẽ. Ratio.n.nõ exiſtit in omnib?aialib?. Et intẽdebat per hoc notificare erroꝛem duoꝝ diui dẽtium.ſ.diuidẽtis cam ín rõnabilem:⁊ iraſcibilẽ:⁊ deſideratiuã:⁊ diuidẽtium.ſ.diuidẽtis eaʒ in irrõna bilem «nó rõnabilẽ.Qui eniʒ diuidit eam in D ouo difficile poteft ponere ín vtráqs illarü virtutes mul tas. V.g.ſenſum « imaginationem. ui autem otut dit ea5 in íllas tres:peccauit duobus modis:dimiſit ením multas differentias. V.g.nutriri « imaginari. Et ctiam diuiſit eádem vírtutem.f.cócupifcibile m plures vna:⁊ cũ aia fuerít diuiſa talí diuiſione: tunc ꝑtes aĩe erunt ĩfinite:ſicut ĩnuit pmo.
¶ Cui autem barum cadem vel altera fit bs multam dubitationẽ ſi aliqs ponat ſeꝑatas ꝑtes aie. Ad bec autẽ appetitiua:que ⁊ rõ/ nie ⁊ potẽtia altera videt᷑ vtiqʒ eſſe abomni bus:⁊ ↄueniẽs vtíqs banc ſequeſtrare. In röcinatiua enim voluntas fít. jn irrõnabili ⁊ concupiſcitiua ⁊ ira.Si autemtria in ani/ ma in vnoquoq; erit appetitus.
¶ Et contingit magna queſtio in quacunq; iſtax fuerit accepta: vtruʒ eſt eadẽ:aut of uerſa:⁊ maxie fi aliꝗs poſuerit ꝙ tree par^ tes anime funtofuerfc. Et ĩopinabile eft ét cum boc quod diximus diſtinguere hoc qð exiſtimat eẽ diuerſuʒ ab oibueín diffõne ⁊ actione. Pꝛicipale enĩ exiſtit in parte cogita tiia. Deſideriuʒ autẽ ⁊ ira ĩueniunt᷑ in non rõnabili. Si igit anima bs tree partes:tunc deſideriuʒ ĩuenitur ít vnaquaq; illaruʒ.
z (L Et cõtingit nobis queſtio ín quacũqʒ iſtarũ triuʒ
virtutũ:aut duarum:numerauimus virtute imagia/ tionis.ſ.vtrum iſta virtus ſit vna illaruʒ virtutus in quas diuiſimpartes aĩe:aut eft diuerſa ab eis.⁊ ma xime ſi aligs poſuerit ꝙ ꝑtes aic funt diuerſe i diffõ ne t loco. ¶ D. d.⁊ ĩopinabile é «C.1.« iopinabile eft diuidere banc virtutéque exiſtimat᷑ effc diuerſa ab omnibus in actione ⁊ diffinitione:⁊ intẽdit virtuteʒ deſideratiuam:⁊ ponere eam in babéte rationẽ «ín carente ratíone.£t non ponere eam pꝛopꝛiam alteri ououm modozum:ficut eft diſpoſitio oc alus vtrtu tibus anime:fed in vtroqs: virtus enim pꝛincipalis nó exiſtit nifí in anima rationali.¶ Et boc intende bat cum otrít.3n parte cogítatíua «non pzincipali: ficut ocfideríum « ira exiftit in nó rationabili. $ed nos videmus iftam vírtutes numerari fm numeri virtuti. Ita ꝙ fi partes anime fuerint tres:tunc de/ fíderíum inuenietur in omnibus carus. £t boc inté debat cum.o.fí ígitur anima «c.
Etetiã oe quo nunc Pro ínftat qd foꝛme moues £m locus animal eft. &ecandus q^ dem enim angmentam ⁊ decremẽtum mo tum:qui omnibus ineſt videbitur vtiqʒ mo uere generatiuum ⁊ vegetatiuuʒ. zoe inſpi rationc aute ⁊ expiratione:⁊ fomno ⁊ vigi
De Anima
lia poſterius perſpiciẽdũ:habẽt enim ⁊ hec dubitationem multam. |
¶ 3flludautéad qð puenimus in &mone cft qũ eſt illð:qð mouet animalia de loco ínlo/ cum.Et exiſtimatur ꝙ motus q eft Prm aug mentum ⁊ diminutionẽ exiſtit in omnibus. Et illud qð exiſtit in oibuecftilló:qo exiſti matar mouere gnãtiuum ⁊ nutritiuum. poft cófiderabim? oc anhelitu: z formo: t vigilia. In iſtis.n.ſunt multe qõnes.
¶ 3deft.f3 nos nó itédebamus inas qónes in hoclo co. Intẽtio enim noftra eft perícrutarí (lud q 19/ uet animal in loco quíd ſit. ¶ Od.⁊ exiſtimatut motus aĩalis fm augmẽtũ ⁊ diminutionẽ exiſtit in git oibus aialíb?: qà eft tale attribuit virtutuq mouet Zjg4r ad generádü « ad nutricdum. £tintédebat pcr DOC pugni notificare:op ifte motus eft alius a motu locali 9 «np ftentilícs vterqs fít un loco:c qp motoz i eis elt oiue fus. ¶ Deinde.d. ⁊ poft cófiderabimus.i.« poft? : cuti faerímus oe bac virtute:cófidcrabim?oe a?" litu:⁊ fomno « vígilia:cum vtrüqs fit ab anima mo tug: babeat multas queſtiones. js s
(L Sed de motu finlocái qd mouce aial ftl pzoceffiius motum confiderádum. £200 Qdemiígitur nó vegetatiuia potentía manife . ftum. eemper enim ppteralíquíd noti? b:« aut cũ fantaſia:qut cá appetitu e(t. IV bil ením nóappetene aut fugiens monct aut violẽtia. Amplius « plante vríqs effe motiue:⁊ vtíqs babcrentaliquam partc ganícam ad motum hunc. | t
¶ Conſideremꝰigit oc motu localí. dC
illó qo mouetanímal motn locali. £t "t nífeftü eft:q bó ẽ a vratenutrítina-S^.
cui vírt?fempattribuit illie. Iſta aũt auf €
cá imaginatione aut cũ deſiderio:nihil mouct niſi aut per deſideriũ ad gligd:at i
fugã abipſo:niſi motꝰeiꝰſit violentus. *
ífta effet ét oífpoplatay : eẽnt mote z bl |
- : , - '| mẽbꝛũ ozganícus iuuãs hunc modus. . «i A58 |
( Ideſt.⁊ qꝛ actio vírtutis nutritiue eft fcmP: 7 5$. (t, buítar vegetabilibus.icrío aüt iftius virtu? v og ibi femp:neqs eft in vegetabilibus: iſte motus a d alí p —20 in loco femp eft cus imaginatione ⁊ ocfide rgo. jua quid. Tlibil.n.mouet volũtarie:niſi aut deſi 5 ct. gd aliquid:aut fugiẽdo ipſum.Si igitur iftc mo cét de⸗ doi ab aníima nutritiua:cótingeret vt ífta ant! er moy fiderans « imaginans. £t ſi virtus nutriti? loco: * uẽs ín loco:otíngeret vt plante mouerẽtur sino fiplante mouerétur ín loco:tunc bérent rit ctías fítioné.f.imagínatione — — mẽbrum organicum:per quod fit motilP* |. «- ani⸗
(L &Similr aütneqs f cnfitiná.mnlia 48 n d malit ſunt:q̃ fenfum qdé hñt:man nà nibil ⁊ imobilía funt per finẽ.Si ig (tU eni ít facit fru(tra:neqs ocficiti neceſl arij an
oꝛbatis « imperfectis.Hmoõi aD 63 * c
"T sd in^
lium perfecta: ⁊ nõorbata ſunt: ſignũ auteʒ ſ:q generatiua qdé funt: z augmẽtuʒ ba
"i ⁊ decremẽtuʒ. Quare « baberent vtí^ 05 partee o:ganícae ꝓceſſionis.
Et etiam Pm hũc modus eſt aliud a ſenſu. Multa animalia enim babét fenf uz: ⁊ ſunt Qeícétía ín eodéloco: non mouẽtur oino.
ligit nã nibil facit ocioſe: perfecte ope
Vaturínrebiencccffarijo:nífi it ín reb?mó"
ſtruoſis:que non funt perfecte. Z-alia enim onimalia ftint perfecta non móftruofa: « fv Stum cíuecft:q generát 7 babent afcéfum 1 deſcẽſum:⁊ ideo habent mẽbꝛa oꝛganica ber que fit motus localis.
45( 35 ops ét fm büc modü vt ifta vᷣtus moués in lo
- — ⸗ L
15 5o, rys.i.neqs abftulit aíali méb2usan quo bs iunamen
n P
t V
M b
dort, —
tum necíus:nifi boc ſit ppter occafiones cõtingẽtes In miori parte:vt digitus ſextꝰ. £t ifta aialía nõ mo⸗
(Lit vcro neqs rõcinatiua ⁊ vocatꝰitells eft mouée. S pcculatin?quídé.tn.nibil ſpecula tur agibile:neq; dicit oe fugibili z piofequí bilí.Scmpatütmot?:aut fügictíe:aut pfe quctíe aliquid e(t. Sʒ neq; cá fpeculat?füe rit alígd hmõi:iã pcípit aut ꝓſequi:aut fuge re. Puta multoticne itelligit terribile alíqd gut delectabile:nõ iubet antes timere: co mouet:ſi aũt oelectabile alia altera ps.
(L 55 lind qo mouet non eſ pe cogitatiua:
nicasilla:q of íntellect?. Pars.n.cogitatiua 9 videt illud q9 facit:neq; oicit alígd ín fu Sito:neqgin dfito. zl»orus.rn. femp inenif: antin fagíctezaut ín querére:meqs eft cri er cle:queqti víderíntrem tales mittent ad j endum:aut fagíédum. e3rmultotiés opi⸗ amur aliꝗdeẽ oelectabile: ant timoroſ uʒ: tiómiíttímuead timozes. fCo:anté mone ' qtialíud mẽbꝛũ oelectatur,
46( Poteſt itelligi per partẽ cogitatiuã ĩtellectus fpe:
e Te
ratittus;c per parté:que or itellectus:intellect?ope lütiS. £t ídco.o.ps.n.cogitatia non videt «c.i. ps
us Atiua nó ofíderat oe reb^opatitis;meqs oe alt € vtili quef, ita:neqʒ oe alíqua re nocéte fugita: $8ltin loco nó iuenit nift aut ín queréte:atit
Tertius dee
in fugiente (T £».o.neqs eft ẽt ex eis ^c i neqs eft ét pars itellectus:g inatus eft ofiderare in queſito 4 fu gito:t excitat mébzi mobile ad motü ad ré electa biléaut mébzum mobile ín timore ad motü:vt accí dit nobis quádo imaginamur alíqó oelectabile: aut timoꝛoſum:ꝙ méb2us ppili illi oelectabili mouet in nobís: co? ↄſtringit tüc cx illo tímozofo:« itelle ctus nibil videt cx D:fed videm?ipm moueri ex illo timoꝛoſo:aut ad alíud oelectabile. (|. £t D itedebat Cum-o.co? atit ac.íta cecidit in fcriptura Jt foate oi minuit ex ea tri ꝙ itétio cét íft3.f.cos át mouct^ ex timoze att ex oelectatione:qii aliud. mẽbꝛũ oelecta turzz oemóftrat boca» ínuenimus ín alía tráflano ne-f. multoties cogítat itellsin aliquo tímo20fo: aut in alíquo oclectabilí:f 56 pp boc erít tímoz:aut oe lectatio.Coꝛ aüt mouet motu timozis:fs na cr itel, lecti? cii cogitauerit in aliquo oelectabilí: tuc me A aliud a coꝛde mouct motu velectationís.
(CL Zimpli?z pzecipicte itellectu 7 dicẽte itel lígctía fugere aliꝗd:aut pzofeq non mouet. €5cd Pm cócupífcétígs agit: vr incontínens. fcttotalrauté videm?:qm bfie medícatína nõmedet:tanqᷓ; alteríue qdem fit popꝛiu⸗ agerem ſciam: ſed no ſciẽtie.
¶ Etcũ intellus miſerit:⁊ cognitio affirma uerit fugere aliꝗd:aut q̃rere aligd:nõ moue bit: ß facit illud qð cõuenit delectationi.ſ.ꝙ 116 pót fe retinere. Et vlr videmꝰ bfité artes
medicine non fanare:q2alíud cft principale actionti:que fíunt per cognítíone.
(L £t videmus ét (p itellect^multotiés mittit ad qré di aligd:ant fugiedum:fs tri bo no mouet ab eo qó affirmat itellect?(s ex co quádo couemt oelectatío, At: vt accidit viro voluptuofo:qui non refrenat fe yt deberet. ¶ O. d.⁊ vlr c.i ⁊ vlr videmus muitotie⸗ Q multi ſciẽtes aliquam artẽ nó agunt p illam arte ficut yidemus multos medícos;q nó curát fe cà ifir mant:t boc nó cft:nifí qz alius motoz eft pncipalís actióte illaꝝ actionũ:q̃ agunt p cognitione ⁊ arté: fi nó:cótingeret:vt oẽ bris cognitione alicuius opa; tionisnó ageret nifí ill r€ quá fcit, Lap. IT
12. vero ticq5 appetit?bmóimo
tus dñs eſt. Abſtinẽtes ení ap
bhbetentes ⁊ ↄcupiſcẽtes nõ ope tantur:quoꝛũ hñt appetitum:
LUCAM ſequũtur itellm. Aident aüt M ono becmouétiazaur appetit? qut intells. Si gefantafiam poſuerit: ficut iĩtelligẽtiam quads. Multa.n.pter (ciam fe quũtur fantaſias.Et ín alije aialib?nó itelli^ gẽtia:neq; ro eft: 6 fantaſia. Atraq; à mori nua ßſᷣm locũ intells ⁊ appetítug.
| i I
¶ Pꝛincipalitas igr in boc motu nonet co/
gnitionis:neq; ẽt deſiderij.Heremite enim deſiderant ⁊ concupiſcũt:ß non agũt eaad qmouent p deſideriũ:qꝛ ofequunt íntell5. Zippet ígf ꝙ illud:qð facit morieft bouo:
4 ftue v Uclia viden É cffe duo mo^ uentis.
m. Ee E RT
MEL OO
i ci. ol
r ^* * P ] AMA — SESPREOUE. IY SENE
— H— — — — * *
acu d - » : — ——
JEN EUM — —— — X e
— — — x
beſideriũ.ſ. ⁊ ĩtellus.Et fialiqe poſuerit ꝙ imaginatio cft filie deſiderio. Sn plibꝰ.n.re bueofeqmur imagiationẽ finc cognitione. Alia.n.aialia nó bnt exiſtimationẽ: neq co gnítionc:6 ímagiatíoné.IDecígt ouo.f. oc
ſideriũ « itells ſunt mouẽtia de loco ĩ locũ.
48 ..4 igit dñat in ifto motu:z appiopziat ei nó QAuid eft cognitio:cum multoties moueamur a Ofíderio;ls itells videat nos nó oebere moueri. Tle
q5 ét gp oriat inifto motu eft ocfíderiü:qz multi boi
mince ocfíderát:f5 nó ofequun£ oefíderiü:fs itells.
¶ £t cu5 occlarauit ꝙ mot? Localís ipole € attríbut
alteri iſtax tutus fingulariter.cappet ét c» vtraqʒ
illax bs itroiti ín mouédo:mot?.n.no fit ſine ocft
derio:neqs fine itellectu at imaginatione. (2.0.
appet 4C. Lappet igit ex D qó diximꝰ:ꝙ ages motus
eft ouo:itells.f.c deſideriũ:aut imaginatio: cft filis ocfíderio. 3n plurib?enis reb?mouemur ab imagia/
tionc fine aliq cogitatione:fícut aialia mouent᷑.Alia
eniz aĩalia nó brit cogitationé:fed ín loco: cogitatio:
nis bit unaginatione. Iſte (git oue tutes funt mo' INDE du loco tn locti-f.itells aut imaginatio. ¶ Intells atit q pp alíqd rõcinat:⁊ q pctic? cuansofac Cft. Differt aũt ã ſpeculatiuo fine.Et appeti ainsi uz, tusois ꝑpaliꝗdeit utꝰn.appetitꝰᷣ pzicí tóc épa piũ pꝛactici itells. Altimũ ãt pꝛicpiũ actio" nis eſt. Quare rónabílr bouo vidct mouẽ tia appetitꝰ⁊ ĩtelligẽtia pꝛactica.Appetibile ení5 mouet. Etpp hitelligẽtia mouet:qꝛ pai
cipiũ huius eſt appetibile.
(C Etitells opatiuꝰ:⁊ eft cogitãs ire differt à ſpeculatiuo ín ꝑfectiõe.Oẽ.n.deſiderium
eſt deſideriũ ad aligd. Zeſideriũ nnõẽ pai
cipiũ ĩtells ſpeculatiui:ſʒ illeali?e(t pzicípit
ĩtells:⁊ iõ necio appet:qp becouo funt mo/ uétía.f.ocfideríó: cogitatío apud actionẽ. Deſiderium.n.mouet:⁊ ideo cogitatio mo
uet:qꝛ eſt deſideratiua. n
49 (I itells p qué agit: eft cogitatiuꝰopatiuus ort
De Anima
Part 83
¶ 3deft.« pᷣncipiuʒ bui? motus q eft cx rc ocfídcra
tiócanimalia.n.vlr mouétur ab imaginatiõe.ſi igi⸗ tur fozma fuerit imaginata ex cognittone; tunc o tus attribuetur intellectui opatiuo:t fi nó fucrit ex cogítatione:tüc attribuct ipft tuti imaginatiue ·
¶ Et fantafia cá mouecatnon mouct finc ap
petitu. Anũ igr mouẽs pꝛimo qo appetibi⸗
lc. Si.n duo iells ⁊ appetitꝰmouerentbm
cõeʒ vtiqʒ aliquã ſpẽm mouerẽt.Nũc aute ug itells nó vidctmonce finc appetitu. Aolũ pains tae eni appetitꝰeſt:cũ auté Pim rónes moue
« 9n voluntaté mouct. Zlppctítue aũt Imo
uct pzeter róné. Concupiſcẽtia qdem cnim M
appetitus quoddam eft. — ; d
¶ Et pꝛicipiuʒ bui?erítintpesír quo rone Mrs LU
(magínatio. Nullus faf mot^erit cxtra ocft deríti;moto?igr eft vn?.f-ocfidcrane.
uens eni fL eet duo. ſ itells ocfidcríno:t9 mouerent᷑ mõcõi.Modo autẽ ĩtells no mouere poſt deſideriũ. Volũtas.n.⁊ del
deríá qfi mouent ín cogítatíóc:tic volũtas mouet: ⁊ ocfideríü mouet motu g nor? — — cogitationẽ.Appetitꝰãt ẽ aliqð ocfideri "|
erit in tpe in quo imaginatio mouet a re ocfidcrdt fíncappetitu.'fmaginatio.n.pmo opbédit ocfidci'" ti.f.patít ab co £5 2pbélioné:z cum opbéderit ift | forte oefiderabit:t cum ocfíderauerit;znó erit ille | aliquod oefídertü otraríü:neqs alia virtus aic⸗ ría:tuncmoucbit aial ín loco ad illud oefideratulP
(2.0. motoz igit eft vnus.i.motoz igit q é ocfid^ ratũ:qꝛ eftynuscotínget vt illud:qó mouct ab cad.
vᷣtutibꝰq̃ eẽt alia ab vtraqs ilaz.([ omo t e tellis.t ſi ita ectotingerct:vt itellus p fc "- í aial:z ét deſideriũ p fe:z nó eft ita-3ntellus-1 o "u
Finis itcllo ſpeculatiui € fctre nifi. pct ct $o opart, €lidc. z met, t.C.5.4 bic. $8, ICA C054.
Intellectꝰẽ mouẽs fm ꝙ € ocfiderde : nóf5 qp € có pbédése. fup cõ.xxix
a fpeculatiuo ín pfectióe 4 fine.fínis.n.fpeculatiut ẽ fcirc tm̃:oꝑatiui aũt operari. ([ O.d.⁊ omne deſide/ ríü «c.f. q2 o€ deſideriũ eft ocfideríum ad aliqd:io oefíderiii nó eft pn" mouẽs ttellm opatiuũ:ſʒ tllud deſideratũ motiet ĩtellm:⁊ tic oefiderabit itcllus: c ci ocfíderauerit;tüc mouebit bó.f.a vírtute deſide ratiua:que eft íntells:aut imaginatio. (| 2.0. 10 ne: ceffarío ⁊c̃.i.⁊ q2 pncípit notus € ex oefídcrato: ap paret qp b ouo mouẽt boies.f.ocfideriü « ↄſenſus q funt erga opatíoné f5 büc modi. f.q faciens ocfíde rare.z mouere:qð eft itells idé funt: f eft moues: q? facit oefiderare rẽ. ¶ £t boc intédebat cũ · d· deſide ratũ.n.⁊c̃.i.de ſideratũ.n.qꝛ ipm eſt:qð mouet ad re quà opbédit:« eft itellus operans:aut imaginatio: utellus qñ cóprebédit aligd oefiderabit p fciam: mouebit p oefider(ü:nece eft vt ipfe inteltus fit mo
uẽs fn c» &efidersnó fm q ẽ opbédés;ncqs fm
ꝙ deſideriũ eft alia virtus ab itellectu:que eft etias moti£s Pm cp ipfe oeclarabit poft.(1- £t boc qó ipfe o.oc itellectu opatiuo íntellíaédum cft oc imaguta;
erroꝛẽ alia tráflatio in d przappetit? aut
iratióe:q: appetit? fiderg cogitatiõe:qꝛ appetitꝰeſt modus deſi —
¶ Intellus gdéote pꝛicipioꝝ re tus auteʒ ⁊ fantaſia recta ⁊ rio ut ;:dH
4" |
í | / P)
qdé mouct appetibile.Sʒ b d ponit
apparée bonũ. Nõaũt oẽ:ß actU
Actuale.n.eſt ↄtingẽs:⁊ aft ſe DIC ice (L € ieígit itelleeft recto, Zipper s ét ió imagiatío qñqʒ funt recti:⁊ qf1d5 cant crit
pareappctitígg mouet (amp: b pro
I" * Liber Tertius ;si MEM x Ai:qut exiſtimabit eẽ boná:z noinoib?. ꝓpter rem futuraʒ.Etappeti ẽ
: * e f 2 2 ^ lllud enímactualecftlandabíle:z actmaleé — fi entíe voluprarie. f riftimatent. Cds in |
, lllud qð poleeft:vtbé | í vt beat res alío modo. | Cítere 5 R oisactío ey itellectu eft -— oes : —— voluptaríe ett voluptae funpliciter: tunt ec appetit c ima iatioe fiq5 * — ini qo afpicit rem futuram. ; | | nó.£t iõ ps —— — * * —— ^ d LUN Poteſt ĩtelligi:⁊ pp diuerſitatẽ appetituum:q ſunt 5 WM 7 nó recti. ntells aüt nó i adrectü tst e ↄcupiſcibili 3dicunt fibi in moru abíintiicem. 4 —9000 iõ nó mouet ſp · 25.0.f5 B aut é bonü «c (s B ^ : Uel ali.í pp oiuerfitaté appetit? aic ocuptícibilis Mu uh —* e ner tus appetitiuazauté bonü:aut crifti * CEN rS fibi —— D eft manifeſtius. Ui n oniü:fz na - * . 2.0 accidit D ⁊c.i.⁊ D accidit i ^ re an AED P ó eft —— nde cm * D vtus — di appetituũ in ea fuerit onec fiio dRE NES M da femp é laudabilefimpir.( Et B itédebatcüxo.red — 255,9 Menit mfi in aíaliqó opbédit tpsiqt pb a, DOinoib^illud.n.actualeélaudabilei.tillóbomus — 35 dd eE re in piti rpe dj íllud qà eft cx ca tn fu iq g CHisinoib'illud.n.bonü qó fempé actuale eft lau; —— in eade re indicare qð inó cft xolupta⸗ luda dabile4T ».o.cactualeéillud qo poleeftzcicbo — pm futuro Ptriftabíle4 2.0. itells coget ad V rp nis Q5 € pura actío ẽ bonü:qó mouet alio móamó repete averte móftrare oíuerfitaté ouo/ NM ue mouet í : dq Íiqüas : "titu f.appetítü itellectus:z appe: Semi Erpotiteligipberap in areis. m die acupilciblio-Ani cupitis moet Zaun Oni ad q9 mouet ilta Vtusnó eftbonü fmtorü., ^, $ aue Cin actu voluptuofa:aia at rónalis mul titmoner ad femp ^ fimpliziülud.n bonis ó6éactuponif eél '5 totiéspbibs:z boc PP nocumétiü futurũ. U.g.coitus "€ 46 acuvo | dabile.Clel ali:fs " $ * nt odifs — Bc crapula (T 2».o.cyiftímat igit «c.i.multi igif ext luptuolſa: fcd l edit ifta virtus nó eft bonum exiſtes La q*€COPY* — frímát o» res pntis voluptatiseit voluptüofa fümpli: uese apio Omníbie-fs boni intellect, en uoce andabile db — e pics otiftabilís: vus acupifcibilis no ipee enephibet. à apud illam. tn wr ectut opattonteft laudabile otriftationé contíngété in füturo. ots vods modo ab eo Fs qué eft bona Boni vire ilio (T xb adem igit vnficritmoué ibi | etin dun n cit bonu. Bonũ aüt cóc oibus é peg n 9 yn eni moues appetibi⸗ ita porrema vidunero in itisé,ppinqua:c quafi leaut appetitiug. Primũ aũt oĩum appeti eniẽtioꝛ. iles eni . . C 5gdéi bile:h eni mouet:cum nõmouetur:eo g fit
t ho potẽtia aie mouet:q̃ voca ; — füranr PUE Sem VOC3 itellectiuũ:aut imaginatiuuʒ:nũero att plu üie Vara — imer "à monctia. £i aůttria fünt:vnü qdé mo
* ens: i1 *2* - multe fiũt. Clegerabile:fenfibile: appeti⸗ uef. z/Souco aür onplo alind de in )bi ufi:itellectiná:cofiliatiuG:bec.n.plue Omt le:alíndaütmonée (4 — fita
abinícé 5 ocupifcibile ⁊ írafcibile. imobileactuale bonfi. Ponce qd vi: C * (gfappuit: qalio ftue atemonet: € monetapperítinum. zit»ouctur.n 5. 2: ) d od e cm " ^ — aiam ſi diut uetbm qvappcetít: c appetitꝰ — Io tco valde.ſ Perte et ; R it munas tneadameft.£25 auteʒ mouet anímal cft: ligentem:^ cogft pai enfibiles:c intel^. Quo verotmouer organo appetítue iam boc
"e eopeanud: c delideratiuã: iſte co»borens eft, endein cómunibus corꝑis
PAR orsa) | nim diſtincte ſunt abiuicem: ⁊ magis ocfi anime operibus conſideranduʒ oc ipuo.
deratiua:⁊ ſimilr iraſcibilis. 3 3deft.ios appuit ex b Pmone o» talís tue vttumi (LE timouceeftapperirum fm g'eft appeti
ale:d opbedit ré ⁊ oefíderatipfasertéPmoncsaiai tuz. Appetituz eni pzecedít alía.Iboc.n.mo
s d or appetitiua. Et illi g ſolet diuidere aiaam in Uet ⁊ nó mouet:qꝛ mouet imaginationẽ:⁊
y^ der, i.m Oasptesopottebateosfiitédebaroiui, intellectũ. AMouentia atit funt multa inn Ad rc illa Pm vtates babédas:oiuidere eas ín ples p; quí er quiae fi ũ
" tes:cũ ples beant ptee tits tribꝰ. V. g.nu tri titià: fem Itiero:quta reo P q as it motus ſũt tres.
ils intelligibilem: ⁊ cogitatiuaʒ. £)uar via cft moto: alía ree p qua5tmo^
£i aütappetit?(át 5» adiaricz- uetꝛ:⁊ tertia motũ:⁊ moto: eft duobus mo
cidit cá rõ ⁊ —*— "iei dni dis:iſte aũt eft nó mobílíe:ille vᷣo ẽ mobilia
"j sWMinipfietpisfenfum bfribue.snreltsg Ho mobili aũt eſt bonus inteilm. AMoro⸗ E ent pp fütüzretrabercíübet: ocnpircé aũt ⁊ motũẽ appetitiut. Zionet.r.ílló qo
5 * aut pp ipᷣm iam.Aidet.n.qð ias delecta mouet᷑ſm ꝙ eſt appetitiuuʒ:qꝛ appetit? cft — €t fimplt delectabile: ⁊ bonu⸗ fumpir; aligs motus.ſ.qui fítperíntellectus . zr qð é terea ꝙ non vF q9 futuram, mouet eft aal: c inſtẽm mouens eft apperi é qu PP diuerſitatem apperítus ʒꝛiant fibi tus:⁊ iſta ſunt coꝛpoꝛalia: ⁊ ideo querẽda t; icem: hocaccidit qfi mogi appctítug ſunt in actionibus coibue aníme « coꝛpoꝛi.
lunto (ee MA P» ¶ 3deft.« pꝛimus moto? ín bo í ; tpa, s: Pofitsz nó erítnifi babẽti fenfus p. 6/55 o ett aperta. —— —
Et intellus coget noo ad bꝛobibenaͤuʒ meuétiaaialun B monrqaífta mouet ena oues
m. -— " " - — - Lis " ——— — — — um ^ NM — — E: - — — * — * — — — ET Aa z: —- — — — * — — EN — — — — * — —— — ———— À — — — — — — — — — — - — - - — — — EIL — — — M — — — II re — — — — — —— — — — — — — —— — — — T — — — — — — z x EXEC — - — — : " - x — — —— — E: - — — — — — — E — — , — -— - * — — — — — * — - ——— —— — ET — — - ———— — ETORECN TN m ] . - - - — — -- ——— — — — — — — C IMEEM — — — — — z ẽ — — — — — ET A — — — — — — —— - i — — — — — — — -— — um — — — cc ML —— x — * : ! - — — — — xt - — — — — —— —— — Wl z — I — — x EM — — — - — — — - ? : — — — — — — —— - — — — —— — — — — ERES zz — * — — — z — — Tc - mn— — — —— — — A "M * :—— QM — S €(— - — — — z — — - — — | — UNUS — — — —— - € — — — — E - — ẽ — ——— — — Wl —— — — — — — — — — — — — a 4 ! i Hl | |
— — — —
Siſpõ pꝛimi ⁊ iſta eſt diſpoſitio pꝛimi motoꝛis.¶ 75.0.12 mouet motous évt. imaginationẽ « ĩtellm.i.⁊ € motoz:q? mouet imagia moncatt "? c(oné qñ appetit? fuent ptis imaginatiue:aut itellim
moucat. sꝰ phy · 42⸗
fí appentus fuerit ift? ptis aĩe.¶ O. d.mouẽtia aüt funt mota in numero.i.mouẽtia aüt qb? fít ifte mo; . - tus füt plura vno.¶ 2-0.q2 res p defit motꝰ⁊c̃.i.⁊ ' €üotíngit vt moto fit ples vno:pp D qó oeclatus ẽ in $móib?vlib?. f.q» ois mot? fit p tres res.f. z vna ẽ moto q nó mouet:⁊ alia illó p qÓ mouet: D é mo to? ⁊ moti." aüt eft motü «nó motoꝛ.¶ O.d.⁊ mo to2 é ouob?modis ⁊c̃.i.⁊ óclaratu fuit (llic: g» motoz eft duobꝰmodis.ſ.motoꝛ nó motꝰ:⁊ ífte € pm?:c mo: to: q mouct:t Dé pquod mouct piim^motoz.(| 2». oemóftrautt qd ẽ vnũqðqʒ iftoz tríus ín boc motu 1.0.6 motii aũt eft bonü intellm ⁊c̃.i.illud aüt qà eft in b motu moués nó motü eft boni íntellim: qo opbedit aia appetitiua.Motoꝛ aũt « motũ € res ape petitiua.i.coꝛpis méb2ü:in quo ẽ tfta ps aĩe:appetitꝰ aüt eft motus:q eft a re appetita p intellim ín actu. ¶ £t forte D itédebat cü.o.qz appetit? € mot^.f.q € ín actu.i.appetitꝰq € a re appetita in actu. Cel alit. appetítus q € appetit^in actu:motũ aüt « nó moto? qui € tertia res in D motu eft aĩal.¶ 5.0 ínftrm € appetit^«C. i. q2 lud p qó mouet pm?motoz:nece € vt fít cozp?cus fit motu:vtoeclaratü eft in vlibꝰ fer^ moníb?: appetít^boc € illud:p qð mouet pzím?mo: toꝛ.g rce appetitiua p quá mouet atal € coꝛpus:⁊ ap petitus é fozrna eius.Et (6 opʒ q̃rere ea p que fit ifte motus:vbi logtur oe actióíb?cofbus ate ⁊ coꝛpoꝛi.i. ín parte (cie nálís:in qua loquit oc iftís actiótb? cói bus:vt ín fomno ⁊ vigilia:c ipfe locutus fuit oc boc ín tractatu qué fecit oc motu aĩaliuʒ.Sʒ (fte tracta; tue nó venit ad nos:f5 qð tráfferebatur ad nos fuit modicum oc abbzeufatione Nicolai.
¶ Nũc ãt vt in ſũma oícat mouce oꝛganice vbí pricipiuʒ ⁊ finis idẽ velut gygliſmꝰ: fi ue in circulatiõe. Hoc.n.gibboſuʒ ⁊ ↄcauũ. Hoc qdẽ finis. Illud o pꝛicipiuʒ. li ali/ ud ꝗdẽ geſcit:aliud gdé mouet᷑.Rõne qdeʒ altera entia:magnitudine voĩſeꝑabilia: oig eniʒ pulſu ⁊ tractu mouent᷑:ꝑꝑqð oʒ ficut in circulo manere alígd: bicicípemotü. ¶ Et dico mó vlr:ꝙ coꝛpꝰſmouet᷑ motu có filitudínio. Vbi.n eſt pꝛicipiũ:illic ẽt eft fi^ níe:ficut motꝰgyratiuus. In h.n.ĩuenit gib boſitas ⁊ ↄcauitas:illð aũt finis:hautẽ pai cipiuʒ.Et iõ heſt qeſcẽs.h oo motũ: qᷓ;uis in difföne fint diuerſa: in magnitudine autẽ nófunt diſticta.Oẽ.n.qð mouet:mouetur ßʒ expulſionẽ:aut attractionẽ. Añ nece ẽ vt ree geſcat:ſicut illud qð cft in circulo.Et ꝙ pꝛincipiuʒ motus ſit ex hoc.
5 CCuz notificauit:ꝙ q̃rere oc rebꝰꝑ quas fit iſte mo: tus ↄueniẽtius e in alio loco:ĩcepit narrare hᷣquãdã
T€ vlem.(T Et.d.⁊ dico mõ vlt «c.i. t dico mõ qp coꝛ pus mouet a pro inſtroita c» pmus inſtẽm:qð mo:
, Wet tpm o5 &fubm aic ocfíderatiuc eft in cozpe aia lis in vnolocoad expeliunt ptes ptis mote aialis: ad quá attrabunt ptes illi?^ptis ab illo inftro:ois cni motus copofitus ey attractíoe « eypulfione ncce eft
De Anima
(C£ inogdéígf ficut pdíctus c
Juigla vt oncípium a.quo é expulſio fit finis ad qué eft at —8 | tractío.£t io-o-fícut motus gyratiuus.Motus.n ·g. "anl
ratiuus cópofitusé ey attracttóe « ĩpulſiõe.Qm̃ aut motus aialís ↄpoſitus ẽ ep attractióc ⁊ ipulfíócma, nífeftü ẽ:qm̃ pare dextre monet a nobts: fuftétatt fuerimfup fíniftrá:tunc Qdas ptes illius ptis crunt expulfe ad iteríus:c ddas attracte:⁊ funt ptes:q̃ funt pofter?:cattractío ⁊ expulſio eaꝝ nó € recntudines Í5 $5 líncas nó rectas magts curuas d; rectas; idco affimilat gyro.« ínftrm p q9 cozpus ocfíderat pro ⁊ vlr nó é cognitü a nobis. Zt ín loco bui" fronts V uenimus in alía tráflatíóe $moné manifeſtiorẽ HC» Dicamus ígf bzeuíter qp motoa cft jfi bris eãdẽ 00^ póné in fuo pᷣncipio « ftio fíne:ficut illud qð of Sr ce gygltfm^:eft.n.in eo gybbofítae « ↄcauitas:⁊ vnus .. eoꝝ € finis:⁊ aliud pn". O.d.in h̊.n.ĩuenit * fitas ⁊ ↄcauitas.i.in oĩ.n.qð mouet fm expulſio attractionẽ nõ recte ↄuenit eẽ ↄcauitatẽ cgibbofi té:íta ꝙ gibbofum fit geſcẽs:a quo erit pnegpul nis:⁊ ad qó fit finis attractióís: ocauti fít motu: " P TM eft oifpó cozpozís moti circulariter.Oẽ.n.coꝛpus⸗ , mif e mouet circulariter mot? e? cóponit ex attractloc. orit ia cxpulfione:fícut dictũ eft in 72pby. (T 2»0.illud - di eft fínis:boc aüt pᷣncipiũ ⁊c̃.i.⁊ ifta pe qcfces eft od pis motü attractíonts finis:⁊ p motü expulſionis p? f. —* ió ncce eft vt gibboſuz:aut illud qð cft loco gibbo t fít geſcẽs:aut ocauü:aut illud qó e loco ↄcaui fiti " tü:l5 pn" « fínis in boc motu fint owerfa in diffone : Bm, ín magnítudine aüt idé funt fícut cẽtrũ ⁊ boc 6 C97 get trarío oe motu recto.f.p pn" 2 fínis fint in co diue (rg — fa in oiffóne:z in magnitudine: mẽbꝛum qðo cft dit ^m. le ín aĩali € co2 £5 (prm. 4[ O.d.oẽ eni qð mouct:fi , — | uet £5 aliqᷓ; gibbofitaté.i.« faitnece vt in aiali fF ^ gf —— gal iid i le mẽbꝛũ gefcés:q: eft pn" motꝰexpulſiõis « fint?" Pf M tractionts:pp boc ꝙ oẽ qo mouet ßm attractione sg alle i '
expulſionẽneẽe cft vt fit ſz aligð gibboſum 3367 iu? iccpit. mot CP cu ad qó puenit motꝰattractiuꝰ⁊ a quo ĩcepit m à ET pulfíuus:c is nece eft vt im oi tali fit aliq lixum d. egg fit pn^c fínís ficut cétrus in circulo. Et iftc fim c ficat fup ouas ppónes:quaz. vna ẽ:ꝙ mot^at3 ^g loco ↄponit ex expulſione attractíonc- 5e ue, zu ꝙ ois mot?cópoftt? ex attractione « expulſione qué j| ré geſcẽtẽ:ex qua fit pᷣncipiũ mot^eypulfiut:c de 2e agp | $ Af "te. r AME oft d fit fínis attractiui· Apparet.n· ꝙ nece cft in 017055. efe vt illud a quo £ mot": ad qó cft motus fít Qf cip fie cii igf motus fuerit opofít? ex expulſione caffe 74 e nc otíngct:vt boc quicfcens fit ide. Cum igit 7 oft. gef ppõnes fuerínt cóceffe:ofeqtur ey cío:cp in P4 c8. niu)
- ; "ye! ; a0 q 4 p mẽbꝛuʒ geſcẽs:a quo icipit mot? cgpulfínte (citi dntr ꝑuenit. Et qt videm^o vitimũ mcbz:qÓ dr reco. oh motu locali eft cornece eft vt eius pᷣncipiu á rione i SSícigit eft ĩtelligẽdus ifte locus: iſte PF p fft funt manifefte:z apparétes:fs verificare 2b q er ctíoné:c ore cás apparétium tn boc ppt" moni oe motu aialfum locali.
* /
pctíríum aial:ficipfi?motinus 6 ^. apt uuz at noͤ finc fantafia:fantafíad!^ «glia rónalíc:aut ſenſibilis eſt.Hac qot perfe⸗
u:aut lennbusen . · sod aialia ptícipat. Cõſiderãdũ afit fotum neſt
mehſe his:
bius; Liber Tertius * —00 —8 dep ⁊ triſtitia incffe. Si aũüt hec ⁊cõcupi⸗ que fita rõne:⁊ boceft qð eft illi? ppter de⸗ AN à ^ la ncce. Fantaſia aũt qũo vríqs ierít:ant lectatíoné:qanó bs vírtutécogítatiuas. 350" PA iat esr ideterminate:⁊ bifunt gdes: — mína£ igit mouct qñqʒ illud: qfigs alio -- —— unt. — Appetitus enim mouctappctitü Pm fperas abpctit f; Ils r2 qeersgetranatbs quando habuerit intentionem continentie: deris. cs Hc pid wcrionémouctfe:z ocfi^. eftenim ſᷣm naturã pzíoz moto:ita gp fint "Timo eft extra imaginationẽ. Oẽ.n.ima/ — moteerga motum. ginatũ aut eſt ſenſibile:aut cogitabile. Hoc ¶ £t imaginatio exiſtit in alys aĩalibꝰ:cogitatio aüt "ye iuenit in alijs aialibꝰ. Conſideremꝰigit i. ronabtlib^.£lígere.n.facere boc imaginatü « nó. Sifferẽtia ĩ T fo antialib?nóperfectío qd moucatca:íniqb? — QUE cogitationis:nõ oc actioc imagina: imeem | B enſus nõ c(t nífi 5 nn Gicam?iié. s JUdIGIS-T.cp B imaginatü é magis amabile dul T til " cimi pertactũ t̃.Dicamꝰigit: qᷓ b:os ce eadẽ virtus oe necitate:q̃ numerat imagi * z VIE fit pole vt babeãttriſtitiã ⁊ oclectatío^ natiões:⁊ in qbufdam iudicat € ——“ | Diet fibouo babétzoeneceffitatebiirappe — (Et intédebat cii-o.c numerat ipm vnü oc nc : | tatc: € £5 qp reputo:t nece é yt ifta vtus numceret il '
üt . i if erí [ Tet * uʒ.Quũo igit erit maginatío:autfoote:fi^ — [as imagines oonec opbédatcy eis magie amt:
Cit mouent motu itermiato: ficétexíftítí — ficut vnu n ato: Hic et U numerat numeros (nequ. ec opbé
"^ eis.Eſt ení5 ín cíe ficut diximus cf imagina dat ex eis magis —— o | v " tione ſenſan nõ terminati imaginationes ⁊ cóparat ínter eas:donec poſſit pati [ ba q: rco f5 qp cít aial bs appetitünece evt p ill ab imaginatione alicuius €427:x boc € cà quarc anial i | HW Itétioné moucat fe: ois appetit? nó € fine imagina, '" onale bs extftimationé.Evíftimatio.n.é ofenfus q Dal " . "ocXén.imaginas;aut bs illa fosmá imaginatina — 4: ^2! 9 cogitatione. D«o.nó«m.babs cogitatione :
qua mouet ex fenfuaut bs cá cy cogitatio. (npo VPter aial ronale nullii bs cogitationé:qz non bs
mine aüt hr excogitatise in alus vo aíalib? ;, róné:tmotusaial(ü € pp oclectationé:z é mot^fim | hi Et cu pofüerim^g» ois appetit? fit iy vas es plex nó oluerfus:q no babs vtuté cogitatiuas cum —90 | . w, Wmaginatioauté fit ex gna; fenfib'inaialibus perfe abpetitu ita qp be oue tutes oriarent fibi adinuicé | s " —** confiderare quo mouetur aialia im pfectd: adeo qp moueret aial qiiqs pp volütaté:fícut ín aĩa/ TA M nido € nó babét tactü tii: manifeftü eft: fi ifta hñt li ronali. ¶ 2».o-appe titu . n· mouet appetitu ⁊c̃.i.ac
wl p electatione ⁊ triſtitiã:nece € vt babeát appetitũ: fs cidit.n.in babéte plus (p vnũ appetitum:vt aial mo 9d | Pofüerim?ea bre appetitü:neceeritvtbabeátima — "catur ín qbufda locis a ouiob^appctitibusnifi infil yit | ginationé:f; ifta cxiftunat nó bte imaginationé cü quádo accíderit:vt vnus appetitus fuerit oominá
T) nó moucant ad fenfibilía nifi apud pritías eoz:: aut t ↄtinẽs fcóm:tüc.n.iducct ipfum ad ſuũ motus: aü
851 — moneanz ; (5; dV appetitus dominat i " Toueant motu non terminato. £55 quocüqs modo T "anis remanet mot? ig f i ſit dicamus q» quéadmodus mouétur motu nó ter, — P'lorficutaccidit im cozpozib^celeftib?. C]me * ni
inafo.i.dd t ' PR oibíi ftell | r í mínato-t.ad intétioné non termínatam: íta vídetur 1 PELA: erraticax vi moueri pappetitü oabíg 2. eie 4 ⸗ - » Li L » a : , , - u orbis — ^ * yi ꝙ imaginatur tmaginatione nó terminata:cum fen flellaz fíyaz: motu diurno:lz cü fuo appetitu ppꝛio —* cai 56. tíant fenfünon terminato, moueatur motu ppzio.([ 25-o.eft.n.Pm natüra «c.i
— m 1 accidit buic fpere cótinéti alíás.f-oomiari f; b. TM ded igit fantaſia ficut dictũ eft ꝓpter hoc:qꝛ ẽ paio? nã alys ⁊ mouẽs — B in qjeatao ineft. Zeliberatiua auteʒ in accidat:vtalie moucant ab ea.
" | ronabilib?. Atrũ.n.aget h̊ aut Bi róníg eft € Sciẽtificũ afit nómouct : (5 manet ; €?)
p | op?:c neceffe femp vno mẽſurare. Maius 9" hec qdé vlis exiſtimatio ⁊ rõ:alia vᷣd p
6| emtatqrepotvnüerplnrib?fanrafma X "Ictilaríe. Hec qde.n.oícit:q ops táles taie 9004 " tibus facere. Etcã becei? nó putari opio agerezbanté qb adétale: z €go atit talío:í3 T. Lid 4| — agiefamedderfyllogfimononpspe; Dmouctopio:né que vlie:aut virgas: 6 s "be qi] í afit illd. Pꝛopter qð delberatiuũ nó hz ap⸗ qdes quieſcẽs magíe:Datr no. m T
Petít?, Aincit aũt 7 aliai ' ¶ Virtus atit fcialie no : í MN ina qii mouet oclibera irte aur ciae netmonef:Gaefcíto) ( Til rs rioné. Zilíaf afit mouet fcis ficut fpa appe la eſt exiſtimatiõis « iudicij vlle ifil:ifta agr | lié tus appetitũ:cuʒ ín ↄtinẽti fneri u^ eſt ꝑticulariũ.Hoc eniʒ facit ꝙ op tale f. empagefnrfani esc ea fuerit. Nã aũt : — p op5 tale face - pque ſurſum pzíncipaliozeft z moper etalẽ actlonẽ:⁊ illudeſt:qꝛ ifta res eft fg c iue latiotiibue mopearar. bücimodá:cgo ét ftm Proilli.IPoc enim ét | | 3t tbocétínmenitin alije anialib?, Nirtus tmouct;fed nó vniuerſale:⁊ vtrüqs:fedilla E T1133 Jt cogitatiua eft ín rénabilib?ti sli eft geſcẽsriſta autem ton, m | tf 4 Ób'tm. ligere irtus atit d ↄpᷣhẽditvle na : acere boc:aut beft beactione cogitati^ ( UVirtus aut q ↄphẽditvle nó mouet ad compiebé $ 4 ves merat ipſum vni; oe neceffitgte, — nis rci vlis:res vlisnó mouet oino: cuz nó fit alí id tiq E CnSergamaínG;tacp póreyml bocifinguareClitssdcomphédir pario —— | — agatzt heceſt cã exit fciale vrore opi ect ntédebar igit I ' No . n.hʒ cogitationẽ qꝛ nõ hʒ ré: — llnfacit «citus
3 Ke] ^ z5 2 z — z l^] e -» e "4 — I2 3 2e 2s. o 3 z s e ^5 *3' Lon [a1] e eo ^ "Y
ꝙ op5 omne tale agat talem actionem:vtus att pti cularis eft que compbedit exeplum fibi fm bác oif póné quá affírmauit: fí eet fcíés vt ageret illã actio/ nem. Pꝛoueniet (gr a cõpꝛehẽſione iita: duaꝝ vtu/ tum cõgregatio p quam fítactio. (| O.d.hoc.n.mo/ uet c.t itetio.n.pticularis mouet:motío aüt ad vle aut nó eft ecaut oícamus ꝙ motto eft vtrigs.&55 eft vlí:q: eft geſcẽs:⁊ ꝑticulari:qꝛ eft moti: boc ĩtẽde/ bat cii.o.illud atit elt geſcẽs:iſtud aüt non.i.ſʒ fí vle fuerit moués:erít fm gp eft qefces:aliud aüt ptícula re fm ꝙ eft motum. Lap. III.
Egetabilem Qdem ígitur aiam nece eſt hr̃e oẽ qðcũqʒ viuum: ⁊ aĩam b5 a gnõne víq5 ad coz rüptioné, Nece eff.n.quod gc nerat aagmétum bre: ſtatũ: 4 decremẽtũ:h̊ aft fine alimẽ/ to hr̃e ĩpole. Nece (gf ineẽ vegetabilẽ potẽ/ tiã in oibꝰgñabilibꝰ⁊ coꝛruptibilibꝰ. ¶ Neẽe eſt igit vt aĩa nutritiua ſit in oĩ: ⁊ vt anima exiſtat in eie e gnõne vfqs ad coꝛru/ ptionẽ. Nece eſt.n.vt omne generatum ba beat pꝛincipiuʒ ⁊ finẽ:⁊ deſcẽſum:que non poſſunt eẽ ſine nutrimẽto.Ergo oc neceſſi⸗ tate vᷣtus nutritiua eſt in oibus rebꝰaugmẽ/ tabilibus ⁊ diminuibilibus. pt euit Pmoné oc oi tutib?aie vli⸗ ꝰCum n p de ei * ial? pp neceffitaté: d pp melius. (|. £t o.ncée cft igr vt aia nutritiua fít i o1 vito oc pma gnóne víqs ad cozru z,bcainí4» ptione. I lece eft.n.vt o6 bris aiam béat cremẽtum ⁊ ;,9212:44- pimínutioné:cii ipole eft vt fubito veníatad fuas p/ vppr · xx · fectioné poftremá:fs oeícédédo paulatis: itrádo in ſenectutẽ.Et q2 cá cremẽti nibiLaliud ẽ gs nutrime tu5:t cá diminutionis nibil alid € ds ocfectus cibi 4 eius paucitas:neceſſe € vt aia nutritiua fít ín oi qo crefcit ⁊ fenefcit:z qz omne viuum eft taleineceffe ẽ vtomne viuuz fít nutribile, ¶ Senſuz at nõneceſſe in oibus viuẽtibus. Neq;ʒ.n.quoꝛũcũq; coꝛpus fimplex contin git bic tactus. Neq; ſine boc pole ẽ eẽ. Nul Sica: SERE aial. Neqʒ aũt quecũqʒ; non ſuſceptiua minpié ppẽruʒ ſine mã.Animal aũt neceſſe fenfum babere: fi nihil fruſtra facit nã. Pꝛopter.n. aliꝗd oia q̃ ſunt nã ſubſiſtũt:aut concidẽtia ſunt eoꝝ:q̃ ſunt ꝑpaliꝗd.Siigr oc pꝛoceſſi uuʒ coꝛpus nõ babs fenfus t coꝛrũpetur vti 3: ad finẽ vtíqs veniet quí eſt nature opꝰ. uomodo.n.aletur:manẽtibus ꝗdẽ.n.exi ſtit nutrimẽtũ eo in loco:vbi nata ſunt:quo nutriri poſſunt ſuapte natura.
Etnõeſt necium ſenſibilẽ cé fimplr: im pole € fine ifta: vt aĩal fit viuũ: neq; ẽt in re⸗ bus:que noͤrecipiũt foꝛmã ſine mã:nece cft igit vt fenfnefitínanialibue:fi nã nibil facít
ocioſum:omnia.n.exñtia p naturã aut funt
De Anima
¶ £t impole eſt vt coꝛpus hñs aiatt) 7 id
(L2. impole eft vt co:pus beat aiam. 7.1?
ppteralíqd:ant ſunt accũtia conſequẽᷣtia:q̃ funt ꝓpteraliꝗqd:omne.n.coꝛpus ambulãs fine ſenſu coꝛrũpitur:⁊ nó venit ad finie: c fuerit oc actioneẽ nãe:notuʒ eſt igit ꝙ de ne⸗ ceſſitate inueniet᷑ ſenſibilis in aialíbue. 2 mn- Pmmodá émotue fine fenfu. €35 i(tc ẽt ẽ
cíe:qucimata funt quícfcere. (DB. es ¶ Et nõ eft necium vt vtus ſenſibilis fit fimplr.t oibus rebus:q̃ crefcüt ⁊ coꝛrũpunt᷑.Sʒ in antali us trii eft nece: vt fit virtus fenfibilis. 5mpole.n. € finc git
bac tute vt aligd fit anial:c B5 eft ín reb?rcapiétib —*
eam non ín mã. Hoc.n.nomẽ víta of oc eis UH 9—
equoce ⁊ inuit cozpa ceienia. ¶ 2-0.nece eft ígit V og?
ſen ſus fit in aialibus ⁊c i ⁊ appet gp nece é vt fcnltie cui P
fit ín oi aĩali:⁊ B qꝛ nà nibil facit ocioſe.Oĩab enam rib Cri
nália:aut funt pp alíqd:aut funt acciitía 25a 145 9 TT
nccitate « non íntédun£. U gpili q oriunt it I005 7.
nó determiatis ín coꝛpe:⁊ cum íta fít fí aial nó bfef p Pi
fenfus cii boc ꝙ é ambulds:ftati5 cozrüperct ante sm y "
pueniret ad cõplemẽtũ:⁊ tũc nà ageret ociofc: am aci ^
icepít gnãre entía:d nó poflunt puenirc ad fincm $i —2 —
maiort pte aut oio. Totus eft igit cp nece cft VEIT.
fcnfibilis fít in aialib^ambulátib?oe nccitate dI
tíbus nutrimẽtum. ¶ 2».o.cft-n.f£m modus 0t
fínc fenft.i-qm fi iucniret aliqd moueri i loco
vtute fenfibilitunc illius eé eft mó diuerſo ab C :
nerabiliũ « cozruptibiliü:zinuit cozpoza celeſti⸗
la ením qꝛ nó funt gnábilía neqs cozruptibilta:l
berét fenfus:tüc nà ageret ocíofexquéadmod(i ſi iſt⸗
mobilia gnábilia « cozruptibilia non brent fenfülf"
turc nà ageret ocioſe. ¶ 25.0.15 iftc ét eft in ciam
inata funt geſcere.i.ſz puatio fenfus 05 eẽ oc
líb?z cozruptibilib^in cís:q inata funt geſcere:e n⸗
mouerí ad nutrimẽtũ.ſ.in vegctabilib?. «e (1n pót afit coxpue brc gdé aiam «1^;
lectá diſcretiuuz: ſenſuʒ ait nó bremong ſiuũ exñs:gnãbile aũt:at oo neqs it! v le. Quare nõ habebit: ant.ti.aníme mo, aut copozi. unc autẽ neutris eſt.ꝰ demením nó magie íntellígct:bocanten
erit magis pzopter illud.
Part 84
/ lectá indicit it fine fenfuicit no fit rd nẽs:ſiue fuerit gnãtũ:ſiue nó fuerít atq, ẽt.Cã.n.ꝑpꝑ qua bs boc:eft ꝙ nõ (pma P ludcozpue ⁊ aia. zbóafitnocftalid ét. SfllIndaüit qo ín maíozi parte nó miellis Iſtud afit qꝛ in maíozí partc nó eft. ^m fint
intẽdebat cũ.d.vt reputo gnátü:aut note ſenſu ſi m) Pm (enum M
aiati itelligéscé nó gnábileneqs O21 csi ipo aibi, nifeftü eft:qp nó idiget ſenſu:cũ nó pfet fen non Ps ip, — alíqó iuuamẽtũ. Junamẽtũ . n· gõ eſt P. 27 trotigith 7 ac qz aia fenfibulis impedit:in maion pre relugit afa
tus atit fenfibilis:qz ín pte maiori P9 ¶ ntcéti
| intelligẽti. Yatiamétus alit Vtütie fenfibilis: d eft p vpus nó bs ét:q? fen(us in maiozí ptenó eft cá lon Bitudis vite ⁊ onratíonis.(- £t b itédebat cum.o.z L3 in maioꝛi parte nó eft.i.c fenfus in maíozi ptc é F1 quare res nó fít.i.vt coꝛrrumpatur:⁊ ideo. fenfibu lía funt minoꝛris vite ds multe plátc.
ullũ ergo bs aiam coꝛpus nõ manẽs fi tic fenfi. At vero fi fenfum b5: nece cft coz bue eẽ aut fimpley:aut mixtũ. Impole att eit e£ fimpler:tactum enís nõ baberet. feft autem boncreceffe babere. t ppterboc vez nó cft co»pue motü ba^ 93135 ſine ſenſu.Sed fi bs ſenſum:tunc eneẽcitate auterít ſimplex:aut cópofitum.
Et ĩpom̃bile eſt vt fit ſimplex:qꝛ non habʒ
tactum:neceſſe eft vt babeat ípfts.
P» pp b qó occlaratü ẽ:ſi eft aliquod coꝛpꝰmotũ
is aiaʒ nó eft gnábile:neqs cozruptibile: tüc illud Coi»pus nó idiget ſenſu:⁊ tüc qredum é mó:vtrus eft CO?»pus motii brísaiam fine fenfu:aut nullus cozpus €ft tale:c inuit q» q̃rẽdũ é oc boc i alio loco.([ 2.0. I5 fí bs fenfus zc.i.fs manifeftü € D c» fi etus fenfus eft in alíquo cozpe:nece é yt illud corpus fit aut ſim plex.i.vnů qtuoꝛ ſimpliciũ:aut ↄpoſitũ ex eis qõ eft Bnabile 1 Co?ruptibíle: ipole é vt fit coip?fimpley: Cot". fimpley ipole é vt béat fenfus tactꝰ ⁊ neci €ft vt tactus fit ín oi babéte fenfum.
Hoc aũt ex bie manifeftá.€2:.1.aial coꝛ
bus aĩatũ eſt. Coꝛpꝰaũt o&tagibile.tágibile aũt qð ſenſibile tactu. Nece eſt ⁊ aial cop? tactiuuʒ eẽ ſi dʒ ſaluari aial. Zilij.n.fenfi usꝑ altera ſentiũt:vt olfatꝰ:viſus:auditꝰ. Taciꝰ aũt nífi babeat ſenſuʒ:non poterit:b qdé fu gere:illa oo accípe. $5í vero bec.impoffibi lcerít faluari atal: ppter qð ⁊ guft? eft (icut tactue qdas. Zilimétienis fenfue eft. Alimẽ tuʒ autẽ coꝛpustangipoſſibile. (Lt b ſcit de iſtis reb?:q»aial eft corpꝰ aia/ [ü: oẽ coꝛpꝰeſt tágibile: octácibile € fen fibile tactu. grorpus alalis nece eft vt fittan gibile:fi aialía irrata ſunt etradere: z alij fen Inerefidui mediótib?alijo rebno, &.g. olfa us:⁊ viítie: audit? ei (cr tãgibile nó ine hit in ſenſu: ipoleẽ vt recip(at ada. fugíat qdà:« fic ipolt eft vtaial (altnef:z pp banc Im guſtuseſt ficuttact?:eft.n.natrimenti: 6 " nutrímetá cft coꝛpoꝛistãgibilis. Et B fcit oc bis Pbonibus.Qis oẽ aial ẽcoꝛpꝰaĩa/ bi st o€ coipuis € tangibile.£t oé tãgibile ẽ fenfi i P tactum. coꝛpus aialis fi 05 (aluari « euadere rep eciflonibusnece € vt béat tactus ec aly fenfus bus uEquos bit-opbédunt alía fenfibilia mediati; and US coꝛpoꝛibus a fuis ppaus fenfibilibus. Clg. ta s l&tolfatus; viſus. Si igt aial nó fentit copo: t wat attic ipole é vt veniat ad q̃dam coꝛpoꝛra IMS n aliquo ttittaméto:aut vt fugiat dd no» vst cũ ita fittipole ẽ ytaial falue£ [19.0.4 pp
Liber Tertius
banc cám ⁊c̃.i ceflarius in anialibus ficut é tactus.Suftus.n.eft pp nutrimétus.f.ad cognofcédü oueniés ab iconuente; te.Et nutrimétü € in cozpe tangibili-£t íó nece é yt guſtãs fit tãgẽs:ſicut oeclarauimus pius.
Sonus aũt z colo ⁊ odo nó alunt:neqs faciũt augmẽtũ:neq; occremétfi.£nare guſtũ nece eſttactũ quẽdã eẽ:qꝛ tãgibilis ⁊ Vegetatíuí ſenſus eſt. Hi qdẽ igit nce ſunt alalí: c manifeſtuʒ:ꝙ nõpole finctactuaial c. Zilijaüt pp boná: ⁊ generiaialiũ iam no cuictiqs: 6 abufdam:vt pceffiuo nece ineẽ. Sienim debʒ faluarínon f olum tactum oʒ ſentire: ſed ⁊ de longe.
¶ Sonus aũt ⁊ colo» ⁊ odoꝛnõ nutriũt:ne
q5fitereíeaugmétum:ant oímiutío: z pp baccd5 guft?oe neẽcitate fuit alíge tactue:qz fen(ue nó eft nifi tãgibilis nutribilig. Iſta afit cft aialiũ de necitate.Et manifcítué g
ipolc eft aial cé finc fenfu. Iſta aüt alia (unt vt fint meliora: ⁊ boc nóaccidit cnilíbs gene ríaialíti:6 qbuſdã.Et ſicut nece cft vt iftud
ſit ambulãs fi inatum eft faluarí: nó vt fen
tíat qñ tetíaerit tii; 5 a remoto ét.
fonus aũt « colo: ⁊odoꝛ nó nutriüt coꝛpus qi venit fup ipfus:neqs faciüt in cozpe additioné:aut
guftus.(T Do/ifti aũt alij.i.tres fenfus aly.(| 25.0. X D nó accidit 1t iſti tres fenfus nó iueniunt i áls gne atalius:fs in abuſdã ¶ 15.0.2 ficuté necium vt
¶ Hoc aũt erit fi ꝑmediũ fenfitiug fuerit:eo q « illud qdc5 a ſenſibilipatiat z moneat: ipm attabíllo.€ícut.n.monée f5locü vf^ g alicubi pmutari facit.Et depellẽs alterá facít: vt pellat: cft per medii Itiot?, Pꝛi mũ qdé mouẽs ocpellit non depellit vlri^ mũ aũt folii depellit nõ depellit. Mediũ ãt vtraq; · Multa atit media.Sic in alteratiõe
pter ꝙ manens ín codes loco alterar: vt fi in
ceras títirerítaliqe víqsadid mora cft vſqʒ
quo tinxit.Lapis aũt níbil:6 aquavſqʒquo
ꝓcul.Aer aũt ad pim mouet᷑ ⁊ facit batif ſi maneat 7 vnue (it. Cfi ⁊ c re eft melius q; vifumegredicqo repercuti:ae remauteʒ patia figura ⁊ coloꝛe vf. q3quo q^ dem fit vnus. In leniautẽ eſt vn^rpp qð ite rũ bic viſum moneret, Sicut vtiqs fi in cc
pp hãc nec̃itatẽ fenfus guftusé nc .de aĩa.io
ram ſigillum igrederettir vſqʒ ad finem.
¶ Et boc nóerituífi qñ faerit fenfibile p me^
8? pbyfi.54^ 4.55.
Að p llo ét £.oc aia. i15:
diũ qꝛ aut illud patit a fenfibilí motet; D vo ab illo. Etquẽadmodũ illud qo mouet i loco:agit quouſq; trãſmutet᷑:⁊ (ilr qð ex/ pellit aliud:donec expellat.Et erit motꝰper mediũ. Pꝛimũ aũt mouet adt expellit abſ/ q5co qð expellit᷑ Alið air expellit tiii; nó expellit. Aediũ ãt hʒ vtrũqʒ.Et media ſũt multa.Et fic eft oc trãſmutatione:ſed quie ſcens in eodẽ loco.Et ficut g ĩpꝛimit ti cera impꝛimit qᷓ;diu mouet:⁊ ad locũ ad quem peruenit ipzefTio. Lapis.n.non ipꝛimit᷑ oio: fjad ipꝛimit (n remoto fpatio. c acr mouet᷑ multá: zagit ⁊ patitur (i remanet: z cft (dc. Pꝛopter ⁊ banccám melius eft vt acr pa^ tiatur per couerfionéa coꝛpoꝛe ⁊ acoloꝛe: qð pole fuerit:aut viſus per tranſmutatio/ nem ⁊ cõuerſionẽ:⁊ eft idem ín rebus leni⸗ bus: ⁊ iõ hoc mouet viſum ét ſicut ſigillum exñs in cera redditur ad vltima eius.
65 ¶ D. ⁊ boc ſentire qð cft ex remoto fit quãdo ſenſibi
le mouerit ſentiẽs per medium:quoniã quãdo illud qó eft medium patitur ⁊ mouetur a ſenſibili:⁊ b qo eft fenfus patitur a medio.¶ Z»cínde.o.« ficut illud q mouet £n loco ⁊c.i.⁊ quéadmodü cozpus mouẽs in loco indiget in D q9 moucat:vt agat quoufqs mo ucatur ⁊ trãſmutetur:⁊ fimilr tllud qð expellit alið idiget vt expellaĩ:⁊ tunc expellet:« fíc motio in talt bus rebus componitur ex tribus ad mínus-f. primo motoe: medio: poftremo moto.Pꝛimus aut mo; to2 expellit ⁊ mouct ⁊ nó mouet᷑. Poſtremũ autem moti expellitur « mouetur 7 non mouet . Mediuʒ auté facit vtrüqs-f.mouct ⁊ mouet᷑. Medium auté poteft effe vnũ pót eé plus vno.¶ 2.0 fíc eft oe tranfmutatione ⁊c̃·i.⁊ fim diſpoſitionẽ quam narra; uimus oe motu in loco.f.q» componitur ex tribus re bus:ita eft oe bac tranímutatione:que fit a fenfibili bus fenfuum p media.Senſibilia enim mouet ⁊ nõ mouetur: medíaiter ca mouẽt fenfus:t mouetur a ſenlibilibus:⁊ fenfus mouétur «nó mouẽt . Sʒ € oif ferétía iter ea:op ífta tranfmutatio:que eft in iſtis re bus medía eft:z medius pmanẽs ín code loco:⁊ non. tranffertur ab eo:illic atit medíus tranſfertur:⁊ filr poftremü motum.£t cum oeclarauit ea: ín qbus co municat ifta tranfimutatio cii tranfmutationc tn lo; co: in qbusofftiguitur ab ea:dedit exẽplum in boc «€.04 ficut q imprimit ceram «C4. ute motus qut e medy in ſuis partíbus a ſenſibili:valde cft ſimilis i pꝛeſſioni fígillt in cera: quéad modum cera mouet cum fuis partibusa ſigillo:⁊ ille motus peruenit. tn ceraʒ ad quodcũq; poteft pueníre virtus ĩpꝛimẽtis
. A Cera permanet in omnibus fuis partib?rita cft oif?
pofitio in motu medy cum fenfibilibus-f.g» exprimi tur ab eis ⁊ expellitur ad omne ad q pucrit expꝛeſ fionis virtus;z eft permanés ín fuo loco nó motum. ¶ Seinde. d. lapis aüt «c.i. ifte motus non adapta tur tn omni coꝛpoꝛe:lapis aüt « fibi fimile non expꝛi mitur oio:5 expꝛimitur illud:gó eft fícut aqua:aqua
De Anima
entm videtur expꝛimi in remoto fpatio: ⁊ ſimiliter acr-ZDultotíens eni videtur agere « pati ab eypuefe fione quádo fuerit fixus fm totũ nó motusnieqso uifas.(| Seinde · d. ⁊ piopter bác caufam melius P vt aer patiatur 4€-1. quía in medio poſſibilis cit b impꝛeſſio:ideo melius eft ofcere in conuerfione:que fít in audibilibus ⁊ vifibilib?:g» nibil alíud cft niit qꝛ aer conuertítur per illum motum;q eft ín. co il/ las paſſionẽ:que fit ey ſenſibilibus ⁊ viſibilib quan do occurrerit alígd ín quo non poteft pertranſire 1"
lé motus fm rectitudínem ad fenfus: melius et t dicere conuerfíonem effe coꝛpoꝛum eytra vifum: W;
cutotcunt quidam antiquoꝛuʒ:⁊ concedunt rp , uizcum nulla fint illic copora ertrifeca. € Deide. / « eft ín iftis rebus lenibus «c.i. ilte motus eft in bus bumídis:z boc íntendebat per lenibus idet: ideo aer mouet vifum etíam:quéadmodum fi H8 lum exiſtens in cera redderetur ad poftremum |y adco q» moueret acrem ín parte fecundazita feni i. le mouet aerem:ita qp pertranfitut per ipſum ad fd perfíciem tangentent fenfum: fíc mouet fenfum Laplm. IH Aod autem impoffibile fit b A - Jw |Pleranimal co»pue effe man X Jſtum eſt.Dico autẽ puta ig um: : aut aereum: fine quidc L——— — Uenim tactu;neqs vnum contil! git alium fenfum babere. 7» o:pue enim t
ctiuum animatum omne:ſicut dictum Ih ;
Alia autem pꝛeter terram ſenſitiua quídó vtiqʒ fierent. Omnia autem co gp per alie rum fentíre facíant ſenſum « per medium Tactus auteʒ eft ín tangendo ípfa: pop" quod babs bocromé:« tamẽ alij. ſenſu⸗ tactu fentiunt:fed per altera.lfoíc antciii V detur folue per ſeipſum:quare bmóí elen torum nullum vtiqz erít coꝛpus animal? Neq; ítaqs terrenum. £2 mninm enim f^ gibilium tactus eſt ficut medietas ⁊ (nf ptiuus ſenſus. Hon folum quecfiqs tíc terre ſunt:ſed calídí « frigidi ⁊ glío?? / omnium tangi poſſibilium: ⁊ pzopttt (c offibue « capillie: bmóí partibue tio" tímue:quia terree funt: z plante ctía 0 [fil neq vnum babent fenfus:qa terree " cffc ne auteimtactu negs vnu poſſibile e Alium bocautem fenfitiugm non €^
terre:neq; ceteroꝛũ vllis clemétoPe qe eft à
¶ zbanifeftum eſt igtur qx impo" is vt corpus animalis fit implex: fic?" rnt aut aer. Impoſſibile eſt enim vt D297 cni aliam fenfum pꝛeter tactum. QAun vici, corpus animatum eft rangibile FIT «c oye mue: illaalia funt inurume nta f£ g; qid terterratm:omniía ením facítnt lenſue ^g ſentiunt per oliud: ⁊ per medium
zu ji,
i Qe
X. iber &itm fit tangẽdo:⁊ ideo vocaturbocnomi: IC: € hoc eſtcuʒ alía inſtrumenta fenfue:no fentíant nifi medíantc tactu: cd non eft me^ diantibue alíje:(llud antem exiſtimatur con enituit per fe. Et deo nullum íftozim cle Iento»gm eſtcoꝛpus anímalío: neqʒ terra. actus enit eft quafi medíus alije fenfibi/ us:⁊ inſtrumentum fenfue recipiens nõ ongregattantũ mutationce terreftree: fed Clam calídum z frigiduz: alíatangibilia. t ideo non fentímue per offa ⁊ pilos ⁊ p tales partes. fet ídeo vegctabilía non babct Aquemiſtorum fenfaum:quía füüter ter^ Impoſſibile eft ením vt alius fenfus fit netactu. Et boc ínftromentutm quod cft enfai non eft ex igne:neqs ex aliquo illoꝛuʒ alioꝛum elementorum.
—8 8 | Jti: D rit impole eft vt copus animalis fit fimplex:
h nn
& COlpus animalie cft compofitum. (T ?xei
í impole eft ením vt animal babeat alíques trium fenfaum fíne tactu.omne enim animatum o5 effe tagens. ¶ Deide.d.⁊ illa alía i⸗ coꝛpoꝛa fím plicia ſunt inſtrumẽta trium fenfaum pꝛeter terras que non eft inftrumétum alicutus fenfus:z boc fuit qi omnes iſti fenfus.f.treg agunt fenfus:qz indigent
mplícibus inſtrumentis « mcdio extrĩſeco.i.denu/ Xis a fenfibilibus.f.vt inftrumentus ín vifa « mc lum nó babeat colozem:neqs in olfatu odoꝛe⸗ ne Q5in auditu fonü.£t que oenudátur ab iftís aut f üt co1po2a fimplicía:aut in quo oriant cozpa ſimpiicia⸗ f5 tact^ort ab iſtis fenfib^q: 5pzebédit ſuũ fenfibile fine medio: iõ nullo elnto medio vtit in crtrifeco. Et ci oeclaratü eft D oc fenfu tact^neceffe ẽ vt (ui
j inftrumentum non fít fimplex: vniuerfaliter vult
oeclarare h̊:ꝙ tactus ín boc oiffert ab alys fenfíbus. Ali enim fenfus fi poffent ocnudaria tactu: tüc pof fibile e&t qp copus animalis babétis illos fenfus eét fimplex. Tactus autez eft econtrario.f.a» unpoflibu le eft cp fuum ínftrumétum fic f mplex. Omne enis inftrumentum debet oenudarí fenfibilizzquia im poffibile eft vt aliquod copus oenudetur a quatuo2 qualitatibus:necefle eft vt inftrumentum iftius fen fus fit medium.i.admixtum ey clemétis. £t cus ita fit:contíngit:vt iſta virtus fit caufa eſſentialis:quare
umalie oi nde.o.cum € (p alía inftfa fenfus c.i. cuz aly fenfus vtunt
mentis tríbus pꝛo inftri mentis «med
fle eſſet: vt effent ſimplicia.¶ Seide.o.fed boc Per alia medía:fed idigétia eorum a tactu nó eft irc IBentia eius:quod compꝛehẽdit ſuum ſenſibile p men, ne medio:fed per alia media:z per alia inftru ton, (T Deinde.o. ideo nullum iſtorum elemen:
m aC is pꝛopter hoc quod diximus:nulluz iſto/ fms: Cotpue anímalís:neqs terra etiam $m q eft elem. e Puopue ſimplex:cuʒ alu lenfus vtantur Vítqus J —— inſtrumẽto « medio.Et itta eft alia
illis quapꝛopter non vtitur elementis pio
3. ertitja
inftruméto:cum ſuum inftrumentum debet effe me Aide fccüdo dtum ínter tangibilia:cum nó poffit oenudari a qua de aia. ils.
litatibus tangibilibus:neqʒ poffet compzebédere tá gibilia fi effet tangibilís fimpley:ídeft in fine alicu;
lus qualítatis tangibilis.([ Z»cinde.D.« recipiẽs nó congregat zC.ideft «recipiens tactum nó oe necefii; tate babet qualitates terreftres tantus:fed calidum
⁊ frigidum « alia tangibil
ia:⁊ ideo neceffe fuit vt rc.
Cipiens tangibile ſit meduim:cum nó poffit oenuda
ri ab omnibus:neqs etiaz
poſſz ſentire ſi aliqua alia
qualitatum tangibiliũ denudaretur in cost ideo no
fentimus per offa:neqs pe
r pilospzopter oominium
qualitatum terreftrium ín bis coꝛpoꝛibus:⁊ ideo ve
gctabilia non babent fenfum tac
q5 aliquos fenfts:quia in
inueniri fíne tactu: inftram entum tactu
actus:quapzopter ne; ipoflibile eft alíos fenfus $neqs ett
ignis:neqs aliud coꝛpus elementozum: neqz eft cos pus attributum eis Pm oominium.
¶ abanifeftum igitur
quonia neceffe boc fo
lo pꝛiuata fenfu animalía moeꝛi. Neqʒ ením bunc poffibile cft babere noanimal ríftéo. Neq; cum fitanimal:alíus neceffe eft babe rc peter bunc. £t propter bocquidem alia fenfibilía eccellentijenon cozrumpunt ant
tial: vt colo; odo»:
1 fonue.fcd folus fen
fitiuG:nifi fint 6m accidẽs:puta fi fimul cus fono oepulfiofíat 4 ictus. Eta vífia ⁊ cdo re alia mouent᷑:quetactu corꝛrũpunt.Et ſa/
poꝛ autem fm ꝙ accidit fimnl
co?rüpit.Z angíbilíns ait ercellctía vt cali doz frígídoz z duroꝝ coꝛrũpit animai.
¶ Declaratuʒ eſt igitu
ryanimalia moriun-
tur neceſſario quãdo caruerint boc fenf u tã tuz. Et y eft impoffibile vtnó fit ín aníma^
libue. Zinímalía enítm
non oeneceffitate ba^
bentalíot fenfum nífi iſtuz: ⁊ idco alía fen ſibilia non cozrüpuntaialía per dominium. Aerbi g.colo:: fon?:z olfatue:6 tiii coz rumpunt ínftruméta fenfüe:nífi boc fit per accij8. A.g.ꝙ cus fono fit magna pcuffío. £2 mncecním ifti coꝛrumpunt anírmalía; ß per accidens.Et (deo ſapoꝛes etiamnocen animalibus mediante guſtu. Guſtus ením eſt aliquistactus. Bominium antem tangi biliuʒ. Aerbi gr̃a.calidi frígidi our coꝛ
rumpunt animalia.
¶ O · declaratum igitur eft ex boc ſermone:ꝙ anima lia moꝛiuntur quando caruerint tactu:⁊ P impoſſi/ bile eſt vt iſte ſenſus non exiſtat in animali:dum ani mal eft animal:quod non eft oe alijs lenfibus : non enim neceffaríum:vt animal babeat alium fenfum peter tactum: propter boc Dominium ⁊ vígo: alio rum fenfibiliu nó co:rüpunt animal, Uerbi gratía.
fortis coloꝛ:⁊ foztís fonus:
fortis odoꝛ:ſed ta mé co2
rüpunt fua inftruméta ꝓpꝛia nifi per accidés. Cer;
bí gratta.quádo cü fono fuerit magna perc militer oe coloze ⁊ odoꝛe:ſa
malibus cffentialiter med
uffío: fü poꝛes autem nocent ant tante guftu: guſtus enim
tactíuti cé fic
De Anima Liber. II.
n | l eft aligs tacttie:fed qualitates coꝛrumpentes aĩalia tem alij fenfue ſunt in animali ppter meliꝰ. —0009 fant tágibiles. U.g.calidũ frigidũ ⁊ ourus. — zt | (ufowinio quidam etri iemlo Taper guftue vt fentíat oclectabile ⁊ tríftabile. Et | rae coꝛrumpit ſenſitiuum . Quare « quod — e babearapperitus ⁊ motcatur.fetfiltoc
900 tangi potcft tacrum· Mot autem d olfatu.Ziudítue vero vt audiat rẽ. Linguas WE UII tum cft viuere. Sine enim tactu monftrat dero or 6 cnificer resalío modo. ?a | WI UAI! eſt ꝙ impoffibilc eſt animal effc. Ande [al ¶ Aaeſt.⁊ dominiuʒ omnis ſenſibilis quando t —0— gibilimm excellentia nor foli coꝛrũpit fer^ — (ntenfum cozrumpit fuum inftrumentum pio" | MI ſitiuuz:ſed ⁊ animal.Quia neceffe eft ſolũ — fiue fuerit tactus fiue aiterius. ¶ Deinde. d·⸗ * WINE LT — ie. ctum oiffinitur animal:z caufa in boc eft:q2 po^ ^. APUD babet animal:ſicut oíctum eſt:non pꝛopter qc ce vranimalfit fine tactu:z ideo accidit:ꝙ un MM eſſe:ſed pzopter beneeffe;vt vifum qꝛ inae" bile inteifum non faftum coirüimpit Lioisit | | | ' ^ fenfus:fed antmal eentialiter: ; MP i | ye zii aqua v videat:omnino auteʒ quo rebus necefíarys animali -vt lit ene nó $59 dm | MU níam in diaphano· G uſtum autem pꝛopter «oic si ficateft de aius fenfib? reſiduis · ¶ «e | mu oclectabile 4 triſte: vt ſentlat q9 in alimen · — p.vifusanrem vcafpiciat ín acre zaquazt fimile WO A to: concupifcat: moucatur. Zluditum pino io, jrime DOT delia Cencr eoo í WI | Í ít autem vt audi i ſonos t pcr eo: Ii iil gutem vt jd iem exon Pes * animalibus rationabílib?z in alys bzutts:tn p^ P autẽ hz quatenus — berti ret l libus rationabilibus:vt intelligant intẽtiones io UM ¶ Et dominium cníuflibet ſenſibilis expel· — fignificant verba:lingua autem vt notificet Y hi Wo pd iit inſtrumentum fenfue:z ideo tágibile ex / modo: init vrputo iuuamentum: q5 eft t vero
- » E 4 t P i ni . vi , Uóguftus:boc ením iuuamentum magis apparet . pellit. Et periftum fuit oíffinitus.f.vinere. ePi TEr MEEa g icuur t
| MH Zinimalenís impoffibileeft vt ſit ſine tactu. (ccn rins propter fam vicinitates tactui-A) ^^
fctídco dominium tangibilis nõtantuʒ coz Ampunt inſtrumentum ſenſus:ſed etiaz ⁊ anímal.£2uía eft neceſſarium animali vt fit
te5 fenfus funt propter melius:⁊ pꝛecipue vifus dítus: boc eft manifeftum.
¶ £yplícit líber tertius « vltimus Zirifto.oc ani
Hl ll ens:nõ vt fit ít) meliori oífpofitione. Illi au
Aoniam aũt oc ania ſᷣm ſeipſaʒ determinatuʒ ẽ pꝛius:⁊ oc vir/ tute qualibet er parte ipſiꝰ:con/ J |fcquene cft fa^ E. | cere confidera^ tionẽ oc aialib? ⁊ vitã babétib? — coibus que funt Ppꝛie 7 cóce operatíonee eoꝝ.Que igit of cta funt ocaia ſubijciant᷑:de relíqeautes oí Came: pꝛimũ oc pzimíe. Videntur auté maxima ⁊ cóía z ꝓpꝛia aialium cóía effe ⁊ coꝛrpoꝛis ⁊ aie:puta ſenſus:⁊ memo:ía: ⁊ (ra ⁊ deſideriũ: c oinoappetítue: cus bi gaudiũ ⁊ triſtitia:etenĩ bec fereifontoibus atalibue:cfi his aũt hoc ꝗdeʒ oĩuʒ funt vita herticipantiũ cõia: bíc vᷣo aialiuʒ qbufdas. Exiſtunt aũt hoꝛuʒ mariequatuo: coniuga pones folenüero velut: vígiliasfomnue: c uuẽtus:⁊ ſenectus:⁊ refpíratio: ⁊ expira tio:⁊ vita:⁊ moꝛs:de qbuecófiderandum ddeft vnũquodq; cozis ⁊ qbue pzo canfie accidit. Aerũ pbyficí c(t ocifírmítate z fa^ nítate pꝛima ĩuenire pꝛicipia. Nec enĩ infir/ mitatem nec ſanitatem poſſibile eft ficri ca^ rentibus vita.Quare fere phyſicoꝛuʒ pluri mi ⁊ medicoꝛũ ꝗ magis pbíce artes piofe quũtur:hi adem fíniunt ad ca que oe medi citia:bfivo ex bis q̃ oe nã ĩcipiũt de medicia Qvátoia deãcõia fintaie ⁊ coꝛpoꝛinõ ĩma nifeſtũ eſt: oĩa.n.hec cá ſenſu accidunt:hec fo ꝑſenſuʒ:qdã aũt bicadé paffióce bni? entcacríftüt:b o babítudies:bafit oferua loco: faluraría.Dyocorruptíoeg z pzítia
ie atit Pr vnũqðqʒ tactus ⁊ gu | :factiie qdes pp dictã c a5:in his que oc aia. Guſtus eó poa ꝛdelectabile enim ⁊ triftabile oífcernit
(ecitca eſcã:vt boc qdem fagíat:boc aũt
Tuatur:« oio ſapoꝛ eſt nntritine partío
De fenft 4 fenfato C Incipit liber de fenfu ⁊ ſenſato. Caß. 1. paſſio.Senſus aũtq perexterioꝛa ꝓficiſcẽ/
tibus ipoꝝ ĩſunt quẽadmodũ odoꝛatus au ditus viſus:oĩbus qdem habẽtibus vitam cà ſalutis ĩſunt:vt pientía ꝓſequant᷑ alimẽ/ tũ:mala ait ⁊ coꝛruptiua fugiãt.Et hñtibꝰ ait pꝛudẽtiã ei?g bñᷣgr̃a:mũitas.n.annun/ ciat 07136 cr qbus cõtemplabiliũ ĩeſt diſcre tto ⁊ agibiliũ. Hoꝝ aütípor ad nccía qdes melior eft viſus ⁊ 65 fezad itellectá aũt ⁊ £5 aceñs auditꝰ.Multas qdes oiíae multi modas viſus annunciat potẽtia:qꝛ oĩa coꝛ/
poꝛa coloꝛe participãt:quare ⁊ cóía magis per boc ſentiunt. Dico aũt cõia magnituai/ nem:motũ: getes:fíguras: numerũ.auditꝰ autẽ ſoni tm̃ dꝛias:paucis auteʒ ⁊ eas que vocis. Secundũ vo accũs ad prudentiam
auditus plurímas confert partem. Sermo
cni audibilíe exiſtẽs cãeſt diſcipline: nõ fm
ſe:ſed ſᷣʒ accidens.Ex noibus cni conftat;
Part 85
nomítus vᷣo vnũquodq; ſymbolũ eſt:q̃re
ſapientioꝛesa natiuitate pꝛiuatoꝛuʒ vtroqs
ſenſu ſũt ceci: mutis ⁊ ſurdis. 2c vtuie
ítaqsquas babct ſenſuũ vnuſꝗſq; dictũ eft. In qbue autẽ habẽt fieri coꝛpoꝛis iſtrumẽ/ tie adam ꝗdem querũt que Pm cleméta coz
ponus:nópotétee gutem : exñtibus cosptarecnptünrbeqnro. (Pe. ploponée ciuntafit oce vifum ignis:qꝛ paffióiecpipf^ E15 celo d35 ignoꝛãt cám. Cóftrícto.n.z moto ocu E lo videt ignis lucere: hoc autẽ in tenebꝛis vi accidere vt palpebꝛas fupuelátib?:fíür.n.z ttic tenebꝛe. ¶ 125 auté oubítatíoné boc ⁊ Impꝛbauo⸗ glía.€5í.n.nócft laterc ſentiẽtem ⁊ vidété: vifibile qdéncéc erit fe vidé oculũ:q̃re ergo Qefcéteillo hocnõ accidit. CCauſa qdé bg. ftii co» ius ⁊ obonie « putãdi ignẽ vifus ec bínc ſu ꝛto mẽda.Lenia.n.intenebꝛis nata font fulge/ re:nótii lucẽ facere:oculi aũt vocat nigrũ « mediũ lene apparct. (T Zipparet aürboc P: aa motooculo:qꝛ accídít Q(i ouo fieri vuum: »xo appirét bocaftcelerítae facit motꝰ:vt vídea£alind ꝰrum. cé vidẽs ⁊ viſuʒ:quare ⁊ nõ fit niſi celeriter ⁊ in tenebꝛis hoc accidat.Lene eni ín tene⸗ bꝛis natũeſt fulgere:quẽadmodũ q̃dã capt ta piſciũ:⁊ ſepie turbedo:⁊ lentemoto oci lo nõ accidit vt videat᷑ ſi vnum ⁊ duo eẽ vj &uevinota ãẽs ⁊ vífum:illoafit mõ ipſe feípfut vider 66d oculus quẽadmodũ ⁊ in refraciõe.EQ ſi ignis eẽt quẽadmodũ dicit Empeãocies ⁊ mm Timeo fcribit: ⁊ accideret vide exeun E te: quẽadmodũ ex lucerna lumẽ:qgtenẽ « ín tenebꝛis vĩ vtiqʒ vtſus. Zicere aůt ꝙextin⸗
Cóméfup ſen.t fen. 5$ —
— —— —— e — -
- — P a ERI 2a rnc s — — — — — —
I MPG — — — —— — ———— — m - — a WH s — — — m -- — — — — — — —— UH, : — — — — E A Il d — C — — — — — — — T — * — M d -s — — —— — — — — cl: ———— - —— — — | Iu oA DE n ——— — — I——— — — — — € — | — — - -— - — TIL — — — — — — x -— * — — — — — — — — I. — — — — — — — — — — A MALE. — : t — — — z - — — — — — - z — — - — e — ẽ — — —— — — ——— — — -— -——- — — " - zi - * - - — ——— eT . — ⸗— — — — i — * — — — — " * -— - ind --—- - " z * zx m — — | I — — — — — — — 2 — — — — - -— — — — — tl — — : -——— — — — — — — — — — — — — ——— | - , » — — — -— — ——— — m N | — — - —— — — - -— - " i , | ] l l 9
DER - — —— c nn RA — — —— e — ORIGEN — SAI ee — , —
£ —
guat in tenebꝛis egrediẽs:ſicut Timeus di cít vanuʒz cft oino:q.n.crrictío luminis eft; extiguit.n.aut bumído autfrigido calidam ⁊ ſiccũ:q̃lis vi qdcíncarbonib?ignie ⁊ fla ma:quoz ncuty in lumie apparet exiſtens. Siigit cft ꝗdẽ:ſʒ ppocbilitatélatet nos:oʒ pcr diẽ ⁊ in aqua extigui lumẽ in glacie/ bue magis fieri tenebꝛas.Flãma.n. ⁊ ígut ta coꝛꝑa patiunt᷑ hec:nũc aũt nihil tale acci dit.CEmpe.aũt vieriftímare ꝙ exeũte lu mine ficut dictũ eſt pꝛiꝰvidere:ait.n.vt cus qs ꝓgreſſuʒ meditãs pᷣparauit lucernã hye malẽ ꝑ noctẽ ignis ardẽtis accẽdẽs vroius ventoripctue ꝓbhibeat:vẽtoꝝ.n.ſpũm diſ⸗ pergit flatiũ:lumẽ aũt cg diſſiliẽs quãto mg gis expãſuʒ fuerit illuſtrat p veluʒ domitis radijs:ſic ꝙ mirigis cõcitatũ antiquũ lumẽ ſubtilibꝰlinteis diffundit circulo ꝑpupillaʒ q̃ aque ꝗdẽ ꝓfundũ reuelauerũt circũfluen tis:lumen aũt extra ꝑuenit vt quãdo magis expãſuʒ fuerit:aliquãdo ꝗdem igitur fic vt^ dereaít:zaliquádo at de fluxionibꝰ ble que abbíe q videat. (T Democritus atit qut g^ demaquá oírít cé benc dixit:qꝛ afit putauit ipſuʒ videre eẽ illaʒ apparitionẽ nõ bñ.Hoc aũt accidit qi oculus leuls eſt:⁊ eft uon in illo:ſed in vidẽte:paſſio.n.refractio eſt.Sʒ oĩno de apparẽtibus c oc refractiõe nõdũ ipſi manifeſtũ erat vt v, Incõgruũ aũt erat ⁊ nó ſuꝑuenire ipſi dubitare q̃re ſolus ocu/ lus vider. Nullũ afit alioꝝ in gbueapparét idola:ꝙ viſus nãq; eſt aque:veꝝ adem: nó tñ accidit videre Pm ꝙ aqua eſt: pᷣm ꝙ cft perſpicuum:qð ⁊ aque ⁊ aeri cõe eſt.Sed magis ſeruabilius eſt aq̃ aere:⁊ magis ſpiſ
* ^ fus:drc pupilla z oculus aque funt: boc
eſt qð ín ipſis operibꝰ manífc(tus e(t: videt ení5 aqua ꝙ diſcurrit coꝛruptis oculis:⁊ án oĩno nouiter foꝛmatis frigiditate excedens ⁊ clarítate: albũ oculi in habẽtibꝰſangui/ ncm pinguẽ cra(fus: ppter boc cft vt per maneat humidũ ĩcoagulatũ:⁊ ideo coꝛpo/ río minime rigens eft oculus:nulli.n.qð ín fra palpebꝛas cft vnqᷓ;riguit:aĩaliũ vᷣo q̃ fi^ ne ſanguĩe ſunt dure pellis ſũt oculi: ⁊ boc facit ꝓpoꝛtionẽ. 3frratíonabile aũt oĩno cft exeunte quodã viſum videre:⁊ aut extendi vſq; ad aſtra:aut quodaʒ tenus pꝛodeunte coadberere ficut qdam dicunt. Iſto enime líueeftin pꝛicipio cõlungi ocnlizfed ⁊ boc ſtultum. Quiã enim cóinngteft lumen lu⸗
mini: vl qũo poleeẽ boc.186 quodlibet có
De ſenſu ^ fenfato
iungitur cuilibet:⁊ iterius exterioꝛi.qũo rt ringa enim ĩtus eſt. Quodqdem igitur ſine lum̃ine impoſſibile e(t videre dictom cft in alijs:ß fiue lumen ſine aer eſt:quod eft tcr rein viſam ⁊ oculuʒ:motus quíper ipſum facit videre:⁊ ratíonabilr qo interius aque eſt:aqua.n.perſpicua eft. Videtur afit ſicut exterius nõ fine lumínc ita ⁊ ĩterius: perfp! cuum.n.opʒ cffc. Neceſſe ergo aquas cflct quia noncftacr. tHon enim in vltimo oculi aia:aut aic ſenſitiuũ eft. €35 manifeſtũ qm iteríuezquare neceſſariũ:perſpicuũ eẽ € ceptibile luminis qð ĩterius oculi: z boc € abaccídentibue manifeftum. Jam.n.in q buídam vulneratíe ín bello iufta tímpo?* ita vtabíciderétur poꝛi oculíaccídit fieri f€ nebꝛas ficut lucerna exticta:co ꝙ quafi lam pas q̃dam abſciſa fuit perſpicuũm vocati pupilla. Sgítur fiquidem in his accidit fici diximus:manifeſtũ ꝙ fi ops &m hunc m9 dus attribuere ⁊ aſſignare enüquodqifc" ſitiuorũ vni clemétoaus:oculiqdeim vifi? aque exiſtimandũ:aeris vᷣo fono2u5 fcul tiuũ. Ignis autẽ odoꝛatus:qð.n actu odo⸗ ratur hoc potentia odoꝛatiuuʒ.ſenſibile C facítagere ſenſum:quare neceſſe eft ipᷣjpꝰ e
tentia pꝛius exiſtere.Odoꝛ vᷣo fumalíoc!? —
poꝛatio eſt:fumalis aũt euapoꝛatio ab 19€ pe
ppter qð eſt oẽ cerebꝛũ in loco odoꝛal pꝛ pꝛiũ ſenſitiuuʒ:potẽtia.n.calida que frigo mã. Et oculiaũt generatio cde babet llo dá. Zi cerebꝛo.n.coſtat:cerebꝛuʒ afi hum n díue ⁊ frigidius oibꝰpartibꝰcoꝛꝑis. Tac qe uuʒ aũt terre. Guſtatiuũ vᷣoqaᷣ (pé? 4. eſt: idco ita coꝛenſiuen ipfo. 5" ftue ⁊ tactus.Coꝛ.n.oppoſitũ eſt ccr" 4 eſt calidiſſimũ partiũ.t oc fenfirinl? 2 : dem partibueco:pozíe boc modofit 9^ minatuz. De fenfibilib?autem bíeqUe . vnquodqs fenfitíuG:puta: dico col97^, fono zodos:cguftu:« tactu.vnintrí? ctum eſt in his que actío ipſoꝛuʒ in PI^ ric de aia:⁊ qdoperarifm vntquodA ^r uoꝛrũ.Quid aũt opoꝛteat oícerc QUC^ c, coy.f.qdcolo::qd ſonus:quid odo poz:filr oc tactu cófiderad(i cff: 7 * ao; oc coloꝛe.CEſt adem ígítur vía oi^ ouplr bíctü:boc dem actu;boc?"! P tía, £2 6o qdem ígitur actp:colo?: * ⁊ quomodoeft idem vel alteruz 9" roniz actum fenfibne: puta vífioní 7 ida dictumeſt in bie que de anim⸗ . v
p! qu r! Pro
— €
vnũqðaqʒ cov eriftée facíat fenfum ⁊ actus nũc dicamus.Quẽadmodũ igit oíctum cft de lumine ín alijs ꝙ fit coloꝛ perſpicui ſᷣm actus:quãdo.n.ĩeſt aliꝗdignitum in perſpi cuoꝛ:pꝛeſentia ꝗdẽ lumẽ eſt:pꝛiuatio vᷣo te" nebꝛe. Quoã aũt dicimus perf, picuũ nõeſt Ppꝛiũ aeris:aut aque:nec alicuiꝰſic dictoꝛũ Co»poz:fseft q̃dã cõis nã ⁊ virtꝰ:que ſepa/ ata gdẽ nõ eſt:in his vo ẽ ⁊in alijs coꝛpoꝛi
us ĩeſt:in bie qdem magis:in his ante mt nue.£2 néadmodus ergo ⁊ coꝛpoꝝ neceſſe eft vltimuz effe« buiuelumíníe: qd ígitur Datura (n idetermiato perfpicuo cft:ipfiue autẽ ꝙ coꝛpoꝛibꝰperſpicui vltimũ:qð qdé erit vtiqʒ aliad palã eſt.Qe aũt bocfit colo xaccidẽtibus manifeſtũ. Nam colo: ín er^ tremitate:aut extremitas eſt. Ande Pitba goꝛici epiphaniã coloꝛẽ vocabant.Eſt qdé Cit ín coꝛpoꝛis extremitate:ſʒ nó cft extremi tas coꝛpoꝛis:ſʒ candé n35 ops críftimare q terius coloꝛatur banc ⁊ ĩterius. Clídetur aũt aer ⁊ aqua coloꝛata:etenĩ auroꝛatale:ſʒ Ibi gdem qm̃ idetermiato accidit n cundes coloꝛeʒ babet accidentibus pꝛope ⁊ longe: liec aer nec in aere. In coꝛpoꝛbus vero nífi cotinens facíattranfmutatíoné oetermina^ tà eft phantaſiacoloꝛũ. Manifeſtũ eft igit q'ibí z bicidem fufceptiuGcolog eſt:ꝑſpi/ cus ergo £m ꝙ exiſtit in co»pozíb?^rieft aũt autplueaut minus:in oib? coloꝛes facit p^ mutarí:qui auteʒ ín extremitate coloꝛ vtiqs buíue ertremítaealiqua erít. €» uare coloz vtíqs erít pſpicui extremitas fr octermiato corꝑe.Etipſoꝝaũt ppícuoy: puta aj: « fi qdalíudtalequozüconqs videt alíqe coloꝛ hropꝛrius eſſe P5 extremitaté fitr oibuo ieft. Eſt ergo ĩ eſſe perfpícuoboc qeadem « ít aere facit lumen:eſt aũt nõ:ſeq pꝛiuatũ eſſe: quéadmodfiígit ibi:hoc qgdem iumen:boe
votenebꝛe:itã ⁊ ín co»pozib?glbi z nígrus
ſit. Se alijs autẽ colo:ib? am oínidentca quot modis cõtingit fieri oícendii , Eonm Siteni ſecus ĩuiceʒ pofitía albo ⁊ nigro it⸗ v vnüqoq;cor fit inifibile Dpter ꝑuitateʒ: q'od aũt abambobue vífibile fic fierí: boc ili ticos albi pótviderineqs nigrũ. Qm̃ aũt 'ieceffe eft adem quédácolozé hãe:neutruʒ (o: Ox poie eſt. Neceſſe é cómirtá effe v en quada; coloꝛis aliã:eſt ades ergo fic apte plures eẽ coloꝛes q;albũ ⁊ nigrus.
ultos aũt pꝛopoꝛtiõe:tria eni ad ono v
ad quatuoꝛ:⁊ Pmalioenpmieroecít fe
ean Books, Copyright € 2011 ProQuest LLC.
es reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
De fenfu 4 fenfato
cue ĩuicem íacere.Ibiaütoinofm nullas;p« poꝛtionẽ funt fed Pabundantíó ocfectá quédas icóméfurabilé. f£odes ítaqs mo os bocb3e ↄſonãtijs.Qui qdé ín nũeris Dppo? tionatiſſimis coloꝛes quẽadmodũ ibi cócoz dantias.Hi aũt delectabiliſſimi colozü cffe vident᷑ veluti coccineus ⁊ puniceus: paucí aũt tales ꝓpter cám: ppterquáqdes « fym pboníe pauce:gatrnóin numerisalij colo" ree: vel ét oẽscoloꝛes ín nũeris eſſe oꝛdina/ toe:tozdínatoeafít ⁊ hos ipſos qñ nó purí ſunt:ꝙ nõ ſunt in nücrotaleg fieri. VUnꝰꝗdẽ modus generatiõis coloꝝ hic eſt: pn⸗ auteʒ apparere per alternos quẽadmodũ aialíus pictoꝛes faciunt:alterũ coloꝛeʒ ſuüperouerũ manifeſtioꝛẽ ſuperponẽtes:quẽadmoaum qii in aqua vel in aere aliqã volt facere ap^ parere: quẽadmodũ folem fe alb? qdetm videt:per caliginẽ vcro z fumũ puniccue. AMultiaũt z ſic erunt coloꝛes eodeʒ modo pꝛius dicto:ꝓpoꝛtio eni crít vtíqs quedam coy q ín ſuperficie ad cos qin pfündo:qda autem ⁊ oino nó funt in ꝓpoꝛtione.Dicere gutes ſicut antiqui defluxionẽ effc coloꝛem « videri ꝓpter talemcãm ĩcongruũ: oĩbus eni modis pertactũ neceſſe ipſis facere fen ſum. Quare mor melius eſt oicerc per mo ueri ĩtermediũ fenfuea fenfibili fieri fenfus q5 tactu t ocflurionibue itrínfecío: inuiceʒ igitur gdeʒ poſitis neceffe ficut z magnitu⸗ dinem accipere inuiſibilem:ita ⁊ tempo»íe ifenfibile:vt lateant motueperüenientca ⁊ vnum putetur eſſe per fimul apparere: bíc atit nulla neceffitae:fedquiín ſ uperficie co^ loꝛ ĩmobilis exñs:⁊ motuea füppofito nó filem faciat motüs:quarcalind apparebit: ⁊ nec albũ necnigruʒ.Quare fi nó cótingit nullam magnitudinẽ effe inifibilé: ſeã quã libet ab aliqua diſtãtia vifibilem:« bec vtt» qsquedam coloꝛũ cõmixtio.Et illo antem
modonibil obſtat quin appareat qdam co
lo: cõis eis quialóge.£2ri] enís nóeft nulla
magnitudo iuífibiliein bíe que eicepe có
ſiderãdum eft. Statt cómiptío eft corpoꝝ
non ſolũ ñᷣm hunc modũ qué putant qdas:
folie fectie iníces pofitíe minimis imanife^
ſtisa nobis ppterfenfum : fed oino omniá
gpud effe:ficut in eíeque oecómírtióe dem̃
eft vniuerſalt de oĩbus:illo enís modo mi
ſcent bec foli quectiqs cótinigitoinidere ad
mirma:quéadmod$ bois equíeant femia:
boĩum vcro hoiem minimuʒ: equoy vero
Cõmẽ.ſuꝑ ſen.⁊ ſen. 3$ Z
— — — — - : : 55 KE
— — : — — — ẽ — € — — - — — — — — Lc * E — — M — — — — — — — - — — - ce — — — — * ẽ — — —
— — " — 7 3 — — — — — — — — ? — — — — ⁊ — — ELE I —— — — m Es : — - E — ——— — ER — — — — — — — ⸗ DER. — — ML —ñ — — — — - — S * — —À— — — — : —
— — —— — — — — — — E — — - — — — —— — — o —— —Rn MÀ —— —— — (2: — - — E à J E - — — ẽ — — — — —
2 — — — ———— —
cquuim. Quare boim ſecusinuicem pofi tione multitudo cõmitta eſt que fimul vtro rũq; hominũ nõ vnũ vni equo nõ dicimus cõmiſceri.Quecũq; vero non diuidunt᷑ ad minimũ hoꝛum cõmictionẽ nõcõtingit fie/ riſᷣm bunc modũ.Sed per cõmiſceri ex tov to:queqdé ⁊ cõmiſcerimaxie nata ſũt:qũo aũt hoc fieri poſſibile in his que ð cõmixtio ne dictuʒ eſt pꝛiꝰ.Simul aũt que fit necítae cõmixtionis in illis:⁊ coloꝛes miſceri mani feſtũ eſt ⁊ hanc cauſam eſſe pꝛincipalem ꝙ multi ſunt coloꝛes:ſed non ſupernatationẽ nec ſecus ĩuicem poſitioneʒ. Mon enim oc longe gdem:de pꝛope aũt nõ videt᷑ vnũ cõ/ mixtoꝛũ coloꝛũ:ſed vnũquodq;.Multi au tem erunt coloꝛes:qm̃ multis cõtingit pꝛo/ poiíonibuecómifceri ſibiinuiceʒ comixta: bocqdem ín minimis:hoc aũt ſᷣm abundã/ tiam ſolis:⁊ alia eodẽ modo:quo ꝗdem ín ſecus inuicem poſitis coloꝛibus:aut oe ftv pernatatione cótíngit dicere ⁊ oc cõmixtis. Sed qua de cauſacoloꝛuʒ ſpẽs determina te ⁊ non ĩfinite:⁊ ſapoꝛum ⁊ ſonoꝛum po/
ſteriuscõſiderandũ. Quid qdemígit ſit co
M anifeſtiꝰ eſt (apoz gc nue d$ odoz.
loꝛ:⁊ qua oe caufa multi coloꝛes dictuʒ cft. De (ono afit « oc voce pzíue ín bía que oe aia dictũ €, De odoꝛe vcro « ſapoꝛe oícere dum:fere enim cadem eft paſſio:nõ eiſdeʒ aũt cft vtrũq; ipſoꝛuʒ. C Manifeſtius aũt eſt ſapoꝛuʒ genue qᷓ;ᷓ odox:huius aũt caufa qii peioꝛem habemus alijs aĩalibus odoꝛa tum: z ipſis ſenſibusqui in nobis:tactum verocertiſſimũ alioꝛuʒ aĩalium:guſtus ve rotactus qdameſt:que qdem (git aquena/ tura vult ſapoꝛ eẽ:neceſſe eſt (tags in pſa aq babere genera ſapoꝛuʒ ĩſenſibilia ꝓpter par
uitatem ſᷣm ꝙ Empe. dicit: vel mõm talem
ieſſe:quẽadmodũ panſpermia fapoznm: c
Zemocriti⁊ Einara,opio
Simp:obatio Empedo.
oia ꝗdem er aqua fieri. Alia ꝗdeʒ cr alía parre vel nullã habẽteʒ oifferétiamaqua fa ciens caufas céac fi calidũ 7 foles oícat qe. ¶ Hoꝛrũaũt ſicut Empe. dicit multũ aper tum mendaciũ:videmus.n.cõmutari ꝑca/
loꝛem ſapoꝛes oblatis fructibꝰ ad ſolem: ⁊
ignitistãqᷓ; nõ ab aquis trahere ſapoꝛes ta^ les factos:ſʒ in ipſo fructu tranſmutatos ⁊
reſudãtes ⁊ iacentes ꝓpter tempue:aufte
Impꝛobatio Anaxagorꝛe ⁊ Democriti
rosa dulcibus:⁊ amaros: z oimodos fa/ dos:⁊ decoctos:⁊ ad oia ſapoꝛum genera t cíEbiceretraafmutatog. ¶ S ílr antes c paufpermie manifeftá effc aqua ipoffibiler
ep codeʒ.n.videmꝰſicut cx eſca factos alios
De ſenſu ^ ſenſato
ſapores. Reſtat igit in pati aliꝗd aquã tráf^ mutari:qð ꝗdem igit noa calidi ſolis virtu⸗ tcaccípit hanc virtutem qua dicimus ſapo rem manifeſtuʒ eft. Subtiliſſimũ.n.oium humoꝛũ aqua eſt ⁊ in ipfo oleo:ſed pꝛoten ditur oleum plus qᷓ; aqua pꝛopter viſcoſita tem:aqua afit fragilíecft: quare ⁊ grauius c(t ſeruare aquã in manu ds oleum:qm̃ atf calída facta aqua:nõ apparet aqua ingrolià ta ipſa ſola:manifeſtũ qm̃ alia quedaʒ vli; crat cauſa.Sapoꝛes cnim ín fructibꝰhi cV ftentee groſſitudinẽ habent oẽs magis C99 vius dum afit concauſa.¶ Apparent autẽ ſapo ard» rce qcóiqs ꝗdeʒ ín fructibus bí exiſtentes *
ín terra.£2 uare multi pbílofopboy ótíque ru5oícunttalem effcaquam per qualéc terras tranfcat:z boc manífeftum eft in ſal |o fieaquíe maxime.¶ Sal entʒ quedó terte gun ſpẽs eſt:⁊ que percinerem colaie ipſo am
ro exiſtẽte amaꝝ faciũt (apozé. Sut quot fontes multi:hi qdem amari: (lí vcro "t tí:biatitomnimodos habentes ſapoꝛes al gai quoe. (.'fAationabilr ítaqs ín naicentibu⸗
fit fapozgenue maxime. Pati.n.natumẽ humidũ quẽadmodũ « alíaacórrarío: c?
trariũ aũt ſiccũ:qꝛ ⁊ ab igne patít qd. 91€ ca.n.ignis nà:6 ꝓpꝛiũ ignis calidũ eſt:
vo ſiccũ ſicut dictũ cft iri his que oc cle bi tío.£ ua dem igit ignis ⁊ qua terra: natuseft facerc vel pati;necalíquíd quic J Qua aũt ieſt contrarietas in vnoquob ^, — o. oia t faciũt « patíunt.£2 ucadmodf (T£; qui lauãt in humido coloace ⁊ ſapoꝛes . faciunt hꝛe aquã:ſic 7 n3 ſiccuʒ ⁊ tert lidó ue "M
ctaa dicto ficco paſſio in hũido guít? potentlam alteratino in acium. Suct — hw, ſenſitiuuz ad boc potentia pꝛeeritec. (s enímfim oícere:fed 6m fpcculari eit x
Qm̃ aũt non oie ficci: cd nucritiui (Po — paſſiones ſunt:aut pꝛiuationes opꝰ d hy bíncineds ſiccũ fine bumído:neds PP a abfqs ficco. fzfcaením ipfieaniali
; T Ar tia cremétus.llooz.n.caufacalidéttaP, omi ud m, oblatfi:bec.n.facit augmẽtl entz et ER tũ:nutrit aütés ꝙ guftabilc oblato, Q/ —* v nutríuntoulci fimplr velcõmitto ^ to og FP aez ígitür oc bie determinare P "rie
Lneratiõe:nũc aũt quãtũneceſſe tágere oc Pſis.Calidũ.n.augmnẽtat ⁊ ſtruit nutrimẽ tumꝛeo ꝙ leue ꝗdem attrahit:amaruʒ autẽ .. &falfasrelinquit ꝓpter graucdinc. £2uod itaqʒ facit ínerteríozibuse cozpoztbue calo? Aterioꝛ:hᷣꝗdem naturaaialium ⁊ plantaz: Auare nutriunt᷑ onlcí, Cõmiſcent᷑ aũt alij (a Poxeadcibfi codem mõ falfo ⁊ acuto pꝛo cvoᷣdimento:hec aũt ꝓpter cõtrahere:eo g nt iie nutritiuum ſit dulce fupernatatíns. Quẽadmoaãũ aũt coioꝛes ab albi ⁊ nigricõ i mixtione ſunt:ſic ⁊ fapozee aduici z ama^ To:t Pm ꝓpoꝛtioneʒ ctíam:co q» magis vel in? vnuſquiſqʒ eft:fiuefm quofdà nume Toecómírtíóce motuefiuc ideterminate. uiautẽ delectationẽ faciunt cõmixtihi numeris ſolũ:qui ꝗdẽ.n.pinguis eſt on le ſapoꝛ:amarũ vᷣo c ſalium fereidé ont. Ponticus vero ⁊ aufterue: ftipticue: ⁊ utus in medio. Fere.n.eq̃les ſpẽs humo T um 7 colog fácit. SXcptes.n.ambo»6 ſpẽs ..* QOUfeponatficut rõnabile:liniduʒ nigrum h tad —— enim flauuʒ qdem al effe quẽadmodãũ ⁊ vnctuoſus eñ duicis: puniceuʒ ⁊ alurgon:⁊ víríde z ciarium ín medioalbi ⁊ nigri. Alij vᷣo mixti ex bío: ⁊ quẽadmodum — pꝛiuatio in perfpi^ cio albi:ita amarũ c falfu5 dulcis in nuiri/ mẽtali humido:q̃re ⁊ cinis amarũ cõbuſto ws tum oiuz:exbalatuz.n.eſt ex ipſis potabile. v¶ Democritus autem ⁊ plurímipbyfiolo ^| goꝛrũ Qciqsbicunt de fenfibílibug icogrníf ſimuʒ aliꝗd faciunt.£) ia enis fenfibiliatatr ,U|, glibilia faciunt:etenĩ fiboctali fe béat mani » | "^ feftum e(t g ⁊ alioꝝ ſenſuum vnuſquiſqʒ tactus qdá eſt:hauteʒ qð ĩpoſſibile fít non difficile eſt diſcernere. Ampitus autẽ coíb? Mn fenfus oium vtunt q̃ñ ppija:magnitudia 8 nez enĩ c figurã ⁊ aſpeꝝ ⁊ lene, (c Zimpl? kae, üütCacntfj Zobtuſuʒ c» « inglebis cóía füt —85* fenfu: finóoins:$ vifna 7 tact?.£2 na^ * fec de his decipiunt oc pprtaafitna Ppꝛijs aũt nõ occí biunt᷑:velut viſus de coloꝛe andít?oc (o^ poꝛqdaʒ ait ꝓpꝛia ad íftareducunt: quéad " Rod Semocrius albuʒ adem ⁊ nigrü vM 5 Meʒ afpertis dicit eẽ: B vero lene fic. id
s wea Siténn[líne vel magie viſus cft comofce/
^ twr! lcóía xí ergo guítue Inacfeminuna qui jm Gécerm
qn imi fenfüseft oifcernere círca vni
EN AU genie: q̃re opoꝛtebat guſtũ « alía
"entire marie 7 figurarũ cé oifcernétif
Be fenfu 4 fenfato
fimus. Amplius fenfibilia qdẽ ofa bfit cotv traríctaté; velntí incoloꝛe nigroalbũ 7 in fa
poꝛe dulciamarũ.Figura aũt figure nõ pu
tat eſſe Zꝛiuʒ:cui eni polygonaꝝ circũferẽs
21í6. Ampliꝰ⁊ figuris exñtibꝰ ĩfinitis nece
cft fapozeect ifinitoe:dre hiꝗdeʒ tm̃ faciet ſenſuz: hic vo nófaciet. zc ſapore qdé igit
^ guſtabili dictũ eſt:alie nãq; paffionee fa^
potus ꝓpꝛiã hñtcõſiderationẽ in pbía que
oc plótis. CCaplm oc odoꝛibus. IOdem vomõ opʒ itelligere ⁊
fa] circa odoꝛes.Qð.n.facit in btt
J adl mido ficcum:B facit ín gñe alio Iſenchimũ humiduz ín aere ⁊ ad alr:coe aũt oc bie:nüc qdé tici
mue perfpicutizeftaür odoꝛabile nõ ᷣm ꝙ perſpicuũ:ſedſᷣʒ ꝙ laudabile vel mũdabile
enchime ſiccitatis. ¶ Nõ.n.ſoluʒ in aere 5. otumis in aqua:ꝙ odo:óe eſt:maniſeſtuʒ aũt in pl ſcibꝰ⁊ oſtracodemijs:vident᷑ eni odoꝛare: ^'^
nec aere exñte in aq:ſnꝑnatat.n.aer cũ ifue
rit:nec ipa reſpirãtia. CSiqs $ póat aquã es ꝓpuam
t acré vtraqʒ bumida erit:vtiqʒ q̃ in humi uacn
doencbimt ſiccinã odoꝛ ⁊ odoꝛabile tale. m̃ vVoabenchimo paſſio eſt:manifeſtuʒ ſ eftp bíitta ⁊ nõ pñta oãoꝛẽ:einta.n.iddoꝛa Efe bílía velutígnio:acr:terra: z aq: q? ficca ⁊ j büída coy encbímanó funt:nifi qp cómirtus faciat:ppq$ ⁊ marebs odoé:bs.n. bumo rẽ ⁊ ſiccitatẽ:⁊ fal magis ĩtus odozabile c, Manifeſtat aũt t ꝙab iſtiseffluit oleũ:vitruʒ aũt terre eft magie. Zimpli? lapieiodo rabilcacbímue:lignaautéodozabilía encbi ma « boyadtíca mínue, Ampliꝰin ee me talla: vtauy iodozabilezacbímts eni.ceaót Odo:abile 7 ferrũ:qñ aGit eriuerít bnmtdng iodoꝛabilioꝛes ſcoꝛie funt oinm:argér o ⁊ ſtannũ bie gdé magis odozabilía: bie vᷣo minꝰ:aquatica enĩ.Dicit aũta qbnfdas hu malis euapoꝛatio eẽ odoꝛ:cõis etñs terſe aeri:⁊ oẽs dicũt ſuꝑh de odoꝛe.Quare — Heraclitus fic dicit:ꝙ fi oia entia fnm? fiãt nares vtiqʒ offcertict. Adodoꝛẽ aũt oce ife ticbi qdé —* —— vo —* eua
ꝛatione:hi aut vtraq;. autẽ vapoꝛ dé bfíidítae qdã:fumalis o crbalário fie midrss did dictũ eſt:cõe eſt aeri ⁊ terre: cõſtituit ex il lo ꝗdeʒ aq:ex hac vo q̃dãterre fpéo (633 oaoꝛaoꝛ neütrũ hoꝝ videt: vapoꝛ eriiaqua cft; fnm 9": * lis po euapoꝛatio impole ẽin a fieri: odo^ verano. rant.n.c inaq ficut ocim eft pꝛiꝰ. Ampuus cuapoꝛatio o? fiTr efflurionib?, Si igt nec
Kómé/up fent fen, 35
:opter qd
rid? odo:ce
4 ſapoꝛes Dc brat?
De (pcbuo. edoiie,
De ſenſu a fenfato
illa benenec iſta bene. £2 igit cótíngit.re «cipere humidũ:⁊ illud qo ín fpírítu z illnd qoin aqua:⁊ patíaligdab enchima ſiccita/ tc nó imanifc(tá:ctent aer humidus nã e(t. Adhuc aũt fiquidé fitr faciat ín humidis ⁊ in aere:quẽadmodũ lauató ſiccũ:manifeſtũ ꝙ opʒ ꝓpoꝛtionales eẽ odoꝛes humoꝛibꝰ. fed adbucbocín qbufdam accídit: etenim gcetofi z dulces funt odoxce 7 auſteri ⁊ põ ticí craſſi ⁊ amaris ꝓpoꝛtiõales oícat vti/ q; qs putridos:q̃re quẽadmodũ illa diffici lis potationis putrida diſſana pueſta ſunt. AManifeſtum crgo qui ꝙ ín aqua ſapoꝛ:hic ít acre ⁊ in aqua odoꝛ.¶ Et ppter boc fri/ gus ⁊ conglutinatio ⁊ ſapoꝛes hebetant:⁊ odoꝛes exterminãt.Calidũ.n.qð mouet ⁊
erat auferũt infrigidatio ⁊ ↄglutinatio. (L Species aũt odoꝛabilis due ſunt:nõ eni ſicut quidã dicũt nó ſpecies odoꝛabilis:ſed
ſunt. eterminãdũ aũt qũo fant ⁊ qo nó
Odoꝛabile boie ꝓpꝛiuʒ.
Decd reu/ matiſmi.
ſunt:hoc ꝗdem eft &m ſapoꝛes oꝛdinatum ipſoꝝ ſicut dictuʒ eſt ⁊ delectabile ⁊ triſte babent ſᷣm accidẽẽs.Qm̃.n.nutritiui paſſio eſt:appetẽtibus quideʒ odoꝛabiles odoꝛes
eoꝝ funt:plenis atit z nihilegentibꝰ nó dele
ctabilesneq; odoꝛes:⁊ eſca habens odoꝛes quibuſcũq; nó delectabilisneq; his.Qua/ rcí(tegdem vclut diximus:ſᷣʒ accidẽs qut dem babcbít delectabile « tríftepaopter qo oĩbus ſunt cões aialibus.Quidam a6t Pri ipfos delectabiles odoꝝ funt; quẽadmodũ uͤliquifloꝛũ:nihileniʒ magis vel minus ad eſcam aſſequunt᷑ nec cõferunt ad deſideriũ quicquã:ſedcõtrariũ magis: vertu eniʒ eft «p Empedo.vituperãs Thꝛaciuʒ dixit:qñ lentem decoquis nõ infundas in irion.Qui afit nũc cõmiſcent ad potationes:tales vir/ tutes vim faciũt ꝑ vſum delectationi donec etíqsa duobꝰſenſibꝰfiat delectabile:quẽad modũ vnũ ab vno:hoc qdeʒ igit odoꝛabi le hois ꝓpꝛiũ eſt:qð aũt ſᷣm ſapoꝛesoꝛdina tus ⁊ alioꝝ aialiũ ficut dictuʒ e(t pꝛius: ⁊ il^ loꝝ qdẽ:qꝛ ſᷣm accidẽs hñt delectabile diui dunt᷑ (pcefm ſapoꝛes:iſtius aũt nõ iam pp nãm ipſius eẽ ſᷣm ipſam delectabilẽ aut tri ſteʒ. Cauſaaũt ꝓpꝛiũ eẽ hoĩs talẽ odoꝛẽ pp frigus qð circacerebꝛũ:frigido.n.nã exiſtẽ te cerebꝛo ⁊ ſanguine q círca illud eft ít an/ guítte venis exíftéte ſubtili ⁊ purorde faci líaütifrigidabilipp qð cibi fnmofitae íti/ frigidata pp locũ infirmátía rebumata facít boibus:pp qð facta eftifta fpée odoꝛis:ni⸗
bil eni aliud eſt opus ipſiꝰqᷓ; hoc:hocauteʒ facit manifeſte.Cibus.n.delectabilis exns 4 ſiccus ⁊ humidus multotiens infirmãs " eſt. CQui autẽ abodoꝛeſᷣm ſeipſum odo? Ar,
operi qũocũq; ſe habeat vtilis vt eft
ſemꝑ.t pp boc fit ꝑreſpirationẽ nõoĩbus fcd boib? ⁊ ſanguinẽ habẽtibus:velut qua^ drupedibꝰ:⁊ magis participãtibus nãm a€ ris.Aſcẽdentibꝰnãq;odoꝛidus ad cerebꝛũ bpicuítaté caloꝛis q̃ in ipſts ſanius hñt cit⸗ ca locus hũc· Odoꝛis nãq; virtusnã calida eft: vtit᷑ nãqʒ nã reſpiratione ad onozvtopt roſe ꝗdẽ adtoꝛacis adintoꝛiũvt aduẽtitie T ad oãoꝛẽ. Reſpirãte.n.ſicut ey trãſitu fac
ꝑnaresmotũ. Pꝛopꝛium aũt hois nãe tal⸗ genus odoꝛis:qꝛ plue cerebofi ⁊ humidius dʒ alijs aialib?vt ftm magnitudineʒ:ꝑpho⸗ enĩ ⁊ ſolũ vt eft dicere fentít alioꝝ aialiũ bo: ⁊ gaudetfloꝝ ⁊ taliũ odoꝛibꝰ. Cõmẽſuro tur.n.eoꝝ calo? ⁊ motus ad byperbolc d
q̃ inloco frigiditatis ⁊ hũiãitaiis cft. il?
— vero quecfias puimonẽ babent prefpiraf€ 4^7 — alterítie generis odoꝛis fenfum dimatn: 4^ M. vrnóouo ſenſitiua faciatzfüfficít ents.
qdé « vt refpírantíb?quéadmodii boibU? —— Puy vtroꝛũqʒ odoꝛabiliũ alij alteroy folus?
Part 86
(tene ſenſus. Que vero nórefpirant ꝙ qae
bfit fcnfus odozabilío manífeftus eftzcit
piſces c entemo2us genie oc bíligéterfe ——
tit oc longe ppter nutritiuam ſpẽm odo? ,.-^,.| remota multus a ꝓpꝛia eſca:quẽadmo j | apce faciunt ad mel ⁊ paruay foꝛmicat
genus:quas vocant ꝗdã ſenipas:⁊ma
rum purpure ⁊ alioꝝ multa taliuʒ⸗
acute ſentiunt eſcã ꝓpter odoꝛẽ. (LOI qð vtíqs dubitabit alíqe qũo ſentiunt⸗ remfifpirantib?ades oibuefitfpirare V, — mõr:hoc.n. vide in reſpirantibus actio u$ bus:illoꝝ autẽ nullum refpírat: ſentiu
ſi non aliꝗs pꝛeter quinq; ſenſus alius:
un —9— i pi
autẽ impoſſibile:oaoꝛabilis.n.olfatus. i git. TM la vero bocfentiunt, [3 nou fouc· ^ Nus modo:fsrcfpirütibue des fpiritó ^, —— "ww ſuperiacens:quẽadmodũ cooptiC ^ pig — dam.Quare nõſentiun nórefpira ^4. M, autẽ nõ reſpirãtibus ablatus cft boe babét | bh modum ín oculie:ddam cuís aiali cpof/ palpcbrae:qbue nó renelaría mit! / ig " funt videre:queautẽ babentoUfes s «cnc; p INL — babeticqnaneuáegenntue n Mota "^^
let:sfed vídenta facultate exiſtẽte
"A — i tim. Silr autẽ ⁊ alíogaiallff q797 cs
Indíctiáturbe blequefs ſeipſa fetidorũ 6m
odoꝛẽ:niſi adaccídat coꝛruptiuuʒ exiſtens:
"1 ab his afit coꝛrumpit filr:quéadmodus bo
pé» ., . Mincegcarbonü fumo patiunf grauedinẽ
Capitíe: z coꝛrumpunt᷑ multotiens fica ful
uris virtute:⁊ coꝛrumpunt alía anialía: z
fügiüt ppter paffiomé:ipfas aũt Pm ſeipſam
Hocuranr feditatẽ:qᷓ;uis multacreſcentium
fetidos babent oãoꝛes:niñ p cóferatad «t
ftum velad edulíus (llío. Aidet᷑ aát fenfua
duieſt odoꝛandi imparibus exiſtentibꝰ fcr
s:⁊ numero habẽte mediũ imparis: ⁊
ſe medius eẽ tactiuoꝝ:quẽadmodũ tactꝰ
Aguſtus:⁊ ꝑalia ſenſitiuoꝛuʒ velut viſus
Zauditus.Quare ⁊ odozabilenutritítioy
eftpaffio quedã:boc aũt in codẽ genere:
audibilis aut ⁊ viſibilis:quare ⁊ (t aere ⁊
aqua odoꝛantur:quare eſt odoꝛabile cõe
aligd amboꝝ hoꝝ:ꝙ ⁊ tactualiineſt ⁊ per
[pictio « audíbili.£ ware rationab(liter aſ⸗
^ fimilata eft ficcitati i burnido fafili velut
" focum quedameſſe ⁊ lotura. £260 quídé
" Vin (i pa opz dicere:⁊ q(io nóosodozabilío
| ntm dictũ eſt.Qð autẽ ꝗdã Pithagoꝛico
wy, um dicunt nó eẽ rõnabuenutriri naqs ot^
| cunt q̃dã aialia odoꝛibus. Pꝛimũqdem
enĩ videmꝰqm̃ cibũ ops cé cõpoſitũ:eteniʒ
ea nutrita nó ſũt ſimplicia:q̃re c ſuꝑfluitas
fit cibi: aut in ipſis aut extra ficut ín plantío.
Amplius vo neq; aq̃ vult ipſa ſola nutrire
incõmixta exiſtẽs:coꝛpoꝛale.n.aliꝗdoʒ eſſe
cöſtitutiuũ. Amplius multo minꝰ rónabile
aerẽ coꝛpulẽtũ fieri.Cũ his aũt qm̃ oib? eft
anialibꝰlocus receptiuꝰcibi:aquo qñ cibus
tgredi£ recipit coꝛpꝰ Odoꝛabilis afit ſenñ-
tiuũ in capite ⁊ cu5 ſpũali intrat fumoſitate
quarcad ſpiratiuũ vadet vtiq; locum.Qð
dien igit nõcõfert ad nutrimẽtum odo
ilebz ꝙodoꝛabile manifeſtũ:qotñ ad ſani
m 5 ex ſenſu ⁊ ex dcis manifeſtũẽ Qua⸗ ^ apo? in nutritiuo z adnutriendũ:
* M eſtad (anitaté odozabile:&m ——
iv; tiuũ agem ergo octermínet Bmó.(r £2 bíj
ciet atit alíqe fi oẽ coꝛpus ín ínfinit oínidtt
d 1 paffióce ergo fenfibiles:pntacoloz:7 fa»
the POttodo:c — frigiditas:⁊ calidũ
C ouru5: molle.CAut ĩpoſſibile:
du entʒeſt vnfiqóqsipíor fenfuo; inco
| Wn nest poſſunt mouere illuʒ dicunt᷑ oia: qre
p tuac fenfu in ifinita dinidi z oémmagní
té effe fenfibilé. mpoffibileenís albi
em víderenógutéquáté. C S3.m.no fic,
De ſenſu a fen(ato :
cõtinget vtíqs aliqð coꝛpꝰnullum bñs col rem:neq; grauedinẽ:neq; rales aliã paſſio/ nem:quare nec oio fenfibílezb.n. fenfibilía funt. Senſibile igi£ crít cópofitü:nec cx fcu fibilib?:fed tieceffcznó.n.cr matbematície. ( Zimpli?cui adiudicabim?bocatitcogno «cias «a fcem?nifi itellectui: fed nó intelligibilia: nec 5479 eniʒ itelligititellectueq crteri? nó cus fenfu. Sed hoc bíit fic vidct eſtificari íllie que idinifibilee facíüt magnitudince:ficqnides vtiq; ſoluet᷑ ſermo:ſʒ ĩpoſſibile eſt:dem̃ eſt enim pꝛiꝰinſᷣmonibꝰq lunt de motu. De Terminai ſolutiõe aũt coy ſil manifeſtũ erit:⁊ q̃re ter. "neo 3t minate ſpẽs coloꝛis ⁊ fapozíe ⁊ ſonoꝛuʒ ⁊ tiam. alioꝝ ſenſibiliũ.Quoꝝ qdes.n.funt vltima neceſſe eſt terminata eſſe que ĩtus:cõtraria autẽ vltima:oẽ eniʒ fenfibile bs 5»íctaré: ve lut in coloꝛe albũ c nigrum:in ſapoꝛe dulce 7 àmaríí: z in alijs ítaqsoibue vltima funt que ↄꝛia. Cotinuũ qdé igit᷑ ad ĩfinita diui ditur inequalia:ad equalia vo finita:qð aũt nõßm ſe cõtinuuʒ in ſpẽs finitas.Qm̃ ergo paſſiones quidem vt ſpẽs dicendũ.Exiſtũt autẽ in cõtinuitate:⁊ ín his ſumenduʒ:qꝛꝙ potẽtia ⁊ ꝙ actu aliud.Et propter boc de/ cimi milleñmũ milij latet viſum:qᷓ;uis vi/ fiie ſuperueniat:⁊ qui in dyeñ (onue latet qᷓ;uis cõtinuus exñs audit᷑ ois cátue: oíftátía Vo intus exiſtentis ad vltímalater;esitr aut ⁊ in alijs ſenſibilibꝰ parua oino:potétía nãqʒviſibilia ipſa:actu aũt nõ:qñ noõ ſeꝑaue rit:eteniʒ teft potétía q̃ pedalis bípedízact itaq; diuiſa. Sepate aũt tãte ſuꝑabundãtie ronabilíter quidẽ vtíqs ⁊ reſoluunt ín cõtin gentia veluti minimꝰſopoꝛ martĩfuſus:qn / Ex docxtpo imoqri neq; ſenſus ſuhabundãtia 6s ipfas ""* mama fenfibilíenec fepatazpotentía.n.íneft oífcre tioꝛi ſuꝑabũdãtia:nec tfi fenfibile feparatá erít act ſentiri:ſʒ tñ erít fenfibile: potentía enieftíó c actu eritadueniẽs.Qð qdé igit q̃daʒ magnitudines ⁊ paſſiones latét: c pp quá cám ⁊ qũo ſenſibilia ⁊ qũo nõ dem̃ eft, ũq; aũt vtíqs inexñtia:ſic quáta q̃dã fint: vt actu ſenſibilia ſint:⁊ nõſolũ ꝙ íttoto:& ⁊ ſeoꝛſuʒ finita nece eẽ 65 aliqué numerũ z coloꝛes ⁊ ſapoꝛes ⁊ fotos. Obijciet aũt rz tenfibit vtígsalíqeígitur:puenititaát fenfibília aut «a & motus qa fenfibilib? q̃litercũqʒ fíat ſenfus 4/9 qñ operet᷑ in mediũ pꝛimo:quẽadmodum odo: videt᷑ facere t ſonus:ꝓpꝛius eniz pꝛiꝰ ſentit alíqd odoꝛeʒ:⁊ ſonuspoſterius íctu venit grauerita ⁊ viſibile ⁊ lumen:ergo ne
Cõmẽ.ſuꝑ fen fen 33 ^
De ſenſu a fenfato
Quemadmoduʒz c Empe .dicit:attingere pꝛius ꝙ a ſole lumen ad medius pꝛius qᷓ; ad
viſum :aut adterrã. Putabit᷑ aũt vtiqʒ boc
Remotio rñ fionte,
olo pma,
De lumine,
rõnabilr accídere:motus.n. v?abalíquo in aliꝗd.Quare neceſſe eſt quoddãtpᷣs effc ín quo moueat᷑ ab altero in alteꝝ:tpᷣs afit oẽ of uiſibile:quareerat quãdo nó videbatur:ſed adbuc ferebat᷑ radius in medio. ¶ £t fi oẽ fil'audít « audiuit oio ſentit ⁊ ſenſit ⁊ nó c(t gnãtio eoꝝ:ſʒ (nntabíqs fieri:tñ nihilo⸗ minꝰquẽadmodũ fonus íà facto ictu nõdũ apud auditũ.Manifeſtat aũt boc « littera/ trãſfiguratio:quẽadmodũ facta latiõe in medio:nõ.n.vident᷑ dictũ audiuiſſe:qꝛ traf figurat᷑ aer delatus.Sic g̊ ⁊ coloꝛ ⁊ lumẽ: non.n.in eo qð quocũqʒ mõ hʒ boc videre: bec $o vi queadmodũeq̃lia ſunt:nullũ eni 05 alicui vtrũq; eẽ.eq̃libus.n.factis nõdif/ fert vcl ꝓpe vel longe eẽ adiuicẽ. Velcir cà ſonumqnidẽ ⁊ odoꝛẽ haccidere rónabí le:quẽadmoduʒ.n.aer ⁊ aqua ↄtinua ꝗdẽ: partibiles autem amboꝛum motue: ppter quod « eft qnidem vr ídem audícrat pꝛimꝰ extremuſq; z odozet:eft antem quomodo non. Aidetur autem quibuſdam eſſe obíc ctíoct oc his:impoſſibile enim dicunt ꝗdã alium per aliuʒ audire idẽ:et videre et odo/ rare. Nõ enim poſſibile eſſe multos et ſeoꝛ ſuʒ exiſtẽtes audire et odoꝛare Intercipiẽs enim ipſum ipſius eſſe velmouens pꝛimuʒ
puta chotonium velthus vel ignẽeũdeʒ ⁊
n numero ſentiũt oẽs. Id atit qð iam p
pꝛiũ alterũnumero:ſpecie afit ideʒ.Quare
Nmul multi vident:⁊ odozant: ⁊ audiunt. Sunt autẽ nec coꝛpoꝛa hec:ſʒ paffio t tmo tus qdã. Nõ enĩ vtiq; hoc accideret:neq; fi ne coꝛpoꝛe. Et oe lumine aũt alia eft rõ incffc:vtaliqd lumẽ eft: nõ motus aligd: cio aũt nec ſilr in alteratioe ſe hʒ:⁊ latione: lata nãqʒ rónabilr pꝛius in medio attingũt. NAideẽ᷑ aũt ſonus lati eſſe cuiuſdaʒ motus: &ríqs vᷣo alterant᷑ nõ adhuc ſilr:cõtingit.n. ſiltotũ alterari:⁊ non dimidiũ pꝛius: vclut aquã ſil oẽmcoagulari attinet fi fuerit mul
tüũ qð calefit aut coagulat᷑:habitũ ab habito
patit:pꝛimuʒ aũt abipſo faciẽte trãſmutari neceſſe:⁊ ſil alterari:⁊ ſubito.Eſſet afit vti Qq5* guſtare quẽadmodũ odo: fi in humi⸗
Aemus 4 remotius:aut tangere ipſum ſentiremus:ronabilr afit quoꝛũ cft iterime díu5 ſenſitiui non fimnLomne patínífi ín lu mine ppter pdícta: ppter bocafit 7 dicimꝰ
vídere;lumer aũt facit videre. (C feft afit ⁊ alia quedá obíectíotalíe círca ſenſuʒ: vtruʒ cõtingit duos fimul fentíreiacodem: 7 idi uífibilitempozet vel nõ. 69 ait femp ma ío? motus minoꝛem depellat:ꝓpter qo oc lata ſub oculis nõ ſentiũt:ſi fnerínt ín aliad vehemẽter intendẽtes: veltimentes vel au^ dientes multũ ſonũ:hec itaqʒ ſupponatur:
⁊ ꝙ vnũqðqʒ magis cft ſentire fimpliciter.
Atx cótingat ouo fit (cnt rcin codi di uiſibili tꝑls ·
M aioꝛ mo tue (cimp n4
norẽ depellil
exiſtens qs coͤmixtũ velut vinũ (ntéperattiót —
7 mel: colozem:« notã ſolã d5 in oyapa/ fon:qzobfcurant fe inuiceʒ:hec aũt faciuut ex quibus vnũ aliꝗd fit:ſ ttaqʒ maíoz mino reʒ motũ depellit neceſſe fi fumul fint t ip⸗ minus ſenſibilẽ eſſe d$ fi (ole cffet. Zlufer turení5 alid minoꝛis cõmixtionis fiqdctm magie oia fimplícía fenfibilia fnnt. Si igit equales fuerint altere eríftentco neuter erit ſenſibilis:obſcurat eni alteralterá:fimplícé afit non eſt ſentire:quare aut nullue crit fcri fue velalterer vtrí(qs:qó quidé videt fieri excõmixtis:⁊ qũocſũqʒ cómífceantur. €? rfi ergocr gbufdà ꝗdem fítaligd:er quibuſdã
vVo non fit:talia aũt qucfübalio fenfü cómíá
ſcentur enim quoꝝ vltima contraría: nó c(t aũt exalbo ⁊ acuto vnum fieri:niſi pᷣm accio dens:ſed nõ ſicut ex acuto ⁊ graui ſympho nia. Ergo nec contingit ſentire ipſa fimul. Equales enim exiſtentes motus ipſoꝛũ ep terminabunt inuicem:qm̃ vnus non fit er il lis.Si vcro inequales melioꝛ facíet fenfus. ¶ Adhuc ſi duo magíe fentíet fimul vtíqs anima vnofenfu:quo»um vnue fenfus vc lutacutus 7 graue.Magis enís fimul mo^ tue vnius ipſe ipſius d$ duoꝛuʒ:puta viſus ⁊ auditus:vno autem ſimul duo nó cft fcri tire:ſi no mixta fuerint. Mittura enim vnf vult eſſe:vnius autem ſimul vnus ſenſus: vnusautem ſimulipſe:quare neceſſe cft fi/ mulmirta ſentire:quia vno ſenſu ſᷣm actu ſentit. Anius quidem enim numero quißz actum vnus:ſpecie autem quí Pm potentia nie: fi vntie ergo fenfus quí fir actum vnũ illud oícet:cómifceri ergo neceffc tpfa» Quando ergonon füerínt mixta ovo erum ſenſus qui &m actum:ſed ſᷣm vnam pote tiam: índínifibiletempreneccffc cft ed eſſe operationem vnius enim qui ad ſemei vſus ⁊ motus vnus: vna autem pe nócrgo contínigit ono ſimui ſentire vno "V ft, Zit vero fica quefüb codem fenfn fimu
fu. Zitv " ue adbuc ipeffibile fi fint ouo:palas go min quc £m
quefim ouoe fenfitzcontingit fimul fentíre velut album z oulce:vi ents ꝙ iden vnus
^"*r nücrooinonulloalio oifferrenifiico ꝙ fil:
. gat ſpẽ vnum iudicante ſenſu mó. Di⸗
co aũt hoc qꝛ foꝛte albũ ⁊ nigruʒ alteꝝ ꝙ ꝓ⸗ pꝛiũ idẽ iudicabit ⁊ dulce ⁊ amarum idem quidem ipſe abillo autẽ aliꝰ 6 alicui vtrũq; cõtrarioꝝ:eodẽ aũt mó fibíipfie coelemẽta ria:puta ſicut guſtus dulce:ita viſus albũ:
ſicut iſte nigruʒ:ita ille amma. (C Ampliꝰ
fi Zrioꝛuʒ motꝰcoõtrarij:ſimul auteʒ ↄria in eodẽ ⁊ atomo nõↄtingit eſſe:ſub fenfu aute vo 5ría ſũt velut dulce ⁊ amarũ ro ↄtigit ſentire fil: ilr ãt palã ꝙ neq; q̃ non ría. bcc qdes eníalbi ſunt.hecautẽ nigri ín alijs fi^ mílr velut ſapoꝛ:hi ꝗdẽ dulces:hi vo ama ri:nec q̃cõmitta fil: ppootióce eni funt op/
——“ — | pywdlon. ^ * ^4 qyapene: |
poſitoꝛũ velut oyapafon « oyapcte nifi fi/ cut vnus ſentiãt:ſic autcs vna ꝓpoꝛtio extre imitatus fit:aliter autẽ nó.erüt cni ſil:hec q^ dẽ multi ad paucos vel iparíe ad pareʒ:hec autẽ pauct ad multus vcl paris ad imparẽ. Si o plus adhuc diſtãt abinuicẽ ⁊ oíffc runt:coelemẽtalr ꝗdem dicta in alio gencre qᷓ; que in eodẽ gñe. Dico autẽputa dulce ⁊ albus voce coelementaria:genere autẽ alia. Dulce vo a nigro multo ampliꝰſpecie oif ferunt ds album:adhuc vríq5 minus conti git ipſa ſimul ſentire qᷓ que genere:quare fi non bec necalia.(L Qð autẽ dicunt quidà eoꝛuʒ quí circa ſymphonias:quoniã gon ft mul quidem pertíngunt foni. Aident᷑ autẽ et latent:cuʒ tempus iſenſibile fuerit vtruʒ
i recte dicitur vel non, Foꝛte enís vríqs dicet
aliquis:et nunc ex boc putabit fimul vídere € audire vous aliað:quia intermedia ren
De fenfu 4 fenfato
poa latentbío. (C Zlutboctió verfi nicqs có tingit tempus eſſe inſenſibile nullus neq; la tere:ſed oiaquecungs contingit ſentire. Si entquoníam ipfe ſeipſum ſentit vel aliuʒ ui continuotempoꝛe non contingit tunc late/ re qꝛ c(Eeftautemaligd ín continuo:⁊ tm̃ quantumomninoiſenſibile eſt:manifeſtuʒ q tunc latebit vtiq; fi eſſet ipſe ipſum:⁊ qð videt ⁊ quod ſentit:⁊ fi ſentit. Ampliꝰnec vtiq; erit:nec tẽpus nec vlla res que fentit ín quo non ſit:quia in huius aliquo: vcl qz iftiuegligd videt.Siquidem eſt aliquama gnitudo ⁊tempoꝛis ⁊ ei ſenſibilis oinnino pꝛopter paruitatem.Sieniʒ totam videt c fentittoto continnotempoꝛe:nõeo ꝙ in hu ius aliquo:aut ꝙ huiusoliquod detur ſi eſt aliqua magnitudoauferat᷑.a.g.b.in qua nó ſentiebatur: don ergo ín buíue aliquo vel iſtius aliquid velurterram vídet totam:qm̃ bocípfiue c in anno ambulat:o m̃ i bacpar tc ipfitig. Zlt vero i.g.b.nibilfenut:co ergo ꝙ in huius aliquo.ſ.a.b.ſentit bicitur torus
Nullum tfe eſt ifcaübilce
ſentire a.b.⁊ totam eadem cnim ratío ⁊ in
a.g:ſemper enim inaliquo ⁊ aliquid:totum autem non eſt fcntíre.g.g.b. Omnia qdem (gitur ſenſibilia ſunt:ſed non videntur que/ cunq; ſunt:ſolis enim magnitudo videtar: ⁊ ꝙ quatuoꝛ cubitoꝛum alonge:fed non ví deturdstücáqs.€cd aliquando idinifibile videtar non idínífibilezbicta auteʒ eft caufa in anterioꝛibus de hoc.Quod gdem igitur nullum eſt tempus inſenſibile manifeſtum crbíe. (C De pꝛius ꝛutem dicta obiectione conſiderandum vtrum contingit ſimul plu ra ſentire:aut non contigit:ſimul autẽ dico (n vno ĩdiuiſibilitempoꝛe adinuicem. Pꝛi⸗ mum quidem igitur vtrum ſic contingat fi^ mulqdemꝛ:altero auteʒ anime ſentire zo idiuifibilí:ficantes ĩdiuiſibili vr oi exiſtente contínuo: vel quii pimum ꝗdem caque P
Solo ppría,
enum fenfus velut dico vifusfi eftalio ſen
tiens alium ⁊ alius coloꝛem:plureſq; ptea babcbit ſpecie eaſdeʒ:etenĩ quod fentít ico dem aencre cft. Síautem qꝛ t oculi ouo oí cataliqe nibil pzobibere:fic ⁊ in aia dicen⸗ qum:qꝛ foꝛte ex bíe gdem vnum alígd fit: c vna operatio ipſoꝛuʒ:ibi auté fiqdé vnũ
uod ex ambobus illud ſentiẽs erit:ſi aũt fc paratim nófilr fc bébit. Zlmpliue ⁊ ſenſus
Z Magnitudo.
s. om
— — —— — — x - — — E " - - - - —
mae — — —
— -
ides pluree erũt:ſicut fíga (ciae idifferẽtes oícat:ncqs cni operatio erít fine vtute:q̃̊ßm fcipfam neqsabfqs bacerít fenfus. &ianté boc in vno 7 idítiffibili (etitít manifeſtuʒ qp alía. zibagíe eni ↄtigebat bec fi plurima qᷓ;gñe altera.Siitaq; aliaqdem oulce:alia vo albũ ſentit pte aia:aut ꝙ ex iſtis vm ali qd eſt vel nó vnũ:ſednece.vna.n.q̃dã fenfi tiua cft ꝑs eius:ergo tlla vnius:nullũ nãqʒ cr iſtis vnũ. Neceſſe ergo vnuʒ aliqdeẽ aie quo oia ſentit ſicut dictueſt pꝛius:aiiuã aũt genus paliud igit 65 ꝙ idiuiñbileẽ fum actũ viicroulci ⁊ albízqfi»o oití(ibile factuʒ fuerít 65 actũ alteꝝ:vel quégdmodusi reb? (pfie ↄtingit:ita (naiaidé z vnuʒ numero albũ c dulce eſt: alíamnulta:& non fepabte les paſſiões abinuicẽ:z eſſe alter(i vnicuíqs: ſilr ergo ponendũ ⁊ inaia (dé ⁊ vnũ eſſe nu mero ſenſitiuũ oium meẽtñalteꝝ ⁊alten: boy quídégenerebom vo ſpecie:q̊re ⁊ fen tíct vtíqs fi'eodes ⁊ vnoꝛroͤne aũt uõeodẽ. Een ¶ Qm̃ aũt ſenſibile omne magnitudo cft: ⁊ non e(t indiuiſibile fenfibílermanifeftü ẽ eni vndc quidem non videbiturinfinita oí ſtantia: vnde autem videbitun finita €Ximí liter autez audibile ⁊ odoꝛabile ⁊ quecũq; non ipſa tangentes ſentiunt. Eſt itaqʒ aliqðᷣ vltimum diſtantie: vnde non videtur pꝛi⸗ muz vn vꝛ.Hoceitaq; trece(feidigifibile ec: gin vltcrioziquídénóotíngit fentírc exũs: (n cíteríoz(guté neceſſe fentíre:fiitaqyalígd erit indiuiſibile ſenſibile:cũ ponat ín vltimo vñ eſt:vltimo quidemnonfenfibíle: pꝛimo autem ſenſibile: ſimulaccidet viſibile eſſe ⁊ inuifibile eſſe:hocautẽ impoſſibile:De fen ſitiuis quidemigitur ⁊ ſenſibilibꝰ qño hñt: cõiter:⁊ Pri vnũquodq; ſenſitiuũ dictuʒ eſt. Reliquoꝝaũt pꝛimocõſiderandum oc memoꝛia ⁊ reminiſcentia ⁊ ſomno.
Uir tutes f "3 quidẽ fenfibiles.qd4 füt —— exi⸗ rtutco neceffarie in céaidlie:t q fificst fs fes das funtpp melíus:t oce (teoíuerfant té'üdiem 4 re j Pm foztitudiné ⁊ remiſſionẽ.Tactꝰaũt « miffióes · vig - ftus funt neceſſaruꝛauditꝰvᷣo vifus ⁊ PPP ou, "^. olfatusfunt pp melius:p gufti n. oiftiguit cíb^oue , niẽs a nó ↄuenienti:⁊ p tactii diſtinguũtur ea d cov Fumptt toti cozpus ex extrifeco:t ea d ↄſeruãt cote
Pus.2lly vo fenfus nó ftnt inati oiftiguere talia: ió
no funt necefíary:z oés ifte Vtutes ↄuemũt in hoc ꝙ
., Qctioecaznócóplef nifi p ĩſtẽm ⁊ appꝛopeiat tactui Eipp:opiat ⁊ m d nó idigét medío:aly adt idigét medio, cades (L3nftfm aüt vtunis vífibilis eft oculus:c ín ino in Gc me.op MUIDELO —* dqua d eft terſa diaphana:⁊ fuit tale po"vido,,,ó VfUlCoOccriban foꝛme (enfibilit ficuti feculo: aia i$, íó pars glatialis € valde clara z albas manifcftii cft
De ſenſu 4 ſenſato
Part 87
q iftud iftrm valde necius € in cõpꝛehẽſiõe iftarus
virtuti. Iſtud aüt ittm no agitnifi qii fuerit ín fua cóplerióe nãli nullo adueniéte tarbante ipm.([- £t prod ió iracüdue i boza re « bris caloꝛẽ aféédété recipit. Por, inde coꝛruptionẽ fuí viſus:⁊ foꝛte videbit vnus duo parcroue. ppter motum contingentem fpíritui apo warm: quor
niam arde pare recipiens foxmam mouetur 4 ve
fcarat oculus ĩ locis in qb? eft mulca nix aut multa aqua: íó appent ripe maris türbide pauce lucis:⁊ ſi milr [oca nite T Cri igit clo: ocalt aut frigus fue rint intéfa plas qm wás:ftatii vittre oebilitabit: ⁊ ifta actio actionũ oculi é ptio grandínofe aquoſe:⁊ cóplo tftf?ptíae cá pfecte vifíais T. £t pp bác cám fuerũt palpcbze pofite i bonis oculis.ſ.ad oferuidas cóplonem eog afeb^cytrinecióifieut vagina dlady: off tó qui maioꝛẽ 4 groffio2 bs palpebꝛã magis ĩſpiciet git Tpalpt in remoto:q? »feruátillá ptema.caloze extrinſeco 7 z magie a frigoꝛe. ¶ Et iõ mlta aíalia ifpicfüt a remoto plt$ ,(morieii qi bó pp groffitié palpebzaz ^nftfim autéaudit? au eft acr ipofíauri:z dito magisaer ifte fuerít ſubti⸗ lio? ⁊ pfectioꝛis getis táto magie actio eius ertt pct/ fectioꝛ. ¶ £t filr ifttm olfat^é aer ipofit?^nafo:iftím guftus e ligua:tact?aüt caro-(T- £t eft ꝓpꝛiũ oib^in gigni s ftrumétie ſenſuũ D ꝙ nibil briti actu exeig à copie "9 hũ bédiüt níff iſtfẽm tactus q cóponit ex dlitatib"ds có T" ped piebédit:z iõ nó cóprebedit " nifi res itéfae pp füus. copcpodó téperamétü: pp D dito magíscaro fuerit teperata: «f AMT táto magiscõpꝛehẽdit q̃litates fünplícee.f.calidus: 9^5, frigidũ: iccũ ⁊ hũidũ:⁊ iõ bó ẽ ĩter oĩa alalía melío 7 dulce? ris tact?:t maxie manus.ſ.caro palme:⁊ maie caro anum" indicíe:ligua vo nulli bs (apoze in actu:⁊ id qñ ibibf tur a abuſdã humoꝛibꝰcoꝛrumpit᷑ guftus: tfilré oc inftrís alioꝝ ſenſuũ:⁊ cã in D oat in libe de aia:c € p" p:iti iftris tri vtutü.f.auditus:z viſus:⁊ olfat? ꝙ at⸗ tribuunt ſimplicibꝰ:oculus aüt ad « auditus aeri ct olfatug pti ignee fumoſe:⁊ ió olfatibilia (amant cere bus frígidü pp caloꝛẽ fumi.?»ictü eft igit oc ptg iftrieiftoz fenfaus T Dicam us igit oc medue ab idiget ifti tres fenfuestoc oftib*eozz mediam qu vtünt ifti fenfus éaut aer íinaialib^agreftib^saut: in aialib^aquofie:c manifeftus eft ap ifti tres fenfit |... , de indigét medio:qri qii fenfibile pofítii füeritfüp eV. 375i fum non copzebendet ab co:1 fitt qni inter cos 7 fe fibílía interiacẽt coꝛpa groffa no apta vt fint medta: t vlr dppet tp medíü necíus ẽ iftis fenfib'er D acu mediũ cozrüpet:co:rumpet «actio eo: i6, ꝓpꝛium eft medio vt fit gtie iftroz. ppzio.f.vt fit recipies ſenſibilia alí modo receptióisiftroz:t cá in P ap parebit qii óc arata fuerit nã fenfuij:qb? appꝛopꝛ an tur medía ⁊ppꝛiũ viſui iter iftos tres ẽ h:g cuʒ me dipindían lucemõ.n. videt in jare uet at iderit fumus aut vapoꝛ q.pbibeát trãſitũ lucis:d litat viſio. Et iõ cũ — 4 excitat caloꝛ 1 oC loobfcurat viſus pp vapoxét luc nó €i oculo p. ná$ oculi:fs itrat ípsab eytrinfcco: fi eñet oc ci^ nã fe videretinobfcuro;ció accidit ci q ciaudit oculos et poft aperit:vtnon vere videat nifi pofle viſus ciuis fuerit illaminatue; accidit vifui vt videat ré vite
: , eap? dd ^ triníccos ſpũali intrinſecus:anteqᷓ yideat ipía5 ab Vot
trad ü ap o.
— ——
De fenfit 4 fenfato zoo
* poft ðclarabimꝰ cãʒ ĩ h:⁊ ifta viſio nó accidit i ma ioꝛi pte nifi in obſcuro:⁊ apð getẽꝛt eft. ppzium buic compꝛeheſiõi g» nó fit bona nifí in téperata luce:nó ín itéía luce:neq; ín pauca.¶ Declaratũ eft igit ꝙ Ppꝛiũ eft trib"fenfib?copiebedere p mediũ:⁊ qp p: pat € vifui bie pritíá cozpis lucidi:vt octfi € oc luci do ⁊ oiapbanitate ín libꝰde aia: nccíus ẽ:vt rete itri
ſecus retiũ oculi illumict ab aj d ẽ intra oculũ:ſicut
aq illumiat ab aere.VUirtus · n.ĩenſibilis € in ozicóte iſtiꝰretis ín pte craneinó i ptc aeris:⁊ iõ ifta retía.f.
. Wnice oculi ↄſeruãt vtutẽ aie d funt media iter íllas "o faere([ Erfignü cius ꝙ nece € viſui luces puenire
ad ífta retia é:q2 qii otigit boi pcuffio ſuꝑ palpeb2as: ftatis obſcurabit᷑ oculus:⁊ cctinguet lux q € 1 oculo ficut extiguit cádela ⁊ níbil videbit:⁊ qii declarabi mus quo fit compbefío ab iftis fenfib?:tüc oeclara; bunt iſte rce.([ Et cü óclarata f unt ppzia iftag, v&v tum in inftrís « medijs:dðm 6 oc fenfibilibus pticu lariter.3n lib?eni oc aia dcm̃ eft oc eis vłx.Illic enis dem̃ fuit q» ſenſibilia pzopzía viſui fant coloꝛes:⁊ au ditui foni:colfatuí odoꝛes:⁊ guftui ſapoꝛes: ⁊ tactuí tágibilía.remanet $ notífícare nãs cog. | Dicam? &q cinta diuerſant᷑ £5 multitudine « ꝑuitatem oía/ pbaniítatís. I. g.aer ⁊ aq:diaphanũ aüt é inatü. recu pere luce ⁊ ꝑfici ab ílla:t cũ oiapbanü recepit luces: füitex D coloꝛes diuerſi 65 foꝛtitudinẽ t óbilitaté lu cíe « paucitate 7 multitudine diaphãitatis. Et D manifeftum e ex colozib*oiuerfis factis qñ lux folis adunat cũ nubibꝰ.illi.n.coloꝛes fiũt ab albedine lv cis pp debilitatẽ lucisex nigredie nubiũ.U.g.colo/ res qut funt ín iride. Tlece e igit vt coloz fíat ex ad» mixtiõe coꝛpis lucidi cũ oíapbano:« qꝛ oia cópofita fiũt cx qtuo2 elntis:⁊ diaphanũ cx elntis € ad ⁊ aer: 1 lucidũ eft folus ignis:⁊ P eft qñ fuerit mixtꝰ⁊ ideo nece é vt colozes fint cõpoſiti cx iftis ouabus nãis.ſ. nã diaphãi ⁊ nã illumĩoſi:⁊ gp diuerſitas iſtaꝝ duaꝝ nàrus in jstítare ⁊ q̃litate faciat diuerſitatẽ eoꝛum. Eolo: igitur alb? fit ex adimíytióe ignis clari cũ ele métoqó € valde diaphanũ .ſ.aere.Et coloz niger fit ex igne turbido q admiſcet᷑ cũ elnto minime otapba nitatis f.terra.t coloꝛes medy inter albü 4 nigrũ ov uerfíant pp diuerſitatẽ iſtoꝝ duoꝝ £5 magis ⁊minꝰ. ſ.coꝛꝑpis lucidi ⁊ coꝛꝑis oiapbaniss £o colo2 alb? «ni; ger funt elinta colozf.mediog.a qꝛ 5. manifeftü eft Oe coloꝛe:⁊ colo? € i fupficie cozpis termiati;nece eft Vt colo fit finis we en termiatí $m g» € oíapba num termiatũ:⁊ p D diſtinguit coloz a luce. Lupin. eft pfectio otapbani nó terminatt:t coloꝛ nó fit in có pofito ex vicinitate ꝑtiũ minima diaphanaꝝ q füt in entis fic qdà dicebãt. Tlibil.n-fitex elntis $5 vie cinitatẽ:ſʒ $5 coplones vr dcm̃ eft ín Lib^oe giiatióc. ¶ Et qꝛ lux nó appet niſi i co2pe diaphão opiati füt pirbagozici ꝙ giiatio lucis nõ ẽ coꝛpoꝝ luminoſoꝛũ per ſe:niſi apð adunationẽ lucis cũ alio coꝛꝑe:ſicut ẽ diſpõ oc igne. Ignis eni nó lucet niſi qñ adunat cus alio coꝛpe.Et dꝛia iter ignẽ « coꝛpa celeſtia ín [5 eft
manifena. Et cx D qo crit € oe eentia coloꝛis appet
Q aer pmo recipit colozéoeide códucit ei ad vifum. fm ꝙ é orapbanü lucidum. £t ſignum ꝙ aer patit a coloꝛe 4 recipit cii é D qo appet à colozatíóe eiuſdẽ tei $5 illud p qo trãſeũt nubes lucide. Q1.g.g qii nu bes ptráfcüt p plantas virídes multotíés colozant Paríetes p coloꝛẽ illaꝝ plãtaꝝ.Qm̃ aüt coloꝛes fiunt ex admixtiõe ignis cti coꝛꝑpib diaphãis:⁊ g» lux nó ẽ
cauſa tm̃ in ĩductiõe coloꝝ ad viſum:ſz in eſſe eoꝛuʒ
monifeftü eſt:⁊ dico ét:qifi quéadmodii colo albis cit vilto2 luce cũ ſit ex ea:ita ét ali colozes albo funt yilíozce ⁊ nigro cum fiát ex eis. Et qꝛ coloꝛes fiunt ex albo 2 nigro £5 magie tmin?:z oiueríant ín B oi uerfitate ifinita £5 mãʒ:iõ fuit nece vt coloꝛes fint i finiti nã:qm̃ dstuciqs fuerit imagiataró itrínfeca 1 eisaliqué modũ mixtiois ekbet nã:lʒ ró extrifeca no poterit pnuciare büc modum. £tió are i bac in; tẽtiõe ſicut.d.Aꝝ.eſt mino: nã.Artifex.n.g pót affi, milare fc nàe fm ſuũ poffe € melioꝛ.Et iõ ẽ ró ſpũa/ lis per quà ⁊ ex q̃ nã agit qoagit:zexbit qo exhit ni bil b5 qð pbibeat nàs a cópicbéfióe ei^ q oat ei:fic eft diſpõ in róne fpüali intrinfeca p quá agit artifex. Zinima.n.beftialis exñs ín aialib? nó ipedit actíóes nàe:fs gaudet ⁊ oelectat: p illó qó nã ebit oc colozi bus ⁊ fonis:q? funt exñtes ĩ aĩa beftiali i po^q2 cum nà exhit eos ⁊ oucit Lactü:tüc aia beftialis gaudet p copꝛehẽſionẽ coz. Rõ aüt ſpũalis extrínfeca p quá agit ars pbibet ab aia beſtiali:⁊ ió nó copzebeditar tifex ex eis q dat ei ró ſpũalis nifi paſſiões ⁊ acciitia queacqrunt ex reb^de oat nã:⁊ iõ res pꝛioꝛes in cor gnitíóc apo artificem funtpofteríozes i eéxecouerfo oifpónt apónds.Zt ét artifex ẽ extra ré.n3 aüt é ín: tra:p bocigt differt are a nã:⁊ iõ colo2es « ticture:ds rõ extrifeca pot dicere funt finite.colozesauté q füt in ronc ertrifeca fere (unt ĩfiniti:⁊ io coloꝛes ⁊tictu rc multi (unt a nã quos tĩctoꝛes nõ prit iuentre. Ars eni qꝛ ofeqtur nam ⁊ pcedit a pꝛioꝛi:ſᷣʒ nos apð nàs autẽ poſterioꝛi:iõ non cõpꝛehẽdit ex illie o2dib? qui ſunt apud nàs:nifl oꝛdines q funt multus remoti ad: inuice iter quos funt multi o2dies apud nàm.J»ecla; ratus ẽ igit dre cé coloz in nã eft aliud ab eo ín ar te· ¶ De fonts auté oci é ín lib? 5 aĩa.de odoꝛibꝰãt ⁊ fapoub?óterminádü ẽ b.Dicam? igit q» maifeſtũ eit g» nullus e(ntoz bs fapozem ⁊ odoꝛẽ: ⁊ a» fao « odo: funt ad míxtí P5 ꝙ ẽ admixtus:c qꝛ foz?cutufls admikti attribuit dñio alicuiꝰq̃litatis dtuoz:« cofi derádus ẽ cui dlitati attribuit (apo? i cozpe ſapoꝛo⸗ fo.bicamus igit qꝛ guftabile énutrimétum aĩaliũ:⁊ nutrimétum € file aĩali:⁊ coꝛpꝰaĩalis attribuit᷑ dñio calidi ⁊ humidi:iõ ſapoꝛ attribuit caliditati ⁊ bumí ditati:nã eni hũidi magis cõuenit nãe aĩalis d$ nãe terre.Et fignum ꝙ nã humidi eft cá ſapoꝛis ĩ mixto eft ꝙ guſtabiliũ qͥdã funt fapozofa i poꝛ⁊ q̃dã i actu, Sapoꝛoſa aüt i actu funt hũida i actu:ficca vo iactu fiit fapozofa i po: nó fiũt fapozofa i actu oonec fiát bumida i actu. CI-g-fal.fal.n.nó eft ſapoꝛoſum ooncc humefiat ⁊ diſſoluat:⁊ cus ita fít ſapoꝛ necio fuit ex mixtiõe ptíe ficce cu pte hũida qñ fiũt digeſta ex ca loꝛe aliq̃ oigóne:t modi ſapoꝝ otuerfant £5 diuerſi⸗ taté bog duoꝝ in paucitate ⁊ multitudie.Oulcedo & attribuit calidítati ⁊ humiditati.Amaritudo aüt ca Liditati « ſiccitati:aut frigiditati ⁊ ficcitati i refpecta bumiditatis dulcedis:⁊ ſapoꝛes q funt iter iftoe fiüt ex bis ouabus náís:fic colozes fiunt exalbo ⁊ nigro. (2c odoꝛibaũt appet a» mà co fit ſapoꝛ qfit ex admixtiõe ficcitatis cii hũiditate.Appet eni pindu ctione ꝙ oẽ biis odoꝛẽ bs ſapoꝛeʒ.Et qꝛ odozes funt De giic vapoy fumofo3:;t p hũc modũ fert eos aer ió attribuuntur ficcitati ⁊ caliditati q fít ey ſiccitate miyta cii bumidítate brite ſapoꝛẽ $5 qp bs faposem., (|. £c teftat ꝙ n3 odoꝛabiliũ é fumoĩa:h ꝙ mlta ii biit odoꝛẽ:⁊ cli appꝛopinquerint igni babebüt odo; ré;p hũc modũ bs bó ppatü i cópiebédendo odozes p malaxatióce 3itud eni inſtẽm p. (uà catiditates
De ſapoꝛibꝰ Nullũ elnto rii bs odoꝛẽ aut fapozcm. 3dan, 2. oc aig có, pz,
— — —
— catum
ou —RREN
LP e TEE
— bei- E — 2 27: . : i Ex MMC SL [cde vele du cQ iré
Er: À.
L nct
——À— —————— - -——gM9 "1 — — r3
ſiccitatẽ ĩnatũ é mouẽ bác fabam a re guſtabili:⁊ ió apparet ꝙ bó melius diſtiguit ozías ſenſibiliũ olfa, tus d$ cetera aĩalia:⁊ tñ multa aĩalia fortiꝰ cõpꝛehen dunt odoꝛes ex remoto: Ocm̃ eſt igit oc ppzietatib? inftfoz iftoz ienſuũ. Perficiẽdus é igit fmo ín dli . . te cõpꝛehẽſiõis:de boc enivlf dem̃ fuit i lib?ó aia, Pꝛia opio ¶ Zsicam^ igit qp opiones antiquoꝝ i cópzebéfioe "Rome, — (orábíliü funt q̃tuoꝛ.Quaꝝ vna eft opio oícétíus go forme ſenſibiliũ funt in aia cin actu:⁊ qp nó acgrüt cas ab extrifecort a» foꝛme extrifece folimodo exci Scða opio, tit faciũt rememozari illud qó tenet ex eis tina é opio Platõis aut fere. ¶ €c5a aüteft opio dicetiũ qnóéimn aiaaligd fenfibiliusin actu:(sacqrit ea ab extrinfeco:t iftí oiuídunt in ouo.Quidá eni oícunt qp» acgfítv formar ertrifecaz eft acafitio cozpalis nó ſpũalis.ſ. ꝙ €€ ea in aia erit fm oífpónéfs quà extra aiaz füt. Ili aüt q oícüt ꝙ copzebefio rey ex trifecaz cacgfítio eaꝝ ẽ acqfitio fpitatis füt biparti ti.Quidi eni dicũt ꝙ i cópxebéfióe €az nó idigent medio.Dicüt eni q aia cópzebedit fa (enfibile eg trifecü:c mouédo fead i5 fapponendo feillizc íiti füt opinátes vifionéeé p radios exeũtes ex oculo ad rẽ viſaz Quidã aüt dicũt o» aia recipit fuit fenfibile tnediátib"medus.»:io eni recípiüt ea media: por ſtea reddüt illõ ad fenfus cócm:« indifferenter fiue medii fuerit ínftfm:aut coꝛpus cxtrifeci. (T 2icen tes aũt ꝙ aia nó idiget medio:hñt ouas rocinatíóes vt narrauít Aꝝ.quaꝝ vnaé ꝙ I5 fí non recipent me: díü ⁊ nõ mouerenf ad fenfibilia nó indígerét motu fozti apó ſentire. Et fcóa eft ꝙ fi foꝛme fenfibiles ve nirétadaias p mediti:tücaia nó poffet recipe ex fo mísnift q;tũ addít illi-4[- Z»ícétes vo radios exeun/ tes ab oculo hũt rõnes ſufficiẽtes ⁊ foꝛtioꝛ eaꝝ ébec cp ponut t afpectu.f.g» cáe viſiõis t eiꝰqð accidit i vi fioe füt lince radialesrecteaut reflexe aut ouerfe.et bí qdé ponũt ꝙ vifio fit p figurã prramidalé exeun té ab oculo pueniété ad ré viſaʒ. 3fti igit exiſtima/ uerũt o ifte linee figurenó prit ófcribi nifi i coipe exeunte ab oculo « ẽ radius. Nos aũt dicimus g» vi; fus 7 qð accidit et nó fit cóplete nifi p bà Líneas ramide:c iſtð qdé € veꝝ:ſʒ oicím?o ifte méfure'nul lũ brit ſubz nifí mediũ diaphanũ.h̊.n.coꝛpꝰĩnatũ eft rccipe foꝛmã ⁊ coloꝛẽ D mó receptõis. Mõ át dõ ẽ € oe ipolib? ↄtigẽtibꝰ huic opioni:⁊ qð.d.Aꝝꝑ.facie/ du eft poſt.¶ Mõ aũt dicamꝰ ꝙ q-o-o foꝛme fenfg biliũ funt exũtes ĩ aĩa tactu: ꝙ no ĩdigẽt extrifecig fenfibílib^ nifi ad rememozationé falíus &qtt fi ifte fone cént i ca actu:tücnó idigerét foꝛmis extrifec] in ſentiẽdo eas: tüc nece cétvt fentíret fenfibíla an ted fentiret ea extrifecus:« ét fi ita eét:tüc iftra eént slia recipit. octofa t ſuꝑflua:nã aüt nibil facit ocíofe.([ &oermo —— atit dicẽtiũ ꝙ fo2* ſenſibiliũ ipsimunt in aia ĩpꝛeio emis, Mecoalíoeftruit p B gpaiarecipit fozmas3rioz i . fimul b nó trf iueni£ i aia f5 i medys.appet eni gp per cádé pté acris recipit vidẽs 5ría.f.albü « nigri: t D ét q vi qp mayia coꝛpoꝛa copiebédunt a vifa p pupíllá:ls fít ita pua:adeo qp copzebédit medietates Ipere müdi eft ſignũ ꝙ nó exiſtũt coloꝛes ea ſʒ cy; teſionẽ coꝛpoꝛalẽ f5 fpüales «£t ídeo o£ q ifti fenfus no cóptebendüt itétiócs fenfibilíü nifi abftractaga m3-Tló eni appbédütitétioné colozis nift abftractá Tioofíditr 9 Dit fili olfatug 2 fapozis ⁊ aliox.¶ Et cii -oecla: itétióe vles atu Cbic Coptebenfioné eé fpüale:oicem^fenfue ne *pucilarce, gitib" Cóptebédere p medii q itetíoes deaia com prehẽait lpüaltiada funt vfes.tirelliibilia:s qdas
De fenfu a fetifato
partículares.(.fenfibilia:c iſti duo modi itétionid ant cóptebéduntur abaia yno mó modoz fpüalius: aut ambob^r(s ſi eént vno mó tũc itentióes vles ⁊ pticu lares effent eedẽ:qð € ipole.cópzebédit (git itétióes vles vno mó:zpticulares alío mõ.vles atit copiebé dit cópzebéfióenó cóicáte ci má oino:ció ri idigét medio:ptículares vo cõpꝛehẽdit p res ouenictes re dme bus ptícularíb?.f.p medía:t fi p no eét:tüc itétióes edi Cópzebéfe eént vles nó ꝑticulares:⁊ ꝙ eé foꝛinaꝝ in odii | medus eſt medío mó iter ſpũale ⁊ cozpale.foz*.n«et 5 ci cup aías biit eẽ cozpale pug: in aia ſpũale puꝝ:⁊ in IO, jj pygtidié dío medii iter fpiale ⁊ coꝛpale.i £t oico media in (pile [n boc loco ínftfa ſenſuũ ⁊ea q ſũt ex fenfusanttía igit Maint fpi nó idigent ſenſibꝰ:niſi q? copzebéfio eoꝝ ẽ ĩdiuidua jc «cop | lis:vlce aütnó idigét iftis iftris.zIDanifeftü eft igit ex b mone ppp D g ífta ütiaia fpüalía pticula: ria:iõ cópzebéfío é p mediũ:⁊ recte fít D:nà.nnó. và dit oc oppofíto ad opp" nífi p medii; zipole € vt fpi rítualeacgra£ a cozpalí nifi p medíüi:ctó qᷓto magl iſta media fuerint fubtilíoza:táto magis copzcbéfio erit melio2.£mo aütoícétis ꝙ f&aia copiebéderít p mediũ nó reapet nifi $5 qtitatẽ cozpis medy.f.q ff I effet parui recípet (ps puũ:⁊ fi magnii:magnü:veg "9 eft i cópzebéfioe cozpali nó fpüali.€[ £t 217. óftruít fmócsoícentiü qp vtus vifibilie extendit ab oculo M Doncc puentatad vé viſaʒ ab oculo p rónes.dz. vna UM fü eft p £5 b pole effet vide i obfcuro fic in luce. dicen la tes aüt radios extédino idígent medio neqs lucc.£t n etiã fí vᷣtus aic.f.fen(us cóís cxtenderct ad res viíag: yj, tüc nó idigeret retib?oculi;Tleg effet q»-qi óftrue —8 ret aliqð rete cp iſta vtus coꝛrũperet⁊ etiá fi aig cy land tenderet oonecoccurrerct fenfibili:tüc codé mó có y, pꝛehẽdẽt oia vífa ppinq̃ v remota; vlr oícétes radí os exire ab oculo non poffüt fugere ouo:aut ponere iftos radíos cé co:pales:aut nó:fs fí coꝛpales otiget vt vífio ſit in tpe:c mayie qii rce vifa fuerit remota, Declaratũ é eni ꝙ oé co:p?motü mouct ĩ tꝑe:⁊ ẽt in " tclligüt corpꝰexire a pupilla:ocide oilatari quíqs füv. pnlló f, perponat medietati celi:qð cft ĩpole.¶ £t ét aía vi/ i —*— fibiliso cé oꝛdiata i B cozpe:cnullii cozp? i aiali eft. n⸗ fubm aie nifícalo? nãlis:⁊ fíc caloꝛ nãlis feparet ab oculo ftatim ifrigidaret « ánibilaret:t fi illó qó exit ab oculo fit lux nó coap^tüc nó poffem^oicé ꝙ aía ẽ pofita in illa luce-fübm.n.aie ẽ ſuba nó acciia:z cum aia nó fuerit pofita ĩ ílla luce fs itra oculus;qdo igit CN cópzebédit fenfibilia cum nó tágit ea.ois eni actio ⁊ M —* paſſio fit p ↄtactũ:⁊ [5 aut p medii aut fine medio:ſi ii p medii nece € p moueri me"p ↄtactũ:⁊ fic nece et j uir bug fi pofaerimus q» í1Ió qð exit ab ocloé luy. dicẽ me" —8 cé fi non:non pueníret mor? fenfibilis ad fenfüm- ¶ EX nullaosa cét iter büc &moné « fmoné oicété ꝙ vifio cóplet p mediũ 4 lucéluy eni ape noe nó in ipo oclo fs ex extrifeco:fs I5 nó oicit:z ſi dicerẽt D ptingeret ets videre in obfcuro:s fecit nos emarc P € nó viderüt ift fpüsip qué fit vifio ouentété lucí: Qpp opíati fütíps cé lucé credédo ꝙ luxẽ cöp!. Ba at ĩitãtũ applicabat erroꝛi q» eyíftiauítaeré cé ſenti entẽ. ¶ Et cũ ðclaratũ € qůo cópzebédit aia fron ylizofiderem^qiüo oꝛdinat᷑ ifta copꝛepeño p medii in tríb^fenfib".Jsicamte igit ꝙ aer medíáte lucc re cipit pus foras rex.deide reddit cas retíextrifcco " rete extriſecũ reddit casalys motíb^qufas mot^pue níat ad vltimü rete poft q8 é fenfus cólo:z (n medio iftoz retiũ cópbédit rete arádinofti foꝛmã rei:⁊ -— fpeculii me" iter nãʒ aeríg ⁊ nãm 24:7 iõ ports
Ste pg "digg
CO EA
Rit Matus D. fucir.
Joc memoꝛia 7 remini. »
mas ex aere qꝛ ẽ.q.ſpeculũ:⁊ reddít eas aq̃:qꝛ nà ei? eſt cóís iter bas ouas nás:t ad oc qq.d Apmꝙ eft poft humoꝛẽ grádinofus é illa quid vocat Sale. vitreus: c tta pe eft poftrema ptíü oculi: p illà afpicit fenfus cois foꝛma:⁊ cü fenfus cõis recipit foꝛmã reddit eã informãti:⁊ € vtus imagĩabilis:⁊ tüc recipiet eã ĩfoꝛ más receptióe magis ſpũali:⁊ tũc illa foꝛꝰ erít iri ter tto odic. So? igit hñt tres oꝛdies:qͥꝝ vnus ẽ coꝛpa lis:⁊ ſcðs € in fenft cõi:⁊ ẽ fpüalis-terti"aüt € i vᷣtute Amagiatitia:t eft magis fpüalís.( Et qz € magis fpi ritualis ds ín fenfu cõi:nõ idiget tus imagiatiua in facíédo cà piité pñtia fenfibílts rei e:c diſponi ín virtute ſenſus.ĩfoꝛmãs aüt nó afpicit illd formam abſtrahit itétioné ci?nifí poft maximã getẽ ⁊ ituitio ne5 magná:co:dics ifti? foꝛe i iſtis vtutib? füt:fíC.o.
aquoſo q € i oculo mediãte grádinofo ex ad q € ocu lo aere q ẽ extriſecꝰ:⁊ hũoꝛ adfus € ille qué Bal.vo cat vítrcu:quo aüt viſus fit p medía oeclaratus eft,
Quðũo aüt olfat"fit mediáte aere cad oom eft;D enis
fit p pparationé exũtẽ ín aere ad recipiẽdũ olfatile. ^ffta eni elnta inata funt reddé fibi adiuicé fumos factos ex eis pp ↄſilitudinẽ d ẽ iter ea.Terra át red; dit aerí vapoꝛẽ hũidũ:⁊ aer recipit ips pp oíüctioné ci hũido:⁊ acr reddit ips igni pp ↄiũctionẽ d e iter caicaloxc qiio át aer reddit font dcm̃ ẽ ĩ líb*8 aia. ꝓpꝛietas aüt cópzebefióis iftoz fenfuü 1aialib? nó eft cade bó.n.cóptebédit dꝛias rez ⁊ itétíóes eaꝝ p puas d füt i re ſenſata.q.medullã ð fructu: aiali ãt bꝛuto cõpꝛehẽdũt eaq füt ex:q (unt q̃ſi coztices fru ctuũ. ¶ Et fig"c€ gp bꝛuta nó mouet a féfibilib?: fic bó mouet:bó.n.motet apo cantũ:qð nó faciunt b2uta:« fir mouet bóa ticturis ⁊ figuris motu d nó mouẽẽt buta: ſilr ó mõis ſapoꝛis t odoꝛis:lʒ bꝛuta cõicẽt i D pp cozpettate iſtoꝝ:⁊ flr € 6 vᷣtute tactus: man? eni bois pp:ili b5t D qó nó bsalíqà:t bó co fcit p olfatii ſapoꝛẽ 5ueniéte «icóueniétes:z curat p olfatibilía:fic p guſtabilia.Olfatibilia.n.curãt ab ín firmitatibꝰcapitis:qꝛ caput ẽ frigidũ ⁊ hũidũ:⁊ olfa tii ẽ ĩ maio:i pte calꝭ ⁊ ſiccũ:⁊ auditꝰ ĩ hoĩe ẽ via ad diſciplinã.Diſciplia.n.ñ fit niſi p loq̃laʒ:q̃ nó reddit hifi p auditũ:ſʒ ĩtelligẽ qd vba fignificat nó é audit? 15 itellect?:cglibet fenfus iſtoꝝ i hoĩe € via ad p^itel lecta exãtia ĩ illo gñe:⁊ pᷣcipue auditus « viſus. TEt iõ.d. Aꝝ ꝙ illad nó carẽt his duobꝰſenſibꝰſũt maio ris itellect?c meliozis cõpꝛehẽſiõis. Iſta igit € füma €07 d oictafüt in D tractatu bꝛeuiter:qð aũt oi i fi
Bie iftià^tractat?i dãdo cãʒ de foꝛtitudine «ocbilitate
rememoꝛatiõis loquédü € oc eo in fcóo tractatur ¶ £xplícit Libet oc fenfu ⁊ fenfato,
75i (Loc Memoꝛia ⁊ Peminiſcentia.
EMemoꝛia 2| autẽ c memo rari oícendus | ad eft: z ppt I quácátn fitzz w^| cuíaic partis Y. |I becaccidit paf ſio ⁊ remiſci. Non eniz ijdẽ funt memoꝛa⸗ | tíuí: remifci tiui:ſed vt frequẽter memoꝛabilioꝛes ꝗdẽ q tardi:⁊ remĩſcibilioꝛes aũt q veloces: z by diſcentes. ¶ Pꝛimũ qdem (git accipiendũ eſt qualia ſunt memoꝛabilia. Multotiẽs.n. occípit b:neqʒ; entz futura contingit memo rari:ſed eſt opiabile ⁊ ſeparabile. Erit autẽ vtiq; ⁊ ſcia quedam ſeparatiua:quẽadmo/ dum qꝗdam diuinatiuam dicũt:neq; pꝛeſen tis cfticd ſenſus:henĩ neqʒ futurum necfa ctum cogtiofcimue:fed tim pᷣens. Memo⸗ ría gutes factieſt:pᷣſens aute cus adeft: vr D glbus cus aliꝗs vídet nullue vtiq; dicet me moꝛari:neq; qð confidcratur cũ fit confide raue « itelligene:fed b qdem conſentire ot^ cunt:aliud aute fcíre ſolũ. Cũ vo finc actío nibue (ciam c fenfum babcat fic memozaft eas que triãguli ꝙ duobus rectis edles:boc
Nõ ijdeʒ ſũt memoa2atiui 1 reminiſciui Ul,
Quid ẽ obʒ memoae,
qdem q oídicit aut fpeculatne fuít.illó So
qm̃ audiuit:aut vidítzautaliqdtale. emp nicus fr memoꝛari agat.ſic in ata dicit cp boc prine audiuit:aut ſenſit:aut intellexit. ¶ Eſt qdem igit memosíaneqs ſenſus nc qʒ opio:ís bozalícufus habitus aut paſſio: cum factá fuerit tempus:ipſius aũt nunc ín ipfo nficnócft memooia ficut ociti eft. Eſt eni ꝗdem pꝛeſentis ſenſus: futurí Xo fpce: facti auteʒ memoꝛia eft: ende poft rpeme^ moꝛia oĩs.Quare quecũqʒ tépue fentíunt: ⁊ quo hecſolaaialia memoꝛaãtur ⁊ iſto quo feniunt.Quoniaʒ autẽ de phantaſia pꝛius ín bis que de aĩa dictum eft: ⁊ itelligere nó eft ſine phantaſmate.Accidit enĩeadeʒ pat^ fio intellectui:que qdem ⁊ ín deſcribendo.
bícnimulla vtentes quantitate trigoni oc rerminata:tamẽ finitũ Pim quátítates deſcri biting: ĩtellectus ſimilr: finon itelligat quãtuʒ:ponit tamen ante oculos quantuʒ: iĩtelligtt autem non £m ꝙ quantum folum. € autez n3 fit ifmnitox quantoꝝ:antepo ni
Quid cft me inozta,
Pñtis fen fug.
5 uturi ſpes. 5 acti 9o me
tur tamen quantus oeterminatf. Intelligit cut antiqua edificioꝛum:⁊ ppter duritiẽ ac autéPm ꝙ quantuʒ folum: ppter quam ígí^ cipiẽtes ĩpꝛeſſionẽ nóifit ipxcífio:ppter qð cr hu il wubüpugir tur cauſam non ↄtigit ĩtelligere nihil ſine cõ X gdémultiipuenes z fence imcmozee füntz rcm
temet, tinuo:neq; fine rónetempoziocntíazalía ve — fluütenibiqdé ppaugmentíi illi po poc "?"" O rO. triagnítudics atit ⁊ motũ cognoſcere cremẽtũ. ili aür ⁊ multũ veloces:aut tar Mw Eoi; EE QUO Ctcpue ⁊ pbantafmacóiefenfus dineutri vident memosce.Ibigdécni plus "BR vicus. Paffioeftzqremanifeftum qpriofenfittuo — oppoxtuno báidiozce für:illi po ouriozee. | cidée ci: p bo:u5cognítío eft:tnemoozía aũt ⁊ qeitellí. lDisgdem igit nõ manet phantaſma ínaia. Kniu, — gibiliũ: noͤ ſine phãtaſmate eſt:q̃re ĩtellectui Alios soo nó tangit:ſed fiqdem tale accñs
fi accñs vtíqs erit:per ſe autẽ pꝛimi ſenſiti ut: vñ z alterío qbufdsic(t aĩaliũ:⁊ non fo^ lu5 boib?z hñtib opionẽ ant pꝛudẽtiã Si aũt itellectiuiay alid ꝑtiũ cé non vtiq; icffet muldalíor aialiũ:foꝛte aGtullímostalius. quincq uicoib?:pp id qónóoiatpte féfus bíit.Sp.r.cfragat memoꝛia fic pri?oirit. qii vídit:b dr audiuit aut oídíc fit f entit:qꝛ pP:piP?afít ⁊ pofteri?itpe ſunt. Culꝰqãe⸗ (git coz qifunt gie metmo»ía fit manifeftü: quit qdécut? z phãtaſia ẽ:⁊ füt memozabi/ líap fegdé:quoy épbátafia:fm accfie auté
Pub, Qcfidstfinepbarafia. ¶ Subitabit ãt vtíqs
alíqeppter qd ꝗdem paffionepfite:re vero abſente memoratur qð nó eft pᷣſens. Ma⸗ nifeſtũ eni qm̃ opoꝛtet ĩtelligere talẽ aliquã factam per ſenſum in aĩa c i parte coꝛpoꝛis babẽte ipſam velut picturam quádam paſ⸗ ſionem: cuius dicimus babitum eẽ memo" ría, Factus eni motus impꝛimit velut fi/ guramquandam ſenſibilis ficut ſigillantes anulfe, Ande ⁊ bia gdem q ín motu molto
babét memo ". ram —— $ppterpaffioné:aut ppter ctaté (untton fit
memoꝛia:tãqᷓ; vríqsiaqua fuente icídente motu:⁊ ſigillo:alijs qdcs pp frigida effe; fi
eſt circa memoꝛiam:vtrũ banc memoꝛatur paſſionẽ:autillud a quo facta eſt. Siꝗdem eni eſt hoc abſentium nihil vtíqs rememo⸗ rabit. Si Yo illud quomoófcuticntee:D ne moꝛamur ꝙ nõ ſentimus qð abſens: cfi eft ſile ficut figura aut pictura ĩ nobis ipſiꝰſen/ ſus pꝛopter gd vtiq; erit memoꝛia alterius: ſednon huius ipſius. Agens enĩ memoꝛia fpeculatur banc paſſionẽ hñs:⁊ ſentit bác, Quo mõ igit᷑ nõpᷣ̃ſens memoꝛatur:erit eni viiq; videre non pꝛeſens ⁊ audire. Aut cft vt contigit ⁊ accidit B; vt enĩ ĩ tabula ſcriptũ gial: c anímaleft ⁊ (mago: ídem z vani ipfum eftambo:effetamen nóídem ambo/ rfi: eftconfiderare:4 ficut aial 4 ficut ima gínem:fic ⁊ gð in nobis pbantafima ops ſu⸗ ſcipere:⁊ ipfumalíqd£im ſe eſſe:⁊ alierius phantaſma:ſm ſeipſuʒ ꝗdẽ ſpeculamur vr phantaſma eſt:ĩquãtum vᷣo alterius imago ⁊ memoꝛabile:quare ſenſerit cum agit mo tus ipſius:ſiꝗdem iquantá fr ſe.ſic anima ipſum vt itellígibilealiqd aut phantaſma ví dcturadeffe:fiautemiquantut alteríue: ficutín píctura tãqᷓ; imaginem cófiderat: quítion vídít coꝛiſcum vt cozífci imagítics bec alíapaffto huius fpecnlatíóie: t quádo ficutanitmal vel pictum confiderati aia Dd dem fit vtitellicibile folpm:D auté vt ibi:qꝛ (mago memooabile, £t Balíquando nefct/ mue:factíe nobis in aia buínftmodí motibꝰ abeo quod pꝛius fentímug. Si fm ſenſibi le accidit:⁊ ſieſt memoꝛia:aut non dubita mus quandoqʒ.Aliquanão autẽ accidit in telligere remiſci: qm̃ aliad aualuimus p^ aut vidimus:h autes accidit quando fpc! lans tãqᷓ; ipſuʒ permutetur ⁊ confidcretur ſicut alterius:fit auteʒ aliquãdo ⁊ cõtrariuʒ vtaccidit antiphoꝛentite ⁊ alijs extaſiʒ paf^ ſis. Phantaſmata eni dicebãt vt facta. Vt memoꝛãtes:haũt fit cus alige imaginẽ non tãqᷓ imaginéconflderet:medítaríoneeauté tnemoxía fernótín remifcendo:D aũt nibilẽ alí$ q5 fpeclarí mltotiẽs (icimaginartocs c
6. Cofey
Et remitifcentia : »9z
nó ßm fc. Quid qd£igit eſt memoꝛia ⁊ me:
(mmo. moꝛrari dem̃ eſt:qm̃ pbátafimag vt imagis:
culus phãtaſma hitus:⁊ cuiꝰꝑticule eaꝝ di nobis:qꝛ pꝛimi ſenſitiui ⁊ quo tpe ſentimꝰ.
J — mũ ac w^ CDe reminiſciaũt eft dicere. Pꝛimũ qdes
igit q̃cũqʒ ĩargumẽtatiuis ronibꝰ $a funt: Op5 poné vt exñtia.Noõ.n.ẽ memoꝛie reſũ/ ptio remifcétíancqs acceptio.cũ.n.pmũ ad diſcat aut patiat᷑ nõreſumit mẽoꝛiã n5 vnàá: nulla.n.añ fcá ẽ:neq; ex pꝛicipio accipit:cũ enĩ fact? fuerit hitꝰ ant paſſio:tũc mẽoꝛia ẽ: q̃re c paſſiõe q̃ fit nõĩfit.Adhuc ãt cũ pꝛio fcãẽ i idiuiduo ⁊ vltio:paſſio qdẽ ĩexiſtit iã paticti ⁊ ſcia.Siopʒ vocari fciam hitũ aut paſſionẽ. Nibil aũt pbibet P5 accíie memo rari q̃dãq̃ ſcimꝰ:memoꝛari aũt 65 ſe nõẽ añ fcm̃tpᷣs. Memoꝛat᷑.n.nũc q̃ audiuit:aut vi ditzaut paſſus fuit pus:nõ qð nũc paſſus ẽ memoꝛat᷑ nũc.Ampliꝰmãifeſtũ:qmĩ memo rari ẽ nõnũc reminiſcẽtẽ:ſʒ a pꝛicipio ſentiẽ tẽ aut patiẽtẽ:ſʒ cũ reſumat quã pue babuit Ícia5:aut ſenſuʒ:aut cuiꝰꝗdẽ bitü memoꝛiã diximꝰ: hẽ ⁊ tũcremiſciẽnõeoꝝ q̃ dcã ift auꝗd:mẽoꝛariaũt accidit:⁊ memoꝛiã feat. Neq; hitaq; fimplt:(5 cus añ eẽnt ite ftat: ß ẽ vt ẽ:aut vt nõ Gis.n.diſcẽ ⁊ iuenir ati git eũdẽ idẽ.Opʒ differre remiſciab his: ⁊ ĩ ente pluripꝛicipio d5 er quo addiſcũt re^ miniſci.Cõtigũt aũt reminiſcẽtie: qim apr? nat? é hic motꝰiã poft hũc:ſiꝗdẽ.n.ex ncci tate mãifeſtũ ꝙ cá moueatillo D moticbi£. exíatti ex necitate (5 erofuctudie vtad mul tũ mouebit.Accidit ãt á(dà femel o(uenit/ fc vcloci?q5alioe tultotice motos:vñ qdas femel vídéres magie memozamur dsaltcra multotiẽs. Cuʒ 6 reminifcimur mouemur bʒ quẽdã pnoꝝmotuũ:quouſq; vtiq; mo/ ueamur poſtqᷓ; ille ↄſueuit: vñ z ꝙ ↄñr ve namur:meditantes anũc aut aliquo alío: ⁊ vta ſili:aut a ↄrio:aut ppiquo:pp boc fit rc miniſcẽtia. Motꝰ enĩ hoꝝ:hoꝝ qdé dem: box ãt (il:illogaütpté hñt.Quat reliquuʒ
., Parnü qo motũ eſt poft illud:querũt qdes
igit fic: ⁊ nõ q̃rentes aũt ſic reminiſcunt:cũ boſt alteꝝ motũille fiat:vt aũt 6m multa al
.. lríe factio motibꝰquales diximꝰ fiebat ille.
Nibil aũt opʒ ĩtendere q̃ pcul font qo me
e Inozemur:fs nó qd ꝑꝓpe.Manifeſtuʒ Ccni qp
€ modusaliqualr.dico autẽ qũo oíc ꝙ cõ uẽter nó pergrens neq;ʒ remínífcéezofue "'Idie eni ↄſequunt motus b poft bunc· Et cà igit reminifci voluerit hfaciet:q̃tet acci
pere peicípíus motꝰ:poſt qð ille erit:vñ ci tíffime z optime fiũt a pꝛicipio remiſcẽtie. Sicut eni fc hñt res adiuiceʒ i co ꝙ orir:fic 4 i10t?:4 funt magis remiſcibilia:qͥcũq; oꝛ Auecũqʒ oꝛ dinationẽ bñt aliquã:ſicut matbemarica: q do» att pꝛaue grauiter. CEt ĩ h̊ remiſci differi mas rcut abiterumãddiſcere:qꝛ poffunrquodámo^ "5^ do moueriĩi id qo eft poft paicípim:cüioo "ufa « e ton íspaltudnóadbucrememo:at. zov. "^ toties autẽ tà ꝗdam nó pót remiíci: querẽs autẽ poteft z iuenít:b auté fit multamouée tí:fi moueat b? motuqué »fegtur rce.. ze tinere eni eft ieſſe potẽtiaʒ mouẽtẽ:h̊ auté eſt vterípfo qb?bimotíb? moucaf ficut dem̃ cít.£2 p5 att accept cé pꝛicipiũ ꝑpqð alocis opʒ remiſcialiqũ.Cã auté eft q? ve^ locíter abalíoialíud veniũt:vt a lacte ialbá: abalbo aũt ĩaerẽ:⁊ ab Di humidum:a quo meminit autũni:hanc q̃rens hoꝛã. Cr autẽ vle pꝛĩcipiuʒ ⁊ medium oĩum.Si eni non pꝛius cum ĩ hoc veniatreminiſcet᷑: aut non iam:neq; aliunde; vt ſiꝗs iĩtellexerit:ĩ qbue
L3 05851£5327 . Quo 9b vnoiremiícétría alteri? ducimur.
2.b.g.d.c.5.l.t. Si eni nói.e.remifcit i.t. me minit.boc cnt ad ambo motü cfTe ↄtigit: i
2. 7i.c. i vonóboyalígd qrít i.a. venica. remiſcet᷑:ſi ĩ.i.aut.ʒ.ingrit.Siautẽ non i.a. TWſicſemꝑ.Eius aũt qð ab eodẽ aliqñ ades. meminere:aliqñ atit nõ.cã eft; q2 córigitad plus motũ eẽ ab eodẽ pꝛicipio:vt ab ipᷣo.g.
i.z. aut ĩ.d. Siigit nõ pantiquũ mouet᷑ ĩcon ,... fieri? mouef.tads en nã iã ofüerudo Cfi isst qmltotiée itcllígim^cito remifcímur : ficut | eni nã poft b &:fic ⁊ opatio D. multotiens ti35 fac. £2 ait fici ble q ſunt nã:ſic fit ez nãm:⁊ a foꝛtuna adbucimagíei bío q pcó ſuetudinẽ ſũt:ꝗbꝰnã nõ (ilr ĩeſt:q̃re moueri aliqñ ⁊ ibi c alicubialiterq;: ⁊ cus rerraba£
ide ipſocaſu quoq;:⁊ ꝑph.n.ĩdigeat nomẽ remiſci diſſile quo ſcimus ín illud ſollicita/ mur:remiſci ades igẽ Daccidit mõ. Maxie afiropsco&fcétpe:ant menſura:aut ĩfinite.
Eſt autẽ aliꝗd quo iudicat magie ⁊ mĩus: rõnabile autem ficut ⁊ magnitudies:iĩtellit
enĩ magnas ⁊ ꝓcul nõextẽdẽdo ibi itelligen
tiã ficut viſuʒ dicũt ꝗdã.Et nãqʒ cá nó fint
fit itelliget ſz ꝓpoꝛtionali motn:(üt.n.i ipſa ſiles figure ⁊ mot?.£ no eni differt cá ma^
ioꝛes ĩtelligat:aut qꝛ illa itelligit que mioza:
zx c — — * e cz -——— — 2x9
— — — —
— € €
— RPM s ak eer —
€. 1m 7 t
—— BEC c A ET WES —
De Memoꝛia
oia eni que ĩter mĩoꝛa pꝛopoꝛtionalr:⁊ que memoꝛatiui ds ↄtrarij:ppꝑidqð grauitatem extrateſt autẽ foꝛte ficut t ſpẽbꝰꝓpoꝛtiõoale multam hñt ĩ ſenſibili:⁊ qꝛ neq; a pꝛicipio accípe:6 i ipſoſic ⁊ diſtãtijs. Sic igit (i63 motꝰpñt ĩmanere ſʒ diſſolutiſunt:neqʒ ĩ re g.b.b.e.mouct fac.g.d.ꝓpoꝛtionabile enĩ € miniſcendo facile recte ꝓꝑcedũt. Penitꝰ at 9.8. c.d.g.qd à magis.g.d.qᷓ; ʒ.i.fac ant ſi/ noui c multũ ſenes imemoꝛes ſunt ꝑꝑmo cut.a.g.ad.a.b.ſe hʒ ſic.k.t.ad.t.m.ſe hʒ:ßʒ tũ:hi ꝗdẽ eni ĩ decrementoꝛ:illi ioo ĩ augme⸗ bae ígit fimul mouetur. Sivᷣo ſm.a.ʒ.ʒ.i. — tomulto ſunt:amplius autẽ pueri c vanoſi velit ĩtelligere eiꝗdẽ q.g.b.b.e.filritelliget: ſunt vſqʒ adlõgã etateʒ. ¶ De memoꝛia q^ fed ꝓ.t.c.k.l.m.ĩtelliget:hec enĩ fe hũt: ſcut dem igitur z memoꝛari que fit natura ipo" c.a.ad.b.a.Cũ ígf reí ſi fiat mot? ⁊ tpie:tóc — rum:⁊ que earum que funt aie mcimozan memoꝛiaagit:ſi aũt putet nõ faciẽs memo — aialía: c de reminiſciꝗd ẽ:⁊ qno modo fit: rari:nihil.n.ꝓhibet mentiri:quẽadmodũ z — c ꝓpter quaʒ cãm dictũ eſt. |
vidcrimeimozari nómemosáté.Zlgéteauté — — 3... Zractatu bui? tractat memoꝛia nõ putare:f latere memoꝛatuʒ nó — * N fecüdo incipit perícrutarioe ré eſt:henĩ erat ipm memoꝛari.ſed (i q reífíat hr d | memozatióe cíngfitioe p rememoa? finc coq tꝑis:aut ipfe ſine illo nõreininiſci. Wl] nécoit ꝙ rescópiebéfeaut üt COPS
qvo e tpís odptr ẽꝛaliqñ qdé.n.méfüra no lía fenfus aut future fant; ifte funt rco exiftimabU / uid em meminit ipz: vt qi tertig oic qo tn aliqñ fcc: les:aut pᷣterite:⁊ manifeftü eſt ꝙ rememozatio € in memozitt aliqñ ãt ⁊ mẽſura:ſʒ memoꝛat᷑ qᷓ;uis nómé iſtis:nõ eni vocamus rememoꝛationẽ niſi illi qop ſura.Cõſueuerũteni oícéqr memozát g^ gn att dem:qñtñ nefcit cá ipfi?qfi nõ cognoſcũt memozatoné eft ingfitio ifti? itétióte p volitatét — qᷓ;titatẽ metro. Qð qãẽ igr nõ funttjdé me — facere cá pitarípottabritià:cíó vifus eft qp iueſtiga moꝛatiui z reminiſcitiui ĩ pꝛioꝛibꝰ dem̃ eſt. top rememozatione eít.ppa boi:memozatío aüt €
¶ Differt aũt memoꝛari a reminiſci nõ fo^ — cc icc rs ———
Nullamoiai lum bim tpᷣs:ßz qm̃ ipo ꝗdẽ memoꝛari talo — *&ememozatio aüt oiffert a ofuatióeq: cóferaatío —
Aaueum rum aialiuz ꝑticipãt multa:ſʒ reminiſci nul eft illius qo femp fuít in aia potis fuit cóptebéfus. R
"p ee g ca ate qz reminiicie vrlytieqda:qo ent pal tinua. Iſta igit vᷣtus eft yna ĩ fübto t ouc $5 modit
viditautaudiuít:autaliquidb9patTueftitz — "&emenozario igit eft cognítto ci^qó fuit cognitus fyllogisare remínífcée: eft vt qo pen fm q fuit cognitus poftás cognitio eius fnit abfcifae qb? « deliberatiuum ieft n3 fot accídít. nag oclíberare fylle qdamégpadrcoped — enero. illius cogítationts:c ifta actio € vtus Q0? q̃dã patfio remifcétía qõ ĩtaliphantaſmaũ ſi rememoxarína. T Confideremus igit qd ẽ iſta vus gnũ turbari quoſdãcũ non pñt reminiſci:⁊ ⁊cui oꝛdinis eſt oe vtutibꝰaie:⁊ mamfeftü cft ꝙ eſt valde adhibentes ĩtelligẽtiã:⁊ nóadbücco de virtutibꝰcõpꝛehẽdẽtibꝰres pricularce ĩdiuduas nantcoremínifcinibilomínue ⁊ marie me — ciorioné eíns f; cp fuir fenfatii « imagiati vLie-Te lãcholicis:hos enĩ pbátafmata oüetmqa^ — ná qᷓtitatis quà itellec? cõpꝛebẽait nó cópicbédt xime.Cauſa aũt eius ꝙ nó i ſeipſis eſt remi/ a vtute rememoratiuanõ · n. cõprehẽdit niſi —* niſci:qꝛ ficut piotjcictibue: nóam pli? iipfig —termínatà quá pfenfit « imaginabat nio oi P1 dM M ſiſtere:ſic « reminiſcens z iueſtigãs alÍqO — pic virmtegifta virmseit pricularís:c p ídiget in un co2poale mouet ĩ quo paffio ẽ.AMaxie au — fua actióe vt pcedátillá oue vtatee-f.vtu9 tem turbantur:qbus humiditas fuerit ſtens circa locum ſenſitiuum. Non soa deb — peantcbicatioes in actionc.fxicam" d» manifefti. ri le paufatmota quoufqs ſuperueniat QO qrt ero igois rememozatío cinueftigatio p —2 tur:⁊ recte pꝛocedat motus. Unde ⁊ ire:⁊ rationẽ nó fit nifi pp imagiationé:tii itétio reme d imowcecnmicontramjonerínt:enoncótra^ — raso eapiténóe imaging i ermoragi Ei gi (Is94 T1 ^ " *. x n7 uU € oteria.actto.n. ve T — ; LU j m iter bis nõ eee t e ad —* ue é facé piitare poft ei^abiitiá (rérionérei mage moii! amouẽt:⁊ coparatbec paſſio noibus — re-ciudicar ípfaseé illã itctione qu 41 fe — ⁊ meloãijs:⁊ rõnibᷣus cum per hos fiat ali · ginabat ũt iit gnoꝛ imagoꝛe itétio uc PE qdipfoxim valde. Pauſantibus enĩ ⁊non desir illà intétioné Y pfe aie iet imagics í 4 tonc magis q puse fenticbat. z nAhsedi Mee acciditíterum cantare ⁊ dicere: M cce er Ralrerivoità Yiweaud ART ſunt aũt ⁊ fupioza maior bíjteo. Fd pꝛius irétionéstífta Vt^iuenit ouob? mois doin *
Du eif nam
eius fuerit cõtinua bicet conſeruãs ſi oiuifa oícet re memoratiua:iudicare aũt ꝙ ifta intẽtio eft ifti? uma ginati eſt in hoĩe ín intellectu: qz iudicat ín eo Pm af firmatione ⁊ negationẽ:⁊ ín aialib? rememoratiuis eft (ile actionéilta.n.virt?eft in boie per cogn itioné: 1 ideo inueftigat per rememorationé:ín alis aüt eft nã:⁊ ió rememorát aĩalia:ſʒ nó inueftigát per reme morationẽ.¶ £t ifta vtus ín aialíb^nó bs nomé:« ẽ ílla quà Auicẽ.vocat exiſtimationẽ:⁊ per banc vtuté fugit aial nálíter nocitiua:lʒ nũqᷓ; fenferít ipfa.&üt igit treo actiones triũ vírtutü:quaz ouc funt fixe p Duas res ſimplices:ex qbus cóponit foꝛma cópofita ex cíéquaz. f.rerus vna eft imago rei: 4 ſcða intétio imagints rei.tertía aüt eft vᷣtus cóponés bas duas i / tétíoes adiuicé. in foꝛmis.n.imaginabilibꝰeſt aliꝗd q.ſubm.ſ.lineatio z figura: aligd qfi fozma: « eft in tétío illi? fígure.indiuidui.n.ertra aĩam:qꝛ eft com pofítit accidit ei vt fit in aia fm D:t ꝙ receptio oua rü partiü ex gbus cóponit fit duaꝝ virtutu diuerſa rũ:⁊ ꝙ cópofítio eaz fit tertíe vᷣtutis.Oeclatũ e igit ex D fione D cé tree vᷣtutes:ytutẽ.ſ. que facit pnta/ ri imagine rei:⁊ virtute q facit pfentart itetione illi imaginis: vírtuté que coponit illã intẽtionẽ cti fua imagine:⁊ iõ ínueftigatio per rememoratione com: plctper iftas tres vᷣtutes qñ vnaqueq; eaꝝ facit pae: fentarí ſuũ ꝓpꝛiũ.¶ Et Zlrifto.oeclarat cp ifta vᷣtus rememoratiua eftalía a vtute imagiatiua : «qp funt duo in oiffóne « ſubo per boc: qz qñq; cópiebédim? intétioné foꝛme imaginabilis fine fozma imagiabi/ li:⁊ qñq; copzebédimus foꝛmã abſq; co g» fpoliem? itétione fozme:czió poſſumus retmere malta ĩſiml:⁊ no poffumus imaginari ea: ⁊ íam diximus ꝙ vírtus cóferuatioís « rememoratióís eft ide ín ſubo «ouo Pm modũ.ꝙ igít virtue imaginatiua cõpꝛehẽdit oe fubo eft illad qð píctoz oefcribtt ĩ aricté:t illud qo cõpꝛehẽdit etus rememoratiua eft intẽtio illiꝰ pictu re:⁊ io qo exiſtit in rememoratiua magis eſt ſpũale qᷓ qo exiſtit ĩ vtute imagiatiua:⁊qꝛ actio iftaz dua/ rũ vᷣtutũ in foꝛmis ſenſibilibꝰ eft altera duarũ actio ni aut cõpoſitio aut diuiſio:qñ.n.iã reduxerint foꝛ/ má quá iam fenfit tũc facit copofitione: « boc erit ſi cut diximus qii vtraq; vrus fecerit pfentari vtráqs intétioné fimplice fibt ꝓpꝛiã « copofucrit eae tertía vtus. Diuiſio aüt eft in otffóne rei fenfibilis dũ fue: vit ſenſibilis:⁊ boc erit quádo fentíés fenferit pꝛimo rem extra aĩam:deinde imaginauerit imaginis: oe: inde diſtinxerit diſtinguẽs intétiones illius forme a fuo deſcripto cuius eſt intétio: deĩde recipit ↄſeruãs illud qð diſtinguẽs diſtinxit.ſi igit amiſerit ipm tũc reductio eius erit ſʒ cõpoſitionẽ. ¶ £t qꝛ ifta vᷣtus
eft diuerſax actionũ:ideo bs diuerſa loca in capite:⁊
qꝛ ſentiẽs fentit pᷣmo:deĩde (maginat (maginás:oe inde diſtinguit diſtinguẽs:deĩde recipit coferuás;ne ceſſe eft vt imaginás fit in ozicóte anteriori cerebꝛi⸗ deide cogitans fit in medio:deĩde memoꝛãs ⁊ cófer tiás (n pofteriori cerebzt 4T Et D notü eft fenfui: cus eni cóplexio anterioris cerebꝛi ledet ftatim ledetur imaginatio (lli? hoĩs:⁊ remanet cogitatio z rememo tatio £m fui modus. £t cum mediũ fuerit lefum le det cogitatio.£t cum poſterius memoria: (ó mani feft funt qnqs o:dinee:quoz pᷣmus é coꝛporalis ma gni coꝛticis:⁊ eſt foꝛma fenfibilis extra aiam; fenfus 8t eft cé ift foxme in fenfu cói: « eft pus ordinũ fpüalius.tertíus eft cé eius in virtute imaginatiua ⁊ eft magis piritualis.quartus eft in yirtute viftincti
Et remintícentia
ua. quintus aüt efteé cius in virtute rememoratua:
teft magis fpialis: recipit.n.medallá eius qó dinin »c2ia. có, e,
guut tres tutes a coztice- ([ Z»eclaratiü eft igi£ cui? cé et iſta vᷣtus:⁊ quà fübam bs: q» eftalta ab imagi natiua ⁊ diſtictiua:⁊ ꝙ actio eiꝰ nó cóplet nifi p coi, cattone oíftinguentis ⁊ ifozmátis: aut in cópofitíoe: aut in diuiſione:⁊ oeclaratü eft ꝙ oferuatio eiꝰẽ có; tinuatio effe intétionis fenfibilís n bac virtute fine abícifione: tg» obliuío eft amiſſio eius vel diuiſio:⁊ t» rememoratio eft reductio ci? poltoblitionés:c q»
iucftigatio rememoratióie eft acqfitio cius:z p eit ꝓpꝛiũ boi: ideo »fiderádü eft quo bó rememorat illud qo fenfit t oblitue eft.([- £stcamus iar q» D eft p facere pfentari íntétioné illius reí: cii tus reme moratiua fecerit illã pfentari imaginas faciet pᷣſen⸗ tari foꝛmã illius rei:⁊ diſtinguẽs cóponet intétioné quá diſtinxit « oíuifit:qris cy intétionib? in quas foz/ ma oundit cõponit. Intẽtio fomme igit pfentat a re memoratiua:deſcriptio igit eius pfentat ab imagia/ tiua:⁊ cópofitio itétionis cii ocfcriptióe fit a oifticti ua:c per congregatione iſtarũ tríü virtutum pfetita, tur res oblita apud inueftigationé rememoratio&. Si int fuerit oifficile boi:tüc otínget pp oebHitate alicuius iſtarũ virtuti pp quá oebilítant alie? ifta lefío que accídit quíbufdd vírtutü per quafdas acc dit in maíoríparte faperiori per inferiores. Cl.g. qz imaginatíua leditur per lefioné fenfus «nó ecóuer: fo:tfilr oíftinctiua leditur per leſionẽ imagíinatiue: «nó ecóuerfo : «memoratiua leditur per lefioné oi, ftinctíue ⁊ nó ecóuerfo. illud.n. qó eft magis fpüale ledit per lefíoné cíus qð eft minus fpüale ⁊ nó econ ucrío.£tnó accidit apud cógregatíoné iftarü virtu tui5 pfentatío reí que íam fentiebatur ⁊ eft oblita: etia tn quibuſdã boibus pfentat apud cógregatio nem earus fozme rerü fenfibilii quas nung; fenfit: fs folimodo cus tranflate fuerint oífpónes earum. Sicut narrauit Ariſto.de quodam antíquo q ita ir formabat res tráflatas ad tpm per auditi quas ná qᷓ vidit:⁊ cũ (lle foꝛme expunétabant inueniebant $5 verá diſpõnẽᷣ:⁊ fm büc modii pót imaginari ele; phantẽ qui nüdg fenfit ipm.Et boc accidit boi apud adunationé iftarü trium virtutü: t adunatioeaz fit per aias rónabilé.f.per obediẽtiã earü ad ipſaʒ:quẽ/ admodũ feparatio eaꝝ cft per aiam beftíalé: earus adunatio é valdcoifficílís boi: qes aie beftialis eft in fepatióe cag. Et ídeo ifta adunatio nó accidit ni; (i cogitátib? in folitarus qii abfcidüta fe occupátía fenfus: tüc.n.reuertif fenfus cóis ad adinnádi itae vᷣtutes:⁊ iõ qñq; adunant ifte treo vᷣtutes in fono: t vident mírabilía mũdi:⁊ ét ín oífponib^fitib? (ono. ¶ Etaccidit ſicut.d.Ariſt.ꝙ ifte vᷣtutes nó idigét fe adinuícéin iunamẽto ad pᷣſentandũ illud qð oebue runt pfentare: fs vnaqueq; earü facit pfentari ſuum ppiuum fineadiutorio fut operis : 2 qñq; nó accidit nifi boc per adiutoriũ:⁊ dꝛia iter motũ anie fup par tco rei : t facereillam pfentari&m rememorationes ⁊ iter motũ anie fup partes ret 4 facere illam pfenta ri s ↄſeruationẽ eſt cp motus rememoratiue fuper partes rerũ conſeruandarũ eft mot? cõtinuus:⁊ mo; tus eius ſuꝑ partes reru rememorandarus eft abfei fus « fm tranflationé oe rebus extraneis ad partes reri rememorandarü:q eni rememorat rememo; ratur per ſuuʒ fimile: cin conferuatione nó indige£ boc.motus aüt equalis füper partes rei pfentáde eft conferuatio ⁊ motus rememoratíótg fup partes rei oiii oc mere,
3/dé vide 5*
Quũo bó re, ducit in me moruia,
Illud qð eft magie ſpũa/ le ledik per le ſionem miu? ſpũalis ⁊ nó econtra.
£o imagt nari poſſu⸗ m? q̃ nid vl dimus.
Sidé vides? de aia. CÓ, $» $20,
— —
— — —
— d
fAüorcme^ moráe cótrí ftatur ⁊ oclc «tatur,
rememoráde nó eſt equalis: qꝛ nó eft mot? a fili rei ad rẽ:⁊ iõ ↄſeruatio nobílioz e rememoratiõe.Mo/ tus.n.equalis ↄtinuꝰnobilioꝛ € abſciſo oinierfo. CLirv tus igit repſentatiua vlr pñtat ĩtẽtiones partiuʒ rei ↄſeruãde Pin ↄtinuationẽ:⁊ tũc cõponit eas adiuicẽ diſtinguẽs:⁊ deſcribit cas adinuicẽ imaginans.vtus aüt rememoratiua pfentar ꝑtes reí per motus abſci ſuz nõ otínuü:cintétióes vles nó rememorant nifi fi ünaginationes ↄiunctas cü eis.Et iõ obliuio acr idit in eie ficut accidit ín itétíonibus pticularib?: c teinemoratio é foꝛme facilis reductiõis. Inueſtiga/ tio aüt rememoratiua ẽ formari oifficilís reductio nis. ¶ Foꝛme aũt facilis reductiõis (unt ille d funt apud 9tuté imaginatiuã « fenfus cóem multe coꝛpo ralitatie x modice ſpũalitatis: « foꝛma oifficilis re: ductionis eft multe ſpũalitatis:⁊ pauce cozporalíta tig; foxme.n.multe cozporeitatis morant ous fenfus cõis oiftiguít ſpũalitatẽ eaz a coꝛporalitate:⁊ ſic ac/ cidit ei vt illa foꝛma figat᷑ in eo: « maxie qñ recepit eã pauce coꝛticis.Qũo aũt fit rememoratio ⁊ ĩueſti/ giorememorationis:⁊ in quo differũt a ↄſeruatio gioeclaratü eſt.¶ Hemanet (git ouo dicere.quoꝝ ynugitiq: rememorãs oclectet ⁊ otriftet 15 delecta/ bile zotriftabile nó fínt ín actu. fcóm aüt eit quare qdá bornies funt bone rememorationis: gdà nó: qdà bone »feruatióis ⁊ qdá nõ.¶ Dicamus igit qp rememorans oclectat per rememoratione rez que nó funt in actu:q? illa que iduyerüt fps ad rememo rádi (ant pfentia ín actu « funt necía files rebus re memorádis:q: igit file ret eft cópzebefus in acti ab €oacadít rememorantt oclectatío 4 otriftatio apud illũ:qð accideret ei ft illa res eẽt ĩ actu ; « qfi bs fpes vt illa ree exeat un actu:⁊ eft dfi eet apud aiam pole: qiii qii file rei fuerit:tũc erit res q̃ſi poffibilís vt fit: qii qii aia fuerit rememorãs aliqd per aliqó fenfibi le illi reí ftatís pcipict ꝙ illud qð fenfibile € oe giie illi? qÓ erat ens ui potétía:t qp € pole vtexeati actu: ficut eft pole ꝙ exiit ín actü D file ꝑ qð fuít excita tus fup illã rẽ:⁊ tunc accidit rememoráti oe triftitia aut oc oelectatióe quaft accíderet ei ſi efet in actu. ¶ Bone aüt rememoratióis bó cft tardi motus in ala cui? fígant fenfibilía q tráfíerüt p illa: ille é cu tus cõplexio poftertorís cerebꝛi € retinẽs foꝛmã ofi ftété ín ipfo: eft ille in cut bac pte dñat᷑ ſiccitas mg gis d$ büiditae. oiccitas.n.inata € recipe oífficile z cũ recipit foꝛmã:tũc inata eft retinere eà longo tpe; ecóuerfo oe hũido:⁊ iõ ꝗ hũt cerebꝛũ talis cõplexio nis funt bone rememoratióís.q aũt brit locu dñatũ büiditate nó rememorant:q: foꝛme nó figunt i bu mido:f5 recipit cito:qꝛ hũoꝛ facile recipit foꝛmã:⁊ iõ multe fíccitatis cerebzum eft pauce receptionís;z multe:rememoratíóis; « multe büiditatis € Velocis oferuationie: « multe obliuióis ⁊ difficilis rememo rationis.£t q bs mediã cóplexioné babet bon ↄſer uatíoné x bonas memoriã:⁊ iõ bonítas memorte at tríbuit iuuenibus:⁊ obliuio accidit puerís 2 fenib?: pucríspp humiditatẽ nãlẽ:⁊ fenib? pp hũiditatẽ ac adentales.£t quídam fenes funt bone memorte:qii tfta cóplexío accidétalís nó fuerit oomínans ín eis: Complerío.n. nális fenis eft ſiccitas:⁊ ió ſenex ĩueni/ tur rememorás « nó conferuás: pueri aũt ecõuerſo. Suuenesaüt bit vtráqs. £tbomo rememorat mul toties qð fenfit in pueritía bonarememoratione: q ui pueritia maltam amat fo2mas «miratur multus t eis quapꝛopter figitur (n aſpectu carum; quapzo/ pter difficile amittíteag, - i
¶ De Somno ⁊ Aigilia. JE fónoautesz j| vigilía ↄſiderõ | dácft qdfint.z | vtzaic vL copo ríe pꝛopꝛia fint J| vL'coia. v fi cóla cuí? príctile aic J 5 | vEcozpíe: pp
5 quas cam ifünt aialibꝰ: vtru5 cóicát oia fiml ambob?ípfie; ant alía qdé (ótro;alíao alte ro ſolũ: vel aliagdé nentro: aliavo vtriſq; . Adhuc aũt qdeft ſoõniũ:⁊ ppqua cam oo? mientes iterd qdé fomnia z iterdá at noz velaccidit dé femp ooamictib? fóniate : (5 nó memínerfit: « fi boc fiat: pp quà cõʒ fit. Et vtrũ otigat futura puídere aut nó cõtin gat: ⁊ qualr fiotigat: 7 vtꝝ futura ab bolt ꝓſpiciant᷑ ſolũ:⁊ vtrũagẽda ab boicfoltis: vel quoꝝ demonũ hʒ cãm:⁊ vt nã fiũt yt ab euẽtu. ¶ Pꝛimũ qdẽ tgit h̊ manifeſtũ: qiii circa iddẽ:aĩalis ꝗdeʒ vígilía 1 ſomnꝰ: opponunf.ti. vidct fom? vígilíequedá gem pꝛiuatlo:nã extrema femp ĩalijs ⁊ in nãlibꝰ —* círca iddéfufceptibile vident fleri; reiuſdẽ ams paſſiones cé.oíco afit veluti viſus:cecitas: qu, turpitudo: pulcboítudo: fanítae:cgrítudo: foxtítudo:óbilítae:audít?: z ſurditas. Am pli? aũt ⁊ ec bíe mãifeſtũ: in quo.n.cogn⸗ fcimue vigilantẽ: fn D ⁊ eũ q fomno pit» e S3étíenté.n. vigilare putamue « vigilant t cé: velcogá extrĩſecꝰaliꝗd fentírezvl coy a ín ipfo motuũ aliquẽ.Si $ vigilare inullo | alíocft 45 in eo qð eft ſentite:manifeſtũ am j» |n quo qdé fentíüt boc vigilãt vigilãtia: 1 001 £d mꝛiũt doꝛmiẽtia.Qm̃ aũt neq; aie ppl e c E fentíre neq; coꝛꝑpis:cuiꝰ € potétíaci? Cad i D à o oi fenfus vtactío mot? qdá per co?P aĩe eſt.manifeſtũ qm̃ neqs aie paſſio *5 eft:neqiaiatá coꝛpꝰpon bie c ſentire · ¶ aũt determinatũ fit pꝛiꝰ i alijs de bí q 0l q̃ſi particule aie: ⁊ de nutritiua ꝙ ꝗde ſep⸗ ret ab alijs in coꝛpoibꝰ hñtibus víta. alio? foo nullo finc boc críte, zibáifeft qp au d cũq; víticti anamentí oímínnrtonifqs * —F cipot ſolũ: qm̃i his nõ ẽ fomn?neq$ VIG, ^ — ,, ma velutplatie, Nõn. pũt priculá fenfit e suis Ng q5fi fepabíle:neqs fi nó fepabile pot ^g z fron eteni ⁊ cffe fcpabile c. Su afiriibil c il mía fp vígilet aut ípoozmiar £ 6 eiſdẽ g^ i
m nni a d
Sinis ie;
(e — Td
Part 88
Et reminiſcentia
vtreq; paſſiões he. Neqʒ.n.ſi eft anialhñs ſenſum:botingit neqs dormire neqs vigila re:vtraqʒ.n.paſſio bec circa ſenſum pzímí fenfitíni. Nõ ↄtigit ãt neqʒ altez boy femp ieſſe eidẽ:veluti aliqð genꝰaialiu fp doꝛm rcaut fp vigilare. Ampliꝰquorũcũqʒ ẽali/ qð opꝰpᷣmnãm qi exceſſerittpᷣs in dsto pfit aliꝗd facere velaliqð eoruʒ d pfittpefacere neceffe deficere vt oculos vidẽtes ⁊ geſcẽ faciẽtes D.filr aũt manũ ⁊ aliud oẽ cuiꝰopꝰ aliqðẽ.ſi itaqʒ alicuiꝰopꝰẽ ſentire ⁊ D vtíqs excedat dsto erat tpe potens ſentire ↄtinue deficiet 7 noatmpli? faciet D. Si igit vigila/ rc diffinit᷑ diſſolone ſenſus: 5ríorü Xo boc nQdéalterá neceſſe adeſſe:illud oo nó. Aigi lare aũt eiqð eft doꝛmire ↄriũ: ncció oi al terũ ieſſe neceſſariuʒ vríqs erit doꝛmire.Si lat b?patTio € ſonus:hocaũt ẽ in potétía p
exceſſuʒ.vigilãdi aũt exceſſus qfiqs qdéa
egritudie.qñq; abſq; egritudine fit:q̃te c iv potentia ⁊ diſſolutio ſur erit:nece o€ q ví gilat ↄtigere doꝛmire:ĩpole.n.ſ empagere. ſilr autẽ neq; dormire femp nibil contingit. ¶ S5ón?.n. paffio ſenſitiue prícnleé: vt vin culi ⁊ imobilitas q̃dã.q̃re neceſſe eftoé doꝛ miens b3e fenfitína ꝑticulã. Senſitiuũ att qo pót ſentire ñᷣm actá: agere atit ſenſu pꝛo/ pzíc c fimplripoleé doꝛmiẽtẽ ſił.iõ necíus eft ſomnũ oc5 excitabilẽ eẽ. C Aialia qdes igr pene oĩa ſomno cõicãt ⁊ natabilia z vo latilia ⁊ greſſibilia.Etenĩ gñapiſciuʒ oium ⁊ q̃ marinoꝝ vel malacbíoy vifa fnnt doꝛ⸗ miẽtia ⁊ oiaalia q̃cũqʒ bfit oculos. Eteniʒ q̃ duros hñt oclos mãifeſta entoma ꝙ doꝛ miũt:bꝛenis afit ſoni funr oig, Jõqʒ latebũt vtíqs qdã mltotiẽs vtꝝ ꝑticipaãt fono vł nõ. eoꝝ ꝗdẽq̃ durã hñt teſtã £5 fen(ns qdé nfi d fcm é mãifeſtũ fi doꝛmiũt ficní veriſilis deã róca fuadebit. ( ( Qð adé igit (ono prí cípátoiaaialía manifeſtũ cr bíe:co.n. qp cít fenfus hꝛe diffinit aial: fenfus aütmo qde5 alíquo imobilítaté z velut viculũ ſonũ cfic dicimus:ſolonẽ afit remítfionéas vigilias.
Pluatarũ at nullã ꝗdẽ pole cóicarenentra
bay paſſionũ.nã fine fenfu (i exiſtit neq; fc nus neq; vigilia:ꝗbꝰyo ieft ſenſus ⁊ trífta tí ⁊gauderẽ.ꝗbꝰ vo b ⁊ ↄcupiſcẽtia. Plã tis ãt nihil boy icft. CSignũõt qm̃ op?
"n i ſuũ facit nutritiua ꝑticula i doꝛmẽdo mag
S vigilãdo:nutriunt᷑ aũt 7 augent᷑ tũc ma gie tanqᷓ; nibil egẽtia ad D ſenſũ. ¶ Quare S dormiũt ⁊ vígilót aialig ⁊ pp qiẽ quẽdõ
fenfum velálee fi pp plee'fiderádá. Qm̃ Voq̃da aialiũ hñt fenfus oce; qdd át nó bür vt viſuʒ.tactũ aũt ⁊ guſtũ oia bfit nifi fi qo aialiũ ĩperfectũ:dem ẽ aũt oc bío i bío q̃ de gia. Smpoleaát fimplr q̃licũq; fenfu fentí Teg»oo?mítaial.manífe"gri orb? neci icé cádé paffioné iuocato fóno;ná fi buic ꝗdẽ: buic o nõ:hac doꝛmiẽs ſentiet. Báripole €. Qm̃ dt exiſtit fs vnũquẽq; fenfus:bqdé aliad ꝑpꝛiũ:illud vo aligd coe. Pꝛopꝛiuʒ qdé velut viſui videre: anditní ãt audire:⁊ alije£s eũdẽ modũ.Eſt ãt q̃dã ⁊ cóíe potẽ/ tiaq̃ ſegt oẽs:qꝛ ⁊ qð videt ⁊ andit ſentit: uo.n.viſu gdeʒ viderqii videt:⁊ iudicat. Itaq; ⁊ por diſcernere: qm̃ alia ꝗdẽ dulcia ſt ab albis:nec viſu nec guſtu: nec ambobꝰ: hß qdà cói ꝑticula oĩum ſenſitinoꝝ. TR C q^ dá fenfue vnue pricipale fenfitinG vná cé aut ſenſui gnĩs cuiuſſibet alteꝝ velut font colorie.bát fil tactiuo maxie exiſtit: B qdé n. ſeꝑat ab alije ſẽſitiuis:alia vᷣo ad Difepa bilia. Dcm̃ẽ ãt de his qocata rbeorematí^ bꝰ. Mãiſeſtũ igf qiii b?eftpaffio vigilia ⁊ ſonꝰ. Pꝛopt qð oib?ieft aĩalibꝰ.nã tact? fo Ineoib?iett.fi.n.ieo g ocealiqd patiat (cu fue fieret oozmitio iconcnice.fi gb?nsncce ri€q5 pole éggere fi l'alíquo mó bos vocare filz imobiles crífté:5riti.n.roabili? accidit eis qs fil'qefcé. €) ucadmós afitnüc oíccm? tóabilt fcb5 7 ð eis. Nã cá pꝛicipale alioꝝ oĩuʒ ſenſitiuoꝝ ⁊ adqð tẽdunt alia patíant aliꝗd:cõpatinec̃iũ ⁊ relíq oia. Illoꝝ afir cũ aliad ipotée ſit ñ nece ẽ D ipotce fieri. Ma nifeſtũ aũt eſt ex pluribꝰ:qm nõin ſenſu fine opone eẽ « nó vti ipſis fon? C: nʒ in nó poffe fentíre. 183 7 mãifeſte i aic oefectioib?rale qdaccidit:ipotétía.n.fenfuá aic oefectío é: fiüit ar c atméríeqdab?. zImpli?ár qb?vene ín colloappbcdunt ifenfibilee fíüt:6 ipoté tía vſus:nʒ t fenfitíuo:ns p q̃uis cã 6 qué admodũ nũc dem̃ eft in pꝛio quo fentít aia. Cuʒ.n.bᷣꝗdẽ ĩpotẽs fuerit:neceẽ ⁊ oia fen ſitiua ipotétía eẽ ſentire:cũ illo o illoꝝ ali^ ꝗd nõeſt hᷣnece. ¶ Pꝛopt quá vocã doꝛ mire accidit ⁊ cuiꝰpaſſio fit dicẽdũ. Et qim vo modi ſũtplescãrũ:nã ⁊ ꝙcuigra ⁊ q vñ pzicipitimot? z màs ⁊ róné cát cé bici mue. ¶ Pꝛimũ dé igit qm̃ nám dicimu⸗ grabꝰ facẽ.haũt bonũ aliqð:qetẽ pᷣo omni qð natũ C mouericũ nõpoſſit femp ⁊ ↄtiue mouericũ delectatione: neciã eẽ atqs vᷣtilẽ: fono vopp — coaptãt metapboꝛs Il»
£^ 5 finglie
td BDe Somno em M panc:tanq; reges ſit: quare pp ſalutẽ aĩaliũ ^ tíoad ventae.ibtivo pimutaf ⁊ in ſanguineʒ | li iacuc. exiſtit. Aigilia vo finie. Naʒ ſentire ⁊ ſape — Tvtit ^ vadit ad pꝛicipiũ. Acm̃ẽ at de bien nuu Seiresóa. oibꝰ eſt finis ꝗbꝰ ĩeſt alteꝝ cog:optia.n.bec big q̃ oc nutrimẽto. Nũc aũt repetᷣdũ ẽ de finis vo optünꝰ: ꝙ ãt neciũ vnicuiqz aialiũ ipſis b? gra vt pꝛicipia mot? ſpeculemur dire jeffe ſon dico aut ex ſuppone necitatẽ qi — qd patíéte pticũla ſenſitiua accidit vígilía Bu | ſi aial erit hñũs ſuã nãm exnecitate gdáciicé — fón?. Nõ.n.ẽ ſõnus Gliberipotétia ſenſitiui | UM Cauſa mate Ops: bia erfitib?aliacrifté.(L21mpli?aür vt dem̃ c. JEteniamétia ⁊ fuffocatio alid bU COEM ralisóns — Gl motu ⁊ actu in cozpib?adueniétib?acc^ — aieocfecttofac b? ipotétíó. jas.n.facta fnit M i . üitvigilare t oozmírcaialib?poft boom. — pbátafia qbufdáaic ofcctü patictib fortit. AUI EDAM Alijs qdéígit anialib?qucadmodáünóbüiti Dgdéigitaliqs bsoubítarionc. $9t.ni.otlgat AUOD bue fanguiné exiſtimãdũ ẽ cãs eẽ velea(dé obdoꝛmire.defectũ aĩe patiẽteʒ orimglt - IA vi'vt;ppoztíóalee. &águínéo bfitib?que q; ſonũ eẽ cpbantafma « multa ftit Q diciu i qdé hoibꝰ:q̃re ex bíeoib?fpeculandá. £256 — qaioocfecerfit cq vifi funt mootut ce es. TRE E Jãẽ igit (enfue pzicipitifit abeadé preaialé« bueoib? candé roné eẽ opinãdũ cft. (L5 : JA MM buseadmot?gdéorermiatüépo?ialje. vt diximus nõẽ ſonꝰ oĩs ĩpotentia tá LU MEA Ipſa.n.triũ ocfmiatozélocogqmiedi?ca/ — 6er vaporatióc circa nutrim̃tũ paſſio x : —900000 Zditdue pit: ⁊ vorſuʒ vẽtris. Bũtibꝰ gaẽ igit (águt Nece.n.qð euaporatuʒ ẽ pulſum quoutqs WE AD Dmgwatc pere Qcircacorpe.f2ia.n.britíafanguint umpelu deide ↄuerti ⁊ ꝑmutariſic etin ERE M mou. — coibfit:z pꝛicipiũ motꝰ⁊ ſenſus pꝛicipalis Calidũ vocuiuſcũq; auialítíad fupiora "hh EC ROLE bític ẽ. z1f»ot?gdé igit ⁊ pũs mãifeſtũ:qm̃ tuz eſt ferri. Cũ aũt in ſuꝑioribꝰ locis mul TURAE UE pꝛicipiũ zoio refrígeratioteé b; reſpirare — fueritfilitez reuerti£ferturqs ocozfu5 € t€ —9000— afit ⁊ hũido rcfrígerarí: aa ſalutẽ eius ꝗ ẽ in uertẽdo ꝓpellit calorẽ:⁊iõ maxie fiũt for dt M a £5d" bacprícnla caloríe n3 adepta €. Dicet᷑ autẽ nia nutrimẽto. Nã repẽte tunc multa hüidi MUR M I mo? inso" F7 de ipa poſteaß;ʒ ſe nõ hñtibꝰ vᷣo ſanguinẽ tas ⁊coꝛpulẽtia ſurſuʒ ſert᷑ ↄſtans qdé gra AA bins, entomie c nófüfcipictib?fpiippostíóog uat « facit doꝛmire.Cũ vo fluxit deoꝛſum lí plátat? ſpũs ĩflãs ⁊ reſidẽs videt. Palaʒ — reuertée repcllitcalozem : tic fitſonus ——. " afit in bío q (üt rotala. puta veſpis apibꝰ: ⁊ aial doꝛmit. (L &ignusa(it boy c fónifera: gig | ub |] niufcío:z Qcqsb9 ſunt.Om̃ autẽ mouere oia.n.⁊ grauedinẽ capitis faciunt pot ⸗ a alígd cfacerefineroborenóépolereigoré — cibi vt opiũ ⁊ mádragora vinũ ⁊ loliũ c q n i afit fac ſpũs detẽtio:⁊ ſpirãtibꝰ qdẽ q̃ defo deoꝛſuʒ ferunt ⁊ ꝗ doꝛmitant b vñr pati P CM MEER foríe:nórefpirátíb"aütq cóplátarasíó ⁊bõ — nópfitleuarecaput ⁊ palpebzae c pofteac ug, —90 bãtia alata vñr:cũmoueant᷑ attractiõe ſpũs batis maxietalis ſõnus. Ziulra.n.Qacibie WW offendétíaad ſuccitoriuʒ rotaioꝝ Mouet — cuaporatío.(L Zimpli?atit ex laborib? qbul icm ril aũtoẽ aliquo ſenſu factoalienoinpziofenfi dã.nã laboꝛ gðcolliqtiuũ.colliꝗtiuũ vo Rcs | tíno. i3oo € (ón? ⁊ vigilia paffio hꝰ ꝑtis in quẽadmodũ nutrimẽtũ idígeftü fino fig — — ! quoloco qdé ⁊ índpticolapziafítfón? ei — dá ſit.CEtegritudines qaʒ. Quẽaamʒ zer j; I
|a ilía manifeſtũ. Aouent᷑ aũt ꝗgdaʒ dũ doꝛ illud iddẽ facifit q̃cũqz a (upfinitatib? cali" TREE tniá c facit multa d vicilantid fu nõtñ die ⁊ büidie:vtaccidit febzicitatib?atq5 le^ a [m
WEE abfqs pbátaftmate ⁊ aliquo ſenſu:ſõniũ.n.ẽ tbargícíe. ¶ Ampiiꝰ autẽ pprlactae:pern — J
ABA MU quodámófenfatus. . Dðm aũt eſt poſtea de n.doꝛimiũt vebem̃ter:eo ꝙ nutrimet io? | ^ WAR ipfis: qtii vᷣo fónía memorant erpgefactís — fos fert oC Sign dt ꝙ magnitudo fus iu vigil vᷣo actꝰ nõ memorant᷑ dem̃ € ĩ ꝓbleu excedit iferlora ín pꝛia tate eo d tici cui CPI £idheia tflatie, Cõſequẽs aũt ẽ his q̃ dicta ſũt p augmẽtũ. ¶ Pꝛopt banc vocõʒepi Ert TAE | (ont ^^^: tranfireqb? factis « vñ pzicipit paffióiefit — fiũt. Sile.n.ẽ fón?cpilepfie: c € quoc? i A l ^ "^ wígiládí c oonicdí. Palã itaq; qm̃ neciũ ſõnus epilepſia:⁊iõaccidit multis pꝛici es
| aialícfi fenfus béat: tác palo nutráütitüfufi huiꝰpaſſiõis doꝛmiẽtibꝰ:⁊ bounitroo x bn
pere z augmérá. flutrimétusaüréoib?ep capiunt:vigilãtes adt nó 976 aũt m — tremus his qdé q̃ ſanguinẽ hñt ſanguisnã. ſpũs ſurſuʒ deſcẽdẽdorurſuʒ — — bíeiood fanguine nóbfit ppoztioale.JLoc? acit: abus coartat porfi: quã reſꝑu an. Ser. ess Vo fanguis vᷣene:haꝝ ãt pꝛicipiũcoꝛ:palaʒ X (L'Sjopuertenóconferüt vína: eqs [ ifl ãt qð o1 ex anotomijs zacforíeqóigrigre bus.Differt.n. níbil forſan pfo dícii.fpà ico diẽte alimẽto infufcepriualocafiteaporg nutrices:tʒ ops bibere aq̃ticũ Ion ^c |
T] ,
"m t ar ng Pg oz
7 vigilia
moſum. nvinũ:hᷣaũt magisnigrũ. Ita Xo
ſuꝑiora plena funt nutrimẽto puerie ꝙ fep.
méfib?neqs vertüt collũ:quẽadmodũeniʒ
embꝛijs:ſurſuz fert hũiditas multa. Roõna
bile aũt bác paffioné cé cãʒ q̃reqeſcũt ĩ ma^ tricibꝰ embꝛia pꝛimũ. ¶ Et iõ amatoꝛes fó ni ꝗoccultas hñt venae: nani c magna ca pita hñtes:naʒ hoꝝ vene anguſte vr nó faci lc defluat q̃ deſcẽdit hũiditas. Nanoſis vo magnaq; capita hñtibꝰſurſuʒ ipetus mult? ⁊ euapoꝛatio fit.manifeſtas vᷣo venas ha/ bẽtes nó fonolctippamplitaditié venaꝝ:ni ſi aliqᷓ; aliã paſſionẽ babuerit 5ríd:neqs mc lãcholici. Infrigidatꝰ.n.ẽ loc?intus:qrc nó fit ipſis mltítdo euaporatiõis:ꝑꝑea c cda. ces dñr exñtes: quéadimod(i.n. nullo fruen tía afficiunt eis coꝛpa:nigra o cholera cit nãlr frigida fit ⁊ nutritiuũ locuʒ frigidũ fa^ cit ⁊ alias ꝑticulas vbicũq; poteftate exiſtit b$fupfluítas. (£2 uarc manifeſtũ cr bie d dicta ſunt:qm̃ (omi? c(t qdá ↄuentꝰcaloris itrínfcc? c nãlis recipzocatío pp pdictá cau fam. Jõ motue mult?oozmíérie. vit atit oc ficit ifrigida£: ⁊ pp frígiditaté ocidunt pat pebꝛe:⁊ fupiora qdé infrigidant᷑ z exterío^ ra:ĩteriora Vo ⁊ iferíora calida velutq̃ cir/ ca pedes ⁊ q̃ itrinſecꝰ. £2.uáds vtíqs ou^ bitabit alíge qꝛ poft cibũ foꝛtiſſimus fit fo^ nue eſt ſoniferũ vinũ:⁊ alía hscaliditateʒ bñtia. Eſt aũt nó rõnabile ſõnũ effe ĩfrigida tionẽ:cãs afit doꝛmiendi calidas. ¶ VUtrũ à baccidat:qꝛquẽadmodũ véter c vacu? fit calíduse, Repletio vo ifrigidat pp motus fic ⁊ q icapite pori:⁊ locaifrigidant ſurſuʒ lata euaporatiõe. C UVel quégdmodus pfu fio calido ſubito tremo: fit: ⁊ ibi aſcendẽte caliditate:caliditas ↄgeſta ĩfrigidat: ⁊ q'fs nãm calidum facít langueſcere ac ſecedere. (C Ampliꝰaũtmulto ĩcidẽte nutrimento g calo: ſubleuat qnéadmod( ígníe ipofitie lí gníoifrígidat quoufqs oígerat. &it.n.(ón? quẽadmodũ dcm̃ẽ:dũ coꝛpulẽtũ ſurſuʒ fer tura caliditate ꝑ venas ad caput:cũ vᷣo am⸗ pli? nópotfint:6 ĩ multitudicexcedit eleua/ tũ iteꝝ repellit᷑: ⁊ ðoꝛſũ fluit:iõ cadũt hoĩes fübtracto calore ꝗ ſurſuʒ ferebat, Solũ.n. aialíá rectũ ⁊ icidẽs qdé deſipiẽtiã fac:poſt modũ vophãtaſiam.¶ Ael dicte ꝗdẽ nũc ſolones ↄtigẽtes ſũt vt fiarifridarío qnimo € ppzi? loc? eftq círca cereby quẽadmodũ ciii Cínalije. (T €) ium voqͥ in coꝛpe frigi dimmũ cereb: ñ bitib? wo Qequalct buic
ꝑs. Quẽadmoaũ igit᷑bũidũqð euaporata ſol caliditate cũ venerit aã fi upmuʒ loc pp
fridítaté ſuã ĩfrigidat:⁊ ogcftü So2f 15 fer£ factũ rurſus aq̃ Sic íncleuatióc ftf uz calí.
diadcerebꝝ ſuꝑũui gdécuaporarío ín fleg ima redigitur:⁊ tócararrí virer capite fieri⸗ nutritiua Vo nócgrotarína deoꝛſum fert ogelta ⁊ refrigerat cal5. 21d ifrigidadü o: nó facile ſuſcipiẽdũ euaporationé fert ⁊ tenuitas 7 anguftía círca cercbz vẽarũ. In frigidatiõis gdé $ becé cá qᷓ;qᷓ; euaporatio trãſcẽᷣdat caliditatẽ. CÆxpgifcunt aft cuʒ digeſtio facta fuerit: ⁊ obtinueru q̃ ipacta fuerit caliditas i angufto imlra ab co q9 cír" cüftabat: oífcreti fnerit co»pulentíoo fane guíe atq5 puriffim?. ££ (t aGt tenníffin?adé fanguie « puriffim? g i capite:denſi * T tarbídtffim?q iiferíorib?ptib?. €? io s6t fam. guinis pzicipiis fic ocri cft h:⁊ ialijeé coa. IDoyatit qĩcoꝛdis vrrifqs thalamiscõis:q medi? quor vterq; fufcipiter vrraqs vena: & Cr ca Q vocat magra: q̃ adoꝛti. In me^ dío vofit diſcretio:h̊ oiffiniregdem oc bie Aioꝑ ſᷣmonũ ouenicti?é.€2 uíaXo fit marie fanguig poft nutríméti oblationes ĩdiſcretꝰ fon?fit quonfqs fecernat (angnío: B qdépu
riſſimũ farfam:illud ᷣo turbidiſſimũ oco».
ſum:cuʒ vob fucrit exp ſcunt abſolutaex
gnoſcimꝰ aliqd.Si itaqʒ vfus: viſus viſio: z audit? audire; « oinc ſenſus ſentire: cóia dr füt ſenſuũ velut figura ⁊ mo tue ⁊ magnitudo ⁊ alía b9:ant ppzía velnt coloz:fót^:fapoz:i potétía atit fnnt oia clau déría « doꝛmiẽtia videre. €3ílraát ⁊ ínreli qemáifeftá qi n g fenfu fonit ſentimꝰ. At oo ns opione: nó.n.folü aduẽiẽs ofcim?cé boics o equá &albá vcl pulcbs quor opio (inc fenfu ní^ bil vriq5 oicer:meqs o reqs falfo. In (ónis ãt aiaʒ accidit h face. Sir, n.qm̃ boézz qii
qm nó fentim? qcás i fónte.no.
Ká efficicna *igilic,
De ſomno
albus eſt:qð eſt adueniẽs videmur videre. Ampliꝰpoſt ſõnũ aliꝗd alið ĩtelligimꝰquẽ/ admodũ ĩ vigilãdo ſentiẽtes aliꝗd.de eo.n. qð (cntim?:fepe c intelligimꝰaliꝗd:ſicut ⁊
ín ſonijs pᷣer phãtaſmata alia aliqñ ĩtelligi/
iue. Uidebit aũt alicui h̊ ſi quis adhibẽat mẽtẽ ⁊ tẽtet memorare ſurgẽs:iã oo gda5.
vidcrunt ſõnia b?:vclut q vñr ſᷣm memora
tiui pᷣceptũ ponere d ꝓponunt᷑:accidit eni eis aliud qd pter ſoniuʒ ponere ante oculos. phãtaſma.Quare mãifeſtũ qm̃ neq ſõniũ
... oéq9ín fónte phãtaſma:⁊ qmitelligim? q̃ opione opinabamur. Palã aũt óbie eniti
fie iĩtãtũ qm̃ eodẽ quo vigilãtes i egritudi/ nibꝰdecipimur bíddé ín ſonijs facit paſſio/ nẽ. Et ſanis qdé ⁊ ſciẽtibꝰ. Cuʒ ſol pedalis vidcteé:6 ſiue iddẽ fiuc diuerſuʒ phãtaſti/ cũ aic ⁊ ſenſitiuũ:nihilominꝰ nõ fit abſq; ví dere ⁊ ſentire aliꝗd pᷣter vidẽ:ſentire.n.pᷣ ter audire vidẽt veꝝ aligd ⁊ audiẽũ:neq̃qᷓ; tñ id qð arbítrat. In ſõno afit nihil poſitũ ẽ nibil videre atq; audire neq; oino fentírce. $ nó vidct ver. mihilaũt pati ſenſuʒ nõẽ ve⸗ rus; ßcõtingit ⁊ vífuspatíalígd v alios ſen fue: fingulü ait hoꝝ quẽadmodũ vigilanti adiacet qdẽ quodãmõ ſenſui:nõ ſic ãt vt vf gilãt.Et qñqʒ qdéopio dic:qm̃ falſuʒ qué admodũ vigilde. qiqs o detinet᷑ ⁊ (egtur pbátaftma. £2.6 qdé igit nó € opinátía neqs itclligétíepatfioDqo vocam? ſõniare mani (cft. ¶ Sʒ neq; fcntientie fimplr: videre n. vtíqs « audíre fümplr:Gqualrop5 z£Pm qué modá ↄſiderãdũ. Ponat᷑ à qp t maní feſtũ ẽ ꝙ ⁊ féfitiui paffio ſigdẽ ⁊ fón?. Nõ .n.alicuĩqdẽ aiali alij vni ĩeſt ſõnus:alij o
alicui ſõniare 6 eidẽ.Qm̃ vo oc phantaſia
in eis q̃ oc aia dcm̃ eſt:⁊ẽ gdé idẽ ſenſitiuo: phãtaſticũ eẽ ãt fenfitíuo ⁊ phãtaſtico alte rá.J£ ft air phãtaſia qa fenfu ſᷣʒ acti fit mo tug, Sõniũ vophãtaſma qðdã videt eſſe. Nã qð in (óno phãtaſma ſoniũ dicimꝰ ſiue ſimpir ſiue quodãmõ fcm̃:mãifeſtũ ꝗdẽ qp fenfitiuí € fóníare: hꝰ aũtßm ꝙ phãtaſticũ. Quid aũt eſt (óníus: 7 qũo fit ex his q circa fónus.accídunt maxie vtiqʒ ſpeculabimur. Sxéübilía.n.&im ſingulũ ſenſitiuũ nobis effi ciunt ſenſuʒ: ⁊ q̃ fit ab eis paſſio nó ſolũ icít ſenſitiuis duz ſenſus agunt: ſz ⁊ ous abeũt. Silr.n paſſio i his:⁊ in his d ferunt videt eẽ:etenĩ in latis eoꝙ mouit nó vlteriꝰↄtigẽ⸗ tc mouent. Nã qð motum fecit mouit aerẽ quẽdã rurfuebícmot? alíá: c hitaqʒ mõ
quoufqs dé ſtet facit qð motũ ⁊ in aere ⁊ in hũidis.Silrãt opʒ opinari b ꝛinaltera/ tiõe. nã ꝙ tale fem̃ éacalido prímus calefa^ cit ⁊ Doiftribuít vſqʒ ad pꝛincipiũ.q̃re ⁊ in
uo eſt ſentire:qm̃ ẽ alteratio qdà q P5 actũ enſus:nece eſt hᷣaccidere:iõ paſſioẽ nó fo" lus ſentiẽtibꝰ in ſenſitiuis (cd qcfcétib? c in ꝓfundo ⁊ ſuꝑficietenꝰ. Palã ãt cũ ↄtinue ſentiamꝰaliꝗd.Trãaſferetibꝰ.n.ſᷣm fenfum. feat paſſio velut oc fole ad tencbzae. Ziccí^ dit.n.nihil vídé pp adbuc ſubſiſtẽtẽ motus ín oculteglumie: ⁊ ſi ad vnü colorẽ multo tꝑe aſpiciamus aut albuʒ aut viridẽ eiuſdẽ modi vídcfad qðcũqʒ vifus ꝑpmutemꝰ:⁊ ft ad ſolẽ ꝓſpiciẽtes vt aliqð fplédidii ↄcluſe rimꝰ obferuatib? qdé videt᷑ Ps directionẽ q̃ accidit viſum vidẽ pꝛimũ qdé b9coloré do nec ꝑmutet᷑ puniceuʒ:deide ín purpureum quouſqʒĩ nigrũ veniat coloré ⁊ euaneſcat. Et abhis q̃ mouent᷑ aut ꝑmutantur velut fiuminib?: marie ãt ab bie q̃ citiſſime fluũt. vident.n.gefcétía moueri. Fiũt aũt ⁊ ama gnis ſonis obfurdefcétee. Fiũt aũt ⁊ a vali dis odoribꝰ difficile odorátce. filia bec ita/ qs manifeſte accidũt D mó. O» at ſenſitiua
cito « modicas dias ſentiũt: fignficftpis —— fpeculío accídít: oe qtio eodẽ inſiſtẽs vtíqs
cófiderabtt pꝛiꝰ « oubitabítaliqe.Sil'át cy (pfo manifeſtuʒ:qm̃ quéadmiós vifus patí£ fic « facitalíqd. In fpeculíe.n.valdc puríe cus méftruíe lupuenientibꝰmulieres infpt^ ciant in fpeculá fit ſuꝑficies ſpeculi ficit nu bes ſanguinea. Et ſiqdẽ nouũ fit ſpeculum nó facile eſt abſtergere hmoõi maculã.ſi vᷣo vetꝰfacile. Cã vo vt diximꝰ qui nó folus vf fue patítalíqd abacre:f5 ⁊ fac aligd ⁊ mo⸗ uerquéadmom ſplẽdida. Nã viſus ſplẽdi⸗ doy ⁊ hñtiuʒ colorẽ:oculi qãẽ igit ronabf^
q̃libet coꝛꝑis:etenĩ nã exiſtũt pleni vcnaru Jõ cũ fiũt mẽſtrua ppturbaríoné ⁊ flegma nã ſanguineãnobis qdẽ que oculis dꝛia W^ certa ẽ ieſt ãt.nãeadẽ nã (cmie ⁊ méftria^ tionis. Aer quoqs mouet abipfis € vA
cit talé velut ipfc patit:b Yo fpccili fi upfí
crean. — onẽ pp c ab⸗ nẽ eẽ acria tactá ⁊ tãqᷓ; cxterſi —2*
Poir cq ide
Early Euro
4 vigi
latíottes. Mũditia oo máifefta fit q̃liſcũqʒ ſit. Hõ exeundivo celcriter ex nouis ſpecule cãeſt ꝙ purũ fit « planſſerpit.n.phs in ꝓfunduʒ:⁊ oino magis intalibꝰ:nãco qdẽ ꝙ puꝝ eſtĩi ꝓfundũ:eo aũt ꝙ plant oi:ín ve teribꝰ o no ĩmanet:qm̃ no fir ſubijt macu la6 ſuꝑficietenꝰmagis.QOm̃quidẽ igit ⁊ a pote ointije fit motꝰ:⁊ qm̃ celerce funt fen
9.7 ꝙ nõſolũ patit᷑ fs —— coloꝝ fenfi tiuũ manifeſtũex his. ¶ Atteſtant᷑ ãt bíe q dicta funt ⁊ q̃ circa vina ⁊ à circa pulmẽta eueniũt/ Nã qð pᷣparatũẽ oleũcito accipit ꝓxioꝝ odores:⁊ vina boc (ps patiunt. Nõ folti.n.coz d itmitttinf velcõmiſcent᷑ (sco q̃ ꝓpe vafa ponunt᷑ vt'nafcunt recipiũt odo res. Adeã voq̃ ex pꝛincipioẽ ↄñderatio uc ponat. vati qdé qð cx his q̃ dicta ſũt ps: qyrecedéte ſenſibili extriſecꝰ ĩmanẽt ſimula cbzà à ſenſibilia funt. (7 Adbuc aũt ꝙ faci le decipimurcirca ſenſus:cũin paffioib?erí ſtimus:alij aũt ĩ alijs velutitrepidusĩtimo rez quiamat in amore ita vtvideatamodi ca ſilitudine:hic adé boſteʒ vidẽ:ille vᷣo oí lectũ:⁊ h̊ vtiqʒ dito patfibilioz gs fuerit:tan toa minori ſilitudie videt. Eodẽ vᷣo móz ín ira: ⁊ ĩ oĩbꝰ ↄcupiſcẽtijs facile decipiunt oẽg:⁊ magie qᷓ;tocũq; ia patfionib? magie füerítit. Jõ ⁊ febzicítatib? ircerdüaialia vrir ín paríctib?a triodíca filitudic lineaꝝ cõpo/ fitay: c hi adẽ aliqñ decertãt in paſſiõibꝰſic vt ſi nõ vebemẽẽter laborár nó lateat qm̃ fal ſuz · ꝙ ſi maioꝛ ſitpaſſio ⁊ mouent᷑ ad ipſa. Cãxvo vtbaccidár hᷣeſt:qm̃ nóPmeádé hotẽtiã iudicatqð pꝛicipale ẽ ⁊ quo phãta ſmata fiũt. CPoc vo ſignũẽ:qm̃ videt fol pedalis.ↄdicit ãt aliud alíad ſepead pbáta^ ſiã ⁊ ꝑmutatiõe digitoꝝ vnũ ono vidct: at^ t nõ dicimus:qm̃ duo.dignioꝛ.n tactu vi^ fug, i o eẽttactꝰ ſolus iudicaremꝰ vnus
— -
i ouo. (L Mentiẽdiãt Cá qii nó ſolũcũ fenfi wer bile monctappentaliber: 6 « cá fenfueípe quéadnióm c 8.
moueat ſi codẽ mõmouet᷑ ſenſibili. Zicoãt velut terra videt᷑nauigan
tib?rouerioftmotuet viſus abalio. Ex big
tags mãifeſtũ qm nõ ſolũ invigiládomor? mulachꝛis fifit: c q̃ extriſecꝰ:⁊ q̃ i coꝛpe fant: ét qfi fit patio b d vocatfón? «ma^ Gla:tücappet ſub oe repellunt onm opané enftie c itelligctíaertermírarit : qmóadmo
fürta magnũ ignẽ mioꝛ:⁊triſtitie roble Aattões puc iuxtã magnas. Dũ oo geſcum
T'pnatantguafiriulgcbza: nocte ovo pp v3:
pean Books, Copyright € 2011 ProQuest LLC.
lia adn cationẽ ꝑticulariũ fenfuá ⁊ ipotétiá agendi coꝙ abexterioribꝰadid qð iteri? é fiũt colo. rie reflexio:ad pꝛicipiũ ſenſus referunt «fi^ Unt maifeſti ſedata curbatióc.£2 ps ãt opi⸗ ritaq; modicas vᷣtigies q̃ in flumib? referũ tut fic motũ vnicuiq; ficri ↄtinue:ſ epe ꝗdẽ filce.fepe Vo diſſolutas in alias figuras pp repulſionẽ. Jõ poft nutrimẽtũ:⁊ oio exñti bus teneris velut puen nõ fiũt ſonia. APul⸗ tus.n.motꝰeſt ꝑpeãq̃ ep nutriméto ẽcoliqi Le s —— in hũido fi vehemẽter ueat asqñq; nullũ appet idolũ: afís?oo appet ade diſtoꝛtũ aut Wide bpcar. dde modiqᷓ; fitzq fi qefcat pura. « máifefta ido la:fic ⁊ in doꝛmiẽdo pbátaftma « relig mo^ teg paenítita fimulacbzie : iterdá qdé cái veberétío fir q oíct?eft motꝰextermiatur oino: interdũ vᷣo ↄturbate apꝑẽt viſiões c mõſtruoſe:hec deteriora fónia velut melan cholicis ⁊ febꝛicitãtibꝰ⁊ viriolérie Oẽs.n. b? paſſiões cũ ſpumoſe (int imltá faciüt mo t& t turbatíoné. fedato aũt ⁊ diſcreto (águt ne in bñtibꝰ (anguíné ↄſeruat ſimulachꝛoꝝ motꝰab vnoquoq; ſenſuũ valida facit form nia ⁊ appere ⁊ videri: ꝑpea qdẽ quea viſu befcrünt videre:ppea wo d abaudítn audi rc. Silr aũt ⁊ abalijs ſenſitiuis: ex co eni qp inde pgredit mor?ad pꝛicipiuʒ pntaf vide ⁊ audíre ⁊ fentíre.£2 uíaát vifüe iterdü vi det moueríq ij mouet᷑ vrofrim?: ⁊ q»tacr? duos motꝰannunciat co g vn ono vidcf; f2ino.n.q5ab vnoquoq; féfu oic pzicípiti nifi ali?oignio2 5dicat. Zippetqdé (git fépe putat aürnófemp q9appet : fiq3 ol(tdicat nó detineat:vel ctía5 moueat pprío motu, Quẽ idmõmvo diximꝰ ꝙ aliq ppalíds paf ſionẽ facile decipiũt ita dẽmiẽies bp fónü ⁊ qꝛ mouẽt ſenſitiua alta accitía círca fen ſum:q̃re modicã büefititudiné vidct illud. Cũ.n.doꝛmiuerit ocícédére plurimo fágut ncad pꝛicipiũ ↄdeſcẽdunt ⁊ mouẽt q ĩſunt motus:biꝗdẽ ptãte:illi voactu. Sic aũt fe hñt vti motu.h qdé ſuꝑnatat ex ipfo motꝰ. Si vwocoꝛrũpat᷑ D ⁊ b: adinuicẽ taqs fc ba; bẽt:quẽadmõʒ factíramult'afcédéteetnág líquefacto faleita ifantptáte.cedéte oq. pbíbcaragüt cfoluto ín eriguoreliquofag: guine ſenſitiuis mouctib?britee filimdincs quéadmoós in nubibꝰq̃ ſiles dñr boib?z ce. tauris ctoꝑmutata: bor quté vnũqðq; (c: dem̃eſt relige cq in actu ſimulachrũ Et abeũte vo eſt verũ dicẽ:qm̃ Bate corífc?:fs: Com̃. 21
zoptcr quid aliq no (omniát p to tá vitá fua»
M OOo"
nõ eſt coriſcus:cũ afit fenticbat non dicebat coriſcũ:ꝙ ppꝛiũ ⁊ ꝙ diiudicabat:ſed pb il luʒ coriſcũ veꝝ.Qð itaq; ſentiẽdo oíccé Dr ſinõ oino detineat᷑ a ſanguie:quẽadmoduʒ fentiẽs hᷣmouet a motib?q (unti ſenſitiuis. Et videt᷑ gdé ſile ipᷣmeẽ qð veꝝeſt ⁊ tãta fónipotétiag facit hᷣlatere.Quẽadmõz igi tur fique lateat (appofit?oígit?oculotnófo lũ appebit:h̊ putabit eẽ ouo qð eft vnũ. Sivo nõ lateat apꝑebit ꝗdẽ:nõ putabit ãt: fic cin ſonis:ſi (catíat ꝗdẽ qii doꝛmit c paf ſionẽ i q̃ ẽ ſenſus doꝛmitiõis:appet qdé oic qi vidct qdẽ ĩ ipᷣo vtCoriſcꝰ:nõẽ aũt (co. riſcꝰ:ſepe.n.doꝛmiẽdo oic aliꝗdin aia: qui. fónius é qoappct. Sivo lateat qm̃ doꝛmit níbil 5dicit pbatafic; Q» afit véra oícim?: 2. quot fant motꝰphãtaſtici i ſenſitiuis:mãife ſtũ eſt.Siqs attẽdẽs téter memorare q pa^ timur doꝛmiẽtes qdẽ ⁊ exꝑgefacti:iterduʒ n.q̃ appét idola doꝛmiẽti aſpiciet exꝑgefa/ ctus eẽ motꝰin ſenſitinis.Quibuſdaz.n.iu nioꝝ ⁊ oino ꝓſpiciẽtibꝰ fi fint tenebꝛe idola apparet piutaꝗ monené ita vt veleutfreqn ter tímentce.fy bíe ítaqs vniuerſis ops fyl logisareg eft foni phãtaſma qdé aliqð ⁊ infóno. Nã q̃ mõ icta (untídolano (üt ſõ/ nia:neqʒ ſiqd aliud (enfib?folud vidct: Sʒ nʒ qð ĩſono pbátafma oc. Nã pꝛimuʒ qdẽ aliqb? accidit ⁊ ſentire aliquo mõ ⁊ ſonos Tlumẽ ⁊ faporce ⁊ tactũ lãguide ꝗdẽ ce lut óloge. Jõ.n. itt doꝛmiẽdo reſpiciẽtes c mox excitati:qð ocbílr videbãt lume lucer ne doꝛmiẽtes vt arbitrabant᷑ exꝑgefacti fta. titm co&uerát:qm lucerne erat: 7 gallo: c can ocbilr audiẽtes vocc erpergcfactico/ gnouerũt máífefte. £o uid Xo ^ rñdẽt iter rogatí:otigit.n; t vigilare ⁊ doꝛmire ſimpli citer altero exñte ⁊ alteꝝ alíquo nõ ĩeẽ:quo ruz nullũ ſoniũ dðm Sʒ neq; q̃cũq; ade in ſono fiũt vᷣe ĩtelligẽtie ppt pbantafimata: phãtaſmaqð eſta motu ſimulachꝛoꝝ ctun dormẽdo fit ⁊ineo qi doꝛmit:hᷣ̊eſt ſoniuz. ¶ 3àvo ꝗbuſdãaccidit et nullũ fóniu5 vie. deriti vita: rarũ qdẽ b? cft:accídíttíi: his gãẽ oino pſeuerant:abuſdã vo multam Duectioctátc accidítci pꝛimũ nullũ fónus viderit. ¶ Cãʒ aũt qte nó fít: filealigd opʒ
arbitrari:qm̃ neqʒ qui poſt cibũ doꝛmitaue rit negʒ pueris fit ſoͤni.quibuſcũqʒ.n.hoc
mõ coſiſtit nã ita vt multa aſcẽdat euapora tío in ſupiorẽ loeũ veliteꝝ deoꝛſuʒ lata facit
multitudinẽ mor »uenichter iſtis nullũop
De ſomno
paret phãtaſma: pdeunte ait etate nihilin· couemeẽs eſt appere ſõnia.mutatione eni ali qua facta velᷣm etatẽ velᷣm patfionem nc ceſſariũ accidere ↄtrarietatẽ hanc. Eduinatie vod in ſõnis fit
⁊ 7 of accíderea ſonis neqʒ »te^ Nx. nere idoneũ:neq; fuadcri. H3 Exlq oce qdem vel plures exiſti tant bérc alíquas fignificatio neʒ ſon pᷣſtat aliqué finẽ tàq» ab experiẽtia dcm̃. Et ꝙ de ꝗbuſdã in ſom nis fit oimiatío noefticredibile. bét.n. alíqs rónc. Jõ ⁊ de alijs fónjefilr vtíq5 quis ar". bitrabit;nullas vᷣo ronabilẽc ãm videreßm quã vtiqs fiat boc occrederc facit · Nã deũ qdeʒ eſſe mittétes cũ alia irróiabilitatez no optimis ⁊ pzndétítfimío: 6 buſſibet mitte rcicóuenicecft.ablata oo quea oco cá nul la alian videt᷑ ↄueniẽs cé cà. ¶ De bie d clt ca erculeas colũnas ⁊ q̃ in boriſtene put dcrealiá fup nfas videt᷑eẽ pzudérià ĩuenire originez boy. Neceſſe igit ſonia velcauſas cffe vel ſigna eoꝝ que fiũt aut accũtia vłoia vel aliq̃ eoꝝ vel vnũ fol. Dico aũt cãʒ qdẽ vt lunam defectus ſolis:⁊ labor febꝛis.ſi⸗ gnũ vᷣo defectus ſtellaʒ ſubitrare:aſperita⸗ tcm vo lingue fcbziédi;accidée vo aliquo ambulante ocficere ſolẽ neqʒ.nſignũ deli⸗ ciendi hᷣeſt:neqʒ cã:neqʒ defectus ambulã dí. Ideo accidẽtiũ nulluʒ neqʒ femp fit nee q5 vt multũ. Sũt crgo ſoͤnioꝝ bec qdẽ cae & figrta veluteoꝝ que circacoꝛpus accidũt · Dicunt qaẽ c medicoꝝ groſſit qm̃ opoꝛ tet valde intendere ſomnijs cõueniens cenis
c(t fic exiſtimare: ⁊ artíficibueafic ↄſideran tibus alígd pbarirafmaribue.1Ha5 quite oíc motuenifimagni fuerint ⁊ valde ſoꝛtes larent ſecus maiores q in vígiládo ſunt mo tus:in doꝛmiendo aũt ri(i. paruí eteni ma
gie viden£effe:manifeftus aũter bio que fl vi fónija accidát frequéter.Zlrbítramur.n.fül guracadere actonitrua fieri : paruis ſonis "
auríbue facti. f£t mellc c duicibus lapon bua perfiui tenui flegmare ocfiücnte: c 9m bulate perignẽ ⁊ calefierí vebemẽter: par⸗ uo calore circa quafdà partce facto:exꝑge. factíe aáttanitefta bocmodo fc Dabo qreqii omniũ parua pzincípia manife quoníd c egritudinũ ⁊ aliarum ad * que in coꝛporibꝰ oicuntficrí: a » ergo:qui neceffaríus becin one — —
co ꝙpᷣparata ſit rutſus ⁊ —* phataſmatibus nocturnis. S
"s nij vidétitticqsfignüneqs ——
Avigilia — moueat aqua vel aerẽ hoc aliud mouit ⁊ qe
dam quidem que in ſomnijs phantaſmata cãs eẽ ꝓpꝛioꝝ actuũ cuiuſſibet nó e(Lirróna bile.quẽadmodũ.n.debẽtes agere in actio/ nibus exñtes aut oliʒ agentes ſepe recta his fomnia ĩtuemur ⁊ agimꝰ. £c aũt qm̃ pᷣpa ratus exiſtit motus a diurnis inchoationibꝰ ſic rurſus neceſſariũ cft coe q in fomno ſunt motuecé frequéteroíurnoy pꝛĩcipiũ actu itelligentia in ic ergo ↄtigit fomuíoy q̃dã figna ⁊ cãs eſſe: plurime vo accñtibus aſſimilant᷑ maxime vttrãſcẽdẽtia oia: c quoꝝ nõ eſt oꝛigo in nobis:ſed de na⸗ üalí bello ⁊ de his dj ꝓcul accidunt ſunt: oe his eni eodẽ mõ ſe hꝛe veriſile eſt velutqti memoꝛdti de aliquo cótingit boc faetũ efle. Quid enĩ ꝓhibet z in ſomis:ita magis aũt
. veriſile multa hs accidẽ. Quẽadmodũ igit neq; meminiſſe oc aliquo neqs ſignuʒ neq;
cã accidẽdi ipftrsfic nec (bí poft euentũ fom
maꝛrideo ⁊ mlrafomutortió eucnific €3 yn« tomataenineqs ſꝑneq; vr frequéter fiuntz oino aũt qm̃ ⁊ alioꝝ aĩaliũ quedó ſomniãt: adeo vríqs mitfano erunt ſomnia:neq; fa⸗ cta ſunt huius gr̃a Seimonia tamẽ:nõ eni
deimonia:nõ diuina enĩ.Signũ atc: valdc
eni (tültiboice pᷣuidẽtes ſunt ⁊ recte ſomni antco:tánd$ des no imittẽte. Sʒ quorũcuqʒ q̃ ĩ loquax nã eſt ⁊ melancholica:multimo/ dae viſiões vidẽt:eo enij ꝙ m plurima ⁊ multifaria moueantcũtheotematibus exi ſtentibus in his:ſic quidẽ rapiunt cótenden tes.nã quẽadmodũ ⁊ oi ſi mlta iacias aleas diſꝑiter iacis:⁊ in his boc accidit.Qm̃ autẽ nõ euen iũt multa ſomnioꝝ nibilicoueniens neq; enieoꝝ que in coꝛꝑibus funt ſignoꝛuʒ ⁊ celeſtiũ velut aquarũ ⁊ vẽtoꝛũ.ſi eui ali? vehemẽtioriſto accíditmor?a quo futuro
. nó figni multa o(ultà bene d fert eroe
dicbar diſſoluta (fit pp alíae pígniozceicbo ationce. £2 itio eni oénó fit qð futurũ erat
neqʒ idẽ qð erat qo futurũ erat: vérür q^ dé pricipíaotcédfd c£ a ꝗbus nó pfecta für: c.
fiana « fignata (tt becaliquozü q non (unt.
2: 85e bio o ſomnijs que nõ huiuſmodi ha⸗
vellacigycl magnitudinibug: velborů gaẽ
ttibíilino tis iribue in ſeipſis principia q ia
dét fónía:nífi pᷣuiſũ fíat abaccrirestale vtiqʒ
etat njasto:qui vt iclt Eoemo-idola be^ ſluroncscauſons Quẽadmodũ enĩ c qs
397 fcéteilloaccidit huiuſmõi moiũ pdire víqs
adaligdillo qo mouit nõpñte:ſic nibil pbí bct motũ aliqué ⁊ ſenſum pertingere víqs
adaiaefomniantes aqbueilleidoia facit z.—
defluxiones:⁊ quafcüqs ꝑtingẽtes ↄtingit magis ſenſibiles eſſe nocte: eo ꝙ que in oic deferunt:diſſoluunt magis. Pilus eni fine turbatione aer noctis co g ſilctioꝛes ſint ro ctest ⁊ in coꝛpe facere feníuspp ſomnuʒ.iõ ⁊Tparuos motus itrinſecos doꝛmiẽtes feme
tire magis d$ vigilátes.br po motue phan ...
taſmata facũt:er qbůs pzcaident fntura oc buinfmodi; z idco accidit patfio bec abnflí ber cio pꝛudẽtiſſimis.in ole vríqs eni fierẽt t fapicutibuefi deus effet mitte. fic autem verifimilcquorlibet pzenidere.natn intelli gentia hoꝛũ nócft curfeaffccta:fcd rand oc ſerta ⁊ vacua aboibue ⁊ mota Pris mouée dueitur. ¶ fera quidẽ extatici puidér cau ſa eſt quoniam pꝛopꝛij motus no infeſtant: ſedlonge pꝛoijciuntur:extraneos igitur ma xime fentiunt. Quoſdã aũt rectc fomniátes effc notos oc notte mazime pᷣuidere accidit cogo notimaxime po ſe inuicẽ follicitifütz quéadmod( p:ocul entee maxie cogno(cüt 2 fentiunt:fic z motus:notioꝛũ eni notio" res funt motus. Zf»clacbolíci anté pꝛopter vehementiã:quẽadmodũ iacientes loge be ne coniectant:⁊ ꝓpter permutationeʒ cito babítum imaginant ipft. € uemadinodiis enim pbilcgidi poemata: cqui furiofi fnnt babita fimilia oicunt z intelligant veluti voc nerem « verem z fíccopulantadíd qð lon ge. Amplius aut pꝛopter vebementiam nó repellitor eoꝛũ motus ab alio motu. Zirtifí^ cioſiſſimus autem iudexeſt ſomnioꝛuʒ quí poteſt ſimilitudines in ſpicere.recta eni ſom nij iudicare cuiuſq; eft. Dico aũt ſimilitudi hes quoniaz ſimilia accidunt phantaſmata eio que in aquis funt idolis fícut ⁊ pꝛius di imme. Ibi vero ſimultus fiat morus nó fi rmülfitapparítíor idola veríe : pꝛomptus vero crit emphaſes ludicare:qui poteſt cito ipfpiccre ⁊ fentírebiffipata ⁊ diſtoꝛta ido» eum:quoniã eft hominis velequi aut cu⸗ luſcũq;: « tbi itaqs aliquid poreft (imiliter ſomnium.hic motus enim impedit rectum. ſomnium.Quid quidem igitur eſt (omnug ⁊ fomnifi: pꝛopter quam cauſam vrrüqs boy fit. Amplius autẽ ⁊ occa quc ít (om^ nis diuinatione eſt dictumeſt ·
cx aialib^ pétalterá iſtax duaʒ vtutum aut ytrãq; · ¶ Sonus cni ⁊ vigilia ofcribunt mltis rhodis;o2 ent qp ſomnus eft fenfus in po* no rez exi ſtentiũ. dormiẽs enĩ videt:tſi comedat t'potet 7 fem tat p oce gng fenfus. UVigilia ãt eft ſenſus im actu. Et ex bocappet g» ſomnus eft: pꝛiuatio vigilie:quod eni eft ín po" eft pᷣuatio c? qð eſt in actu.Et ſenſus q eft in potẽtia in ſõno qñq; cõtingit vt exeat in actus in ſomnijs veris. pᷣnũciatiuis mirabiliũ:⁊ tũe ſen ſus qui eft in po* exit nobilioꝛ ſenſu q eft in acti; fenfuo aüt qui eft ín po" fi fuerit falus eft vilis: ſenſus in actu eft nobilio2 eo. ¶ £t vz ficut oic Ziri gp fenfus, actualíseft corpalis:⁊ potẽtialis eft fpintualis. Co2/ poralis aũt cft nobílioz aptid fentiés coz pale Spũa⸗ lig yo eft nobilíoz apud. cópiebédée ſpũale:ſimptex qut ſpũalis eft nobiliorcozpalizz fenfus fpialíe non
folüimó ĩuenit ín fóno:fs etíà in vigilia apo 2grcga: tione cadunanoné triũ vtutuʒ:ſicut diximus pꝛius. ¶ Et ex his duabꝰ ðſcriptiõ ibꝰ appet qp he due tu tes fuot eedẽ in fubto «oue fa modũ ⁊ diffonẽ:⁊q⸗ (ibm eaz eft vtue fenfibil cõpꝛehẽdẽs:⁊ c» ũt cões ale ⁊ cozpí.actio enĩ ale fenfibilis eft cóís aie «cozpis qꝛ nõ agit nifi p inſtra:⁊ appet qp nó o5 attribui ntfi tuti fenfus cóis ex D qo dico. Impole ẽ eni vt attri⸗ buant vtuti nutritiue.plãte.n.nõ brit foníü cũ nõ ha beát coptebéffone: cu nó attribuat aie nõ cõpꝛehẽ ſiue remãet vt attribuat aie ↄphẽſiue « irronabili. didL.ri.(rrónabile doꝛmit:⁊ qꝛ atal doꝛmiẽs nó caret in ſono aliq oc iftrís ſenſus:aut iſtris motusz cus D —— irneds uouet:fcun?g» cá in fono eft q»có piebedes fenfibilía receſſit ab inſtris illis ad interi? Copie. ([ Et qꝛ declatũ eft ín libꝛo oe aia bíc cé vtu⸗ tẽ ſenſibilẽ cóem oi ſenſuũ que iudicat diuerſitatẽ ⁊ mltitudinẽ ſẽſibiliũ:ſcimꝰq illõ qð receſſit ab iſtis n(Wtie.eft fenfus cõis:⁊ a» quiditas ſõni eſt ĩtroitus TO vtut! fenfibílís cõis tn coꝛp ⁊ a» vigilia e(t mo/ tus ifti? etutl ad fua iftfa cx cotp?. (T £t iõ fonus de feríbít ita:ꝙ eſt qes mot? c ap vigilia eft cõtinuatio mot^:zile Fmo magis oemrat aditate fomni d$ me dictqiiraüt fónue cft itroit? fenfus cõis ad. iteriug coxmesaniferuá cft. £t ſignũ e? eſt:qꝛ vigiláti ac; cidit file.f.q» tráfeüt p ipm fenfibilia t nó Cópteben dit ea:⁊ 5 erit ci cogitauerit miaxie de aliq:tũc enis :ognoícüt iftra aie fenfibilis:ciducüt cóem fenfum. ad ĩterius coꝛꝑis:⁊ ad adiuuãdũ cogitatiuã.vᷣtus eni. cogitatiua viget dpud getẽ alioz ſenſuũ: ⁊ is cõpꝛe/ hẽdit bó ín ſoͤno futura nó i vigilia:⁊ ifta vtus cogi/ tatíua iuuat pᷣſentãdo illó q9 bs oc imagine illiꝰ rei «colat ipſaz ĩmaginatiua:vt fit pfens i yeso tiua itetio.n.d copzebedit p cogitatione e fpital:s D. nó accidit alicui atalfü:nífi boi:q? nó bit ttells: trf tóprebédüt ocfcripnóes coitices reram. Et ec énztráfeüt p nocitiuũ t no cadüt ⁊ p vtile ⁊ nõ ãrũt ipm«(T £t etiã oefcribitfónus fic g»eft ligamẽ ti vᷣtutũ ⁊ »firmatio eaꝝ:⁊ ꝙ vigilia eft diſolo vtu⸗ tii ⁊ debilitas cain vigilia cnt q: fenfus vtũt iſttis accidit ei oiffolut a fuisiftris pp fatigatione 4 oebi/ —— mr eft sbícódés bác tutes accidit ei Vt: er CHE (Ta7 vtutũ:q; acgrüt per-ipfus foztitue dinẽ:⁊ qꝛ ſta fatigatio accidit 5 —— — trinſecis. U · g a laboze « ab aligideo brit inonũ UI.
deſcriptione ſoni⁊ cii ifta eft deſcriptio foni. ops v
o€ aial bits fónü beat vigiliã. ¶ Sebilitas ent accit
aialib? necio:f5 nó codé mó.qdà enĩ aĩalia brit qnas
fenfus:t ifta brit ſonũ « vigilià pfecter letitiã «tru
ſtitiã:⁊ appetitũ ꝑfecte:⁊ Qdaá brir altioꝛẽ ſenſũ:⁊ ifta
biit ſonũ:ſʒ nó ín oibꝰvtutibꝰꝛcũ no béant vigiliã in,
eis. Et no eft pubii p pfectus fonus ⁊ gaudiũ nó in
ueniunt nift i britib? fenfü ces pfectus.f.i alalibus
bütib^gnqs ſẽſus:qꝛ ilta carét qbuſda iftoz fenfu
£tii oo2miit.Clgicec? « ſurdus ⁊ hᷣn.ẽ acciitale no
nãle «ifti rio caret ſẽſu cõi:ſʒ ifttíe p q (efus cõis VM, ex uir (od
det féfibilia.([. £t adã ofcrip'erüt fonu cp € ullo qð pcícriptio
fit p debilitatẽ vtutũ ſẽſibiliũ: ⁊ nõ ois fon? fit ex oc
bilitate vᷣtutũ ſenſibiliũ:fit.n.maxĩe a cogitatione in
alid re qi ſẽſuscõis pfüdat ad ad (anádii cogita":
t no p oebilítaté otíngété:imo actio ei? tũc ct alus,
vytutibꝰ foxtíoz ẽ qi vigilia. (T. Et figni eigp vrutes
féfibiles3bBt apo fonü itere:q2 bo qfi cogitauertt
ín alid reoifficili mágie otigit ei lonꝰ iõ qp qbufdas
Part 89
boib accidit file moti-(.pp oebilítaté vtutü extrife
Caz ⁊ p vins vtutü itrifecay i Copiebédedo nobilía
videdo ſpũalia exũtia i müdo:ficágelos «.cclos 4 óit
alia:q? fenfue cófs eno" é wn^calíoé mlteé.n.vn"f€ edu 7,
fus:q? cõpꝛebẽcdit oia féfibilia qnas:t:eft młti:qꝛ bet mom di
mlta iftfa.fvoculü;naree ⁊ aurce;ziftó fentico € ſubʒ 5, aic
fóni vigilic:z eft vlc mitis vtutib? fen(unanife". o; eia id^
eft git g fon? « vigilia otinét mltas vtatce vrutus
aialiũ · Et ideo oícit: Axꝝ.ꝙ nece é vt bo (it edlio itcr
bas ouas ytutes:cnó oclínetplus ad vná ds ad alíá:
qri ſi óclinauerit mag! ad fónii.$ aps bebetabíi aia
tiftra nàlia.qb"agit;z ft —— j cor
rüpentvtutee citra nalia:mantfe"eft (git ex b cui? ipic
tut! aie ẽ (on? c vigilia. ¶ £t gꝛ ifta vtus necio het Dr. j.
fubs ppui illo eft mẽbꝛũ in q éifta vt pſcrutãdũ
eſt oc D mẽbꝛo ad ſit.Dicamꝰ igit qó1à declatũ € ſu
peri ꝙ féfus cote € in code: c qp cerebꝛũ € vni iftro
rũ cõplẽtiũ bácactóes $5 tꝑamẽtũ exũs icon cu ita
ſit:⁊ fon" ittoit? cõis fenfus iiteri?cotpis.máife" €
q pn" it mor? ẽ ĩ vigilíaa code « fínis ei? ad cere.
brũ. 3n fono 3t pn" eẽ a cerebꝛo ⁊ fínie ad coz: um.
reí vitate pn^ ei? Í vtroq; € a coide:fs cerebꝛũ eft cá
Efóno quod mõ trag! d i vigiliae virvtrũq; iſtoꝝ €
cá i h:ſʒ coꝛ eft pᷣ cã 4 cerebꝛũ ſcða:hec igr duo mé:
bra cões bit has duas vtutes q̃re igi accidit D ouo«
bus bis mẽbrig appebit €x D qó dico:cũ.n.fuerit po
ſitũ ꝙ cã oi$ ct qð accit oi aiali é calm aut fridnm:
aut hũidũ aut fícci:aut cópofitü e eisic pofuerim"
qfón? € itrott fefüs cóis ad mẽbꝛũ qð ẽ féfuü pu s
2 fubs fenfupcóis E calm nále;máife" eft ep (ón^fi
preceffus calidi nalis «ctione ei ad fui pn" qo €
coz, mot"eni nó accídit cozpinifi &m qpcft motus in
fubto:t io tutes nó mouent nifi £m fuü ſubm: ⁊ cũ
B pecfati eft pp 3ctio calidi nãlis ad itéri"co:pie ac
cidirp fuit 2rii:q5€ fridũ ⁊ hũidũ:quẽadmodũ €F^.
páfío « mot'ad cx accidit ei p caloꝛẽ 4 ficcitaté nece.
eft vt nõ accidat ei D aceiis apo fori nifi pp fridus.
a hũidũ donant in cérebzo:t vigilia accidit pP cali tin
eni inatà € oppiláre vías calidi nat i ycrus c nchute
1 pbibet fpis in venicdo ad (na iftra ppa4ic nübce.
p ad egrrinfécam.
Mts L2 r'u
7 vigila
tif in minoꝛẽ quátitaté:tió elntũ frigidi eft mino: ris quãtitatis q5 alia:⁊ teftat q» frigiditas ⁊ bumidi tas faciat ſonũ cft illð qð accidít in multitudinc fo» ni qii comedit bó frigida « büida: t boc accũs accio dit ſpiritui nali ex ouob^quoz é oígeftio cibi i cere bꝛo ⁊ coide.ícóm aüt eft fatigatíod accidit ín iftis feníus caloꝛi náli.Cíbus eni qii altcra£ in fanguine: cuius colamétiü fuerit ad coz.ocide ad vnüqóqs mé bꝛũ co1pie fin ↄueniẽtiã ibit ad cerebzü td qð oue; nit cif. pe hũida « frida:c qñ mẽbꝛis aduenerit nu trimentũ bücfiüt «ifrídát mag) d5 añ:⁊ mayie mé; bii gó nãlr eft frigidi «büídü: ió od cibꝰ qñq; oU gerit calm nãle paaí ét a cibo:⁊ hũefit « ifridat ét: nutnimétü.n.yno mó € fíle «alio mó e diſſile.Et fit £tià i mẽbꝛis p occoctioné vapoꝛis groſſi:ex qb? tur: bat ípüsaialisnálie:tgrauat ⁊ mouet 3cte ad. ſuũ pn" qð eft coz 1 ſic fit fon" necio:t qꝛ cerebꝛũ eft fri/ gidũ « büidi ⁊ oẽ mẽbꝛũ ledif i maíozi pre p elntũ 9 in coorat4ó fón? in maioꝛi pte fit a cerebꝛo cus et ꝙ coz i ula boa. f.nutrimét ifridatur calo? ei^; t cii ifrigidabít oebilitabi£ actio ei^ i cerebzo i alis méb2ís.&Sóon" igit accidít necío ꝑpðbilitatẽ cerebꝛi 4 cõdis:⁊vtrũq; illoꝝ € cá i Obilitate fuí cõꝑis:lʒ cere bꝛũ i D ſit foꝛtioꝛcã ppcóplexíoné eiꝰ:⁊ cà Obilitat] eoꝝ é oigeftio cibi:⁊ iõ aial dõmit dũ cíb^é i oigeftio ne: excitat qñ oigeftio cóplebit.tüc eni curat.caloz nãlis cx illa hũiditate ⁊ vapozib? « mouct in. venis «neruis ad et coꝛpꝰ:⁊ fic fít vigila ad e coꝛpꝰ:e fic vigilia: ctio caloꝛis nãlis in hoꝛa oigeftionis bét alti cãʒ:aĩa eni q? eft vna vno mó ⁊ mlta alio mõ:iõ bet in iſtis vᷣtutibꝰ opationé p ogregationé eog:cus igit necia fuerit flbi alij actio reducct iftra qb^vrit ín alysactióib? ad iſtã actioné vt vigeat i illa actio/ ne:⁊ io caloz nál'apó oigeftóes cibi rcuertít ad actio né vtut] nutritiucic D erít i ĩterioꝛi pte cópis. £t ifta eft vna cãꝝ pp defít fón" cx fatígatiócibs eni ouas cie:jz vna ẽ giic iſtiꝰ:qm̃ qii caló nal fuerit fpfus 4 oíminut? p motũ i loco « motũ cõpꝛehẽſiõis.ſ.ſen fus ſtati aia moucbit ip5 i pfundii co:pís vt agat p illũ in reltqas poftréi nutrimẽti:⁊ ficaugmétat ſuba c? «acqntalíad alíud toco ci? Q5 € oíffolutü ab eo. Cã át (coa € ꝙ qti mot" fpferit caloꝛẽ nãlẽ:tũc calo? remittet ⁊ dimiuet caggrauabit pp frig^: fic abit ad fuü pn" vt expellat a fe cõplexionẽ accídété 6» nue igit iuuãs nàlf accidit pp tráímutationé calor! nãlis in q;titate ⁊ q̃litate. n cibo eni tráfmatat per bu" « frí".3n fatigatióe aũt trálmutat p diminutio né büidi «fridí.dre aüt accidit D aiali cft pp necíta (ébec.n.coipaq: ð neGitatc accidit eis facigatio ⁊ la bo: apud motũ nutriunt:t ió idigét (óno pp getẽ ⁊ necitatẽ nutrimẽti.Ecõuerſo coꝛpibꝰ celeftib^.tlla eni qꝛ nó fatigãt n5 nutriũt ri ĩdigẽt ſono.¶ Quid igit fit ſonꝰ:⁊ cul pti ate attribuit ⁊ cui mébzo cõpo ris:⁊ qo ⁊ q̃re declatũ eft: poft [5 determinãdũ oe nã fóniog t 9 eft fui giis oe cópzebéfionib? oinís
nó acqrunt ꝑacaſitionẽ bois. (1. Zwcam? igi£ ꝙ iſta rũ cop:ebéfionu q̃dã dñr fónia:c qd diuinationes
⁊ q̃dã ppbcne:t qdá hoies negãt iſta:⁊ dicũt ea acci dere caíu.fs negare ea eft negare ſenſata.⁊ maxie ne gare vera fóníanllo-nbó eft q nó viderit fóniii ꝙ
nõ enücíauerit ei aliq futuꝝ:⁊ cũ bó expimtauerit
mltotiẽs videbit ꝙ D nó accídit cafu : (s eentiali: tille alie cõpꝛehẽſides:lz no fint viſe:tñ füt valo fa; moſe:⁊ea à fant famofa apo oẽs:aut füt necía £5 to»
tũ:aut fm pté Impole neſt yt famofus fit falíus £5
totu: ferro be iftis oib^ idé eft: fermo ve qdditaj tc tomny fufficict;q? effe coz nó oifferütznili $5 ma 8t9 ⁊ minus:ied tm̃ oífferüt f5 noia pp D a» vulgus otcit (| Dicũt eni g» lomnia füt ab angelis: diuina tiones a oemóib?:z ppbetie a oeo:aut ci mcdío:aut fine medio. Ari.no fuit locutꝰnin trit oe fomnys. Dicamus g q» ſonia funt ouob? modís:ut vera aut: falía:t € »fiderádiü cui pri ꝑtiũ aie attribuit vterqg iſtoꝝ modog:xd eft cá ages vcrüqs iſtoꝝ imodog:c qre ſunt ſonia vera: quo funt «qn funt ⁊ quot ino» dis:⁊ pp gd füt ppa (ono: dre qaã foniát vcra i ma tort ptc: qdà no: adi falſa:⁊ qre qd iterprant in mato? pte:t qdà nõ.¶ Dicamus qꝛ doꝛmiẽs fentit fc videre audi re t olfacere « güftare ⁊ tangere fine aliquo extrifeco fenfibili;ece eft vt ínicui vibus mo tus in fónofit finis eius ín vigilia:⁊ qz motue in vigi La incipit a ſenſibilibus extrinſecis puenit ad vt te rememozatióie d eft i qnto ozdíne:nece eft vt pn ct ab bac vtute:f ed q? vtus rememozattonis « cogi, tationis nó agunt tn fóno.ió attribuit imaginatiue. Iſta eni tus eft femp ín motu in actione cótínua t in tráfactionc oe vna tmagine ad aliam imaginé-qii igit facit boc oc itétionibusd füt in rememozaniuaz ⁊ qñqʒ oc pafftonib?q ſũt ĩ fenfu cóí:x qñqʒ occurrit itétioni:c recipit ĩtẽtionẽ illiꝰrei quà imaginat᷑ a ſuo pn? extrifeco vt poft oeclabim^. (7 £t máifeftü eft ex bieoibus ꝙ fomnia debẽt attribui vᷣtuti imagina tiue fiue fucrit falía fiue vera.qũo autẽ accidit ꝙ in fóno videt bó ꝙ fentiat p qnas féfusabíqs eo ꝙ ibi fit aliqð fenfibile extrifecü:D accidit p 2riüi motus ei qð elt i vígilía. 3n vigilía eni fenfibilta extrinſeca mouet fenfus: fenfus cóie mouct vtutẽ imaginati/ ui. 3n fóno aüt qii vtus imaginatiua unaginata fue rit ĩtentionẽ qui accepit ab extrinfeco : aut ex vtute rememoꝛatiua reuertet:t mouebít (enfus cóes:« feni fus cõis mouebit vtuté ptícularé:t fic accidit g» bó cóptebedet fenfibília:I5 nó fint extrifecus:qz itétio; nee cog füti iftris lenfuü:zidifferéter fiue ĩtẽtiões ventát ab extrifeco fiue ab itrínfeco- ¶ Et file buic acciditbiti timoꝛẽ:⁊ ifirmo pp itéttoné imaginatio nis ín iftís oi(pónib".mot^.n. cuc imaginatiue item dit i ſono:qꝛ eft foluta a ligaméto vtut! cogitatitiezz pp vebílitaté ifti? vtutl.ſ.cogitatiue in ifírmo ⁊ hñti timoꝛẽ accidit eis talc accũs. Mom̃ aüt fónía fiue vera fite falfa attribuit vtuti tmaginatiuc declatũ eft.oe cáis vo iftog duoꝝ modo fónty oeclandi é; ¶ Dicam" igit qp fónta vera enücíát aligd eé : cui* eé bi apó nos nãlr afi iſtã cognitioné:c cft i b oza co gnitionis i maioꝛi ptc nó ens: ifta fides quà hẽmꝰ poft ignoꝛãtiã nó acqrit ex cognitióe pcedéte : neqs: poft cogné:fit ét acgrit cognitio babita ex ppónib?, ¶ £xeclatii eft eni in pofteriozib? qp cognittoné cre: dità « itellectà aricedüt nàlr ouo modi cognitióts.f. agés« pparáe-(L $95 manífeftü eft p ift cognitio né d acgrit in fóno nó alicedit modusagés.vtz aüt: pcedat eã modus pꝛeparãs bét oubitationé:c cu ifta. cognitio ẽ acgſita poft ignoꝛãtiã:⁊ eft acgfita poſtq; eratin potétia z ſine aliq Lo añcedẽti:mani fenũ eſt ꝙ eodẽ mõ acgrít fic pꝛie ppónce acqrũt: a cii ita ſit:nece € vt agẽs eas ſit iddé ⁊ eiuldẽ gñis: tq: o£ qó exit oc po" ín actü bét agés q5 eft oe giie ili? reí Qó exit oc po* in actũ:nec̃e eft vt faciés iftas cogné fit ĩtells inactu:c ifte oat pn? vlia in reb? fpe culatiuis:cuiꝰeẽ óclatü eft in lib?oe aia.be.n.oue 037 tiones füt eiuſdẽ gñis:ſʒ tñ dꝛnt:qꝛ uy cognib? ylib*:
De fomno
T d vat pn^ vlia faciétia cognitionẽ illi? qb erat ignotü. — illic fuerit cáeeyfítes e&ntíaliimece eft vt fint ĩtelle/ WI P aütifomno oat cognttíoné rei ignote ſine medio. — cteapud ndm vles:fiue fuerit itellecte a nobis: fiue uhi ¶ Et ídeo ozitur 5 magna pfcrutatio ⁊ locus admi / — nóst ifta idiaidua füturanó pit ſciri a nobis p argu 0 rationis:qm̃ ſi h̊ põt dare:vtꝝ D pole eſt ei in oibus mẽtationẽ.ſ.in eis d vetura füt a remoto in tpe «lov d giiibus:aut trit in abuſdã.manifeſtũ efteni ꝙ ſonia coꝛ⁊ qꝛ ille cáe funt nó octermínati céapó nos:ls in
a li nó funt in reb? fpeculatiuís;f5 in rebus futuris ⁊ vlr. — fefint óterminati cé. Nos eni nó cópiebédim? iſtas AMI dni ifte modus oatióie large valde ẽ nobílis:cattríbuít: cãs:niſi large «inter oꝛdines quosnos nó cópzebene intu AU ED pn^ nobilioꝛi.ſ.pᷣncipio volutatis.imoeítareoíuina — dim? ex D:tg funt octerminati apud nàs itellectá d: Ne LAE ⁊ ex pfecta follicitudie circa hoĩeʒ:⁊ qꝛ ppbetíaitra. — Qd tenet recipit nà ſenſibilis:⁊ a d mouet ficut iftía: V'ünima büc modi oationisattribuit deo «rebus dĩnis.ſ.an mouent a foxmaartificy.funt eni ozdines multipli 50,
gcl. zt iõ oicit &ocrates rõcinãdo hoĩbꝰ Athenax. — ces fere ifinitizz ideo vifus eft p nullus idiuidui fit O boies ego nó oíco qp yia ſciaiſta dĩna ſit falſa:ſed — eéntíalra nã nifi p fcias aricedeté:qi iftem artificis dico ꝙ cgo fus ſciẽs fcias bumaná. ¶ Reuertamur ſiẽ dicit Arino mouet nifi fm artífícé.oe cis aüt d $ t dicam ꝙ cũ datoꝛ ifti? cognitioniseft itells be: — fíunt volütaríe illad funt eéntialt octerminata apó ratus a mã:⁊ eft declatũ in p pbia ꝙ ifte itelligétie. — mos;aut fm moꝛes náles:aut &m mozes poñtos aler t9 meos, abſtracte itelligüt nãsvles:⁊ nó odt nífi fileeius qó. — ge:neCe eft ét vt fint oeterminata apud nám:lics ſint 2.5, biit.ipole eft vt oentitétione idiuídualé oiocinon: — ignota apud nos:zaftronomínó oant ad. iudicádus brit nãʒ cóprebédédi itétioné ptícularé:cille foꝛme — res futurae:nifi qz exiftimát fcire oe coaporib? cele vleenó idunduant nífipp mám. Et ſi intelligen — ftib^ cás ppas giiatiom cuiuflibet idiuidui modoz —* tie abltracte copꝛehẽderent ĩdiuiduũ tũc neceffario. — fpéz[- Doc eni pofito nó eñ iopinabile vtt itelligé/ duan&,gdg; eent mãles:⁊ tũc nó agerét uifí 5 ↄtactũ.Et cũ ĩtel — tía abftracraoct aie imaginatiue nãm vlem iftius i» pio mets,c, ligẽtie nõ itelligát intétióes idiniduales:quo igitur diuidui facti-f-itellin fue cãe:⁊ aia imaginatiua reci 4oi.mea. dat ĩtelligẽtia agẽs iſtã foꝛmã ĩdiuidualeʒ tꝑi ⁊ loco — piatipsptíclare £m qp eft ín má:ctüc fozte recipiet
— — pꝑꝛiã ⁊ yni mõ boins;z vniidiuiduo modi videmꝰ iĩdiuiduũ illi? ĩteliec:aut fuii nie: cquẽaamõm oat eni qp bó nó cõpꝛehẽdit de iſtis in ſono niſi ea q̃ ap/ — pfectióes aĩales vles:⁊ má recipit eas ꝑticulares ita Bot piopitát fibi aut ſuis ppiquis:aut fue ciuitati.qõ n. — bicoat pfectioné vltimã aic ímaginatiue vlez ⁊ ima —8 bec ẽ in duobꝰ locis.ſ.quo acgrũt᷑ priclariaana vli: ginatiua recipit cá priclaré. Zveclarü cft eni op ĩtelli/ id 1 dre bec funt ꝓpꝛia ꝑticularibꝰ ꝓpꝛus hoĩ.ſᷣmo enĩ gẽtia agẽs dat pᷣmas pfectiones vtutü aic pticulares oc iſtis:qᷓuis ſit valde difficilis:tũ rectũ eft pueníre — ⁊ ꝑticulariũ.ſ.ꝗnq; fenfus ⁊ vᷣtutis (maginariue.Z»a/ ad boc fm ꝙ poſſumus in nã nr̃a.i Z»ícam?igit g^ toꝛ enĩ vltimaꝝ pfectionü i eis eft res fenfibilis. 3n. ree facte q̃dã ſũt idiuidua ſubaꝝ:⁊ q̃dã ĩdiuidua ac / — bacaütcópiebéfione fpüalí d fit in fono illa oat aic b cidẽtiũ.Indiuiduoꝝ át ſube q̃dã fütidiuídua fuba; — poftremá perfectioné . £t quẽadmodũ medíc^enü: iof ri ſimpliciũ.ſ.ꝑtes elntoꝝ:e q̃dã füt ĩdiuidua ſuba/ ciauit qðaccidit coꝛpi ſoꝛtis cale eiꝰ ín alid tpe ter» Mee f | nu cópofitay:t indinídua (iba cópofitaz:autfunt — minato pouas ppóncs:quay vna eft vlis itelligibi , LR biitia aiae ficut alalia « vegetabilia:aut nõ:ſic míne — lís:calía ptícularts ſenſibilis:ita íftaenüciatio copo TB te ⁊ (ibi ſilia.Accũtiũ Vo dá funt accũtia exũtia in nit ex vli qð oat ab itelligetia:t ex itétione pticula» Nite b !4 idíuiduis ſubaꝝ ſimpliciũ:⁊ dá fütaceitía exũtia — rí fimili ilu vli:dre Yo bó nó cópzebédit ex iftís p» ento ) n idiuíduíe cõpoſitoꝝ:aut in bürib"aiassautin caré — tícularib? nifi illud qð eft ꝓpꝛiũ fuotpi «fuo loco 7 odi ! tibuscis:t vterqs iſtoꝝ modoꝝ ouoy:auteft pnám — co:pi ⁊ ſuis hoibꝰ abſqʒ alijs pticularib" cóicátibus T aut per volũtatẽ.Indiuidua atitfübe oĩa ſunt termi — eis in illa nã vlidre D cft: qꝛ nece eft vt bó béatin
AM nataꝝ cárü agentili cũ nullũ ĩdiuiduũ ſube iuenia& hac cópzebéfioncaltez ouo d nez cogni⸗ [i edo de ge / - T7. P war modo ^ | MEN cafu-oectatü eft eni ín libꝛo oc gñatione ⁊ coꝛruptio tionis q añcedit — —— * bl c6.55,056, ne:ꝙ giiatio ꝑtiũ elntoꝝ ⁊ trãſmutatio ptit eoz ad, — imaginatióisümaginé ifoxmáe:t debet aricede fídé: du inuicẽ eft oꝛdinata »feruata p mot? coꝛpoꝝ fupce, — «bó nó ptacgrere íftá cogmtiones nifi ín ĩdiuiduis P leftíus:t p D fuitpole vt edlreétgiiatiot coꝛruptio — que iã plcimt:c marie illa ĩdiuidua circa d büít mae | | ín ptib? coz « vt remanerét fempfimtotu:tfilroe, gnã follicitudiné.oe cís aüt que funtígnota apó fp$
! - $9. (un PemafP' dU. PA !| 1 i a fuit illic qp cozpa filius pti d fiũt ĩ elntis ^ nó ptacqrere ſciaʒ. Iſta eni fides:lícet nó eft necius M l unt octerminatatn effe ⁊ ſunt oeterminataZ cãꝝ p. vt antecedat ed cognitio agce:tii neceffe cft vt anite" * motus coꝛpoꝝ farpceleftii ⁊ ꝑ motus elntoꝛũ q̃ cur — cedateá cognitio pꝛeparans:quare yo virtus imag: rut oidinabilr. £toeclaratü eſt ẽt in libꝛo oc aiali, natiua in maioriparte nó inducit verá inentionem li bus ⁊ vegetabilib? g» ĩdiuidua aĩaliũ tplantazfünt indiuidualeʒ que eft (ub illo vníuer(ali qo oat intel lh determinata in effe « oeterminatag cãꝝ:in gñabili/ lectus:ſʒ iducititentioné fímiléili boc accidit:quua busaüt p femia « intelligẽtiã agẽtẽ: in nó. giiabilib? ^ resfenfibilis babet duas fozmas.f.fpiritualé cé f019 Vo p etta « cópa celeftía ⁊ ĩtelligẽtiã agẽtẽ⸗⁊ cũ ifta — filis;t cozporalé t eft fozma rei fenfibilis nó foꝛma idímdua béant oeterminati e£ neceévenácozfit ſimilis:⁊ fozma fimilis eft magis filis : qz cft magis itellccta apó foꝛmã abftractá cuius ppoztío ad illas — ppínquanae vli d fozma vere rei:c idco aia imagi eft ficut ppoztío forme artificy ad artificíatü.idiuu — natiuarecipit itentíoné itellectá $m ꝙ plus pótrect Auox aũt accñtiũ vl accũtis:q̃dã ſunt entia a caufis pere eã in ſpiritualitate:⁊ qiiqs recipit eam coꝛpoꝛa nilib «c qdá a volũtarus «nalibus: qó igit ex iſtis — lécfíc vídet bomoin fomno ipfam fozmá non fuus: nit cafu.f.in vtroq; grie nalí voluntario nó bét — fimile.quare vero iſta cópzebenfio cft ppꝛia ſomni⸗ le vere (H3 Ci nó béat cáeterminatas;cíó nó eft — eft quíaanima eft vna in fubiecro c multa fim virt Pt € fciat ifta futura:niſi mó accitalismodus — tes.3deo quando vteturaliquo modo virtutum * lem ———— determinataxꝝ cãꝝ necio bét nam bilitabitur in vſu alterius modí statum. C-&9 qr y ctà d eft pᷣma cã in effe coz. Tleceefteni — vtetur compebenfione extrinfeca debilitabit ín có
vtilló q5 eéntalt (cit béarcáserüteseóntialint cü$. puebéffonc itrifeca;z ri vtiz vtutibus mouetib^ oer exütescéntialr:z ci. — pzebéfione itrifeca;s qñ vtit vtuti Vbienu d
4 vigilia. — :
actioni cóuenit ↄplexio frigida ⁊ fícca.frigiditas enĩ
bilitátitur vtutes cõprꝛehẽſiue:⁊ ſilr qii vti vtutib? interioꝛibus oebílitant alie. V.g.qm̃ vtus imagina/ tiua oebilítat qii cogítatiua vigoꝛat:⁊ ecõuerſo:⁊ qñ gia ocíat fin aliqð gen? (ftoz:aut fm aliquã fpes vi gorabi£ alía ſpẽs:⁊ foꝛte nó erit cotéta aia ĩ ocio vtu tis:ſed in inftro illi? vᷣtutis:⁊ ifta actio filis eft actiót eiꝰ in d ↄgregat tres Vtutesiteriozes ad rcpritádum idolü ret q nũq; trãſiuit p fenfus:zci ita ſit:nece eft vtactio vtutü imaginataz ín fono fit pfecta z mag] ſpũalis:aĩa eni ín fomno fecit ociart fenfus extrinfe cos ⁊ ifta eoꝝ « reuertebat fenfus ĩterioꝛẽ. ¶ Et ſi/ gni ei? ꝙ vtutco ĩterioꝛes ſũt pfectiorisactiois apð getẽ virtutũ exteríoz eſt:ꝙ illi qui multũ cogitant itrát ſue vtutes ſẽſibiles itra coꝛpita qp accidit eis fónus magn?:c ipfi ét fpóte faciüt geſcẽ fenfus extri ſecos vt melius cogitét.([ Et pp hãc cám illi q nati funt fíne viſu ⁊ fíneauditu füt pfectiozes Pm vtutes iteríozes.íó ppbetía ín oifpóne fili venít epilepfic: iſte eni vtutes ĩterioꝛes qñ mouebunt foztí motu 5» ben£ tutes exterioꝛes adeo qp fo:te accidet ex boc fincopis. (| Z»eclatüi eft igit ex D dre eft ifta copie béfio ín fomno «nó in vígilía:z nó eft remotü vt alt Q$ bó cópzebédat ín vígilía qð oot miens wn fomno: imofote videbit ipfas foꝛmã rei non ſuũ file:fic o2 oe gaumar. ¶ Et pp ad vo funt fónia. Zcam? & pp
* follicitudíné circa boics:bó eni qꝛ idíget cognitione
⁊cõpꝛehẽſiõe i tute cogitatiua d fciret res faturas vtíles ⁊ nocẽtes vt fít parat? 5 illas.iõ fuit ſuſtẽtata iſta vᷣtus c bac enüciatione nobili copzebenfione ſpũali:⁊ ideo oicit qp eft vna pare ppbetie . £t boc manífeftü eft in fonío 'f»baraonis:oe quo iterroga: uit Joſeph. ¶ Interpꝛetatoꝛ auté eft bó q bét aiam paratá nãliter ad oíftínguédü ſilitudines reꝝ ⁊ fom nioꝝ:⁊ eft ille cui largit᷑ ĩtells itẽtiones coꝛꝑales cui affimilant in ſõnio ĩtentiones ſpũales:⁊ oe necitate 05 fcire ſilitudines vles oíb? gétib^: filitudines p pzías cuilibet tí « cuilibet mó bolts. (T7 Bẽtes ent oiueríant in D ouob?modis.Quox vnus eft nãliter Jf fm vᷣtutes eoꝝ « fm entía eis ppꝛia in ſuis regio» nibus · ¶ Scðs aüt eft £m filitudiné ⁊ opinationes fm quas nati funt Prn leges ſuas x receperũt fidem idc a natiuitate.ſ.de pmo pn? « angelis refürrectio ne. ¶ £topsinterp:etáte:ficutoicit Zlrif.vt femper ſit cogitãs ⁊ mũdus nõ declinãs ad moꝛes bꝛute aie ⁊ foꝛte accidit boi vt vnũ ſomniũ iterpzetet. in alio Yóno: (ic accidit Herculi Regi in ſõnio qð narrauit Ari.ſõniauit aũt ſoniũ qð nullus fcit ĩterpꝛetari:⁊ cũ doꝛmiuit iterptatus fuit ci ⁊ remáfit ſollicitus in boc quíqs acciderent ille res.¶ £t foꝛte accidit boi vt videat ſoniũ:⁊ poft boc obliutícat:z oeinde fozte rememorabit illo fóníü i vigilia:z qnos rememora: bit fm illũ modi ſentiet quo fentiebat ín pterito ⁊ ià diximꝰqũo. ¶ Et qdá boies funt veríozis ſomnij 6$ qdá pp diuerſitatẽ eo: in bac étute imaginatiua: t ifti Yat bites cõplexiones melácbolicae frigidas ⁊ ficcae.büiditas eri coopit tutes coppilat vías fpi rituũ c facit ſoniũ file moꝛti:ita o» ferenibil imagu hat doꝛmiẽs:⁊ humoꝛ melácbolécus ouenit ſomnio t actioni iftius vᷣtutis:qꝛ eni ifte humoꝛ eft mIti va^ Peris:afcédít ad caput ⁊ facit ſonũ:⁊ iõ ↄuenit fónío Et etíam ouenit buic virtuti:qꝛ fta etus femp eft in motu in fono c vigilia « femp tráffertoe vna imagi De ad aliaʒ:⁊ iõ malitia fuc actionis eft in velocitate motus oc vna imagincad alid: i paucitate firma; tionis ⁊ getis:⁊ bonitas fuc actionis eft in ↄfirmãdo tn bit imagínádo illã rem quá imaginaueratn iſti
facit tarditaté motus; ſiccitas facit ↄfirmationem fozme:cíó ifta vtus bét magnü dominiũ i melácbo" licís:ta gin vígilía copꝛehẽdũt qó aliy copzebedüt
Friditas fac
mot? rardita t£: ficcitae facit ↄfirma tioné foꝛme.
in fomno Citrus aüt ifta vtus fíue cópzebéfio fit. lide 2^ cel ín tribus tpib*:eft ↄſiderãdũ ·qð át ops enüciarí eft. €9"94*
futüz tps:fed nó eft remoti vt boc cadat ín pterito «in pzefentt qii fucrit ignotũ apud nos:in quo yo ge nere entiũ cadat ifta enüciatio ofiderádu eft:qii ge nera rez fcitarus:aut (unt fcie fpeculatiuezaut artes operatíue:aut tutes cogitatiue ꝑticulares:⁊ eft ma» nifeftü ꝙ ífta cópzebéfio nó eft in maioꝛi pte:ntfi in rebus futuris cutus cópzebéfío ppzie eft a vtutíbus cogitatiuis pticularibus gbus vtunt ad cõpꝛehẽdẽ⸗ du vtile « noces in rebue futuris.Artes át operatuie exiſtimatũ eft op poffint acqrí ín fomnío:fcie aüt fpe culatíue remotü eft vt accidat boc in eis.bomo enis nãm bet ad cõpꝛehendẽdũ Icías fpeculatiuas p pꝛo⸗ pilas ꝓpõnes babitas.£t fi bomo cópaebéderet eas. fine ppofitionibus:tüc ille ppofítióes eént ocioſe:⁊ natura voluit boc: vniuerĩalr fi aliquod intellect. oc intellectis ſcientiarũ ſpeculatiuarũ acquirat boc modo erítaccidetaliter 7 raro.Et fimiltr impoſſibile eft vt p ipfum fiat ars ſpeculatiua:niſi aliquis ponat hic effe alique modi boium qui compzebendut ſciẽ tías fpeculatiuas fíne otíciplina:c ifti boies fi ſũt eg» ti oce funt boics:imo magís vtdent angeli qs hoĩes. ¶ Sed boc videtur impoſſibile ex hoc ꝙ dico: co⸗ gnitio enim ſpeculatiua vna cft in (e nó diuerſa:ſiue fuerit fcita per diſciplinã fiue fine diſciplina:⁊ fi eet fcíta per vtrüqs:tüc oifciplina nó eẽt accepta necefz fario ín oiffinitione eius: ⁊ fíc fumus inter duo:aut vytoicamus ꝙ ífta cognitio equiuoce oicít cũ cogni
tíone bumana:aut vt cócedamus ꝙ eadé res iuenit.
per caufas diuerſas ⁊ $5 D refpectue reí ad fuas cau» fae quibus conftituitur non erít neceffaríus:z omne boc elt impoſſibile. ¶ 2icere autem ꝙ poffibile eft vtimagínes rerü fpécalatarü acquirant. ab alíquo modo hoĩum boc mó cópiebéfíonis impole eſt:qm̃ acafítio earũ boc mó eft (apfluu cii lamacqrant.ab boie mó pfectio:í: nifi aligs dicat fotte ꝙ ífte mov dte cõpꝛehẽſionis eft ꝓpꝛius eis i qbus eft pole ve addifcant fciae ſpeculatiuas:ſed fi iftí ſunt:equiuoce funt hoĩes· De fónys aũt veris:⁊ pp ad füt:z qũo:di ctü cft.([ De caufis Yo 66* falíoz dicendũ eſt:⁊ ifta fónía vlr ſunt a duabus caulis:quaxꝝ vna eſt ab actione vᷣtutis imaginatiue apud ſomnuᷣ in paſſioni⸗ bus remanẽtibꝰ in ſenſu cõi ve ſenſibilibus extrinſe cis «ab actionibꝰ iftius vᷣtutis in intetionibus depo⸗ ſitis in vᷣtute rememoꝛatiua ⁊ cogitatiua oe illis re/ bus ſenſibilibus · motus eni iſtius vᷣtutis.ſ.imaginati tte ſemp eſt in theſauro ift? vᷣtutis. ſ.cogitatiue t re» memoꝛatiue ⁊theſauro fenfus cóís. ¶ Cà alit ſcðᷣa eft ocfideriii nãle aĩe.Anima eui bꝛutalis qñ deſide raueritaliqd eẽ aut nó eẽ inata eft facere ſilitudinẽ fozme ilius ret ocfíderate inilla diſpone ófiderata a pfeitarcidolii illiꝰ rei:⁊ (ó qui deſiderat mulieres videt coire:t hñs fitim v? bibereaquá.€ £t w boc, gencre fant ſomnia que fignificát apud medicos vo, míniti bumog in cozpoze- U.g.cp videre fané figni, fícat dominiũ cbolere: foniareaquá fignificat oo; miniũ flegmatis.(| £t dꝛia ĩter iſtas falías forma⸗ a veras in ſomnio cft g»aia mirat a ſomnus veris excitat quafi timida ab illo fomnio : admírata oc illa fpiritualitate ſubtili.de qdditate igit foníoz: Ve: rog t falíoz «oe caufts accidenna ſuoꝝ oicti clle '
fzcoantemquod eſt: hoc gdẽ eẽ lon gc vite aĩaliũ: boc alit bꝛeuis vite: c Ide vitetotalr lõgi/ 3| tudine ⁊ bꝛeuitate ↄſiderãdũ cauſas. Pꝛicipiũ ãt ↄſide ratiõis neciuʒ pꝛio exeoqð cft dubi/ tare de ipſis. Hon — — eni eft palã vtrus alterũ:aut (dé cá oĩbus aialibue 7 plãtis ci? qð eſt:hoc qdéeé lóge víte:D aüit bzcuío : ⁊ plãtaꝝ baeqdé paucitpie:bae aũt multam durabilẽ bic vítà. ZIdbucaft vtr(i eadem q lógc vite c Gm nãm (ana na ↄſtatiũ:aut fc parata funt: qð bꝛeuis vite:⁊ láguozofus aut £5 quofdá qdélágtio:ce appiopinquát lãguoꝛoſa fm nãm cõꝛpa bíe q bzenie víte. f5quofdà aũt nihil pbiber lãguoroſos eſſe lõge vite exñũtes. De ſõno gdCígit ⁊ vigilia dem̃ eſt pꝛius:de vita afit c moꝛte dicendũ eſt pofteríue;filr ãt ⁊ oc lãguoꝛe ⁊ ſanitate quãtũadiacet nãli phie. Nũc aũt decã eius gð eſt:h ggẽeẽ longe vite. haũt bꝛeuis vite fic dictũ eft pꝛius oñderãdũ. Sũt ait habẽ/ tia dꝛiam hãctota ad tota genera t coz que fub vna fpecíealtera ad altera. 3íco aũt geutieqdé dꝛie vt boies ad equá : longioꝛis eni vite genus hoĩuʒ ds qð equo: fm f| pé afit boics ad boics.füit.ni, boice:bíqdé lõ cc vite:hi ãt bꝛeuis víte alteri malteralocg oiftátce:d qdé eni « calidíe gẽtiũ ⁊ lõgioꝛis vite:q atit frígidie bꝛeuioꝛis vite:⁊ babitg^ tiũ atit dé loc ont fitr alía quí hac dꝛi⸗ adinnicẽ. Opʒ autc accipe gd facile cozrm ptibileiná ↄſtãtibꝰ: qd qð nõ facile coꝛru ptibile ignis z —— nó babentía candé vᷣtutẽ crittüt gnatiois ⁊ coꝛruptionis caufa alijs.itaq; ⁊quelibet alioꝝ er his entia 1 conftituta pticipare boꝝ nãm ronabile:q: cũq; gdẽ cõpoſita cy mltíe (nnt vr domus oc alijs quidẽ igit altera rõ.Sũt eni ⁊ ꝓpꝛie coꝛruptiones multis exñtiũ:vt (cia : fanitae 1 €gritudo:bec eri comápunf etiãnõ coꝛru pite ſuſceptiuis:ſʒ ſaluatis :-vt ignoꝛãtie q^ décorruptíorremínifcentia: erudítio.fcie atit obliuio ⁊ deceptio:bᷣm accíie att cófc
quunt nalib? que alioy coꝛruptiones. 7702
ruptis cniaialib? coorüpit z ícia z ſanitas
| DSDecau longi. ¶ De caufie Logitudinis ⁊ bꝛeuitatis vite.
que ín aialibus:ph qð ⁊ de aia rõnabilr qe vtíqs ex his.ſiem eſt nõanã:ſed quẽadmo/ duʒ fcia in aia fic ⁊ aia in coꝛpoꝛe:erit vtiq; ipſius ⁊ aliacoꝛruptio pter coꝛruptioneʒ q̃
coꝛrũpit᷑ coꝛrupto coꝛpore:itaqʒ qiii nó vẽꝰ
talis exñs:aliter vtiqʒ habebit ad coꝛporis
coꝛruptionẽ. Foꝛte aũt vríqs qe dubitabit
rationabiliter.vtruʒ cft vt ĩcoꝛruptibile erit qð coꝛruptibile:vbiignis ſurſum vbi nõeſt cõtrariũ. Coꝛrũpunt cni que quidẽ ĩexiſtũt ↄtrarijsßᷣm accñs:eo gilla coꝛrũpunt᷑.ĩteri munteni 2ría abiuicẽ:ſᷣm accñs afit nibil có trarioꝝ ex ſubſtotijs coꝛrũpit᷑ ppter ocnul lo ſubto pᷣdicari ſuübaʒ.Quarecui nó cft có trariũ:⁊ vbi nõ eft ipole vtiqʒ erit coꝛrũpi: quid eni erítcozrumpene:fia contrarije q dẽ coꝛrumpiaccidit folíe.boceninó criftitz aut totalr:aut boc:ant boc:fic qdẽ vcr eft: ſic aũt non. Impole enimám babenti nori exiſtere aliqũalr cõtrarium. Oino gde5 cní ineſſe calidũ aut rectũ contingit:omne autẽ effc ipolcautcalídum;:aut rectuʒ:aut albũ: erunt enim paſſiones ſeparate.Siigit᷑ quã/ do ſimul fuerint factiuũ c paſiuũ:hoc qdẽ ſempfacit:hoc autem patitur : impolenon
permutare.Adhucſi neceffe fuperfiuü fa^
cere:ſuꝑfluuʒ autẽ rium.ex cõtrario enim ſemꝑpmutatio:ſupfluũ at relíqe pꝛioꝛis.
fiaíit omneexpellit qo actu ↄrluʒ ficboc ' cozruptibile vtíqs fitzautfitzautnóo:feda có
tinẽte coꝛrũpit᷑ ſiqdẽ ſufficiẽs ex bíctio. € afit nõ ſupponere opʒ:qꝛ ineſt aliꝗd actu có trarium ⁊ ſupfluũ fit.ꝓpter qð ⁊ minoꝛ flã macõburit᷑ a multa Pm accíje:qz.alimcntus qð illa in multo tépoze conſumit:conſumit bíc multa flãma cito:ꝓpter qð omnia fctp in motu funt c fiunt:aut coꝛrumpunt᷑. có tinens autem aut cooperat᷑:aut cõtraopera tur: ppter boc tranfpofita durabilioꝛa q^ dem fiunt z pauciozíe durationis nã:eterꝰ na autem nuſqᷓ;quibuſcũq; cótraría crunt:
confeftímením materia contrarium babet. 5r
quare ſiquidem eius quod vbí 6m locum prmutat. €iátquátiPs augmẽtũ ⁊ occreme tum:ſi aũt paffioníealterat. Erũt aũt neq» maxima incoꝛruptibilioꝛa:equus enfs bote bꝛeuioris vite:ticqs pua.epereía cutz muita entomoꝝ neq; plate totalr aialib^-fE-perela eni q̃dã plãtaꝝneqʒ ſanguinẽ hñtiaↄpis.n. durabilioꝛ quoꝛũdam ſanguinẽ babentiuz: neq erágtia. malakíaeni epetcía qc cram guía outẽ neqs qu in terra z cieni plãte cpe
LM mo d |
DuC Mat
d ilte | —8
fn pal li Upicf, 8iüt ogif,
7 breui.vite
(ela funt ⁊ animalia greſſibilia:neqʒ que in mari. tenir ibi que bꝛeuis vite ⁊ oftroku ra 4 imalakia3.oino aũt longiffune vite ĩ plá^ tie ſunt vt palma 7 cupꝛeſſus: ⁊ ín ſangui/ nem habentibus aĩalibus magíe d5iti exan/ guibus:⁊ greſſibilibus qᷓ; in aquatilibꝰ:q̃re 4 cõbinãtibus in ſanguinẽ babétib?z greſ/ fibilibuequc lõgiſſime vite animaliuʒ ftnt. vt homo ⁊ elephas:⁊ vtiq; qquídé maio/ raꝛ:vt ad plus eſt dicere minoribus longio/ tie víte:creni ⁊ alijs accidit his que longio/ ríe vite:⁊ magnitudo fic dictis. Cauſam atitoc his omníb? buíc vtiqʒ quis contem/ plabitur:opoꝛtet eniʒ accipere ꝙ animal eſt natura humidum ⁊ calidum ⁊ viuere tale. Senectus aũt frigida ⁊ ſicca:⁊ quod mo tuumꝛ:videt᷑enim fic. ztbatería enim coꝛpo rü exiſtentibus boccalídá ⁊ frigidũ ⁊ ficcü ⁊ bumídá. 1Beceffe igit᷑ ſeneſcentia deſicca ri:pꝛopter qð opoꝛtet non facile deſiccabile cffc humidũ. Et pꝛopter bocpinguía putri bilia.Cãaũt que aeris:aer aũt ad alía ignis. ignis aũt nó fit putrefactꝰ:neqʒ rurfus pau/ ci opoꝛtet e£ humidũ:facile ficcabíle enim quod paucũ:pꝛopter qð ⁊ magna ⁊ anima lía ⁊ plante vt vniuerfalítereft dicere logio ría vire:quéadmodá oíctá eft pꝛius ratio⸗ nabile eni maíoraplue bic humidũ. H6 fo^ lumatt ꝓpter boc longioris vitc.onc enim cauſe qð quát: quod quale. £2 uare ops nó ſolũ multitudinẽ eẽ humidi:ſed boc ca lidum vt neq; facilcocficcabilefit: z ppter
hoc homines lógioríe vite magis quibuſdã
maioꝛibus longioꝛis vite deficiẽẽs multitu/ dine humidi fi pluriratione excedat fm dle qᷓ; deficiat ñm quantũ.Eſt auteʒ aliquibus quidem calidum pingue qð ſimul facít not facile ſiccabile:⁊ nõ facile ifrígidabile.£2.nc da; aũt aialiũ bfit humoꝛẽ:ideo ops firmũ
maſculi femellis loͤgioꝛis vite, 473 ait qꝛca lidiꝰ aial maſculꝰeſt qᷓ; femella. Eadẽ at in calidis lõgioris vite ſunt qᷓ; m frigidis locis ppeãdẽ camꝑpquã qdé ⁊ maiora ⁊ maxi me notabilis magnitudo aialiũ frigidoz Ps "am pp q9 ⁊ ferpentce 4 faure 4 folidotg magna in calidíe locíe ⁊ ĩrubꝛo maríoftra coderma:augméti eft cala hũiditas cã ⁊ vitc. n frigidie ãt locis magnis aqueũ hũidũ qðiaialibꝰ ẽ ꝑpqð facilc cógelabile q̃re bec qdé nõ fiũt oino aialiũ q pauci fãguinis:aut fanguine hñtiũ in bíe à ad arciũ locie:neqs gretlibilía ín kra nʒ adrilía i mari: bec àt fit adẽ:mioꝛa ãt c bꝛeuioꝛis víte:aufert.n.oge latio augmẽtũ. Alimẽtũ ãt nó (nmétía ⁊ piã t€ ⁊ aialia coꝛrũpunt.Cõſumit.n.ipᷣ; feips quẽadmõʒ.n.mita flãma cóburitz cozrüpit paucã:eo ꝙ alimẽtũ ↄſumat:ſic nãle calidũ pꝛio digeſtiuũ c ſumit mãʒ ĩ q̃ẽ.Aq̃tilia ãt greſſibilibꝰ mín? lõge vite:nõ qz hũida ſim plr:ſʒ qꝛ aquoſa:tale ãt hũidũ facile coꝛru⸗ ptibile qꝛ frigidũ ⁊ ↄgelabile de facili ⁊ exã gue pp iddẽ ſi nõ magnitudie recõpẽſet᷑:nʒ eni piguedinẽ:neq; dulce hʒ. 3n aĩali.n.qð pigue dulce:ꝑꝑ qð apes lõgion vire alteri? maioꝛibꝰ aialib?.i plat ãt (üt d logifTime vi^ te: c magíe qᷓ; in aialibꝰ.pꝛimũ gdé q2aquo ſa mín?:qre nófacileogelabilia.z5eide bfia vifcofitate frigiditate ficca ⁊ terre(tría exñtia:tñ fi bit facile ficcabile büidü. z2c B drqoénásarbor cé multũ durabilẽ oʒ acci ꝑe cãʒ.hñt.n.ꝓpꝛiã ad aialia pterqs ad ento ina. uuence.n.fp pláte fíunt pp qo multi tꝑis:ſꝑ.n.altẽ germiatões:he ãt fenefcüt: radices filr:f5 ñ ſil:ſʒ aliqũ qdé ſolꝰſtipes⁊ rami pꝑierũt:alteriãt iuxta nati ſũt. Cũ dt fic fuerit radices alie ex exũte gñant᷑ fic (p ma net:bᷣgdẽcõruptũ.h̊ãt fcm ꝑꝑqð lõge vire affimilátót plãte entomis ſiẽ dcm̃ ẽ pꝛiꝰ:di⸗
Pꝛopterꝗd entoma deci⸗ J ſa parum vi/ uunt: plante autẽ ſic mul⸗ to tépoec vt» ucre pofígnt
ſe.n. viuũt ⁊ duo tlta fitirereno. (C £n tomaót vſq; ad viuẽꝑuenerũt:mlto atit nó pñt tpe.uó cni hũt oꝛgana:neqʒ face pót ipa piicipiíi vnoquoqʒ. £2 5 át i pláta pt. vbi
5 cni bs ⁊ radice 4 germen potétía:ppqió gb bac fp ꝓuẽit:hadẽ non£:b ãt fencícene modíco aliquo dꝛia icé lóge vite fic quẽad/ modũ q̃ abſplãtãt᷑. Et.n.in abſplãtatiõe mõ aliquo dicet vtiqʒ alíqeeade accidere:pticu la.n.ꝗdẽqð rM. abfplátatóc qdé igit ſeꝑatis accidit boc.ibía(it per cótínnus. Cauſa autemqua ineſt vbiqʒ pꝛincipiũ vir tute exiſtens.accidit ait íddemínaialibue -
eſſe: non leuiter aũt cozrmptibile neqs ſuper fluum. Interimit eni qð tale:aut languoꝛe: aut natura.Cõtraria aũt ſuꝑfluitatis vᷣtus: ⁊ coꝛruptiua:hec qdẽ nãe:hec ãt particule. ꝓpter qðcoitiua et multiſperma fenefcüt cí to.Sperma eni ſuꝑfluũ ec ampli? ocficcat emiſſuʒ:et pp hᷣmulus lõgioꝛis vite cquo ct aſino ex gbus genitus eftzet femelle maſcu⸗ lie fi coitini fint iafculí: ppq$ et pafferce maſculi bꝛeuioris vitefemellie, Zldbuc at quectiqs laborioſa maſculoꝝ ꝓpter laboꝛeʒ eneſcũt magis deſiccat cni laboꝛ. ſenectus att ficca c(t. 1H3 autẽ ct. vt adomne eft dicẽ
plantis. In animalibus enim longioris vite maſculi vt in pluribus.hoꝛum aũt ſuperio/ ra maioꝛa qᷓ; inferiora:magis enimanue ma ſculus qᷓ; femella. In ſuperioriautẽ calidũ ⁊ frigidũ in inferiori:⁊ plantarũ que capt te graues lõgioꝛis vite:tales aũt que nõ epe teia:ſed arboꝛoſa:ſuperius enĩ plante ⁊ ca/ put radix eſt. Epeteia autem ab inferius ⁊ fructũ accipiũt augmẽtuʒ.Sed de bocqui/ dem fm ſe in his que de plantis determina⸗ bitur:nũc autẽ dealijs animalibus dicta eft caufa oc magnitudine vite ⁊ de vite bꝛeuitate.Reliquũ autẽ nobis conſiderare oc it uentute ⁊ ſenectute ⁊ vita ⁊ moꝛte.his eni determinatis fineʒ vtiqʒ babebit que oc ani malibus methodus.
Tl boc tractatu pſcrutatur oe cauſis lõgi⸗ A tudinis « breuitatis vite dicamus igif g» cõceſſum eſt hic eſſe cauſas naturales in bie duobus accidentibus:⁊ gp omne quod. — Sattribuitur animali oe generatione ⁊ co2/ rupttone creméto ⁊ diminutione 1 fomno ⁊vigilia:⁊ vniuerfalr oc omní tráfmutatione nó attribuit mfi Qtuo2 dlitatib?.f.caliditati « fridítati fíccitati « hu/ midítati nó quátitati neqs q̃litati.U.g.ꝙ grauitatí 4 leuitati:z nigredini t albedini:⁊ boc oeclaratus cft in libro oc generatióe ⁊ coꝛruptione.lõgitudo igit « bꝛeuitas vite nó attribuüt nifi bis qtuoz q̃litatibꝰ. ¶ Et cii boc pofítii eſt:dicamꝰ ꝙ longitudo ⁊ bꝛeui/ tae vite dicunt multis modis.2lut £m coparationes ad genus. Ul.g.oícere qdé qp vegetabilía vtr funt [67 gíote vite qs aialia.Aut fm cóparattone ad fpecies. V · g.ꝙ bó eft lõgioris vite d$ rana: qp palma cft lõ gioríe víte qs ficus.Aut fm cóparatíone ad alíques modũ.U.g.ꝙ babítátes ín regionibus calídís ⁊ bu midis füt logioꝛis víte Q5 babitátes in regionib? fri gidís « ſiccis. Aut 65 cóparatione ad ĩdiuiduũ. U.g. £p ſoꝛtes eft lógiozis víte d$ Plato:hoc igit pofito oí camus qð oeclaratus eft ín jrto metbeoroz:g aiia, tio eft qfi virtutes actíue oomíinant in generatione fup paffíuas:z cozruptío accidit ecõuerſo.ſ.qñ parri, ue oominant ſuper actiuas:⁊ boc fuit ita:qꝛ qñ calo? menfuratus cà frígore oat generato foꝛmã ꝓpꝛiam nãlẽ:ĩmo bec eft illa foxma ⁊ bumiditas menturata cü fíccitate recipit foꝛmã « figurá:oü igit in ente ng lí babuerint dñiuz oue vtutes actiue fup pafftias có, feruabit fui eſſe:⁊ qñ ocbílitabunt : tuc dũabunt᷑: fap illae virtutes alte actiue ꝓpꝛie ali enti:⁊ fic coz; rüpet íllud ens. CT..q2 cato: nális qui. méfurat? eft cii bumore náli od babuerit dominiũ in bumorib? nó accidet putrefactio:fi igi£fuerit oebilis ad olgeré di íllos hũoꝛes:aut fuerit nimís ĩtẽſus accidet tllic calo? extraneus coꝛrũpẽs:⁊ cozruptio accidit vniuer falíter qfi ppoztio nális que eft iter virtutes actíuag t paffíuas in vnoquoqʒ ente fuerit óftructa:c quáto magts ifta ppoꝛtio fuerit maioꝛ:tãtomagis illo ens €rit remotü a coꝛruptione:⁊ quanto mino táto ppt Quito? coꝛruptioni.¶ £t ideo entia ín quibus domi / natur mixtio aque zignís fuper miytioné terre tae ris funt longiori víte « eyiffentic. 3n aqua cnim ⁊ igne funt qualitates actiue foatiores qᷓ ín terra ac
tem: vídemusalioe minoꝛis virtutis venire ad fenectutes:licet regimẽ eox fi figni eius ꝙ cà longiozis vite eft abundant! tatís bumiditatis cii dñio caliditatis ftt taté:z vníuerfaliter vi Qq contraríii vite eft moz9:t moze nib frigiditas t ſiccitas:⁊ cus caufa moꝛtis ſiccitas:cauſa vite eft caliditas « humi
De fubftantia oꝛbis J «A6
factióe taro accidat i eis:⁊ fili magn
^ à J - * n of p) ^us J dte 4 ^" ^ " 2 ^ $94 d yp » qns fi no T epe^Xe b. "y Z ad j ho 01! 1 , " " , ! - . u í dk ti LU a PA Ae] Pe n j Jj 1^ j , Tb * ? d , ey AP d * J y ^us J. L4 € v, Un ó "' x Lu. 51 P, DA, » | t Ys "AV P n Á g j H J 9" p — ^ui 3 ; m o , n r 9 ^
rũ nó eft cá lõgitudis vitenifi qii magnitudo puéit ex multitudie calitatis « büiditatisno ey abüdátía ꝑtis terreftrísi eis:⁊ iõ I5 aial fít ꝑui coꝛpis:tñ lõgio ris vite e multis aĩalibꝰq̃ funt maximi coꝛꝑis:⁊ tili multitudo fanguis eft ét cá lóge vite. p accũs:multi/ tudo.n.fanguis accidit in aialib? ex abüdátía calidi tbüidi:oíctü eft igroe caufis lógitudis vite ⁊ bzcuí tatis fm noftri poffe « intellectus.
¶ 3ncipit Z-ractatus Auerroys oe Cuba Oꝛbis.
N boctra ctatu itédim^per/ fcrutaríoe rebus cx gb? cópontur cop? celefte; De⸗
ni ex ouab? natur ris fíc gnabilía ⁊ cozruptibíilía coz: po23,$55 tamé ín iftis fuit oeclatu bas otias nãs cé
gnábtlia cóponunt. ys via 02 fo?*altera mã.ſ.vtꝝ in r/
Lfoz^ q füt b fint eade cũ illis:aut diuerſa £5 ii^ fi fínt diuerſe ſpẽ:tũc equoce o1 coz
termiatü éamcobp — ^ puscelefte copo |
v1 / I'j ex je y 4. 1 ' 9 1» lero ' higro gir ey «^9 fe Po € ^ 4. i , ^ , e" , , P s . Á ; 4-3 MA pe "nw eo vA i. n A , , ULM ^f aln 1 ] N A A«- uit w^ » Fw "IV ^ nmi " zd bh ALurny ;? plo -»! pha IP nA diddies Cw en P Lene Frye L [ . 4 » v C — 4 — 4 ^ ' b^ ^ 3dé.s.tc.6i, , t 3. meta.i5. P dn : ' 22 ts cC 2 "9 ^ : ^ 2d 1 Pu ^Á uv 4 Bos e d — beicet T J - Z£ranfinta, tio duplex. 3» P pb.o;, noa JP" ^L" Hume, V — — s * « Mo * —2 —— 4 9 " LAM ev Via $4 * Y^ : "TL míi"éo " j ^ p Mat Pee (4 fU * 4] pe — y! . (9o (TP "",. * € vi y» o» — ^ à6 o 4 E Àj : P AYY Cuen. uL! um Age Hm Pu pem RI Ap dp rag "Loc lodo T rs pe its — C 4 : pu f " v fn 10 54 — 1" , ' p 77 inb * / rivyle
Le oU o^ wi. LN 4
- » E (25. ^4 komen ſuba o2. 2? Ls. 9.92 ^ ^ bk ondma / — [D -- x : * d i " P p j —— —Ó" PPS y- 2 »L erri * ) ^ m "» r - kA & *. Pd d pm v UY ees rA — ^ "m nme , j / ^f, - 7 ft Sos P. n Y vet MM ^b ^ "Rc d dad 4 . 4d 4e T? / ey eq — ^. ju i9 gay j^ ; diam, pad uH qu he: he des ne" ie 1.2 ^. "A * & ^ , ? , A'^ " [ -4 Tv AU p AL o Y , 4 7 — —A / P ad -" vw
— — — —
d » Cantradifieo ulc ; " ^ F7 P*hat T elo ! AN py , —* ^ n/ v4 topct , " » / , ; b) , | - ' - * Nu,» JP pA [ve fibi offe : aa^ odd P. / eV. PS e; 4 m ) ye — | l ! j " ict ^ J——— —* —— vM pe" : P 6 * sn ff m ] nm) iub j Jane 9« reo fef JH » Jl uiv yp jum ! d ! A UB MuRN zl Ld A ang" gr aL 9. vil hr 7 f $ ) d snm v : I FÉ a Loy YE * land | Id | (dh 1 —- y cg, PEERS 9- A^ v^ — " af D &. ou b 9 apnd / "S T! i I "v y Pi s t (hm IL. E prm Te s e ſu antta o2 i$ Tu rl" e ere ja Ns T ves f | / | DN A pejor erf m t^ uiduoꝝ in feris ſubſtãtus cogere fubm nó eſſe ens án — máeftvnanüero-£t finó'eét malta po nõ denuda 75.57. | 990 | Aua ſoꝛnaʒ actucnó bie ford fuübat. SSinbierformá:mullas — ret abilla yna foꝛma quã reciꝑet:t cét foꝛma i fuba. //^7 7j, M f I pieta isoe uid recipet nifi illa deſtructa:vnã.n.foꝛmaʒ bienifü illiꝰſubti:⁊ iſtud ſubm ectipole vc oenudaret aua. 7, — WM Nu Midcoppo" Vni fub eft ipoleJzt fí eẽt ſuba ſimpl exũs in octu — fo oino:ant cozrüpet ula fox';zalíafoz gnàret/Et ^, 1i ni $cdíoóz. tüceétipaflibile «nó ꝛ eceptiuũ:qð €mactunó reci; — qz iftud ſubm nó recipit multas fozmae iil velfüce ^, 7, i
aci clem l S6 ppo-6s. pítaliqd qó Cin actu ſʒ epeftinactu.([ Cii nábur — ceffiucnifiex D g» recipit tresoiméfioes pᷣmitꝰ:ma |.
Vo TEM ar . oL, Mbtirecipietis ſubales foꝛas.ſ.p* mãe nece ẽ eẽ nãʒ nifeſtũ aũt eftg»fi jubm alíqà fit qó no recipit nifl 2^ ;^ ^" Ti ATEM A cR" po*.f.cp po* € ei?o2ía fubalie:z io nullásfor?ppuà ! vnáfouná fp:g» e^ fubs fit vnü nuo fimpli:t g» nule 777, rM vidcop"p* 4735 cxtit£ in actu:f5 ei" fuba € in poſſe:⁊ ex D máre; lamltitudo € íneooio:negs i po neq; i actu: c» nó | ! H s" ii tfigorrozo, Cipitotefolas&spofleq fubat Dfuburoiffertéraà diuidit fs foꝛꝛneq; foz'peioinifioné.Erpeam D » «2 — || D NMDEC ERA . wàfubiqó fubat p D poffein D grpoffe oi r£" forse eft:q: nó recipit dstitaté p ari receptioné foxaz:qe f," ^o; |o» Wi l aut eft fubs ynü entiü;D aüt ſubʒ ẽ eltũ vnl eterni? reciꝑet eẽt oimfibile $5 foꝛmã:⁊ foꝛ oinifibil f3ci* "7" |7 U J "M exñũtiũ p feq fuba € tn po" p fe.Et (o difficile ẽ ĩtelꝭ pumélióes.h fs fubti diuiſionẽ:⁊ finitieéntact? Ps fi 4 | Wi "4,5", Wgtrevl imagiari más niſi in copatióe ad altez;fic£ — nítate illi qᷓtitatis.Et eẽt polein ea fo? "recipe tna; 9.PoT« 7W* |
d * a^ L
Me nano. melo or n DEBIT Eti iuenitfübales fojas piuidíésoiui; giecmin^iptétorüd&i igit alid for eftqnonredi 77,7" — |
Part 90
— —
Dg mef xu fee yof ſionẽ huiꝰ ſubti.Oiuiſio aüt nó eſt huic ſubto niſi in⸗pit magie ⁊ minꝰ neq; dimidit p diuiſionẽ ſubti ful... | n, eh BEL. rer , . gtübs õᷓtitatẽ:ſciuit aüt p pn"eog dexiftuntin D: — neqs fubs oinidif poifioné fo:".f,p ei"oiuerfitaté: ' Mx I | 4 d m^ Hans! ^ 13^, fünttree oiméfíóes d ofr coꝛp cũ iuenitineis oi. maní"é g» in ſubo ífti?foi nó exiftüt oimélioes pru 755 NEM UB potriee for km |n t 4. méfioib"cóicari foias o£s:d 7: q[5bs dititaté termi; mitꝰſʒ poftas foz'eyiltítyEr itelligo poft £m efle:nó ^ ^ ^ V i| ML — — A Réf eo rcrmi tas vitioactunó*| poft£5 tps.fic ẽ diſpõ i oib'acciiab^i p^ma.f.q» nó i» f^ il fo me PTUS irm *- pofíceénifi poftqs for" fubalis eft ín eo: fiCeft oifpo3 - uenit i ea niſi ſz qy bs fovsegrité inactu/CMri puta 1] UU d *"rSd6nses Ocalysacciitib'eritibus ímactu.Jnuenitétapfubd &— uit Aui.ꝙ diſpõ trii oiméfioni exritiü ĩ mã fimplir c | Emm C4.t5«di oluʒ accũtiũ funt idiuídua fübed füriracturoegb?s —-f.nó termiatag é diſpõ dimẽſionũ termiataz i ca: | "ES e) fie. f yv T" -" declatũ ftit abeo eé cópofíta ex foꝛmis ⁊ fubto qà 6.2. Gpp-o«neceffe é p?"foias exiſtẽ ín p? má aig; oimé |
A«qUM^ f $^
; X ünpo'([ÉEtaccipit ét fig"ex D ꝙ D fubmrecipit ac, liones exiſtat in ea ex d accidüt ei multa ipolia: dz / " L "3. |
pA TY n ^N. , LAS -— -. , -'e - - * - - , 3 e cam z PLAT" — i) sd cidẽtia ↄtigẽtia in eo qð nó ẽ ſimplex:qm̃ f(eét (ims 5. vnũ ẽ foꝛmã nó dinidi p diuiſionẽ mà nórecí ^ c-— WE A ij bref ri mnt 7 plegactunó poffet recipedccütía: patin-2siü €-ipfí? piet diuiſionẽ. £t ípía eéetná nó —— diaiſſfſee dI In Ao IUIUS V v Gui Etqiuenit o£e foꝛas cóicari ín oíiméffoni^-. né fur f Dti £r ipasnó bie 22íü fibi fuccedés in codé 7 7^. |
— nõ term ĩatis ſciuit gp "mà nũqᷓ denudat a dimẽ. fubo:gp fi ita eẽt:tũc má nullá redpet fo?" pter iitá 7/77. | —9 pus P [m aeoinia. ſſionibꝰnõ termíatieq: fi denudaret᷑ tũc Co1p"cét ext 7 fib 5L Cü igr fuerit occlata ab Air ito ppa reb? A .—»5. | —— md ne c Móxoypescoiméfio cx a5 viméliaet rücTorcorpal gnabilib"z cozruptibilib^ ex ptefuBt «ee pteforsey 77,7. fede p het] f wLto? co:pales eent 51ie t fuccedétes fíbi ín D fubo«;- qbꝰaccidit iſtis entib"fenfibilib^gno tcozuptio..L, —/^"
Aic a fi^ L tr c. iC eft Difp de fozmis fubalib"/Et B torii ouenit en: /^. díaidnis extib?p fe.([ Et fuitàclarü 8 cospib?cele (edis | —— 4 futi:vi eniʒ qp for" calitatis qñ agit in aquã icipit aq̃ — ftib'ipaeé neqs gnábilía neq cozruptibilighegauit 94 n ! om edo (t^ eugerízcreícé ínoiméfionib^t vícinarioiméfióib? — ea biefüba recipice nücz. c owifioné p eprtiá fim "^" nj. Loenlo e € alim eig peris. igr puenitad maximã dotitatéad:tücíub3 pliciũ dimẽſionuᷣ i eo par exũtiã foz:cipaseéipot* |, ^us Á LP Case fot rcs elomudat aforad« Giitareoiméfionüad ppaz — maltüvnusnuaicnegauit for corpoꝝ celeftíü ou 17/ qq, d T I. Et yuO Vcapit fonmá aeris quátitaté oünenfíonü;ppuag uidi poiuifioné fubtí fui: eé fínitaz actionü p fini d | (pea f pans Nnm agen foie aerís:z fir facit 51ium foꝛma frigídttatisin — taté eo co:poz. Quis po?totí^i fomis oinífibilib^p | T eod. vi for n ve rOGETC qp eei Fen d piminut oonec , Oluífíoné fui (ubt eft maio2 po* ptis. Quia fí foꝛ coꝝ eum. 1-193955 a fpoliet a fua fo2* «recipit fonna aqy. Diméfióes aüt ^". exifterét i mà oiméfióib^mediátib*:tt po* coz cérit : "cr pnt, implies qappellát corp" fimplex nó cenudit a js 7, finite pp Dapoiuidüf p viuifioné fui fubtiqii due ^77
q^ M Tu A [mà (ic nec alía accritia cota oib"co:pib"otrargs;aur nít eoꝝ actiócs cé ifinitas cludit for"cog nó céin »^ | vnda Foi cff oe. DU eo ad plue.ULg.íapbamtatéin quacóicág — fubo mediátib^oiméfióib^s easnó eépo*ico:pibf ^. | Yos PHA. are UP &zq? illa for^(.foz'ouméfíóts nótermiate | zómrauit ex oíuerfitate po*toti" zptisinfozmis 0$", ^ | he ; ^, p- tXütitinp má pmmt'icfaccedítfibiineasíóipoleg ^ uifibilib'poifloné fui fubi.3mpole én«po"" ifinitd "^^" m Mose. ates Aid vem b fubs rexiꝑe uas eaꝝ in eodé fubo exütttermiate — eẽ ín cope finito qagatactioné ifínitáaut po*"fíni Au. ^s ——— Gitítatl:ió ipole ẽ a fubo denudari foꝛaʒ ⁊ ſubʒ denu ^ tà in coꝛpe ifinito.Et cũ figebat i iſtis ppónib^ciue Nia dierum nen f nem jur dartaformifipfor'oeftructionéneqyétépoltipas — nit po" celeftes agẽ actioné ifinitá: oclufit mediáti/ | ejegeemecmT e hse lieriin ſubo niſi ꝑ agés exhẽᷣs illaʒ oe po^in actüfvi.»;, b^oiméfióib?bas vtutesnó eé in coipe oĩo:neq; bie niv, CA ^A i 2t un" Wecee bas foiae eẽ Zꝛias adeo g» altera coꝛrũperet mãz recipiẽtẽ eas mediãtibꝰ dimẽſionip neq; màs ZEN e 4 big corrum" cos ch DIA ftibs recipet foz*" files:vii fov eltoz fune mltá i po*ineqs recipe magnü ꝑuũ neq; bfcodii:t. P774. | 7. s M UE RUE € — ió haſſiua ofr ddámó effe 5:ía «idámó effe — totü b fegt ex D op for'cozzagütactioeifiitoc Dé ugue | ^7» d;' diia xli
wm We Seen filta-U ſi aliꝗ̃ coꝛꝑa fimplicía füt d; fo: caret 5,44, pbatii ín nãli pbia/Er ci fuit pícrutat^ét oe nà ifto Po de Hg mit inm. creesiootingt o illefo ſint nec gnãbiles nec coupti/7. ri corpoꝝ i p ce.⁊ mü.óctauit ipfa ee fímplicia ec P, wb | 56, A AL Jr» p biles nec briteefubs cõe. ¶ Declatüeftigrg cácor ꝙ mot^eoz funt fímplícesiz q» nà coz ẽ neq; graue
7 ie . » 22 2 ^ — — * a e. * oves " , - - m d eff! «, 4 Vüptioteentiü ⁊ factionis eoꝝ £ 2zietae exũs in ſuis 5; neq; leuisd.nà nó inata oí poni p guiraté ⁊ leuitate ]s r.. — pei gri Tonnie:t cocfub5 q6nullà bs ppꝛiã formá: (5 € po* 1, c cii fait óclatü ei ꝙ cópa Guia dienia ft 5íazq? mo na * — ls p * — apte nuez £5 foias diuerſas n fpé:znüez f5 fos 4* tüseoz . füt32g «T 2implí^z qp mot^co1po celeſtiũ Me A4 cios ie p ius Auerſas nuó td fütfsimagismin*.£teábu nõ hñi Zꝛia:ocluſit B cozpa eé ignabília t icoꝛruꝑti⸗ | Mito MOS uum tesi € q D fubm recipit pmit?oiméfiGes recípié bilia:⁊ ipa fi bre (6s recipiésoiméfióc? P receptióe: al —000 — — terminatã:⁊qꝛ ẽ multũ in po.Om fi ita ꝙ foz'füeoinidáf p oinifioné fni fübi«4L Et D V jet t IL M LP Pn EE 19 7 ARP! ctoiméfioné nó recipetififozasoinería$ nu, — téditci-D.i pce inti.cp fo: poꝝ co:poz caret 2:0 I FEAT | . miero:negs formas o; ufi ets or bog * — * SEDI —— ls ín codé 18s diuerſas ſpẽ:niſi in tpibꝰdiuerſis 1íbo: ucadmo"'cludit [5 idé ex D:g^ mo cogapn hr ^i n us y. 4" feto : tꝑe nõ iuenire£ nifi yna for⁊cuʒ hpᷣ9 eiꝰ ^ cipysq (üt icio (üt ifi',£cq» mant" € ſẽſui g» cozpa Nai h BM il " I] LA 4 J^ mwl-" "3 ] ic T «Y : . : ade ! eeleftía j qj Lars LE » adici "1 J y Nc 7* 77^* pan qu wt. ^ jColÉEe * 4 oQMY Pg PHgAP 2 Iu ee MT VAM fw op die do mE s eto o ye us a 24 n opeplpstop ATL UL J l ) ! —— 4 TM ' s . jev "d ; Pot ^mi - V» y : ^ vtm : : —⸗ E * * — 1A L e Lfeateao — pu i l i d 7/4 — nef. d ( —8 ^ met met P» rMor P ^ éve ly "E Jte 5 64 my. Lo pm Áuain uev m ^ : 7 Y ** 4. : "1 "bn v? pe Ip h' foc FÉ c rhe mE? vjugCAMA. €9 rt p. n Vm "IR Vae du d d eur Mv " AE aed 7r I : * ie we 4 wh | owe (ener (d : J^ "0 á de E ^!
5 ! * E43 4 pal» a anpdiip bd Ain CEP Div o —
5 , " id nd j | * XE Gems . $42. du V. L- be 2. ad J/ | * 1 * D e. S » "- 2453 o lbi nut P | | 5c fubftantia oobis -— : » x. py n it
eeleftía recipit oiméftones termiatasfsfuas fo* ꝙ illð cop? nó cóponit ey ma 4 foꝛma fic qxibitia fee
du] neq prit recipe foz"^medíátib^oiméfióib? itermina , tie:fíc € oifpó ð foꝛmis gnãbilibꝰ ⁊ coꝛruptibilibꝰ:ne ceſſe eft ea recipe oiméfionces tali mõ:ex d nó otigit | fo2^*cé gnábiles 4 coꝛruptibiles:qð eft:q: má eoz re hh cipit dimẽſiões p* receptióe mediátib? illis formis , fuís:t nó recipit fo "mediátib?oiméfióib?exritib? i eis i po*f.nó termĩatl:ſic ẽ diſpõ i otméfioib?q füt i
[| ,,, Mmáciforifti?^mae:fs dimẽſiões dfüti mà celefti
"A jh. fitt ppzíti pPor ci^ ¶ Et cü füeritóclatü eí ð coipí
4w M, D celeftib/coz for"erítte i fuis fubtis tali exñũtia o» P" oa Wnóoiuidüt p diuiſionẽ fui fubti;t qp cá i Dé ꝙ nó Wi exiftütifbtis P5 ꝙ funt oifibilia fait óclatu ei qp ifte
fo'nó oftítuüt p fubs:imo füt abftracte i eẽ:qm̃ exi
nó oftítaü£ p fubs. Tlo.n.cxiftüt i eo:neq; i toto:ne/ te qi) ipte vlr nʒi diuiſibilinʒ i idíuifibilic cà ita fit Pj Oi, Mecee gp foz'aq mouct fítillaad quá mouet. 3n fo2 | va; 7, Iemeoftitutl p fua fbta oífferüt.f.q2 fo: mouent no € illa ad quá mouét;t ió ois foꝛ hꝰ.ſ.q̃ mouet ad ſeipaʒ ꝑficiẽdã ꝑ aliã foz?nece ẽ vt fuii mou fit fi;
nitũ cũ nõ mouet niſi qi mouet᷑. ¶ £t D ét eft vnũ €0z d mouerũt Ariſ.ad opinãdũ ꝙ fo2* coꝛpoꝝ cele « | ftii nó füt »ftítute p fua fóta:qrit các mot? eoz eént 7l finiti Et no € oóm q fo:'qb^mouent coꝛpa celeftía IUnt alie ab eis ad de mouet: ꝙ ifteqoürcénó in
muã oiĩo:⁊ q̃ carẽt fitu ſũt fox ad demouét:ci tii ile
igb^mouét fint fo i materis:⁊ füt oíuifi!'" p oifio
necog.Cr ſi ita eét:tücille forme exífterét in fuis
fotís:t moerét p motũ ítboz:cfíc diuiderẽt ad ci
^ uifione (boz:moti.n.fi moueret eéntíalt erít oiuifí
^ ,^ bileeéntíali:cfi p accũs p acciis.d nibil € in co:pib? »
^ «eleftib'd fo»q émot'oifferat ab ea:ad qud € mot, imo füt eedé fo1*:1 iõ differ̃t nífí i diſpõne Et fí ita"
eẽt:tũc ſuũ mouẽ cét finit: qó.n.mouet qii mouct ipoleé vt fit pn"^mot^cterní:vt ofc Ariſ.ꝙ itells 4i tellectü idé ſũt ín cozpib?celeft(b?:z pᷣ totũ dcm̃ é in alys.Etnó fuít ocifi celü bie aiam nifi pp appetit exñtẽ i eo:⁊ motũ localẽ:appetitꝰ át q € in B cozpe ii eft niſi q2 ẽ cosp*celefte vnũ p fe appetée p fe: nó pp "TI po""erüté i eo diuiſibilẽ p eꝰdiuiſionẽ:eẽt.n.gnãbũ
u Mit
ftüt i toto fubo:t nó oiuidüt p eiꝰdiuiſionẽ:oↄtigit qp;
1 coxruptibilia cóponunt:nulla.n.po*eft in co oĩo:oẽ. 9 « eni ín quo eft po* nó eft poꝰ niſt ad ouo 3dictozía.f.. w^ ig po* q ei faba. Et manifeftü eft ét qp foz^qua mouet ——
ve ** ^ - ; 2e 000" . «4 nó eft gnis foꝛmaꝝ q̃tuoꝛ eltoꝝ:qm̃ fi eét aligd et , V graue aut leue ⁊ mouerct pfe: ét pácciis vt oecla; ^ fic ratü eft in S^pby?.remanet igit vtin nà eiPfítgener]| s" pops, nãe aie. S55 qii nos ifpexerim"aias d fütb.iueniem? ^"^. —» in eie ouo pn^ouoz motuũ:qͥꝝ altez eft pn"mot^re
ci-f-mot'ad ifen"aut füpi?sz £5 pn"eft mot? localis | zc 7m epgreffiu^ c ĩuenimꝰmotũ ifti ee ꝛriuʒ motui oecli, | P* ? Su
nattóiecéntialis q eft in eo: « (ó accidit ei fcífitudo
;. cogit ad getẽ.Vñ uece eft vt pn"mot?celeftis coz; fset? aic ẽ
pozis fit generie aie tiÓizc ꝙ mot^qué bs circulariter 3d fit mot" ppe aie P5 ꝙ eft aĩa:⁊ cii ita fit fegtur qp illa o An 6. nà fit d facit (p5 cé coꝛpꝰ:neq; graue neqs leue a mo uert circulariteiEt aie d eft 5 otigitnó mouer£cir: culariter:nifi qiti
cto: fic cóponit oeclínatio hᷣſʒ qꝛ aia q eft in co»pe celeftínó eft inata moueri círculariter ab co qo eft inatit circularíter moueri:⁊ nõ é aia ineo vti compe Ade p b, graui ⁊ leuiſſʒ ips mouct ex feit ab aia.qaias bs tri; 699955
t nõ bs alió pn^:cq? mouet círculr fcím?qo ppsius 6. om ill?aie $5 q jacft mouẽ circulr.nd igit ífti?coapis — nó eft niſi ñã ate mouetis (n loco Sʒ qꝛ nà co:pia ẽ alia a nã aie:q? eft cópo":« nece e moués ⁊ moti. eé otuerfa:nece é ofíderare oenailli'co:pisitqz oecla — x, 4— rati eft B coꝛpꝰeẽ ĩgnãbile ⁊ icozruptibile: appet p M epu eſt nece vt fit coꝛpꝰſimplex nó cópofitü ex iud «fo2*. 47, q? eft idiuiduũ demr̃atũ:⁊ ensocmóftratü in actu:t
bris vná figurá in actu: oia ifta funtin cope p más
1 fant ín má p fozmá:nece é vt D cozp"celefte fítma |.» aialii celeftíu d moué£ circularíter ey ſe:⁊ vt fit pfe ' cti^modis ceteris mãe:nõ.neſt ín eo oe potẽtus nifi
tm potetia in loco: ex motu locali nobili^oius.f.cír, ide pB p*
sQuo ofat
in motu.
J^ qm — eL cu »
cularís:quéadmodü b5 nobiliffimá ⁊ pfectiffimá fi c6 6.2, -^
gurã.ſ. ſpericã. Et q? occlaratü € oe foꝛ mis celeftip? 12223»,
ipſas nõ hꝛe oftítutioné p cozpa celeftia.ná fi bient 47.7 tic mouerent ey fe p accũs ⁊ idigerét e£ fe motu. ; RUM f pio « eéntialr:óclaratü elt.n.f.ín Spby":q motae. "^ ^494, 2 5; fed funt b vna eéntiain fpé reducunt necio ad mo: Uf
ec Mau wr o.
4* Mb, A *
tuit p coꝛpꝰ qÓ mouet aiaceli c aia, pco:p^q tet motu re du E «c
le ⁊ coꝛruptibile. Et 01 eẽ motü p pn" ſepatũ qà é ín
,, *& eonóppn"qó € petn eo:⁊ D mo o1 viuũ ⁊ itelligés.
[4 ^fi Etfieitelligésp pte in eo nó cét ĩtelligẽs p fe: c eét
« «- file boi in D qp bo € viuẽs t appetẽs mouéei loco.
n^ £t vlr qróclatü ẽ actíoné iſtiꝰcoꝛpis eé etermá ðcla/
«1, 4/4- bit foY"eí^nó exifte p fui f55:« ſuũ ſubʒ eẽ ſimplex
|. 9'* "nócópo"et má zfoz'qr fi (ta cét:eér gnábile c coz | [ios tuptibile £t qð ofit icípietes pari g» anie iſtoꝝ co? Aus," Por celeftiti ftit foz i materys.f.4 ĩ mã acqrüt eter
"* hítaté cx formis ĩmãlibꝰnihil eft:oüenit.n.g illo qo
ues ex fe eẽntialr « motũ:⁊ op fit cópo" ex vno moué
te ⁊ vno motu p: ꝙ illud mouésnó fit po*in cozpe —
oio.Et iõ vi g» foꝛme coꝛpoꝝ celeftíus t marie fo?* 4 &i$ p hoc coꝛpis vltimi ↄtinẽtis fit quodámó aia.f.pp appeti/ 5.»eaia 49. — v. tũ exñtẽ in eist mouere eft qdãmõ itellus «eft fo2 t $4. ti f. ne 6a Te M ma fimplex p quá alal celefte cóponit er vnomoué "039. d^ r&7e Pig tc « vro moto. E cotrario oe anialib" d funt b:appet b £clüreti* 7* 7" *37"-7 0n eni ꝙ mouce copofitt ex duobꝰmouẽtibꝰ.ſ.ex ania 915 mi, rca ll
re oefiderata extrifec?mouéte aias: * « (ó mouẽs ín; * $. mit, F pest
uenit in eis cópo"nó ſimplexicoꝛpꝰaũt celefte eft.q.
7c DX LN
o. o hw Wl
ce nõ bs nds eſſendi eternü acqr itaté [o: 5 (fi^ fox mà indctü:tió no af € Coꝛꝑa cele dfe | Oy, ), 19 D3nd5€ termu acgrat eternitatẽ abalio:t — mg iſtiꝰfoꝛ: abftracte «€ má exũs in actu:⁊ iõ nó af c £o:p | | ki ) tot h̊ eft ĩpole.Nã.n.gnãbilis *cowuptibilisnó re — fimilat mãe nifi in D tifi:qz ẽ mà figa ad recipiédü hano idigét €* ^4 Glpiteternitaté ab alio.£t b eft mani" ei ꝗ ofiderat — fosmá:* iõ digniꝰdꝛ ſubm ds má. Z)03:n.d eftb oz giatióe:fs aia vi. füdaméta Iriſ.Oeclatũ eft.n.ex h̊ fmóe d eft ſuba má:q: eft in po*fozma in ea fixa.⁊ o3 ſubʒ:qꝛ figa eft. lia d tücbic P celi: h̊ qó fuit b ocifixquéadmodü.n.iuentt ꝓpatũ — foxme:c fit copofitü cx má « fozma.* £t vi ꝙ coꝛpꝰ (aludficén£ — I* (s. GbZfrif.in fne líbzis:t quéadmo" fegt ex ſuis dicti. ceteftenó eft necius in fuo eẽ foꝛꝰ fic ẽ oifpó de co? endis 4* (53 « SSsapper er vbís Zlrif.p ia oecfauitoiaifta ilibís — pip'aialiii d füt bafalib" átá fütbic vicpaleeoz uud gels s ! | Ens 8 nó puenerüt qd nos. Ulocet & ifte tractat^Pmooe — funrnecie in eẽ cog coꝛooꝝ:⁊ qp nó faluarent aialía 2i2.59.50.5€ | en ""* fübittí3 oꝛbis · Oignus enis eft boc noieJntitule£ — wifipfenfibileaiam cimagínatíadíko2p? aüt celefte An Foy * / emesg| (igitur boc título. -^m« is o nord 77 qd eft fimpler:t nó tráfmutabileab aliquo cxtrife M pena »* j Erſcrutãdũ eft de nã corꝑis ce/ "7 co nõ idiget in fuo eẽ aia ſenſibili neq; imagiatiua: 39i.mess — ML leſtisn quid ĩtelli ;... ? (s tm̃ indiget aia mouẽte ipᷣm in loco femp vtute 4 gdsRi^, nl Au j^ gunt cii dicũt ip5 eẽ fimpler« nó cõopo⁊ q̃ nõ ſit co:p^neqs ín coꝛpe ad largiẽdũ ipfi ꝑmanen aiget aia [97 7,577 ^w DNO ips eẽ neq; graue neg letie ([- Oicamꝰigĩ -» pi eternã « motus eternũ:⁊ qð nó bs pn" neq; fine nẽe ipᷣ; in lo v po UTn- "nofi mes x ( 4 un Ml Fu — e Cõmẽ .de ſub.oꝛ. pp w— . hi M fn ue mak ur tu nef 4 [^ aver ^S d ide bb nope bile; ' co ert ſ. de" 3 g^ xm — MI Z4 —* | Linde A. le. c n^ m7 a Ren gp ! *) v — ——— t 2nd apr * dee mac fef mie m i | * 3 "e E Fi : —" ict E * ps 1 f — * —E — 2 - jJ" s y jJ C o 2 ow ded » e ; » da v ud r" , e P l Eum 69» 5^ ME » e» * PF Cb. * pm * Le Ae! [d it, ^c — , d ny " a Pe E vo be [. t | / 2 * Pr A 7 —J t ML o li $E? fed * NS p» - * p f * lh in 2 TF / i z / , j 204 PT ile LEO MT C. PA. PORC — | Ae dian? SP meli "né € sa MP T Ii e AP TOUPC S A Cv oy rv! TD a Mesh ei awe " IQ 1" «
t» pev "ad -
pnl gef —
co ſꝑre 9tute q̃ n fit coꝛpꝰ ad largiẽduz ſibi ꝑpnanen⸗ tid eknd «mo tij etnũ.ſʒ vió op". 1t 2s é. * pho ð⸗ ſtrut hoc 1C.
b £o celũ ad itclindus ↄeet.vide có filc.s. pb. có.
AM 5.2. pb.
22445" 0.4. cõ. 5.3.56. 2? oc gnãtiõe aialiũ · ca. 4e
c Celũ hz de fe (üutaté fue epiianétie: boc vf 2dic€ Í it qo imcdt 4 ate diẽ̃ ꝙ ce⸗ lũ ·nmꝑx:⸗ ^' fip: po" "ad ! 1g corruptione, d Celũ oc fe b5 finitatcim fuc actionie, afitc.i. met. A41«có, f3 vió " O6p'".5.Cà. oc !/H** 1 faba orb.vbi ' of p cclüre cipit actioné infinitá cC.
e 4inio ſigt agene fignifí catióe nccia. Asẽtiũ qo dá é pi? tpe $ctoi qódam €oé pꝛiꝰnãlr 4tpc.alía lr̃a b; q9di5 cR puenatr « f tpc.vió ofilt p^cei.105. io6.có,
Hi Iſte erroꝛ it zabioꝛuʒ fapicntus.t2, mc.có, 4l,
"^ 20.1.2 €€6.37
íS De fubftantía oꝛbis
?-— o,-c—
coꝛpe:⁊ in oi cozpe fimplicixaut i vno cozpe copo"eyr^s tráfmutat fba alterati v? eẽ ppacorpib?dz.fDcadr p; ^^ co1pib^finplicib? b^: idrnter fite (lud cozpfuerit! mifcent po füt cozpa gnábilía ⁊ cozrup'".2icciitía 7* ^^^;
tot?müdusinlla.n«oiía ẽ iter ĩdigẽtiã vtutl actiuc ín «Maccritía:fsq nó tráfmutàát (bas;B.n.alteratío ſʒ quã À/* | gnátà ſiue nó gnátü/Clii videmꝰcelũ bie vná vtuté;?» vo d nó tráfmutàt fubas óferétis ſũt cõ ia vtríqycoz ^77; |
nó tm̃ mouété oia:(5 ageté t 2Püdte:fic ẽ diſpõ i coz poze boie:cin cozpe fco pp finé ꝓpꝛiũ.finis.n.ſiqt agés figriatióc necía:fiC motü figt mouẽs. (T 555 i giic agẽtiũ qðdã é pa^ tpe acto: € o qð fiti fpa ifti?" mũdiẽ iſtiꝰagẽtl « acti.Qðdã epi nãlt ã tꝑe:⁊ € o2 bis quẽ fegf tpe cui accidit ⁊ageẽs o1be.f.faciée ips in diſpõnibꝰnec̃js in iueniédo finé pp qué fuit. 5t) cii igrauer̃t D gdá ð opione Ari.dixer̃t ips ri dicẽ cãʒ agété:fs cãʒ mouété trfi:c illõ fuitvalde abſurdũ:⁊ ñ eit ou"i B:g agés ips eft mouẽs (psiqó.Ti.noüet íps motu ppo illi ẽ illõ qó largit ille qrít motü ꝓpꝛiũ:⁊ flla vC ila ti$ locl fuí lib. Ó ce: récelo ⁊ altioc.(| £t iã ĩduxit nos amoz eyplanádi D fact oígreffionéa pn'.f.óclatóe coipís celeftís qð eft ó celo táds coꝛpꝰðᷣ aiali.([- Ditam^igr ꝙ co2p?cc lefte cõicat cũ coꝛpibꝰgnãbilibꝰ⁊ cozruptibilib?in h̊ ꝙpẽ ex tribꝰdimẽſioibꝰ.ſ.ſuba recipiẽs dimẽſiões:⁊ xp vtraq; fuba nó € ſine dimẽſiõibꝰ Sz ĩuẽimꝰ ſbaʒ Óferété dimẽſiões:⁊ dimẽſiões i coꝛpe gnãbili ⁊ coz ruptibili:vl coꝛꝑibꝰgnãbilibꝰ⁊ coꝛruptipilibꝰeaſdeʒ nuõ i po?nó eaſdẽ i actu.ſ.ꝙ dimẽſiões oẽs cões oĩ/ bꝰcoꝛꝑibꝰgnãbilibꝰ⁊ coꝛruptibꝰ ft eodé mó i po*: i uenim^íddé coꝛpꝰtrãſferri ð fo?*i fo? ex dim̃ſiõi/
b^i dimẽſiões aliae i actu. U.g.ꝙ coꝛpꝰqð Caertrát, gt b coꝛpꝰqð € cõe fot ae
fert ĩ coꝛpꝰqð ẽ ipei [e rie t ignis eét (dde nuo in actu:tuc foꝛꝰ cét —— eent ouo i actu:⁊ trãſmutaret᷑ vni in altez:nece eer
cozpeitaté oeftruiró cozpe cozrapto ad nó coꝛpꝰ⁊ coz . ,
p otfpónes;p ds ac | : et IE vC é illa quá laudat Ap.ĩ mL/ 'appet i luna g —— fubaceliéeadesnd cf 2, | | ü. 5 c tudicat ipaseé nobili ' $5 oésátid orit; vtnarrauit rif.T Ib 6 ce. mujt 4»! * LY
E E IE
————À — —ÁÁ—Á M —— —
— V re ut do nin pil d 1 n e /* re. p, fuf Lost * Je nfl "4 , vi - * Lis [/ nd eh p- stem |
/^ Ó » - o7 d 9/5» f E) 4 * *"» 8f , ' C M a ,
€ —
^ £g etg ^ f$» "v £e wv "Ll ^ jt —
Ape — CAM ín fubye exũtibꝰiĩ coꝛpe celefti nó ſũt po" ad trafmua
eas eé ↄueniẽtes cü foꝛmis gnábilib? t cozruptibil(^ J2 |^ id le
b?i atíq:z i aliq ointes ab cisfc ce mé dd qócógre , ^,$ [e gat b cxaia «cozpe ot alalcu D gp illó qo cogregat( Go* ^. — 17. illic ex cozpe ⁊ aia oi fi equoceaials $5 pz? zpolte/ ^7 o riꝰ.Et iõ nece ẽ ĩ talibꝰnãis vt pai?fit cá pofteriorl:vt —2* dem̃ ẽ de bac nã al(bi. CT. g.illa d dñr talia:ſʒ diuerlã Ln] tur P5 mag! min XQ igiccli copo má tfo? 2 fe | fic ẽ diſpõ i aialib^q (ut D óclatu ẽ.Ampiiꝰi q ou£it. ; ^^ for^íftoz cü foꝛꝰilloꝝ:⁊ ĩ d oifferüt ci qoiffertvlti^ ^ 2 ^us | m?motoz iſtox ab vltio motore illoꝝ Remanet igrx /, ' ( Aw olíderare i q ont h̊ ouo gnà ó accitib?:c i d ↄuẽiũt hei j DDifferüt.n-i mã paſſiua d o2 alteratio:z oueniüt £s (7, — | "v Dv. X —“— A É M | fU poztíc p" iſtoꝝ ẽ mot'local:« oyapbanítates c dlitar * 1 ^ | T tes d (equunt iſta.ſ.raritas ⁊ ocfítassez.n.fere o» ra^ ^^ Gu «ritas coéfitae funt cãe oyapbanitatl:t nó oyapbant ^ £c taci:fs tñ or vtreq; i vtroqs coꝛpe f5 poi? « poſteriꝰ: fico: coꝛꝑeitas Et ilr oueniütinllumiatióe tobícB — j^ ritate:f5 b mag! vident oic eẽ equoce q$$5 prt « po⸗ TS
4 ⸗ fterí?:uy.n.y2 fier b i B cozpe igneo dyaphano fim» yif v i plici qð € n »cauo 02b lune:qri agit ícozpeoéfo tad. c7" M miſcet᷑ cũ eo:⁊ ió v2 «p cá illummatióis ptíü cozpio |^ «7 J em celeſtis.ſ.ſtellaꝝ ẽ oéfítas íll?ptíeoyapbancinacta ' er oꝛbe:⁊ Dappet i ftellís:q? eclypfát feadiuice: 2X. ^ le r
ico"celefte f5 [5 é dyaphanũ p fe iactaeo2io cozpt^ »;. 0^ | lve,
b^orapbáisd ſũt h q ſũt oyapbana i actu apó plitia, ri^ ^;
luclé ptes oiuerfant i Di oyapbáitate «nó oyapbar 1477,47
nitate:íta cp teis fitaligd file coloꝛi ſic in galapta.Ét 7, a gu
qꝛ luna vi eẽ oéfa tobfcura ⁊ recipiẽs luméabalio 5102€
f.a fole: i lib? óaialib^oiz 21. gp nà ei? ẽ vnigenea: (5,49/f*-
nãe terre plus di ceteraz ftellayz foate cozpa. celer —
ftía oiueríant in oéfitate ⁊ raritate q füt cãe illumĩa ,
tíóis t obfcuritatlIs bec i iueniat niſi i luna ti:fs Po l
rü celeftüij£t accũtiũ »nemétiü coꝛpi celefti ⁊ gnà 2645 ams bilib?« córuptibilib"e caleface:c Ax diẽ q» cozpa ce leftia nó calefaciüt £5 ꝙ füt cala:fs fsvelocitaté mo
b igré lera vt míbi v? diſpõ ⁊ illũ inatio coꝛpo/ Jr
meten y hace Aen
^ tus: rócinat i 5 ex [5 qo accit i fagitta directaſt oit ^ ^^.
in metapbyfí.q» nó fegt vt fiat accũs ex fibi filiinegg 5r /8r4 ín gñe:neq; i fpe fic feqt i dlitatib^d ſũt (be Ete i r7. |
€23,66, pozeítaté gnãtã gnãri ex nó coꝛpetvñ nece € cas bie o ! pofítozes dãt z?" cãz.ĩ.illũinationẽ:dñt.n.ꝙ lurico 4, — | -t ute e S). ds cozpalé fibi cóes.Cuuerédü ẽ igr vtz illa fit vng qp élupv: caleface qii — qnó éó acci " l Uni, Cem tj kr me P aut ples:« fi vna.vtz fitvna po"autactu.« fí plee fili tib" ꝓpꝛus tgní:fs 6 accfitib?coib"igni « cozpi celefti ye : l^ "m v Aden cogunur igit pone vnã po^" z ples po**. (T: Declabig ¶ Et forte döz ẽ ad D qp nó ẽ remotü vt caloꝛ dicat 6^. -^ ' . igit f3b q coꝛꝑa q̃ ſũt b gnábilia ⁊ coruptibiliaipa in eis equoce p D fig".f.gp actío coz viueríat : calo? | | MA, | ».,, .. Cóponier fuba q € po oiméfióib'eyritib^in ea que eni ignis coirüpít t Óftruit ẽtia:⁊ maxic ignis tllumt t (uva p rV 7 det ela P füt in po*:t ét ꝙ illð coip?qó € ynũ po* ⁊ mlta 1 po* nátis.calo: Yo CO?poz celeftíü largíisitá vegetable A^ — "Ej A110 exiti actuerit mã ĩ —e Zqmanon fenfibilé aialéjcf5 D caloz erit duobꝰ modis.caloz M. bs céin actu nífi $5 p viqueadino" for nó b5 c&ín( — q de dlitatib?paffuiis q trafmutat fbas id (16:7 03 I. : zt actu niſi £3 g» itelligit Coꝛpꝰvᷣo celefte qð ii tráfmu »»4lo2 q nó € ve litatib^paffiuis:fic ẽ oífpó i — (D gr^ bee ded rcp po d tat ad ips nece ẽ cóponierfbaractuzouméfióib'ur — tate nó oyapbanitate.f.g q̃dã feg£ jlicaté pagiua c A Sn. fm an € od * io € lgnãbile ⁊ ĩcoꝛrupl Et cũ itafitco:p cele ⁊ q̃dã nõ.¶ Cõſiderãtes ãt actões ſtellaꝝi atiaͤtze | "io 45 pope p, et CC má recipiẽs fo" "celi Dio ꝗ õclatꝰẽ õ hac mã ve dñt ꝙ q̃dã largiüt calitatẽ « ſiccitatẽ ádi calita bert 2 4 eT aco P ole Sh ak f fi ouentétía cit mà gnãbili « cozrup'in alíá:t oi técbuiditaté:xddà frigiditate « ſiccitate:⁊ ddà frigi wm ' uerntateet'abeaínalid:z vtraq; ẽt eſt mã f5 gv? — ditatécbüiditatés fic 4? qlitates cões co1pib" ce, EL , &,; «CEtfiltét?saineniticispotad motũ ĩ ioco in leftib^ 4 4? elntíc oir cquoce:aut f5 pzi^« poſteriꝰ. E — cope celeſti nó epoꝰad trá(mutationéjcfbegkütes — Etfoztecorpozaceleftia largient caloꝛezʒꝛlʒ nion. fint. 7; 777 ene er a7 capo , T" fo. d Iq or PI. uio ato y. Nae 4 LT : : | fe * * n$ A t. 1 fermer In 4 dp^ «hm * * A — fen | quel M ege 21) p n ai gn nae AP e ys (o putet] 74k pé esf, me tm gum AU Det we auper IO ae m à V s ; jo ; / f ^| "T. 43 : 5 4 | " "vs —9 à; LA
ud ee d y (fh ^- u color /» E eb Vo 4 ^j v fPton ct » y b ^ t t "T | $ $ e) y» ! — pot » , £v -$ * 4 fh T a* : 4] ^ Pu - ". Crest dco
"f ke 4) A. apt. rt! J. : y * 9*4 ps f ^ » s» Á E j 4 y
fé E. "uy ,
^ ' [ d * ase w J
v wem
BE. (7751251; naia σVe ſubſtantia oabie — dx
| ( &jn f^ « ; talida in femó.n.fegt vtoé faciẽs aliqð accũs oifpo — foxma eft finitereceptionie ficut fínite motionis in | :^mat p illo. Ul.g.qifinó oẽ qð mouetos moueri:neqʒ — aliud/£rt ígr ꝓpꝛiũ iftí motoey fe qo é cop'celefte NS. 9 qo nigrificat o5 eẽ nigg/« D appetétex D apfíal — D.f.gymotozipfi?nó ẽ ín má:cgrilló qo mouct ab teratũ céteralterato:ccals ercalotücpcederet in co € fimplex nó cópo"« fit itédim^vificareppónes
in q̃ poſuimꝰꝙ ois vt^ cozpe « ſuũ moue e finitus
sia. ex A * $99. yr $^ isa / ff ^ - E , ] 4 " j^ $6 y,
^ [Ig ef nifi"cnó iueniref p" alteráo:fic feqt i motu:z nece ẽ igĩ pueníireadalterásno alteratü:fic ad mouẽs nó "M UL Wotü:fsoint:q? mouéei loconó ꝑuẽit ad aliqð mo uẽs nó motũ i loco:f5 f5 toti moti er fe mouẽs ali»
Part 91
* | ud:in alteratióib?át pueníre pt in alteráe(p alids oif : pónéineo ꝙ nõ bs cãʒ:⁊ í(ta füt copa celeftía/ss tl
1 ſuũ moueri e ét fínitiit fi 2cefferim?g» in coꝛpe ce leftie 9t? finíta alía a tute motiuaq nó efti eo nec eftituit p ips.CL.g.vt?p quá of bie ad motus circu⸗ laré fíc grauía ⁊ leuia ad moti rectü p ſuã foz?" oif. poné fiue ócldtioné:oe d oi eé:neqs graue neqʒ Leue:
l5 ifta vᷣtꝰſit in mã. Et gp illó qð »gregat ep mà ipa fit co:p*celefte:fic dic᷑¶ Aui.ↄtigit neciovti cterno fit. p^celi a.(24. poſſe ad cozrup?" "^ abfq eo g» cozrüpat qo óftrui£ ĩ (oin finc, vit? pmitractat?ce«t mu:eé igrnecius nó é ntfi ouo/ b*modís neciũ.ſ.ex fe ⁊ neciũ ey alio ⁊ pole cx ſe:ſiẽ
»' ev la oifpo q̃ é in cíe foꝛteẽ ex gñe ei? qo agit in aliude * ba! * foienó.U.ga» calefactío quá fac im ifertozib? € ex LAM nà n5 cala n5 frida:ſic motꝰeiꝰẽ a nã neq; graui neq; v» y leui Dé mag! qo appetit qᷓ appet:qꝛ ille 4- q̃lita/ | "^ m^ teefütactiuc ⁊ paffiue abalisnecee puenire ad dli
LL | ** atesactíuas c patfiuae;zapparéti? écoigmi? vtile — praligseriftiare ĩ coꝛpe celefti.fips bie Vtutéfinitá ^^. ^" "IN — q̃ füt bícnó reducant ad q̃litates q̃ (átfutgnie(t ſi « cy necitatéa vtute ifinita fepata a mã:vt opí 7 (A j,,| ponát oebét oic £5 pꝛiꝰ⁊poſteriꝰieq̃ret n.vt o gie — nat Zui-ceríftiat eẽ opio Zllex.iqbufídáfuistraeta 6« / | 4,5. qutatü paſſiuaxꝝ fit aliqó nó paffiui qo eft remotü: tibꝰ:⁊ ſuꝑ D füdauit Aui.ſuã occl'ationé oc p pn* eé n appet igr ey D.» ignis nó eft p"calefaciés:q2é paffí — fineoeclatióc eiꝰqõ eft moti cternü céé oeclatio ^ , | "wwe", tusifs nece eft vt B"calefaciens calefacíat per dita — fandatafup ppóncsiftabiles fic tu vides. S95 eft. Dubium. 7 4, 0/7 T. - sénópaffiud;ficut p" moués nó mouet p oifpofítior , qó oe D qoo Aꝓ.in libꝰ de ce.⁊ mü.f.g» tutes coz zZ'elop. - e 2^ un gw (nemnó mobilem. · 3 pox celeſtiũ funt finite actiõois:qꝛ copa celeftia füt ^ 54-4 ji ; |t «lia declatũ eft co?pa cdeffia copont — fínite qᷓ;titat:⁊ ex bac ꝓpõne declauit pco»pacele 77^! ^ |o ex mouẽete:⁊ moto tmotozineis — ftíafütfinite dstítatiscodít cãʒ ĩ D gp cópoz celeftüs - ^. «| "hag eft nó coip^fiC ẽ dipõ oeceter! motlexfe — ddá mouẽtvnã ſtellã qdã plesſt dix o» ſi ſtelle q füti à 7*7» í — — «bi vit^octauí pby*ín q̊ declatũ ẽꝙ; mo oꝛbe ſtellaꝝ fixaꝝ eẽnt mioꝛes aut maioꝛes nõ pPo.. n0 cius q̃ mouet᷑ h̊ com^ ẽ eternꝰĩgnãbit ⁊ ĩcoꝛruptibil ſent mouere eas vlx:⁊ declauit illic ylr ꝙ fiétutesq Tp T | 1-5 tq D neclatü fuit illic ꝙ iftó mouẽs nõ é V? in coꝛ ſunt in coꝛpibꝰceleſtibꝰ eént ín calefacẽ ⁊ mouẽ vlt dri To»
ifínitemoucrét copa d funt apó nosin ĩſtãti:⁊ D fa cit criftiare ꝙ in cozpib? celeftib? funt vtutes actiue
finite. Etad B oícam" bzeniter gp infi" dĩ ouob* Op di
modís:qz vn"eft vt? ifínite actióis ⁊ paſſiõis in tpe: V5 i. me ac, c X eft fínita in fe.f.in velocitate ⁊ vigoꝛe. &5cós eft. £c ;.ce, i,
voꝛibꝰ. T Et h̊ fuit declatũ ponédo ous ppõnes:q̃ I^ be rü vna ẽ ꝙ ois Yt ín má ẽ finite motiois aitera aũt —E A eft ꝙ vtꝰq̃ eſt maxia in co:pe celeſti € ĩfinite motio/
v I poꝛe ſit é in aialib^.f.g» mouétíaipa füt vᷣtutes i coꝛ f | nis.Ex gb? ocludit ꝙ vt? d € ín cozpe celefti no ẽ in
mã.¶ Pꝛopõ autoicés pcd eft ín coꝛpe celeſtiẽ vtus ĩfinite actiõis ⁊ paſiiõis in fe:vt? aüt ifinita in ud 47*^ ifínite motiois:oectat ín S^pby" petermtaté motꝰ⁊ — actiócfüa aut paffíóe nó exiſtit in cozpe: fiue fuent | —A tꝑis· ¶ Dicẽs vo qp ois vtꝰq̃ eft in mã ẽ finita:ẽ ma/ celeſte ſiue gnãbile ⁊ cõruptibile:ᷣ.n.nõ accidit coz ) 5 nífefta p D ꝙ ois vt"in coꝛpe.ſ.vtꝰ coꝛpalis mális v2 — posinififs gp ẽ cop? ifi":tió o2bes mouet t moe»
tnr intpe:vtutes vo ifinite in actióe t pafftóe in tpe
diuidi p oíüiffone cozpis f5 paucitaté « multitudine et pat cé necius é in coꝛpibꝰceleſtibꝰ paſſiõe ait qz fimpli
y fi gf oẽ coꝛpꝰẽ fínitü vt ——— Ata pby"ipole |
i t. c& vtutẽ ĩfinitã eẽ (n coꝛpe finitó:t 5 mant epiductio — ciafütfimplicia:actióe vo:qꝛ fue foznó oftituunt p. 7) $n fi, nẽ. ¶ Et 217. labozauit in $?ad occlarádu b ex fur ſuũ ſubz vtrü q; ẽ ipole i co2pib? ábilib" 1 cort | , (- Quee *7 i £^ | qSüs.e*. gamẽtis declatis ab iplo ſp ois moteſt in tpe: ex q pribilib*:qz fütcopofita ex ma cToz". Infinitũ igit —— — * ^ | "eje, itulitafivtifinitaeétincompefinitootigeret iſtd e£ (n vigoꝛe curca ẽ coꝛp ᷣʒ qp ẽ coꝛp ipole ẽ in co· y 7 efe í | mouerí p illá in nó tpecozpa.n.nó excedũt fein ver — posib?fieceleftib^flue alus ifi" cé-3nfinitüvoitpe ^^ 77 ^7 hy | — locitate ⁊ tarditate mfi (n exceſſu eoꝝ ín 9rutíb^mo — eft nece cé ín cozpib" celeftib^ex ouuerfitatemotor! ^^^ 779 Ie T )" tinis málib':z exceſſus Vtutü fegt exceſſũ conpoz-f. ⁊ moti in eísacozpib? gnábilib? ⁊ co:upnbilib':ze ^ quis c — eget, a?
[^ ꝙ coꝛpꝰ cuf? vtus eft maio2 ẽ velocioꝛis mot" EE — ipolein cozpíb^gnábilib^ccozruptibilibhrevtutes -^"* 767v ^ we sr
| quo fegt qp fi aliq co»p?babuerit vtutẽ ifinitam vt eog motiue (üt males:t cozpa fad mouent abeío ^U (05.
Qus. moueat in nó tpe:fs oeclatü eftozs motü eé in tpe» cóponunt ex má « foi Co:pa igit ccleftía « gnbi (HAY — e Iz
le üinoimotueft pi?zcpofteriPdfütitpe.[ Et cuʒ — lia ⁊ coꝛruptibilia ouentüt ib q» actio ⁊ paffio exñs
ita fit ceftoeclatü q»cozp^celicóponit ex motoꝛe t — jn cis füt finite in ie:ꝛ o D mouent in tpe:cq̃dã funt
| Ve ni ffioto:cg ifte motoz nó oftítuif p rémotá neqs exi ftiti ca:f5 Cabfolut?ab oi mã.q̃rẽdũ ẽ ð D qó moue⸗
velocíoza qbufdá cü D qp vtutes eoꝝ motiue nó ſũt mãies:qꝛ recipiũt ex mó íllo receptioné fínítá i tpe nó receptióc ĩfinita a non fegt ex D qp in cozpe cele
"^w ⸗tur ab eo.l.corpe celeftí:vtz fit copo" cr ma ⁊ fo»*fi oc ĩfinita Dot | cut orfpó coꝛpoꝝ d mouét apo nos ex fe ap moto:e.— fr(cft vtꝰfinita in ípaactióe 1 paffióe:vt (n eo fit vc?
( 9 éín cís.f.co:poz aĩaliũ d mouent abaia:autéfim —— finírain tpeineq: (cat cx b 9 fit vC finite actiõ is ⁊ plex ⁊ nõ ẽ in eo po*oio.f.fo2*a d ꝓueniat actio pter ffiois vt fit cozp"pole vt cozrüpat:aut vt fit cõpo ' Suy; foꝛmã mouété d nó oftítuit p ipſaʒ.ſ.ꝑ foꝛmã q lar fit ex mã « fox" politasm.nó os eẽ niſi ex h ꝙ vr? * giteimotü ↄtinuũ.ſ.mouẽ ĩfinitũ. T Dicamꝰg̊ qfi — finitaintpefit:z fit cópofitus.£t eft manifeſtũ g f
fuerím^co2p^celefte cóponi et mà 4 fo: feqtar in ipfo cé vtuté finite actiõis t paffióis i tpe.£t eft ma nífeftü q» fiin co»pe cópofito ex mà « foꝛꝰ effet Vtue ifíníta in tpe:fequeret in ipfo effe vᷣtutẽ ifinitam in. ^ à píaactione aut paffione:ceft impole qà 2lriftimlit 7, 777 72777 7s
'] fuerit ocefíus q» oi Vt*in ma eft finita: nulla o2ía-é in 5 iter h̊ ꝙ fit actua ⁊ paſſiua.ſ.receptiua:ſi ígitur coꝛpꝰceleſte recipit mou£ inft":vt declatũ eſt:nece € Vt non fit copo" cx mà ⁊ foi vt fit fimplex. f.fubm
implexpᷣ motoꝛi q eft fo2* ipſiꝰꝛoẽ.n.cõpo epma SS Dbit | Jk. ches
LI — P : | f*Wee Sod a l SA doo 00. ?ẽ—dmeẽ · de ſuba oꝛ. 99 39 jiu i en 4 f — à * e : 4 M * "^ v * » FP , * "m5 lu^ 2 «t v P, * L ^ M i E " $4 : yc —— € « » " , 1 b — ^ te T nt vm ÁN d — we slo —277 Muf a * : * * € f^ j T — 2 ! £. ? o» eC€08 Ww T £^ e. d dd Jo fuese $& 4. Oo- pr Jc 23 v v | c — ex "Dé —— 4 » —— / "m Hel mT— Lac — —— * p 4 - —( / 2 ; * , , , ' d 1 4s. - L r Eve 2n p gw-nee vr né 02? ^. f o. " CL 2 ⸗ 3 ^o^ t» Q » ccv o 2^2 m v " ad | v? | p^, Boc des ad 2i cene / CS. M wv e o$- M ^N 7 a | , : "MIT ^" 1 E ^VIM q : | IAM r !] » ^y (
— —
— —
— ——— — — — —— —
1 au | ] AOI NS rf o Hil P ow | yp | - | — v n ket cm ? l '
AMET t to ceto € "
; , nml P ül i nib [ e d AM AW — | I I PRU L ] j i Ihi il PR | | ! 1m 09— | ni , l LT "LN 4 | ! 1 j 4 | x 1 | ' i l ) I 1 : ! IN d E ' | ! j l | I | 1
II | Nw Ctm r
1 zw" og
^ h Ne 4* qz (imr nt 0^ pitalfe nó in tpe:aut recipit actione finitã i feifini
eg poffe vᷣtutũ qb^mottent coꝛpa celeftía ín tꝑe Et ẽ mani" q nó fegt ét ex D g» coxp?reapit paſſionẽ fü
tà ín tpe vt fit cópo"er mà cfoz*fic feqt h̊¶ ꝙ actio 4 paſſio ei? fuerít finita i tꝑe.Pꝛimũ.n.ↄtigit ei £5 ꝙ eit coꝛpꝰtm̃.Scðʒ aüt £5 qp € coꝛpꝰẽ cõpo rn Dodus $ oeccptióís (n bac qóne € g» fec Aꝑ.putari dice fv
i éequocatío iſtoꝝ ouoz noius finitũ ⁊ ĩfiꝰ:qm̃ cü nó diſtiguit finitas ⁊ ĩfinitas ↄtigẽtes ín tꝑe a fini tate c ĩfinitate otíngétib"ey actiõe paffióe otíngit ifta ãbiguitas.Et ex bac fínitate in d oueniüt copa celeftía« mãlia oeclauit 217. vIr coꝛpus oẽ eé finitũ
ex finitate accitis coꝛpoꝛi ex D: ꝙ eft ex mà «foi:
Dubium. Solo.
Celũ eſt 6m tim̃ ñ mã. 3à S.cap.2.4. 8. mc.2.0. X. C. 21.pmií oc ce lo.seióop" 9. me. i7.
a Coꝛpꝰeq/ uoce of à cl nis «9 tftig, 73 0.0. meta,
AA ^ aad. CÓ. vItimo.
b 4ofa oaf pp actiones.
$9.3.pb.i7. fees
Ade gnõ. $2, *t:9,m620
e [^ ^
ded " f».
ex b abfcíndunt oubitatióes 5 A». Et pótalíqe Dice ꝙ cũ o€ coꝛpꝰagit p aliꝗd:⁊ patit᷑ p aliud.neccé vt oẽ coꝛpꝰſit copo"ex má fox" ¶ £tad D oicam? D cé vex · ſ.ꝙ coꝛpoꝝ qódá eft cópo":íta q»foz* non oftitult p mãz:⁊ ita ꝙ má eft ſubʒ tm̃:⁊ nó má cui? eẽ fítin po*.f.cop?celefte:« qðdã eft cópo" ex má d eft in po*:cfo?'q oftituit p mám;f.cozpa gnábilía « cozruptibilia.* £t ex h̊ vĩ ꝙ co:p^oi oe eís equoce: ⁊ peternũ «no eternü mó cõicant ín alíquo oio. £t €x boc apparet ét q» cozp?celefte nó oatur eí fubs nU fí pp motus locale tifi:cozpozíb^aüt gnãbilibꝰ « coꝛ/ ruptibilibꝰdat mà pp gnóné ⁊ coꝛruptionẽ:b foꝛma aüt oat eis pp actionẽ Sʒ oifferüt qz in altero eft ĩ/ finita ín tpe 4 i altero finita:⁊ iõ illa ſunt nõ mãlia: ⁊ ifta funt mália:&m boc igit 05 ĩtelligi bec qó:quas ignozauí oft ante longã perfcrutationem.
lí eft pm?mot*c ex D fuit ðcla/ dl rati qp mot? eftin moto:fegt ex 5 yt i5 x91 qo mouet D motu fít eternũ.Sin eſſet Agnãbile ⁊ córuptibile:tücmot^ei^nó eét
y" Pm?mot'icai ofiderauitrespolesin motuei?:t qe;
te fuit nece eepp D ꝙ mot^el"effet mot?^pm^aii oem
aídci2. mct. 36.tx. 44.
motũ aliũ vt motꝰeiꝰſit eternꝰ.¶ £t cũ ðcłauit ifta «f. D coꝛpꝰeẽ eternũ ⁊ motũ pfcrutabat p 6 motu cer Vc uenit iftus motü a Vtute neqs qui neq; leui:⁊ qꝛ oĩs vtꝰgrauis aut leuis exiſtit in coꝛpe gnãbili ⁊ coꝛ
ruptibili tin nã gnãbili ⁊ coꝛruptili:aut aĩa ſi fueru
cü bac mãnece fuit vt bec và neg; leuisneq; uis
Lt in coꝛpẽ ſimplci:⁊ ipſaʒ nó bzefubs:aut 52tü:tye
fitaia necio nó admixta mãe:ſʒ ania coꝛpis eterni; ita vtifta aia nõ fit abftracta a cópe ſuo⸗ cũ D ſepa ta ab ipfo ings" ((tó cozp^nó idíget ipaq: é pmanésg p ſe:ſiẽ &oífpo oe aialib^g für cit vtutib? nalib^it vt tlla aia ſit in eo:nã oẽ moti ex fe moact p vᷣtutẽ exit ten coil Er ci »fiderauíti iftie Vtutib^occlatü fu it tpi ipaz eẽ vtuté appctítiud Ó vᷣtutibꝰaĩe ci £tcü ofiderauit iftís vᷣtutibꝰ appetitíuie celeftib? üienit
» €d8 moueri ad appetibile nobili?ipfíe.Et cü ofidera
uit in vᷣtutibꝰappetitiuis celeftib^itenit eas eſſe fini tàz po *. Et cü ↄſiderauit in ↄtiuatiõe motus eov
imo 2,41, E
Ine Ua aee Qu In« dew l. t ,
ei mor ^
ww £e
tattf5 appete ad illóiz
fü futt declatuʒ cp cá ↄtinuatiõis motꝰeaꝝ nó € ifta $ed mouet᷑:ſʒ Ll qð largif eis otintiationé é aliqd
E f fei. [A vo ^9^* ! üppetibilexqz otíriuatío: nó ꝓuenit aífí a motozc nó
moto:fegt giftó mouésneasécoip?n ^i coꝛꝑpe cé itelfntía abſtracta:qð eróctacü Cía b^ aía.T. 9€ q5 € tale:cft itelligétia abftractai g» iftó cop? celeſte iteltíait bác itelli tia ntelligere.n.tráfmu uit ẽt oe cá eternitat
T.ci4n celi] Étoectauiti-vitio price nib eonó exiſtẽ
po""oio!e Bclauit é be etate q̃ mouet celi localf.f. aia appetitiua 1p35 nó bie màs niſi más d € in po in
P ^P Aa: * — AG
De ſubſtantia oabie-
loco a Cũ igit fciuit has tres cáo cópleuit fias be. 26^ e?
celo.([. Eté óclatü cx h̊ toto:qó oiyit i lib" ce. mũ. f.q» fi iri celo eent ples ftette:aur imiáiozes ceffarent
motꝰeiꝰ:aut minoꝛes:⁊ fic ceffaret cótínuatio. mot? ../-
mot^a.é neciue in ↄtinuatiõe:⁊ fuit oeclatii in oib? iftis ꝙ datoꝛ ↄtinuatiõis mot? ẽ datoꝛ motꝰceli:⁊ ní fi ipfe eẽt oeftrueret motꝰ:⁊ fie mot^ccelü.celus.n.é pp motii ſuũ:⁊ ſi motꝰceli oeftrueret motꝰ entiũ ife ríoz ðſtrueret᷑:⁊ ſic mũdus:ex d vificat ꝙ datoꝛ có tinuationis motui eft datoꝛ effe oibus alijs entibus. (| Demõſtratio atit d vfusé ín vlt? S pby?. f.q vir
tus ifiníta nõ exiſtit i cozpe finito:ſiue fücrít mãlis: fiue nó ples iduxítad erroꝛẽ:⁊ multotiés locuti fui, mus oc oiffolone qónís cótingétis ín ca: filr Locutí | fuim^ó D qó tigit ex D:q» p" moti cx ſeꝛt ex alio |. |^
motü p accũs p nãʒ motozísfui:t D itédim"oeclare: teft manifeſtũ g» q deſtruxit fcías cãꝝ illoꝝ tri d» fítoz ꝙ nó cóplebitur ín co fcia celi, ^* Jd
P3. !
fimpley: eft fpüale.3ntédunt.n.ín ipfo effe dimẽſiões nó in má: iõ nó recipit (—— 3] alteratíoné in dlítatib?meqs in ſuba. £t eft ſicut dixit Z-bemifti^g fol «luna v alie ftelle aat funt fo:me.í-oimenfioncenó ín mã i coꝛpa fpüalia: aut biit más equoce cii iſtis materys. flullus át ou bitat ín D gp ſunt coꝛpa q̃ mouẽtur ⁊ ét nullus dubi / tat q» coꝛpoꝛa nó recipiũt alterationẽ tráfmutatio
. nin fubanífíq funt ín ma: íó iuenit in eie plufd: AIAm deciaratũ eft ab 217.9» mot? ce ; pluíqs
vni numero:z fant ſpẽs:⁊ genera: coꝛpoꝛa (gitur ce leftia funt cospozaabfoluta a má. Sed tamé fuit
dubiũ oceis vtrü babeát mám per potentiá que eft
in eís in vbi.Omnisenimpo^exiftit in mà. ¶ cd forte videt ꝙ iſta mã babet eſie mediũ ínter mam Que eft oĩno in potẽtia:⁊ inter actum puruʒ.ſ.tres oí menſiones in quibꝰ nó cft potétia oĩno:⁊ fic potétia babebit gradus t má gradus: per banc potétías in digentcotpoza celeftía motoze tn quo nó eft potétia oino.(T Joãnes auté oedít queftíoné oe qua plures confíderantee nó potucrant euadere.Dixit enim. ſi
mũdus eft finitus bebet babere potétíá fínità:ergo gi
eft generabilis ⁊ coꝛruptibilis. ¶ £t ad boc oícédi
eft ꝙ generatio « coꝛruptio ⁊ ois motus cft a virtute (
; Queeftbabitus:coé qócaret caufís mot? neceffe cft ^ c
babere quíeté queeft eius pzíuatio. £t nó eft impof fibile cxiftere in coꝛpoꝛe q^ caret motu quiete ifini/ ta5:licet co1p^ fit finiti:quics.n.eft príuatiost — tio nó eft potẽtia. Unde dicit 2Infto.q»éus ftelle ca⸗ rent caufísmot? quas habẽt coꝛpoꝛa celeſtia oe ne» ccffitate babet quietẽ ifinitas que eft pꝛiuatio mot^« Et filr dicit ep terra oebet babere quicté infinitas d eft piiiatio motue:q caret agete motii in ea infini tus:t ídeo oicit ꝙ quies que cft ín ea cotíngit neceſ⸗ fario vt ſit fortioꝛ Vtute celi qua mouetur, ZI2ot 4l» fuper ipſaz eſt: motus enis ipoffibilig eñ in co qo cft quieſcẽs ci careat caufíe motus:z boc manifeſtũ eſ per fe. 3n celo igitur cft priuatio ifinita:licet fit fínt/ tum cii quies fit pꝛinatio nó vírtue ſicut exiſtimauc runt qui dixerũt g» ges eft in co per virtutéiimo nc ceffario eft per prirationé virtutis. Et ió videm loquétes in bác qóré dicẽ vtrum pmanée pranere per fexaut p oifpofitioné addita illit eft pImaneths p ſe:qꝛ ꝑmanẽtia é puatío mot^;z priatio nõ accidit
et:nítí qꝛ caret dgéte motu: ſcias q^ pec qó eft val dc bona:tfic ofüratus eft libellis oc füba oꝛbio ac ·
" L Airiftotelie
$ c Yl [09 "i bonc 267^
— * — pti
| 2 345 cítoe D qo dicũut rſcrutãdũ * — * eſt
poic tidie coꝛpe qd cé oit dt
ram op",
j did " i " rd pott? actu puro
— mer
OC Wo Tau UC
fbctbeo207 :
C. Ariſtotelis Stragyrite Metheoꝛoꝛum Liber pꝛimus:cuʒ Zlucrroye cõmentarijs nuper traductis.
poꝛalibꝰ quot ⁊ q̃i ⁊ occa q̃ ĩuicẽ ꝑmutatiõe:⁊ oc gnõne ⁊ coꝛruptiõe cõi dictũ eft pꝛiꝰ. Reliq̃ aũt pare huiꝰme thodi eſt adhuccõſtderãdaquã oẽs pꝛioꝛes metheoꝛelogiã vocabãt.Hic aũt ſunt q̃cun
"qa accidũt Pm nãm qdes ĩoꝛdinatioꝛẽ:tñ ea
que pꝛimi elemẽticoꝛpoꝛũ circa locũ maxie ꝓpinquuʒ lationi aſtroꝝx:puta oe lacte ⁊ co metis ⁊ ignitis: ⁊ motis phantaſmatibꝰ:⁊ quectiqs ponemꝰvtiq; aeris eẽ cóce paffio/ nce ⁊ aque.Adhuc aũt terre quecũq; par tce ⁊ ſpẽs ⁊ paffióce partiũ:er gbus ⁊ fpi ríríb?z terremotib?ofiderabim?oce cáe: z de oĩbus que fiunt ᷣm motus bog ín qbus boc ꝗdẽ dubitabimꝰ:hoc qdẽ attingimꝰali/ quo modo.Adhuc afit oc fulminum caſu tymphonibꝰ⁊ irenfionib?z alijs círcula-
tionibꝰ:qcũq; pp coagulatíoné accidũt paf
fionce ipſoꝝ bor coꝛpoꝛuʒ ^f»ertráfcütce aüt oc bie fpeculabímur fi qd poffum? 6m
iductũ modũ affignarc de aialibrie ⁊ plátie ^ *lras ⁊ ſigillatim:fere.n. his dictis finis
' vtíasfactuecrítomníe eius que a pꝛicipio
nobis electionis. | "xum 3c igit icipictee oícam?oc ipie
pꝛius anobíe vnumqtqs pzicí : afe piũ coꝛpoꝝex ꝗbus ↄſtat circu ariter latoꝛum coꝛpoꝝ nà: alía aũt q̃tuoꝛ coꝛpoꝛa ꝓpter quatuoꝛ pꝛincipia quoꝝ duplicẽ dicimꝰeſſe motũ: hunc qdes
bꝛimo. Am̃.n.determinatũeſt
a medio:hunc aũt ad mediũ. Quatuoꝛ aũt
exiſtentibꝰhis:igne:⁊ aere:⁊ aqua:⁊ terra oĩbus qdẽ his ſuꝑeminẽs effe ignẽ:ſubſtãs atit terrã:duo atit quc ad ipſa his ꝓpoꝛtiõa liter (e hñt: aer qderm igni ppinquioꝛ alije: oqna a(ir terre.Quiitaq; circaterraʒtotam
f iber.T, Tt cefitate cótinu?ifte ſuꝑioꝛibꝰ latióib? vt oĩs ipfi?eírt?subernet ide: vieni motꝰpꝛicipiũ oibue illãcãʒ putãdũ pzimas. Zidbuc afit b qdé ppetu? « fínémot?nó bíieloco:6 fctm ber in fine:bafitco»paoia finitis diſtant Lo cis adiuicẽ.Quare accñtiũ circa ipᷣm igneʒ
Muũdꝰ ille ex neceſſitate ↄtinuꝰ eſt (uptozib?latíonibus vt vᷣtus eius oĩs gu/ bernet ide,
qdé ⁊ terram ⁊ ſyngenea bio vt in máe fpé.
coy q̃ fiũt cãs ops putarc. Subiectũ cni ⁊ patice appellamus boc mõrqð afit fit cá vt vnde motꝰpꝛincipiũ cá que fcmp motoꝛuʒ
caufandum vírtutcm., «7 —Elumẽtes igit eae qa pꝛicipio
Part 92
9* a E
pofitióce 7 octermínatae pz? Py a4 | octermiatióce oícam?: c oc la^ : Nette pbantafia z oe cormetíe: c alijs quectqs exiſtũt bie ſ ynge nea entia.Dicimꝰitaq; ignẽᷣ:⁊ aerẽ:⁊ aquã ⁊ terrã:fieriex ĩiuiceʒ ⁊ vᷣnũquodq; hoꝝ ín vrioquoqs exiſtere potẽtia:ſicut ⁊ alioꝝ q^ bue vnáaligd ⁊ ideʒ ſubijcit᷑ in qð étrcfol uunt᷑ vltima. (D Pꝛimo qdẽ dubitabit vti/ q5 qe círca vocatuʒ aerẽ quã oʒ accípe ipſiꝰ nãʒ in mũdo ambiẽtẽterrã:⁊ qo ſe hʒ oꝛ/ dine ad alia dicta elnta coꝛpoꝛũ. Moles q^ deʒ eni vtiqʒ terre quáta q̃dã vtíqs ſit adam biẽtes magnitudines nó ĩmanifeſiũ. Jõ eni vifus eft p aftrologíca ⁊ tbeo:cmata a nob qumultoq5 qbufda aftríe mio: €. Aque át nãm oftanté ⁊ fcpatáneqs vídem" neqs có tingit ſegregatã eſſe abeo qð círca terras lo/ cato co»pe:putaa manifeſtis mari ⁊ flumi/ nib? c vtiqʒ fi qd in pfundo ĩmanifeſtũno bíe cft. Intermediũ itaq; terre ⁊ vltimum aftroy vtrũ vnũ aliqð putãdũ eſſe coꝛpꝰ fs nãm:aut plura:⁊ fiplura quãta ⁊ víqsquo determinata ſunt locis. ¶ Nobis qdcs igit dictũ cft pꝛiꝰde pꝛimo elnto dle 6s virtutes
eſt:⁊ q:tot?q círca lationes fupioxce mum. ;
duello coꝛpe plenꝰẽ.Et bác opioné nó fo Ins nos exiſtimamꝰhñtes:vꝛ aũt antíqua d das exiſtimatio ipfa ⁊ pꝛioꝝcoꝛpoꝝ.Dictꝰ enĩ eiher antiquã accepit appellationẽ:quã Anaxa.qdẽ igniidẽ putaſſe:mihi igni vide rur ſignificare.Superioꝛa enim plena igne eẽ:⁊ ille eã que ibi potẽtiã etbera vocati pn tauit:hoc ꝗdẽ recte putãs. Qð eniʒ ſemper coꝛpus currere fil ⁊ diuinũ aliad ñᷣmnãm vifi ſunt exiſtimare:⁊ determinauerũt noia rietbera qp taletãqᷓ;nulli coy que apð noo ídem exiſtens. Ron enis vtiqs dicemus fe^
Atrum ſolus aer exiſtat L^ ter diuinum
corpus 1 tcr. 375"
ram ⁊ aqud. 4...
£X. ni celi fb fitignca, 4 wg
"^ f ! pw tr Cv S1
| nd
reiterate ſũt
mel neq; bis neq; raro eaſdem opiniones reiterare factae in hominibus:ſed ĩtinities. bobus. «ss, | Kómé. 200 4 H : , PUPA ^ I,
mũdus er his cóftat coꝛpoꝛibꝰ: oc quo £m: &ccídétee paſſiones dicemus.Eſt aũt cx ne
" » ^ ^n. — 2a 2 ^ 3 /* 72 2 : i 1 4 2. : i y " -
Pose Pa mmUEN ——— —— —— —
* - —
— -—
— tt
— —
— —
1 *et
Quicũq;ʒ aũt ignẽ purũ eẽ aiunt ꝙ ambiẽs ⁊ nõ ſolũ lata coꝛꝑa:ꝙ autẽ iter mediũterre ⁊ aſtroꝛũ acrécó(iderátee vtiqʒ nũc oſtẽſa per mathematica ſufficiẽt.⁊ foꝛte vtíqs de/ ſiſterẽt ab hac puerili opione. Valde enim ſimplex putare vnũqðqʒ latoꝝ cffc paruuʒ magnitudinibꝰ:qꝛ videt aſpiciẽtibus nobis hinc. Sic dictũ ẽ gdé igit ⁊ pai? in his q̃cir/ ca ſuꝑioꝛẽ locũtheoꝛematibꝰ:dicemꝰauteʒ eandẽ rõnẽ ⁊ nunc.Si.n.⁊ diſtantie plene igne ⁊ coꝛꝑa cõſtarẽt cc igne:olim annibila tum vtiq; eẽt vnũqðqʒ alioꝛũ elementoꝛũ. ¶ At vero neq; aere folo plena. Multum ení5 vtiq; excederet equalitatem cõis analo icad coelemẽtaria coꝛpoꝛa:⁊ etiã fi duo/
s elementis plenus qui intermediũ terre
⁊ celi locus eſt:nulla eniʒ vt eſt dicere pare terre eſt moles in qua cõtenta eſt: ⁊ omnis aque multitudoad ambiẽtẽ magnitudinẽ. Aidemus aũt non in tanta magnitudine fa ctum exceſſuʒ moliũ cũ ex aqua pifgregata
eer fíatzaut ignis ex acre Meceſſe abt eodeʒ
rõnẽ hꝛe quãtã hʒ rátílla z parua aqua ad fa
ctus ex ip̃a aerẽ « totũ adtotã aquã. Aidet ppter cõſuetudinẽ vocamꝰignẽ. Nõ eſt n. ^^^
afit nibilncqs fige oícat qdé nó fíerí boc ex ĩuicẽ eq̃lia tñ vírtutecé;Ps.n.büc modámnc
ceſſarie eſt eq̃litateʒ virtutis exiſtere magni/ tudinibus ipſoꝝ:quẽadmod ex iuicẽ exiſterẽt.Qð qdé iG
ytíqs ſi facta neq; aerneq; ignistm̃ replet intermediuʒ locum manife/ ftus c(t Reliquũ aũt ꝑſcrutãtes ops dicere qũo oꝛdinata ſunt duo ad pꝛimicoꝛꝑis poſi tionẽ. Dico aũt aeremq; ⁊ ignem:⁊ ꝓpter quaʒ cãm caliditas a ſuꝑioꝛiblaſtris fit his q̃ circa terrã locíe. sc aere igit dicẽtes pai» mo ficut íappofuim?oícamue fict oc bio iteruʒ. S itaqsfít aqua ex aere:⁊ acr ep ad: pter quà gdécámmó conftaut nubes fm
ſuꝑiorẽ locuʒ:cõueniebat.n.magis dito re^
tnotío2a terra locus 7 frígidioz:qz neqs fic ꝓpeaſtra calída criftétía eſt:neq; prope ra« díoe aterra refractoezq ꝓhibent ꝓpe terrà cóftarc diſgregantes calídítate cófi(tentías. $ iunt.n. nubit »gregatíóce vbi ocfinfit iaʒ radij pp ſpargi in ĩmẽſum.Aut igit᷑ nó croi aere nata eſt aqua fíerízaut fi ilr ep oi q cít^ Catcrrá nõ folus aereſt:ſʒ velut vapoz pp£ qð iterücóftar in aquas. At Xo ſi tantus exi ſtens aer ois vapo: eft videbit vtíqs multü excedere q̃ aeris nã:⁊ d ad: figdé ſuꝑioꝛes
diſtantie plene ſũt coꝛꝑe aliquo:⁊ igne qdé
ipole:qꝛexiccarent alia vtiq; oia; relingtor: j 4 f gota v PG j diras , 75,7
£ — ^
. ^^ , Ptr - 2«/€-d ge («^^v i
autẽ aere:⁊ qo círcaterrastotas aq: vapoꝛ eui aque diſgregatio eft;i2cbíe gdem igit — dubitatũ fit bocimodo. | Eum oatoicam?fil« ad oícéda £PP, determinãtes ⁊ ad nunc dicta: «aie qð gdécni ſurſuʒ ⁊ víqsad lu/ naʒ dicimꝰeẽ coꝛpus alteruʒ ab bagne c aere:qnimo ⁊ ín ipfo b épuri?cé:bocafit mín?finccrum « ozía8
pem ^ Ii
ad bic: maxime qua ocfinítad acré 7 ad euʒ ꝗ círcaterras müd(. Y ato aũt pꝛimo elnto . circulariter:⁊ coꝛpoꝛibꝰq̃ (n ipo qo pꝛopin quũ ſemꝑĩferioꝛis mũdi copie motn diſ gregatũ accẽdit᷑ ⁊ facitcalidítaté. £2 p5 atit itellíaé fic: ⁊ buic ĩcipiẽtes.Qð.n.ſub ca q ſurſum círculatíone coꝛpꝰvelut mãe qdam exiſtẽs ⁊ potẽtia calida:⁊ frigída: ⁊ ficcaz ^"... ⁊ humida:⁊ quecũq; alie his aſſequuntur paſſiones fit talis:⁊ cft a motu ⁊ ĩmobilita ao finé te cuiuscãm ⁊ pꝛincipiũ diximus. In me/ cenar? dio qdé igitur ⁊ círca mediũ eft qð grauiſ⸗ fimt « frigidiſſimũ cft fegregatus a terra ⁊
, aqua. xcírca Daft ⁊ babita bieaerqs: ⁊ qð
rig t /
ignis:exceſſus.n.calidi « velut feruoz € qo. "7777, ignis:ß 05 ĩtelligẽ dicti anobis aeris:qð q^ ^7; j^
dem círcaterram velnt humidũ ⁊ calidum | 77 7,
effe ppter vapoꝛem ⁊ exhalationeʒ habere terram terre. Qðaũt ſuper boc calidum iã 3x"
4 ſiccuʒ eſt:vapoꝛis enim nã humidũ ⁊ ca lidus:exbalationis aũt caliduʒ ⁊ ſiccum:⁊ eſt vapoꝛqð potentia vt aqua:exhalatio au tei potentia vt ignis.Eius quidẽ igitur qp in eo qui ſurſum loco nõ cõſtare nubes hãc exiſtimandaʒ caufam eſſe:qꝛ nó ineſt acr fo lum:ſed magis velut ignio. Nihil enim pbí bct ppter eam quein crcuitũ lationẽ pbibe ricóftarc nubes ín ſuperioꝛi loco: loco cris nccíus oẽm qui ín círcuítuaeré gcũq; (mtra. , »... ^; peripheriã capit᷑ definitã vr ⁊ terra fperica i^ fittota. Aidet᷑n.⁊ nüc vẽtoꝝ gñatio ín ta^ ^i. 1" gnantibꝰlocis terre: ⁊ nó epcedere ventos 8... ign tog montee. Fluit afit aer ín circuitu qut fil san"
y h " trahitur cus totius circulatiõe:ignis qdé cft * p
cũ eo qð fürfus eleméto:cü igncaũt aercon i477 tinuus eſt:quare 7 ppter motus pbibet có y gregari in aquaʒ:ſed femper quecũq; P219. ^ (pfitiegraneturertrufocalído ín ftperio2c5 locum ocozfüm ferturerbalato igne 748 autem in parte ger fimul fertur fürf uzexha⸗/
lato igne: fic cõtinue boc qdem pfencrat mih aere plennimeriftéabocafirigne: c femper. 777
€ / "a
: inn " AJXT' eX fh — At L $
— P"h— — —
Cu. fl £
1 E v".
f , foj e
eT» Wit | pn
| ^Y fo
| rao V .
Jot A« ML a
rear "
| X. iber aliud ⁊aliud fít viiqoqsipfoz.33ccoddé
lor qðẽ no fieri nubes neq; ĩ ag 2gregatiócs
⁊ qũo opʒ acciꝑe ð loco itermedto aſtroꝛũ ⁊ terre ⁊ quoẽcoꝛꝑe plenꝰtãta oícta ſt De facta aũtcalitate quã exhibet fol magie qdẽ Pm ſeip̃ʒ: ⁊ diligẽter ĩ his oc fenfu. ↄuenit dicẽ. Calidũ.n.q̃dã paſſio ſenſusẽ. Pꝛopt
qus aũt cʒ fit noͤtalibꝰexñtibꝰillis Pm nãm otus 4.4 * " t$ 7,005 7 nũc. (L Uidemusitaq; motũ qo pot 1o, diſgregar̃ aere z ignire: ⁊ vrlata líqfacta ví
dean ſepe.Eiꝰ igit qðẽ fierieſtũ ⁊ caloꝛeʒ ſufficiẽs eſt efficer ⁊ folie latiotm̃. Velocẽ eni op5 ⁊ nõlõge eẽ:q̃ ꝗdẽ igf aſtroꝝ velox ꝗdẽ:ĩõge aũt:q̃ aũt lune deoꝛſuʒ ꝗdẽ:tarda aũt:q̃ aũt ſolis ambo D b ſufficiẽter. Fieri
afit magis ſil cũ ſole ipſo caliditatẽ ronabile
ſumẽtes ſile ex his q̃ apð noe fiũt:etenĩ bec violẽtia latꝰvicinus aer maxie fit calidus:⁊ Db rõnabilr accit:maxie.n.motꝰſolidi diſgre gatípm;:pp hãc igit cãʒ pertigit ad bác locũ calitas: ⁊ qꝛ ambiẽs ignis ꝑaerẽ ſpargit fre
wa*ans quẽter motu:⁊ fert violẽtia doꝛſuʒ. Si-
gnũ aũt ſufficiẽs ꝙq ſurſuʒ locus nó ſit cali due neq; ignitꝰeſt diſcurſus aſtroꝝ:ibi qdé eni nõ fiũt:ðoꝛſuʒ aũt qᷓ;uis q̃ magis mouẽ tur ⁊citius:igniant᷑ citiꝰ Zldbucatfolq ma
imc eẽ vicalidue: v? albꝰ: ſz nõ igneꝰ exñs.
aaꝰ C His aũt ðtermiatis dicamꝰ ꝓpt᷑ quà cãʒ
| flá
tfe Ime cir EM 2 ca
4 , C Chi Ae
flámeaccéfcapparétcírca celá ⁊ diſcurrẽtia fydera ⁊ vocatía qbufd3 oalí ⁊eges:hec.n.
oia fütitidé ⁊ ppeandécám:oífferüt atr p
magie c mitius. ¶ Pꝛicipiũ atit hoꝛum ⁊ alio multoꝝ Dé:calcfacta enimterra a fole
J^ exhalationẽneciuʒ fieri nõ fimplícé:vt qdà
1 —J
putát:& duplicẽ:hãc ꝗdã mag) vapoꝛoſaʒ:
ohanc aũt magis fumoſam:hãc ꝗdẽ eiꝰqð €
in terra:ſuꝑterrã hũidi vapoꝛẽ:hãc ãt ipſiꝰ terre exñtis ſicce fumoſaʒ:⁊ bay; ſpumoſaʒ quidẽ ſuꝑeminere pp calidũ:huidioꝛeʒ atit ſubeſſe ꝑppõdus:⁊ ꝑpea h̊ mõ oꝛdinatuʒ €
ð i circuitu. Pꝛimo gdé.n.(nbcircularila 4 ione ẽ qð calidũ ⁊ ſiccũ qð dicimꝰignẽ:in/
aitñqꝛ marie
DA A A
aũt intelligere velut bypcauma bq9 nũc di
noiatũ cni qo cóctoi fumofa biſgregatiõe:
natũ eft qp tale erurí coꝛpoꝛũ: ſic neẽiuʒ vti noibꝰ:ſub bacafit nacer. £2 ps
kim?igné o:díatá círca vltimũ ſpere:q̃ circa terrà vt modico motu ſoꝛtiens exurat fepe ficat fumus:eſt enĩ fláma fpe ficcí ardoz.
tI igi marie opportune fe bs talíe oſiſtẽ tla:qíra círct'atíóc mota fucrítaliqtr exurit. Differt afi: Pim bypercautmatie poſitioneʒ:
LI b ul
aut multitudinẽ:ſiꝗdẽ enĩ latitudinẽ hẽat c longitudinẽ:bypercauma multotiẽs vídct accenſa flãma velut in area ardẽtis ſtipule. Si aũt longitudinẽ ſolũ vocati dali ⁊ eges ⁊ ſydera:ſiquideʒ plus hypercauma fucrit Pm longitudinẽ ⁊ latitudinẽ qfi quidẽ quafi ſintillat ſil cõbuſtuz: b aũt ppigniríPm mo^
dica ꝗdeʒ:ad pꝛincipiũ aircace vocat. Qñ ^ aũt fine bac paſſiõe dalus:qñvo lõgitudies
exhalatiõis p modíca ⁊ multipłr diſꝑſe ft ⁊ ſilr ſᷣm latitudinẽ ⁊ ꝓfunditatẽ ſydera pu tata volare ſiũt.Aliqñ qdé igit motu exha/ latío exuſta generatípfa:aliquando aũt fub frígoze ofiftentcaere extrudit᷑ t fegregatur calidũ:ꝓpter q9 « latío (pfo affimílat ma gis picctioni;fed non exuſtioni. Dubita/ bit aũt quis vtrum velut q̃ ſub lucerna pofi ta exhalatioa ſuperioꝛi flãma accendat infe rioꝛem lucernã.Mirabilis eniʒ ⁊ b? veloci tas eſt:⁊ filie ꝓiectioni:ſed nó vt alio ⁊ alio facto igne:aut ꝓiectiones eiuſdeʒ coꝛpoꝛis ft diſcurſus. ¶ Uidet᷑ aũt itaq; ꝓpter am/ bocteni ſicut ⁊ lucerna fit:⁊q̃dã ꝓpter er pelli pijciũtur vclut que ex digitis elabentia vt ⁊ in terra ⁊ in mare videant᷑ cadentia:⁊ nocte ⁊ per diẽ ſerenitate exiſtente vident᷑:
fum inclinat pꝛopellens:ꝓpter qð ⁊ fulmi⸗ na deoꝛſum cadunt. Oĩum eniʒ boy gene/ ratio non exuſtio 6 ſegregatio ab expulfioe e(t:qm ſᷣm nãm calidũ ſurſuʒ natũ ferri oẽ. Quecũqʒ quidẽ igit magis ĩ ſupꝛemo loco ↄſiſtũt exuſta fiit exhalatione:quecũq; aũt demiſſius ſegregata ꝓpter cõcerni ⁊ infrigi darihũidioꝛẽ expalatlonẽ:hec eni 2gregata ⁊ deorſum tẽdẽs pꝛopellit ĩſpiſſata ⁊ oco? fus facit calidi pꝛoiectionẽ. Pꝛopter po
Quo ſydera diſcurrentia gnantur.
deoꝛſum aũt iaciunt᷑:qꝛcoagulatio ad deoꝛ
fitionicaüt exbalationis qualiterc(iqs otigat (áercades
pofita latítudic t profunditate fic fert:aut
tia vt i ptjo9!
furſum aut deoꝛſum aut ad larue.plurímoa tranuerur.
aũt adlatus:ꝓpter ouab?ferrílatíonib? vio lentia quidẽ deoꝛſuʒ:natura aũt ſurſuʒ:oĩa eni fsoíamety ferunt talia pꝑpqð ⁊ diſcur/ rentium fyderum plurímaoblíqua fit latio oium:ítaqs bog caufa gdem vt matería ex/ balatío: vta(it mouens aliquãdo quidé que furftis latío:alíquando atit acríe ocretí coa»
ulatío-oiaenís hec ſubluna fiunt, Signũ a(itapparene ipſoꝝ velocitas filie exte his q̃a nob ꝓijciũt:q̃ q. ꝓpe nos (E mlt vídct velocitate pᷣergredi aſtraq; ⁊ ſolẽ ⁊ lunaʒ. C Apparẽt eũt aliqñ nocte ſerenitate exũte
— — -
— — — —ñ— — r e ee — — — —
X — — — mI — —— — * — E -— — — — — — 3 - — * — —— s RR x -— — - — ————— —— — z E - - E ————— ———— - — — — —
E ——— — — gp ———— E * M ! — — lw ES IM s z — ——— E 3 M t — — cT — — — — — | — — — — — — — — — — — — » : - f — — — II | — — — — x bh 2 — — 3o CREE s: — — HB | ] | | ll "ll |
* be » 75. Vet
ofiftéta multa pbátafimata icelo:puta bya. tus t botbyní ⁊ ſanguineicoloꝛes Cã aüt in his eadẽ:cũ.n.mãifeſtus ẽ ↄſtãs q ſur/
dum aer vt ignitio fiat:⁊ ignitio alíquado q
dem talis fit vt flãme vidcant᷑ ardere: alíqt
aũt velut dali ferant: ⁊ ſydera nullũ incõue niens ſi coloꝛat᷑ idẽ iſte aer ↄſtans oĩmodis
;»« clos? coloꝛibꝰ:ꝑ ſpiſſius eni tráfparée minus lt
in fdictie ap
men zrefractioné fn(cípice acroimodo co lozcefacíctzmarie at puníce(i aut purpure/ uz:qꝛ hi maxie ex igneo z albo appent pmí^
ttis pſᷣʒ (apappofitióce velnt ozíétía aftra ⁊
,, occubétía fi fücrítcauma:z pfumum puní
: (e
4 /9 rd
49:do libꝛo/ ramtoti?(cie | HS nálte, |
uidei ppb. in fao plogo vbi agit ð or Ülic libzí pb.
Part 93
"teaapparét:« refractõe ãt facíet cá ſpeculũ
fuerit tale: vt nófígurá 6 colozem fu ſcipiat.
Quare nõmulto tpe maneãt bec cõſitetia cá velox exñsthyatꝰaũt diſrupto lumine er obſcuro ⁊ nigro fac putare bie aliquã pf ditatẽ.Mltotiẽs aũt ex talibꝰ⁊ dali excidũt cũ ↄgregant magis:ↄcretũ aũt ampiiꝰvoꝛa go v1. Dio aũt in nigro albũ mltas facit va rietates velut flãma in fumo:de die quideʒ igit ſol ꝓhibet:nocte autẽ puniceo excepto: alij pp ſilem coloꝛationẽ nõapparẽt.¶ De oífcurrétíb?gdé (gif aſtris ⁊ ignitis:adhuc aũt x oalijetalib?pbátaftatib? jcáqgs feſti nae faciũt pbátafíae bae exiſtiare opʒ cáe. 7 '* 3n boc libꝛo narrare itétío n IBcep il né cuíaflibet libꝛi ex libꝛis 41 ssa pzeteritig:zoicere loci eius fm oꝛdineʒ: — * As poftea declarabit intentiones bui? libꝛi: t illud qð remanfit fuper (pm:poftds lo; cutus erit in bac fcia- £t otcamus o» ipfe q2 iã lo; cutus fuit oc pꝛimis pꝛincipus cuíuflibet cóftituti p nàm:t locutus fuit cum boc oc accídétib? vntütibus entibue:fícat tépus ⁊ locus; creliqua de qb? opoate; bat loqui circa illa pᷣncipia. Et D totü ín iibꝛo bpby, fíco auditu. ¶ Et oueniée fuit D qð fecit.ſ.q ifte LU ber pcedat in ooctrina reliquos libꝛos:qꝛ cft. vlis vt occlaratü eſt. ¶ £t locatus fuit poftea étoe ꝑtibus müdífimplicib^.£toe foꝛmis coz oe accidẽtibus cõiblis eis:⁊ D ín libꝛo celi c mũdi.¶ £t ↄueniẽs et fuit:vt ifte liber fequa£ ín Doctrina ppyſicũ auditü; 1 cederet reliquos. 3pfc.n.cft liber pmus ín quo ↄſi derat oe dlibet re ex rebus ſenſatis.Et iõ icepit ĩ eo pꝛius oe fímplictotib? eis:⁊ oeclarauit formas Cog: Zaccñũtia inuéta ín eíg (T £t cii cõpleuit D:« fuerũt €t bec re cócs cuilibet rei oc reb^pticularib^giiabi, lib^z cozruptibilib?:z funt motue giiationís ⁊coꝛru/ ptióís fimplt rei ſimplicis «cópofite:z mot? alterae ttóis 7 augmẽtatiõ is locutus fuit:poſtea ẽt de bísre hus:⁊ pofuit illa p d oftitutintur oes íftt motus vlr: 4t lib:o oc giiatíone ; ¶ Et ẽt boc fuit neciuz · ſ. vt ifte liber fequat poft libzü celi ⁊ mũdi ⁊ pcedat ali 08. Tl exà intétio ſua oino faít loq oe quolibet et t€ ex reb^pticularib?giiabílib?z cozruptibilib^:ince pit puts loq in ifto libro oe reb?vlib^ficut fecit ipby fico auditu cũ Scfauit res cóes cuiuflibet rei nálts:ft uc fuerit eterna fiue coꝛruptibilis fiue cópofita fiue
ſimplex. ¶ £t poftds cõpleta fuit ab eo bec ↄſidera⸗ tío vult ↄſiderare i D libꝰ oe rebꝰq̃ iucníüt in elntis ex accñtibꝰ⁊ adueniẽtibꝰ:⁊ D i elntis.ſ.aere terra ð corufcatíonib?z oe plus «terremotib? « tonitruis ⁊ fülmib?:z iõ vocat lib iſte ð fignís fupionb^. ¶ Et oueniée ét fuit pai? loq ð iſtis q: ð alus reb? pticula: ribꝰqꝛ füt magie fimplícee qᷓ; relig cópofita. Nõ.n. bec iueníüt a cóplone cuiꝰagẽs fit ðcoctio:ſʒ cà i p» ductíoe coz é vna ex ouab"exbalatíóib?.f.a calida ⁊ fícca fumofa:vL'a frida ⁊ hũida:vt óclarabít Jt boc totu i trib^pmis tractatib?bui libꝛi:ĩ 4.àt Li?ípe iue ftigat oe giiatíóe coꝛpoꝝ bomogencoz.. Et oat dꝛias coz vles.Tlá illó qð dixit Ó itétioc gfiatiois cõpoſi/ tí i lib^ó gñatiõe nõ ẽ fuffíciési 38 ibidẽ locutus fuító Digiie vli eiꝰhic ãt cõpleuit fud intẽtionem · (| Poſtea ãt ipe ↄſiderabitð q̊lʒ gñe entiũ ꝑticula⸗ rii gnãbiliũ ⁊ coꝛruptibiliũ:⁊ ĩcepit log ð ꝓpingoꝛi bus ex eis ad elnta ⁊ ð magis fimplicib*:vt fut mine ralia.Et dicit ea p d qðlʒ gen"eoz cóplet £t oat cãs acciitiii ⁊ adueniétiii q iueniü£ i eis. "(Poft D aũt ofiderat oe vegetabilib? i lib? diſticto Cũ aũt cóple uit b ibídé pceffit i »fideratióe ð aialib^fimpli:z de oib"reb^d iueniüt i eie oe aia ⁊ cozpe ⁊ ð accritibus $55 »fideratio ð mẽbꝛis ſimplicibꝰꝛ cópofitis coy ve caufíe agẽtibꝰeoꝝ « finalibꝰ.ſ.vtilitatibꝰẽ i Lib^q vocat ð aialib^;z D i oecé tractatib? vitimis huiꝰ liv bii.(T Cófideratio aüt oe aia « oe ptib?ei^ € i libede aia. pfe ét logf oc fenfatis « fenfib?z dꝛys coz; vltu mis:⁊ boc in libzo oc fenfu « ſenſato. Nam illa que oeclarata fant oc boc in libzo oe anima funt res vni/ uerfalee.£t fimiliter loquitur oe reliquis potentys particularibus que ĩueniunt᷑ aie: oc fomnijs « remi» nifcétia i ractatu fepato. 7 ocut^ é ét i tractatu fcpa to oc motu localíaialíe.£t oic ea qb^ifte mot?pfici tur. Tlá iã ðclatũ ẽ ĩ libꝰ aia po* p quá fit ifte mo» tus:⁊ vlt (fte iueftigat ocaccritib"q ifüt aĩali í co ꝙ aial ffc ſomnus ⁊ vigilia « iuuẽtꝰ⁊ fenect?« ifpiratio ⁊moꝛs ⁊ vita ⁊ ſanitas ⁊ egritudo.¶ Oꝛdo át iſtoꝝ libroꝝ manifeſtũ € ꝙ o5 cé talis. Nã libi quo logt ð tmébzis aialíü « eox vtilítatíb? pcedet libꝛũ oe aia, Nã bec (üt mãe aie Relig aũt d oipim^funt poft lí bꝛũ oc aía.&55 ífte o2do i ^fideratióc aialis aliquid ci"é neciü:alíqd aüt fs meliꝰ.Quidã ãt ex bie libꝛis qs narrauim"iueniunt ab Ax.ꝗdã aũt nõ · Et nos lo quemar oc dl íftoz fi deus plógauerit vitá;z obit ci boc nobis ociũ. ¶ R.edeam? g ad illo in d fuim oc ofiderattoe huiꝰlibꝛi.Axꝝ.aũt iccpit I5 fupponere q̃dã que iã declarata funt i pᷣteritis:⁊ fe bit taqᷓ radi ces poſite:⁊ pnꝰ illi? oe d vult log in D Lib* ¶ Dica⸗ mus igit tà Oclaratü ẽ ín lib? celi « müdi.cp coꝛpoꝛa ſimplicia ftit ꝗnq;:q̃tuoꝛ elnta ⁊ coꝛpa celeſtia. Ef declaratũ eft ibidé q» átuo? funt oppoſita ín grauita te: t leuítate c caliditate; « büíditate « frigiditate ⁊ ſiccitate. Et q9 cx eis ẽ aliqð leue fimplr 7e ignis? graue fímplt t€ terra: graue ⁊ leue fiic funt aer t aq. Et óclatü ẽ ibidẽ ꝙ terra é i ↄcauitate aq:⁊ aq̃ iꝑ ↄcauitate acris; aer in ↄcauitate ignis:⁊ ignis in d cauitare celi ¶ Viſum éteft in ibro oc gnátion? coꝛruptiõe c ifta (nueniunt quedá in gbuídum mirtioné c £5 vícimtaté:c marie terra. T1d V 7o tríaeltaft t ipa.fignis cad caer/t BPOBODEIS poz celeftiü i cis. gnis át vi qp fit i loco " €— 0? oib^ná relid elita biit alids grauitaté oc. fic cati € i lib? celí z müdi.Etíóos VL E dd cii gbuídá.G, ii € cís leuirae t oUfIC «m cogi ignercócfarü € ét ibidé geipa grant ad A7
Wtliec 42.
Y. iber
baídá fm ꝙ fünt ↄtraria: qp D inuenit in eie ppter quatuo? d itatee:q fant calíditas: frigiditas: « bu: miditas:⁊ fíccítae.Z»eclarati eftét ibide $m dt mo: dos inuenit᷑ in eie giiatio.Z»ictü cft ét ibidé gp cá effi cies gnattonie « cozruptíóis cog fm perpetuitatem eqle « círculattoné eft mot^cozpog celeftíü:z mayie mot" folíe ín fuo circulo obliquo. Ulidet.n.gp fol cũ venit ad meridie minuit calíditas ei? in feptétríóe: tfoztificat nà elntiaq poter itéfiócni frigiditatis:⁊ tráfmutat aer i aquá «titit pluuic.Cus aũt aſcẽdit a meridie itédit calíditas e^t ſeptẽtriõoe:⁊ augmétat na ignis t aeris.Et bec actio eÜ eft £5 circulũ.i.q cũ
fuerit frigiditas in pte ſeptẽtrionali ẽ caliditas i pte meridionali ⁊ ecóuerfo:c ídeo hyems nr̃a é eftas in
parte menidíonalia.ín clématib?quoz oiftátía a fo» le ín illa pte eftoiftátía climatuʒ nroꝝ:⁊ eftas e5rio huius B:cexipfo p bos ouos motꝰfiũt duo gña exba
lationü:vnu eoꝝ fumoſuʒ:⁊ é cal5 « ſiccũ. Teliquũ
aut calidũ z hũidũ vel frigídü ⁊ humiduʒ.¶ 2»ecla ratũ eft ét i lib? celi « müdt cá i B g»fol calefacit ⁊ re líq ftelle:t qp» D fit ouob? modis:vn? coz ẽ mot?^:ali? reflexio luminis Sʒ vi ꝙ cã ín calefactióe folis cü
fuerit aſcẽdẽs ín circulo fto obliquo oírecte vfus cá pítanranó elt nifi p reflexioné trit. ppterea qꝛ linee radiales funt: ppique vt caufent angulos rectoe:aut caufent coe ín terris in ab^fol afpiciet directo capita bois. calefactio q fit,ppter motii nó vi oc ea ín afcefióe « oefcéfióe mutatio fenfibilis. Na resin Db no pot eẽ gn fit vno duoꝝ modoy:aut g»fit cẽtrum celi folis cétrü codiaci:cq» fit oíftátia ei^a directo ca pitiet leptétrioe « merídieoiftátia vna:h̊ cũ nó cue rabimꝰde mẽſura tert reípectu celi folís:fic ponunt matbematíct. t nó erit mutatio addita apó afcéfío
nẽ. Nã nó é ibidéppinqtae addita £5 menfura. 2lut
ty fit fol i celo ecétrico aut epyciclo:Pm ꝙ fegt oe ne
Eeſlitate cx velocitate motus ec tarditate refpectu
godiaci:« qũocũq; fit oífpo i I5 erit oppofita. flà ipe in tpe afcefíóts verfus otrectü capiti nfoz € magie diſtãs:⁊ i tpe ocfcefiois magis ppind Nã aux feu al
, titudo iuenif i mcüietate feptetrionali codiaci:t cũ
boc fit ita:opʒ q mutatio fequat reflexíóes tm̃: ſi nó ponat buic oiftátie mutatio fenfibil: vela» fit dnans mutatio reflextóts:b fi pofuerim"puicoiftatie ſignũ feiifibile:t D nó. ẽ remotũ. Nã &m [5 pébit ecétricus mutatione ingfiatióert v? cp nã egticauit i D:tcum remitni calo: aẽ p reflexiné fuir ppingtas vt acci: dat eq̃litas ĩ calefactióe d € pp motü:c ci iuenit ca liditasq eft p reflexionẽ Coiftátía vt remittat calo quí eft p moti: B füfficit vt ecétrici nó fit fruſtra. ¶ Et cũ pofite funt be reo ficut claratü fuit: ẽ qð feat ex iſto motu plus gñatio baz ouarü cxbalatio nuz ĩ terra-icatidi ⁊ ſicci fumoſi 7 calidi « bü (diaut frigidi «bumidt, Hec igit (unt füpponeda táds fur damẽta oc eís oc qb?bie volum?log: $cedéteg fri viã eoe q̃libet re de d oicim?in S ibꝛo.Et oíca mis g reed bic qrunt;funt cognitio caufa « pnci.« pioz ppinquoz iftoz:fed enũeratio ſperum coz-ap/ Paret p fenfus:c illa q̃ſita furit p teftimoniit t loco ft Perfori deríocy his fígnis oe qb?pzins nos icepimus nueſtigare de eis fütqnas fpes tĩ:diſcurrẽtia ſyde/ Tà 7 Dali 4 eges ⁊ flame accéfe ⁊ comete: aliter ftelle
... Tiltátes c fláma cltimiaría teges feuicaput « come:
3:1 oia cóiéátin rà ⁊ i c efficiéte.(T Sea diuer⸗
- s. Mfiant p diuerſificationẽ figuraꝝ eoꝝ à ẽ ppoiuer
tateʒ figure fcuapparétiemáe:ex D át vi puenire
Pꝛimus —
ad cãs bag rey. nà egce:q? ipole é eẽ ð füba etberíss
ná ipfa funt giiabilia « coꝛruptibilia:neq; poſſumus dicẽ gp fant aliqó ey ftcllie fixis aut erraticis. Nam ftelle d vife (unt i pteríto i antiq tꝑe:ſunt ille ftelle d apparet nüc«nulla cay ðficit:⁊ €t ftelle erratíce ſũt octerminati numeri: iã oeclaratu € gp fol cii calefa cít terrà afcédüt ey ipfa ouo gña exbalationü.vnum eoꝝ cft exhalatio calida ⁊ ficca fumofazaliud at va po: frigidus ⁊ humidus:aut calidus ⁊ hũidus:exha latio atit fumoſa aſcẽdit ſuꝑiꝰ pp ppingtate nae ei? ad nà5ignis.Zalidus ait «bumidusi loco inferiozi ipᷣo:frigidus aũt cbüidus iferi^calido « büído: exba latio aut fumofa é magisoifpofita jlibet re ifláma^ bilísa puo motoꝛe adueniéte ei.Cõueniẽs ergo € vt ifta figna pcedétía fint ex ifta exbalatióe cũ iflámát feu accedunt ex motu cozpis celeftíe.([ $Signü aüt bui^é ꝙ b multiplicant ín tpe multiplicatioís bui? vapo:te fumoſi:⁊ D in tpe veris:⁊ cũ multiplícant i byeine fignificat ver:⁊ vIr cü multiplicat Tignificát oriitim bui^exbalatióie fumofe:fícut dicit Ariſto.q⸗ afcediti terra Romanoꝝ ftella magna oc ftellis ba bétib?caudá i tpe byemis: fuit rerremot? magnus 1 tépeítas marie pp foztítudiné vetí:ita ꝙ deſtruxit multae ꝓuincias vel ciuitates . ¶ Et cü D fít ita:⁊ de claratü ẽ ꝙ p^ mà iftoz ſignoꝝ eft ípa fuba fumofa; & oiuerfificant pp dstitaté bui exbalatióis.([ £53 ftelleoifcurrétee fiut ouob^modis.ynuscog ẽ cum fueritexbalatío d accédit extẽſa inequaliu partiu:c mouet accéfio ex vna pte ipfius ad aliam:⁊ apparet vidétí Qp ftella faltat £5 ſuã fubam:cifte ptesaliqn e accẽſio eaꝝ ꝑ motii ignis a ꝗbuſdã ad qídas: aliqri eft boca motu celi.Cu accidit vt.nó fit accéfío earus oius fil:c ppter bác cám apparentin qbufdà coz cit faltát come feucaude:fed motus buius fláme fcu ac cẽſiõis cit fuerit ppter motus aduẽtus ignis ad illas ꝑtes attractas:⁊ fuerit attractio eaꝝ fuperi?:manife, ſtum eſt:ꝙ boc eft ignis oe cuiꝰnã eft moueri furíus, Sed fi (unt ille partes attracte iferiusaut accéfe ad. dextruz vel finiltrü cá in motu ignis Pm talé moti in bis ptib^:(í pofuerimue in eis ignem moueri p fe feu fm ſuaʒ fabam nó eft nifi q: querit mam ouent entem. Nã non eft ín nã eius moueri inferi? neq; ad dextrum vel ſiniſtrũ.Sed fi pofuerimus bác giiatio nem ↄtinuã nó erit bíc motus vere vnius mobílie:z boc vi magis.Qð alit talísoifpó vidct oe igne:ma/ nifeſtũ eft vifui oe lycinio extincto/Tlá cũ poſitũ eft lycíniii « ponit:fumus afcédés ab ipfo fláma lyciny accéfi mouet flãma fup ill fumürita ꝙ accédi£ Ly ciniü iferius. (T. Modus aut ſcðs oc giiatióe iſtarũ ftellaz eft cũ fuerit illa pare fumofa iflámabilis re: tenta feu claufa in aere frigido. « bumido:⁊ D accidit ci cũ fuerít €x fuii locũ.Cũ ergo accedit ille fum? et fit ignis:expellit ile ignis foztiter ⁊ velociter: ficut fagitta piecta:⁊ boc ppter 2rietaté q̃ eft inter ipías ⁊ acres frigidi in quo fuit claufa;ficut tu vides res ca lídas fugẽ a rebꝰfrigidis:⁊ egredit ille ignis per pté ubrilioꝛẽ illiꝰaeris ⁊ mĩoꝛis frigiditatis:zaliqri B é iferius:⁊ aliqũ D eft ſuꝑius:⁊ aliqñ ad dextrũ:⁊ ali quádoad ſiniſtrũ:ſed qii fit iferius € oino neci? feu coactus Clui atit fit fupius oiügunt ei oue res fuge a 2rio:cafcédere fupius:fs cũ fit P5 dextrũ ⁊ ſiniſttũ eft cópofitus cx ouob?motibue.f.ex nc&io 4 nàli cus
fuerint equaliter:t expellitur ad: partes cóem cius.
¶ Et fignus fup banc fpém motus eſt g» accidit ali quádo ex foꝛtitudine ipulíuo cadere fup terrá aut ín
D * — mes t — zt 2 3 * » dM
mare ió vídent ifte ftelle turbide « q̃ſi igroffate a frigiditate q fecít ae cadere:fs fignü notü oc fláma fit cũ illa exhalatio fumofa ↄgregata bs lõgitudinẽ t latitudine ⁊ accẽdit᷑ iflámata Pm ſe totá:fícut cána ^ reftis longa cü accẽdit᷑:ſed oalí feu luminaria fíüt cü tlla exbalatío iflámata fit hũs lógitudiné magis qᷓ; latitudinẽ.Eges aũt fíütcus fueritilla exbalatio ínflámata biis liguas igneas: iõ aſſimilant᷑ lane ca; p Comete aüt fiunt cü ulla exbalatio attracta bs rígiditaté fm vnã diſpõnem cii inflámat vel pter groffitié ⁊ duritiẽ ei^: vel ppea qz ibidé é má aícedés ad ipm ⁊ attrahit ipſaz mám f5 méfurá feu dititaté íllius qð refoluif ex ipa vel epambab?^fil:z maxime illi q durant p aliquos dies.Et ideo oi oe cometis ꝙ funt fláme pmanétes feu durãtes.Nã nó ẽ otia iter iſta nifi bec diſpõ. ¶ Comete ét oiuerfificant $5 oi uerfitaté fígureeoz:« D ex pte mác:exeis.n.é cuius coma feu caida eft rotüda feu circularis:⁊ D accidit aliqñ vt appareat círcalatio circũdãs aliquá ftellas erraticã:⁊ accidit ei moueri p moti ftelle:zalíqii eft ét b ín locis i ꝗbꝰnõ € (up eos ftella: tác mouent p moti toti^:t D flanificat ꝙ nó é alid apparétía accí dés er lurnie [telle circũdãs ipfam fict luna:⁊ aliqũ extẽſio eiꝰẽ recta:t alíqri lógitudo ⁊ latitudo eiꝰſunt eq̃les ficut narrauerũt t aliqñ longitudo eiꝰẽ maioꝛ latítudie eítis:aliqi hñt qnas latera:⁊ vlr exhalatio ex qua fit:ſiẽ dicit 215.0 eft oetermiata fed oiería ⁊ multũ variabilis:⁊ £5 extrema varía. te accidit ei cauda:ſed ſunt iſte ſtelle mote p motũ celi:qꝛ funt ei pꝛopinque:⁊ mltotiẽs reſoluunt᷑ iſte ſtellead ſtellas cadẽtes cũ occurreret ſtella cadẽs materie ↄueniẽti ei.£t D ſignificat ꝙ non funt ptes ſtelle neq; aliqd qo accidit ex ſocietate eaꝝ:ſicut vídebaE multís an tiqs.£r iftis aüt fignísd accídüt in aere fütapparen te tm̃:ſicut colozes files fanguini q videntur in aere nocte: turbidí q vidẽt᷑ in ipo: foffe ⁊ círcalus ſiue rotundítas ⁊ írís hñs viae: circulus latés fiue roti ditas d vocat i arabico almagara: cá cóíe oib"iftís fignis eft ꝙ oib^colozib"accidit cus oiuerfificat me: dí in quo vã diuerſitas apparétiein ppínqtate tre; motióe magnítudic ⁊ puítate i coloze fíue tictura ín occultatíóe t apparétía:c I5 cognofcit p: viſum.Naʒ res d vident medíátead vident feu appent diuerſe eis d vident medianteaere:cét oiuerfificant res q vident feu apparét ín aere pp diuerſitateʒ ptiü ei, Caufa aüt huiꝰdiuerſitatis ptinet ad pfpectiuas.illa aũt de qbus logt 2157.ín D fróe:bec fígna fütappa, rentie rubee:ſicut fanguis: turbíde drotũditas feg circulus lacteus:t vlt. oia fígna d dpparent. ĩ nocte:⁊ nos pcedemusin D £5 o:diné eiꝰ. ¶ £t oicamus ꝙ apparentie feu colo2es rubet q vident in nocte ca tn appareétía eoꝝ e illuminatio luminis (n nube groſſa nigra. Tlá oe ofuetudie lum ĩs eft c occurrit coꝛpoꝛi diaphão groffo cáre tincturã feu coloꝛẽ:⁊ illuſtrare ⁊ facere ex D aſpectu coloꝛẽ mediũ ĩter albedinẽ ^ni gredinẽ.i.albedinẽ luminis ⁊ nigredinẽ nubis . Et eft rubeus ⁊ pauonacius. Nã vifus non põt diſtinguere eos:⁊ appet bec tĩctura qñ tẽperam ſeuĩ temperato. ¶ Et ſignũ bu eft ꝙ fol ⁊ reliq̃ ſtelle cũ aſcẽdũt in aere groſſo ſunt rubee:⁊ ſilr appet ignis rubeus me: diãte fumo:⁊ v qp cá in tinctura eius ẽ illud q9 ad^ mifcet ei ex mà curbida:ció ipe in loco ppeio nó bs
tinctura: ex ifto gñe eſt rubedo dappet in occaſu fo
lis. Sʒz cãe in otuerfitate baz rincturaz: ⁊ foztítudie rubedie ⁊ debilitate eiꝰeſt pp nubis in paucitate ni
gredinis eius multitudine ⁊ ingroſſitudine eiue ⁊ * fubtilitate:t ex pte ét multitudinis ⁊ paucitatis ci^;t —* ex pꝛopinꝗtate coiftantia:cey debilitate vifus ⁊ fo? | títudine eiꝰ:⁊ iõ accidit i bís apparentus qp dá haꝝ IE. tĩcturaꝝ füt valde rubee:⁊ q̃dã ſubꝛubee:⁊ qdam pa TA uonacee:⁊ vlr bec apparétía € fs babítudiné agetis recípiétisfe turbítudies que appent i nocte « fouee: | Pirat cá bui "apparetís ét eft cü fuennt ſub lumine nubes Pais itéfe groſſitudis ⁊ nigredis:ita vt fi poffít lumẽ ꝑtrã⸗ fircin oẽs ptes illius nobis appent ptes nigre nubis | magie remote:⁊ ptesillumiate magie ꝓpique:⁊ ipfe | funt i vna fupficie. (T Et appet vidẽti ap ílla loca nv | gra funt fouce:⁊ file buic apparétie accidit colozí ab | bo cü nigro cus fuerit in vna fapficie.£t D vi ex illo qð faciunt pictoꝛes.ipſi.n.qñ pingere intẽdũt mẽbꝛa quaſi extãtia:ſicut manꝰpingũt ca cũ tĩctura alba:⁊ mébza pfũda feu nó exeiitia pigüt cii tictura nigra Hec aũt apparẽtia ín magnitudie « ꝑuitate ſeu in in téfióe ⁊ remiſſiõe € $5 diuerſitatẽ agẽtis rccipiétls fed ifta figna non apparent in oie ppter íntenfiones lumíníefolís:fed lumẽ agens ea eft illó qð nó eft in tenfts ficut lumia oe qb? dcm̃ eft vt luminaria 4 re/ liq̃ genera.Caufe aũt q oc his fe biit ficut osie ſũt of ctc in perfpectíua.ná oeclaratü eft (bidé q» các baru apparentiaz eft reflexío rady vel fractío eius. Rugs (Tr 33eccomctío. Cap. IL b E cometis autẽ ⁊ vocato lacte * dicamus dubitaãtes ad dicta ab —*—7 fons J|alije patto. Anaxa.qdẽ igtt n |. ui, Democri.aiũteſſe comerae i| fytmpbafis errãtiũ (tella;cti ꝑpꝓpe venire [i45 patené tágereiuícé,Stalicopatit qdà voca/ «« P, * pitbagoꝛicoꝛũ vᷣnũ dicũt ips eẽ errátiti TE puo ſyderũ:ſʒ poſt multũtpᷣs phãtaſiã ipfi? effc J ⁊ exceſſum ad modicũ qð ꝗdẽ accidit ⁊ cír || ca ZIbercurij ftellá:q» enĩ modicũ oifgredi? tur ſepe nõapꝑet:ita vt poft multustpeap^ gir, parcat. ( &ilrat zbteqcírca Ipippocra 9^" | tC Chiũ « diſcipulũ ipſiꝰEſchilũ enũciaue | rũt:ſʒ comã nõ crípo aíit hꝛe:ſʒ errates pP locũ aliqñ accipe refracto nr̃o viſu ab attra cto hũoꝛe abipſo ad ſolẽ:qꝛ ãt ófcédüttat » ;. diſſimo tpcappet poſttpᷣs plurimũ alioꝛus ⸗ aſtroꝝ:yteũ ex eodẽappet ſubdeficiẽs pto, ^^, tá ſuũ circulü:cedcatitípfo ad arctum ⁊ à auftrá titermedío (gif qdétropicoy pp " attrabere aquáad ipim:qzofumpta c a folie i| latióc. Ad auſtrũauüt c6 ferat copiágdé "Tr talis hũiditatis:ſʒ qꝛ pua ẽ Scíflo circuli d j fup terrá:d ar deoꝛſuʒ multiplx nió ETE | fue boius fracr?fcrríad folésneqa appa | St, tetropíco loco:neq; ĩ eſtiuis vᷣſonib aed fole:ppq$ in bíe qdé locis nó fert PAR, | ipínm:gfi »oad bozeá relictꝰ extit tein $ as D pere comã:qꝛ magna ẽ pípbería d ^ —* fae" | drtzotis:̃ at fubr?pecirenlé pao 2o e m | Pu viſuiboĩum ꝑtigẽ tũc ad ſolẽ. COi |
X. iber Iw,,, DieDqdecólteraccidít dicẽ ĩpolia:haũt fe fet paratis. Pꝛĩo qdé igit dicẽtibꝰꝙ crrantítis I € vria ftella; cometa.errãtes.n.oẽs ĩ círclo aialiũ ſubdeficiũt.comete aũt mlti vifi füt c£ circuli. Zeide ⁊ ples vro fil facti (üt fc laneis pe. (LZidbucfipp refractioné comas brit: | - ficaitlDippo. c £-fcbilue: opoztebat aliqii | appere «finc cora ftella; haͤc:qm̃ qdé ſub | defícB ⁊ adalia loca.comã aũt ñ vbiqʒ bs: | nũc aũt gulla vifa ẽ pᷣter ꝗnq; ſtellas:iſte au t€ ſepe fil oẽs eleuate appent fup oꝛiʒotem. Et manifeſtis aũt exñtibꝰ ipſis oibꝰ:⁊ non appentibꝰ:ß ꝗbuſdaʒ exñtibꝰapð ſolẽ nibil minꝰ comete appent factí ſepe.At voneq; Bbveꝝ qð ĩ hloco ad arctũ ſit cometes folus fimul 7 ſole exñte circa tropicos eſtinales. Magnꝰ.n.cõetes factꝰcirca euʒ q i Achaia terremotũ ⁊ circa fluctꝰ aſcẽſuʒ ab occafióí bus eqnoctialibꝰoꝛtꝰfuitt:⁊ ad auſtruʒ iaʒ multífacti ſunt. C Subpꝛicipe aũt Atheni enſiũ Eucleo Molonis factus fuit cometa ſtella mẽſe Gameliõe.i.Octobꝛe fole exñte ta, Cii cd tropícoe hyemales:⁊ gd tantas refra * ctioncfactá cé ⁊ ipfi ĩpoliuʒ cé aiũt. Cõ/
| munẽ afit ⁊ his zotactá oicétib?^pmo qdé: t Q ⁊ nõerrantiũ accipiũt comá quádas: « b
nó folti copnip credé ops eꝗdẽ « illi aiũt:
ß ⁊nos vídím?.f£arus eni qi femoꝛe canis ftella gdas habuit comaʒ oebilé tft. Intẽdẽ/
- tib?gdes eni iípas ocbile factá eft lumé:ad^ | íacentíb?atit viſus remiſſe plus.Adhuc aüt boẽs qgapð nos vífi ſũt ſine occaſu diſparue/ ront ĩ loco ſuꝑ oꝛiʒõteʒ ↄſumpti paulatim: ita vt neq; vniꝰſtelle ocrelinqret coꝛpꝰneq; pluriuʒ:qm̃ ⁊ magna ftella oc d pꝛiꝰ memi nimus apꝑuit ꝗdeʒ i byemei gelu ⁊ ſereni/ tate a vefpa fnb Aſio vel Axiſtoo pꝛincipe: | ⁊ pilagdcs die nõapꝑuit tãqᷓ; pᷣoccũbẽs añ | ſoleʒ:ſeqntiaũt appuit qstá otigit: minimũ | eni relíctus fuit ⁊ mor occubuſt.lumen aüt | extendít vſq; ad tertías ptes celi: velut falt? Hp. Dpqo ⁊ vocatafuit via:aſcẽdit aũt vfas ad "*. ' Sonamoríonie ⁊ ibi diſſoluta fuit. CEt q^ das Democritꝰobtinẽ voluit ꝓ opione fua.
| Ait enisappuiffcoíffolutie cometis ſtellas (Sw, didasibanténóalíai oportebat fieri. aliqũ i, autem nó qd:$ fp. (C Zldbucautes f£gy"
| pti aiunt errantium 7 ad feípíae: cadalías | fieri ↄuentꝰ: ⁊noſipſi vidimus ftellam Jo/ uis ⁊ i Seminis ſubeunteʒ cuidam his iaʒ |'ug, — Difparere facientẽ: tʒ noͤcometez factũ. id^ duc auteʒ cer rõonemanifeſtuʒ.Stelle.n.⁊
Pꝛimus "
ſi maioꝛes 7 mioꝛes apꝑeant:ſʒ tñidiuiſibi
les ꝑ ſeeſſe vident:quẽadmoduʒ igit «fief
fent idiuiſibiles tangentes nullam vtíqs fa^
ccrent magnitudieʒ maioꝛem: fic z qm̃ nó
funt qdecs: vident.n.id(uífibilee ⁊ ↄuenien/
tcenibil vídebunt maioꝛes ſᷣʒ magnitudies exñtes:qð ꝗdẽ igit dicte oc ipſis cauſe falſe n.⸗ exiſtunt entes:ſi nõ ꝑpla.Sʒiñ pbec füffi/ 3abís dim ciẽter palas e. ¶ Qm̃ aũt de ĩmanifeſtis ſen oa oor ſui putam ſufficienter demr̃aſſe Pm róné fi. bue reduxe ad pole reduximꝰex bío Gnnncappentiegi moncanz ci ftimabit vríqs alíqe fíc oe bfe marie accidé. D eret j^ ¶ Supponíf.n.nobmundici?g círcater^ ^ e" ra5 qᷓ;tũ fübcircularíeft latiõe cé pmas pré exbalatíóes calidas ⁊ ficcas. (L Ipaʒ auté z ?' ↄtinui ſub ipᷣa aeris ad multus fil circũduci tur circa terraʒ fub (pera ⁊ motu circulari. ¶ Lata autẽ ⁊ mota h̊ mó qc(igs ↄtingit bf 5" dẽpſibilis exñs:ſepe igit pp qo oicim? fieri
⁊ diſpſoꝝ (ydey diſcurſus.Cũ igit ĩ talem ↄdẽſatiõeʒ ĩciderit pp fupioaes motus pꝛici piũ igneuʒ:neq; ſit multum valde vt cito ⁊ ad multũ exurat᷑:neq; fit debile vt extiguat cito:ſʒ plus ⁊ admudltũ.ſil aũt ðſubtꝰ accí^ dat aſcẽdẽ bñ diſpoſitaʒ exhalationẽ bec fit mac. ſtellacometa.Qualrcũq; exhalatuʒ extite/
rit figuratũ:ſiꝗdẽ.n.oiquaqʒ filr cometes.
ſi autẽ ad lõogitudieʒ vocat᷑ pgonias. E €3íc 97foPfte ^ ^
auté talíe latío ftellelatío v1ce:fic ⁊ manſio dfi filr ftelle manfio vi eſſe.Sile eni qð fit; velut fige i palea tumultus multítudics imiſerit titionẽ:aut ignis inijciat pꝛicipium modicũ. Vr.n.ſilis z ſydeꝝ diſcurſus hu/ ic:cito.n.ꝑpaptã diſpõnẽ hyꝑcaumatis ſuc cedíti logitudinẽ.Siitaqʒ b maneat ⁊ non ↄſumat᷑ ꝑtrãſiẽs aũt mayicoéfatum ẽ hyꝑ cauma:fiet vtíq5 pꝛicipium latiõis ↄſuma/ tío diſcurſiõis:tale autẽcometa ẽ ftella ve/ lut diſcurſus ſyderis hñs ĩ ipo iminuʒ «pn cipiuʒ· ¶ £25 igit ꝗdẽ ĩ ipo ĩferioꝛi loco pꝛi cipius ↄñ ſtẽtie fuerit p ſe apparet cometes.
ñ aũt ſub aſtroꝛũaliquo errãtiuʒ: aut nó ꝛiſcurſus ⁊ AMnũ a motuↄſiſtit exbalatio:tẽ cometes moasiocer fít hoꝝ aliad:ñ.n.apð ip̃a aſtra coma fit:ſʒ
péadimo"balo círca ſolẽ appet ⁊ lunã affe quẽtes:⁊ qdétráflat cfi fic fuẽit ↄdẽſatꝰ aer vt paffío bec fíat fub folíe ítíne:fic t coma aftríe vclut balo C. Zittfi balo qdé fit ppre^ »isrtimo: fractíoné talis coloze. Ibi afiti ipfie crbalg "^ "^^ tióib^colozapparéeé. (| Qñqdem igit fm ſtellã fit talis ocrctio edem nece mgaifefta relatione ⁊ motumcometq:q̃ ꝗdẽ ferf ſtel
^ irii3 LM
[3. Cũaũt oftíterít pfe tũc ſubtardantes vi dení:talíe.n.latío mũdi q circa terras: eni maricifinuat nó cé refractionẽ d3das come t35 vt balo i hypcaumate puroad ípas (tcl la5 facta5: nó vt dicũt q círcalDippocraté ad ſolẽ:qꝛ « p fcfítcomceta fepe ⁊ frequẽtiꝰ -. G$ círcaalíge octermiatay ftellag. 2c balo
2) ce be^ nv Qdéigit canías pofteri? oícemus. (T De co aũt qð ẽeẽ igneaʒ ofiftétías ipoꝛũ:argumẽ tũ ops putar ꝙ ſignificant facti ples ſpũs ⁊ ſiccitates. Palaz.n.ꝙ fiũt pp multas cé talé fegregationéiqrc ficcíoxé nccíü eẽ aerem: ⁊ oifgregarí ⁊ diſſolut euapoꝛans humidũ a multitudie calide exhalatiõis:vt nõ cõſiſtat facile ĩ aquaʒ.Manifeſtiꝰ aũt dicemꝰ ⁊ oe «»« bacpatfióe qñ ⁊ ð ſpiritibꝰdicẽdi fuerittpᷣs: qñ gdem igit᷑ crebꝛi ⁊ multiappent ſiẽ dici⸗
^. mue ſicci ⁊ ſpumoſi fit anni notabilr:qũ
| aüt raríozce ⁊ tenuioꝛes magnitudie fili: q | dem nó fit ET vt frequéter fíitqdécr bp va "ye. flue ſpũs:aut Pmtparaut 6m magnitud ne5:qm ⁊ qñ in Egis fluutj cecidit lapis ex
aere a ſpũ eleuatꝰ cccídít p oíc. Accidit aũt
WA 4 tüccomcetce ftella fact?a veſpere:⁊ círca
me av fies. magnam ftellar cometa ficcaj erat bycime
Coe fe ei*t boxalie z fluct? pp3ríctaté vétoz faci? fuít:i finu ꝗdẽ.n.boꝛeas obtinuit:ex aũt au
fter labatmagn?. Zldbucát (ab pzicípe Ni
t cbomaco fact?fuít paucie diebus cometes t d círca eꝗnoctialẽ circulũ nóa vefpa facíée oz tuz in eo ꝗ circa Coꝛinthũ ſpũs cucnit. £i? autẽ qð eft nó fieri multos ſepe cometas ⁊ | magis extra tropicos q5 íntra caufa folio ⁊
' aſtroꝛũ motꝰnõ ſolũ fegregans calidnm : (s. ⁊ oifarcgane qð ofiftitfmaric atit cauſa:qꝛ plurimum in lactis cógregat regionem.
¶ Sermo oc Cometis ex ftia medía expoſitiõe circa pꝛimum libꝛum Metheoꝛoꝛum. : xa^ 1n. » | ꝙ quidá pbilofopbi:yt 3 camus Anaxꝰ « i»emocrít? oj, xerüt q»ftella comáta ẽ ftelle multe ag, j|aregate mote nõ fírme ex ftellis errati cis:⁊ appet fenfui pp ppinqtate qrudá eaz ad d(dá lumé ↄiũctũ feu otinui file caude feu come.21ly aüt vt 3talí oe ſecta Pithagoꝛe dixerũt Q ftella comataé vna oe ftelliserratícis d aliqñ ap; paret.cü aüt vi i ipfa € additamẽtũ paucũ feu pu i ipfa.vult dicere ꝙ eſt de ſuo coꝛpe:ſicut additamen tuʒ qð appeti Marte aliqñ ĩ hac diſpõne dfi cauda. ipfe eni aſcẽdit ⁊ v3 q̃ſi ꝑuus:poſtea varíat fit? cum aÍcenderit:z appet aliqri fm bác oifpóné. (T. Pippo cras aut zoifcipuli ePoixerüt ꝙ cauda eius nó € ps illius:ſed accidit ei 5 accũs pp fractiones iumis ei? ex bumtdítate aeris « accédit ĩ ipſo:⁊ bec hũiditas accidit et pp attractione ipſius a folc ad ips:iquit: t oc nã bui? ftelle inter relids ftellaserratícasé mo
" bip
Zbetbeosoeung — 50050
rarí lõgo tpe fub ſole:⁊ (6 nó appet nifi in longo tpe
magis q;ᷓ apparent rcli ftelle erratice.dixit:ſʒ appet ^ * ;
et coma qii appet i aere P5 cõplemẽtũ eiꝰ circuitꝰ⁊ D vel in ptc feptetrionalé vel i pte meridionali pp bu» mídítaté que inuenit magis ín bís ouab?ptib?:(5 cü fuerit i alia pte celi pter bec loca nó appet i ípo caur
da pp biriditaté q e illic aligd:neq; eft illic aligd qð
fol attrahat ad ips:neq; id qo attrahit é D ét dixerũt: & ci fucrit D ita Vextremítatib?celii pte meridióali nó appetnobíscauda e?pp óclinatione illius a vifu nro:f5 ci fuerít i pte ſeptẽtriõali appet qũocũq; fue rit pp ppinqtaté viſus nri ín ifta pre.(.pp ppingtaté illius 3 oírecto capitis nr̃idixit:⁊ ifte funt opiníóce antiquoz ey ftellis comatis 4 funt tree: id ops nos pꝛius iueftigare oc (ftis.poftea aüt dicere id qð apó nos eft oe hoc. ¶ Et oícamus ꝙ ipole é vt fit ftella comata ftelle q̃dã erratice ogregate vt oixerüt De? mocrít? c Anaxꝰ⁊ illoꝝ foc: vel vt fít vna eaꝝ:⁊ di yerüt Itali:neq; id qó dixit Hippocras geometra t diſcipuli eiꝰ. 1 Si.n.eẽt »gregatio ftellaz erraticaꝝ vcl vna eax nó viderent ſtelle comete ex: çodiacuʒ: nam erratice non tranfeunt in latitudine eaꝝ codía cii nífi p17.3fte aüt.f.comate appent ex̃ latitudinẽ. ¶ · ſi cauda vt.d. Hippocras geometra eét pp bi miditatẽ aeris:ſeq̃ret᷑ vt ifta ftellaos apparere aliqũ non comata ficut acaidít lune oc balo ⁊ ſoli oc folib? quc apparet ppe.([ *(.fi cauda accidit pp attractío né ipfius aeris humidã vel ppter attractiones folís ipm ad fe vel pp ifta ouo filrecías ect accídere boc
oibus ftellís erratícis « non accidere vni earum vt. «^ i |
ifte putauit. ¶ · iſta ftella.f.comata aliquando aj» paret:⁊ reliq̃ ſtelle qnas ⁊ iã ſunt diſcoopte:hoe autẽ ſignificat p becftella non eſt aggregatus cx iftis ne q; vnacarum.([ *(».fí (telle comate come earus eét apparétía nó alio feqret vt ſpẽsipᷣaxꝝ fint milte:nos autem inuenimus fpes cometarum quinq;:ita true: nimus bunc fermoné in tranflatíone que puenit ad nos:c non eft manifeftus.([- £t oebemue confidera re de ipſo:nam ree que funt per apparétías feu pp ví fumiam octerminate funt (ícut res nãles:niſi velle mus oicere qp ipfi nó poffunt cóplere cás ppter quas inueniunt qna ſpẽs trf per apparétiá:t ſi conceffert mus cis ꝙ eé earum eft ppter vifíoné feg apparétíá oifficile eft ete dicẽ:cur nó funt plures.nó alit facili/ ter poſſumꝰ oícere cám oiuerfiratie iſtaꝝ pp fíguras vaporis. ¶ 3ngt:ille aüt q oixit ꝙ ifte nó videt nifi ín parte feptetrionali falfus ẽ. Jã eni bec ftella: appa ruit in alia pte a pte ſeptẽtrionali:⁊ apparuit ét cuim fol fuitin afcéfíóe fua eftiuali:vult dicere vt puto ꝙ ficét cà apparetie ppter büiditaté aeris ꝗ vadit tt pte feptetrionalí cii eét fol ín ftia afcéfióe eftiuali n eẽt in bac bo2a in ifta pte vapo bumídue ín d acci?
dit bec refractio: Inꝗt:⁊ iam vidi ego ftellas coma — tas in parte meridionali ín tpe Regis Eucleo Mo⸗
lonis:⁊ vidi ipſas ĩ pte feptétrionali in aſcẽſione ftia byemalí.vult oíce:zfol tüicé remot?^ab ipfa 2 ipft ptt tant ꝙ cá qualitatis aerís diſpoſiti ad refractionem funt oue ree:bumidítas aeris; attractío folie attra/ bentis illã büiditaté apud ſe.Cũ aũt ípa lí tüc trione 4 fol ín merídíe.f.in (uo fol(títio — elle eft remotusab illa.3nqt:ztotü bocéfig 9. Wes mate nó funt be res js diximꝰ. ol d M cllis : boz dictus eſt:⁊ ſtelle comate vlr nó ft 9€ rétia funt ptee corpis qntí:1 c» cauda cag f!9 c hell Pa ſeu vifío oculi rft pp bütditaté:ops : * stc B mate aer ſuꝑaccẽſus.ſ.ille ftelle «c9 cü fucrit
! Vino r f£. i, Ign; sels —8 —* 8 [rui ücre
ſit in ſeptẽ —
Y. iber £6 fuerit bec fnpaccéfio fea iflámatie d accidit non Ppinq alicui oc ftellis erraticis:⁊ caude funt compo hte fcuconftiture ex apparentía accidit a lum ie ftel/ larum ín vapozc fibi propinquo ſupaccenſo:⁊ tüc có hinuatur teu ↄiungit lumen huius ftelle cus lumine buitis vapo:ts:z apparet loga:⁊ beccauda que eft fu mus accéfus nó elt coniuncta feu ↄtinua cu ſtella:ſʒ &pparct continua cus ipía:q lumé ftelle ↄtinuat᷑ cus
lumine illius vapoats:cappet dfi ipm ee totus vnus
lumé lõguz.¶ 3nqt:z boc accũs q accidit ftelle cũ vapoꝛe ignito ſuꝑaccẽſo eft file ei qo accidit circa lu 135 oc alo: circa folé oe ſolibꝰ. Inqt:⁊ dco appet il la cauda colo feu fpeculus illuminatũ. Nã lumé ci €xpandit ín pte ſupaccẽſa retrogradat feu redít po; fterius:fícutaccidit ín lumine illuftráte in ad ad pa ete:⁊ appet illuminatus. (|^ £t (d qð vídct ex vbis
Z-bic oe cometie eft ꝙ q̃dã funt ígnis accéius feu vapoꝛ accẽſus:⁊ iſta nõ eft oiía inter fec inflámatio nes feu cozufcatíones;nifi ꝙ iſte durãt ppcouenten, tiã materiei q illic aſcẽdit ad afcéfioné ⁊ multtudi: ne illiꝰ ⁊ cus oíffolutt illa ma:cozrüpit ftella coma: ta ¶ Poſuit ec dídá eé alterius ſpei:⁊ funt (lla ín q/ bus appet cauda »tinua qbuſdam ſtellis erraticie: bec cauda é cópofita ex appentía « ex vapozc fupac: cẽſo. ¶ Et Zller"appuit Dt videt q» dlibet ftella co mata e ignis ſuꝑaccẽſus fiie canda illiꝰ appentie có tincta alicut ftelle fiue faerit e ipfag.q icit qp 207, aſſimilauit bác fpem comctaz alloni «folib?g appa ret ppe ftellá:z q? inouent cũ mota ftelle:z nõ ſum apo lp5 apparentia:neq; in ipfis eft aliqua pe ex ap parétía.(|. £t videt q» magis »ueniés é oc eís q a parent ↄiũcte alicut itellag:vt cá illius feu illaz fit Copofita ex apparétia ⁊ vapoꝛe füpaccenfo pp id qó appet in ete oe lumieluftro z puro. vt narrauit 207.
, &qz ét appent ↄtinue feu ↄiũcte ſtelle.cogſcere auté
ifto «ocm Ax. Hec füt Yba Comé.i oicta expone.
veritatẽ oc D eft p ↄſiderationẽ accidẽtiũ eaꝝ Na⸗
cũ genus rei fuerit ignotũ nó eft dubiũ ꝙ nó óbem?
oeclarare feu ftabilire genus eius:⁊ poftea. Vificabit affirmatío fcu aſſignatio caufe eiuſdẽ: ⁊ $5 D nó erit o1ía inter ſuũ fermone ín cà bui^fpei ftellaz.f.quasz cauda eft apparétía tm̃ « inter fmones "Pippocratts gcometre:nifi g ifti dicũt ꝙ colozfeu res erdappet boc eft acr hum idus:⁊ 2077. oicír q» eft vapot ficus: t ipa e cõpoſita cx appentía ⁊ tgne.([ Pꝛeterea ipt etiã ponüt b in qbuídá ftellís erratícis ſolũ:⁊ 215. vi det b eẽ pole ín dls ftella.([ 45. 217. pofuit vifioné feu apparétiá cás pticlaré-f.abufdasilli ác ci 5 vles.f. oib?:fs P5opioné Alex.nullã e puerniétia inter dcm̃
(SW Claliterait ⁊ pp qnácás fit:⁊ Ew lad eftlac:bicamms ías pᷣdiſcutientes autẽ ⁊ oc Bque ab alij
dicta fint pꝛimo vocatozus g^
NN vta t T : dem ígi£ pitbagozicozmnn qdam aíunt vías
effe banc:bi gdem ercídentinm quo:ádam aſtroꝝ Pm oíctas ſub Phetoͤte latíones. Ibi atit folé boc circulo aliqñ oclatus eẽ aiũt ve lut exuſtũ cé hüc locũ:aut aliquã aliã talem Paflioné paſum eẽ exbalatiõe ploꝝ e In voueniẽs aũt nó cointelligẽ ꝙ ftqdé bec erat caopoꝛtebit ⁊ zodiacũ circulũ (ic bác ma
cle qᷓ;eumqlactis.Oia.n.inipſo ferunt᷑ er/ ratia ⁊ nó (ol ſolũ.manifeſtus aũt nobis cov.
tue circulus.ſemꝑeni ipſiꝰmãifeſtus ſemi/
circulus nocte.Sed nibil vitale paſſus niſi
q: copulat᷑ ꝑs ipſiꝰad laci circulũ. Qui aũt
circa Anaxa.⁊ Democri.lumẽ eẽ lac aiunt
aſtroꝛũquoꝛũda.ſolẽ.n.ſubterra latíámó re^ ſpicẽq̃daʒ aſtroꝝ:q̃cũq; qdé igít aipiciuné abipoboy gdé nó appere lumẽ:ꝓhiberin. à ſolis radijs.Quibuſcũq; át obitruitterra vt nõaſpiciant᷑ fole hoꝛũ ppꝛiuʒ lumẽ aiũt célac.(L Mãifeſtũ aũt qp ⁊ b ipole:lac qdé enifpidé t ici(dé ẽ aſtris: apparée.n.mgarí mus ens círculue:a ſole ãt fpaltaq nó aſpi-
ciunt:qꝛnõĩ codes manet loco.Opoꝛiebat igit tranſlato fole tráfferri ⁊ lac:nũc aut nó
app«t b fcit. Zidbucát fi quéadmodá ofté dit nüci bíeq circa aſtrologiã tbco:xemati/ bue folíe magnitudo maíoz d$ q̃terre:⁊ ol ftatíamlto maioꝛ q aftrogad trà d$ q̃ ſolis: fic q ſolis ad terrà Q3 lune:noõ itaq; lógcalí cubíiatracon?g a fole coniacetradioe:nicqs vtíqs vmbꝛa tre q̃ vocat nox erit apo aftra: 6 nece ſolẽ ĩ oia aſtra ꝓſpicere:⁊ nulli ipᷣon terrà obfifté. (. Ampliꝰaũt ẽttia qdã ſuſpi tio oc ipᷣo.dicũt.n.ꝗdam lac eẽ r'efractíoucs nrí vifusad folé:fic ⁊ ftella; cometa5. 3im^ poffibile dt ⁊ b:figdé.n.vídée qenerir z f pe culũ qð vãoẽ ĩ eodẽ figno fpeculícadé appe bít vtiq; pe empbafcoe.€3í ãt moueat fpe culi z qo manet i eadẽ oíftátia femp ad ví dẽs ⁊ geſcẽs adinicézautneqs eq velociter: neq; in cadé ꝗdẽ oiftantía ipole eandé en pbafisi cadé cé pre ſpeculi:q̃ afit ilactíe cír culolata aftra mouẽt « (olad qué rcfractio manẽtibꝰnobis:⁊ filt ⁊ equalt Ad nos oí ſtãtia ab ipſis aũt noeq̃lr.qñqꝗdẽ.n.delppis noctibꝰmedijs oꝛit:aliqñ ar diluculo:ptes ait lacri eedẽ manẽt ĩ qcũq;: ⁊ adénóopo: tebat ſi erat emphaſis. $55 nói eiſdẽ cét bcc baſſio locis:adhuc aũt nocte i aq̃ ctalib?f pe culis:lac ꝗdẽ illuceſcit aſpiciẽtibꝰ.viſuʒ aft refrangía foleqüo pole.£ 6 adé igit neq vía planetaꝝ nulliꝰneq; lumẽ éneqs reſpe⸗ ctoꝝ aſtroꝝ neqʒ refractío ex his mãifeſtũ: fere aũt hec ſolũ ſũt q̃ vſqʒ nũc tradita ff'ab alijs ¶ Nos att dicamꝰreſumẽtes pꝛinci piu nob ſuppoſitũ / Dcm̃.n.ẽ pꝛius Pextre⸗ mí dicti aeris potẽtiaʒ hʒ ignis ⁊ motu i gregato acre ſegregak talis ↄſiſten q̃leʒ c cometas ſtellas eſſe dicimuͤs Taie (crops
intelligere factum quod quidem ín illío;cá
Anaxagoꝛe ⁊ Democriti opinio. e n
les? 99 3 id —
nep» ow
D — t L-f
Zertia opio, — cE4 PT A La.
r FLa E J04 * pr i f Vid T p
Qualiter fit cuirculus I3» cteus.
nonpfeipfa fuerit talis ſegregatio:ſʒ ab ali quo aſtroꝝ:aut fixoꝝ:aut errãtium:tunc.n. bcc vidẽt᷑ comete:qꝛ aſſequũtipᷣaꝝ latiõeʒ: quẽadmodũ ſolis talis ↄcretio a qua ꝓpter refractionẽ haloapꝑere dicimus:cũ ſic fue/ rit diſpoſitus aer.Qð itaq; ſᷣm vnũ aftroz accidit:h̊ opʒ accipere factũ circa totũ celũ: ⁊ ſuꝑioꝛem lationẽ. Roõnabile.n.ſiꝗdẽ vni? aſtrimotus ⁊ eim q oĩum faceretale aliqd ⁊arriꝑe:⁊cũ bieadbuc ſᷣʒ quẽ locũ creber"
rima c plurima ⁊ maxia exiſtũt entia aſtro
rum. ¶ Qð qdem igit aialiũ pp ſolis latio
nem ⁊ planctagoífrolnit ralé ofiftentíá: pp
qð qdem multicometaꝝ c£ tropicóe fiunt. adhuc aũt eqs círcá folézneascírca In fi comaꝛcitius enís offaregat ds vt cõſtettalis coricretío. Iſte aũt circulus ĩ quo lacappct aſpicientibꝰ: ⁊ maximus ẽ exñs cpofit?fitu fic vt multũtropicos excedat.Adhucaũt lo cue plenus eſt aſtris lucidis ⁊ fulgidiſſimis adbuc ſpoꝛadicis vocatie:Dafité ⁊ oculis vidẽ manifeſtũrvt cõtinne:⁊ fp bec oie aggreget ↄcretio. Signũ aũt ipſiꝰeteniʒ circuli amplius lumẽẽ í altero ſemicirculo hñte ouplatá. In D cni pla ⁊ crebꝛioꝛa ſunt aftradsialtero tãqᷓ; nõ pp alterã aliquãcãm facta claritate qᷓ; pꝑ aſtroꝝ lationeʒ. Si cni in heirculofit ín quo plima ponũt aſtro/ rum ⁊ ipſius circuliin quo videntur magis ſpiſſa eẽ ⁊ magnitudie ⁊ multitudie aſtro/ rum hanc veriſile exiſtimare ↄueniẽtiſſimã effe cám paſſiõis.Cõſiderat᷑ aũt t circulus ⁊ q̃ in ipſo aſtra ex ſubſcriptione:ſpoꝛadica afit vocata ſiꝗdẽ (n ſperã nõ erit oꝛdinarie: q:nullá p fiic hʒ vnũgðq; potentiã manife ftam:ad celũ aütrefpicientíbue eft palã 3n folédo.n.b circaloz itermedía plena aftrí talib?funt:ínalije autes deficiũt manifeſte. Quare att ſiqdẽ ⁊ ocapparendo cometas acceptamus cãmtãq; dictã mediocriter:⁊ oe lacte eodẽ mó exiſtimãdũ hꝛe. Qð.n.ibi
circa vnũ paſſio: D círca circulũquẽdã acci/
dit fierieãdẽ.Eſt lac vt ẽ dicẽ velut diffini tũ maximi circli ꝑꝑpſegregationẽ coma:ꝑ qð quẽadmodũ pꝛiꝰdiximꝰ:nõ mltineq; fe pe fiũt comete:qꝛ ↄtinue eft ſegregata:⁊ fe Gtegatés vnãquãq; piod ibüclocus ſꝑta/ lis ↄſiſtẽtia. Ze factis qdCigit in co q círca terra mũdo cõtinuo lationibꝰdictũ ẽ:de ot ſcurſu ꝗdeaſtroꝝ ⁊ ignita flãma:adhuc au t£ decometis ⁊ vocato lacte:fere enim (unt tot paſſiões apparentes circa locũ hunc.
WMetheororum |
¶ De via lactea. fet diſgreſſio Auer. $72. TIT. $* Aq locuti ſumus oc h̊:de Ma e ftq5 JUI 5cmusnos trátferri i EE. 321 | circulatióe Yeu via lactea: eft ſig qð v1 in celo:ſz pꝛius loq oc oífpónc huiꝰan fit apparẽtia tm̃:an genus ci? cft cometarũ · ¶ Ex vᷣbis aũt Alexi vi g» genꝰeiꝰ⁊ genꝰ cometarũ eft vnus.ipe.n.putauít ꝙ circulatio lactea € fub celo» Nã q: multi comete caufan£ ſub qbuídas ftellis pp. foꝛtitudinẽ accéfionis ftella accédentíii exhalatio⸗ né fumofasd ẽ ſub eis:pole € i bac pte celí fi fit bris multas ftellas ppinde magie d$ in relíqe vt accidat cis f5 toti taleacciis.([. £t nos ocbem^ofiderarc p/ tes ſylli:⁊ fi accepti ſit ĩ co aligd i quo otínct falfus vel non:c dicamus qp mĩoꝛ ppo:t eft qp» bec Loca celi biit multas ftellas ppinje magisds relid ptee celt: 05 venficari p ſenius. ¶ Maioꝛ atit ppó d € g» ſtel⸗ lc ineo ꝙ ftelleoc ↄuetudie n3 caz cft accéder il lud qð é ſub eis cx exbalatióe fumoſa 1 attrabe bcc ad ipas:z cii fuertit ftelle plee vcl maiozes ẽ opatio caz:maio: eft vera p meã vità(T £t appet b pidu/ ctione in iflàámattone « accéffone:ná £5 multũ vidẽ: tur füb ſtella Sz qð feqt ex boc ſᷣmone ẽ ꝙ ĩ illo lo⸗ co celi fíüt bec figna £5 plurimuʒ.Sʒ qp be ſtelle ac cidit ex multitudie eaꝝ accẽdẽ aeres fub ipfie femp «non ceffareab D vidct nobis D non feq ey ſᷣmone poigont fuiffet pofítü in pn^iueftígationis cp € e alatio accẽſa táds rce cui? eẽ eft manifeſtũ p ſe:⁊ iõ fm boc xr ca — funt:potaffignan cã huiꝰ fs itus modũ.Sʒz ꝙ fit dꝛia ſimplr ocludés cãʒ ⁊ eᷣ (it fic vídet ex dictis Alex nondü eftóclaratus. (|. £t B cus fít ita ofíderabum^nos fi feg£. ex pofitio ne bui?ónio falfus;vel nó:z€ qp cérculatio lactea eft erbalatio accéfa i longitudie celi:⁊ dico ꝙ cum D fit itapofitü:feqt oc necitate vt accidat ſtellis q̃ v2 me díáte D figno diuerſitas viſionis feu a(pect^i clumatt bus diuerſis «loas diuerſis terremá ipe videt me diáte ifto coꝛpe accẽſo.¶ £t vídétur i ſupficie et 5€ accideret cx D vt fintlinee q exeũt a vifu nfo ĩ diuer fis climatib?c t diuerſis locis terread vnámet ftella; p de tágit (apficie illiꝰcoꝛpis cũ trãſeũt ĩ ipfo i locis diuerſis eiꝰ ad vnámet ftellá f5 loca diuerſa illius fv gni.f.vie lactee. ¶ Exẽplũ huiꝰ nã nos vídem"aglas voláté ín pte huiꝰſigni t oꝛiẽte terra nfa:c fedrct igt f5 B cü tranſlati fuerimus ad pté oppofiti terre nf€ f5 longitudiné i illa d € mínozie longitudis d$ tcrra nra.videre illó i fco latere fcu i alio.D ait niqs 4C cidit: ineftigat de D i locío diuerſis ille q vult itelli gerc P:D aüt fegt oe necitate.ná res d fiũt füb ct lunezaccidit ei diuerſitas vífionis fcu afpect^ifít 0C claratü €i matbematicis.([ £t ét vt ocrii € ſi cét exbalatio accéía feáret- ꝙ miozaret in bycme t multiplicaret i eſtate:⁊ i vno anno cét maioꝛ⸗ í al mioxb étnüdi apparet:ſʒ € fp fm vnã vífpónét , : ꝙ fi cét talie exhalatio ppetua t acre fm magne d né huiꝰloci:coꝛrũperet᷑ iotus aer « tranf mutaret p ignẽ:⁊ ẽt ſaltẽ ín pte co:ridéte ⁊ ĩ terra eet * cil fibile i paucitate pluuiaꝝ:⁊ vlr i extẽſi ja biofcr lis fequiit cx ipo.(T £t poſtqᷓ claratá £5 pat monib^o vía lactea non € erbalatío 466 P^. Py oueniés vt fit apparéna tm̃:nã qz p tib? eitia gnii fenfatü in cozpe celi:nã ílló qð M fint éclatus funt ftelle tm̃: ipſe femp videnf px ló qii "A emáct eit em ya cay: aüt fig" v2 Ia7: ncidaz. ppitv - quig
acaie cucnicns celo ſtel
quari in fupficie co:pozisaccenft mediante quo vü dentur ílle ftelle:z illud eft igníscut?cffe oeclaratü eſt. Nam ppter ppinqtatécaz accídit eís vt refle, etant lumina eaꝝ i füpficie ignís aut huiꝰcoꝛpis fur mofí:« b eft (ll qð € dfi mediũ itraaeré c igne. Cü áreflectunt admifcent lumia:fic fL imaginati fuerit imus ꝙ circulatío feu rotüditas q € ín luna fit magis 65 vna luna íta vt circulatióes igrediunt ddá i qbuf da5.Z üc.n.accíderct eis i vifione figura lóga. &cd dria ĩter círculationé lacteá ⁊ rotüditaté feu circuitu €:q? appentia feu colo? mediãte q vr circuitus é gnábile « cozruptibile.Colo2 át mediãte q vr Baca dés i fellis ẽ etern^tíó vi cp fit B oris nám ignís ĩ eo q ignis:⁊ vlr nãʒ coꝛꝑis mediáre d vür ífte fte le. Et vr ꝙ ftelle béanti illo cozpe aliquá actiones ⁊ alíquá pparationé vt rccipíát tale vífíones.ppea q? bec pecelí ẽ diuerſaa relíqs ptib?eius.£t cx D vr q» Pmo ín D figno pfícit p bosouos modos: ſic iuent mus Ap · feciſſe D appet ex bis eii tráflarione q puenit ad nos Et fi fozte Ale.voluit D vez; cft tñ ꝙ manifeftà fni &móisnó iudicat D.cü I5 a»ias remá fit fup ipm ps nó pauca ex D fmone.£t foate pofuit D £m bzeuitaté vel foꝛte ẽ pp erroꝛẽ acciité i tráfla; tiõe. Nã multotiée puertit intẽtio rez; pp tráflato res:⁊ feqtur ex b mutatio ín ſñᷣmõe.Alex n magio oi gnus eft d$ vt putet oe co $mo fdict?^:cus B ꝙ inue niat ilib.2lp.oppofítü ei? ¶ 30 medía fua crpóne circa vià lacteá inqt:z poftás diximꝰde cometis dica mus nuc oc galafía oicédo qd ẽ « qũo feu dlis €.3n ciptedii ti oe D p narrádo opionesátidri z qiio in ter ſe differũt. ¶ Etoicam?g Pithagoras ⁊ citis fo» CJ dixerũt de vía lactea o» ípa eft vIr venigiũ vic fuit ex motu jrüdá ſtellaꝝ ĩipſa ĩ tꝑe átíQ cũ coꝛru pte ſũt ipſe ſtelle in qdá tꝑe:⁊ facte funt flãma feu In té accẽ ſuʒ:qꝛ ddá eaꝝ coꝛruperũt q̃ſdã:⁊ mote fue rũt ⁊ mixte qdã cũ qbufdá.gdà aũt hoꝝ dixerũt ꝙ fol foꝛtaſſe ambulauit in qbuſdã hoꝛis in iſta loca.ce lí 2 ꝙ appet eẽ veſtigiũ vie ei". Erroꝛ ét hoꝝ ma: nifeft^é p ſe. ſi n via lactea eflet ex veftigio vie folis neciũ eẽt vt fít bweſtigiũ in planetisad quos vadit fol:t relíd ftelle erratice:fg talc veſtigiũ nó itenit i eis.igitlipfanó € veftigui víe (en ambulatióis folis. ¶ Tacuit atit deſtructionẽ pmeopionis:ná ipfa eft manifefte cozruptióis p ſe ex id oictis:cex byfto:ys fcriptis, Jã.n.declatũ € D coxp?eé ignábile « ĩcoꝛruptibile:neqs dictũ € oio ab aliq fídedigno aftrologo feu »fideráte ꝙ illic fuerüt ſtelle füerüt coꝛrupte. ¶ Suqt-&ocy át Anaxa.⁊ Demo dixert ꝙ galafía € luméftellag ad.q̃s nõ puenit lumẽ folis cus terra occultat ipſas.icũ iterponit terra iter ipfas 4 ſolez. ¶ Sermoalitüfte errone^éouob^modis.vn? coz € € fi b eẽt ita neciũ cct vt ftelle qb? [5 accidit effent obfcure premottone folís;f.q» nowiderent i galafía ſtellemet· ¶ Scðs ãt € (fi ↄceſſerim ꝙ ymbza ter re ꝑuẽit ad illit celu fedre£ Q»motieret feu mutaret bec vmbꝛa ab oriẽtead occidéte ficut mouet fol fub terra ab occidẽte ad oriẽtẽ. ¶ Ingt.⁊erroꝛ iſtoꝝ ór mãifeſtꝰẽ ey declatis i mathẽaticis aſtrologis Jam oeclatü ẽꝙ vmhbꝛa terre ẽacuta:ppeaqꝛ fol ẽ val de maio: terra tid» D acumẽ nõ puenit ad ftellas. fi F35:ppea qꝛ oiftátia ftella; frag aterra émultiptx diſtatia folíoa terra ci magnitudine ſolis ⁊ puitate erre:ũ igiẽ B acumen nõ ãttingat celũ ftellani i q galafia « lumẽ folis cit eft fub terraattingit locũ
fie qiio igit dicerepũt ꝙ galafiaésmbaatetre
¶ Et debes ſcire ꝙ nó eft vez ét vt fit galaſia dila tata vmb23 quá affirmauerüt qdas pofteríozes ma/ tbematici: ꝑꝑea qꝛ galafía eft loga « terra é rotüda, € 3ngt.Zily aüt oixerüt g» galafía € yeſtigiũ citus cx reflexióe rady folis ab aere ad illü loci fic refle: ctt radiꝰa fpeculo fup parietẽ fup ques nó cadit lu mé fine reficxióe.f.pfe vt oirerüt oc ftelltscomat]. D aüt efterrozfi.n.vía galafía cét lumen reflexü ab acre moueret p moti lũmioſi qà ẽ fol:fíc mouct lu me reflerü p moti luminátis:mos aüt videm? gala ſiã in nocte? in oie qii D e pole in vno loco femper, ¶ Et fcqret £5 bácopioné ét vt fit ípccuius ex q fit reflexio ↄiũctũ feu firmü:fecus ops bi lurniofo fcu iumínáte.D aüt ĩpole ẽ in aere vt fit in ipfo jfi fpc culũ firmü feu ↄiũctũ fp niſi ipm hr̃et cãm ꝑpetuã. Ingt.iã igit declatũ ẽ g galafía nó € vía qrüdá ftellaz;neqs é ex vmb2a terre:neqs € appentia acciis in reflexiõe a fole.([ »icam^igit c» galafía f5-büc modii e qué nüc dicã:iã igit occlatü e Qqacr ppiqu? co:ipib"celeftib^é iflámat^ianítus « apparet ín loco in quo vr galafía ín celo ftellato ftelle multe magne 4 pue lucide ⁊ ppind lapideate:vt pofuit. £Daietes a aly »fiderátes oc bac vía-4[ Etcum bc oue ppónes Vificate ſũt nob poffum^ey cie cocludere ous ones vna cag eft ꝙ galaſia € ex rcflecíóe lumínü ba ftel la» in aere iflàmato eyrite i D loco.« P5Dops fi ipa (it apparẽtiavt fit lumé agés apparétiá firmü « cter ni «fpeculü femp pmanés:b aüt otigit ui D fmóc; fpeculi aũt feu dfi fpeculii € pp multitudinéftellaz illic exñtiũ:nec̃e eſtn.vt ifte loc?calefíat ⁊ fubtiliat magis alia pte aeríscontigui ex reliꝗs ptib? celi ita vt fubulitas z purítas ei?fit cá ad reflexionẽ:ſi con ceflerim? ꝙ fubtilíatio z purificatio € cá reflexíonis £&p at illic fit lumẽ firmü magisitéfus lumie cxütei relígs ptib^celí-máífefti eft:cii bec ps cci bs plures ftellas:D aüt fundat in bac radice.f.g» CO2p? Celefte nopot recipe ſpeculũ feunó pt cé jfi ſpeculũ. ¶ Eõ cluſioaũt fcóaq appet pafpecuffeq ex D dicto eg galafía ẽ ger accéíus ignit?fic eft oifpo ín comeas; £5 D. opsfi eẽt: ita vt fit agés firmis illic feu ꝑmanẽs buicígni ꝓpꝛiũ emp buicloco;D aüt eft multitudo
Part 94
Z pio rift,
ellaz exntiü in illa pte celi: Alex.ãt credidit de Alex.opi.
galafía ⁊ putauit q» bec é opio 21:15 id qð vr £5 ma; iorẽ parté yboz Zizr. im traductíoc d puenit adnos fmo pm?.ex abufds ait appet p afpectu g»évtoicit
Alex. ¶ $95 fi eétgalafía coꝛpꝰignitũ eét neciiracg Impusna.
dere ftellisq funt i galafía oiuerfítas afpect? ab (llo coꝛpe. ¶ Et effet neciũ. U.g.vtftellad vr i vua fug ꝑte ſeu extremitate ex pte oꝛientali boib?occidétib? ín alia extremitate:⁊ ifpecte ſũt ſtelieqͥ ſũ in ipfain terris diuerſis: ⁊ vr e vnꝰſita ego (à Nnaeraui feu vidi ſtellã cadẽtẽ ſeu aquilã cadetég eſt in extremi tate galaſie ín coꝛduba i marocho:⁊ ĩter duas bas ciui ateseſt diſtãtia multa ĩ lógitudine:c iueni ip in his duab ciuitatibꝰin vno ſitu feu loco.c Piote rea galaſia eẽt ignis fedret vt augmentaret ín aq; nis ſiccis ⁊ paruificaret᷑ in annis (euin tpe humido. ¶ £t eflet neciũ vt vr hẽre veſtigũ tpte quá deter minat de aere. ¶ Et cũ ĩpole ſit vt ipſa fit nífi appa, vétíamó quo ias —— ẽ impole ipas ce coꝛp ignitũ neciũ € vt ſitapparẽtia mo ia — cópofíta exiſtis onsb?reb?fil vr ciis e N cometa fett oe cauda d.appet eũ ai ftella oe ftelio orraticis· Sz appentio (l3 fei ſpeculũ nó ẽꝑmanẽs fcit eterna:in D ͤt eterna 655 cecidit pec oabüa £omée, zz
———— — SW HII ": — — W — — M d | — y — — —
Dubitatio Auer.ↄ opi⸗ Ariſto.
tatio:ppea qꝛ genꝰgalaſie nó eft notũ.Cãe.n.poſſibi les no hũt vun oare fcu ↄcludere effe ⁊ cãʒ ſil.ſ.cãe efficiẽtes ⁊ mãles:⁊ iõ nos debemꝰdecłare p eẽ gñis illiꝰper ſignũ feu róné vt nos fecimꝰ:poſtea aũt iue ſtigare oc bocaffignádo cãz.Ariſt.aũt dimiſit b pp ꝛeuitatẽ:h̊ ẽ totũ qð poffum? rocinareoe h̊ oe his d dixit Ax.in ifto Lib" ¶ Cũ aũt res ſit ↄſiderata ſᷣʒ vltimã ↄñderationẽ ⁊accipiat᷑ in bac ↄſideratõe id qð declatũ cft oe diſpõne apparẽtie feu viſiois ĩ fcia pípectiua vr op ifte fermo eft polis:⁊ gp» ín D eft ma qna oifficultas.n.i lumé qð appet in bac pte celí vov cata lactea oe nc&tate:vel illud lumẽ e Lure illarũ ſtellaꝝ q funt illic: vel lume ignis gñati:ſed tà oecla ratü e ꝙ ipole € vt fít lume ignís.g nó remãſit nifi vt fit lumen ftellag d (unt illic:cũ aüt ftelle vñr:⁊ ét lumé caz ops oencátate vt lume eaxꝝ yr feu appet mõ alioa mó £5 qué vr ille ftelle vt declatũ eft ín pípectiia-boc aüt 16 pót cénífl ect £m modü refra ctiõis ſiue appareãt ftelle p radiũ recti fiue p radiũ reflexũ.iã.n.declaratũ € i p(pectiua ꝙ nó vr mfí P3 alique iftoz trii modoz:qó nó eft pole vt videatur rcs ouplicata p vnũ radiũ:cũ aũt apparẽtia ipolt cft vt fit nifí p refractioné radij nece e vt fit ülic qfi fpe culi ín quo poſſibilis é refractio.h̊ aũt ipolc ét igne nã ignis fubtilioz € aere.ſ. ignis nó luminoſus q é ib líc.refractio aũt manifefta fit a cope groffo oíapba no p qð nó tráfit lumẽ:ĩpole eft igit vt fit b qð acci dit inis ftellío file et qo accidit lune de balo:« g» tí nuent lumía eaꝝ ddá ci qbufdas oonec pueníat ex ipfis figura lõgã.Nã aer q coꝛrũdet illi loco fe q é vᷣſus iliũ locii remotío2 a refractióe reliqs parttb? aeris:qꝛ ipfe eft fübtilio vt credidit 212. ài bec ap parétía nó póteffenifí p radiũ refractũ nó eft illic fpcculii eterni cui occurrit tale accũs femp i ipfo qð eft Vue i ſtã pté.fegf ap nó verificat (d qo dictũ eft bc ipſa:ꝙ ipfa ẽ refractio luminis a coꝛpe igneo fea (gnis. nó fegt cx D gy mediũ qó € iter nos ⁊ ipfas eft ſubtiliſſimuͤ: niſi ꝙ ipfa appeat ey religs ſtellis in poſterioꝛi pte colüncaná id oeclati € in pfpectitia qp ftelle ops a» appeát p radiũ reflexü.D aut nó cótin, git in iftoaípectu apptopari nifi fi ponerem^illic rg, diü refractũ:nã tpfa eft apparétía ouplicata:nas reg iã appet figura ci?ouplicata.f.gp vnu appet ouo es videt p fe « mediãte fpeculo: ſpeculũ €x quo fit re, fractio eét oífpofitü in D.atíqii atit appet colo illiꝰ tft p ílltid fpeculi cũ fuerit ĩdiſpoſitũ recípe figura: t D pp paruitaté eiꝰvel pp puationé ei^ oiapbanita, tie:c res appet ín vno loco: ume ci? in alio accídig in iride «i halo:⁊ cũ nó verificat in ipfa refractio:⁊ bccappentia ipoffibilis é nífi p refractoné.qd-n-oi cẽdũ eftoc D vtiná ſcireʒ.¶ Et oicamus q pole eft vt fit cá bui"apó mealid duax rez vel ábe ſil pᷣma áté vtcá hꝰrefractiõis fít debilitãs vifus ab appbe; fioe ſeua vifióe ili? pp puítaté (la ftella cũ eaꝝ diſtãtia.nã refractío tà accidit ex óbiLitate vifus fic accidit ex fpiffícudinefeu groffitie medy:cf5 D crit purtae illaꝝ ftellaz cá huiꝰrefractionis:⁊ ppiiatas Qrüd4 cag ad dfdá cã in ſubingreſſucircuioꝝ refra ctionis quoꝛũdã ín gbuſda :⁊ ouplicdtio co donec appeat bec refractio qd coloꝛatũ cũ congregabtt ex tpfaalid méfura fenfibilis:t accidit ei cü h̊ appare: ye long1 pp ingreffus circuloꝝ refractiois quoꝛũdã fuper quofda. Sianũ aũut in B eft gp I5 accismet accidit cuidã felle ad alterã teft vna ex oomib?ltv ue.f.qp apparct dfi íta fít nebula alba pp puitaté ftel
laram que funt in ipfa zeongregationé q̃rũdã ad qf dam: iã fm b poffibile eft dicere ꝙ ppingtas acris
q̃ eft illic ad afcéfíoné ⁊ illuminationé funt cà i bac refractiõe:⁊ ſm D verficabit Pmo 21. (| Scðs át modus q míbt appet poſſibilis eft vt fit illa pare ce: li recipies lumé abillis ftellís.poftca illuminat p fe fen illuminat pp multiplicatione feu duplicationẽ lumis in ipfa pp »gregationé illaz ftellag qrüdam ad q̃ſdã:erit (git cogregatio cà ín itéfionc fcu in foz titudine ptectióis lumisoonec appeat p fe feu er fe luminoſa:⁊ erit paruítas cag cá in boc qp illó lume nó apparet valde luftrü:fed eft magis ꝓpiquũ colo riis lumini.intelligo att cus oíco lumiota per ſe.ſ. f5 modii que illamínat illuminoſuʒ:⁊ é illud a quo cy libet puncto ilL egrediuné Linee radiales recte fup quelibet pũctũ cozpozís oppofitt luminofo iter que poſſibile eft cadere lineã rectã.ſ.vt egrediat᷑ tne ter illü püctü luminoſi « iſtũ Linca recta non a pum cto ótermínato ad püctii octermínatü ſicut accidit in refractióe reflexione:fs poſuimꝰhoc accũs poſſi bile in celo.nà i3 occlatii eft ꝙ cozpoza diaphana vt aer. Ul.g. illuminat tib^modis.f.per ſe per refra⸗ ctioné z reſlexionẽ. Iluminatio aüt per refractioné areflcxioné nó verificat in cozpe celefti pp filitudt né ei^ f.q: ptee cíue funt ſiles.⁊ duis ocefferim"effe iſtiꝰnõ puenit ex iftíe ad terrã lumé i locis determi natis vel magis ppinquü:b5 é vtnó pucníat exquo refractío nó fit nifi ex püctisótermiatis.(T- Illumi naríaüt p fc ab alio pole ẽ ín ipfo fícut eſt diſpõ i lu na:nã declatũ in pfpectíua ꝙ receptio lime lumé a Yole ipolc vt fít p refractioné fcurefleptoné: iã oe clarauit b Auenetan i tractatu ppo qntí:« cü poſue/ rím?^q lumẽ celefte recipit Inmé ⁊ illuminatur p fe ficut ẽ oífpó in aerenó é remotũ cus multiplicet in ipfo receptio lumis pp »gregationé ftellarü drüdag caz ad qídi vt videat pfe cũ 5 op íps nó € lumiofiz p fe.nà aer ci cadit lamé ab ipſo ſuꝑ cozp?colozatius vel fi appettumé cũ D g»ips nó € lumĩoſũ p fe: foz tcille ptce celí funt groſſioꝛes ſeu ſpiſſioꝛes alye pp ppingtaté ſtellaꝝ d funt illic jrüdà cü qbuſdã:⁊ ac cidit eicy lumic ear: h̊ accũs.nã verifile eft vt ſit cã coloꝛis illíc apparétís cógregatio ſtellaꝝ tm̃:t pole eft oicerc vt coadiuuet buic fpiffitudo (lli? ptis celi f.paucitas diaphanitatis oonccaccidat ei íd.qÓ ac cidit luminicadéti (ip parieté.« p tales modii fpiffí tudínis recipit luna mé a fcle.(] Et nõ ẽ remotu vt corpusceleſte fit ormsf5 magis ⁊ minꝰin oíapba nitate nã oẽ qð uenit alicui ret p fe fcu cy fe poffibt le eft difſerre in ípfa illa res feu diſpõ f5 magis «mt nus:⁊ D occlabit ibi eg vmbꝛa d vr inter lunã. nam iam occlaratü eft in pípectitia q»ipoftibile eft vt fít apparentía:t i25 oeclaratiit h̊ Auenetan in tractatu pꝓpꝛio buicnó igi£ eft remotus apud me vt fit cà &2/ lafie bec quá oir imus:vel cá pma velambe fit. Tl cii illuminatio eftneceffaria.f.in coꝛpoꝛe celeſti tũc ipm recipe colozé bicper lumen poffíbile cft in ipfo« €[ Et biceftterrius modus ét « eft vt finc in bac pre celi ftelle parue valdc cógregate drum coꝛroꝛ 057 fentitnt:fed lumé cay; videt ppter fo:títtidint € ⁊ ppter admiytioné.i.admiytioné lumine? qmm dam cũ quibufdá ⁊ accidit cy B vt videat ^ men quoddá vifibile cũ fint pue mẽſure fc End 4 ipfum eft oiftans videt eius lum ⁊non CS ug ra eft res nota per feaccídic antes huic Cogntelont im ſuba galaſie cflc cognitio viminuta pic gen
A e j — ceo aa
—— —
illius eft ignotus effe per ſe. Hec funt verba Cómen tatoꝛis in pzedícta expoſitione. (c pluuíarox grandine niue pꝛuina. ( Capitulum. IIII.. öEloco afit ponéfcóo poft bác 5 1-à Ipzítro aũt círca terras dicamꝰ. [J || 3tc.n.locue cóie cft aque 7 ae *)||rie ⁊ accñtiũ círca cà que ſurſũ idees xeneratloneʒ ípfine:formendus n aũt ⁊ boy poincípía ⁊ cáe oium fitr. (€)
Pꝛimus * bíct eft ↄꝛꝛie. Palã nꝙ vapoꝛ calid ioꝛ aq̃: bʒz. n. eleuãtẽ adhucignẽ:q̃re amplioꝛis fri gidítaríe ad ípas coagulare.fiun aũt ambo fcrenitate ⁊ tráquillirarezmeqs.n.elenabum tür nõexñte ferenitate:neqs cóftare poterũt vtíqs yeto flante. Signuʒ afit qꝛ fitit bi ppe ^: no q lóge fufpédit vapoz.ín mótibue.n.nó fit pznina. Cà at vna qdé bec q furfus ducit er fübmiffie 7 hũectis locío quare velnt onue portae maiꝰſurſuʒ ducẽscaliditas qᷓ;
— — — —— —
— pr
| | BE
| e mv, ctaaũtiteꝝ ferta
qdé igit er mouẽs ⁊ pꝛincipale ⁊ pꝛimum piincipiozcírculue eft in quo manifeſte (o^ lie latio diſgregãs ⁊ ↄgregãsin fieri:pꝛope
^s: aũt lõgiuscã gñationis ⁊ coꝛtuptiõls éma
nẽte aütterra qo círcaípas báíd(i a radije c abalíad oeftp calídítate vapoo3e fert (nr ſum. caliditate aũt q̃ duxit ſurſuʒ relínguté: ^ hac ꝗdẽ directa ad ſuperioꝛẽ locuʒ:hac ãt extincta pp ſuſpẽdi lõgiꝰinaerẽq f up ter ram cóftatírez vapoo ifrígidat? pp ocreli ctíones calozíe ⁊ pP loc fítag ex aere:fa/
terra. (T f£ (tattà adem
f5 ipa5 nó põt eleuareipᷣm aã multá locũ al titudínie:fed ppeoirmíttítíterá, Zilía aũt q ⁊ fluit maxime aer exñs ín altío q diſſoluit cöſiſtẽtiã talé.fit aũt rog ybiqsauftralib?nó bo:ealib?pterds ín poto:ibi atit Zꝛie:boꝛea⸗ libꝰꝗdez.n.fit:auſtralibꝰaũt nó fu..ã aueẽ
ſilx: ſicut qꝛ tẽperie qdé fit:byeme atit non. - ^
Zlufter qdé.n.tépié facit:boꝛeas ãt byemé, frigidũ.n.q̃re ⁊ ín hyeme exhalatiõis extin guit caliditatẽ. In poto aũt auſter ꝗdem nó fic facit tẽperiẽ vt fiat vapoꝛ:boꝛeas aũt pp frigiditatẽ antipariſtaſiʒ faciẽs calidũ ocre X
| — eraderbalatío Yapoz:q atit ez acre in aqua | nubce:calígo aũt nebule occídétía eius q̃ in aqua cocretioníepp qð ſignũ magis eft fe renitatis qᷓ; aquaruʒ.Eſt.n.caligo velut ne bula ſterilis:fit aũt circulus iſte itmítáe folíe circulũ:ſił.n.ille ad plagae pmutatur:« ifte ad ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ.Opʒ afititcllíaere büc velut fluuiũ fluentẽ circulũ ſurſuʒ z ocoifü cõem aeris t aque: ppe qdem.rn.erfite fole vapo:zie furfum finit ffnui?:clógatio aütaq eoꝛſuʒ:⁊ bocidefinée vult fíeríémozdíne q̃re ſiquidẽ enigmattʒabãt occeanũ pꝛioꝛes forte vtiq; hũc fluuiũ circulariter Quété cir. wig ca terrã. c Eleuato aũt báüido f éppp calidi "& wvírtuté ⁊ iten lato ocoxfus bp ifrigidationẽ
| adterrá ppzienoia paffióib?'iponunt er quí uſdã ointieipfay:cá qdé eni $q modíca ferat pferadee:qfiautéfm mgaioxeg partee «wa, pluuia vocat. C Ex eo ãt qð bc die euapo⸗ rat qᷓ;tũ fino ſuſpẽſum fuerſt bp paucitatezʒ
ſurſuz ducẽtis fps tante ad cá q cleuaf aqu⸗
iteꝝ deoꝛſũ latũcũ iĩfrigidatũ fuerít nocte vo
Cat rog ⁊ pꝛuina:pꝛuina ꝗdẽ qñ vapoꝛ com^
gelat pꝛius qᷓ; ín aquã cõcernat᷑ iteꝝ:fit ãt ín
yeme ⁊ magis in hyemalibꝰlocis. Ros át cõcretꝰfuerit in aquam vapoꝛ:⁊ neqʒ fic
uerit eſtus vt exiccet ſurſuʒ dictũ:neq; fic
igus vr cõgelet vapoꝛ ipſe ppea qð antté
| buecalídus autlocue fit.fit.n.magie roeín perte ⁊ ín locis tẽperatis:pꝛuina aũt (icut
gat:q̃re plus vapoꝛat magis:ſepe aũt h̊ ⁊ ín v. crteríoztb?locíeeft videre fein: vapoxár.n. 7^ putcí boꝛealibꝰmagis dsauftralib?:fed bo /^^7 7 ! rcalía qdé extinguũt anieqᷓ; cófter aliq̃ mul⸗
títudo.inauftralíb?aár finítcóarceaari
latiofípía afit nócoagulat bíc Quéadimodos
in círca nubes loco:inde.n.tria veniunt coz-
poa cóftátía pp infrigidatíones aquanir ⁊
gràdo:bozafit ono pzopostíonabílr: z pp
eaſdẽ cauſas fiũt his que inferi?oiía fr ma^
gie t minꝰ⁊ multitudine z paucitate. "Hi
etii ⁊ pꝛuinaidẽ:⁊ pluuia z roe:fed boc q;
dẽ multũ:hᷣaũt paucũ. Pluuia qdem.n.fit
ex multo vapozeínfricídato:bui?anté cã ⁊
locus multꝰ⁊ tẽpꝰexñs in quo colligit ⁊ cx
quo:paucũ afit ros:epbimeroe,n.cófiften^ ^v pe" vov mr tía ⁊ locus paruus:manifeſtãt ãt aüatío
erfievelor 7 parua multítndo;filr autes ⁊
pꝛuinanix.Cũ.n.oↄgelet᷑ nubes nix eft : cum
att vapoꝛ pꝛuina ꝑꝑqð aut tẽpoꝛis:aut rez
gionis ſignũ eſt frigide:nó.n.vtíqs coagula
ret adbuc multa exnñte calitate fi non fil fup
uinceret frigus. In nube aũt adbuc multus | ineſt calidũ reſiduũ ignie ꝗ enapozare fecit —- 1/7 | er terrabóidügórádo aũt ibi dé fit:ín ppin quo afit terre vapoꝛãte boc deficit. € uéad modum.n.oírimue vt adesíibí nix:hic qui dem fít pꝛuina:vt a(it ibi pluuia bíc roo: vt ait bí grado hic nõcõtra refpondet fimile: | cã aũtcuʒ oíreríue be arandíne crítimani "m
Cõmẽ. yp
P cgridine
p.filfa oc mó gñatiõis graͤdinis. *
⸗ ⸗ gq n ,
f j AAtw V7 f, vA ^ puvu - ^U
E y 9 Ape .4
longefracte v
fefta. (£2 psaütaccípere c accidẽtia circa generatíoné ipfiue quecunqʒ nõ feducentía quídé putata cfTe ronabilia.Eſt quidẽ enim grando cryftalius:congelat autem byeme: grádince quides fiunt vere ⁊ autũno mari
me:deinde aũt ⁊ fructu tẽpoꝛe.hyeme afr
rarius:⁊ qñ minus frigus fuerit: ⁊ vlraut fiit grãdines ín tẽperatioꝛibus locie:niuce aüt in frígidiozíb?. Incõueniẽs aũt z coagu laríaquá inco quí ſurſuʒ loco:neq;.n.cõge latum cffe poffibíleanteqs facta fitaq:neqs aquã nullotẽpoꝛe poffibile manere eleuatà exiſtentẽ. At vᷣo neq; quẽadmodum pſeca dce ſurſuʒ quidẽ incidẽt ꝓpter paruitateʒ: imoꝛantes aũt in aere ficut ⁊ terra ⁊ aurum paruitatẽ partiũ ſepe ſupernatant ſic in aere aqua.Cõueniẽtibusaũt multis paruis ma⸗ gne deoꝛſuʒ ferunt pſecades.Hocauteʒ no contíngít fier ín arádínc.nó.n.copulant có gelata qucadmodus bumída. ?f»alà igit qo (urfamtátaad maneret.nõ.n.vtiqʒ congela ta fniffettáta. His quidẽ (git videt᷑ paſſio nis cã eſſe huius gñationis cũ pꝛopulſa fuc: rit nubes in (nperíozé locum magis exiſten tem frigidum. ppterea ꝙ ocfinunt ibi refra/ ctiones radioꝛũ aterra ⁊ veniens ibi aq̃con gelatur:pꝛopter qð ⁊ eſtate magis ⁊ in cali dis regionibꝰaccidit fieri grandines:qm̃ ad plus calidũ ſurſum pellítaterra nubes. Ac cídit autẽ in valde altis minime fierigrandi/ nem quãuis opoꝛtebat:quẽadmoduʒ ⁊ ni uem vídemue in altis maxime factã. Ad huc autẽ fepe viſe funt nubes delate cuʒ fo» no multo ſecus ipſam terrã vt terribile eſſet videntibus ⁊ audientibus tanqᷓ; futuroali⸗ quo maioꝛi:aliquãdo aũt ⁊ ſine ſono viſus talibus nubibus grando fit multa ⁊ magni tudine incredibilis ⁊ figurienó rotũda.pꝛo pterea ꝙ non multo tempoꝛe fit latio ípfitis tanquã pꝛopeterrã facta coagulatione: fed nó ficut illi aiunt. At oo neceſſarium ab ea que maxime cã coagulationis maximas fierí grãdines.Cryſtallus enim grãdo ⁊ B omn manifeſtũ:magne aũt (unt qꝛ figuris non rotũde.Hoc afit ſignũ eft ꝙ ſint conge lata ꝓpe * enís de longe ppter ferri
áttritc fiunt figureq; rot de magnítudine mínozce. £2 6 quídé fat
Api, ꝓpꝛia. PUT nõ expelli ín ſuperioꝛẽ locuʒ frigidũ coa
€ dn
gulatío accidit palas. (T &cd qiii videi? q» fít antiparíftafie calido « frigido inuícem: pꝛopter quod in eſtibus frígida ⁊ inferíoza
T — Y fy
terre ⁊ calida in gelu:hoc opʒ putare ⁊in eo qui ſurſum fíeriloco:quarecalídíozi ant tẽ/ poꝛibus antipariſtaſim paſſum intus frígt dum ꝓpter eõ que ín circuitu caliditatẽ:ali/ quãdo quidẽ cito aquã ex nube facit ꝓpter gð ⁊ gutte multo maioꝛes ĩ calidis fitit die bue d5 in hyeme ⁊ ad labꝛoterre:labꝛoter/ re quidem eniʒ dicunt᷑ crim ſubito fimul to tc magis:ſubite auteʒ ppter celeritateʒ coa gulationis:hoc autem ipſum fit contrariuʒ d$ vt Anaxago.dicit.Hic quidem eniʒ cum in frígidus aerẽ aſcẽderit:ait hic pati. Nos qutes cuʒ incaliduʒ deſcenderit ⁊ maxime com maxime:cuʒ aũt adhuc magis antípa" riſtaſim patíat ínter factum abexterioꝛi cali do:aquã auteʒ faciens coagulauit ⁊ fit ara" do.¶ Accidit aũt boc cum citins fuerit coa gulatio d$ aque latio deoꝛſum.Si cnís fer turquiquidem:intãto atit tempoꝛe:frigidi tas auteʒ vebemens exiſtens in minoꝛi coa"
gulatum nihil pꝛohibet eleuatuʒ congelari:
ficoagulatío ín minoꝛi fit tẽpoꝛe isque oc o:fum latío. (L Et quanto vtíqs ꝓpinquius 4 magis fubito fíat coagnlatío ⁊ ad labꝛo/ terre fitnt ⁊ gutte z grandítice maioꝛes: c propterea ꝙ bꝛeui ferunturloco:⁊ non cre bic gutte que magne cadunt pꝛopter eãdeʒ cãm.minus atit eſtate fit ds vere: « aut(ino magis tñ q5 hyeme:quia ficcíoz aer eſtate:ĩ vere autem adbuchumidius:in antũno iaʒ humectatur.fiunt aũt quẽadmodum dictũ eſt ⁊ in maturatione fructuũ grãdines pꝛo/
ze La
c can⸗ gnündil » |
pter candem cám. confert gutes adbucad mA celerítarem coagulationis poft calefacta5 72 "^ eſſe aquã:citius eniʒ ínfrígidatur ppter q9 «^7;
multi cum calidam infrigidare cito volue/ runt ad ſoleʒ ponũt pꝛimoꝛ:⁊ qui circa pott tum cum in glatie habitacula fecerint ad l4 ſcium vetiationce. Aenantur enim decide⸗ tes glatiem áquácalida ⁊ circũfundunt ca^ lamis pꝛopterea ꝙ citius coagulatur:vtun tur enim glatie q̃ſ plũbo vt quieſcant cala⸗ mi.Caliãa autem fit cito conflans aqua reglonibus ⁊ tempoꝛibus calidis.fiunt aU term circa arabiam ⁊ ethiopiam eſtate aque 4 non hyeme: ⁊ bec vebemens ⁊ eades die fcpe pꝛopter candem cauſaʒ.Cito cr (t frigidantür ántipariftafim que fit propte calidarti effe regioné valdc. soc pluuia qu dem ígittir rox « nic panítia grandine propter quam canfam finnt ⁊ que matura ipfozut eft oícta fit tanta. ——
* Ji y"
| à»
X iber
( Eapitulum. — II.
z" o9 ftà: aüt locuti fuimꝰde bio d fiũt q $5 plurími ín locis ſuꝑioꝛibꝰ oicam?nüc oc císq fiit ín loco inferioꝛi. Nã vf ꝙ in aere fint ouo loca: vn? eo2ü-6 n9 loc? fnpioz ⁊ ẽ ille quofiütcomete « flà me-2ll"efti quo fiüt pluuía « nix pauuia « grádo. ( Et bic loc^in quo (ita fiunt bs gradus. 3n fupiozi eni cpte fít pluuia ⁊ nix ⁊ grãdo In iferíozi át pte buiꝰfit ros ⁊ pꝛuina.Et o:do iſtoꝝ locoz appebit cü dabimꝰ cãs iſtaꝝ pductionii (cu gnãtionũ. ¶ £t in pmis loq̃mur oc pᷣluuia:⁊ dicamꝰꝙ genꝰeiꝰẽ notus: 1 eft illud qð gnãtur cr aere.Nã non cft ibidẽ ad in actu:nà ille loc?nó eft nãlis ad:nec é ibi aligd cogés ipm remanere illic:ſʒ ĩueſtigatio bíc oc oíípone ec € iueltigatío oc caufis gnónis eiꝰ.Et oe caufis ꝙ ge: neratío b^ pcedit ſᷣm rectitudinẽ ⁊ oꝛdinẽ determi/ natũ.Et h̊ etoccl'abíit ex rebꝰq̊s pᷣaiximus ⁊ ſuppo⸗ fuim?.33.n.ocifi £a nobis g» fol pᷣaucit ouo gnã cx
halationũ:vnũ eft calídü « ſiccũ:⁊ aliud calídü « bu.
midü.£t ipfc facit D magis in parte ad quá aſcẽdit. Excẽplũ buf^cü ipſe aſcẽdit ad feptétrionem excitat bas duas exhalatiões.Et fili facit in tpe meridiona li cü fuerit deſcẽdẽs ad ípfas« cii reaoluit a pte ad quá ofcedit;feqtur oe neceſſitate vt ifrgidct ille và po: calídus ⁊ hũidus:⁊ mayic illud q fuit oc ipo in loco in qtio nó puenit ad ipm reflexio radioz. lam manifeftü eft cx (a5 oeclaratis qp ifte loc?é frigidioz oib"loag aeris. Nã t declatuʒ eft q»calefactio folto t ftellay, fit p motüvel p reflexionẽ Reflexio át fit in terra ⁊ illie d füt ppiuq terre ppgroffitudíné coz poꝛis eis ourítié 1cu ſoliditatẽ eiꝰ occlatus eft q» bec reflexio bs finé feu terminũ.⁊ ĩ loco vbi oefinit nó aduenit oe caliditate aliq mó. 1135 cá reflexiõis é mninína:j cii nó fucrit radPcadés fup terrá f5 an; gulü rcctü vel ppe rectü.b aüt é in ptecr d reuolui tur fol.Cü b eet op tfte locꝰeſt magis remot?a coꝛpo ríb"celeftíb*ipfa igit €t non prit facerepuenirecali ditaté d fít p motü.(| Et fignus bui"é q» aer q eft ín tp/o nó vr moueri p motii toti?.« cü boc fit ita:z fuit ilte loc magis foztis vt appeat in co frigiditas cü I5 € fol reuoluít abipfomeciii é vt fit frigiditas ĩ illa hoꝛa offans in aere in illo loco mult. Naʒ aer qeft ibidée buidus pp ppingtaté bui?lociad terram Et grauítas aeris hũidi accidit ei yt ingrofict a frigidi tate fiet ex ipfo nubes: cũ itédit aroffítice ci tra finuta£ ad plutiiá ocfcédit. 3píc.n.pp cdlitaté ptit eiꝰad recipiẽdũ gnóné tráfmuta£ miülrus ey ipfo fi; mul · Et oẽ illud cut aduenit B bs méfurá aliquá fim quá »feruat fua foꝛma in aere oonec ofamat illa nu bee:aut remanebit ex ea íllud qð pát n6 tráfmutari inaquá « ẽ caligo.Et iõ eft ſignũ clarificationis ſeu ſerenitatis. Et bec eft cài D o fua deſceſio no ñit ita Q iter guttã ⁊ guttaʒ fit interpolatio magna neq; to ta fil:fed q̃ſi deſcẽdit ↄñter.O autes aeri caliao bu mido accidit tale.f.c» frigefit manifeſtũ eſt ex eis q apparẽt ín balneis ⁊ ín gbuſdã alys in qb? fiuit gut te. Declarata igit eftex b Pmóe cá gnõnis pluuic Tunt cáe à fe brit loco dr̃aruʒ in diffone ci^. declara iĩ et cü [5 dre ſua gnátio eft fm circuli recte.nam naioꝛ pars iſtox fct a motu folis.dsuís ét appet ꝙ luna bsin I5 íntroitii paruũ cũ otminuit lumé c. ideo multipticanf pluuic ín illa boza £s plurimik.i. W fine mẽñũ.nã pppaucitaté luminis cius ; accidit Sri ét ín ilia hoꝛa frigiditas intẽſioꝛcũ Pg illa fri/
giditas eſt conueniẽs vt fiãt ex ipſapluuie.¶ Et pp I5 oF ꝙ nã lune é frigida ⁊ hũ ida.« fimile buic vrac cídere folí cü é cii alid ftella feu cũ bs certü alpectiü ad certá ſtellã.i.q tüc fít quedá babitudo ex d catv fat mltítudo pluuiaxꝝ:⁊ ecouerfo fíc of oe cobuftio nc vener(s « aliarum.([ 55 cá in otuerfítate pluuie ita ꝙ fit ce ipfa gutte magne t fpifle calie fpés plu uic é outerfítas oífpónis (bti « foztitudo agentis debilitas eius.nã aer cü fuit calidus bü idus rcc
pit poffibilitaté maíozé « trá (mutat ftatisad guttas magnas cr qbus fit pluuia groffa:z maxime ci fue
nnt 2213.f.caliditas 4 frigidiras fi:€55 cũ nó eft fm
bác diſponẽ « eft in extremo oppofíto fit ex ipfo plu
uta mĩuta. 3llud aũt qó Citer bec ouo extrema é me
diũ f5 otfpóné fübiccti.&5 cii aer calidus « büidus
magts velociter recipit foꝛmã aqua ds frigidus:vcl
manifeftü eſt:qꝛ ad calide magis velociter rccipiüt frigiditate: aer eft fm bác oifponé:B étoectatur p
itéfas frigiditatẽ.Et ió nó fint pluuie m tpe frigo: ris:neq; ín tpe ín q flat vétus feptétríonalis:fic non
fiũt in intéfo caloꝛe 4 ficcitate aerís.mà eaꝝ cefrat i bis duobꝰtꝑibus.¶ Et aliqñ für multi ání oucnté: tes vt generet im cio vapo? calidus « hũ idus «fiunt pluaie multe.« D vel ppoíípónes máe:vel pp illiid qð accídit elntis ex co:píb?celeftib?vel cx ábobus:« eZꝛio ẽt.i.q funt multi anni ficcí pp remotioné ba: rümet cà. (| Cã aũt pp quá fiunt nubes fm plurí mi ex vapoze calido ⁊ hũidoc:qꝛ eft oueníée vapo: aſcẽdẽs ex eis ad gnóné pluuiaꝝ:⁊ D pp bumiditaté eiꝰ⁊ calídítaté. (| Ros aũt eft pluuia ſubtilis oeícé dens in nocte. iõ ocfcédít ote fercno « dfi agés ci? Cà d eft biis babitudíné cáe agétís pluuic eft motus folis füb terra fup ipas:z ió cii fuerit fupterrá aſcẽ dit vapo? »ueniés hᷣiuc:⁊ ci occultat fol fub tcrra in
frigidat ille vapoz « tranfmntat « fírros:z locas roe
rie ops oc neceffitate vt fit fub loco plutiie:z boc pp paucitate caliditatis intiéte wn. mà eiꝰ⁊ ió fit anátio ciis ocbilis. ¶ Et figmi bui"eft I5 q&.o. 2frifto.q in cacumine monti altoz.nó deſcẽdit rosneq; in oi, bus q̃tuoꝛ pibus reuolutiõis anni:ſed in tépozibus ouenienb?aícéfioni huiꝰvapoꝛis:⁊ maxime cü flant vett accidétes ín q̃libet terra:t funt in maioꝛi parte terraz venti auftrales fcu meridionales:⁊ aliqri eft in qbufdà ciuitatibus vétue flans cx pte (vopinqua adducés vapo:é ppinquü ci qcũq; vétus fucrir. cum flat vétus feptétrionalis vel ventus fpargétes ⁊ deſtruẽtes nubes ocfinit deſcẽſio cuis.nic aütes pluuie ambe fant vni. filir cá efficiens ambári eft vna ⁊ locus.¶ ZSiucrfificant aüt fm plus « minia: locus.n.nuiis ⁊ pluuie eft vnꝰꝛ⁊ firma eaꝝ.Sed ob uerfificant ꝓpter ouierfitaté agentís.f. frigiditas ín intéfioc t remiſſiõe. nã cũ nó fuit frigus valde inte fam fit pluuia:cuz atit frigus eft valde intéfus có ge lat vapoꝛeʒ illii diſpoſitũ ad recipiédü foꝛmã aque antedi fit cópleta ín oibus partib^ci^nà aque gra. ucfit per cõselationẽ ⁊ deſcẽdit:⁊ 16 inuenit tn tepo rib?frígidis tin locis frigidis.(T "ina át ma ci? « má rozi cft vna ⁊ locusarmboz é vn?« ages ctías; Sed oíticrfificantur per foꝛtitudinẽ agétis ebí; Litaté cius. cli fuent frigus remiffus fit ros.Cii aut fiücririntefum cógelat ille vapoz anteqᷓ tràfmutct; ⁊ fit ex ipo pina. (T. Bꝛadines aũt vident de diſpõ ne earũ cp ſint aque congelate in nube, Sed rif
£2uarc luna of cé frigida 4 bumidae
Y :ro^ter qd aliqui dnt (üt bumidi ⁊ alí Qui ſicci.
De roꝛe.
Cur grande porius i vere
pe diſpẽne eitis cur fit $m plurimũ in autünoi vé c ía astüine re yir &moppofítà diſponẽ niuis. ¶ Et dicamꝰꝙ senerat.
ómé, : £b 3 v
3Dce ni 21ij € fo:tiftcarí p ſuũ ↄꝛiũ.
L4 6r fuo I A3 Mos COM " ta dM xo€ pt 4^ | M, An !
vo po, p s Pd E f !ope(e ^ Ag UO 2 4 — *4
E" e Y? h3 ^ ,U
"ibetbeoroz "
cá grãdinis fitintéfío frigiditatis congelátís ipfum anteq;; ocícendat inferius manifeftum eft:qó aüt cà ' effetalts frígiditatisin bís duobꝰtẽpoꝛibꝰ in aere p fe nãliter cft ipoflibíle:fed ſi fucrit oino eft per acci dés. 4D eftcü calefitaer poftas fuit frigidus:aut fri gcfit poſtq;ᷓ fuit calidus:⁊ vUrcü fuerit nubes oiuer: farum parti in caliditate 2 frigiditate:accidit frigi ditati vniri in fe fugiens a caliditate:⁊ ingreditur in ꝓfunditate nubis aliqñ.hoc etiã accidit aliqũ cali: dítati ſicut apparet oc diſpõne eius in terra:⁊ cũ ace cidit boc caliditati fit ex D vmi genꝰentiũ ſicut tont trua ⁊ fulgura feu fulmina:cü át bocaccidit frigidi tati fit grádo.nam oe cófuetudine feu oe nà otrary eft foꝛtificari:ita q» accidit otrarío fuo alíqua coꝛru ptío.Cü D q» oe nã aque eft reapere magis actioné frigiditatis cũ calefit:⁊ ideo qii volunt medici infri gidare aquá velociter calefaciüt p pus:c cus boc fít ita:accidit nubi infrígidarí ppter caliditate pexiſtẽ tem ín ipía pue qs trátmutetur ad pluuiã.⁊ ideo gut te pluuic deſcendẽtis cuʒ grandine (unt magne: cti frigiditas fucrit intéfío cogelat anteds deſcendãt. Et ideo multotiens ocícédit pluuía ⁊ grando fímul pter diuerſitatẽ partium illius nubis in paucitate rigiditatis ⁊ in intéfíóe cius. Cà aüt diuerſitatiseiꝰ in magnitudine tparuitate funt vna bari ouarum. Una carum elt debilitas diſpõnis feu pparatióts:c fo:títudo eius ⁊ virtus agẽtis ⁊ oebilítas cius. Zllia aũt eſt diſtantia loci in e fít (eu generat t, ꝓping / tae cius. 3pfum enís cü fucrít magts remoti confti mit ípm aer 4 non peruenit ad terrá nifí pare parua 4 ppter banc cám met illud qð ex ipfo fit in Loco ꝓ⸗ piquo hʒ angulos cii deſcẽdit.Et bec cft füma fimo nísocpluus: roꝛe:⁊ grãdine:⁊ niue: pꝛuina.
¶ De vẽtis fontibꝰ⁊ fluminibꝰ. Cap̃. v. — —vVecntis aut ⁊ oĩbus ſpiritibꝰ A adbuc afit ⁊ oc uutjs ⁊ mart dicamus pꝛimo ⁊ de his dubi tantes ad nofipfoe:ficut eniʒ ⁊ ocalije fic ⁊ oc his nibil acce pimꝰdictũ tale qo nõ zglibet ta le oícat vtíqs. &unta(it q dicũt vocatá aere, motũquidẽ z fluenteʒ ventũ eſſe:conſiſten tem aũt eundẽ:hunc iteꝝ nubes ⁊ aquãtan⸗ qᷓ; eadem nã exiſtẽte aqua ⁊ ſpiritu ⁊ vẽtuʒ
LXCDICCE GENE
exiſtentem motũ aeris. Pꝛopter qð ⁊ €o2ü
qui ſapienter volũt dicere.quidã vnũ aiunt ventũ effc oẽs ventos:qꝛ accidit aerẽ « fo tum vnũ ⁊ eundẽ eſſe oium. Aideri aũt oíf
ferre diffiniẽtẽ nihil pꝛopter loca vnũgðq; cxiſtit fluens (emp.filt dicentes:quẽadmo
dum vtiqʒ; fiquíg putet ⁊ fluuios oce vnius fluuiuʒ cffe] —— melius diclit
ſine inquiſitione qs cũ nquiſitione fic dicen
tes. Siquideʒ eniʒ ex vnopꝛincipio oẽs (lu unt ⁊ ibi fpfío:codé mõ foꝛſan oíccrent vri q aligd fic dicentesiſi autẽ filr bíc ⁊ (bí pa lam:qꝛ boc leue dictũ erit vtiq; mendaciuʒ. £i boc quideʒ oppoꝛtunã bs confidera^
e m)65d qi —⸗ XS C
tionc quideft vẽtus:qũo fit 7 qd mouẽs: ⁊ vide pꝛincipiũ ipſoꝝ.⁊ pꝛimo:vtrũ qué admodũ ec vaſe ops accipere fluentẽ vẽtuʒ
⁊vſq; adhuc fluere donec vtíqs euacuetur
vas velut ex vtribus emiſſum:aut quemad modũ pictoꝛes pingunt ex ipſis pꝛincipium emittẽtes. Silr autẽ z de generatiõe flu/ uioꝛũ videt᷑ gabuſdã habere.leuata.n.a fo le aqua iterũ pluta cõgregata (üb terra flue⸗ re ex vẽtre magno:aut oẽs er vno:aut aliud ex alio ⁊ non fieri aquãnullã:ſed collect ec hyeme in talia ſuſceptacula hãc ferri multi tudinem fluuioꝛũ. Pꝛopter qð ⁊ maioꝛes femp hyeme fluere ds eſtate:⁊ bos quideʒ eẽ perpetuos:hos aũt non perpetuos:quo/ rũcũq; quideʒ.n.ꝓpter magnitudinẽ vẽtris multa collecta aq cft: vr fufficiat. z nõpꝛius confumat anteds ſuꝑueniat iber ít hyeme. íterí boequídé perpetuos eſſe in finẽ.Qui buſcũq; ãt minoꝛa ſuſceptibilia:hi pꝛopter paucitatem aque exiccant᷑ anteqᷓ; ſuꝑueniat que oc celo euacuato vaſe:qᷓ;uis manifeſtũ quis velit faciẽs vclut (ufceptaculá pꝛe ocu lis quotidiane aque fluentis continne íntelll gere multitudinẽ:excedit vtiq; magnitudi⸗ neterre molẽ vel nõ multũ deficiet ſuſcepta oĩs influens aq per annũ ſed ſemper palam
q'accidátquidé ⁊ multa talia in locíe mul -
Part 95
tis terre nõſolũ:ſed incõueniens fiquíe not putet ꝓpter eandẽ cám aquã ex aere fieri p pter quã quidẽ fuper terrã « (n terra. Qua⸗ re fiquidé ⁊ ibi ꝓpter frigiditatẽ conftat va poꝛans aer in aquaʒ:⁊ abea que ítiterra frí gidítate Dídem ops putareaccídere 4 fieri: ⁊ non folum fegregatas aquá quein ipfa t banc fluere:led ficrí cõtinue. Adhuc aũt nõ caque fit: ſed exiſtente aqua quotidie nõ t le effe pzinciptitiuutoy vel ſubterra ſtagno quedas fegrecata ficat quídá oicunt:fcd fV mílíter ficut 4 in eo quí füpterras loco pat uc coufiftentee gutte: ⁊ iterũ ipfe cum alijs multis:tãdem cũmultitudine deſcẽdit pl ta aqua:fic ⁊ in terra ey paruis colligi pꝛio: ⁊ eſt vclutfcaturicne (n (rum terre pꝛiuci pium fluuioꝝ.manifeſtat aũt ipſum opus qui enĩ aqueductus faciũt humiibus oc foſſis colligunt ac fi vtiq; ſudãte terr⸗ ab cr celfie. ppterqs ⁊ rbeumata auuioꝝ CF mo tibue videtur uentia « plurimi c marimt flou ſuũt er marimie módibrietfilr « fon tes plurimi mõtibus locis *— m.
id Mel SUA ín cápeftríb?aür fiuc — P6 *
1445 Ed
v ea
4 há. Ob .antiͤcd De gñailoẽ fluuio
NE Liber Pꝛimus 4i⸗ — a — * — f — " —* En oẽs tres exñtes ex fcóbzo. zif»ul A am N aüt fluxus exr *fiti | —— ⁊colligũt aqua. y uſcipiũt.n.adue —flunios eia e So E. o aque magnã multitudinẽ:quid eniʒ — ftimonijaratia boe diximꝰ qm̃ z quícungs p - — cocaua ⁊ ſupinã autconuexaʒ effe eoꝝipſoꝛũ tunt cr paludibus paludes ſub i u^ peripberiam 7 gibbofam:vtrogs.n.móed^ mõtibus poſitos eſſe accídítoce fere aut ii let cópzcbédet moléco:pozíe c afcenden^ — füblociogltio erponere.£2 oquides í —* eran infrigidát « concernũt in aquà ^ opspntarc fic fieri pzincípía flnnicons. "f ó Cy: pptrerqoquéadmodusoipimue marí — ocrermtnatte vétríbue manifeftá. Hc * mifluuioꝝex maximis vídentfluéteemon — vtiqslocuefi ufficiẽs effet qi terreeft * | —- tibus. Palã afit ex b cófiderátibneterrepe cere:ſicut neq; qui nubũũ fi erfité fub E Tíodos.bas enim ex inquirere a fingulig fic — bue oportebat fiuere ſoiũ:⁊ non B nid. — "^w (jbefcripfermnt quecũqʒ non accidit tpfomcet ocfícerct:boc aũt fierct:fed fem b * viduſe dicentes. In aña quidẽigit plurimũ — teaccipicbat ⁊ fab mótibue effc fons uS Wear er parnafo vocato monte vident fluctee ⁊ — ftatur:qzex oflueread modicáü « pa z " t mari, marímí fluuij.hic auté mons de maximus ermnlriefcaturícinibne oiftribnitI nou «wmesué OlUmquíadozíenré byemalétafcédétienis — fiuntficfontce lunio Nõ ſol iticdz j^ j^...» fam bücepparct quidẽ extra mare cũſus ter — talia tfe loca bfitía inuttttudiné 4 TM Ven r Y i aL e i f — ftagna.nibilincópenicue:fednon od lins vt fluuij: coaſpes:⁊araxes: — bocaccidatnibílmaaie ds fiao ma adbuc aũt dĩ tanais parecrfianmeotidem — nífefta efie fontee itas | — o 19 t fiiio. fere cn Nantias ——— indus exipſooium flunio — bueplurími —— illa ⁊ acute » dub — n plurímü:ercaucafo aũt ⁊ alij coꝛpus aque oẽ.Qꝛautẽ ſunt tales fontes ⁊ — - — —— ma⸗ voꝛagines terre manifeſtãt abſoꝛpti fluuio inẽ exc — ⏑—— rum:accidit autẽ hin multis locis terre: pu ximus monseſteoxa adozíentéeftina^ ta peioponem̃ blurima talia circa arcbadió mn ⁊ multitudine ⁊ altitudinc. €ígna ait — fnnt.ca autẽ qz montnofa — ^ adig altitudinis quidẽ:qꝛ videt᷑ ⁊ avocarís pfá. — ymecraluciein marcsreplera.n.l * 5 efflu Let fole rm rm mn iu —* a ipſius inuenit rranfirum i ; : T Pa riam pꝛofundũcogẽte oefüper veniet «ci parténioctíe: 7 aboꝛiẽte íterusg vefperer ca elladéqnídé iat P TetC aqua:cir multitudinis aũt:qꝛ mnltabs iuga in quib? — cta Sidi b ——— — gentes habitãt multe:⁊ (tagnaaíunteéma^ — ibi tare s. d ſtagnuz qð vocór qut ^e. gnaattfioiaíugaeffemanífeftavfasad v^ dientibnara no oci do masgnis igre timaʒ verticẽ.Expyreneo autẽeſt mons ad nar — * rcnt MMC ew equitioctíales in celríca fluunt bí^ — funda —— — Ed ens ————— igit extra colü^ ris ꝓfunditas. Nullus eniʒ vnquaʒ quí — n.clunior grau eüropaím pontus ſcendt potuit terminũ muentter bone aurcs euxinũ. Fluuioꝝ aũt alioꝛuʒ plurim ad at longe aterra fere ad trecenta ſtadia porabi ctuʒ — —— archiuis:bi aũt multitudi lem redduntaquã aã multumlocf na indi⸗ es — —— locũ hũc ſunt. rectum:ſed intrcepartee:z circa logiſticaʒ wi vr» n v taie oma a fuper vltimáfcyrbiá vo / nõminorthodano abſorbet quidẽ flumina ^^^ (^7 — ate ripe:de quarũ magnitudine valde oíce — 7 írernsegredít £m aliuʒ locũ. Rhodanus móteas (0 | re ſermones qui ofcuntfabulofi;fluuntigí^ aũt eft lluuius trãſmeabilis. Nõ femp mee p^r x4 P eirplurini cur mipoffbiftrusaliozum ^ eadeslocatterre:negsaquofa ftmt;nicqs — in | P Eve a unt. E fimilr at ⁊ circa da:ſedꝑmutantur fm flunioꝝ afiationeg (^ | wr Woyasquiquidé cr etbiopicis montíbue ⁊ — bcfectue:ppterqs « quc círca aridá prm b nt t onyſis:maxime diuulgatoꝝcremẽ⸗ ta£« tare c nó femp becqdé — A ilie vocatus qui in exterius marefluitob | marc perfenerátomnítpe:fcd fir aret dé : to» 4. 19:pziTIo er argento vocato mõte: — ebíantearída:vbíafitinne mare dea d aũt quícírca elínucülocüacbelous qdé antegrida:vbí ait nunc mare ite bic ebd | Pindo cinacbijo:bicftrimonanré ⁊ ne^. fstfiquédáo:dinz S putarcops fieriperio: J Lómé, Iz 4 '
— z3
— —
* v» f yq à p" —
^ Aus Sy em det
— As y ge. Á
* "T
7/b ctbeoroz
dum:pꝛincipiũ aũt boy ⁊ cá qꝛ terre que
íncue ficut plãtarũ coꝛpoꝝ aialíus ſtatum hñt fencctaté:fedillisqdenóPm partcm D accídit patí:fed ſimul totus ín (tato eſſe ⁊ decrementũ pati neceſſariũ. Terre aũt D fit bʒ partẽ ꝑp frigus « caliditatẽ:hec ꝗdẽ igit creſcũt ⁊ minuunt᷑ ꝑꝑ ſolẽ ⁊ circulationeʒ. Pꝛopter bait ⁊ virtutẽ ꝑtes terre accipiũt ointes5 ⁊ víqs ad tpeadfía pfit ꝑnanere:de⸗ indc exiccant ⁊ fenefcüt. 3ftéaiíaatitloca ví nífícaut ⁊ aquofa fitit 65 pte. fece ãt locía factíe ficciozib?fontee extermínarí:bíe auré accíitib?(Tuutos prio qdes ígítur ex magnis puoe:ocidctádé fieri ſiccos:fluuijs at trã ſmutatis ⁊ hinc qdem exterminatis:in alijs aũt ꝓpoꝛtiõabilr factíe pmutarimare; Abi ꝗdẽ.n.excreſcẽs a fluuijs abundauit abſce/ dene aridã facere:neceſſariuʒ:vbi aũt fluxi⸗ bus abũdãs exſiccabat᷑ adterrã:tunc iteꝝ D (tagnarc(fed ppter qð fit oĩs nãlis circater ram generatio per ſucceſſioneʒ:⁊ intẽpoꝛi⸗ bus longiſſimis ad noſtrã vità latent bcc fa cta: pziue oium gentiũ interitus fiũt ⁊ co? ruptiones anteqᷓ; memoꝛet᷑ hoꝛũ pmutatio a pꝛincipio (n finẽ. Maxime aũt igit coꝛru⸗ ptiões fiũt ⁊ citiſſime in pꝛelijs:alie aũt infr mitatibus:he aũt ſterilitatibꝰ:⁊ bie he ꝗdẽ magne:he aũt ſm modicũ vt lateãt taliũ ge^ tium trãſmigrationes:ꝓpterea ꝙ bíquídes derelinquũt regiones:hi aũt ꝑmanſerũt vſ/ q5ad boc donec vtíasnóampliue poſſit ale re regio multitudinẽ nullam.A pꝛima ergo ocfcrtíócad vltímas veriſimile eſt lóga fierí tépoza vt nullíue memoꝛet᷑ ſed faluarie ad huͤc manentibus obliuionẽ factam eẽ ppter
tempoꝛis multitudinẽ Eodem autẽ modo
ops putare ⁊ habitationes latere quãdo pꝛi mí facte ſunt gentibus ſingulis. deinde per
"£«c v» tutata c fcá ſicca ey paludofie ⁊ aquoſis:
eteniʒ bic paulatím ex multotépooc fít addi tío vt non fit memo»ía quí pꝛimi:⁊ quando equalíter babétibuelocíe venerũt velut acci dit círca egyptus . Eteniʒ bíc locue ſemper ficcío? vídetur factue « tota regío fluuij at tractío exiſtens nilí:pzopter afit paulatt exic catis paludibue pꝛopinqua inhabitariex t& poꝛis longitudine ablatũ effe pꝛincipiũ. lí detur igitur ⁊ oꝛa omnia excepto vno cano bico manufacta ⁊ nõfluuij exiſtentia ⁊ antí quitus egyptus thebe vocate. Inſinuat afit ⁊ Momerus fic recens exiſtens vt cft dice/ retales permutationes Illius enim loci fa
cit memoꝛiã tanquã nondũ mépbi exiſtente
qut taliter aut nõtãta:hoc atit ſimile ficacct^ decre. Inferioꝛaaũt loca ſuperioꝛibus poffe rius babitata (unt:paludofa enimad amplí ue tempus neceſſariũ effe pꝛopinquioꝛa al^ teratiõi ꝓpter ſtagnare ín vlrimíe fcmp ma^ gíe:perimutat atit hociteruʒ apte babct. oe" ficcata euí5 loca veniũt ad bene baberezque aũt pꝛius bene téperata exiccata aliquádo ff unt octeríoa. Qð quidem accidit elladijs ⁊ circa argiuoꝛum ⁊ miceneoꝛuʒ regionẽ. Subtroicis quidẽ que argoꝛuʒ:qꝛ paludo faerat paucos poterat alere.Micenea autẽ bene babebat pꝛopter qð honoꝛatioꝛ erat: nunc autẽ contrarium pꝛopter pꝛedictãcau ſaʒ.Hecquidẽ inutilis facta c(t ficca pꝛoꝛ
fna:buíne atit quetunc propter ſtagnare in
utilis nũc vtilie eft facta. S icnt igitur ĩ boc loco accidit exiſtẽte loco paruo ideʒ ops pul tare D accidere ⁊ círca magna loca « regio/ ncetotae.£2 ví ꝗdẽ igiturrreſpiciunt ad 1o
dicum cám putóttali( patTionus cffe totíue . .
permutatíoné tands generato celo pꝛopter qð ⁊ mare minus fieriaiũt rand exiccatũ: qꝛ plura loca apꝑent bec paſſa tũc d$ pꝛius. Eſt aũt hoꝝ hoc ꝗdem verum:hoc aũtnon verum:plura qdẽ eniʒ funt que pꝛius aquo/ ſa:nuncaũt arida non ſoluʒ:ſed ⁊ cõtrariũ. In multis enim locis conſiderãtes inuenie mue fuperueníffe mare. (p $5 huiuscãm non mundi generationẽ putarcops. z2crifi bile eniʒ eft ppter paruas ⁊ momentaneas mutationes mutare totum:terre auteʒ mo^ lee ⁊ magnitudo nihil eſt omnino ad totti$ celũ:ſed omniũ hoꝛum cãm exiſtimodum: qꝛ fítpertépoza fínita vclut in tempoꝛibus que ſᷣm ãnuʒ hyems ſic periodo quadã ma
gna:magna byeime ⁊ exceſſus imbꝛiũ:hoc Z^ afit nonfemper £m cadem loca:fed quéad^ ;, Jh rd modũ vocatusfub oeucalíonccataclyfi ^^,,í» — 10/7
f&tením boc círca ellinucuʒ locá fuit factus maxime ⁊ buinfmodicírcaelladé antíquia* hoc autem eſt circa dodonem ⁊ acheloum: iſte enim in locis multis rbeumata permu⸗ tauit:habitabãt enim ſelli hic:⁊ vocatíturie quidẽ greci:nunc autem elines. Cuʒ igituꝛ factus eſſettalis exceſſus imbeſũ pntarc ob ad multum tẽpus fufficere: c fic nune eius quodeſt eſſe perpetuos quoſdã — boaafit non.bígdem aiunt carm effe magn tudinẽ (übterra vozagínt. Nos att mag
: | 3 4 ſpiſſitudinẽ trt rudinem alioꝛum locõꝛũ « fp IT
j^" Ov -
) / , * | J hl ^ 7" » 4 v7" $ "^ (y 04 » » . 407 ' udi i e" E
Wmdpe] 07777 e a "v '""B g( nM y vett TU - A
L9 e ,
— — ,
yt A A^
Liber giditatẽ ipſoꝝ. Iſta.n.plurimã c ſuſcipiũt aquã ⁊ operiür ⁊ faciunt:ꝗbuſcũqʒ autem parue ſuſpenſe moͤtiũcoſiſtẽtie aut ſonifere aut lapidoſe ⁊ argilloſe:hoc poti? ocfícere fic putare opʒ ĩ ꝗbus vtiq; facta fuerit talis bütdilatio vt ꝑpetue fiãt hũiditates locoꝛũ magis:tꝑe afit hᷣexiccata funt facta magis: altcra auteʒ minoꝛa q̃ aquoſa donec veníat iterum deſcẽſus periodi eiuſdẽ.Qm̃ auteʒ neceſſe totius fieri quídé quãdã pmotarío nẽ:nõtñ gencratíoné ⁊ coꝛruptionẽ ſiꝗqdeʒ maneat totũ neceſſe:quẽadmodũ noe oíci^ mus eadem loca femper hũida cffe marí c fluuijs ⁊ ſicca. Manifeſtatãt qð fit : quoe entz animus antiquiſſimos bomín cé egy ptios:hoꝝ regio tota fcá videtur exiſtẽs fiu nij opus:⁊ hocſʒ ipſaʒ regionẽ aſpiciẽti pa laz eſt:⁊ que circa mare rubꝛũ füfficíene ar gumẽtũ.Et bocenímregum aliquis atten tauit perfodere:non enim puas beret vtiqʒ áptie vtilitates nauigabilis totus loce. oz atit pꝛimꝰ Seſoſtres conatꝰfuiũe antiquo tff incnitmareeríftenealtíne terra ppier | gs (lle pꝛimo:⁊ Darius poftcríne ccffauít odíée vt nóco:rüperct fluxus fluuij cómír to mari.Manifeſtũ igit᷑ ꝙ mare oia vnum huic cõtinuũ eẽt:ꝑpqð ⁊ Qcírca libyã lãmo niã regionẽ humilioꝛa vidétur ⁊ ꝓfundio/ ra pꝛeter rõnem inferioꝛis regiõis. Palam enim ꝙ alteratione fcá (unt ſtagna ⁊ ariãa: tꝑe at facto derelicta ⁊ ſtagnata ad deſicca ta cft (à annibilata. At vo ⁊ círca meotideʒ paludẽ acciderũt atterratiões fluuioꝝ tãtũ vtmulto minoꝛes magnitudine naues nfic inatatad operationẽ qᷓ; anno.lx.q̃te cr boc facile ꝓpoꝛtionabilr accipe ꝙ ⁊ pꝛimo fint multa ſtagnoꝝ:⁊ bopuseſt Auuloꝝ ⁊ tan dé ncécoé fieriſiccũ:adbuc át bofpbo:? fp qde fluit pp atterrari: ⁊ cft adbucoculie vi dere quoaccídít mõ.Qñ enís abafía iterce ptionẽ facícbat fluxꝰqð pofteri?ftacná fem̃
kuit ꝑuũ pꝛio:deide eticcaũ fuit vtíqs:poft
hec t alia q̃ab intercepto ⁊ ſtagnũ ab bac: & b fp ficaccidit:fitr dr B fcófepenecetpe.p cedéte velut fluuiũ fieri:tãdẽ dt adbuc fic ci. (C Manifeſtũ igit qmiqiü tpe nó deficit 2 totus eternũ qo neqʒ tanateneqs nilue f, p flurit:(5 erat aliquádo ficcus loc? vfi Qut Opue.r.b5 ipfoytermínü:tpeoGtnó bs.filr gut Bc ín aligfluuóe ↄuenit dicẽ. lr vo fiq dé fluuij (innt 1 co ?rümpunt ⁊ nó fpca, n loca terrcaquofa ⁊ mare neceffe pru
tari ſimiliter.Mari ãt hᷣꝗdẽ deſerẽte:h̊ aũt f uꝑgrediẽte ſꝑmãifeſtũ g»oieterra nó fem per eadẽ:hec ꝗdẽ ipſa ſunt mare.h̊ át arida fed permntantur tempoza omnía. quod q^ dem ígíturnon femper cades neqsarida füt terre neq; natabilía ſunt:⁊ ppterquam cau fatui boc accidit dictum eft. &ximiliter auté € p»opterquid:bí quidem perpetní: bí aft nõ ſuntfluuiorũ. Kap. . V. — aũt ꝓcedit loquẽdo de flumi Wer e ſtea níbtis ⁊ mari ⁊ vẽtis.Sz ipſe loquit bic oe his q̃ ſitis pfecte oc flum yc [nibus tm̃:qꝛ ipfe cóplebit moné oe rcli s duobꝰ dfitis in fcóo libꝛo. Et pce damus n boc £m oꝛdinẽ eius:⁊ oícam? ꝙ aq̃ q inue niunt wn terra ſũt oue ſpẽs:vna eaꝝ fub terra:reliq aut fupza terra.Et dlibet baz fpéz: vU fluüt vel (tát, aq aut ftátes multotiés fíüt fcu füt ex ags pluttie qr accidit illis locís vt remaneat adj cadétes in eis pp ouritie feu cópactioné cozroz cox fi eft diſpõ in Lo Co cõpacto t ↄcauo repleto aqs Et (à iuenit bec fpes aquaz fm gnãtionẽ er aere q eft ifra feu itra tcrrá ci adiuuabit᷑ p loci oueniété buic Pm oufponé oue niéte eL ſupꝛa terrd. Sʒ accidit talib?ags vt nó fint fluétes pp ocbilitaté ipulfiois eaz «pp planitié lo; ci gnãtiõis eaꝝ:⁊ ĩpole cft qn fit locus eag iq gnán, tur altío2 loco a q exeũt.Et fignü (up D o ifte aq.f. d gnãntur c exeũt nó exiccant &55ad fluétcs fiüt fm plurimũ fm gnátíoné »tinui « pductioné non ceffarté.£t mayic flumina magna.2t ió accidít eis ytremancat flux? coz: multo maiozi tpe d; fit vita bois.Zt ipole eft vt fint in terra aq ín actu ex qbus fluüt ítaoía flumia íta magno tpencqs ex vna bye mead alid. marie ín annis ficis. Ta tla loca cent oe eceffitate maioza multü d illud qà vr cx terra vel di peterte oifcoopta.« ét fi nó cént locamaioza accideret terre multctiẽs pfüdatio. Nõ tii cft ipole vt ſint ín cerra loca adiuuatiua p fuas magnitudies in ↄtinuitate fluxus multitudic ei? « maxie ín tpe bremís: in illo qóeft ppinquus byemi. ¶ Et loca oueniétia tali gnont otínue funt mótes.c i6 erüpüt flumia magnaa mótib? « cá bui? cft.nas mótes bist fímul multa coadiuuãtia huic.ex eis eſt:qꝛ in monti bus magnis oĩbꝰ alys locis eft büiditas: frigiditas paltítudinécoz:c ppinqtaré coz ad loci frigidi: in quo gánt pluuic:t ét pp groffirie fcu cópactioné cognó refoluit bücfactio feu roꝛatio neqs büiditao q eft ín ipfis:c pp frisiditate q iuenit ín eis fpab cy tra accidit ne ſint in ipfísad fp:ficut accidit in cozpi busaialíi ín tpe frigoꝛis:⁊ caliditas itrínfeca rc(oL uicbüiditates exũtes ibide « roꝛatiões:⁊ tráfmutat ipfasad aere calidũ.⁊ afcedit ad fupíoza illi? cam afcédit tráfmutat ad pp groſſitudinẽ ptís fupiozis ⁊ friditate c fic accidit D i balneis.D aũt fiti cauer nis fcu ſciſſuris illoꝝ mótíii « i locis diſpoſitis adue nírc talc accñs file ciqofiti Inftrís fcis vt oefcéd3r guttati5 cx eis ad p coopiméta eoꝝ Cũ alit multipli cant be aq ddà eaz erpellüt quaídà erüpütfumi na:⁊ aliqũ he aq̃ fluetee funt ex aqs pluuie:« f üt flu
minad fluũt ín tpe byemís ⁊ in tpe. ppinquo buic: ⁊ poftca ceffant.« alíquádo affociang qbufdi flumi
nib? oue baz caufa. £t in boc Cóplet pᷣmus liben, T1 1g
Anaxagoꝛe oinio.
Alia opio,
Pꝛic oplo/
ni ĩpugnatõ
¶ Ariſtotelis ſtragyrite metheoꝛoꝛuʒz liber
Secundus:cuʒ Auerrois Commentarijs nuper traductis. Emariaũt ⁊ q̃ nõ ipſius:⁊ pp
. quàcáseft ſalſa "|. tüta aq multitu i), ; do:adbucát oc (3 €a q a pꝛicipio generatione di⸗ V camꝰ. Zintíquí p e gae Igit t cii Ar ims fójtcecírcatbco —— logias faciunt ipſius fontce vt ipſiꝰſint pꝛicipia radicce terre c maris. Magis tragicũ.n.hi 7 reue⸗ rẽtiꝰ exiſtiauerũt foꝛte eẽ qo dĩtãq; magna q̃dã bec pe oie exñs:⁊ reliquũ celũ totü cir ca banc locü ↄſiſtere:⁊ bui? gratía táqs em té bonozatíffim( c pꝛincipiuʒ. ¶ Qui aũt fapíctíoxce humana ſapiẽtia faciũt (pfi? gc nerationé:cé.n.potmo bumíd6 oẽm loc círca terrá:a ſole aũt exiccatũ:qð qd euapo/ rauít fpírít? z euerſioes ſolis c lune aifit fa cereꝛreliquũ at mare eẽ:pꝑqð ⁊ mín? fie ri exiccatũ putát: c tádé foꝛe aliqñ ficcf to^ tá. ( Quidã atit ipſoꝝ aiũt calefacta a fole terra velut ſudoꝛẽ fieri:pp qð ſalſũ eẽ:eteni ſudoꝛ ſalſus.qdã afit ſalſedinis cãʒ terrã cé aiũt. Quẽadmodũ.n.⁊ qð ꝑcinerẽ colatur ſalſuʒ fit: eodeʒ mõ ⁊ boc ſalſum effe mixta ipſi tali terra. CQuod qãẽ igit fontes ma/ ris ipole eſſe ꝑexiſtentiã ía5 ↄſiderare ops. Ziquay.n.quecírca terrã:he qdéfluríbilee críftant entes: he auté ftarlonaric fluxibiles adesígit oẽs fontales.De fontibus aũt of; rmus pꝛiꝰ ꝙ ops itelligere nó tands ex vafe beriuatũ cffe pzinciptá fontes:(s ad imus fp factá ⁊ ↄfluẽtẽ occurrere pꝛimũ.Statlona riũ aũt bc qdé collectiue ⁊ ſubſtãtiue velut paludoſe ⁊ q̃cunq; ſtagnabiles multitudie ⁊ paucitaíc oifferétee:bc atit fontane: bct oẽs manufacte:dico ãt velut putealce voca tc.£2 ium.n.fupiue ops fontes cfle fluxus: ꝑpqð he qdé fpótance fluũt à fonralcezbe auüt arte idigét opantc. Differentie qdé (git tot« tales aquaꝝ ſunt.his afit ſic determina tis ĩpoſſibile fontes cé maris. In neutro.n. boz generũ poſſibile eſt effe ipᷣm:neq; eniʒ effluxibile Mens marnufactti : fontalce at oẽs hoꝝ alteꝝ patfe ſũt:ſpõtaneã aũt ftatío nariã tantã multitudinẽ nullã videmus fon
talé factã. ¶ Zldbucafit qi plura funt ma^ 9c«*
ríaadínuícé nõcõmixtapᷣʒ null loci: quoy rubꝛum qdẽ videt 6m modicus cõmunicas ad quod extra colũnas marc ircanicũ ca» fpíum feparata ab D ⁊ circábabitata ín cít" cuitu vt non vríqs larerent fonrce ſi ſᷣm alí^ quemlocũipſoꝝ effet. (L Fluens atit mare videtur ſᷣm anguftíae ficubí pp adiacentes terram in modicum cr magno coarctat pe lago:pzopterea ꝙ libꝛatur bnc 7 illuc fepe: bocín magna mũltitudine maris tmmanife ſtum:qꝛ autem ꝓpter anguſtiam terremo^ dicum obtinet locum:neceſſariuʒ eã que in lato modicam libꝛationem ibi apparere ma gnõ. C Quod afit inter heracleas colũnas totũ ſᷣm terre cõcauitatẽ fluit z fluuioꝛum multitudineʒ.meotis quidem enim ín pou tus fiuítziftc ait ín egeſũ:qui ait iam extra b pelagi minus faciunt D euidenter: ülío aute ⁊ pꝛopterfluuioꝛum multitudinem accídít hoc. Plures ením fluuij i euxinũ fluunt: ⁊ meotim aut multiplicem regionẽ ipſius: ⁊ pꝛopter bꝛeuitatẽ pꝛofunditatis: femper enim ibi pꝛofundius videtur exiſtens ⁊ ma re meotide pontus:hoc aũt egeum:ego aſit ſiculum:ſardonicum aũt c tirrhenicum ꝓ fundiſſima omnium.Que aũt extra colum. nas bzenfa quidem pꝛopter lutum:ſine att flatu ſunt vtin concauo terre exiſtẽte: ſicut igitur z m partem e altis fluuij apparent finétea:fic z totíne terre exaltioꝛibus d ad arctum fluxus fít plurímue : vt quidem p:ioptereffnfionemnon profundi; quíat CF tra pelagípzoftindítmagie. sacco atit qð cà quead arci ſunt terrealta ſũt (ignus quod dam:z multoe perfnafoe effc antiquoꝛum metrbeozelogoy folénon fíerí fnb terra: fcd círca terram ⁊ locũ hũc diſparem:⁊ facere noctem pꝛopterea ꝙ alta loca ſũt quo ad 9^ ctim terre. £) nod qdem ígit nó fontes po fiblc fit maris effc: pter quá cám fit V" detur fluens talia ⁊ tanta nobíe bícra fünf ¶ De gnátione át (pfiue fi fci eft « oc 19^ poꝛe q̃ cã ſalſedinis ⁊ amaritudinis ofc (. Cã qãẽ igit ꝗ fecit pꝛioꝛes putarc mare p cipium effe z coꝛpus omnis aque bx - ; Aidebit᷑ enim vríqs rónabíle cfícque? -— dus alíoz elementoy cft congregata T9 € « príncípítm p»opter mnlrírudincrm vn P mutatur partitum c miſcetur alije. You ignis quídes (n ſuperioꝛribus cotta multitudo g poft ignis locum;
Pꝛopter d
marc fiuth
6a c? * cauſa·
Mina á
corpus circa qð bec oía pofita füt mãifeſte. £2 aare palá q?P5 candé róncs ⁊ oeaq nece fiimul:fi « aiio elntog pzeter maris ma^ gnirudiné.£)uod.n.flüutoz neqs tottis fit n€35 itabfie: 5 vrfem fp vi quotidie er bac Itads dubitatioe pziciptü oius büídoz« oie ad putatũ ẽ eẽ mare:pp qo ⁊ lnutoenó fo lá in 5 Ger qdáaii fluere:colatus.n. fieri qð falfus potabile.) ppóif át altera ad bác pinionẽ otibitatio:cur qdé nóé ↄſiſtẽs aq D porabit figdé pricipiti ois ad:f5 falfa. $C3 aũt fif z huiꝰ dubitatlonis folntíoerít z oe marí accípe ꝓpꝛiã exiſtimationẽ neceſſariũ recte:aq̃ enĩ circa terram oꝛdiata ſicut circa hãc aeris ſperã ⁊ círcabácq drignis:h eni eſt hoꝝ vltimũ:ſiue vt pluritmtotcr fine vt noa. X- ato aüt fole hmõ ⁊ ppterea prmuta^ tiõe t generatíóe ⁊ coꝛrupiiõe exíite: qoq^ dẽ ſubtiliſſimũ t oulciffimá fürf 15 oucíf p ſingulos dies ⁊ ferf ite otf regat t vapo raein fuperiozé locũ ibíaütrurf us cõſtans ꝓpter ĩfrigidationẽ deoꝛſuʒ fert ítez ad ter td ⁊ Dp vult facere n3:ficur bei tt peiao: (iopterqó ocridédi oce gqcũqʒ pꝛio/ rum exiſtimauerũt ſoleʒ cibaribüido: p hoc git verfióeo facere ipm:nó.n.fp potte cadéloca erbíbcre ipfi alumẽtũ.Nece ſariũ aũ c€ bec accidere círca (pm aut ipm coꝛrũ pereat mãifeſtũ ignẽ qsdíti büerit aimeiũ vſq; ad boc viuere.büidá át igni eẽalimẽtũ
^ folíitáqs ptíngar vſq; ad ſolẽ qð fürftis on
cit̃. Hũidi ar aſcẽſus talis fit: q̃lis qdé facte flaͤme: ppter qð ſignũ ccípíétce fic ⁊ de fo le putauerũt. Moc atit nó c(t te: láma qdé enis point hũidũ ⁊ ficcas pmntatà fit: c nõalitur.nõ.n.eadẽ erfie pianet nullo tpe vt c(t oicere:círca ſolẽ aũt ipol'e B áccideret qi alito qdéeodé mó:ficntilli dicũt palá cj ⁊ fol nófoltü ficut beraclitueaít:not?in oie eft:f5 fpuoi*otinne.(- Zldbneaór qa fole cleuatio btiídi fii8 écalefactia 399 3b igne: fi igit ncq5 ſubardẽs (anie alíturztiegs (olé viñmile erat eríftiare:neqs fr dẽm calefact^ Aseuapoꝛare fecerit aqua. Incõueniẽs atit 1 foli curaffe oc ſole:alioꝝ ãt aſtroꝝ ípfoo negligere ſalutẽ rátio ⁊ magnitudie ⁊ mul⸗ , tudine erfirib?. dé afitaccidit z bis irr bile 7 ojccrib? pilo bumída eriste terra « f udo q círcaterrá a fole calefact( aeré:atit 3ctf effe tot(i celũ augmẽtatũ:⁊ hoc ſpũs
*Piberez ⁊ vnoes pſius facere, . itene
qrere:cale ãt nullũ alt cozp? vi pofit totü
Secundus T enis (p fnrfüs oucrá videm?:oefcédéa ítcz dq ⁊ ſi nõ p vnü reddat « p ſingula⸗ regio nce filr:f5 in aligbꝰ oꝛdinalis tꝑbus reddit oC accepti velut neq; alitis f upiozib?:neqs D ꝗdẽ manéteaercíam poft gnátíonc: 5 aür facto ⁊ coꝛrupto íterá in aquas. T»orabile quidc igit 7 oulce pp leuitaté furtuʒ ouci£
o&falfus atit fübrue manet pp grauedínes: zuo visa
yrínco q cóuentéti ípfi? loco ppio. boc.n. putãdũ ſi nõ aliꝗs eft locꝰaq̃ſicut ⁊ alio elntoꝝ ⁊ hãceẽ ſolutionẽ.Quẽ.n.videmꝰ locũ occi pae mare.iſte nõ eſt maris:ſʒ ſolũ aq vĩ aũt maris:qꝛ qð ſalſũ qdé deoꝛſũ máct pp pog dus:dulce aũt ⁊ potabile ſurfus bucit bple uítaté.quéadmod( in aĩaliũ cozpib?:ercnis ín bíealiméto ĩgrediẽti dulci burnídíalímé ti bypoftaffe ⁊ ſuꝑfluũ:apparet ene amay ⁊ falítis. Dulce.n.⁊ potabilcab innato ca^ loꝛe attract(i in carnea ⁊ aliã cópactíoné ve^ nít ptit: vt Qlibet nata eft. Sicut igirur ibi in couenice fiquíe potabilie aliméti nó putet locus effe ventré ſolũ:qꝛ cíto aſſumit᷑:ſʒ ſu perfiní:q? boc vídet fübfidée nó vtíqs exiſti mabit bene:fimiliter aũt íri bie. £ft qdcs cnim ficut oícimus locue íftegque ꝑpꝑeqð ⁊ fluuij fluunt in ipſuʒ oẽs « oia à fir aqua. fi^ queens qsimarimeconcauü flurtie z mare talc obrínet locü:fed boc qdes furfus fert cí to pp folemcffe: aũt derelinquit pp oícrá:
cám. £2 uerereaüt antiquá dubitationẽ pp^ac mat fiar Q6 qdtanta multitidoaánufás appetiper ebur mae
gulos.n.dies fluuijs fluentíb? innmcra» bilíb? c magnitudine ĩmẽſis nihil mare fir amplíue. IDocquídé nullus inconueniens dubitare aliquos nõtamen ituenté oífficile viderc. Eadẽ enís multitudo ad in laiũ oíf^ fuſa ⁊ tota ſimul nõ inequali tẽpoꝛe exicca⸗ turfs differt in tantũ: vt boc quidé pnane at per totũ oiem:Dafitquéadmodá fi qe fa per mẽſam magnaʒ diffuderit aque cyatũ ſimul:perſpiciẽtibus vtiqʒ ertermínabitur totam quod vtiqʒ ⁊ círca fluuios accidit, Cotinue enim fluentibus fimul totum fem: perquod pernenít immenſum « latmm lo: cim críccaturcíto latenter. ( €) nod a6 fcripti efti phedrone oe flnojez mari ít poſſibile eft.oicitur enim ꝙ omnía adé inui cem ꝑfoꝛata funt fübterra: pꝛincipiũ autcs oinm fit t fone aquay vocat rartarna círca mediũũ aq̃ qd multitndo er quo fincríac nõfluẽtia ꝓdeũt oia. fCircüflpéri at facẽ ad
dubitãdũ eẽ oucicter. irrónabile;n. cóucntéti tpfi
-— * — — — — — — - - EE — — — — — — — A zx - — — N
EE ——— — — —————— —« UC ue MU CIC accedi — m — — — — — — — — — — — — — — — e—
" , — * — — — - x — - E — — — — comm T
— — — — - - — — — —
— I
Aliter pont cótrarigs
Pꝛim rõ polatonem ·
Scða ad ide
Tertia ad (d
Quarta ad (dan,
2»tfal(edíne tario,
DSemocriti opinio⸗
fingula rheumatũ ꝓpterea ꝙ moueat (eme per qð pꝛimũ ⁊ pꝛincipiũ:noͤ bꝛet.n.ſedem 6 ſemꝑcirca mediũ volui.otũ at ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ facere effuñoneʒ rheumatibus: hoc ãt ĩ multis ꝗdẽ locis ſtagnari:q̃le ⁊ qð apud nos eſſe mare.Oĩaãt iteꝝcirculo cir⸗ cuùnduciad pꝛincipiũ vnde inceperũt flue/ re.multa gdé ſᷣm eundẽ locũ:q̃daʒ ãt ⁊ ere gione poſitioni effluxui:puta fi fluere ince⸗ pperũt deſubtus deſuꝑ ingredi:eẽ ãt vſqʒ ad mediũ deſcẽſuʒ.Decetero enim ad ſurſum ias oibue cé lationẽ. Sapoꝛes át 7 coloꝛes habere aquã per q̃lẽ vríqs contigerit fluens terrã. ¶ Accidit ergofluuios nõ ad eundeʒ ſemꝑlocũ £n rõnem hãc:qm̃.n.ad mediuʒ influunt a quo circũfluunt nihil magis fluũt deſubtus d deſuꝑ:ſedad qðcunq; téderit fluctuãs tartarus:qᷓ;uis boc accũte fiet vti qʒ qð dicit᷑ ſurſuʒ ſiuuioꝛuʒ:qð gdé ĩpole. Adhuc q̃ fit aq ⁊ j furfum ducit iterum vnde erít:boc cui totũ excludere neceſſariũ fiqdé (cmp faluat eq̃lis.Quãtũ enimertra fluit itenꝝ dattad pꝛincipiũ:qᷓ;uis oce fiui ví deantrermínárcead mare ꝗcũqʒ nó i alios. in terrã ãt nullus:ſʒ ⁊ fi diſpareãt iteruʒ pꝛo deunt. (C Magniaͤt fiũt fluuioꝝ q lõge flu unt ꝑcöcauũ multoꝝ eni ſuſcipiũt rpeuma ta fluuioꝝ detrũcãtes loco 7 lógitudíne vi⸗ as:ꝓpter qð qdé « Hiſtrus ⁊ Nilus maxi mi fiuuioꝝ ſunt eoꝝ q in bocmarc exeũt:⁊ de fontibus alij dicũt vniuſcuiuſqʒ fluuioꝝ alias cãs:qꝛ multi in eundẽ ĩcidũt. Hec ita/ q; oĩa manifeſta ꝙ impoſſibile eft accidere aliterq; ⁊ mari pꝛincipiũ indc hñte qð qdes (gif aq̃ locus eſt iſte non maris propter quá cam:qð qdé porabileimanifeftá verũ⸗ tti fluena:boc ãt ſubſidẽs:⁊ q: terminꝰma/ gis aq̃ 5 pꝛincipiũ c(t mare: quéadmodus qð ín co:pib? ſuꝑfluũ alimẽti:⁊ ois ⁊ maxi me ꝙ büáidí dicta fint tãta nobis. ¶ De ſal⸗ fedineát ipſius dicẽdũ ⁊ vtrũ femp eft idẽ: aut neq; erat neq; erit (cd deficiet:eteni fic putát qdã.Hoc qdẽ igit᷑ viſi ſunt hoĩescõ fiteriqo fcitieft:figdé ⁊ omnis mundus ſi mul.n.(pfiue faciũt generationẽ:qꝛ palã ꝙ igãẽ ppetuũ omne « oe mari exiſtimõdũ. Mutare aũt mín?fíerí&m multitudineʒ:
ficait Democritꝰ: t tandé deficere ab eſopi
fabnlíe nibil oífferre vídcf perfuafue, fic et eni (lle fabulofecópofuít ꝙ bis qdécbaryb dis reſoꝛbens:pꝛimo quidem montes fecit manifeſtos:ſcðo ãiiniulas:vltimo afit ſoꝛ
bens aridã faciet omnino. Illi quidẽ 4gftur cõgruebat irato ad poꝛthmea talem dicere fabulã.veritatem aũt querentibus minus.
¶ Pꝛopter quá cám manſit pꝛimoꝛ: finie p Impagra⸗
pterpondue vt etiam quidã hoꝛum aiunt: ín pꝛomptueniʒ huiuſmodi cãʒ videre fiue ⁊ pꝛopter aliud quid palã ꝙ pꝛopter Eoc p^ manere neceſſariũ ⁊ reliquotempoꝛe ipm? aut ení5 dicendũ ipſis ꝙ neq; eleuata aqua afole veniet iterum.aut fiquídé boc erit nc ceffarínm:aut femper:aut dsdíu quidẽ fue/ rít bremancre mareíterum ſurſum ferrí il Ind pꝛius opo:tcbit qð potabílezdre nunq; criccabitursiterum enum illud peruentet o€ (cendene ín ipſum qð pzcafccudír. Differt cním níbíl femel boc dicere:aut ſepe figde ígitur folem ceffare facíat quie allatiotic ad erít exiccans:ſi aũt permutct effe circulatio⸗ nẽ femp ppínquae potobíle: ficut diximus ſurſum oucct; oemittet autẽ iter recedens. ¶ Acceperütautéfufpítíones bancoc ma^ ríco g multa loca apparent ficcíoza nũc ds pitue:ocquo cám diximus:qꝛ ᷣm quedam tẽpoꝛa exceſſibus factis aque heſt paffio: non pꝛoptertotius generationẽ ⁊ partiuʒ: « íteruscrítcontrari(i ⁊ cum factum fucrit iten exiccabit:⁊ boc fic círcularíter neceſſa⸗ rium femper ire:magis enim fic rationabi⸗ le exiſtimare qᷓ; pꝛopter boc celum totum p mutari:ß oc his quidé plus qᷓ; dignum im⸗ moꝛatus c(t ſermo.¶ De ſalſedine antem his quidem q femel generauerunt ⁊ totalr ipſum generãt ímpolfibile eft ſalſum face⸗ re. Sienim omnis humidi qð circa terra
erat ⁊ eleuati a fole reſiduũ factum eft ma^. ^
re:ſiq; inexiſtit tantue ſapoꝛ in multa aqua oulci ppitmírtà cẽ qnádáterrátalé:nibil m nuscũ aduenerít iteꝝ ad Q enapozabit:ncct eq̃li exñũte ⁊ primo ⁊ multitudie:aut ſi ned5 pii? neqs pofteri?(alfus ifs cé. Siãt c pite mo feítiscratoom:dcáa fitppqo z fii? « tunc ſurſuʒ latá fuerit « nunc patít b. £* $07 qcunqsterrácám ponũt falfedínte im mirtá.lb cenis multoe fapoxce atnntipías vta fluuijs fimuloclatas pp mígtura falfus:iconnenfene autem nó 4 flunoe 7^
fos cffe:qio enim poffibile in magua⸗ n multitudine ag euidẽs ſic faccre n : terre talío. 3n vnoquoq; afít o " 95 js * qiare e(Coioflaníalie ajo, Pene rebat tiífi co ꝙ ſalſuʒ fita fine: ien e tuo venitin locom ín qué oes ſil — d
pc at dinte t fm op"
aliorum ·
Y. iiber
militer 3t ⁊ deriſibile: ⁊ ſi qs dicẽs ſudoꝛeʒ terre elfe mare putat aliꝗd pᷣlanũ dixiſſe:ſiẽ Empedocles.ad poeſim gdem.n.fic dicẽ⸗ foꝛte dixit ſufficiẽter. Metaphoꝛa.n.ẽ poe tíca:ad cognofcédd ãtnãm nó ſufficienter: n€q5.n.fic palã hoc q̃liter ex olcí poculo fal fue fit fado: vtrusafcédente quodã folum puta oulcí(fimo:aur cómírto quodas ficut i bíequepcínerécolant aquía. Aidet᷑ ãt ea décà effe ⁊ círca ſuꝑfluũ in vefica collectá. Eteni illud amarũ « falfus fít potato co qo ín aliméto hũido exñte dulci.Siitaqʒ qué admod(á j p calcé cola£ aq amara fir: « ad^ buc gdé fimulcá vꝛia delata talí q̃dã virtu/ te q̃lis ⁊ videt fübfiftée ín vaſis falfedo: cá fudo: atit cá fegregata er carnibꝰvelut ab^ luente qðtale er cozpozeerefite hũido: palã q c in mari qðex terra cõmixtũ humido cà ſalſedinis:in coꝛpoꝛe quidẽ igit fít tale que alímentibypoftafie pp índigeftioné:ínter raenímfimquem modum eríftit oícendi. £2 mnínoa(it qũo poffibiletanrá gquemul titudinẽ deſiccatã calefactá fcaregarí: fub multíplíces.n.opootet ipfam eflc ptem reli ctam interra.Adhuc ꝑpquid nó:z nüccus €ríccata fuerit terra:ſiue amplíoz:fine mio2 füdat:bumídítae eniʒ (ado: fíunt amara: fiquídem enim tũc ⁊ nunc opoztebat: non videt᷑ autẽ haccidẽs:ſed bütdaquídes exñs exiccat᷑:ſicca dt exiſtẽs nihil patit tale Qũo (gitur poſſibile circa pꝛimã generationẽ:hu mida exñte terra ſudare ericcata:fed magis verífimile:ficutatant ꝗgaã aſſumpta plimo t eleuato hũido pp foléz reliciũ cffe mare: bũidã aſt exñtẽ ſuãare ipoffibilezque qdes litur oícunt ſalſedinis cauſe diffugere vi dent rónem. Hos autẽ dicamꝰ pꝛineipium ſumẽtes idẽ qð ⁊ pꝛiꝰ:qm̃ enim pofitus cft duplicẽ eſſe exhalationẽ:hãc des humidã bác vero ſiccã:palãꝙ hoc putãqũ piicípi eẽtaliũ:⁊ vtíq5 ⁊ oe quo pꝛiꝰ bribítaffe ne^ ceffariá: vtr z mare fp pmaetearádé exñs ꝑtiũ numero:aut ſpẽ z quáritate pmutatie fp ptib?: qu£adimod(i aer « potabilíe ad ⁊ lgníe:(p.r.alíud ⁊ alínd fito: vn6iqSq5: bée adr multitudinis vniuſculuſqʒ bozum manet:ſiẽ q̃fluẽtiũ aquarũ c flãme furus. Botfeſtũ itaqʒ ⁊ hec ⁊ ꝓbabie ꝙ ipole nó Cdd£ e£ oe oib? his rõnẽ:⁊ diffene velocita I t tarditate ꝑmutationis. In oibufqs cov F'übtionem efc z generatíonem boctamen oꝛrdinate accidere omnibueipfie.llpteautcs
Secundus en
fic fe habentibus tentandum reddere cam fam 4 oc ſalſedine. ¶ Monifeſtuʒ ítaqs p multa ſigna ꝙ fít talis (apo: ppcomtnirtio ne tn cozpíb? quádd:erenis g»idigeftiffimá ſalſuz ⁊ amarí:ficut ⁊ painreoírim?, Indi/ geſtiſimũ.· n. ſuꝑfluũ büidialiméti: talia at ois bypoſtaſis:maxie ãtq̃ ín veſica. Signũ aũt qꝛ ſubtiliſſima ẽ:digeſta aũt oĩa cóoftare nata fant. Deide (udo: fp in bie iquíb? idé co:p?cfi ſegregat qð fecit fapozé büc. ili ait ⁊ ínadu(tie: vbi ením vtíqs nó obrinuc rít calidũ:in co»pib? ade fie ( üpfluitae:i adu ſtis aũt cinis pp qð z mare qde exuſta aiũt factũeẽterraqð figdé dicere cft icõueniẽs. Qðtñ extali verum:ficut enim « in dictis fic ⁊ in toto ⁊ ernafcétibugz factis ſʒ nãʒ:
ſꝑopoꝛtet ĩtelligere:ſicut ex ignitis ꝙ relin/ quitur talem eſſeterrã ⁊ ítaqs ⁊ eá q̃ in ari/ da exhalationẽ oẽm:heceniꝭ exbibet multã
bác maltitudíné. Mixta ãt fic diximꝰ exñte vapoꝛoſa exhalatiõe ⁊ ficca cá cõſtiterint in
nubes ⁊ aquã:neceſſariuʒ eft íntercipialids
multitudinẽ ſemper huius virtutis « fimul
deoꝛſum ferrí iterum pluta:⁊ boc ſemper flertᷣm quendaʒ oꝛdinem vt contingit que bicptícipareo:dines. Ande quidem ígitur generatio ſalſi ineſt inaqua dictum eſt. Et p?opter boc auſtrales aque latíozcg z pꝛi mcautommnalíom. Zin(ter enim 4 magnitu dine ⁊ ſpiritu eſtuoſiſſimus eft vétue« flat àlocíe ſiccis « calídíe. £2 are cum pauco
vapoꝛe p:opter qð ⁊ calídue eſt. Sienim
t rion talíe: (ed vnde incipit flare frigidus
nibil mín? pcedée:ppca q» cópzebédit mul
tà epbalaríonem ficcá ex ꝓꝓinquis locis calí due eſt. Goꝛeas ãt veluta frigidis locíg vg^ poꝛoſus ꝑpqð frigidus:eo ãt ꝙ pꝛopellat
ſerenus hic:in oppoſitis autẽ aquoſus.Si
militer autem ⁊ auſter ferennebíe qui cir"
ca libyam.Multum igitur in deoꝛſum lata
aqua confert ꝙ tale:⁊ autumno late aque.
Heceſſe enĩ grauiſſima pꝛia ocferri. £2 na^
re ín quibuſcunqʒ ineſt talis terre mutitu⸗
dotendunt citiſſime deoꝛſuʒ hec. Etcali £2 mare i qus etiã mare pꝛopter hoc eſt:omnia enim (cmp iu
quecunq; ignita fuerint babent potentia Cg liditatem in ipſis.videre antem licet z cal cem ⁊ cínerem c bypoftafim animalium ficcam « bumídam calidiſmmoꝛum fm venirem anímaliu accidit calidimmam effe bypoftafim. Fit igitur fempqs latíoz
extra ꝑp banc cãm eleuat qũt femp aliqua «rz bera
MNaues abeo dé pódcrc (b mergunt i flu uija t nont mari
pareipfiue cũ dulci 7 miro? tanto quanto
« ín pla ſalſa ⁊ lata dulci minoꝛ ppter qo dé cále é vtad o€ dicere.Qð auteʒ fit vapo rane potabile 7 nó in mare concernitur va^ poꝛãs qfi ↄſtiterit iteꝝtẽtãtes dicamꝰ.Pa/ tiũt ẽt ⁊ aĩalia idẽ.eteniĩ vinũ ⁊ oẽs hũoꝛes Qcáqs vapozátceitez i hũidũ cá oftíteriraq fiát. zilic.n.paffióceag funt pp q5dà cómt ytíoné:« q̃lecũqʒ fuerit qð coͤmixtũ talc fac fapoé:fs oc his gdẽ in alijs tꝑibꝰ ↄueniẽtio rib? faciendũ ↄſiderationẽᷣ. Nũc atit tm̃ dici mue ꝙ maris exñs femp alígd ſurſuʒ ducit « fit potabile:⁊ deoꝛſuʒ ipluta ðſcẽdit alið fem̃ nõqð ſurſuʒ ductũ:⁊ ꝑꝑpondus ſubſi det potabili:⁊ pp boc nó deficit:ſiẽ innt] ni ſi locis abuſdã.hocaũt ⁊ in ambobꝰnece ac cidere filr:neqs fp eedẽ ꝑtes ꝑmanẽt:neqʒ
terre neqʒ maris:ſʒ tii tota moles.Eteniʒ beterra ſilłt ops exiſtiare:hoc ꝗdẽ.n.ſurſuʒ venit: h aũt iteꝝ cõdeſcẽdit ⁊ loca ꝑmutant ⁊ q̃ ſuꝑnatãtia ⁊ q̃ deſcẽdẽtia (teg. Qð afit
cft ín comírtionealicui? ſalſuʒ:palã nó ſolũ cx oíctío. €35 figo vas ceret foꝛmans po fuerit in marc circũligãs os talé: vt nõ p rí^ máalíquáitret mare:qð.n.ĩgredit᷑ p paríc
tee cereoo fít potabílíe aq:qfi.mn.p liga terre
qð tcrreftre ſecernit facice ſalſedinem pp cõmixtionẽ:h.n.cã ⁊ grauedínío: plue enís
trabi (alfa qs potabil ⁊ groſſitiei:etenĩ groſ fitíca differt in tm̃ vt naues ab eodẽ podere reꝝ ín fluuijs ꝗdẽ ferc ſubmergant:in mari atít mediocriter hẽant nauígabílr. pp qo qdé aliqui ín fluuijs onerãtiũ pp bácignoi3 tíam dãnificati (ant. (L Argumẽtũ aũt mix tí gp groſſioꝛ eft moles:ſi.n.aliꝗs aquã ſalſã fecerít valde miſcens fal ſupernatat oua ⁊ fi ſint plena;plene.n.ficut latá fit tãtã babet co»pulentá multitudinẽ mare:ideʒ aũt hec operant ⁊ circa ſalſituras. Siaũt cft ſicut fabuiant᷑ qaã in paleſtinatale ftagnus in qð ſi quis immiſerit colligatũ hoĩeʒ:aut ſubiu gale ſupernatare ⁊ nó ſubmergi (aquas te ftímontti vtíqs erítalíquod oíctíe. Dicunt autẽ ama» ficcé ftagná « falfum; vt bi nul lus piſcis innaſcat. Aeſtimenta autem ab; nergi quis bumectáe ꝑmouerit.Sũt att ⁊ omníatalía ſigna dictoꝝ ꝙ ſalſedinẽ facit coꝛpus aliqð ⁊ terre(treeft qð inexiſtit. Su cabonia.n.fone quides eſt aque late:effluit aũt hic in fluuiũ ppe dulcẽ quidem:piſces aũt nõ habẽtẽ:elegerũt.n.vt q fibi fabulam tur poteſtate data ab Eracleo quádo venit
ab erethria ducens boues ſales pꝛo piſcibꝰ qui fiunt ipſis ex fonte.Huis.n.aque deco⸗ quéteealíqua ꝑtẽ ponũt ⁊ fit frigida cũeua poꝛauerit humidũ cfi calído ſales nó groſſi cõpacti:ſʒ laxi ⁊ ſubtiles:ſicut nix · ſunt autẽ virtute debilioꝛes alijs ⁊ plures oclectàt ib' lecti ⁊ coloꝛe nó fitralbí:tale autẽ alteꝝ fit ⁊ ín ombꝛicis.Eſt eniʒ ꝗdã locus in quo na^ ſcuntur calami fcyrpue oc his cõburunt ⁊ cinerẽ emittentes decoquunt in aquã:cũ aũt dimiſerint ꝑtẽ aque bec infrigidata (alii; fit multitudo. Quecunq; autẽ funt falfa rheumata fluuioꝛum:aut fontius plurima calída aliqñ opoꝛtet putare. Deinde pꝛinci⸗ pius quidẽ extingui ignis:per quá aũt petie trantterráadbuc manere exiſtẽtẽ:velut cal^ cem ⁊ cinerẽ:ſunt aũt in multis locis ⁊ fon teo ⁊ rbenmata fluuioꝝ omnimodos habẽ tía ſapores:quoꝝ omnium cám ponenduʒ ín exiſtentẽ:aut quc infit virtutẽ ignis:exufta.n.terraf5 magis ⁊ minus omnimodas accipit foꝛmas ⁊ coloꝛuʒ ⁊ ſapoꝝ.Stipte/ rie enim ⁊ calcis ⁊ alioꝛuʒ taliũ fit plena vir tutibus per que penetrãtes aque dulces exi ſtentes permutant: be quidẽ acetoſe fiũt: qucimadmodus quc ín ſicana ſicilie:ibieniʒ oralmegifitz vtuntur ficutaceto ad quedã edulioꝛum ſuoꝛum.Eſt autem ⁊ círca lyn⸗ gon fons quídes aque acetoſe:circa fcytbía autcm amarus:quod autez deſluit ab ipſo fluuium:in quem ingreditur facit amarum totum.Differentie autem hoꝛum inde ma nifeſte quales ſapoꝛes ex quibus fiunt com mixtionibus:dictum antes ocípfie ſeoꝛſuz in alijs.De aqua quidem igitur ⁊ mari pꝛo pter quas cauſas ⁊ fcmpercontínue ſunt⸗ quomodo permutantur:⁊ quenatura ipſo
x di ale
rum:adbuc autem quafcanqs paífioncef5
Part 96
naturam ípfioaccídit faccre aut pati:dictuz
eſt nobis fere oc plurimis. Tl boc ſmone inueſtigat oe mari qd et b odi] 02:635 falfedis bui'iocclaracg AM * ni ſᷣz fpés gnabile « coꝛruptibile f5 - i Lad Vid | tépoftea atit iueftígat e yétís tD€ P? ; busbitabilib^terre:q ſunt:⁊ o€ terrm. d tu: oc tonitruis « fulgurib? z fülmie:zodt s Md iftoz:duís fpfe pficitPrmoné oe bís trlb 4 2 ho mis in B &móc.( Etoicam? c» máifeli P to rceft elntü ad. Nã qꝛ necius cft vt fit. pu dut; rii toti c aliqó ad qó vadüt fcu pec! ^5. rod Et nosnó iuenim? aliqó toti 31345 eei. r oig ptce ci? nifi mare fol. rit gipm en crabüt feu flumina £m ꝙ ipm eft elntũ de necitate em
ie (onnib
Y. iber
fluũt ab ipſo mediatib? co:pib? ceteftib^fe plugs zad ipm redeüt.([ £r ipm eft £m oifponé d nó ob minait neqʒ augiccat:« fi cet fic or ꝙ flumia funt agentla bui? fequeret oe neceffitate ynü ouoz:aut qp oriantur ad fup oib? ptíb? terre:vel ocfinerct flu xus flumini p edlitate oziginis eoꝝ cũ age maris.
Et € per vitã meã fequeret vltra boc pfundatio Ii3io? oibus ptíb? terre:t5 D totum eft 32tum effe c »tum illis d oicta (ant. Nã oifpó in filitudineadue nets ei ad illud qo rcfoluit ex ipfo imaginat ficut dicit Aꝓ. ficut diſpoſitio T additeparus femp ín vafe amplo:⁊ caliditas cü B diminuit ipfam zrefoL, uit ipfam. 3mpole cft 3 apparere augmétationes oc aq que eft in vafe pp tll qð addit cioe ad. £t fitis eit diſpõ in maríq: fluunt in ipfo flumina « fol fac aſcẽdere ex ipfo.(| £t qꝛ ip eft elntus vi qv fit eter num fm fpem gnábile « cozruptibile fm ptes £5 qp declaratũ eft oc oífpóne clntoz..Cám aüt buíug pfi ciemus qñ cóplebim? oare cám falfedinis eP Et dicamꝰ o falfedo oc neceffitate cft acciis qó accidit
ei nõ Pm ꝙ elntü.Tlam ipfus cft fapozitü:fapo2 aüt
í lenit coꝛpoꝛi mixto feu cóplexionato fm qp cõplo⸗
natũ:ſicut dicet᷑ poſtea.¶ Signũ ãt bui? eft ꝙ aſcẽ/ ſio reddit ipſuʒ delectabile.Et iõ pluie d fiunt Pm plurimi ex vapoe afcédéte a marí fütoclectabiles
, feudfi ſapoꝛite. 5 ignit €t bui"eft q» cũ fit cospus
fperícü cx cerano folidii 4 ponit (n mart aggregat in ipfo aq velectabilís:z [5 toti fignificat q» falfedo accidit ei pp mixtioné:z cü D fit (ta oicam"q» vídc£ Qp càin efie falfedinis abfolute eft adinixtio paiscó» ſte in bumiditate.] Ztboc imaginatur Pm mo: dos.Quidã €oz elt vt fit (lla ps coopta humiditate ólectabilí.Et cii agít caliditas i illo admixto ⁊ refol, nit humiditatẽ. Nã ipfa eft facílíozis ſeu velociozis refolutióis remanet illa ps cóbufta falía:ficut oífpó illíusqó aduenit in coꝛꝑibꝰ aialíü ex cíbo t ad:« po» ftca egrediunt fupfluitates cy ípo ficut fupfluitas q eft ín veſica:⁊ b qe mẽbꝛa nutriumt pte velectabilt fca fapozíta ——— atit eft vt fitbec ps ama fa rcs admixta a pn^oifponis in büiditate fapozita: afit ſaluz Et hec paamara pole eft vt fit terra:ficut yrin ags fluétib? fup terrà cóbuftá dfi alías ſulfu/ tea icineratã:⁊ P5 q» apparet ét ín aqs colatis ín cíne re· ¶ Et aliqñ eft vapoz fumofus feu exbalatio fu mofa:fícappet ín plunge d fiunt ín pᷣncipio byemis Teu in autumno. Nã fentim? illas ads oeclinare ad falfediné aliquã:⁊ maric ĩ annis fíccis.£t £5 qᷓlibet fpém huiꝰimaginatiõ is ĩueniunt boies imaginãtes cám ſalſedinis marís.([ Nos aũt debemꝰ iueftíga: re de h. Et dicamꝰ gp vt fit cá in ſalſedine eí? B.f. q2 fol refoluit ꝑtẽ fapozità Alli? íta vt remaneat illa pe terreftrís admixta ci büiditate mirtiois ex d ſegt ifte ſapor p vitã meã eſt ipolenà tamũ qᷓ;tũ refolüit foley ipfo redit ad ips.Etió magi⸗ yf putarcoe fole & ipfe eft ↄſeruãs D nó efficiés. Et fi eet fol efficiena falícdinis augmẽtaret᷑ feu oominaret B cx actione elita códéfarct feu eyiccaret tnos ocbemus eftigare i dãdo aliã cám oc h:⁊ nõ remáfitnifi vt
t adimixtio cy pte terreſtricũ cóbufta velut exbala to fumofa aut ambo, Et nicam? gp» vr vr fit cá maio ftn falfedine maris exbalatio fumofa cóbufta. Tlà Alſedoqꝛ eit accũs qà accidit ob? marib? maría it füb maiori peri terrcops vtfit B acciís qà acci 5o. Cia ey pte terre cõe oĩbꝰ ptib? terre:z illó qo vr €0ib" pub? terre efta(céfto bui"cybalatió(g furta
Pꝛimus — fe ex ob^ ptib? ci? pp igreſſuz actioníe corpoꝝ cele; ſtiũ in ca:fic oeclaratü cít.cadmífcet i ad ica vtfit €x D talís ſapoꝛ:qꝛ pbibet ipasafcédere fup. Cóbu ftio aũt d accidit terre ita ꝙ icinerat accidit D ín ꝗ⸗ buíd3 ptib?nà ín oib^nó in tota terra.ccü Brno ac adit in qbuídá ptibꝰ i qb?nó eſt aq:a foꝛtioꝛi nó os D accidere in qhuſaã ptib?ei? cooptís aq. (J- £t no eft ipole apud me vt accidat D i abuſdã ptib? coop; t193q:f5 fm paucũ:⁊ yr vt fit oíípó fcu cá in augmẽ tattoe ſalſedinis ín quodã marí magis q: in alio p20
pingtas ptie terre cóbufte« diſpõ feu pieparatio vt
generct cx ipfa ílla exbalatio fumofa magie:aut füt affocíate oue cãe fil:fícut o oe mari fetido:o6 cft in pbilitea. là illó mare ipole vítiere ico aliqó aiat pp foxtítudínéamaritudinis inéte in (po.c ét purat qb mare cũ aduenit ín ipfo alíqoaial aroffum nó oelcedit in eo pp multítudiné admixtíó(s ꝑtiũ ter, reltríi cti ags ci^ Signũ atit q» ptes cobufte q̃ alie faciüt aquá maris funt aeree fea exbalatióes vtplu⸗ rimi nó terreftres eft claritas intiéta ín ptibus ci^, Tlam partes terreftresturbídát oe neceffitate.
¶ Circa z" libzü metbaurog vbi loquif oe marí in
re:ſed mare qð vocaf ↄtinens qà eft marimü eor ⁊
maio2is pfunditatís t remotioꝛis oib?alys.3nqt.c
ex boc mari eft pn^ oius flumini « maríü.fluminit aut ppbumidítaté afcédété ab ipſomarium aũt qꝛ ipfum monet a medío eiꝰ ad omnia maria: omnia
ta in aqua quafí motus venti: ille motus vocatur apad arabes mot? extéfionis (cu oilatatiois.maría autem que fünt in feriora diſpoſitio in ípfis cft con; traromodo.f.g» fique mouétur a mari ínferiozi ad ipfum per afcenfionem ppter ventum generatus ín
ipfoa caliditate lunc. 3pfum aũt mouetur a mart ín fertozi naturaliter curn oefimt feu cum quieícit ma; re inferíus ab ifto motu. Dec fünt verba £ó men.in
dicta expofitione.(T Caufa autes ín B o» queda Dal £neé cá ꝙ
tes terre für mare poft fuerint ſicce feupoftás fuit: v
xi «ft terra
terra;zterrapofta fuerit mare cóplebímus nos bic €rit marc cce
fermonem oc ea:t dicamus ꝙ neceffarium cft oíce; re ꝙ bicfüt loca q facta fuerũt arida ſeu terra poft fuerunt marc: marc poſtqᷓ; fuit terra. "lam occla; ratum eft cozruptio elementoꝛum ſᷣʒ partes: ꝙ im
poffibile eft vt fit in ets pars nó cozruptibilis.(| Et
ctiam videtur boc per fenfum ex eis que ínuentun:
tur ín pfündo terre cx fquámis pifcius «oc alys re, bug que non inueniunt nifi-in marí:fícut oicit 27.
ꝙ boc multotiensinueniturín terraegypn. (T &cd-
caufa propter quam non narratur tempus in quo fi, unt tales innouationes ita vt perueniat ad nos. Eft ficut dixit Ariſtoteles longitudo tempoaum:2 Qta leo innouationes non apparent nifi in multis mlip⸗ annoꝛuz. ¶ Et accidit ppter boc vt varicntur ideo: mata ⁊ fcripture:z perdütur feu coꝛrumputu⸗ illad feriptafütbe D:aut remanét 1 n6 tuenit alios (cies legcre illã ſcripturã: vt fcriptare d ĩueniunt nüc in
locis ruinoſis egppti- (T Et ét pole ẽ vt faerínt noz
tui ftatim oẽs hoĩes g viderüt B;ant illi gb? ꝑuenit
contratn ali^ :qb?prib?4 in dluer ſis tem⸗ Ppoꝛibus.
— —
— —
— — RE" e — — —
— — —
— —
eet —
— — —
— — |
— — — —
talis innouatío.£t D vel pp diluuia q̃ fiũt in mũdo
aut pp bella ⁊ peſtilẽtias ⁊ vlrab extriſecis. ¶ Cus aüt D fítita ⁊ declaratũ ẽ cé huiꝰ:dicamꝰ nos ꝙ cãe
ppinque vt fint q̃dã ꝑtes terre arideꝑoſtqᷓ; fuerũt
mare:⁊ marc poſtq; fuit terra funt gnones fluminũ
⁊ fontiũ. Nã cũ facta fuerit hũida⁊ irrozata alid pe
terre fiunt in ipſa flumia «eypádunt ad loca illius terrcuta vt.coopiát ad illã pte «fit. mare:⁊ eõꝛio.i. ꝙ cii. exiccat vna pe eiccant flumia « fontesq ſũt i ea. Et exiccant pp boc maría ad d vadüt illa fluv
mia ⁊ fontes de neceffitate.z no eft ipole vt fít cà in aliqb^in hᷣ:niſi q: maria exiccãtur p D qð vadit ad ípa cx flumibꝰ.Et facta ẽ terra ex pte ek d. pcedunt ad ipfa illa flumina: augmétat mare exalia pte:fi cut videm^fier(i magnis fſuminibꝰ.ſ.ꝙ ípía mutãt Ca remota. Vias fuas:becfüt cae ppind huiꝰ.¶ Cãe aut remote fut mot? folis in (uo circulo obliquo ⁊ mot^aliarum
ſtellax. nã ficut bec funt các vltime i termio olus ge
nerationii « coꝛruptionũ.Nã vt diximꝰcã in. coꝛru/
ptióe multoz enti eft pp remotíoné coz. £t ppin
qtas eoꝝ eft cá ín augmẽtatiõe feu gnátione eoꝝ:ita
£4 ppiad.
eft oifpofítío in coꝛruptione ptüi cerre « marii « (n .
jn citet gnóne cog. (|; £t fíentiuenit i oib? gnãbilibꝰ aliqð b? (nent tpsi quo funt aliqð it quo cozrüpunt pp mutatio
pícct? t ocfe — 07 e IT. cue.didc,;, decae gnatiue caugmetattue ⁊ e tps ſenectutis:ita
ocgnoucnc. inuenit ralis diſpõ in ptibus terre ⁊ maris. Et iõ vt 57.3.0211. inquit. Ziz.terraegyptinic ꝓcedit ad cozruptione. c0, 45 ^fpía.n.fuicmare;fícut narraut t fomer? zaly:cpo fea arida feu terra:t ipfanüc pceditad ficcitatem conec co:vüpet. £t (ó nó ocfcedüt in ea pluuie:fcd
- *
boiceilli? viuũt a nilo:q ibidẽ augmétat :fcu eftt peítas oeclaratü eftoe mari quid fít que eft caufa falfedinie eius:⁊ declaratũ eft cum boc caufa in boc ꝙ quedam maría fiunt terre:z quedam terre fiunt maria:loquamur nunc de ventis. -pedme. CDe ventis. Cap· II. mm, peecmunce Uc (pititibrie atit Dicam? ſumẽ⸗ | tes pꝛincipiũ qð ocu eft nobía AVI (am pꝛiꝰ:ſunt enis oue ſpẽs ex/ f T39 MI balatióte vr diximꝰ: b ade püt^ e tA ida:bec aũt ficca: vocat afit bec acsẽ vapo::bec aũt bʒ totũ ade | inomiata:co aũt qp in pre neceffe vtẽtes vlr Sind. .. gppellareipfas vclut Furius. ¶ Eſt abt nec humidũ finc ſicco:nec ficcá (ine bumíido:fs oia bec dñr ſᷣmexceſſuʒ.Lato itaq; fole cír culo ⁊ cũ qdé appzopinquerit caliditate ele uáteburmidf:lógiua aüt facro pp infrigida tionẽ ofi(tente ítey furfam oucto vapozetn aqua ꝑp qð hyeme magis fiũt ag nocte asp diẽ:ſʒ nó vi qꝛ latẽt nocturne magie d$ diur tic. Seſcendens itaq; ad diſtribuit᷑ ois ĩ ter rã:exiſtit aũt interra multue ignis v multa Caliditaet fol nó ſoluʒ ſuꝑnatãs terre bt dũ trabit:ſʒ ⁊ terr ípas ocficcat calefacice. (L.Exbalatioe aũt ficut ocm eft buplici exñ te:bac ãt vapoꝛoſa:hac aũt fumoſa:ambas neceſſariũ fíert.tbay ar d qdébumidi plu ré bfje multitudinẽ erbalatio pzicipi& plué
Kxbalitióis ' buc ſũt (pé9.
Que fitcau^ a mãlio.
tis aque eft:ficut dictũ eft pꝛius. Sicca atit ſpirituũ pꝛicipiũ ⁊ nã oimm:boc atit ꝙ iſto
modo neceſſariũ ẽ accidere ⁊ er ipfis oꝑibꝰ
palã. Etenim exhalationẽ differre neceſſa
riuʒ ⁊ ſolẽ ⁊ ea quc in terra caliditatem boc facere nõ ſolũ poſſibile:ſʒ ⁊ neceſſariuʒ eſt. ¶ Qm̃ aũt vtríufqs ſpẽs mãifeſtũ gp offe rũt ⁊ nõ eadeʒ éq vẽti nã ⁊ q̃ plute aq:ſicut qdó aiunt.Eũdẽ.n.aerẽ motũ qdé ventum eſſe: ↄoſiſtẽtẽ aũt iteꝝ aquã.aer qdẽ igit᷑ ficut inf&monib? afi Doirím? fit ex his. vapoꝛ qui dé frigidũ ⁊ hũidũ bñ terminabile.hoc ꝗdẽ enís et huidũ:q ait aque eſt frigiduʒ ꝓpꝛia n3:ficirag nó calefacta:fumus aũt calidus 4 ficcue:qic quẽadmodũ ex ſymbolis ↄſi ftit q ſurſuʒ aer hũidus ⁊ calídue . Eteniʒ incóneniée fiquí círca ſingulos circũfuſus
acr iſte ficmotue ſpiritus ⁊ vndecũqʒ crt
terit motꝰ vent? erit. Sed nó ficut fluuios exiſtimamꝰnõ q̃litercũq; eſſe aque fluentis.
Neq; fi habeat multitudinẽ:ſʒ ops fontale
eẽqð fuit:ſic.n.⁊ oc ventis bs. zIoucbif. eni vtíqs magna multitudoaeris ab aliquo magno caſu nõ hñs pꝛincipiũ tieqs fontes. (C Atteſtant᷑ autẽ que fiunt cr eis:qꝛ.n.con tinue qdẽ magls afic ⁊ minus ⁊ maío24 mi tiozfiterbalatio femp nubce finnt ⁊ ſpiritꝰ fmtpe vnáqoqs vr nara ſunt.Quia aũt ali» qfi qdé vaporofafit multiplicatioꝛaliqũ afit ficca ⁊ fumoſa:qñqʒ qdé pluuioſa anni flũt ⁊ büiiditafiqs aür vétofi ⁊ ficcízalíqfi qdes igit accidit 7 ficcitatee ⁊ imbꝛes miltoecé fimul: farmulr ↄtinuã faut reglonẽ. 1l quádo aũt fim ptee. Sepe ent que in circi tu regio accepit tẽpoꝛaneos ibzce 7 mltos. ín alicn ꝑte huis ſiccitas eſt. Aliquando ot contrarium ea que in circuitu oium:aut Ime diocriter vtente aqs:aut « magis ficca yn⸗
alíjpedquecopíofas accipit multitudincs⸗· ⸗
scaufa aũt qꝛ vr fs plurima qãẽ eõdẽ pafllo nc; ad plurima pertingere verifimileregio uem q ſimiliter ponuntad folem que ppe nifialiqd oifferée babeat pzopzi(t. £2 uin : toalíquádo fm bac qdé parté ficcacrbod tío facta cft atmplioz:fit alíá atit Vapoz0He Ziliquádo afit ↄtrariũ:⁊ ipfine ant - T q: vtraqs tráfcédít ín habite regfófe CF sn donẽ puta ficca qdéfm paoptld IC6lo e fluit.Que aũt bumidaad — iva quéremotoylocoy ppulfacfta rp 2 cari Zilíquádo qdcautéboc qd I9 rene) autẽ idc fccit ⁊ accidit boc — "e
Sip y^
8 vento
Liber boꝛe aialítis fi ſupioꝛ vẽter ſiccus fticrit: ife rioꝛ atit Zꝛio contraríc diſponat᷑: B ficco. erre humidũ eé ſuꝑioꝛẽ « fridũ.Sic « cir ca locaantíparíftafis patí « putari erbala tiões. ¶ Zidbuc àt poſt ĩbꝛes vẽtꝰ vt 65 mul ta fit ín illie locíef5 q̃ ↄtigerit fuiſſe ĩbꝛes ⁊ ſpũs ceſſantaq̃ fcã. Poc.n.nece accidẽ pp dcã pilcipia. X d.n. plucrit tra oeficcata ab €oq9 ínipfocalído abcoqóoefaperba: lat:bafit erat vẽticoꝛpꝰ. Etcũ taliefegrega tlo fucit ⁊ vétiobtineótceffantibufqs fcgre gat calim fp « furfus fer£inf — locũ cõ ſtat — * ifrigidatꝰ ⁊ fit aq̃. Etcũ in idẽ cõ pellant nubes:⁊ ↄcircũſteterit ad ípae fri giditas aq ⁊ ifridat ſiceã fir exhalatiõem. Ceſſare igit faciũt facte aq vẽtos:⁊ ceſſan tibꝰipſe fiũt ꝑꝑ bae cãs. Adhuc fiẽdi ma xime ſpũs ab vꝛſa ⁊ meridie cades cà plimí enĩ boꝛee ⁊ auſtri fitit vétoz. $oL.n.fola pᷣ loca nõ (üparedít:G adbuc ⁊ ab hisſ uꝑoc raſus aũt:⁊ ſuꝑoꝛiẽtes fp fertur:pp qðnu bes aſiſtũt in lateralibꝰ:⁊ fit accedete gdes crbalatio hũidi:abſcedẽte aütad Zꝛiũ locuʒ aq̃ ⁊ imbꝛes.ꝑpꝑ latíoné qdé (gi q̃ ad tropi C08: atropicie eſtas fit hyems:⁊ clena£ ſurſuʒ ad « fít iterũ £210 ác plima ocícédit aq̃ ꝗdeʒ in bíe locíe ín qb? otif ⁊ a qb?:bec güt ſunt q̃ ad arctũ z meridiẽ. Abi dt plima aquá tra ſuſcipit bíc plimaʒ nccíus fieri ex balationc. Sli mó vtcr viridibue lignis fti ttti. &rbalatio aũt bec vé?eft:rónabilr vtiqabicfictplimí: poictpalitfimi ptius. Vo cant autẽ qdemabarcto bozec.£? uí afit a meridie auſtri. ¶ Latlo aũt ipfo obliq̃ cft circaterrã.n.flant ín rectũ fca exhalatiõe:qꝛ oig incircuitu acr ↄſeꝗt᷑ lationcsad incepit mouert: ppqð ⁊ dubitabit vti aliquis vñ pꝛicipium ſpũuʒ € vtꝝ oe füpzazant deſub tus.Motꝰꝗdeʒ.n.deſupꝑeſt z otíngit ante flarc. In aere aũt euidẽs fueru hubes ant ligo:ſigt.n.mota ſpũs pzictpius afi máife (tc venire vẽiũtãqᷓ; deſup ipfio pfirib? pꝛici biũ. Qm̃ att eſtvẽtꝰmultitudo gd ficcecr terra exhalationis rota circa terrá: palá q mnor?qdé pꝛicipium deſup:mãe aũt gnõnis deſubiꝰq̃ ꝗdẽ.n.tẽderit qð aſcẽdit inde cà. Latio.n.eoꝝ q̃ logius aterra ducunt: « fit
delubtus gãẽ in reciũ ſurſuʒ ferta occátü
Griftéo ppc ſuũ pꝛicipiuʒ valet ma ppe: Slionte air pzicipifi palã perterra et £29 Crbalatíonib?ouctíctib?Ps modicũ: fic
uuloꝝ principia fiunt erancteterra palas
Sccundus * t in operibꝰ. Vñ aũt ſingulariter flant mini Ii oce ſũt:ꝓcedẽtes aũt ⁊ lóge validi flant.
Adbuc aũt 7 q circa arctũ in pyeme trágl^
la ⁊ fincflatu£m ipᷣm locũ $35 6m modici
vlteri?flane ⁊ latéecr pcedcetá fp firing
ſignis. CQue adem cit ventíná ⁊ qüofar, Zidbuc afit oe ficcitate oc ib»ofitate z pp qua cam ceffant « fluũt poſt ibꝛes:⁊ pp ad bozce: notiplimi vento font dem̃ €: ad^ buc aũt 7 oclatióe ipfox. €Xol at « ceflare
facit cómouct fpe:oebilíe cni 7 paucae
exñtes crbalatióce cpterminat aplíozi calo:
q9 in exhalatõe minꝰexñs ⁊ oifgregat. Zid/ bucauté ipfamterrá pꝛeuenit eticcãs ategs fcà fuerit fi multa cógregatio:fic fiin mot
tũ igneʒ incíderit modicus exuſtibile pᷣuenit
ſepe añqᷓ; fumũ faciat exuſtũ. Pꝛopter has ꝗdẽ igit cãs ceſſare facit vẽtos « a pꝛicipio qd€ ꝓhibet ↄſumptionẽ qdẽ ceſſare faciée: celeritate aũt ſiccitatis fieri ꝓpibẽs:ꝑꝑ qð ⁊ circa oꝛionis oꝛtũ maxime fit tranqitas:⁊ vſq; adetheſios ⁊ pdomos. lr aũt fiunt trãquillitates ꝑꝑ duas cãs:aut.n.ꝑpfrigus extincta exbalatioe:velut cá fucrit gelu foꝛ/ te:aut magefacta a ſuffocatiõe.plurime aũt c itermedijstẽpoꝛibꝰ:aut co ꝙ nõdũ fcá üt erbalatío:aut co ꝙ iã pꝛeterijt exhalatio: ⁊ alia nõdum aduenerit. gndifcrerue auté v difficilis oꝛion eẽ videt vt occübéo ⁊ ozíco: qii permutatíonetépozie accidit occafu 1 oxtue eftatc aut b yere; c pptermagnitu dinẽ aſtri dierũ fítpluralitae:permutatióce ait oĩuʒ turbatione plene pp idetermiationem funt. Echeſie afi flant poſt verſiones canis ortuz:⁊ neq; tunc qñ maxime ꝓpe fuerit ſol:neq; qfi longe ⁊ diebus qdé flant noctibꝰautẽ ceſſant.Cã auteʒ qꝛ pꝛope qdé exiſtens pꝛeuenit exiccãs anteqᷓ; fiat expola tio.Cũ atit abſceſſerit modicuʒ:medloctis ia fit exhalatio ⁊ caliditas vr cógelate aque liqueſcat ⁊ terra exiccata ⁊ ꝓpꝛa caliditate t abcaquefolíe quaſi turgeſcat ⁊ crbalet, Nocte aũt deficiũt:qꝛ cõgelate liqueſcẽtes deficiũt pp frigiditatẽ noctiuʒ. Exhalat aũt neq; cogclatüneqs nihil hñs ſiccũ:ſʒ cá ba^ beat ficca humiditatẽ hᷣcalefactuʒ exhalat. ¶ Dubitãt aũt qdà pp ad boꝛee fíunt cóci^ nuc;quoevocamueccbefias poſt eſtiuales tropicos:noti autẽ fic nó fiunt poft byetna les Habet aũt nó írrónabilr: finnt ením vo cati leuconoti oppofito tpe:nó fic auté fiüt continui ppter qð latétee faciũt inquirere. Lómé, aaa
llr.vt rare» facta et iare» facta,
fübarcto flat:que plena aq̃ ⁊ niue funt mul ta:quibus liquefactis a ſole poſt eſtiuales euerſiones magis ds in ipſis flant echeſie: ſic enim ⁊ ex ſuffocatione fiunt nõ quando maxime appzopínqucritad arctum:ſed cũ calefecerit amplioꝛi tépoze adbuc aũt pꝛo/ pc. Similiter autem ⁊ poft hyemales ver^ ſiones flant ornichie. Etenim bí echeſie ſũt debiles:minoꝛes autem ⁊ tardioꝛes eche/ ſijs flant. Septuageſimo enim die incipiũt flare pꝛopter longe exiſtenteʒ ſolem inuale ſcere minus. Non cõtinui autẽ fimilr flant quía b? quidem ín ſuperficie ⁊ debilia quã/ doqs fegregant.IDec autem magis conge⸗ lataamplíozi indigẽtcaliditate:pꝛopter qo interpollantceifti (lant donec füberfionib?
Metheororum scaufa autem qꝛ boꝛeas quideʒ a locis que
iterum eſtiualibꝰ Aauerint ecbefie: quonia vult qᷓ;maxime continue buc femper flare ventus.Auſter auté ab eftíua verſione flat ⁊ nonabaltera v2fa. (7 Duabus eniz crifté tibue occífioibue poflibilie babitarí regio" nib?:bacquídem ad ſuperioꝛem polus quí fim nos:hac auteʒ adalterum « ad meridie ⁊ vtraqs críftente: veluctympano. 2L alcm enim figuram terre excidunt que ex centro ipſius ducte ⁊ faciũt duos conos: bunc q^ dcm habẽtem baſem tropicũ:hunc femper manifeſtum:verticẽ autem in medioterre: codcm autem modo ad inferioꝛẽ polus ali) ouo coníterre exciſiones faciunt.He antes babitari fole poſſibile z neqs vltra verfio nco:vmbzaením non vríqs eſſet ad arctus: nunc auteʒ ibabítabilía funt pꝛiꝰloca antc
Polus arcticus
Circulus femp apparce.
3 ;
"ünt»30 12d15J etn
6t3yb4tJut enjociL
De partibue terre pabui:. bilibus,
X. iber
G5 fübdcficiat aut ꝑpmutet᷑ vmbꝛa ad meri⸗ dícs:queqs füb vzía a frigoꝛe inbabitabilia. Fert aũt ⁊ cozonafm bunc modus: vídct eni ſuꝑcaput fcã nobis cá fuerit £5 meridia nuz:ꝑpꝑ qð ⁊ ridiculoſe ſcribũt nũc ꝑniodus terre.Deſcribũt eni circularẽ habitatã:hoc eit eſt impole ⁊ ſñᷣmappareẽtiã ⁊ ſᷣm rõneʒ. Ratio.n.oſtẽdit ꝙ ad latitudinẽ qũẽ deter minata eſt:circulo atit copulari cõtingit pp temperãtiã:nõ aũt excedunt eſtus ⁊ frigus ßm longitudinẽ:ſed ad latitudinẽ:q̃re fi nó alicubi ꝓhibet maris multitudototũ cft per ambulabile.Et ſᷣm apꝑentiã círca nauiga/ tiones ⁊ itinera:multũ.n.longitudo differt a latitudine.Quod eniʒ aberacleíe colũnis vſqʒ adidícus:co ꝙ ethiopia ad meotidem ad extrema ſcythie loca plus qᷓ;quinqʒ; ad tria ñᷣm magnitudinẽ eſt:ſiꝗs nauigationes röõcinet᷑: ⁊ vías vt cõtingit acciꝑe taliũ certi/ tudines:⁊ qdẽ ad latitudinẽ vſqʒ ad ĩhabi/ tabilia ſcimus habitatã:hic qdem.n.pp frí^ gus nõiam habitãt:hic aũt pp etum. Que afit ĩdicuʒ ⁊ colũnas eracleae pp mare non vident copulariꝑcõtinuã cé oem babítabí lem. Qm̃ aũt fitr bienecelocum quédá ad alterũ polá:ficut quẽ nos babítam?ad cfi q ſuꝑnos:palã q»ppo:ttonabilr bébunt alia ép ⁊ vétoz erfitia:qre quẽadmodũ bíc bo^ recae eſt:⁊ íllíe abílla que ibí vꝛſa alíqe vet tue ſit exñs qs níbil pole ptíngere buc; qui neq; boꝛeas idẽ in cam que bic habitationẽ oium eft. (teni vclut apogeyos ſpus bo/ realis donec boꝛeas iſte ín eam q bic babita tionem flet:ſʒ q? babítatío fta pofita.eft ad arctũ plimi boꝛee flant:tfi aüt 7 (ftíc ocfícit
⁊ nõ pót lóge puenírezqi círca id qð extra
libyã mareauſtrale quẽadmodũ hic boꝛee 4 auſtriflant:ſic ibieuri ⁊ zephyri ſuccedẽ tes ↄtinut ſempflant. 9 6 qdétgr auſter nócft abalteropolo flans vẽtus palas:qtfi atit neq; ille neq; quí ab byemalí verfiotic:
opoꝛtebit enĩ vtiq; aliũ ab eftíüalícó 3ofio^-
ne:fic.ti, ppoationabile aſſignabit. Nũc atit
nõeſt:vnus ctii folus videt d'aneeríndelo^-
cis:q̃re nece eſt eus qaberufto loco flanteʒ ventũ eẽ auſtrũ:ille aũt locus pp ſolis vici
natiã neqs hʒ aquas neq; paſcua:q̃pꝑ lique
factionẽ faciũt ccbefioe:6 q» multo maioꝛ eſt locus ille ⁊ expãſus maioꝛ ⁊ amplioꝛ ⁊ magis verax vẽtus eſt auſter boꝛea:⁊ pꝑtin/ Sit magis buc qᷓ; iſte illuc. Quegãẽ igit cá
9 Cft ventoꝝ:⁊ qtio fc hñt adinuicem oi^
Secundus 4te
ctuʒ eft. (T soc poncafitípfog « qui otrarij
qb? 7 quoe fil flare cótíngít de nó:adbuc alit 7 quí z quot exiſtunt entes:⁊ adbuc oc alije paſſionibꝰquecũq; contingit oícta eft ín pbleumatib?ptíclarib?nüc oícam?.£2 ps aũt oc poncfil ronce cx ocícríptióe confide rare. Deſcribit᷑ qdéígitvt magie ifinuabilr hẽat ꝗ ozísontíecírculuepp q9 « rotũdus. £2 psaft itelligere tpfi? alterà oecífioné d a nobia babítat:erít.n. 'íllá diuidere codem. mõ. Supponat ét primo qdes 5:ia P5 loci cffc plĩmũ oiftátía Pm loců:ſicut 65 fpés ?v ría plimũ oíftátía Pm ſpẽʒ. Plurimũ.n.di ſtãt ſpᷣm locũ pofita adiuícé Pm oíamctrus- Sit igit in quo.a.occídés equoctíalio:5:ie aüt huc ĩ quo b.oꝛiẽs eꝗnoctial:alia aũt oía metros hãc ad rectã ĩcidẽs:⁊ d ín quo i.ſit vꝛſa.Huic aũt ↄꝛiũ cr oppofito qv ín quo t. merídíce. Qð auté in quo ʒ.oꝛiẽs eſtiualis. Qðaũt in quoe.occidẽs eſtiualis.Qð aũt in quo d.oꝛiẽs hyemalis.Qð aſt ĩ quo g. occidẽs byemalío.a.5.afit ducant diametri ad g. add.⁊ ade.Qm̃ igit plimũ diſtãtia ſᷣm locũcõtrariaſᷣm locũ. Plurimũ afit di/ ſtãt que ſᷣm diametrũ nec̃iuʒ ⁊ ventoꝝ boe ĩuiceʒ 52íoe effc qc(iqs ſunt 6m diametruʒ.
. &locant afit Pm pónclocor véti fic.ocpby
rue qdem quíaba.bícafit occídée equino ctíalio:5:i? at huic apeliotee:bíc afit oꝛiẽs eqnoctialis:boꝛeas atit ⁊ aparctíae ab. bic eni vꝛſa.Zꝛius att huic auſter a.t.meridies aũt hic a quaflat ⁊ t.ipſi i.ↄʒꝛrium:ſʒʒ diame trí eni a.ʒ.aũt kekias:hoc ent oꝛiens eſtiua lisZꝛiꝰaũt nó q abe.flat:fed q a.g.lips:eſt cni ab occídéte byemalí:5:íue aüt buíc fai diametrũ enĩ poníta.d.auté eurus:iſte enís gb oriẽte hyemali flatvicinãs auſtro:ppqð ⁊ ſepe euronothi dicunt᷑ flare:ↄꝛiꝰaũt büfc nõ ga·g.·lips:ſʒ qabe.ques vocát;bí gdem
argeſtẽ:hi aũt olypiã:hi auteʒ fcífona. Iſte
ent5 ab occidẽte eſtiuali: Pm diametr ipf
ponit folus. ic adem igit᷑q ft oigme trus pofití venti « qbue funt 5:5. 1l autẽ ſunt ſpᷣm quos nó funt^» vétía.c.qde cnís qué vocat rafkíam. fte eni medi? argeftíe "'aparcbic.a. k.aGt qué vocat meffe:ifteeni
medi? kekie ⁊ apercbíezque afit c.k. oíame
ter vult ꝗdẽ ſᷣm femp appenté eẽ:nõcertitu dinat autẽ.Cõtraria enis nó funt bíe ventíe neq;thꝛaſkia:neq; meſſi flaret eni vtíos ali^ quie abeo in quo m.boceni 6m bíametrus neq; ipſic.treſkie:flaret eniʒ vríqsab n.boc Cõmẽ. aaa Z
Part 97
Zepbyrue occides cquínoctíalig
occidẽs eſtiualis
occidẽs bꝛumalis
$ i 3 E
i * t &
te eſtiualis Kcktae
oriẽs egn apeliotes
exiens bꝛumalis
eurde yel euronotus
Rexkias oꝛiens
Apeliotes oꝛiens
Eurus oriens
Y. iber
eft figs fm diametrũ fi nõ ab ipſo ad mo dicũ tlat ꝗdã vétue qué vocát qcírca locus phenitiã. Pꝛincipaliſſimi qdé igitur vétí ⁊ determinati funt bí z hic oꝛdinati funt mõ. Eſſendi afit plce vétoealocíe ad arctus ds abbíe qad meridiẽ cã babítabiles (apponi ad bunclocá. f£t qz multo plusaq ⁊ nix re ponit ín bác ꝑtẽ:qꝛ illa ſub fole funt cílli?la tione qbus liquefactíeín terrà ⁊ calefactíe a fole ⁊ terra necium amplioꝛẽ z ad plurcs locũ fieri exhalationẽ pp bác cãm.Eſt aũt dictoꝝ vẽtoꝝ boꝛeas qdeʒ quíqsaparcbiae Tmeſſe pꝛincipaliſſime ⁊ treſtias ⁊ meſſe: cõis aũt argeſtis ⁊ boꝛee:auſter aũt qq ita/ genes qa meridie ⁊ lípe: apeliotes atit qq3 ab oꝛiẽte eꝗnoctiali ⁊ eurus:phenicias att cõis:ʒephyrꝰ aũt quíqs itagenes c argeſtes vocatus.vlr aũt bí qdé boꝛeales hoꝝ vocã tur:hi aũt auſtrales. Opponũt᷑ ãt ʒephyri qdé boꝛee:fridioꝛes eni q ab occidẽte flant auſtriaũt apeliotici.Zetermiatis igit frígt do ⁊ calído ⁊ eſtuoſo vétie fic vocauerüt: calidioꝛes enĩ q ab oꝛiẽte bíe q ab occidéte: qpluritpe ſub fole fnnt q aboꝛiẽte:q autes ab occidéte dereliquerũt citius appzopin quat loco tardius.Sic afit ozdinatíe ventis palà ꝙ fimülflare 5zíoe qdé non pole:ſm bíamctzeni. Zlltcr igi ceflabit víolétió paf^ ſus:nõ ſic aũt poſitos adiuícé níbil pbibet: puta z.⁊ d.pp boc ſimłflãt aliquãdo ambo oio ad idẽ ſignũ nõex codéneqs codes ſpũ. fm tépoza autẽ 5:ía ↄꝛij maxime flant:puta circa eꝗnoctiuʒ vernale kekias ⁊ totalrque vltra tropicũ eſtiualẽ:circa autũnale autẽ lí bes:circavᷣſiões afit eſtiuales ʒephyrus:cir ca hyemales ár eurue. Incidũt aũt alijs má xime ⁊ ceſſare faciunt aparthie ⁊ treſkie «c argeſtes:maxie enĩ depꝛope ĩpetus ipſoꝝ ẽ crebꝛiq; ⁊ fontes flát maricítti:pp qð « fe reniſſimi fi unt vẽtoꝝ:flãtes eni depꝛope ma xime repellẽtes alios vẽtos ceſſare faciũt ⁊ efflãtes cõſiſtẽtes nubes faciũt ferenítaté:fi nõ fridi vehemẽter fuerint fi exñtes:tũc nó aut ſereni:ſi eni fuerit magis fridi qᷓ; magni pᷣueniũt coagulãtes d$ ppellétee:kckíae ãt "io ſerenꝰ: qꝛ reflectit in ſeipm:vñ ⁊ bf puer biuʒ trabhẽs ad ſeipm:vt kekias nubẽ:gyra tiones aũt fiunt ipſoꝝ ceſſantiũ inhabita ſᷣʒ folie trãſlationẽ:qꝛ mouet᷑ maxie habitum pꝛincipio:pꝛincipiuʒ aũt fic mouet᷑ ventoꝝ Xſol. õtrarijãt ant idẽ faciũt:aut ʒꝛiũ:pu ta bumidilips ⁊ kekias queʒ elypſonciãꝗ-
Secundus *i⸗ dam vocãt ⁊ curie qué apeliotẽ:ſicci auté argeſtes t eurus:a pꝛicipio aũt iſte ſiccus: ↄſumẽs aũt aquoſus:nebuloſus ãt meſſes 1 apartbíae maric:íftí.n.fridifTimí:grádio füeatitaptbía: c trafkíae ⁊ argeftee:cftuo ſus aũt auſter ⁊ sepbyrue « curue:nubíb? afit ↄdẽſant celũ:kekias átvalde ; lips aũt ra rius:kekas aũt ppterca ꝙ reflectit ad ips: c qꝛ cõis cft bozce ⁊ enro:qreq: fridue € cog gulae vapoꝛẽ acré oftare facit.£2 uía át alo co apelioticus cft bs multãmãm ⁊ vapoꝛẽ quẽ ꝓpellit:ſereni aũt apchias ⁊ traſkias ⁊ argeſtes:cã aũt dcã eft pꝛiꝰ.Coꝛuſcationes faciũt maxie ãt bí ⁊ meſſes:qui.n.depꝛope flãt fridi ſunt:ꝑꝑ fridũ aũt fulguratto fit:e⸗ gregat.n.ↄſtãtibꝰnubibꝰpꝑ qo ⁊ qdeʒ eo^ rũdeʒ boy grãdinoſi ſunt:cito.n.coagulãt: echeſie aũt fiunt autũno qdé maxie. Sein/ de vᷣe maxie:apchias trafkíae ⁊ argeſtes cã aũt qꝛ ⁊ nephie fiunt maxie qñ alijs flãti bus ĩciderint alij: íftíatit incidũt marie alijs flãtibꝰ:cã afit dcã eſt ⁊ huius pꝛiꝰ. Echeſie aũt gyrãt habitãtibꝰcirca occidẽtẽ er aꝑchi as ĩtraſkias t argeſtes ⁊ zephyros:aꝑchi/ ae eni 3cpbyrue ẽ:icipiẽtes qdé ab vꝛſa:ter minãtes afit ad lóge:bíe afit q ad oꝛientẽ gy rant vfq adapcelíoté.z2e ventíe qdé igit c be ca que a pꝛincipio gnõne ipſoꝝ ⁊ fübftg tía t ocaccídéribue paſſionibus cõiter ⁊ fis vnüquéqstáta nobíe oíctafunt.
¶ Capitulum octerremotu. Eagitatione atit ⁊ motu terre
IJpoſt Dbícédus:cáafitbui?pat fioníe babíta huic generi € ; ſũt aũt tradita vfqs ad prie tpe tría
| 4| atrib?. (T Anaxagoꝛas cnim pasen
— clasotneni?: t pꝛiꝰ anaximenes
mileſius enũciauerũt:⁊ bíapofteri?z»emo
critus abderites.Anaxa.qdẽ igit᷑ aít etherẽ natũ ferri ſurſum:ĩcidẽtẽ aũt in ĩferioꝛater re cõcaua mouere ipſaʒ:q̃ qdé cni ſurſuʒ có ferunt ꝑꝑpibꝛes:qm̃ v3 oẽm filr cé ſomnife/ rã tãqᷓ; crfité:badé ſurſuʒ:hoc aũt deoꝛſuʒ totiꝰſpere:⁊ ſurſum ꝗdeʒ hac exñte ꝑte in q̃
habitamus:deoꝛſum aũt altera. Ad bác «oue
qdéatit cám nibil foꝛte opʒ dicere tãqᷓ; val, de ſimplr oíctá:fürfas.n.« deoꝛſuʒ putare fic hꝛe et nõadterrã qdévndíqs feratur ara uitatẽ hñtia coꝛpoꝝ:ſurſum autcm lenía zignie ftultá. Et h̊ vidẽtes oꝛiʒontẽ babítatá quãtũnos ſcimꝰalterũ femper factu na tie tãqᷓ; exiſtẽte gibboſa ⁊ ſperica.Ei dicere . Kómé. ada 3j
TUNER " "T mE in: P MÀ T 28 : * ——— — MUN Mene m T E. rz ede . " "ETR T AR RA Y: — ——— — — — " " — " - - * * — — — — — A — —— — — —— —— — —— —— —— — — — — — "-— | * S — — — — — E cM z - * — — —— MM - * m — — E E SW ] — —— — — — — 8 ras LL m Em — - | — — E Ec — e M
— —
Democriti opinio,
agítarí afit oicere pcoffam deſubtus ſurſuʒ ptotá. ¶ Zldbac aũtnullũ reddũt accidẽtiũ circa terremotus:neq; enim regiones:neq; tpa q̃cũq; ptícípat bac paſſiõe.CDemocri tus afitait:terra plenãaq̃ exñtẽ ⁊ ſuſcipiẽtẽ multã aliã pluuialẽaquã ab bac moucrí: fa
. «taafitamplíozíqz nópfit füfcípere ventrce
Anaximẽis opinio,
£ypio ppia,
Signũ pmà
vim ĩferẽtẽ facere terremot(: críccatá tra benté in vacua loca cx repletíozibue trãſien teʒ incidẽtem mouere. C Anaximenes aũt ait:plutã terrà ⁊ exiccataʒ coꝛrũpi:⁊ abbíe ruptis fruſtis ĩcidentibꝰconcuti pp quod c fieriterremotus in ſiccitatibꝰ⁊ iterá in plu/ uioſis:in ſiccitatibꝰ.n.ſicut dictũ eft exicca⸗ tãcoꝛrũpi:⁊ abage ſuꝑppumectatã decide re. ¶ Opoꝛtebat afit hoc accñte ſubuerſaʒ multiplr apparere terrã:adhuc afitpp quà cãm circa q̃daʒ loca ſepe fit hec paſſio nullo dꝛia exceſſu tali adtalia ⁊ qdem opoꝛtebat: oio afit fic exiſtimãtibus necium dicere mí nue femp terremotus fieri:⁊ tãdem ce(fare aliqñ ocutfas:fic.n.oecídée talem b5 nãm. q̃re (i h impole:palã qꝛ 7 ipole bàc cé cám. «C é3ecd qm mauifeftü ꝙnec̃iuʒ ⁊ ab bumí do « ficco fíerí crbalatíones:ficut diximꝰin pꝛioꝛibus:neceſſe bíe exiſtẽtibus fieri terre/ motus.exiſtit eniĩ terraꝑ (c qdé ſicca:ꝓpter imbꝛes aũt hñs in ſeipſaʒ humiditatẽ mul tã:vt c a ſole abcog in ipᷣa igne calefacta: multꝰqdem ertra:mult?aáüt ĩtra ſpũs fiat:⁊ bic aliqñ ꝗdẽ ↄtinuꝰextra fluit ois:aliqũ aũt itraoie:alíqfiatt ⁊ partit.Si itaq; boc (ny pole aliter bic ꝙ poft boc cõſiderãdũ vtiq; erit q̃le maxime motiuũ erit coꝛpoꝝ:neceſ⸗ fcenig ad plimá natũ ire ⁊ vehemẽtiſſimũ maxime tale eẽ:vehemẽtiſſimũqdeʒ igitex accitate qo citiſſime fert᷑: ꝑcutit.n.maxime bp velocitatẽ:adplurimũ aũt natũ cft ꝑtrã⸗ fire qð per oẽ ire maxime põt:tale anteʒ qo ſubtiliſſimũ q̃re ſigdem ſpũs nãtalis maxi mecoꝛpoꝛũ ſpũs motiuus.Eteni ignis qti cum ſpũ fuerit fit flãma ⁊ fert᷑ celeriter:nõ igitur aqua neq; terracá vtiq; erit:ſed ſpũs motus cũ intus fuerit ⁊ fluxerit q ex̃exhala tue. (| Poeꝛopter qð fiunttragꝗllitate plures 7 marimí tremotuũ.Cõtinua ãt exñs exha latio ↄſeqtur vt ín plurib?ipctus pꝛincipij: qreaut itus ſil aut ex fert ois:quoſdã autes fieri fpü erfite nibil irronabile. Uidemꝰ eni aliqñ fi ples flãtes vẽtos:quoꝝ c(t tete, ra ferat alter erit ſpũ enteterremot?: mino/
c7 Wbetbeosooum quidcm ꝙ pp magnitudineʒ in acre manet:
rceafit bi fiũt magnitudine:ꝓpter qð diuifumeftpzincipius ⁊ cãipſoꝝ. Nocte aũt fiũt plures ⁊ maioꝛes terremotuũ:qui autẽ de die circa meridiẽ:trãquilliſſimũ.n.eſt vt ínpluribue diei meridies. Sol.n.cũ marie obtineat declinat exhalationẽ ín terrã:obti⸗ net aũt maximecirca meridiẽ:⁊ noctes atit diebꝰtrãquillioꝛes pp abſentiã ſolis.Qua⸗ re itus fit iteꝝ fluxus ficat recurſus in Zꝛiuʒz eius que extra diffuſiões ⁊ ad diluculũ a^ xime:tũc.n.⁊ ſpũs nati funt ĩcipere flare:ſi igit intus extiterit permutatũ pꝛicipſũ ipſo/ rum ſicut eurippus pp multitudinẽ foꝛtio/ ré facit terremotũ.¶ Adhuc aũt circa loca talia foꝛtiſſimi fiũt terremotuũ vbi marc fim xibile:aut regio ſpõgioſa ⁊ fübantrofa: pp qð ⁊ círca helleſpõtũ z circa achaiam ⁊ fi^ cilí3 ⁊ euboie circa hloca. Videtur eniʒ pe netrare ſubterra mare:ꝑppqð therme d cít^ ca edipſum atalicã facte ſunt.Circa dcã au tem loca terremotus fiunt maximi ꝓpter an guftías:fptie entz factus vehemẽs ⁊ ꝓpter multitudinẽ maris allatirepellit᷑ iterũ ínter raz qð natuʒ erat efflare exterra:regioneſq; quecũq; inania hñt que ſubtus loca multũ ſuſcipiẽtes ſpũʒ ocutiunt magis. ¶ Et vc: re aũt ⁊ autũno maxime ⁊ in pluuioſis ⁊ in ſiccitatibus fiunt ꝓpter eãdeʒ cãm.tꝑa autẽ hec maxime ſpumoſaꝛeſtas eniʒ ⁊ hyems. IDecqdéígit pp gelu:bec aũt ꝑpeſtuʒ facit imobilitatẽ:hoc qdẽ.n.valde frigidũ:bh̊ aũt valde ſiccũeſt:⁊ ín ſiccitatibus qdé ſpumo ſus aer:hoc ipᷣm.n.eſt achinos qfi amplioꝛ crbalatío ficca fca fuerit qs humida:in plu⸗ uíofie aũt amplioꝛẽ facit e3 que intus crba^ latíoné:eo ꝙ ĩtercipiat᷑ ín anguſtioꝛibus lo^ cis ⁊ cópellaf in minoꝛẽ locfi talíe ſegrega tío repletis ↄcauitatibusaq̃cũ iccperít obti nere:eo ꝙ ulta ín paru locũ cópzírmatur fo:títer monct (luere ventue « offendens⸗ (9 p5.n.itelligere ꝙ ficutíncorpe nfo tremoꝝ c pulfaücá cft ſpũs intercepti VÍf^ tue:fic c in terra ſpũʒ file facere: binc a^
dẽ terremotũ veluttremoꝛẽ eẽ buncaut⸗ ꝓpe velut pulſum:⁊ ficut accidit ſepe poft V/V. orav;
né vC
| Siem
T7 — —
, natíoné:per cozp?.nifitvclartremo2qdam fic in a tràffato fpiritu defoꝛis itue fnbíto : ralía. 7 paiem
fieri ⁊ círcaterrá. ¶ Quãtum afit ritus virtutẽ nófolü cr his quc in ae. — * opz ſpecularihoc qdé ꝓpter magnitu ^f d eríftimabít vtiq; aliqs poffctalía one
anc ,z ípafimí in cozpozibye anialiuʒ.thetani.n fois
ſpi⸗ S
Siu; ?".
Y iber
ſpiritus quidẽ funt motue:tifi autem vigo reʒ bíit: vt multi ſimultentãtes ví tenere nó poffunt obtinere morum infirmãtium.Ta le itaq; opoꝛtet fntelligere fem̃ ⁊ in terra vt cõpareturadꝑuum maius.¶ Signa autẽ hoꝛum « ad noſtrũ ſenſum fepe fcá ſunt:iã enĩ terremotus in ꝗbuſdam locis factus nó pꝛius deſijt anteqᷓ; erumpẽs ín cus qui ſuꝑ
terrã locuʒ manifeſte vt ex execnefias exiuit
Stm o»
"imm 9"
qmoaít vẽtus q̃le ⁊ circa eracleã eá que ín põtho nup fem̃ fuit ⁊ pꝛius ſupꝛa ſacraʒ in/ ſulaʒ.Hec enim e(t vna vocata colí infula rum:in hac enim ĩtumuit aliꝗdterre z afcé dit velut collis molescuʒ (ono:tádem autẽ rupta exiuit multus ſpiritus:⁊ fauillaʒ ⁊ ci nerem eleuauit:⁊ lipareoꝝ exiſtẽteʒ ciuita/ tem non longe oẽm incinerauit:⁊ adq̃ſdaʒ in italia ciuitatũ vcnit ⁊ nonc vbi exufülatio becfcá fuit palã eſt:etenĩ facti ignis in terra banc putanduz effe cãm:cũ deñſum accen dítur pꝛimo ín ꝑuo diſcrepto acre. (C Zirgu mentum aũt eſt ꝙ flant fübterra fpíio: ⁊ ꝙ fit circa has ĩſulas:cũ enis vétue ocbeatfla rcaufter pzefignifícat pzi?. fonat cni ex quí buefiunterufilationce ppterca q mare p» pellat í35 oe lóge. ZIb baũt ger cerra exuf/ (lane repellat᷑ teꝝ ituezqua quidem ſuꝑgre dit mare bac facit foná finc fcí(mo pp am^ plitudinem locoy:effündit enís in iméfom et ⁊ pp paucitateʒ repulfi aeris. Adhuc fieri folécaligiofus ⁊ obſcurioꝛẽ ſine nube «at matutinosterremotus aliqñtrãquilli/ tatem ⁊ frigus forte fignus dicte cãe eſt: ſo⸗ lem eai caliginoſum ⁊ obĩcuꝝ necium eſſe incipiente ſpũ pꝛogredi in terrã diſſoluente aerem ⁊ diſgregante ⁊ ad auroꝛã ⁊ matuti tios:traquillit3téqsqua ⁊ frigus:trãquilli⸗ tatem quidẽ enim necíum eft vr ín plurimũ accidere quẽadmodũ dictũ eſt pꝛius:velut regreſſu itrofacto ſpũs ⁊ magis ante maio ce terremotus:nõ diſcretũ enim hocquidẽ extra:hoc aũt intus:ſed tor intus fimul la tum neciuʒ valere magis:frigus afit accidit pꝛopterea ꝙ exhalatio interuertit᷑ nã calida exiſtẽs ſᷣʒ ſe:nõ vident aũt venti effe calidi:
mouẽt aerem exiſtentẽ plenuʒ multo: z
rigido vapoꝛeſicut ſpũs p bos exufflatus. ceni hic quideʒ de ꝓpe eſt calidus ficut ⁊ Cum iamus:ſed pp paucítaténonfilr mani
eſtum:de longc aüt frigidue ppcám eádé ventis:deficiẽte afit in terra tali virtute coti ueniẽs pꝑ humiditatẽ vapozof us defluxus
Secundus T facit frigus in qbueaccidit locia banc fieri
haſſionẽ.¶ Jdãeʒ aũt cã « figni ↄſueti aligri 96" ie"
fieri ante terremotus:aut.n.ꝑ dieʒ:aut paꝝ poſt occaſuʒ ſerenitate exñũte nubecnla ub⸗ tilis appeat poꝛrecta ⁊ lóga velut linee lone gitudo qᷓ;plurimũrecta ín ſpũ deficiẽte pp trãſlationẽ.Sile aũt accidit ⁊ in mari círca littoꝛa:qñ qdé eni fluctuãs ĩciderit vehemẽ ter groſſe ⁊ diſtorte fiunt regiminis:qñ aũt tranquillitas fuerit pprerea ꝙ pua (it ſegre gatio ſubtiles funt « recte.Qð quidẽ iguur marc facit circaterrã boc ſpũs circa cas que in aerccaliginé:vt qfi fuerit fcá tráquíllitae oierecta « fübtilie ocrelitiquaf tãqᷓ; nube cula fit regiminis aerie:pp cádem cás anté ⁊ círca eclipſes aliqñ lune accidit fieri terre" motũ. Quãdo enim iaʒ ppe fuerit ĩterpõ ⁊ nondũ qd€ oino fit deficlẽs lumẽ:⁊ ꝙa ſo/ lecalidũ ex aere:iaʒ afit marcefactũtranqlli/ tae fít ↄ trãſſato ſpũ in terras qui facit terre/ motũ anre eclipſes:fiunt aũt ⁊ venti añ ecli pſes ſepe:in pꝛincipio qdeʒ noctis ante ecli pſes medie noctis:in media autẽ nocte ante diluculares:accidit aũt boc ⁊ pp marceſce/ re calidũ ꝙ luna cum ꝓpe facta fuerit latio in quo facra fuerit eclipᷣs. Remiſſio igitur quo detinebat aer ⁊ qefcebar itex mouct fit ſpũs tardíoriecclípfistardíoz. (- sc ü au tem foorie factue fuerit terremotus nẽ mox neqsad femel ceſſat agitãs:ſed qð primo qdem vfqs adcírca.rl.oíce agitat, Ti»oftcri? afit 7 ad vnum « ad duos annos notat fm cadem loca. Cõauteʒ magnitudinis quidẽ multitudo ſpũs ⁊ locoꝛum figure per qua^ lia vtiq; fluxerit:qua quideʒ eñim repuiſus füerít « non facile pertrãſeat:⁊ qð concutit maxime ⁊ ĩtus retineri necium in reſiſtenti bue vclut aqua nõ potens pertrãſire:pꝑqð ſicut in coꝛpe pulſus nõ repẽte ceffant neqs cito fcd p mo: marcefacta paſſione ⁊ pꝛin cipiũ a quo erbalatío facta fnit ⁊ oꝛtꝰ ſpũs: palas qo mor oẽm expandit mãm er qua fccit vẽtũ qué vocamꝰſciſmũ:quouſq; igit cõſumat religas hoꝝ nece agitare:debilius aũt effectus ⁊ vſqʒ ad hoc donec vtíqs mt^ nus exhalatũ fit qᷓ; nó poſſit mouere maní^ feſte. Faciunt aũt ⁊ ſonos q ſubterra finnt ſpũs coeg añ terremotꝰ ⁊ fine aütterre motibꝰcõia alicubi factiſunt ſubterta:icut ení5 t Pcuſſus aer oimodos emittit fonost ficut ⁊ pcutiẽs ipſe:nil eni oit; vᷣberãs cnís fil ⁊ ips Vberat oGipreuenigafi ſonꝰmotũ: mẽ.
Effectus tex rcinotwo,
E amem
— —
i Y - * eam — : " $-. B. P Y —— —— SE Apc o * — " Tu " T ! 4 "e^ , b; 1 E ———— TCR IHE bill — —— — — — — * í wp z — — WA - 2 . . 3 z m -- : z. *'is — — E T - " - - — — - - " " — 0[ — — — ——————À— — — —— -— -— — — — — — n Ex | —— x — — — — — — — — E mes — — — — —— — * — — — — — uem 5. S BU - — E—— — — —— — — o" 1 — - - —— E — — -— - — — — ——S — — T || AED —— —— ——— — — — — — — — — — — — - — P — * — — * J
q fubiilioy ptíus eſt: ⁊ qꝛ magis p oém pe nctrat fon?fpás:cü aũt mio? fuerit qᷓ;vt mo ueatterrà pp ſubtilitatẽ ppfacilé gdé pene trare nõ pot mouere:qꝛ aüroffendit ad foli dae moles 2cauae ⁊ oimodae figurae oi modũ emittit ſonũ:vt aliqñ vídeat qð qdas dicũt ꝓdigia vulgãtes mugire terrã.Ja aüt effcũs eruꝑunt aq̃ factis terremotibꝰ:ſʒ nó pp baq̃cã motꝰ:ſed (i fuerit ex ſuꝑficie:aut ðeſubtꝰ viz ĩferat ſpũs illã mouẽs:⁊ ſiẽ flu/ ctuũ fs vẽti nõ fluctꝰventoꝝ:qm̃ z terrà fic vtiq; qe cauſet paſſionis:euertit᷑.n.agitata quẽadmodũ aq̃:effuſio.n.euerſio q̃daʒ cft f5 becambo gde5 cà vt mà. Patiũt.n.ſʒ nõ agũt:ſpũs aũt vt pꝛincipiũ:vbiaũt fi cũter remotu fluctꝰfactꝰfuit cà qñ 225 facti ſunt ſpũs:h̊ afit fit cũ agitãs terras (pie latũ ab alío ſpũ mare repellere qdéoino nó poffit: ꝓpellẽs aũt ⁊ coarctdead idẽ ↄgregauerit multũ:tũc enĩ necium victo hᷣſpũ ſi multũ pulíus a Zꝛio ſpũerũꝑe ⁊ facẽ cataclyſmũ: fuít aũt c facti D ⁊ circa achaiã:extra qdeʒ cui crat auſter:ibi aũt bozeae:trádllitate afit facta « fluéte intro véto factue fuít ⁊ fluct? « terremotus fil. z magis pp iare mno oare p flatíoné ĩpetũ faciẽti (übterre ſpũʒ:ſʒ ob^ (i(tere: vim.n.iferétía ĩuicẽ:ſpũs ꝗdem ter remotũ facít: bypoftafie a(it (pie catacly^ fimus:£5 aüt parté fit terremot?z ſepe ad modicũ loco: ventí atit nõſᷣm parté gdé:cü €cbalatíonce q Pm locá (ps ⁊ vicinãtẽ coue nerint in vnus fic ⁊ ſiccitates fieri diximus ⁊pluuias £m ꝑtẽ.Etterremotꝰqdẽ fiunt p hunc modũ:vẽti att nõ:hi ꝗdem.n.interra pꝛincipiũ hñt:vt ad vnũ oce impetuent:ſoi autẽ nõ fil põt:pluuie aũt ſuſpẽſa magis vt fluãt c pꝛicipiũ accepínta ſolis latione iam fi dꝛias locoꝝ ad vnũ.Qñ qãdẽ igit fuerit multꝰſpũs mouet terrã:vt aüt tremo? ad la tũ fitautraro aut ſᷣm aliq̃ loca velut pulſus furfum oc(übtue:pp qð minꝰ agitat D mo. 1H6.u. facilc fic multá ↄuenire pzicipíti: ad logitudiné.n.multípler eiꝰq̃ pfundo erba latio: vbicũqʒ ãt factꝰfuerit talie fcifm?egre dit multitudo talí& lapidũ ficut bullíctíá ín caldarijs:h.n.mõ fcó ſciſmo q̃circa Sipelõ cuerſa ſunt:⁊ cápue vocat?pblegreum ⁊ q circalícaftícá regionẽ. In ĩſulis aũt põticis min" fitcerremotr?ds ín bíe q ad terrã:mui titudo.n.maris ifridat erbalatóce ⁊ ꝓpibet poͤdere ſuo « vis ifert. Zldbuc át fluit « nó agitat obtétaa fpiritib?; ⁊ qo mlt occupat
locus nõ in hac:ſʒ ex hac exhalationes fiunt ⁊ has ↄſequunt᷑ que exterra:q̃ aũt ꝓpe ter/ rà pe ſuntterre:ĩter mediũ aũt pp ꝑuitateʒ nullã hʒ virtutẽ:põticas aũt nõ ↄtingit mo ueri fine mari toto a quo ↄtẽte exiſtunt. Se terremotíb?gdé (git; q̃ nã:⁊ pp quà cãm fiunt: oc alijeaccfitíb?circa ipfos dem̃ cft ferc de maximis.¶ De coꝛuſcatiõe auté tonitruo:adhuc aũt de typhone ⁊ ĩcẽſiõe ⁊ fulminibꝰdicamꝰ:etenĩ hoꝝ idẽ pꝛicipium exiſtimare ops oĩuʒ. Exhalatiõe.n.duplici exñte:vt diximꝰ.hac ãt humida:hac ãt ficca ⁊ ↄcretione hñte ãbo hec potentia ⁊ ↄſtare faciẽte in nubẽ:ſiẽ dcm̃ c(t pzi?. Zldbuc afit ſpiſſiori ↄſiſtẽtia nubiũ fcã ad vltimã ſũmi⸗ tatẽ:qua.n.deficit calidũ diſgregãs in ſupe rioꝛẽ locũ ad ſpiſſioꝛẽ ⁊ fridioꝛẽ nece eſt có ſiſtentiaz:ꝑꝑ qð ⁊ fulmina ⁊ etueſie ⁊ oia talia ferunt deoꝛſum:qᷓ;ᷓuis nato ſurſum ca lido ferríoi:(s ad Zʒꝛium ĩſpiſſatiõis necítis
De coꝛuſch tionc ^ te truoe
fieriextrufioné: velnt pyrencecr digitis exi
liẽtes:etenĩ boc põdus bíitía ferũt fepe für fum. Segregata gdé igit caliditas in ſupio rez diſꝑgit᷑ locũ:quecũq; at ĩtercludit᷑ fic ca exhalatio ít trá(tmutatiócifrigidati aeris: bíc cõueniẽtibus nubib?fcgregat?: vt aũt la ta t offendée ad otínétee nubes fac ꝑcuſſu
d:caf?fonue vocattonítruG.fít att pcufft ra eodẽ mõ vt cõparet᷑ maioꝛiminoꝛ. Paſ⸗
ſio eniz q̃ ín flàma fit fono qué vocát bí gd
vuleanũ ridere:hi aũt veſtã:hi aũt cõmiatio né boy:fitaüt qi exhalatio in flãmã ↄuerſa fcrat ruptis ⁊ ſiccatis lignis. Sic.n.⁊ i nu bibꝰfcã ſpũs ſegregatio ad ſpiſſitudineʒ n biũ ĩcidẽs faẽ tonitruũ.Oĩmodiãt foní pp irregularitatẽ fiunt nubiũ pp ĩtermedios vẽtres qs ↄtinuitas ocfic ſpiiſttudis. Toni truũ gdẽ igit heſt ⁊ fit pp bác cãʒ:ſpũs afit extruſusßm multa qdeʒ igit᷑ ſubtili ⁊ ocbíll ignítíóc: D eft qð vocamꝰ coꝛuſcationem: qua vtías vclut excidens ſpũs colozatue ap parcat. S ítaüt poft ꝑcuſſurã ⁊ poſteriꝰto⸗ nitrio:(5 vi pꝛiꝰ:qꝛ viſus antícípat auditũ: p5afit ín ductu triremiũ. Jã ents referétib? iteꝝ remoenó prim^ptítigít fon?remi pcuf^ ſionis:qᷓ;uis qdã oícár grin nubibꝰfiat iguis bücafít Empedocles qdẽ ait ineceptũ c
ſolis radije.21nara.afit de eo q deſuꝑ ethe⸗ re:qð ét tlle vocatighẽ delatũ a deſuꝑdeoꝛ ſum.Micationẽ qdéígit puiꝰigpis eccoꝛn ſcationẽ: ſonũ a6t itnecyrincti fixim toni truum tãqᷓ; fic videt fem̃ꝛſic 7 ipa *
v ionV
Y. iber
fcatío fit tonitruo.irronabilis qdeʒ « ignis ínterceptío vtroqs móquídé magíe auiẽ oe tractío eiusqui deſuꝑ erberíe. Quare eniʒ feratur deoꝛrum natum ſurſuʒ opoꝛtet dici cam:⁊ ppq9 aliqñ boc fítcírca celũ qfi nu/ bilofus fuerit tin fed non continue ſic:ſere⸗ nitate exiſtẽte non fit:hoc cnim oitio videt᷑ dem̃ effe feſtine.Similrautẽ ⁊ dicere eam que a radijs interceptã caliditatẽ in nubibꝰ eſſe hoꝝcãm nonꝓbabile.Etenim iſte (er mo irrõnabilr dictus cft valde.Segregata enim neceffaríus e(Te cám femp « determi⸗ nataz quctonitruí ⁊ quecozufcatíonía z alíozus talíum fic ficrí;z boc oíffertplurí míü.fimíleeni vtíqs ⁊ fiqeputetaquá ⁊ ní uem ⁊ grádínem inexiſtẽtẽ pꝛius pofteríug fcgregarí z nõ fieri vclut bypotbeca facien tc ſemꝑ cócretíoneviqoq5 ipfoy:codem eni modo ⁊ ílla »cretíonce 7 bocoífgrega^ tiones exiſtimãdum eſſe:quare ftaltera bo^ rum nõ fiunt fcd fnntocambob? eadeʒ con gruit ro. Interceptionẽqʒ aliquid vtiq; ma gie alteꝝ oícct quifd$quéadmodá ín fpiffio tibus:etentʒ aquaafole z abígne fitcalídaz fedtíi cum iteꝝ oftet « ínfrigidet aquacoa^ gulata nullãaccidit fíeri talem excídentíam qualẽ illi dicũt:qᷓ;uis opoztebat ſᷣm ratíoné magnitudinis feruoꝛẽ facere ſpiritũ ĩtus fa" ctũ ab igne qs non pole inexiſtere pzíue ne q; illi ſonum feruoꝛeʒ facíunt fed firis. Eſt atit fixis pua bullitio:qua entʒ qð ettinguit incidẽs obtinuerit:bacbullicefacít (onum.
unt aũt quídas quicoꝛuſcationẽ:ſicut ⁊ eleídem?nó effcaíunt fed videriaffimilótce tãqᷓ; paſſio fit ſimilis:⁊ qti marcquíe vírga pcufferit, idet᷑ enim aqua effulgẽs nocie: fic ⁊ in nube raptiʒ motõ humido apparen tiaz fulgoꝛis eẽcoꝛuſcationeʒ.Iſti qdé igit nõdum ↄſuetierãt his que oe refectióc opi⸗ nionibus:qð quidẽ v$ cãtalis paſſonis eẽ. idet eni aqua fulgure pcuffa rcfracto ab ipfa viſu ad aliqð füleidoy:ppqó ⁊ fítboc imagíenocte. Die enis nó v$ q» amplius I men exñs qo diei ertermiat. (C €) nc quidé igit oícont abalije ⁊ de tonitruo: ⁊ oc co ruſcatione hec ſunt:his quideʒ qꝛ refractio coruſcatio.his autẽ qꝛ ignis quiaem perltv trato: coꝛuſcatio:tontruum afit exiinctio nó intus facto fed vnãquãqʒ paſſionẽ igne fediiner íftétc. Hoe aũt dicimus candes cffe nãm fup terrágdem vẽtum:in terra autem terremotum:iñ nubibus guten conitruus.
Secundus ui
omtíaenitm cfTe bocém fubftantíam ídem Crbalatíonem ficcam:que fluens quídes dj liter ventue cft. Sic autẽ facít terremotus. In nubibus autem oífgregata connenientí bue t congregatis ipſis in aquãtonitrua q 4 coꝛuſcationes:⁊ cũ bíealía naturc eiuf» dcm bíeeríttentía. £t oc ronitruo quídem ⁊ coꝛuſcatione dictum cft.
¶ De ventis. Capᷣ. Ir. Enti femoſi funt quatuoꝛ oꝛiẽta CN T. MEE ille qui flat ex parte oꝛiẽtis.Et occidẽtalis « ett ille q flat ex parte occidétís verfus oꝛientem. Et vẽtus ſeptẽtrionalis:⁊ eft ille qui ————-—- flat ex parte polí arctici.i.ſeptẽtrio a lis.Et vétus auftralis feti meridionalio:z eft ille quí flat ad oppofitus illius.£t flát inter bos ventos alg venti qui vocantur Arabice occlinátes:quía ipfi oe: clinant a ventis famofis.£t numerus bozus vento: rum vtnos inuenimus ín tranflatione textus hulus libꝛi attríbuti Ariſto.ſunt octo venti.ouo eoꝛum in^ ter oztentalem ⁊ meridionalem:vnus eoꝛum magis pꝛopinquus oꝛientali:reliquus magie ꝓpinquus me ridionali.duo etíam ínter oꝛientalem ⁊ ſeptetriona/ lem:vnus eoꝛum magie pꝛopinquus oꝛiẽtali:⁊ alius magis pꝛopinquus ſeptentrionali.⁊ duo inter occidẽ talem ⁊ feptentrionalem:ynus eoꝛum magie pꝛopin quus ad occidentalez:⁊ alius magis pꝛopinquus ad ſeptẽtrionalem.⁊ erit fm boc numerus ventoꝛũ.iæ. ventiSSed P5 op iuenimus Alexꝰ oicere oc boc ipfi funt.ci.vétiocto ex cis flant ocs:ouo ex ouabus cr/ tremitatibus:vnue tranſuerſalis Linee oiuidétis cir culum.£t funt venti oziétalis verus « ventue meri dionalís:t oppofiti eis tex duabus partíbus oriẽtis ⁊ occidentis duo venti:qlibet eoꝛum opponit alteri fed (lli qui funt preter bos octo non funt oppofiti.co gnofcereautem quiiftoz ouoz fermonus eft verus eft p fenfum cii longitudine inſpectionis ¶ £t v3 fi fit ita ficut oictum eft:yt fít cauía ineffe boz vétoziü Pm bücnumez oíuerfitas partis celi in Vtute cus p; píngtate folís ⁊ remotíone eius T Quid aüt fit vé Difõ venti. tus oicam. £ft enim exhalatioes fumofe mote círco lariter feu ſᷣm circuitus círca terrà. Tlam iam decla ratum eft g» vapoꝛ afcédens a terra eft duaꝝ fpecie rum. vna eft vapo? bumídus.alia auté exbalatio fiv moſa. Uapor aüt hũidus fít ex ípfo plunia:cr exbala tíoncautem famofa fiunt venti. Naʒ materie entiũ Mãe entiuʒ oppofitozum feu contrarioum oebenteffe cótrarie cProfteum un; y oc feu oppofite.(T $2 aiit plutiie opponantur ventis vi. becc oppofi detur ex bocq? venti quiefcunt cum oomínanf plu; tene conira
uie:⁊ ſimilr minozantur pluuie 7 ceffant cum oomi ric dc. &
nantur venti. ¶ £t caufa ín boc eft:q2 materie ifto, '92«46, rum fant diuerſe.⁊ ideo multiplicant. vẽti in annis ſiccis « minoꝛãtur in annie pluuioſis.i. 3nuenitur tamen quodlibet iſtoꝝ augmentare aliud alíquádo peraccidens.Tlam terra accidit ei cam madefit per pᷣluuias:⁊ poftea expandit ſuper ipías fol vt aſcẽdat cx ipa exbalatio fumofa multa:ficut eft oifpofitio in lignis viridib"cii ponütur fuper ignem fil etiã ac cidit ventte mouere vapozes humidos €x locís mul tis:⁊ cogregare ipfos ad vnũ locum: maxime ín vé to auſtrali:⁊ igroffant vapo1es: fit cr eis pluuia:fi, eut narrat boc accidẽ multotiẽs in terris Etbiopies
(T Signum autem in boc q vétus fit ex exbalatíoz ne fumoſa eft velocítas ⁊ acuitas motus eius.nã ver locitas ⁊ acuitas in motu ĩuenit᷑ exhalatioi calide ficce;boc ét vidct ex oꝑatione eius naʒ ſua operatio femp eft ſiccitas:⁊ e9rto operatio pluate (T Poſtq; aũt locuti ſumus oe genere vétoz loquamur nücoe caufa pp quá circũdant circa terram:cexbalatio ft
Metheororum 301 X
q ipfi fiunt à Locis qui funt ey ouab?ptib"circulatio nis folis cftiualís hyemalis.Sʒ vét^ozíétalís vel oc⸗ cidétalís raro flãt:⁊ maxie illi q ex eis fiunt füb vna circulationũ:⁊ P ppcaliditateq cft ibidẽ.Cã autein flatu vétt auſtralis eft manifeftü q» cá bu? € motus folisin füo circulo obliq̊. ¶ Cur atit funt vẽᷣti meri⸗ dionales flátee poft remotionẽ folis a fua círculatio
Pꝛopier qd. mola oc fuetudinefeuna eftafcendere fupuis. Oz ne ſeu reuolutiõe byemali poft ſexagĩta dies:⁊ flant veu i ait veticircüdaátcirca terrd videt ex motu nebula» — feptétrionales poft remotionem folie a pre oppofita erene rüincisfmcirculitf enipcederetPs lineam rectá — eftiuali poft vígiti oíce.Cá i Deftzqz fol cü fuerit in
nó tráfferent nubes oe fuo loco.ad ali loci fm cir — loco. ppiquo magis pti ſeptẽtrionali liquefacit niues
culii:zuó cét oiftátid citis i bota motióis feu tráfla. — «flumia ⁊ v[r bumiditates d füt in bac parte:⁊ fiut tp,
tionis cx oib^locis diſtantia vna: Cã aütinbocé: — vétifeptétrionales mfi ꝙ ſol nó facit bàcactíone mt —
qzexbalatío calida ci aſcendit ſup ius occurritloco — nus vigiti diebꝰ vel ppe Pm plurimũ.¶ Rõ aũt lu ul
friaído « humido:⁊ accidit erbutmefieri cifrigidari. per D eft:qznos videmꝰaerẽ eé calidioꝛẽ poft remo/ |
aliq frigiditate; caufat ictínatioad ĩferius:⁊ funti — tíone folis abifto leco ppiquo magis qᷓ; fititpe iud
pedíentes ſiue oitierfe iclinattones inuente in ipſa.ſ. eſt in loco magis ppinq cũ D o» calefactío nó eiten'
grauitas ⁊ leuitas ⁊ ſeqtur oe nectare vt moucátür — fio: ppmirroze reflexioné feu maioꝛẽ opponẽ:⁊cã in
€x bocmotu circulari;z boceft quía mot? circularís — D nibil aliud eft niſi diſpõ fcu pparatío aeris. Tiam "TT.
nó eft remotusa motu nãſi cuuuflibet illaꝝ epbala — opatiomaiozin D nó c(t ppagene magie fozte tm̃.̊ Tio
tioni oppoſitaꝝ.i.grauis ⁊ leuis ſicut eft remotꝰvnꝰ — ét ex pte paffi ſeu recipiẽtis:⁊ iõ nó clt ipole vt agẽs cci v
... miotusoppofitus cópart eius:⁊ pcr oppofttione eius debile faciat i ynomet loco actione maioꝛeʒ actione wer * prm qb fpfo mouet ad latas. Etfignificar illadq V — ugétrs foꝛtis:⁊ D ppoitierfítates ſubti in dipone feu — uenit cuilibet elntoxꝝ pꝛeter terrã ex receptise bui? pᷣpꝛratise·¶ Cũ aũt b fitíta pots dicere Lur fiat P qp trráscnó é motte:t ex velocitate trãſmutatiõis ad ipm.cé ifte — vétifeptétrióalee poft remotionẽ ſolis a fua circula- — ni'neqsvío^ motus circularis nó oino neceſſarius ſeu coactꝰ ele — tióc eftiuali ín vígiti diebꝰ:⁊ meridiõales poft remo jg opo | T "xm tmétís neqs na lis:⁊ iã locuti fumus oc D inlibzoceli tionẽ eiꝰa círculatióe feu ſolſtitio hyemali i ſexagin⸗ óp.rit? Pn, danse (midi. grec psfumofaleuisnó orat fup ptes — fa oieb^:c ca in B eft ynazc babitudo folis adfepren |. : humidã vt moucat ipfas fm lined rectá mouetipm — trione meridie eft vna babítudo i latitudie « oiftà y»
circulariter.nam illa ps fumoſa facilius recipit boc; tia.¶ £t dicamꝰ ꝙ vi vt cá ín D fít:qz vẽtꝰmeridio/
Zbec eft magna caufa dñans íncírculatióe ventoꝛũ. nalis q giiat ibide in loco fili: q giiat ex ipo vetofe
([ Et fignü butugeft ꝙ véti multiplícant ex fupio, — ptétríonalis nó aduenit nob i pn'tpis ĩ q giiat pp ni
ríídeo nubcefeu yapozes pcedüt gfiatione vétog: — mid oiftátid. Nã ipfe ĩ illa hoꝛa € oebilís:fs poft boc
4 It mutatio in aere · ⁊ hoc ſciũt naute volẽtes pno^ — foztificat. Nã actio caloꝛis erit ibides foꝛtioꝛ. T Et
fticare gnátiones ventox ¶ 3lleaütquipurauit p — ióappet poft remotioné ſoł a círculatióebyemali ĩ (5,09
alíqri cá círculatíonte baz; expalationũ ẽ:qꝛ cũ aſce / tpe maioꝛi qi fit tps Lq appct feptetríonal. Nã locus
dit fuperius ⁊ occurrit aeri moto circulariter p mo; ex qꝗᷣ giiat vetꝰiſte ẽ ppigoz nob. (T Uel dicamꝰꝙ cd
tus totiue recipit inclinatione ab ipfo ⁊ volui£ cire — in bẽ ꝙ locꝰex d giiat vec meridiooU non ẽ habitu
laríter dixit impole · ¶ Tlas illud qð puenit exexha — do fua ad círclationé byemalé:fic ẽ hitudo diſtantie
iationibꝰaſcẽdentibꝰad illũ aeré motus circulariter loci ex dgiiat ſeptẽtriõalis ad ðclinationem feu cir
mouet per motũ eius per ipᷣm ſeucũ ipfo admiſcet᷑ cuitũ eſtiualẽ.i.q loc ſlatiõis meridioalis € magis
fuo pceffu.ná talis exhalatio dignioꝛ eft q̃libet re re remotꝰa declinatiõe hyemali ds ẽ loc flat^feptétrio
cipere motũ totius:⁊ manifeſtũ cft ꝙ illiid qð eft$s nalis a declinatiõe eſtiuali.Et erit tps in q̊ calefit il⸗ Q
bác oifpónem nó eft ventus.nam maximũ cel mo — Ie locꝰpoſtqᷓ; ꝑuenit foli circuitu byemali lógitpe! oan "
uet ab oriẽte ad occidétem folü:cét motus vẽtoꝛuʒ — quocalcfit loc flat?feptétrionalicü fol é in oppofito p
nó cét íta foztis:fic of per teſtimoniũ.naʒ cã foꝛtitu, — eftiuali-([ Et intelligo bec per calefactíones conue
dinis z velocitatíseft eẽ 5rictatis ín ipfo:fíc ẽ oifpo, — nierttem flatai vẽtox. Tlo.n.p dslibet calitate acci
ſitio in vétíe:q funtcá tonítrui t fulmis q̃ fiũt exnu — déré gnánt vẽti.⁊ hec cã ẽ illa q̃ dcã ẽ in gbuſdã tra siam
bibꝰ⁊ aliqũ fít hoc ex aſcefide vni? exbalatióisapà ^ ductiõoibꝰattributis abuſdas expoſitoꝛibꝰ: ⁊ v3 vt fit
deſcẽſionẽᷣ vapozís fcu exhalationis humefacte «fri cã in D otuctio ouazz cãrũ fiL] Sʒ in D fmóc acc
gefacte.« fít ex bac pbibitióctalís fpés fpei mot^f, — ditoiffícultas nó pua.ná 217. videt ap illõ qo cft füb
£m circulü:3fte eft fermo in dãdo diffõnes vẽtoꝛuʒ — eqnoctíali nó € babítabile pp dñiuʒ calitatis ibidẽ cjolutit ij MM fimplt ⁊ ꝗditates coz. T Z»eciaütin flatu aliquo, — « eft vez: « firmü:fi&óclarabit poftea ex fmócnro: ior Pu foregioipoe ruz VCtoz ín alíquo tpe anni t altquoz in alto 2 oif, € Etcũ b fit ita nó eft pole vt flet vet?cy ptc mer à rs d tpib?ami, ferétysper deapptopzíat ꝗlibet ventue ex vetis fa, díóalifili ptifeptétrioali ex d flat apó nos yent^fe/ negítt!
moſis quatuoz.f.ozíétalis toccídétalis « meridiona lís ⁊ feptétrionalísnoscomplebimus ſᷣmonẽ.¶ £t
ptétríóal.i.ey loco q Citer circuiti pyemalẽ t polus necitate ari
Oicam?g vẽti nó fiüt fm plurímü intpecalídítatis ctiali.Nã vét?q flat ex illa pte mozíet 5 nc á
íntéfe neq; frigiditatis itéfe.ná frigidirasintenfa 0e — ds pueniatad nos:c ci D fit neci nó rcindfit n YT ftia »fuerudíne fea ná eft igroffarefacié terre ⁊ pbb ¶ fítlocflaauftralisapud nos ex loco aẽ ipe bcre afcefioné exhalation is fumofe.c vlrnon eftoe tu eſtiuali.nã fol cá fuerít in circuitu prema ; b ofnctudic ei? pducere ipfam. Caliditasaütitéíafae dat ille locus: burmefít:c cũ appꝛopinquit ^! — in facie terre fimile cóbuftionisz cófumit ſeu diſſol redit liqfacit ſiue reſoluit illã — — * n
Part 98
uitur pp I5 ſuba exbalatioís fumofe.fn alys aüt t£ oꝛibꝰpᷣter becouo multiplicat flat?vétoz:« pp bác
5 iuentunt magis yẽtus feptétrioalis « auftralie:
tus auftralís.Cü aũt puentt in circi? 775 fant pp foztítudiné caloꝛis:⁊ iſte frio nent t —— dà textibꝰattributis Alexo « eft yerum c d
(4 L egnoc i meridióalé.£t B pp foztitudiné calozio q € fb €no/ papit^
dume par acl Cel occi iq; ci
¶ Sed differẽtie qbus diſtinguunt᷑ véti quatuoꝛ f ter iſtã ꝙ vnus vélat ab bac ꝑte:aliꝰ ab alia pte ſũt: q? auſtralis ẽ calidus ⁊ humidus.ſeptẽtrionalis fri gtdus ⁊ ſiccus.oꝛiẽtalis mediꝰꝑp reſpectũ hoꝝ ouog: t occidetalis ét:f5 ipfe € magis declinãs ad hũidita/ te.ſʒ aſſignatio cáe bui"eft q» auftralis oic 217. venit €x pte alta terre: deſcẽdit a terra $5 oefcéfum vapo vu. Et fí nó eét D eét oueniés vt fitifte vent? fic? pp calitaté illiꝰloci:niſi cént ibidé mlte aque:fs frigidi tae vetí feptétríóalis ⁊ ſiccitas ei?:manifeftus eft ꝙ ipfe flat ex oefertis ficcis:t ex locis depᷣſſis feunó al tis.¶ Vẽti aũt ozíétales putaf oe bie ꝙ (üt calidio ree vẽtis occidẽtalibꝰ:qꝛ pe oꝛiẽtalis eft calidioz pte occídetalí:« id oífficile futt boib^affignare cás bui?. 3pfieni putauerüt ꝙ babitudo folís fap terrà ĩ oꝛiẽ te ⁊ occidẽte € vna babítudo:cnos cófiderabim^ oe D.coícam?g fol ci fuerítin pte oziétali ẽ illó qà ca dít ey lineis uluftrátib?feu radíatib?fp illã pté terre
. Psangulosrectos vl ppinq̊s ad rectos: D énecium
Bin, (d.
pp rotüditatéterre cafus aüt eaz in pte occidétalt donec fol otinuat in tpe oziétali eft $5 angulos oila^ tos donec diuidat foLarcü ſuũ i medio diei:⁊ € babi tatio ſolis ad ouae ptes vna habitudo:⁊ poftea € ba; bítudo fol'ad pté occídétalé ín medietate vltia diei babitudo ei^ín medietate pma ad ptẽ oꝛientalẽ:⁊qꝛ boics viderüt bác habitudinẽ filem nó potuerüt va rc cá5 huiꝰ:⁊ negauerũt eẽ.¶ Sʒ (lli q affirmát D eẽ putat cp ps oꝛiẽtal ozícótís € calidioz:t vi ſi D fit ita vt cà in D fit qrefoluit ftati fup illã ꝑtẽ:⁊ attingit ip là pte otinue foatíus ds attingit pus p caliditate uli? pp c5 quá diximꝰ:⁊ patít pp D bec pe paffióe mlta. 1 pp D recipit caliditaté foꝛtioꝛẽ:⁊ qꝛ ín pte occiden tali accidit 5 aligd poft alígd paulatíne oonecac; qrat ré fozté ex D5 fit Lipa otípó aliq:ita vt nó patiat bac paſſiõe d paffa € pe ozíctalis:neqs calefít £5 cali ditatẽ illiꝰ. ¶ át file buPaccídit reb?oppofit] ma nífeftü eft.ció nõ venit eftas poft byemé oonec me dict iter iſta ver. ppterea q? entía tüc occurrüt calo
ri íta vt coꝛrũpat ipſa.¶ £t ſigñat fup D illó qð acci , diti qbuſdã annis p aduentũ calítatis frigiditatis
repete oe egritudib?z malis:⁊ D eft cá m Dee fi teftí moniũ fit veꝝ:⁊ ẽ cápolis:(5 ꝙ accidat ex foztitudie huiꝰſmõis dare cãz t cé ſil eſt remoti. (|. Etétpole cft dare cãʒ huiꝰꝑaliũ modũ.nã ðclatũ eft g celum hz dextrũ:⁊ ꝙ ꝑs celi ín d ſit dextruʒ eft foꝛtioꝛ alia ꝑte:⁊ cũ b ſit ica erit calefactio ipted ép trãſuerſuʒ oppofita ſeu in pte coꝛrñdẽte illi ptip motü foꝛtioꝛẽ attigit ipſazẽt pe oꝛietal⁊ ↄiũgũt i B be due fpes calefactióié pd e p refractione t motũ:⁊ bec ouo füt buo modi calefactióts ftellaz:£5 ꝙ oeckatü eT 3U lud át qð dꝛ g» ciuitas lõgioꝛ é calidio: terra:cuilon gitudo ẽ bꝛeuioꝛ.⁊ fozte cá in D é fi teftimoniü fit ve rũ:qꝛ ille ptes ſũt ppe pté cozrridentes dextro celi:⁊ appzopiquant ei:ẽ ſic dĩ q ps oextra illi? € foꝛtioꝛis actióie:ita 026p ps terre coꝛrũdẽs buic pati£ magl:⁊ fino dicas D nefcio qd dðʒ fit oe 5.1 £t opinat vt fit bec cá pdominási D q» vẽtꝰoꝛiẽtalis ẽ calidus:⁊ bocqó dixi adhuc nó v? cá manifeſta i h̊.nã fol ftat fap medietatẽ oꝛiẽtalẽ fer bozis fi£ ftat fup medieta tẽ occidétalé:s ẽ aſcẽſus ei? fap medietatéoziétales Poftds calefecitipfam vna boza vel duabꝰ.⁊ D cü ap pꝛopinquat ad afcéfioné:« fic id colefecitipías fepte "t$ vel octo:ſex ſuꝑterrã:⁊ vna vCouabfüb terra:
3 cii ſol iuit ad occam ab oꝛicõte occiitali nó recipit
vtilitatẽ ílle ozícó p caliditate à fit cy ipo poft occa»
Secundus ex
fti$ p ená bozá vel duas:qꝛ bec calefactio fit cũ iã frí gefactus € ozícon occiitalis pp occafus folís ab ipſo. 15 calitas à fit añ afcéfus e eSrio hꝰ.i.qꝛ tücaugmen tat caliditas p caliditaté que fít poft afcéfioné.(s ca líditas q € poft occafus nó pót refíftere frigidítatiq eft poft occaſum:⁊ a foztíoz nó addit calíditatem.
¶ 3n eodé medio vbi logt oe vétis dic᷑:ſʒ afcédés.f.
vapo: ex pte meridionali é mino feu minus vapo: re afcédenti ab oꝛiẽtalibꝰ⁊ occidétalíb^:: eft fub ípo vapoze in groſſitudie:⁊ ió nó multi tráfmutat i aq 5 ipfe vtplimü fit vẽtꝰañqᷓ; fiat ad. 3nqt: pp banc cám fiũt vétiin ptibusfeptétrionis meridiei ma: gie dB fint i ptib'oztétis ⁊occidẽtis:⁊ bec ẽ cà quà in: uenimꝰ in textu q puenit ad nos ex vbis Z1. poneng ꝙ oue ptes merídiei ⁊ feptétrionis multíplicát icis vẽti magis ds in ottab?ptibus.f.ozíentis ⁊ occidẽtis. ¶ Sz íd qð iuením^in expónc Zlley in 5 lib?é cà ría buic caufe.nà ipe oicít ꝙ cá paucitatio flatus vé; toꝝ ab oꝛiẽte ⁊ occidéte eft ficcitae dñans fup illa lo ca:ppea qꝛ fol vadit fup eas ⁊ cóbunit ipfas expargis tur vapo2es q illic ſunt:⁊ oiffoluun£ añq; tráfmuté: tur ad véti pp augmétum calozís: oue ꝑtes fepté: trionis.f. meridiei füt hũidioꝛes iftís ouab^.ná plu uie füt in ipfis magis: oc nà cozpis humidi eft aſcẽ dere er ipo vapo? magis:fic € oífpó i lineis hũidis: ná fuba cala 4 ficca d aſcẽdit ey ipfo cü coóburi£ ma» ioꝛ € ſuba q afcedit ex lignis ficcis [Duo igitur bi fmóes oueniüt ꝙ fol calefacit oꝛiẽtales plufd facit in oüab^ptib"feptétrióis « meridiei:⁊ oint in co qð ofegt cxifto.ná i p oi ꝙ mltítudo caloꝛis fegtur ex ipo multitudo vapoz 1 fpiffitudo eoꝝ:⁊ ex paucita; te caloꝛis feg£ paucitas vapo2us « ſubtilitas eoꝛum. 4L 3n z^ aüto:q er iténóe calozis feqt augmétus oiffolonís:« deſitio feuabícifio vapoꝝ: t ex paucitd: te caloꝛis feqt afcéfío vapoz « multitudo €0z.t tu fcis gp ĩtẽſio calozis « remiffio illi? pducit dslibet ba rit duaꝝ oꝑõnũ 2riag:t D redit ad oiuerfitaté fübti ⁊ babítudiné agétie ad ips.ná ſubʒ cü fit bumidii.f. q bumiditas oriat fup ipm:t nó dñat potétia agen tis ſuꝑ ipm in finc dñatiõis.ſ.calefacientis.⁊ h̊ ín ta dice ppoztióís feu babitudis que eft inter ipía: feg£ (p ci apptopínquat boc agés buic paffo appiopinqe tionecerta vt refoluat ex ipſo vapo2 paucus humi⸗ dus:⁊ cii remouet ab ipfo diſtãtia certa vt tefoluat ab ipfo vapoꝛ multue ſubtilis:⁊ cus fuerit babitudo feu ppoztio agétísad paſſuʒ mato? bac babitudine ⁊ babítudo paffí ad ípfus minoꝛ:opʒ de neceffitate qii
opinquat fibi agés vt exiecet ipfum:t eõſumet id qð pducit ex ipfo.z cii eft remotü refoluit ad ips multu vapozé. (T. Et fí nos fcirem?vere ppo:tionem caloꝛis folísa terra d ppostio fit oc bís duabꝰ ppoz; tíoib^:tiüic firem^qs hoꝝ ſᷣmonũ é verus p oemra» tioné oáté cám « effe fil:(5 qꝛ nosnó (cim?bác ppoz tíoné ops iueftígare vnáquáqs ba ouaz caufay, ex rebꝰ poſterioꝛibꝰ que apparent oculis: fi ín partibꝰ oꝛientalibꝰ ⁊ occidentalibue multiplicant pluie d in ouab"partibus feptétrionis.(.2 meridicitunc é cã dicta in textu attributo Zlrift.« fi oífpofitio eft oppo. fito mó:cá eft oicta in libꝛo Alexi.⁊ D totum fi id qð appet oculis ín paucitate flat? ventox ⁊ multitudie top ex bis partibus fit fícut poſuit:nã nos videmus: in oriẽte ⁊ occidẽte ín ifta puicia nfa.f.iandolofía fi nó magis flát ds ín feptétrione « meridie n mime: « videmus et ín ozicte occidente congregari nebu⸗ lae ⁊ pducere pluutà in oꝛiẽte 7 medietate occiden⸗
tali de bac tíula feu puincia:in oꝛiẽtali aũt in medie in hoc ſunt due cãe:vna cay eft ꝙ ps meridionalis
tate oꝛiẽtali illiꝰ.¶ Et foꝛte Dacciditiifta ifülapp — remotioꝛeſt ex habitatiõe nr̃a d; pe ſeptẽtrionalis:
ſitũ maris vᷣſus eã:⁊ qꝛ ipſaʒ circũdat ⁊ erit pᷣqð dꝛ: — ex quo habitatio nra ẽin.a.ſeptẽtrionali:⁊ vér?me
P éid q ĩuenit᷑ i plibꝰlocis habitabilibus terre.f-in ridionalis nó ꝑuenit ad noe niſi qii foztífícabat ope
terra feptétrionali vel interríenaturalibustn calo, — ratio ei?pp foꝛtitudinẽ oꝑatiõ is ſolis in illís ꝑtibꝰ:⁊
re fütterre q̃ ſũt ĩ medio fm lógitudineclatitudi — D poft feptuagita oies:nà ꝑs cui appropiquat fol apv
nẽ:vt terre grecoꝝ ⁊ ppique eís:terraátnrabecz fí — paret oc oífponeilli? ꝙ ipía foztiter calcfít poft re»
fit »ueniés terris grecoz ilatitudie ẽ bꝛeuioꝛ ipaín — ceffus folie:z D pp foztitudiné paſſiõ is recipiẽtis:nõ
lógitudie:terra aüt ifrael ⁊ babylonie ſũt ſtrictioꝛes ꝑꝑ foꝛtitudinẽ agẽtis.ſʒ pe meridíonalís pp ꝓpinq⸗ Latitudines terris grecoꝝ i latitudie:latitudies ãt magisfaciüt tatẽ eiꝰad nos flat fup nos vẽtus ſeptẽtrionalis a pni tt ín oitierfitate terraz d$ lógitudies.([ Etió nos vi, — cípioapparitionis actíonis ſolis ín ílla pte.f.rcfole terrogdsigg demꝰ bdcterrá ntas magis ppinquá in ſua nã terris donities ⁊ faciédo aſcẽdẽ vapocs ficcos frigidos:⁊ giudice, grecoꝝ d terre babylonie.Clyma ãt eq̃le ſeu ↄtẽpe / iõ fuit vétus feptentrionalis frigidus 7 ficc?:z appet
ratii eft qntü:vtinqt Balius:nõ q̃rtũ vt crediderüt — ifte ventus poft viginti dies a reuolutionc eſtiuali.
mlti boies. (T Signũ dt bui^é ꝙ illiciueniüt cóple — (| Scða aũt cá efl:gp ipfi putauerũt ꝙ locug ex quo
xiões edles magis.ſignũ at foꝛte ſuꝑ cóplones eft — giiatur ventus meridíonalís remotío: eft a folftítio
colo? 4 capilli.Colo2 àt eq̃lis é alb^z clarus:capillus — byemali d ſit loc^ex quo pducít vét" feptétrionalig
aut eq̃lis ẽ magis ppiqu^ad illii qui é qfí medi^iter — a folftítio eſtiuali:⁊ bec cá oata fi poſuerimꝰꝙ locus
planitie « crifpitudiné:feuad planü d$ ad críípítudi, — gnonís meridionalis ẽ ĩ co qo € poft reuolutionem
nẽ:eẽ dt b^colozís « capilli paz iuenít ĩ terra arabũ: — byemalé vfusmeridié:vt putat Dex verbis eoꝝ oe
⁊ iõ vocát albi rubeü:terre át babrloníe füt medíe locis gnõnis vẽtoꝝ:⁊ $5 qp ĩuenimꝰpᷣ óclaraffe qdas
ad terras arabii.f.q colo? bzun?offat ſuꝑ eosboies — expofitozee nullá bs rõnẽ:neq; notus é p fenfum: é
fic € diſpõ arabü:ifte át coloz i capillis iuenít nãlr.. — ocrf tm̃ fineróne:má magie vi vt fint locí flatus vé
magis in boibus clymatis qntí qñ non coniungunt — tog ex ouab?ptib?reuolutionus filesin ppinqtate ⁊
cuz gẽtibus extraneis fed cum babitátibusextrane, — reuolatíóenífi (Lic accideret aliqó acci pp mãm. p c.
is que babítant illic oe ppinquo:fscum plõgauerit ¶ Sed pma cá eft oigníoz feu ↄueniẽtioꝛ vt fit cát — tpᷣs in iftis hoĩbꝰtũc redit nã eoꝝ ad nãm illoꝝ bo, — augméto feufoatítudine vẽti qᷓ; fit ín eiꝰ paucitate:⁊ do mil; minũ illiꝰclymatis:ſic accídit filysarabs «barbaro — D qz iã declatũ eft oc o(fpóne vétigp affilant flumi moi " ^ rü i terraádclofie.f.qp ipfi ↄuerſi ſũt ad nãʒ gẽtl ꝓpᷣe nibꝰ.ſ.ꝙ isto magie remouent a pzíncipye eoꝝ funt ci? Fm illi tre.ió młtiplicate ſũt ĩ eis ſcie:⁊ iã exiuimꝰab illo maioꝛes per id qó ogregat feu adiungit eis ey vapo í d fuimꝰnũc:redeamꝰad íd i q̊ fuimꝰexvᷣbis ſapiẽt. — ribue file eis:⁊ qo apparet eft necium vt flatus ouo;
¶ 3té in eodé ſecũdo vbi loquit oe véto feptérríona; — rum vétozz oppofitoz in vna cades boa ex ouabus lí ac merídionalí: z oe D locoa quo flat oícit ín me; cauſis diuerſis:⁊ fi fit vétus feptétrionalie q erat in dia fua expóne bec vᷣba.Inqt:⁊ iã locuti fum" ipdu — pncipio veris q ei^ eft caliditae:igit fegt vt fit vẽtus ctióe flat^feptétríonalio:c qd ſit ex illa pte oe véris — meridióalís q flatin iſta boza:cà ei^ € frigiditas q̃ ac poft cõplemẽtũ eftatis ⁊ hyemis:⁊ ía5 ops iueftigare cidit pti meridionali.f.poft remotionẽ hyemalẽ:⁊ fi ad ſit cã i DT £t dicamꝰꝙ i bremeófinít feuoef( — fit vettfeprétrionalis q flat in pncípio autũni cá eiꝰ cit mà véti pp dñiuʒ frigoꝛis ĩ parte feptétrionali:x — frigidítas vt dcm̃ € meridionalis igi q flat i bac bo cũ appzopiquat fol ſibi:⁊ D cü trãſiuit hyems tínce — ra cá eiꝰẽ caloz/f.i pte merídionali-bec € diſpõ véto' pit verappiopiquat fol terre:⁊ cü reſoluit niues que ruʒ ↄrioꝝ ſeuoppoſitoꝝ i vnotpe.([- £t cü D ficita fütillic « fac aſcẽdẽ ex terra vapozes fit ex eis vent? — véti igit oppofitaz pariiũ q flant ín tpib^oiuerfietís feptétrionalie frigidus.Sʒ flat? b^ pofteftaté cáil5 — fiípfi fint ppoztíóales.f.qpoiftátia coz ab eqnoctid/ eft ꝙ foꝛtitudo calozisi pte eftatís facitoefíne más — lífeuatpeeqnocty € vna diſtãtia:⁊ ops vt fit cá eoꝝ illius t »fumít ipfas:t cũ fuerít poft tpseftatsc ifr — vnain ſpẽ:niſi accideret (ll aliqó accrie pp más:cf5 gidat^aer aliq̃li frígiditate retinent vapoꝛes q funt — bocfi fít ventus feptétrionalis agene illius poft vU in terra pp illã frigiditatẽ:cũ aũt multiplicant emit — giti oiesa remotióe eſtiuali eft calozxops vt fit agẽs tunt feti aſcẽdunt:ꝑppea qꝛ nó eft adbuc tãtũ frigus merídionalis oc bac eadé fpé.f.caloz:vt fit in ílla bo ꝙphibeat emiſſionẽ vapoz multoꝝ ex eis:⁊ nó eft — ra.f.ín hoꝛa ↄſili:ſed véti oppofitíq flantin tpib^of etiá illic tãtus caloz qui diſſoluere «ofumetcospof, uerſis nõ ꝓpoꝛtionabiles.ſ.quoꝝ initiü flat^funt bo fit.£t cá ín boc qð dixit ẽ:q ſolis appꝛopinq̃tio tre, re diuerſe iã opʒ vt fint cáe coz diuerſe:vel pp 369 motío in bís duabꝰdiſpõnibꝰin pte feptétrionali eft — f. vcl ppcaloxe ⁊ frigue:vel pp lociif.pp oiticrfitates cadé feu filis appzopindtio:dft igitur ipfa agiti bíg — partiü terreín ppínqtate a locisaduetue folío:t cus ouob"tpibus ín ptefeptétrionali m eadéappiopin, hoc ſit ita ⁊ vétue meridionalis flat poft remotiões quationé caloꝛẽ ppoztíonabilé gnóni vétoz:fs quia — byetnalé feptuagita dies:⁊ feprétrioalie poft reuolu fuit id qð fegt ex diſtãtia illi':frigus fuítb q̃ſi ogẽs — tiones eftiualé:feqtur igit vt fint cauſe coꝝ diuerſe
p acciis.3nat:t pp bas ouae cãs icipit fla? feptétrío vel agẽs vel recipiée-(T Etficétóclaratü qr ipoſibi V tig nalíein pᷣncipio veris ⁊ autũni pteralios vétositai — lceft vtfitcá incipiendi flatus véti meridionalis 19 NUS wenimte bác qóné in vbie Zirífto.quepaeneruntad ^— bacboza.f.agens diuer ſa a cá flatu véti ſeptẽtrion⸗ EX Woe:fed in libꝰ Alexi inuenit locobui? aliaqó:t eft: — lisin illa hoꝛa victa ét « ipoffibile eft vt ag&9 ec |
cur feptétrionalís ftat poft remotiones folie a folfti, piens ſint diuerſa fm magis ⁊ minuseétne 7 e tío eſtiuali:ſeu a reuolutione eftiuali multotiés t ifl — locus diuerſus in ppinqtate c remotione⸗ fo We
Auncte:⁊ boc poft viginti noctes a remotiõe felisa — oci eft:velerit cá diſtãtie loci a nobisfcd cus -— folftítio eftiuali meridionalis flat non owicte poft — fuerit oectatü poffibile é vt fi véti merida es gia reccííus folisa fotftítio byemali:zbocpoftfeptuagi, — ti ínilla boa ſunt eã frigozis qo inuctit in pre pr tà noctes: dem̃ eft illic ín rifioe buius qonis gpcá dionali ex qua gnat yétusaii augmetu —
X. iber & maxime q bec hoꝛa eft ppínqua pncipio boze ve; tie: íam oeclaratü eft ꝙ vétus meridionalis q flat in bac boza:vt oíc Aꝝ.cã illiꝰeſt calozxops igit vt fit vetus oppofit? cí fact^in bac hoꝛa cà illi? fit frigidi tas:⁊ ipſe € meridionalis vnalís:fs vétus q flat poft; «B cópleucrit remotio eftíualis p vigitt dies:cã ei? ẽ caloꝛ vt dcm̃ ẽ.⁊ ipfa € diuerſe ppoztióío feu babitu dinis a véto ſeptẽtrionali ꝗ fit in pn*autüni fi poftie rimꝰipᷣm alii a véto autünali feptétrionali:ís fi ipfe fueritpofít? e£ vétusautünalis meridionalis:iã igi tur feg£ vt fit cá ci?frígiditas.c fi ẽ alius pole € vt cá illiꝰ fit calo vel loc? pp büc locũ:⁊ in D vt vides eft ambiguitas magna 2 íngfitio pfũda.¶ £t cá diuer⸗ ſitatis feu oifficultatis € oifficultae cognitíóís bari hoꝛaꝝ a vífu « verificatíóis cag pp nunià ↄfuſionẽ ⁊ diuerſitatẽ queaccidit bíe reb? 'pp màs.( £t ma gis veriſile appet ci 2cefferim^loca flat? cé filía vt fit vetus feptétrionalis q flat poft vigiti dies a receſ fa eftiualí pter vẽtũ autunale meridionalé:pp diſtã tiá illiꝰqð eft iter ca: qp fit vétus meridionalis qui flat poft feptuagita oies a receſſu folie a folftítio efti uali:⁊ cur nó flatét vétusautünalís feptétrional aij pnautüni p viginti oíes:fic flat meridionalie ante ver.&egt igit 2 nosoiífficultas pma d fedbat 5 an tiqu0s:f5 polt eft oicere ꝙ cá ín D é ꝙ ouo yéti pꝛo/ ducunt a cá frigida:⁊ ps meridionaite velocí? reci, pit frigiditate qs caliditaté pp paucitaté ftellazz que fürín ptemeridionali ⁊ altitudie ptís meridionalis ſi habitabilis oe terra eft bec ps veloci^:ígit itrodu cit frigiditae íllic i5 fit 5 viginti oícb^pp calefactío né:fícut cu iuenío vẽtũ ſeptẽtrionalem pᷣauci poft re motione eftíualé per viginti oíes pp calozé ét a calo re buius loci « frigíditateillíus.(| 55 q» vétus me: ndionalíe vcrnalis fit acá frigída: manifeftü. eft cx
H - , ,
4 erít beccá ín b epantecedit ifte vétus feptétriona lis qnquagita oieb^füp vétü meridionale vernalé: Atotü D verificat nó giiatur vétus fub reuov lutíóe foltérc qp vetus merí lis vadít in his lo cis:⁊ nó ocfinit t pcedit ad pté ſeptẽtrionaiẽ.⁊ ñ po; ſuerimꝰhos duos diuerſos ventos eẽ a tꝑibꝰfrigidis pole eét nobis adducẽ cám huiꝰex 5 ꝙ nos pofueri/ mus oc calo: ptis feptétrionalie ⁊ frigoꝛe meridio
nalis cũ ↄſeruatiõe ſilitudis locoz flat^(T Naʒ res
diuerſe dĩnt vel pp agẽs vel pp recipiẽs:agẽs aũt vl Oitin fpé vl ſz magis ⁊ minꝰ filr patiẽs vel ozt $3 agis ⁊ min" veli pẽ. ¶ Sʒ Alex credit ꝙ loca fla ue Cre penali pa —* reuolutio eſtiua⸗
:tPm Db iá verificabit in abuſdã terris ſeptẽtrio⸗ Walíb? vt fit (ol cat fuerit in reuolutioe byemali re motioꝛ ab ífto loco ab cis: fic fuerit ín oppofito cíti
Secundus 423
tiali a loco gñatiõis ſeptẽtrionalis:⁊ D cũ fuerit pofi
ta gñatio feptetrionalis a fine terre babitabilis: fic ponimus giiationem eius.ſ.meridionalis a pnterre babitabilis:fed ponere gñationẽ meridionalis a pn cipio terre babitabilis eft oifficile:ppea qꝛ ipfi iam ouenerut ꝙ nó giiatur vetus fub rcuolutióib"folari bus pp caloze illoꝛum locoꝛuʒ:⁊ fa boc nó erit ín p clymate vẽtus meridíonalis:f5 eft uy pte que épolt pꝛimuʒ:nam ab ipfo gñatur.¶ Uel oicamus ꝙ ias giiatur vétus in parte un qua nó eft polís babitatioc 414 plógauim?multü in D (ito magis d$ ↄueniens fuit:t redeam^ad id ín quo fuimꝰex vbis fapiétie. ¶ 3e circa mám oe vẽtis dicit.⁊ pꝛopꝛietas véti me ridionalis eft qp ipfe cómouet nubee ⁊ 2gregat ipᷣas 1 cóiugit ptes illius:⁊ pꝛopꝛietas vẽti feptétrionalíg eít ꝙ ipfe ocftruit ipas ⁊ ſeparat ptes illaz.([ £t cá ín boc gp vetus meridionalis ppter toztuofitaté fla» tus eiue eft ficut linea cuíus cxtrema füntarcuata:z cum ipfe flat ingreditur ín partibus nubis 12gregat ípas:t ↄiũgunt᷑ ddá eius partes cii gbuídá « ifpiffat ipfas ⁊ ingroffat ſuũ coꝛpꝰ:ſed vétus feptétrionalis € recti flatus:⁊ pp boc fegregat nubes « fepat q̃ſdã ea rum a abuſdãa.vult oicere vt puto:gp toztuofitas feu arcuofiras veto meridionali accídit fibi pp diſtãtiã flatu ei^: rectítudo feprétríonaliineft pᷣpter ppin/ quítatem flatus cíus.nà vẽtus ppterea q2 oe tua nà eft reuoluere circa terras;c ineft ex fpberica:fegt. g» quáto magie flatus eft remotus magis appiopinqua tur arcuitati:⁊ eft maioꝛis multitudis circulatiois:⁊ accidit ei retinere nube per ſpherã fcucirculii ques facít.i.q» nubes cógregant couexo eiꝰ⁊nõ fpargit ⁊ igroflat 1 5gregat oonec ex ipſa fit ad:5 ſeptẽtriõa us ingtatẽ flat^ei^;yia eiP fei pceffus ei"appzo piquat linee recte:⁊ expellít nubes nó retinet eas, "Dec funt vᷣba Lõmẽtatoꝛis ín media expofítione. ¶ Et poftii oeclaratü eft ;oícédus cit oe locís babi tabilibus terre.Et oicam"g» mẽſura que accepta eft per fenfum 7 rónem matbematicá ex parte babita» bili m bac pte feptétrionalí € minus fexta pte terre tell df ſeptia.Ipſe.n.traxerũt lóguudiné bui? loci; ci »fiderauerüt eclipfes lunares un gbufdam terríg oꝛiẽtalibꝰ⁊ occidẽtalibꝰ:⁊ nó iuencrüt ipfas añcedẽ án terris oꝛiẽtalibꝰ:⁊ eẽ pofteriozes in occidétalibus inagis dj duodecim hoꝛis:⁊ b in longitudine centus octuaginta partiũ ex ptibus Pm quas celus eft.360. partes. (T JL atitudine aüt huius pceperunt per boc tp finis terrax in qbus fuit poffibile cis ire in parte auftrali eft illud qó eft remoti ab eqnoctíali.i3.par» tes ⁊ yni fragmenti feu minutum: finis terrag in pte feprétrionis eft illud qð eft remotũ ab egnoctia Li.óo.pteo. Tlà putauerut qp maría pbibent illas ín bis duabꝰꝑtibꝰ:⁊ bec eft menfura que pcepta eft per fenfus oc diſpõne terre habitabilis. Et oebemus cófiderare oc illo qà eft pole oe D p rónem:1 ve íllo qó nó eft pole:⁊ dicamus ꝙ Zirífto. « fecta ꝑipateti £07; putát qp locue ín quo eft polis babitatio ín terra ex parte folis eft illud qð eft círca ouas partes circui tus ci^ín ouab?ptíbus ei^. f.feptétrionalt « meridio, nali:⁊ ꝙ illud qó eft füb egnoctiali « ppe ipfum im, poffibilis eft babitatio ín co ppter dominiũ caloꝛis. ¶ Et ẽt putãt qp illud qð eft remoti a circuitu folis ad duas ptes.f.meridionalé « feptétrionalé eft inpa bitabile pp ortum frigiditatis.
⁊ fequétceipfum ex matbematicio;putát
De ꝓpꝛietati bue. ventoꝝ.
De locio tee re bitabilib*
Opio Ariſt.
de locis terre bi m
"Ptolomeus aüt pi. ^ro» Q babita: lomei ẽ Aui
tio cft polio ſub equinoctiali ad illud qð excedit cx ***
Auer. opio pio Zlriflo,
parte meridionali £5 mẽſurã que non vadit ad ípas
ocpzefíto folís feu oppoſitũ augis.£t eft locus quem *ocát viã cõbuſtã.¶ Auicẽna aüt iã fecutus eft eos ín bacopione:« vidit ꝙ ille locus.f.q eft fab equino/ ctíali eft magie téperatus feu medius oibus clyma:; tibus:z putauit qp fermo pípateticozus eft 5rius fen: fuí ⁊ rõni.¶ Nos aũt cõſiderabimus de D fa ꝙ é pole nobis ex pte reí:feufm ré oe qua ↄſiderat᷑:⁊ D fm,ppónce de hẽmus de D.(| £t oicam? qð iã oe: claratii eft ꝙ cá caliditatis eft ppinqtas folis verfus directũ capitis: qp cá ppinqua in h̊ eft cafus linca radíalius fup angulos rectos:aut q apptopinquátur rectis:qꝛ tüc fit reflexio foꝛtioꝛ:⁊ ap eycefíus clyma: tum ín foztítudie caloꝛis « oebilitateei?pp excefíus coz eft in bís angulís.Tlà ille terre d (üt ꝓpingoꝛes ad pté meridionale angulí caufati in eis a lineis ra; díalib? cũ fit fol ín circuitu eſtiuali fant ppingoꝛes rectis donec finti terris ín qb^fol vadít otrecte fup £apita caz illi anguli directi:⁊ hec eft terra calidioz $m iftum modii.f.£m modũ reflexionis. Et cũ D (it ita videt effe pole vt (ít babitatio ſub eqnoctiali. Tlam nos videmus multae terrae babítatas in quí bus vadit fol fuper capita eoꝝ.Sed ifta íngfitio fea inductio nó oat veritaté.(T Et nos dicamus ꝙ cus fuerit oifpofítio ficut diximus de cá intenfe calidita/ tío ⁊ debilitatis eiꝰin clymatib^oiuerfis:c boc i fen fai. 'Tlá clyma magis téperatum boi « plurib?aiali, bus «plátís eft clyma quartü «qntus.£tboc ex pte calíditatis cuiꝰcã eft reflexio: qó eft pzeter ifta ouo clymata in pte merídionali eft magna caliditas:ín feptétríonalt aũt eft magna frigiditas.£t fi non eẽt bic cá in ĩtẽſiõe calozis ⁊ oebilitate eius in clymati/ bus diuerſis nifi anguli quos caufant ille linee radía les:manifeſtuz eft ꝙ ſub eqnoctíalí poteft eẽ babita tio:fed non téperata:vt oícit Zlui.fed 6m modü fm
. qué eft babitata in clymate in quo fol vadit oirecte
fuper capita eoꝝ. Nã habitãtia in illie terrís fünt vi/ te breuis oe neceſſitate:⁊ vtplurimũ non funt nãlia. Sed fi fit bic alía cá ex pte materie per quá augmẽ/ tat calíditas füb egnoctiali augméto valde magno nó ent poſſibile vt fit (lla pe babítata.£t.banccám neſcinit aliqe eox qui putãt qp babitatio in illis lo/ cíe eft poſſibilis.¶ 'Tlosaüt ↄſiderauimus oeboc Dicamus q appet manifefte gp caliditae maio? eft in libet terra ex terris diuerſoꝝ clymatuʒ tn tpeefta, tis poftremotíoné folisa circuitu feu ſolſtitio eſtiua li boc ex pte paffí « recipiétís ⁊ non ex ptc agentis: ſicut óclaratü eft anteamá ↄtinuatio huius caloꝛis in terris tẽperatis ſeu ppinge tẽperamento durat poſt remotionẽ ſolis circa tres mẽſes:⁊ boc in terra nr̃a.i. Hiſpania:⁊ in illis que funt ꝓpe ipfam in. latitudie. Alie aüt ciuitates fant terre pter iſtas ſi ſunt verfus parté merídionalé ĩuenit᷑ in eis bec caliditas tpelo, gio2í boc tépoe dicto qÓ eft círca tres mẽſes: ⁊ D qz $5 fo:titudiné caloꝛis in terris oiuerfis fit receptioi acre maío2 oe caliditate ſolis:⁊ retinet ipm fim ſuaʒ formã per tépus magie lógum:« cũ boc fit íta fequit oe neccffitate ꝙ terre quaz latítudo eft ppirid vt fit w medio latítüdis bay terraz téperatag:a ſunt ter re in qbus vadit fol oírecte capitib^eoz:vt in folftü fto eſtiuali vt ſit caloꝛ in eio ín tpe eſtatis prope ot plum refpectu calozis iuétí ín iſtis terrís.c erít ꝑma nentia eiue poft declinationẽ ſolis ppe ouplus illit mẽſure feu pmanétie:c boc jfiper fex mẽſes vel qn: qt D cognofcüs p fenfum boics qui viderunt boc.
¶ Sed ego vidi terras cutus latitudo eft q̃ſi trigin ta:⁊ eft remanẽtia caloꝛis ín ea poft declinationẽ fo líecirca qtuo2 mẽſes:⁊ bocnon percipit fenfu tris : f5 poffibíle eft puenire ad boc per róné. (T Et cum ofi derabimus in boctoto fegtur oe neceflitate vt ín ter ris:quaꝝ vmbꝛe cadüt merídionales fít tps calozí9 apud eos ppe illos dtuo2 méfce: eft tépus w quo ca dũt vmbꝛe auſtrales:⁊ calo ea oe neceffitate € fo? tio: filr fegtur cii cadunt vmbꝛe ſeptentrionales.⁊ cii boc fit ita erít calidítas oe neceflitate ſub equino ctiali ↄtinua equalt in toto anno vcl ppínqua contt nue equalt:cno cétibidé táds vua reuolutio in fine calídítatísnó quatuoꝛ. Nã ín tépoze ín quo eft con ſuetudo aerís remouerí a caliditate oe necitate oc/ fcendit fup ipm moto2 qui fecit ípm acqrere eã:⁊ có feruat ppboc caliditas ibidé: ppterea q: fol non re⸗ mouet a oírecto capiti coy plue ds per tres mẽſes:⁊ manifeftus cft ꝙ talís locus ipoffibile eft pmane ws €o pláte:caialia.'Tlam oferuatio anialis « plante eft per quatuo? reuolutióes feu circuitiones anni:qꝛ für cópofite ex otrarys ey qbue cõponuntur.Et talía lov ca fí imaginauerimus wm eis cé reuolutionce feu cuv cuítioneg effent octo:⁊ hoc totü eft cotraríum diſpõ⸗ ni naturali. ([ Zveclarata eftigit. ex boc verificatio víe £m quá ꝓceſſit Ariſt. Nam ficut ueniunt in pte feptétrionalippter frígiditaté:ita ops vt ſit in parte méerídionalippter caliditatem.£t boc feqtur ex fer mone yníuerfali qui eft:g» ci iuenít. vnũ contrari in fine feu in extremo:ops vt fít reliqui otraríus in illo fine:⁊ q2 eft bicqdam terranon habitata ꝓpter fngiditatem:cmedium edle eft neceſſariũ vt (it bíc alia extremítas nó babitabilíe ppter caloꝛẽ.⁊ fi nó: non effet elitas feu téperamétum tn medio: cü in uentum fit vni extremum « medíum oe neceffitate ops vt ſit aliud extremũ:⁊ ſi nó:non effet bic medius feu cótemperamétum.£t ↄueniens eft vt vnü cotra ríoz coxrüpat reliquum: ſi fit bic terra magne fri gidítatís »gelationis:vt fít bic etiã terra magne ca líditatis ⁊ in flãmatiõis.¶ Et videt gp fuper bácov rectioné fuftentat Ariſto.in boc loco:z ideo dicit ꝙ caufa pducés intẽſam frígíditatem ſeu 2gelaciuam eft natura ílliuó loci ꝓpter remotioné folie ab ipfo:fi cut caufa foztítudis intéfionis calozis ⁊ iflámatiót9 ignee eft nã illius loci cũ ppinqtate folis. ppingtas igit folis apud nos:⁊ oíftátía eius funt in his tcrrió oferuátes ⁊ equalicátes mirabilé intẽſionẽ ouarum illaz fpecierus. Tlam ficut caufa frigíditatis ogclat* ue apud nos eft natura loci frígidi cũ remotione ſo⸗ lie:íta cft neceffariü vt fit cauſa caliditatis ⁊ foꝛtitu dinis ipflámationis ppingtas folis « natura ili? lo/ ci. Sed ppinqtas folis « oittátia cui? videt oc diſpo ſitione ceaꝝ a» fint caufa ín apparentía vnius duoꝛus otrárioz «ín otemperátia coy. ci equalitate-Et h oífferctia eft vera. Et iam dixit Zirifto.büc locum multis locis, Illud aüt q5 oiyerüt aly pter ipſus 0€ boceft pbátafticus ſimpir.¶ Equalítas aũt nocti?
a diei quciuenit ibídem videt qp non bs menfura —
fenfibilem ín oíminutióe calozíe per reípectum.n r caufas quae nameranimus «teftificat (Ap PoC terra cuius —* eſt n t frigidior ; otípoit tío per moꝛã que accídit ſoli in capite DIIO7. -
rũ fen circuituũ:⁊ víde£ vt (it cá i babitatioc mut tog locoxꝝ de qb^oi in pmo ciymate illu — * eis ex frigiditate ppter altitudinẽ * M nét yniult pp materia no ꝓpter cau m * ae
iue M ? Nou LT p, 9.
Y. iber
€55 nos cum poſuerimus rem cffe íta vt oeclaratus eft in oífpóne folis:feqtur vt ſint loca ín qbue polis fit babítatío Pm ift modii in ouabus partíbus cír/ cuitus folie.f.feptétrionalis ⁊ meridionalis: bocas dictum eft ab Ariſt. Naʒ ípfe affirmat vt fit alia ba» bitatío in quarta meridionali fímilis quarte babita bilis ſeptẽtrionalis:⁊ fi ecẽtricũ folís bs oiuerfitates feníatà erit latítudo ptis babitabilis cx pte meridio nalí ppinqo: polo meridionali: zremotioz a circuitu
folieoppofito mó d res fe bs in pte feptétrionalí. ¶ Sed fm boc fequerctur vt fit babitatío ín bís otia bue ptíbus ín q̃tuoꝛ partibus fub terra « fup ipfam. "am fictas barum partíü fm q» pmo afpectu vi detur eft pzopter folcm:babíitudo autem eius eft ad basquatuo? partes vna babítudo:fed fi poſuerimus D ita:effet magis conueniene vc inueniat ficcitas et Cominium clemeti terrei in eo qp eft füb círcuitíbus folis ppter foztitudinem caloꝛis ibidẽ:⁊ cum boc po fitus fit (ta feqtur vt fit maío2 pars terre oifcooper: ta:non effet oíameter aque maioꝛ diametro terre: fed erit minoꝛ aut equali eis.Hoc autem eft cótra ſenſum «ratioriem.sSenfüm aũt qꝛ videtur ꝙ pare aque cum fít terra redit ad minoꝛẽ qᷓtitateʒ:⁊ econ: trarío in oífpóne aerís cum aqua.¶ Rationẽ ẽt:qꝛ iam oeclaratus eft ꝙ eleméta funt edlía fm fuas to: talitates:⁊ (deo bit pmanentiam « perpetuitatem. Equalítas aüt pole eft vt fit iter elemẽtũ fubtile ra rum facil paſſibile:⁊ iter groffum oifficulter paff bíle:cum fit rax multe quátitatis « maioꝛis coꝛꝑis: t ideo ops oe neceffítate vt fít iã oíameter ad mul⸗ to maioꝛ oiametro terre.um imaginati fuerimus aqud rotunda folídam:ccum boc fitita aque ocbét natare i maíoí pte eius. T lam bec eft oífpofitio. nã⸗ lis eius:⁊ vi fm boc vt non fit babítata ex quatuo? quartis terrenífi bec pe ẽ vt fít locus rez. generabu lium « cozruptibil (ü:oe quozum nà eft vt fít ſuꝑ ter vá iſte locus. ¶ Et fm boc non eftcá w ce ſiccitatis ín bac pte fol tm̃:ſʒ cũ ilo cus adíangit ei excalidi / tate multítudis ftellarum fixaꝝ in bac pte.Nã ma: £02 pars ftellarum vt vídetur eft in bac parte quam videmus: erit ín pte meridionali $5 plurimũ aqua fuper ipfam: fimilr qð eft fub folftitys circuitibus: qᷓ;uis calídítas fit ibíde foꝛtioꝛ.Sed cft exiccatio fo lie in pte feptétrionali operatio ppzia folis cit otem^ perat per calíditaté barus ftellay nó £im op fol tm̃.ſ. quia foztíficat ſiccitas cius fícut eft oifpofítio in.ca loꝛe coꝛdis:qꝛ cum contéperatur per frigiditates ce rebꝛi facit acqrere fenfas:c bec eft cá in boc ꝙ ite lo cus eft eternus Pm fpes:vt oeclaratü eſt:⁊ ifte é ſmo
oc locisterre ín abꝰpolis ẽ babítatio £5 ꝙ oic r6.
¶ Circa loca babítabilia inqtías ops oícere loca ter? te babitabílis exquo (am diximus ventos ⁊ loca fla tus eoꝝ:⁊ oicamus ꝙ oiuidit pmo in duas partes: viia eaz cft babítabilís:alía autes inbabitabilie:fed po ibabitabilisoiuidit i duas ptes pe itenfi caloꝛis ipbter afpecti folie in ipfa oirectü:cbec pe eft pars meridionalis ppter itenfam accenfíoné ⁊ caliditate Que eft illic:accẽſio aũt ⁊ calefactio fiunt cũ multus fol accédit acres ⁊ iflámat ipfum:fed alía pare eft in tenfio frigozis ppter remotiones folis ab ipfa: bec €ft ps feptentríonalis:illic eni eft cógelatio « itenfio krigoꝛis ↄgelatio aũt z foꝛte frigus caufanf apo nos titendunt cum ſolis diſtãtia multiplícetar a nobts, €c funt verba Ariſt. in boc locotn trãſlatione que
Puenit ad nog. (T. £t pus de quo ín boc cófiderare
Secundus v
bebemue cur nõ diuiditur terra:ex pte meridionalí
ét ad babítabilé t rion babitabilé ppter itefioné fri/
goris:ſicut fecit ín pte ſeptẽtrionali.¶ £t iã confue: uerunt expoſitoꝛes dicẽ ap terra diuidit᷑ in qnag pare tes.oue (unt babitabiles fub folftitío eftitiali oonec augmetat frigiditas ex parte feptétríonali ppter p: pinqtatem poli feptétrionalís:z pare et habitabilis in parte meridionali:in co ꝙ elt iter reuolutionem byemales locus frigidus q appropinquat polo me ridionaliibabíitabilia auté funt tría loca que funt ie terouas reuolutiones:eftiualem ⁊ hyemalem:⁊ pao; v duobus polis.¶ £t oicamus nunc ꝙ tacuit
rifto.oe pte meridionali:nam ipfe vídet ꝙ necius eft vt aque oomínant fup plures partes terre:exquo bec eft diſpoſitio eaꝝ nális cum terra. (T 45.q2 loc? aque opoatet yt fit maío2 loco terre:ficut locus aeris opoatet vt fit maioꝛ loco aque: ratio fuper boc é ex ꝑte.ſ.ꝙ apparct pe aque cii ingroffatar ⁊ lapideatur reddiad parté ⁊ quãtitatem minosé.f.ps aeris cum fit aqua.f.quo ipfa igroffatur:z propter bác cám fm me non curauit Ariſto.de pte meridionali diuidere ipſam ad babitabilem « ibabitabiles:vt fecerüt ey poſitoꝛes.¶ Et ía5 ops poft D confiderarc an ifta lo» ca fint fm talem oifpónem per rócinationem vel p fenfum vel peraunbo fímul.nas multibomínes con tradícüt ei oe boc qo credidit gp füb equoctiali « in ouab? ptibus eqnoctialis non eft babitatio. Et oicar mus ꝙ locus qui eft fub polo ſeptentrionali oeclara ripót qp eftibabitabílis per fenfum roctnationes: nam ílla locaapparent inhabitabilia pzopter domi⸗ níum frígozis nimium in eie. £t paeterca pzopter id qð accídit illic oe paruitate babitudinis bꝛeuitatis oiet ad longítudínem noctie:t bzeuitatis noctis ad longitudinem diei:ita ꝙ accídír vr vnus oies fit an; nus cutus medietas eft nox:⁊ alía medíetas é oues: manifeſtũ aatem eft gp boc eft non nàle entibus ge: nerabilibus « co:ruptibilibus: iſte igitur locus fine oubío eft inbabitabílíe ppter frigoꝛẽ « diſtãtiaʒ fo«
£X locuo füb polo fcptétri onalt ibabita bilie ht,
Vío:má milla refractío feu reflectio € illic radio«T 45. partce celi fit tardioꝛis motus ín vltímo tarditatis poffibílíe pꝛopter paopiaqtatem earum ad polum: —
omnia íftafant caufe coadiuuantes ortio frigidita/ tío: ĩtẽſioni illius:de ifto loco nulla eft diſceptatio ty ipfe cft inbabitabilíspzopter frigus.¶ 2 autem locus quí eft fb equínoctialt fit ibabitabilis: vt: oí ctum eftzapparet per fenfim ⁊ rócinationes.per fen funi antem:nam tam videmus manifefte bomines verfus quoꝛum capita directe vadit ſol:⁊ (unt ethio pes:⁊ boc apud reuolutionem eſtiualem ꝙ vità coz: eft non naturális:z complexíones eoꝛum ereüt a có ioníbus bumanis valde:7 ífti-non babitant in
ifto toco mfi per accidens.ſ.cum fint illic (pelücc in quibue babitát:fícut reliqua animalium faciunt ba; bitationes €oz in concauitatibus montium vel in gc vniuerfalr iuenítur in diſpoſitiõe eoꝝ oe iftis rebus que fant pter naturá:filr ei qo iuenit habitã/ tib^in fíne terre babítabilis ín parte ſeptẽtrionali:⁊ ci manifetü eft g» hec ẽ vna duaꝝ ertremítatii lati tudis cóplonís buane:fic Z eutonici « Sclaui:⁊ quí füt in illis ptib? funt alia ertremítae latítudis com piexiõis hũane.manifeſtũ eft o» fíilló qð eft miozís latitudis oe iftis locis.ſ.maioꝛis caloꝛis oe bis locis nó ébabitabile:fit nó füt babítabilíaloca mlte latí
tudis oc terrío Alemanie ⁊q̃ füt ppique ei in fepté
trione (Cs aũt loca q̃ (unt pter loca ad d vadit fol
£X locus ſub eauoctiali tbabitibilis .
oppoſitus birectecapitibuseox ín pte meridionali fint calidíoza loas in qbus vadit fol oirectus capitu bus eoꝝ:manifeſtũ eff ppterea qꝛ illa loca vadit fol ui oppofito capitü ílloz boium:fi foꝛtaſſe illic habi/ tant boies bis in vno anno.illa igit loca fint calidio« ra oe neceſſitate.¶ 3d aüt qÓ 02 g»cü ptráfeüt bec loca füb egnoctíali teperantur eft resnon itellecta;a D eft a quoaccipit fignü a fenfu t róne g bec füt lo; ca ibabitabilia pp caloꝛẽ.¶ $55 illud aquo accipit ró ad bancopionem per rócinationé tm̃ funt multe rónce:fed íd qð apparct eft oc opione Ariſto.de bís rónibue: ipfe ĩueniuntur ín potétía in verbis eius fm ꝙ ad nos puenit funt ouc demr̃atiões:vna earü eft ſignũ:⁊ altera eft oemóoftratio fímpli.f.oans cám
Demftatio a c e&.([ Jvemóftratio aüta figno eft:gp necefie eft fi
fit b locus ínbabitabilis ppter frigus: vt fit in Oppo: fita pte illius locus ínbabítabilte pp foztes calozé:z fí nó oriabíturin mũdo oeftructio pp foztitudínem frigoris. ¶ S.cum iuenítur vnum 5rioz, fegtur vt altez ét ſit:ſed h e(t locus ibabitabilispp intenfum frigus:ſegtur igit vt fit bíclocus ibabitabilie ppter foꝛtẽ caloꝛẽ:nã fi fit locus frígidus ille ín quo orant niues:nix aüt eft a nimia »gelatione frigidi « humi/ dí.vt oicit Ax. igit ops vt fit bíc locus i quo dñatur ignis qui eft oriium caloꝛis fíccí.(]- £t bec eft nemo ftratio que iuemi£ ín po? in oícto fuo cum oícít:z foz titudo cóbuftíonis ⁊ caloꝛis eft illic: vult dicere op f fitneceffaríus vt fi fit 5 locusin quo fit foztítudo ac céfionis « caloꝛis q cft in vltimo Srietatís loco ín'q
«; eftfoatitudo frígozio a ogelatióíe:igif ops vt fit ifte
talís locus terre nó alius.¶ £t bec oemratio filise oemrationi quá fecit ín líb"celi « mũdi:vbi dicit ꝙ & b coꝛpꝰqð e grauiſſimũ:ſeu ín fie grauitatis opʒ vt ſit corpꝰleuiſſimũ ⁊ illo é1gnis:ná vnus orum fi gnificat fup altexꝝ eius 3ríus ceé ilius necius eft vt reſiſtat ei. ¶ Sz oemfatío fcóa que oat cás ⁊ effe fi, mul eft: fi fit oíftátia folis mayia « tarditas ptium motus celi vltima ſeu maxima vt (üt circuli pai fa; ciunt cé frigoꝛis ppingtas folis maxima « velocitas ꝑtiũ motus celi vltima:vt fant círcali magm d fant ín ipfo faciüt de necitate calozes:feu ex eie feqtur ca loꝛ maximꝰ.¶ £t iá figníficat fup D ꝙ nos iuením? in medío in ppinqtate ꝙ eftin terris babitabílibus dñari actio calozie fuper frigus:⁊ in medio $5 remo, tionẽ dñari actío frigozis fap calozé:c hoc in mẽſura equali terris equalibus:⁊ ſunt (lle abus inuenit me, dius vcz ín pꝛopingtate ⁊ remotione.ſ.a ſole:⁊ fioi, ſtantia maxima pꝛoducit X frígus ⁊ ppíng, tas media fcu d efti medio facit dñari caloꝛẽ fuper frigus: diſtãtia media feud é in medio facit dñati frigus fuper caloꝛẽ:nec̃iuʒ eft vt extremitas vltima pducat maximũ calozé.f. maxima pꝛopingtas nam cus ĩuenitur vnũ 5no2us « medium iuenit alterum Sritim oe neceffítate:a ſilr cum iuen iunt caufe boy duoꝝ neceſſe eft vt fintét feu vt inemant caufe alte riue extremitatis.t feqtur ꝙ fi (fte fint cauſe medij ⁊ vnius duoꝝ ertremoz vt fít bec alteracá cõcludẽs feu pducens neceffarío e£ alteríus eytremi:vel ipía eftcá alterius extremi.¶ £t bác oemóftrationé üt uenimus ín po* ín oicto ſuo vbi dicit:⁊ combuſtio et calo? pducunt apud nos vías ín fine fmoriía illitig. qó notauimus füpius:t »fidera bii B:q» manifeftus eft c£ vbiseius:Quis nó ofiderauítoe bac Alex ne (p aliqe expofitoz:nà fi iriffent boc:aller" pofuifo fct illo:⁊ bec ómratio ér fülís eft oemratiói dicte ét
in libto celi ⁊ mũdi:vbi dĩ qp fi fit nece vt flt cospuo 4 cdi?
maxime oíftás a motu círculari graue fimplr nece é vt fit copus q eft maxie ppinquum motui.f.qó eft ín vltimo otinétís maxime leue feu leuiſſimum .Et ifte funt oemratióce de itédít 21:.in D loco:zfüt vt vides oemfationeenáleo vere.Zt pole eft ét accípe» re ſignum ín b ab alis nationibꝰ:pᷣter iſtas:⁊ íam oí ximus nos oe D aliquã viã ðclaratiõis in ſũmis nor ſtris puis:⁊ ípa eft p vitã meã:⁊ ppones eiꝰlunt acce ptea ſenſu ⁊ rõne:⁊ iã plongauit foci? nr Abnabed
Abꝛahmã filiꝰTahar Pmoné i bac qóne: fecit in 5;
Ppónce multae: z genus nó (gnozat apud aſſuefa⸗ ctü in fciétys nãlibꝰ⁊ totũ id qð iueftigauit oc D ve rü eft nullã hñs dubietatẽ:⁊ iã 3díxerut ei in b qdã boies de hoĩbus tpie illiꝰ:⁊ iã ipfe laboꝛauit rridere eis:⁊ ſᷣmones ei^ i D funt famoſi in manibꝰmultoꝝ: ⁊ ſocius nt Abubacher filiꝰ Tophail fecit bonũ tra ctatũ i ĩtẽtiõe ppõnũ:q̃s ipfe fecit in bac ðclaratiõe: ⁊ iã ipſe deſtruxit fasc poftás declaratũ € D. rede mus ad íd in quo fuim"ey óclatióe vᷣboꝝ ſapientis. "Dec funt vba Cómétatozís ín oícta expofitione.
¶ Tluncaüt loquédü eft oc bis d remáferüt fap nos €x boc Pmone.f.oe terremotu:oe tonítruis:oe fuülgu re:toe fulmine.Et oícamue cp cá terremotus appa
ret ey eie d oícta ſunt. Nã iã óclaratü eft p vapo2g
gnátur ín terra eft ouaz (pég:vna eag eft bumída: alía cft ſicca:humida aut cii fuerit fup terrá fiüt plu uie ex ipfa ^ reliq̃ d ofyim^:fumofa aüt fcu fícca:cus €t tpfa € fup terras fíüt ey ipfa vẽti:⁊ relig figna que diximꝰ.Cũ aüttalie exbalatio ex qua fiunt véti e in cope terret mouct ibidẽ oe necitate € vt nó fit cá terremot^ aliud ab ipſa:ſicut non cft cá tremoꝛis feu motus momẽtanei aĩaliũ alíó ab exbalatióe mota in cís,£t vi vt fít oc paio itellectíoin necitate bab tudĩs buíuscáead effein boca in multis iſtoꝛum fie oꝝ · Et ét poffumus puenirc ad opationes. 'Tlam milis motus foztíe tremefaciée iuenit in véto fo?» tí:ci ipfe vadit ín vnoquoqs Cleméto cũ motu. velor ci:ſicut ebullitio « iflámatio ín igne:⁊ mugit^vndaz inaquís 4 fimile bog ín terra.£tey eís cft p noe vi demus bos e£ £5 pl'imi ín tpib^in qb^fiunt véti. £t bocin tpe veríe ⁊autũni:⁊ puant in tpib? in quibus puant venti:⁊ D € ín tpe caloꝛis fostis « frigoꝛis fot tis:⁊ boc totus fignífícat a» cá agens eís « ventis cft vna:ex eis ét eft. Nã audít ddam voy feu fonus mul totiẽs pcedere terremotii. (|. £t ias narrauit 217.0 accídít i gbuſdã ifulie ꝙ qdá fonus iccffanter afcem debat ín ipfis i(ilig oonec erupte fant:ceriuit vent" magn" duxit feci cineré mltü:« D é qꝛ accidit fe tigit terre illi cóburi« ílle q vidit terremoti facti n Lo:duba zi ptibꝰeiꝰĩ anno.Sóó.bébit vitatẽ 0€ pp multas voces feu fonos factos ibidẽ:⁊ tũc nó mo rabar ín Cozduba:fs pueni ad eá poftea; audiui fo nos pᷣcedẽtes terremotũ:⁊ imagiabant boice q iſti ſoni veniũt a pte'occídentali:z vidi terremotũ fieri cũ flatu mltoẽ vẽtoꝝ occidẽtaliũ:⁊ durauerunt bi terremot^i Coꝛduba dfi p annü foztes:;t nó ceſſaue⸗ rüt nifi poft tres annos vł circa:⁊ pm?terrem cipes cá motis multo bois: patauerüt g» terra itt pta " Coꝛdubã ín loco vocato ZÍnozma:? — ipa i is cineri vel arene:⁊ q vidit 5 babuit p " iſtis:⁊ B fuit vniule in pte occidentali huius — qp fuit in Coꝛduba pꝛo partíb^ eius fon " —* o:íéte Coꝛdube leuioꝛ. Significat etia lup boc
lud q5 videtur ín aerc.f.figna paucta in pductione |
eoꝝ:ſicut caligo ⁊ nebule quas dicũt videri lógag'in aere:⁊ ipft vlr multiplicant duobꝰ modis:vnus cozz ꝑſe:reliqui ꝑaccidẽs:ꝑ fe att cũ multiplicata fit mà €x qua ꝓducit᷑:⁊ adueniũt cauſe efficietes bui?. p ac cidens aüt eft cũ accidit pozis fübtilib? q funt in fa; ce terre opilaté boc vel p ficcitaté vE buriditaté: ⁊ io multiplicant᷑ polt otinuationé pluuiaz-(| Spe cic aũt boz ſequunt᷑ fpés motus véti. Nã q̃dã füt: d extédunt £m longitudinẽ:⁊ ent motꝰeoꝝ fin boc Qdi aüt fequun£ feu extendunf £5 lógitudiné « lati tudiné:caliqii accidit ex foztitudine venti vt calefi at terra; vt fluát aque maris fícut narrauit D Ariſt. ¶ Zerre aüt oiuertificant in multiplicatióe terre: motꝰ in eis:⁊ in paucitate coz £5 ꝙ funt oifpofíte vt €x et$ generení tales exalationes:t ét fm obturatio nein poroꝝ mintitoz.t iõ ín quacüqs terra oungan tur be oue res:ſil otingit vt beat dfi femp terremo: tũ fic inſule:qbus accidit cii boc c» fant oífpofite ad gnóné bui? exalationis q̃ fit vent?^fant ppe mare ita yt pbibeant aque maris illae exalationes exire fic dixerũt:ꝙ iã accidit i locis andelogie vocatis rabat algeraub.ná audit ín ipfa terra temp dfi fonus ecbo pcedes terremotü.Z»ictü € igit a nobis oc terremo: tu gd ſit:atq; cãs ei? ↄpleuimꝰ.Nũc aüt loquedü eft oc tonitruis fulminib? fulguribꝰ:⁊ oicam? Piſto ri trii gen? eft vnũ:ſʒ otuerfificant p oriae euenen tes cio. Nã tonitruü eft (on? audit?ui nube. Doc aüt vc otfpone ci? mádatü eft eẽ.⁊ pole eft accidere va po: fumofo cii ingroffat nubes vt oiungat in pfun ditatc nubis. poftea exit foztiter cü ipetu explſio ne inferi? vel ſupius:aut ad aliqó latus ita vt audia tur fonus in ipfa fic accidit boc lignis vírídib? pzoie ctis in igne:in quib? ꝓducit᷑ talís exalatio:⁊ necuim eſt ytno fit cá tonitru alía ab bacc ppea q2 bic vr in nube ígnie accéíus« vocat fulgur: ẽ poffibile ci foꝛtificat᷑ ipulfio illi? véti cii boc q cft diſpoſitꝰ reci
pere accẽſionẽ vt accedat necio.igit eft ét vt nó fit
fulmẽ aliud ab hoc. £t ét ppea q? ifte ignís mul
totiens videt oefcédere inferi? oonec perueniat ad terrã.⁊ boc eft qÓ vocat fulmé:c eft poffibile in ven
to ifto feu exalatione accéfa ꝑꝑ Srietatẽ inuentàin
ipſa vt deſcẽdat ĩferiꝰ.eſt igit. fulmẽ vétus accéfus Pm bác diſponẽ. ¶ £t fulmma oiuerfificant pp ou ucifitaté mãe bui^ ventu.3lla.n.à funt ex fuba ſubti lí aerca nó cozrüpütco»poza mollia in d vadit ficut narrat ꝙ qdá fulmína reſoluunt feu hiáfaciüt es
nó cõburũt pãnũ feu bombicé q cft cá eis:t occidüt multa aialia abíqs D » appeat in eis fignü. obuftio/ nis. (T 3llud aute Q9 eft er eis ex exalatione terrea
feu cinerea ipm cõburit oe illud:in qð vadit fit nar:
rauerütperipatbetici:o fulmen qð cecidit fuper pa« latii feu tẽplũ remáfit locus cafus ei?:« p multü té/ pus afcédebat ex ipfo fum? multum.([ £t narrauit Auic.ꝙ aduenit ex terreftreitate buius exalatíonis in terris cafaam c i terris turcb.qó iuenit in locís ín quib" cadüt ifta fulmina cozpa filia ferro caerí:cg ipfe laboꝛauit ligfacere ipm feu accedere illud: « nó potuit.fed oífloluebat t ouertebat in ignes onec Puatus fuít. bec rcs nó fuit vifa in terris ntis neqs aliquis oc fecta peripatbeticoz méozauit B. (T. narrauit Auicen. ꝙ lapis magn? cecidit in coxduba
gneꝰ in die fereno feu claro: q» ipfe vidit illuz lapi dem 4 babuit odoꝛẽᷣ fülpburis ⁊ dfi nàm armoniaci nó eft remotũ.¶ 2e illo atit oe quo nos debe
mus có fiderare:eft rcs cois multis gnónibus feu rc
Secundus aa
bus:quag cáe oanf in D libto: cé cur ẽ ↄſuetudo vé ti accéfi cy quo é calidus « accéfus oefcédcre nerius cu magna velocitate:ita ꝙ ipfe aliqñ oeicédit ſᷣm li nea rectá abfqs h̊ g» infit ei cale £5 ſuã nàs. ( Et pu tat cp boc óclabit ex pte ↄrietatis. Nã oenà feu co: fuetudie 5ry ſicut diximꝰ € fugere a füo 3rio ad pté Ppinquá:ad quá oueniéter pot fugere ab ipío fupi? veliferi? ad oextrá yel finiftrácBcut eft diſpo (aad ⁊ igne.¶ Sz talis modus unaginationis in oupone b? mot? eft cozrupt? feu pbátaftic^:t nos oebem? ofí derare oe hoc:⁊ oicamus ꝙ ifte mot? b^ptis fumofe oc ncütateieft ei Pm ꝙ cozpus nális vel necius fcu coactꝰ:⁊ falfus € vt fít nãlis.nã nó eft oc nà feu ofue tudine eiꝰdeſcẽdere iferi?.fed ſi fua ocícéfio ẽ necia oc necitate erit ibídé ipellés ⁊ coges. Nã cogẽs ops ex €o ꝙ ẽ coꝛpꝰ vt oeclaratü é mouericü moucat: fi pojuerim" ét motũ illiꝰ nectus:fegt in eo illud:qo fegt in p « fíc ín infinitũ:⁊ cũ Db fit:ita erit illic oene ceſſitate mouẽs motũ in B motu náli:« eft ps fumo/ fa-([ £t Yt ꝙ bec pe faanoſa e cópofita feu ↄſituta ex pte leui ⁊ qu Qibec pe grauis é illa:ꝑ quá mo uct inferi^:t D cus accidit buic pt fumofi frigefieriz t ipoffibile eft vt oíftínguat w tpfa leue a graui:nec q ifte mot? putat oe co ꝙ ipfe aduenit buic ꝑticũ € cópofita cü pte cala velocioꝛ dj ipe mot^fit:cü adue nit ecu eft fimplex: vr vt fit cá in D illud:qó vr oe vtute actióis5rie ci vicinitate fui ↄri:⁊ meli?$5qó euadere poffit vnũ 2ríü a reliquo « ↄſeruari ſuũ cé eft locꝰ:⁊ io cà fiüt in bac pte fumofa partes graues mouent multi velociter ad loci ſuũ nãlẽ vt nó coz rumpant. Nã oé ene nãle ficut oixim? oiligit ie per^ manere. loc^eft ↄeruãsipᷣm.⁊ ppea qp pe tgrea nó pot feparari feu fegregart ab ipfa velociter pp admi Kttone mouct ci ipſa coacte:⁊ Db é cámet in aícé(ioe aque cu igne £m ꝙ in eis fit ptes aerec.Tlas aqug no cft in nà ei? moueri tali motu: impolc été ima, ginarí ꝙ ille ignis mouet ipſas oe nectate eo modo quo vnü coꝛpus mouet aliid:c nó remáet vt fit nifi fícut diximꝰ⁊ aliqñ accidit bis vétis oefcédentibus in ferius vt oefcédát fm circulü pp eé but^Sríctatis zimpedímétü duoꝝ motuü in eis: fitr accidit qui/ buídá ventis oefcédentíb? inferius occurrere vens afcendentibus:z pbibent «mouent circulariter:qz boc eft facilius eis vt diximus ari:« D5 fitie ad fupius fiue ad ínferius:mot? aüt hoxꝝ ad fupius éxci oom natus fuit afcendens:fed ad inferius qñ dñatus fuit deſcendẽs. Et oCe ifti vett círcüeuntes vocant venti vertíginofi « tépeftuofi:c ifti fit véti fo2tes:ex quoz foztitudine accidit eleuare naues « aialia: « .:pycere tlla ad locii aliũ.¶ 72e funt cáe tonitruü fulgurü « fulminuz: ⁊ vf cé bag cá oe bis reb? p rónes feu p ſigna ex cis eft. Nã terremotus flat cus ipfo yétus;z ió multa aialta labozát feu relayátur tũc:⁊ fanditur cũ ipfo terra: oꝛit cii D pláta nota que vocat pláta terremotus:t €t file bui? fo2tis motus inuenit véto: ét yr ꝙ fulgura funt vẽti accẽſi feu iflámati cx ve; locitate motus eoꝝ:⁊ ꝙ ipfa mltotiés pᷣcedit vétue: tió vf mare moueri cii fulgure:z ante fulmé motu fo:ti.3llud ãt p qð oubítabat oe B ꝙ cá fulguris et tonitrui fít vna:qz fulgur vi ari tonitrui: poftea aq di£ tonítrud:D.n.accit auditui cii vifu. T1á nos vide mus verberationé cus fuit remota aridi pueniat ad nos fonus caufatus v PP: — eie q fütin yna ripa flumis cii cis q vberát q̃dã cozpa i alia rípa, * ¶ Sinit liber fecundus, * Cõmen.ſuꝑ methau. bbb
Cur vẽt ꝰac/ cẽ ſus deſcen dit.
Pꝛia folo
Solo ꝓpu.
49 cno nãle biligit fe per manẽ. Sdes 2 ·ð aia.34.
Nliaz modo dicẽ/ — tes. €3 pírít?. n. bic fegregat? p
duda» fact? 7 perfide 29 4 V 8A. je fubtiliog par ti exiſtẽs tonitrua facít cozrufcatíóce: ſi aũt multus fuerit fit ⁊ fpítTioz: mín?ót fub BERN LR | tilío fegreget ctnepbíaefít ventus:ꝑꝑ qo ⁊ WT E M violentꝰ.eleritas.n.ſegregatiõis facit va« TID | litudinẽ:qñ qdé igit aſſequat multa ⁊ contí LAM nua fegregatío codem fit modo:quemad/ d LET modum cum iterum íncontraríum mouea
Part 99
l | | tur.tunc ením fít pluuia ⁊ aque multitudo:
B S exiſtunt quídes (gitur ambo bec potétíaem WAIT Fd mám. cum autem principiuz facrus fuerit LIP potenti cuiuſcunq; conſequitur concrets Wi ME cr matería:cuíufcunqs autem fuerit multi LE tudo nexiſtens amplio: amplítie 7 fit boc BH quidem imber:hic autem alterius exalatio T EM níe vt etnephias.Quando auté fegregattie il ſpiritus qui in nube alterí contra percufferit
4 A | | ſic: vt quãdo er amplo in anguftum ínfera/ Bub l tur ventus ín poztíe: aut vijs: accidít enim TED! ſepe in talibus repulſa pꝛima parte fluentíe | coꝛpoꝛis ppter nõ füccedere: aut ppter ar^ 1 ctitudinem:aut ppter repercntere circulus | |l ⁊ reuolutionem fieri ſpiritus:hic quide eni
li pter boc fíunt reuolutíóce ín nubibus fi; TA | tnilíter £m pzíncipitun: verütamen qꝛ fient TOL I| quando etnephias factue fucrit ſuꝑ nubes
E fcgregatur fit continuus ventue : fic bic
TRA in anterius pꝛohibet procedere: bícautem IM zii, ꝓpi poſterius impeilit:quare compelliturín la EN! mfi 6 ierí: fcmper bab A pawíim. tus qua nõ pꝛobibet fieri:⁊ ſic ſemper habi M | tum donec vtíqs vnum fíatzbic auté eft cir nl culus:cuius eniʒ vnalatío fígurc;boc neceſ 11 ! fc eft circulum c(le. Superterrã ígitur pꝛo/
fcmper continuum aſſequitur nubce: po^ AMT | prer ſpiſſitudinem:aut nó potene ſegregari aH d | pũs ex nube: vertit.n.circnlo ꝙ pꝛimũ pzo AUTE pter dictã cám. x5co:ft5 atit fert᷑:qꝛ nubes
| fcmp inſpiſſant᷑ qua excedit calidus. NAocat᷑
| aute5 fiíncolozata fuerit bec paſſio typbon ventus exiſtẽs velnt etnephias indigeftus. BGoꝛealibus aũt nó fit typhon neqʒ niuoſe
habẽtibꝰ etnephias:ꝓpterea ꝙ oía bec fpi ritus ſunt:ſpũs autẽ ficca ⁊ calida fit exala/ tío:gelo igit ⁊ frigus ppter obtinere extin/ guit mox factũ adbuc pꝛincipiũ:qð atit ob^ tinet palam:neqʒ.n.vtiq; eẽt niuoſitas:ne/ qʒ boꝛealia humida:hoc.n.accidit eſſe obti nente frigiditate:fit qd igit typbon: qfi et^ nepbíae factus uon poffit fcgregari a nube: eſt aũt pzopter repulfioné gyrationie cũ ad terrá oclata fucrít reuolutio ſimul deducẽs nubénó potẽs abſolui:qua aũt Pru directuʒ efflat bac fpi mouet:⁊ circulari motu vet" tit: ⁊ furfum fert cuicunq; inciderit vitm i ferens.cũ atit detractus igniat:hoc autẽ cft cũ ſubtilioꝛ ſpũs factus fucrit vocat tice fio:coíncendit.m.aeré ignitione coloꝛans ff aũt in ipſa nube multus ⁊ ſubtilis extrudit ſpũs boc fit fulmen: ſigdẽ valde ſubtilis no adurẽs pp ſubtilitatẽ:quã poete argeta vo^ cant.Si aũt mín? adurcequa pſoloẽta vo^ cant:hic qdé.n.pp fubtilitaté fert. ꝓpter vc locítaté aũt pᷣuenit prranficue anteqs ignia⸗ tur: moꝛã faciẽs oenígrat. bícaür cardío2 colozanít qdé : excuſſit aũt nõ:̊ puctiit:p2o pter qð refiftentía qdem patiun£aliad. d
guténoníbil; vt qðclypei iam eramẽ lique. fact fuit:lignuʒ autc nibil paffim fuit: pp.
rarítaté.n.puenít fptie penetrge ⁊ ꝑtrãſiẽs 4 p veſtimẽta filr nócombutfit: 6 velutat^ trítíoné fecit:q̃re ⁊ ꝙ ſpũs bíc oia palam cr talíbue. c(t aücaliqri oculía videre velut ⁊ nunc accídit círca téplum ín epbefo com buftum.ad multae.n.partce figma ferebat cõtinua oífrepta ſeoꝛſum.Qð qdes fumus fptritus ⁊ ardet fumus manifeítus eſt:⁊ oí ctum eſt in alteris pꝛius.Cũ auté multus ⁊ fimul cedat:tũc mãifeſte videt ſpũs eẽ:qð qdé ín paruis ignitionibꝰ videt᷑ hic: ⁊ tunc molta má fiebat multo foꝛtius.Ruptis ig tur lignis vñ pꝛincipiuʒ ſpũs erat m ult?:fc cedebat fit q efflabat ferebat ſurſuʒ ígtV tue vt videretur flãma ferri ⁊ inuadere do mos.Semꝑ .n.oʒ putare aſſeꝗ fulminibus ſpũs ⁊ pcedere:6 nó vñr:qꝛ ſine coloꝛe ſunt DD q$ c dos pcutere mouet᷑ pꝛiꝰqᷓ ꝑcutiat tds pi icídete pzicipio ſpũs.⁊ tonirria at diuidũt nó fono:6 qz fit (cgregant q^P laga fccit fon ſpũsqe fi peuent diuau. CE ritátnó. Betonſtruo gdé igif 7 co?mufca tíóc ⁊ etnephias:adhucãt de ncendẽtib dé typbonib? z fulminibus oct eft. qdí oia: qtic differẽtia oiapſoꝛum.
Pl Wretracia quo mius
| (Ipi5s m5
| lie ji có.
wino.tcruj | deoꝛopi ꝛꝛe.⁊ ille egant
Liber Tertius
Vris exterioꝛ
e quatur pg be circuitu fue
. q vf circa fole
t luná 40€ yride dð folib?z baculío:t vi qfi manifefte ꝙ gen?oius iftouus fignogz lt apparetia tm̃:⁊ ddá filitudo. "lam ifta accidüt in aduetu TAL lucídog:z cũ afpíciés bec
lít in fitu ppo feuótermiatoJt vlraccidunt eisoia acciitia q eueniũt oĩbꝰrebꝰque flit trf appentic./e
tráflatióc eoz (eu oe motu cus tráífert res vifa ⁊ ð
ppingtate coz ⁊ remotíóc p ppinqtaté illi? z remo
tione. Et qt ſubz iſtox füt cozpa nãlia:⁊ cũ I5 ipfa
accidüt in fitu oeterriiato « ín figuris óterminatis.
neci € vt fit inueftigatio oc eís f vnü. modi nàlis
fm aliii matbematica. flos aüt ↄſideremus boc oe
otfpóre iſtox ð eis:oe qb? »fiderat nalis vtédo illis
reb" q oeclarate füt in matbematicie táds fuppónu bus z fundamétie pofitis « mayie cis 0e quoz ofuc:
tudine € vt accipiant bic n? directionis ẽt oica
mus ꝙ manifeitus € in bac fcia ꝙ cozpa afpecta feu
2 viía accidit eis p oiuerfitaté rex qb? mediátib? afpi
ciunt owerfitas colo?ís feu apparentie in tinctura « magnitudine ⁊ puítate ⁊ ppingtate ⁊ remotóoc.« boc eft pp cé coꝛpoꝝ groſſoꝝ diaphanoꝝ iter videntes ⁊ viſa: qp bec cozpa oura oiapbana ci B ꝙ ipía addu cüt re vífas fr bác oifpónes ci ftat inter nos « ipfa cánt et cu fut in alíá oppóne oirecta res vifag;c nos fum" ín medio coz fit eft oifpo im ad in d vf fígura ftellaz ⁊ reliquoz comog: « B 6 apparet bic oc cà iſtoꝝ apparetiu e nó PP copa q ftát inter nos « viía folü:fed €t pp debilitatẽ vifus vt cx ãbobꝰ.Nã babt tudo debilis vifus ad acres ſubtilẽ ébabitudo vifus foxtis ad aeré groſſum. ¶ £t ió accidit ci cui ftoac? € óbilitat? cut" vifus € cozrupt"viderc appentias feu maginatiões nó veras feu fit nó füt. £t iá narrauit ric» qdá paſſus € oebilitaté vifus;zvidcbat ari ips fuá imaginé feu figurà i aere. 1125 aer fait refpcivi 15 € fic (peculii ad vífus ꝑfem̃. (T c4 át i cognofcé and talia accũtia mediãtibꝰ coꝛpibꝰ diaphanis — € tlla d appet i ſcia ꝑpectiue. Nã iã ðclatũ € 9 C3 iftoz oius cft reflexio rady:aut refractio
* DDR DEDD SSPS ES 9,499 "c5 S2 H 3 i5
C Cun $e B dab à ei^:t op ifpectío va p radi recti. Z-ales át appentie
accidüt cũ refrágit radiꝰ f adi? frangit feu dilatat a coꝛpoꝛibꝰ groffis oiapbanis:fie aq caer butdus aque" zr (üt illa p d tráfeüt lumia: «nó brit tincturá feu coloꝛẽ ppzius.&»ed qꝛ eẽ rady accipit pípectiu? ab artifice buius fcie « antig nãles
cãs iftoz cx pte radg exeuntis Cope vifo fcu afi l en eu alpe/ cto [5 cũ fuerit cop? lucidi Coloꝛata aüt non bris
ocaia ꝙ viſio nó fit p radii ab oculo exeüté: magts cõueniẽs € vt fíat in fcia pfpectíua fm bác opiones. Et poſtqᷓ occlaratus eft ex boc &mone mó pambuli feu fm ſupponeʒ ꝙ cáe baz apparétiaz, é reflexio « refractio feu otlatatio:óbem? nog ꝓcedere poft boc ad illud:qà eft ꝓpꝛiũ vnicuiq; iltoz.([ £t oicamug ꝙ balo feu circuitus eft fignü rotüdiü apparés circa lunam vel aliquas ſtellas:⁊ aliqñ circa folé: raro ti Et qꝛ boc ſignũ accidit cũ ſtat nubes inter nos ⁊ * cidũ:ſequit᷑ oc necitate vt fit cá buius reflexio rad pꝛocedẽtis p aeré a nube ad vífum noftrü:feg refi ctio eius:⁊ erit colo? apparens in boc figno fícut mi xtus ex coloze nubis z ex lumine lucidi ppter ocbi litatem vifus vt diſtinguat inter bec:ficur eft diſpoſi tio in reliquis apparentus accidẽtipꝰ ibide. Sed qꝛ Cõmen.ſuꝑ methau. bbb cz
E d
2e balo,
——— —
— — — — — — — ————— — — -
-- - — 33 "
" AMETE CSHEPTSMPRNUN TEN
fona fim plicia a nà i^ clinanf ma: gie ad fígu^ cárotüdd:
fígure rotunde:feqtur oe necefficate yt fítnubesfm diſpoſitionẽ Pm quá pꝛouenit abipfa ifta. figura: € fitus nubis ex pte luctdí feu luminoſi z viſus noftri fitus;in quo accidit bec reflexio a qua caufatur talís apparẽtia. ¶ Zwfpofitio aüt £m quá poflibile eft ap; parere talis figura oe boc in nübe:fcs rotunda eft vt fínt ille ꝑtes groffe oapbane nubis:oe cui?»fuetudi ne eft vt reflectan£ ex ipſa rady otigue:z $m vnã fuv pficié lené ⁊ edlé:fíue bec fupficies fuerit recta fíue ouexa:f5 ↄuenietiꝰ eft in diſpone nãli vt fit fixa oue: xa. T1á cozpa ſimplicia vt plurimü faciüt fias figu ras P5 ꝙ nd iclinat ipa ad illõ magl d$ ad alias:⁊ ũla € rotüditas.(| Sitꝰ át f5 qué pole ẽ puenire bec re flexio i nube:nube exñũte £5 bác diſpõnẽ é:yt fit lica radialis pcedés p vifü nr̃m a lucido i cétro bui?ptís fcu pozttonis nubis ouexe vna línea recta: cui? vna extremitas fit lucidũ.alia át cétz ptis fpíce nubis ⁊ püct^vifus nri i itermedío ipᷣoꝝ.⁊cũ ſit rad P5 büc lítü pole € refrãgi a fupficie d € fup rectitudine oía/ metri nubi exeutis a cétro nubis ad locit. reflexio/ nis oirecte donec pueníat ad. fupficié nub ↄuexe.h̊ át € pole cu 2gregat nubes recte fup (ps oíametrus egregatióe £5 quá fit polite reflexio i ea.Nã ex eis q appent illic € qp bec appentia nó ꝑficit᷑ p radíü óclv
nãtẽ:ſʒ p radiu reflexũ.⁊ qt oe ppetate rady reflexi
eſt vt ſint anguli fractióis ex ipo ey oib? ꝑtibꝰeq̃ les: fequit vt nó fít diſtãtia püctí vifus ad cẽtꝝ nubis:q/ cũqʒ diſtãtia acciderit:fs oiftátia octermiata.t Db P5 diſtãtiã lucidi a nube: nubis a vifunfo.« ðclatũ eft ibídé qp 5 pficit qñ fit pucr? vifus nfi ppingoz ad nube d$ fít ad cétz ei^. £t nos póam?b5 bic fs modũ fígure feu imaginatióis:ponam? lined rectã d vadit i cẽtrũ nubis:⁊ tn lucido lineã a.b.⁊a.ſit lucidũ ⁊ b. cẽtrũ.⁊ ponamꝰpũctũ vifus feu viſiõis itermediü i/ ter a. ⁊ b.puctü c.⁊ exeat a ↄuexo nub arc? diuidẽs il lam lineã a.b. fit ille arc? b.e.g.« ipe occurrit et ſuꝑ püctü e.« póam?büc arcü ex nube p modi vt cadat fup ipfum punctus reflexíonis « exeat b. qui eft pun ctus centri diameter b.t-que eft columnaris fup fpe: nicam: facit eranfíre illud ad cõuexũ nubis occur rere círculationi rote feu ſphere in pũcto:ex quo con tingit vt fit radio exeũti ab aere refractus a fuperfi cie tracta recte (up oiametrü b.t. ad viſum noftrü.« boc cus fuerit angulus circũdatus linea exeunte ad punctü reflexionis cü línea ex qua refrangit:tpfa eft oíameter equalis angulo quí circundat linea. refra; cta a puncto reflexiõis ad vifum noftri cà bec linea etiá: ponamus büc punctü eé a.⁊ fit linea a,e4lla q exit a cozpe lucido ad punctii reflexiõis.⁊ linea a.c. illa q exit a lucido ad punctü reflexiõis « vifum no, ftrum anguli a.e.t.« eft angultie radi equalis angu loc.e.b.alteriꝰ.⁊ cũ circüdamus a.e.c.ſup oíametrü a.c.ita vt redeat ad punctũ e.cauſat᷑ ex boc neceſſita te figura rotüda:« eft figura circuit? fine halo.⁊ boc oe effe buius puncti Pm bác oifpofitioné manifeftü eft.f.punctus reflepionis feu refractióis cü fuerit re flexióis p angulos rectos.Sed otximus ꝙ ſimilitu/ do feu apparetia videtur apud punctus b. ín circulo fm ppunquitaté:fs iam oeclaratii eft ín perfpectitia tp fimilitudo a.fit a linea b.t.fup pũctũ in quo cadit colünaris exiens a puncto a.ad lineá b.t. ficut exit à figura —— colũnaris a.⁊ ſit punctus a.d.ſimilitu do aqð eft ree viſa.⁊ totus boc qõ diximus fmo oe eocftuim ie:fiue fit per (e notũ:ſiue non»
eft ibidẽ fígura buius figni ſemper rotiida: vel pars
⁊ accipit ín bac fcientia £m fuppofitioné tm̃.⁊ appa: rct etías oe ifto balo plus vno.fed ops oe neceflitate yt ſint in ſuperficiebꝰdiuerſorũ ſituuz Tlam unpofe ſibile eft reflexio a fuperfície vna magis ab illo:cui? fuperficies eft vna d$ ex vno puncto.⁊ illud qð eft fü perius eft minus inferioꝛi.⁊ boc eft pptcr oiftantías eius.Lucidũ aüt vide ín medio bui? fpbere feu ro te fm ꝙ eft per lineas rectas: vel propterea: qz linee radíales fícut oicunt matbematici cu5 cadunt fuper fuperficié fm angulos rectos tranfeunt ipfas: vel p: pterea qꝛ luna ꝓpter foztitudínem luminis ibidem tranfít nubé. intetio ín bis ouobus redit ad vnum fed vnum co2us eft caufa alterius. pp boc.f.pp foz/ titudinem rady non fit ín nube talís fpbera feu rota circa folé babes colozes fícut yris.
¶ Dehalo yride. Cap. II. Ebhbalo auteʒ ⁊ oc yríde: ⁊ qd | vtraq5:« ꝑꝑquã cam fit oíca^ 7 109: oc pelije ⁊ vírgío: c.t. Ibec oia fiunt pp cafdé cde inimi —Acem. Pꝛimoãt 05 accipere paf - *J (ionce « accíitía círca vnũqð/ q5 pfoz.3ipfie ꝗdeʒ igit balo apparet fepe círculue tot? fit círca foles lunas círca fplédétíg aftroy. Adhuc aũi nibil mín? no^ cte d5 die:⁊ meridieqᷓ; ſeroꝛdiluculo ãt mi/ nus ⁊circa occaſuʒ:yridis aũt nũqᷓ; fit circu lus:neq; maioꝛ ſemicirculo ðciſio:⁊ occti^ bẽte gdẽ ⁊ oꝛiẽte:minoꝛis ꝗdẽ circuli mart tja atit poꝛrtio.eleuato aũt magis:circuli q^ des maioꝛis.minoꝛ aũt poꝛtio:⁊ poft autũ/ nale ꝗdẽ eꝗnoctiũ ít bꝛeuioꝛibꝰ diebꝰoĩ bo^ ra fit diei. In eſtiuis aũt nẽ fit circa meridiẽ: neqʒ ouab? plce yrides nõ fiũt fiL: haꝝ aũt tricoloꝛ qdé vtraqʒ:⁊coloꝛes eoſdẽ ⁊ eq̃les ßm nũerũu ĩuicẽ hñt.obſcurioꝛes aũt ef? q̃ ex ⁊ecõtrario poſitos ſᷣm poſitionẽ.Que qdẽ eni intra pꝛimã hʒ ꝑipheriã:que maxima pul niceã:q̃ aũt exteriꝰminimã ꝗdẽ.ꝓpinꝗſſime afit ad bác ⁊ aliae ꝓpoꝛtiõabilr.Sũt ãt co^ loꝛes hi quos ſolos qdes fere nó facere prit pícto:ce:quofdg.n.ipfi miſcens:puniceꝰ dt ⁊ viridis alurgoenófítmtytue. yrío auté boe hʒ colo:e:qafit (nter puniceũ ⁊ viridẽ apꝑet fepe rantos. (T Parelij ⁊ virge fiunt ex latere femp: neqʒ deſuꝑ:neq; ad tcrra: neqʒ ex oppoſito:neq; etiã in nocte:ſʒ ferm percírca ſolem.Adbuc auté oum aſcendit: aut ocfcendit (emp fim plurima: anr ad oc cídentem:ín medio anté celíraro:vr in bof" pbozo alíquando accídít: per totas.ri. olet fimuloxíene ono parclij permanſerunt vf^ qsad occafum. £2 uc quídes igit circa vnti^ quodqs ipfoyaccídunt bec ſunt.cauſa ante
omninm boxmeadam. oio. bec refractio
"tig fít Vif tài
"tig fit üu
ſunt. Zifferunt aũt modis ⁊ aquíb?z qũo accidit fieri refractionẽ ad ſolem:aut ad aliud aliꝗdfulgidoꝛuʒ.⁊ per diem quídé yris fit. nocte autẽ a luna:vt quidáantiquí puta/ bant nõ fiebat. hec aut patiebant ppter rari atem:latebat eni ipſos:fit tamen:raro autẽ fit.Cauſa afit ⁊ ꝙ intenebꝛis latét colozcez ⁊ alia multaopʒ concidere: z oia becín die Vna menfis. Sin plenilunio.n.fieri neceffe fi debeat foꝛe:⁊ tunc aut oꝛiente:aut occum. beate: ppter qð quidẽ ín ãnis quinquagin/ ta bis comperámue ſolum.Quod quídeim igitur viſus refrangitur ſicut « ab aqua: fic aere 7 omnibus babetntibue ſuperficiem planam ex his:que circa viſum oſtenia ſunt opoꝛtet accipere fidem. ¶ Et qꝛ ſpeculoꝛũ in quibuſdaʒ quidem « fígure apparent:in quibufdam autem coloꝛes folum: talía qu^ tem fantquecunqs parua fpeculo26: nol lam fenfibilem habent oíuífionem. In bis enim fíguram qnídem impoffibile appare rc: videturením effe oínífibilie.£2 mnío cni figura fimul videtur fígura effe: « bíuifio trem babere:quoniam aurcm apparerealí^ quid neceffariü:bgc aũt ipoffibile:zrelinquí£ colozem apparere folum; coloz autem gli, quando quídem clarus vídetur.sClarozum aũt aliquãdo pzopter miſcerieiqui fpeculíz aut pꝛopter debilitatem viſus alterius colo ríe efficit phantaſiem:ſic autẽ oe his nobi⸗ ſpeculatum ín demonſtratiuis circa fenfuo: pꝛopter hocquidem dicamus:his aũ quo^ modo exiſtunt vramur ipfis. Pꝛimo gutes oc fígura balo bícamue: « quare circulus fit: ⁊ quare círca folem ant lunam:ſimiliter autem ⁊ de alijs aftríe:eades enim in omni" bus congruet ratío. (L f itquidem igíturre fractío viſus cófiftenteacre t vapo:cín ni bem:fi regularía ⁊ paruarum partítm cott fiftente extíterít : propter quod « fignum confiftentía quídem aque eſt:tamen diſtra⸗ ctioriea ⁊ marcedines:be quidem fereníta/ tis:diſtractiones autem ſpiritus. Siquideʒ Ctm neq; marceſcat neq; oiftrabatur:fed hermittatur pꝛocedere ꝓpꝛia natura aque fignum verífimilitereft. Snfinuat enim ias fieri talem cófiftentíam er qua cótínnítates accipiente inſpiſſatione neceſſarinʒ in aquã nrtte: propter quod nigrefiunt coloꝛe bc rime alijs:cum autem oetrabít ſpiritus ia AIT. Siuiſio autem a ſpiritu facta cft: m quidem ente:nondü aurem pꝛeſente.
Liber Tertius
Sol Jm
TH Oculus Signũ atit huius:qꝛ hinc fit ventus vnde cunq; pꝛicipalis facta fuerit diſcuſſio:mar/ cefacta aũt ſerenitatis.Si.n.non poneretur aliq̃lr ſic aer vt obtinerẽt interceptũ calidũ neq;ʒ veniret inſpiſſationeʒ gquofas:palg ꝙ fic vapor f cgregatuecft ab cralatióe ficca ⁊ ignea:hoc afit pulchꝛitꝑis ſignũ:qũo qdem igit hñte aere fit refractio dictũ eſt. Refran git igit a ↄſiſtẽte caligine circa ſolẽ aut Inng vífue:ppqS nócroppofito fic yris appet: vndíqs afit ilr refracto ncée circulũ eé: apr circuli pt&:ab eodé.n.figno ad idé ſignũ eq̃⸗ lee frãgent ſuꝑcirculi lineã ſemp.Si enim aſigno ín quo.a.ad.b.fracta q.a.c. b. d.5. b. q.b.d.b.edlceatít D€.3.8.3.5.3.d. adin
Cõmen.ſuꝑ metbau. bbb
De yridc
uicẽ:⁊ q.a.d.b.inicC;puta.g.b.5.b.d.b.z p trabat.a.e.b.q̃retrigoni eq̃les eteni (üp cq^ lem.a.e.b.ducant᷑ ãt catheti ad.e.ex angulis a.g.ꝗdẽ.g.e.a.ʒ.ãt.ʒ.e.a.d.aſũt d.e.eq̃les ita/ q5be ineq̃libꝰ autẽ angulis: ⁊ i vno plano oẽs:ad rectũ eni oce ei q̃.a.e.b.⁊ ad vnũ ſi/ gnũ.e.copulant᷑.Circulus.n.igit erit deſcri/ pta:cétrü aũt.e.eſt igit᷑.b.ꝗdẽ fol.a.ót vifus dautcírca.g.5.d.pípbería nubce ad refrãgi tur viſus ad ſolẽ:oʒ aũt intelligere continua ſpecula:ß pp puítaté vnũqðq; gdé ĩuiſibi/ le:qð atit ex oibus vnũ cé vr pp deinceps: Appet át ꝙ qdẽ albü círculo fol otiuo vno/ quoq apparée fpectilog: « nulla hñs fenfi bilẽ oíuifionc;Tofus aut terrã magis:qꝛ trà^ quilliꝰeſt:ſpũ.n.exñte nó cft ſtatio manife fta. juxta hac aũt babíta nígra pípbería pp lli? albedinẽ eft viſa nígríoz. &eptus atit fi^ unt balocírca lunã:qꝛ ſolcalidioꝛ exiſtẽs ci tíus diſſoluit ↄſiſtẽtiã acrío:círca cetera atit aftrafíüt qdépp cafdé cae. Non ſignificati uc afit filr:q: puae penitꝰ ínfignát ↄſiſtẽtias « nódá ſcðas.¶ Vríe aũt qð qdé eft refra ctío dictũ eft pꝛiꝰ. £2. ualíe atit dà refractío 4 qũo z pp quas cãm fingula fiũt accidẽtiũ círca ipfas dicamꝰnũc. Refractꝰqdẽ ígít vi fugaboibue vf planíe.bozát eft acr t ad. fítatit abacregdé cũ factue fuerit ↄſiſtens: pp viſus aũt ocbílitates fepe « ſine inſpiſſa/ tióc fac refractionẽ:qualis aliqñ accídit cui/ dam paffio ocbílt; nóacute vidẽti.Sem/ ꝑ · n. idolũ videbat pcedere ambulóté ipſuʒ cr oppoſito reſpiciẽs ad ipm:boc atit patie bat:q: viſus refrágcbaf ad ipm.fic.n, ocbí^ lis erat:⁊ tenuis valdcab infirmitate ⁊ ſpe/ culũ fieret ⁊ ppínqu? aer ⁊ nó poffet repel lere:ficut qui longe ⁊ ſpiſſius:pꝑ q9 qde c ſũmitates retracte vídentur ín mari:⁊ maio res magnitudines oĩuʒ:cũ euri flauerint:⁊ q̃ in caliginibꝰ velut ⁊ fol z aftra oꝛientia ⁊ occáübétía magis qᷓ; in medio celi exñtia. Ab aqua aũt maxime refrãgit᷑:⁊ ab ĩcipiẽte fie/ ri magis adhuc qᷓ; ab aere:q̃libʒ.n.partiũ er quib? fit cõſtãtibꝰ roꝛatio ſpeculũ nec̃iuʒ eẽ magis caliginẽ.Qm̃ ait ⁊ manifeſtũ ⁊ ot cti c(t pzi? ds intalibꝰ ſpeculis coloꝛtm̃ ap^ paret:fíguraatit imanifefta necíus cá incipi atpluere:7 iã qdé cófiftàt irroꝛõnes q in mu
ibueaer nondíá pluat:fi er oppofito füerít ſol aut aligd aliud fit fulgidũ: vt « fíat fpe cul nubce: ifracríoné fieriad fulgidũ: er oppofito fíeríqs empbafim colozíe nõ figu⸗
re in vnoquoq; ſpeculoꝝ exñte puo c ĩdiui ſibili:ea ãt q̃ ex oibꝰipſis ↄtinuitate magnitu dinis viſaneceſſe ↄatinuũ magnitudinẽ eiuſ/ qẽ appere coloꝛis: vnũqðqʒ.n.ſpecloꝝ cti dércddítcolozé ↄtinue:quare qm hic ↄtigit accidere cũ hẽat hoc mõ fol z nubes:⁊ nog (um? ín itermedio ipſoꝝ erit pp refractionẽ empbafie q̃dã:ꝗnimo ⁊ vf nũc:⁊ nó aliter bfitib? fcã yris.Qð gdcs (git yríe fitrcfra^ ctío viſus ad folé mãifeſtuʒ:ꝑpqð « ex op^ pofito femp fit.Haloãt círca ips qsuíe am^ bo refractío:6 boc qdé coloy varietate oíf^ fert:becqdéabaqua « nígro fit rcfractío ⁊ oc lõge:hãt ocppe « abaere albioꝛe P5135. Zipparct át fulgidũ p nigrũ:aut in nigro pu niceũ. zoiffert.n.nibila puníceo: vídet at madidoꝝ lignoꝝ ignẽ qio rubeã bs flãmaʒ pꝓpterea ꝙ umo multo mixtꝰeſt ignis ful gidus exñs ⁊ albus ⁊ ꝑcaliginẽ ⁊ fumũ fol apparz puuicc?:pp qð vridis ꝗdẽ refractio q̃ pꝛiatalẽ vr bfccoloacs.a guttis.n.paruis fit refractio:q̃ aũt ipſius halo non.De alijs aũt coloꝛibꝰ pofteri? oicem?. Adhuc ãt cit" ca ipſuʒ ꝗdẽ ſolẽ nõ fit moꝛatalis cõſiſtẽtie: faut pluit:aut diſſoluit᷑:ex oppoſitis aũt in intermedio gnõnis ad fit qðdã tpᷣs:qm̃ ſiꝗ⸗ dcs fieret:eẽt vtíqs coloꝛata balo ſicut yris: nũc ãt tota nõ flũt talẽ hñtia emphaſim ne^ q; circulo:parua aũt ⁊ ſᷣm parteʒ q vocant virge:quoniã fi cõſtaret talis caligo: qualis fit vᷣtiq; ab aqua:aut aliquo alio nigro ficut dicimꝰ:apperet vtíqs yris tota:ſicut q̃ circa lucernas CQrca bae.n.£5 plima auſtralibꝰ exiſtẽtibꝰ yris fit hyeme.maxime autẽ man fefta fit humidos habẽtibꝰ oculos: boy." vifus cito pp debilitatẽ refrágit.fít atit ⁊ gb bumidítateaerís z ab euapoꝛatiõe a flama ocfluéte z mípta:tác.n. fit ſpeculũ pp gredinẽ.fumoſa.n.euapoꝛatio illa; lucere ár lumẽ nõ albũ:ſʒ parpurcá appet círculo ⁊ yriale:puniceũ auté nó:eft enim viſus:qꝛ pauc? quírefrágtt ⁊ nígrá ſpeculũ. Que 9t aremío ſurſum lata er mari yríe: pone qoc codé fit mó cí q̃ incelo:coloꝛe ãt fimilíoz € Qcírca Incernaeznó.n.puniccfi:6 purpuig babée víde£ colozé:refractío aũt a par! mie quidẽ:cõtinuis ãt fit gurtíe: b€ at pum fcaregata funt penít?. Fit aũt Coen —* l(buerozatíonib? rozet inaliqué talc ctia pofitíoncad ſolẽ verſus fit: bacqae lu
ftrct.bac ait vmboa fit:ín tali. n. ſiquis intus
«fati 3íradij ⁊ facifitvmm rozetzftati extra ſuꝑmuta Ü Es
X iiber: Tertius
brá apparere yridem:modus gra colozatío fili; cá eadẽ eiq̃ a remis. zibanu.n. pre mo vitur roꝛans:qꝛ afit colo? talíe fiL pala
erit t de alioꝝ coloz pbantafia ex bío.£2 ps
·n. intelligentes ficut dictũ eſt: fi upponen/⸗ tes. Pꝛimo ꝗdem:qꝛ fulgiduʒ ín mgro:aut per nigrũ coloꝛẽ facit puniceũ. Secũdo aát Q? viſus ꝓtenſus ocbilíoz fit ⁊ minoꝛ. Ter tio:qꝛ nigrũ velut negatio eſt:in deficiendo n. viſuʒ apparet nígrus:pp qð que loge oia nigrioꝛa apparẽt ꝓpterea q»nó ꝑtigit viſus ↄſiderent᷑ ꝗdeʒ (git bec ex his q̃circa ſenſus accidũt. Ilox.n.pꝛopꝛij oc his ſermones:
$4 nücatüt quanti neceffe oc ipſis dicamꝰ. Ap
barent igitur ꝑꝑhãccãʒ ⁊ que longe nigrio rà ⁊ minoꝛa ⁊ planioꝛa:⁊ que in fpeculis ⁊ nubes nigrioꝛes aſpicientibus ín aquá qᷓ; in ſas nubes:⁊ hoc valde rónabilíter:pp re^ ractíonc.n. pauca viſu aſpiciunt. Zifcrũt güt nibil qð vi pmatarí:aut viſum vtroqʒ n.mõerit idẽ.Adbhuc tos nó latere ⁊ hic: accidit.n.cũ fuerit nubes pꝛope ſoleʒ in ipſa Aezʒ refpicictinibilapparere coloata:6 cé albã:in aquã aũt candé banc imuenticoloꝛẽ hr̃e aliquẽ eundẽ cog:quí yrídís. Pal⸗ igit Qq viſus ſicut ⁊ nigruʒ tract? ꝓpter oebilitg tes nigri? facit merce: t albiue c minus albuʒ adducit ad nigruʒ.Qui quídé igit fo? tioꝛ in puniceuʒ coloꝛẽ permatauít:babítue aũt in viridẽ:qui aũt adbuc debilioꝛ ín aiurgum:qm at ꝙ plus nõ iaʒ appet fed in tríb?: ficut ⁊ alioꝝ plurima:⁊ boy babuit fincm: alioꝝ autẽ infenfibilía permutatio:pꝑ qð ⁊ yristrícolo: appet vtraq; quiãcʒ: oppoſite gute. Pꝛima quidẽ igit᷑ exterioꝛẽ puniceum b5.3 Inarima.n.peripbería plurimis incidit viſus ad ſolẽ maxime ãt queerrra:babíta ã ⁊tertia ꝓpoꝛtiõabilr.Quare ſique de colo/ ruz phãtaſia dicta ſunt bene:neceſe trícolo rem eſſeipſam ⁊ his coloꝛibus colozarí'fo lum. Xdtos ãt appet pꝛopter fecneinuícem appere.puniceuʒ eui iuxta viride glbusvíde tur. Signuzʒ ãt huius.in nigerrima n. nube marie purafit yris.Acciãit ãt tunc magis xanton eſſe videri qᷓ; puniceuʒ.Eſt ãt xãtos in yride coloꝛ ínter puniceum ⁊ virídécolo rem; ppter nigredinem igit᷑ eius:que in cir cuítu nubis totũ ipſius appet qð puniceuʒ. Albuʒ eſt enĩ ad lla: album adbuc marce cite yríde pzopitiquíffimecum folnat pu niceum. Nubes enim alba exiſtens adíum cta ſecus viride permutat inyanton. abati
mur autcs fignum booum quea lura yris: apparet enim alba valdc. fit 5 quía innube Obicura exiſtente apparct ⁊ in nocte: ficut igitur ignis ſupꝛa ignem nigrum ad nigrum facit debiliter albus penitus apparere albũ: bocautem quod puniceum. «it aũt b paf fio manifeſtã « ín floꝛibus.in terruríe cnim 1 variatüríe valde differunt 6m phantaſiã⸗ ali) ſecus alíos poſiti coloꝛum vclut « pur pureiin albis:aut nígrie lanío; fint autcs ín ipſa tales veltales:pꝛopter quoã variato res aiunt peccare operantes ad lucernam: fepe círca floꝛes occipí accípientea alíog pio alijs:quare quidem igitur tricoloz z q? cr bíe folumapparet colozibue yrie dictuʒ eft. :Bupla autem ⁊ obfcuríoz coloꝛipus quc ambiens 7 pofitíonecolozce cx oppo fito babet pofitoe pzopter candem caufa: longíueautem pꝛotenſus viſus:ſicut quod longius videt: ꝙ boc codem modo. zc bílíoz igitur ab exteríozi refracto fitzquía a remotioꝛi fit refractíozquare minoꝛ ĩcidens coloꝛes facit obſcurioꝛes apparere:⁊econ/ trario etiaʒ quia am plioꝛ a minoꝛi⁊ interio/ rí peripheria incidit ad folem; pꝛopinquioꝛ enim viſui exiſtens refrangitur a peripbc^ ria pꝛopinquiſſima pꝛime Yrídi: popinquíf fimeautem in exterioꝛi yríde miníma peri pbería:quare babebít calozem puniceum. Ipabíta antemtertía 6m pꝛopoꝛtionem erte
tío? yris:in quo.b.ĩterioꝛ:in quo a.colozeg
antem in quibus.g.puniceus:in quibas. d, viridis:in quibus.c.alurgue.rantoe autem apparet ín quo.5.Z. res auté nó adbuc fiũt neq; pluree yrides:qꝛ ⁊ fecunda fit obſcurioꝛ.vt in tertia:refractio valde debilis fiat ⁊ impotens fit pertingere ad (olem.£2 nod gutemneqs circulum poſſibile eft fierí yri^ dis:neqʒ maioꝛem ſemicirculo poꝛtionem: ⁊ ocalijeaccidentibue circa ipſaʒ ex ocfcri/ ptione erit conſiderantibus manifeſtũ. He/ mífperío enim exiſtentibns ſuper ozísonte circulum:in quo.a.centro autem.k.alio aũt quodam oꝛiente ſigno:in quo.b.fi que.a.k, linee frm cont excidentes faciat velut aſſeʒ inqtg.b.R. 7.3. h.ad.m.adíungatur:effrin/ gantur abhemiſperio ad.b.füper maioꝛrem angulus ad círculíperipbería incident.a.k. ⁊ fiquidem in ozíente ant occidente auſtro refractio fiat ſemicirculus:aſſumantut cír^ culíab oꝛiʒonte quí ſuper terram fit:fi t fi paa femper minoꝛ circulo:minimum autes Lómenfup metbau. bbb 4.
cum in meridie fuerit auftrum. Sit enim in oꝛiẽte pzítrio cuius.h.⁊ refracta fit. k.tr). ab b.« planum erectus ſit:in quo.a.quod atrí gono;ínquo.b.k.m.círculue igitur occífio ctít ſpere qui maximus ſit:in quo.a. oíffert entm nihil ſi quodcunq; eoꝛum:que ſuꝑer hix.pᷣm trígoná.k.rm.b.erectum fuerit pla num:que igitur abbíe:que.b.k.oucte linee in hac ratione non conſtituentur ſemicirculi:in quo.a.ad aliud zadalíud ſignum:quo niam enim que.k. h. ſigna data ſunt: ⁊ que b.tn.oata vtíqs erit:⁊ que.m.h.quare ⁊ rà tío eius que.m.h.ad.m.k. Super datam ígitur peripheriã tãget.m. Sit itaqʒ hoc:in qua.n.m.quare deciſio peripheriarum da⸗ ta eſt. Apudaliam autei qᷓ; ad ca5 que.m. n.pcripberíamab et(dcm figníe: eadẽ aute ratio in eodemplano non conſiſtet. Expo/
natur igitur quedam linea que.d.b.⁊ oc ſcindatur vt.m.h.ad.m.k.que.d.ad.b.ma⸗ ioꝛ autemque.m.h.ea que.m.k.quoniã ſuꝑ maioꝛem angulum refractio coni:ſub ma⸗ iori enim angulo ſubtenditur eius qui.m.h. h.trigoni.Adinueniatur igitur ad eam que b.in qqua.ʒ.vt ſit quod quidem.d.ad.b.quc b.5.dd.d.ocínde ꝙ quídes.s.ad.k.b.que.bad alíam fíat que.k.p.⁊ a.p.ad.m.copnlcn tur que.tn.p.erít igitur.p.polus circuli x quẽ que.a.k.linee incidunt:erit eniʒ d qui des que.5-ad.k.b. c que.b.ad.h. p. 77. " ad.p.m.nõ.n.fit:ſed vt ad mínozma" maiocs ca que.p.m.níbil.n. oíffert ^ ee r. Eandem ergo raríoné.b.h. vIep. Ab . adinuicem habebunt:qᷓ; quída5 Tn : run queautes.d.b.5.pzopoztíonalcé CODE:
quá quídé que.d.ad.b. ques.b.d.d. qua
requequidé que.p.b.ad.p.r.aue.p.r.ad eã Q. p.h. Si igi ——— ipa ad r.oiungant copulate be eãdẽ hẽbũt rónes:
uã qdéquc.b.p.ad camque.d.r.círca cun
emeni angulũ.ſ.p. ppootíóabilíter:z que triãguli.h.p.r.eiꝰqui. k.r.p.quare ⁊ d.p.n. gd eam quc.R.n.babebit eandé róné:z que b.p.ad cáque.p.r.b atit z que, m, b.ad.k. tj, bancróné:quá, n. que, d,ad es que,b,.am bc, quarc ab,b,k, figníonó ſolũ ad cam que m. n peripberías cõcurrent eandẽ babétes rationcim:fed et alibi q3quídé impom̃bile. fii ígitur que.d.neqsad minneco q.m. P.teqsad maius:ſilx eni oemonftrabit pa
^ Padipſum erit.ſ.m.que.m.p. dre erít q quides que.m.p.ad.p.k.que.p.h.ad.p. Rs it igitur eo:in quo.p.polo tée:biftá^ aa autẽ ea (n qua.m.p.circulus fcríbgt oca
cotíngítanghlos quoe refracte faciunt quc ab.m.a círculo. antes nó filr oftendetnr ari oae —* E alibi alibí femí círculícocürrentee:qo adem erat ímpotti bile. Si igit circunducas f. iiri je quo.3.circa diametrũ it quo,b,k.p. que ab b.k.refracte ad illud:in quo.m. in omníb? planíe filr babebtit z equalem faciũt ongu⸗ lumqui.k.m.b.⁊quẽ facient angulum que b.p.⁊.m.p.ſuper cam que.h.p.ſemꝑequa ligcrít. Trianguli (git fuper eam Quc.b,p, ⁊.k.p.equales ei:qui.h.m.p.⁊.k.m.p. ofi ſtunt:hoꝛrum ante; catberíad ídem figoum cadent cíue que.h.p.⁊ equales erũt Cadent ad.o.centrũ ergo circulí,o, femícircning at gcirca.m.n.abiectus cft aũt ab orizote: fil" perío:c gdé eni folem nõobtinere apud ter ram afit firmatoꝛuʒ obtinere ⁊ oiffundcre, Cõmen.ſuꝑ metbau, bbb. $
acrem: ppter D yridem nó cóíacerc circü⸗ lu5:fit aũt ⁊ nocte luna raro:neq; eni plena fcmp debilioꝛq; n3 vrobtincat aerẽ. Maxi/ me att ftare yridé vbí maxime obtinet fol: plurimꝰeni in ipfa humoꝛ imáófir, Itẽ fit ozí ʒon gdé:in quo, a, g. afcCdít dt ſuꝑ.h.axis at ſi nũc:in quo, b, büc p alía5 gdé igit oia filr oñdet᷑ vt ⁊ pꝛiꝰ. Polus gt círculízin quo, p. erit ſub ozí3ótc eo:ĩ quo.a.g.eleuato ſigno ín quo.h.in eadẽ ãt ⁊ polus z centrũ circuli o.qð terminãtis nũc oꝛtuʒ:eſt eni iſte:ĩ quo h. pꝓ.Qm̃ aũt ſupꝛa diametꝝ q̃.a.g.qᷓ;.k.h. cẽtꝝꝛ:erit vtíqs (ub oꝛiʒõte pz? eo:in quo.a. g.in ca q̃.h.p.linea:in quo.o.q̊re minoꝛ erit ſuꝑioꝛ ðciſio ſemicirculi:in quo.s.y.qᷓ;.n.ſ. y.q̃ ſemicirculus erat:nunc ãt abſciſſus € ab g.a.oꝛiʒõte:ꝙ itaqʒ.y.q.diſparẽs erit ipſius eleuato folc. zif»aifcftá ãt cũ in merídie; q5^ tũ.n.ſuꝑiꝰ.h.magis inferi? polue ⁊ centruʒ circuli crit.Qð at in minozib? qdé ofcb?bíe a poft cqnoctiü autũnale ↄtingit femp fieri yridẽ:in longíozib?atit oicb? bie g ab equo" ctio altero ad eꝗnoctiũ alterá circa meridie nófit yris. Cauſa afit q ad arctu5 occífióce oẽs maioꝛes femicirculo: 7 femp ad maio/ rece femícirculo:qó aũt imanífeftü ⁊ paruũ: q̃ ãt ad meridiẽ deciſiõis eqnoctíalíe:g ꝗdeʒ ſurſuʒ ðciſio parua:q̃ ã ſubterra magna:⁊ ſemꝑ ín maioꝛes d lõgiꝰ:q̃re in bíe q̃ ad efti uae verſiões oícb^pptmaguitudinc deciſio nís añqᷓ; ad mediũ veníat deciſiõis ad meri/ dianũ.h̊.ſubtus iã penít? fít.p.pp loge diſta rc aterra meridiẽ pp magnitudinẽ ocífióig. In bíe dt q ad hyemales verftóce diebꝰ:qꝛ nõ multũ fupterrá funt occíftoce círculozü ^1 neciuʒ fierí:modicf cui eleuato:in quo b.ín merídíe fit fol. f£ a(dé eni dictis C38 cri ſtimãdũ oc pclije « vᷣgis fiteni peli^ade tcfractio viſus ad ſolẽ:vᷣge ãt ppea ꝙ icidit talis exñs viſus q̃lẽ diximꝰ fp fiericũ ꝓpe ſo lẽ exñtibꝰ nubibꝰab aliquo refrangat humi dozadnubé. cfr cni ipſe ꝗdẽ ĩcoloꝛate nu bes ſᷣm rectũ aſpectũ ĩuentibꝰ:in ad ãt Vgis plena nubes. Verũtñ tũc ꝗdẽ in aq̃ vr coloz nubis eẽ:in vᷣgis ãt (upipfías nubẽ. Fit ãt b cũ regularis fuerit conſiſtentia nubis:⁊ hac Qdéfpítfioz:bac ãt rarioꝛ:⁊ bac ꝗdẽ magis aqnofa bacafit minus. Refractõ enim vifu ad ſolẽ ſigura qdé n6 videt᷑:coloꝛ aũt:qꝛ att ibi irregulari apparet fulgidue z albus fol ad quérefractue eft vífue:Bgdem puniceũ vidctur: autem víríde aut xanton. zoíffert
eni níbil per talía videre:aut à talibuerefra^ ctum;viroqs eni modo apparctcoloc filez quarefi 4 ilio modo puniceũ « ifto. Clirge adé igit fitit pprer irregularitatẽ fpeculi no figura:6 colozc. 7f»arcliue aũt cũ maxime regularie fuerit aer « (piffue filr: ppter qo apparet albus:regularitas enim (pcculí fa^ cit vnũ empbafcoecolozcszrefractio atit ft^ multotíue viſus ꝓpter fimulíncidere ad cà liginem a ſpiſſa exiſtente caligine: nondus quidé exiſtente aqua:pꝛope atit aqua pprer criítene apud folem colozé facít apparere: ficut ab acre pollíto fractá ꝓpter ſpiſſitudinem:quare qm̃ colo: foliealbue ꝓpter b ⁊ parelius albus apparet. Idem autẽ magis aque ſignum parelius qs virge:magis enum accidit aerem bene operoſe habere ad gnã/ tionem aque.auſtralis autẽ boꝛeali magis: qꝛ auſtralis aer magis in aquã permutatur qᷓ; qui ad arctũ.Fiunt ait ficut diximus cir ca occaſus ⁊ circa oꝛtus v neqʒ deſuper ne q5 ocfubtue: fed ex lateribus ⁊ virge ⁊ pa^ relij « ncq5 pzope folem valdezaeqs longc penitus. Pꝛope enim eríftenre (ol diſſoluit conſiſtentiaʒ:longe autẽ exiſtente viſus nõ refranget:a paruo eniʒ ſpeculo longe pꝛo/ tenſus debilis fit. Pꝛopter quod ⁊ balo nó fiunt ex oppoſito ſolis.Surſum quidẽ igit ſi fiat ⁊ pꝛope diſſoluit ſol:ſi autẽ longc mv no: viſus exiſtens qs vt faciat refractionem non incidet:in latere autem eft rantum diſta rc ſpeculũ vt neq; diſſoluat fol viſuſq; mul tus ſimul veniat:qꝛ ad terrã latus nó diſper getur ficut per ĩmẽſuʒ latus. Sub fole aũt tion fitspzopterea qz pꝛopeterram diſſoluit vriqsafole:fürfum aũt in medio celi viſus diſpergit: totaliter neq; ex latere medij c€ li fit. Aiſus eniʒ nõ ad terram fertur vr pau cue pertingat ad ſpeculuʒ:⁊ refractus ſi 0^ no debilis £2 uecunqs ígitur opcra accidere erbíbere ſegregationem in locis his: que fU per terram fere tot font ⁊ talia.Quecunq⸗ autem inipfaterraiclufa terre partibus ope ratur dðm:facit enim duas oífferérías cO?" pos: pprerca ꝙ duplexnã nata cft: c POC quéadiiodíi « ín alto.z3ue gdé enis exal⸗
tíóce bec ades vapozofa: bec àt famofe . oirim? ẽ. Zone ãt « fpéecay d in terrà ic bec qdé eni fufibilia:bec dt metallic XT cagdes cralatío é q̃ ignita facit fpfibilla ota: puta lapid(i genera illiqnabilía: 7 vernie
í S. mininz:a (glfür:c alíatalíge 4 oricellam:⁊ miniuʒ:⁊ ſulſ [xot
X. iber
Plurima aũttaliũ fuſibiliũ fnnt: bocqdes puluis coloꝛat.hoc aũt lapis ex rali ↄſiten/ tía fact? vclut cynabarij.Fxalatiõis aũt va poꝛoſe q̃cũq; metallant faut at fuſibilia: gut ouctibília: pura aug:fer:ee:facit atr D oia cralatío vapoꝛoſa incluſa:⁊ marie in la pidibus ppter ficcitaté in vnum coartatã ⁊ coagulatà velut ros:aut pꝛuina cá ſegrega/ ta fuerit:bec aũt « ante fegregatím generan tür bec ppter qo quídé vraqua: bcc funr jt vt nõ porentíg.quidé eni materia aque crat; eft aũt non adbuc neqs eraqua facra ppter quandã paffioné ficut humoꝛes:neq; enun ficfit bgdem es:hoc aũt aurũ:ſed ante fieri coagulata exalatione ſingula:hoꝛuʒ ſunt p^ pter qð ⁊ igniunt᷑ oia:⁊ terrã habẽt:ſiccam enim eã hñt exalationem.Aurũ afi ſolũ nó ignit. Cõiter qdes igit dcm̃ eft de his oibꝰ: ſigillatim aũt conſiderandum intendentibꝰ
circa vnumquodqs genus. ¶ 2c Yríde. Lap. II.
— — 5 loquẽdũ eft oc yride. . cuc ante Iſte auté arcus appet femp ín oppoſito folis ci fuerit fol ppin 9 qui^ oz£ótí o2t? veloccafus: « fuit ibidé
nubes ofapbana groffa:z marie i oícb? lógís:ín oie: bus aũt bzeuib? vr in tota die.Et figura ci?femp ap paret rotunda f5 nó cópleta fpbera: f5 vel medietas fpbere vel minoz medietate.Et vrir fempin D arca tres coloꝛes.coloꝛ rubeꝰdeclinãs pag ad pauonaceü 4 ẽ maioꝛ.Aliꝰaũt fílis pozali coloꝛi teft medius.ter tíus aũt ſubꝛubeus dfi cómixtus 2 eft mínoz.£t ali; quádo apparet ín qutbufdá hoꝛis iter malo2é « me: diti colo? croce? occultus:⁊ nüds vidimus in vna bo ra oe D arcu plus duobꝰ. Intriſecus atit z é ppingo? odo coloz in eo ficut dixit. £t ifte eft q vr fm plu rimũ folus feu oiftinct? Je rtrifecue atit o2do coloꝛũ in co eft oppofíto mó.i.g» maioz in ipo € colo2 quafí myrtus fübzube? ⁊ minoz € rubeus. £t ifte arcus ſe/ cüdus € debilis apparétic femp. "Dec funt oífpones à apparent oc bac yride.Et oebem?nos pcedere ad affignatione cauíag in quol5 iftoz fm g» € pole nov bis. Et oicamus gp aüt tte arcus nid appear niti in
oppofito folis:cum fuent ibidé nubes grotfa diapha na máifeftü eft in fciétys matbematicis. Nã ages il
là reflexionẽ e radi? folis ab illa nube ad vifus: ãt
pficit in pte octerminata inter folé ⁊ afpiciété t nu
bez:⁊ vt fit cũ boc nubes Pm aliqᷓ; figurá t aliquam
oifpónem.Sigura aüt &m qui effe o5 ín bac apparé tía vt occlaratu e ibidẽ vt fít ↄauexũ fpbere. Na oe:
claratus € tt mathematicis q impole é vt reflectat
radius circũdãs roti ad vnũ locümet nifi fít bec ro
tà feu circulatio in ↄauexo coꝛpis rotüdi. Nã radíus
reflectit femp fuper angulos rectos ex oibus ptibus. ¶ £t cii fuerit pole vt reflectat a puncto ad pũctũ
afpiciétes plus vro radio:fícut ẽ diſpõ coꝛꝑis ↄuexi: accidüt ey pac appetta üt vna re multe filitudines. Jn fupficic aüt fimplici feu plana ipole ẽ hoc. Et iaʒ i eclarauerit boc matbematicitalis igit fígura ẽtẽ illa:que accidit nubi Diſpõ aüt $m qu os vt fit:
aL certius aic ⁊ tüc fit poffibílís w ea appétia € vt fit eq̃liũ partiũ terfum grofius : nó appet in ea aligd nui beat bas duas dipones ſimul:⁊ bec terfitudo ieu uiuftrabili tas polis ett ui nube cii fuerit ppind otiponi vt ftat ex ea aq, Et to appet ifte arcus cü incipitcfübpluere feu parus pluere. qj. Ziuicéna aüt putauit ꝙ boc ipe: culi é ꝑs nubis:ſʒ e(t aer aquofus q fit in figura Pru quá pote € euéire ex illo talis appetía: « g» uitroitue feu bitudo nubis in bac appétia nó € p modü ſubti: f5 bitudo fua oe bac appétua eft bitudo cozpis tincti politi fub otapbano. et tüc fit ſpeculũ.Et teſtiticat fup D ꝙ ipevidit D fignü i locis mótuofis fine nubi bus:⁊ b e ppea: q? mos ſteterit i poftertozi b? appe tie loco nubis: fi € ſic dicit:nõ é ipole vt fit Dappe: tia Pm bas ouas diſpones íta vt fit.f.(peculus aliqui ps nubis:fic cft diſpo i ípeculis ferreis: c vt fit aliqri nó i pte nubis:ſic € oifpo i ſpectis vitreís. £t figiiat politaté bui" appétie i aere orapbano fiue fuerit pg nubis ſiue nõ · Sz fuit nubes in pofteríoa illi". Tias cũ tu ftas in oppo" folis in pn* vmbꝛe:⁊ poftea tu fa cis paz guttati cadere ad appet i ea file b? figni. Ec filr apps i age q guttati caduta remis i nocte i ma» ri.Et aer hũidus i boc toto bét bitudiné ad:« maxie cũ appꝛopiquatꝰ fit nde ad. ¶ £t iã narrauit Zlai.qp ipfe vidit D fignü feu apꝑẽtiã i balneo in d itrabat fol fm oifpone P5 quà pole é D fier: B. fíne dubio fuit pp büiditate b" balnei ⁊ ppiqtaté ei? ad n5 ag. Et (à ego « multi ex focis meis vidimꝰiſtũ arcus in tpe calozis magni. fcd ipe appebat turbidoꝝ colozz dfi occultꝰ.Et h̊ accidit mibi in terra cala: it3 ꝙ pp motü b? calo2ie excitata fuit ſocietas:ĩ q ego fuir d E ips gian i fapficic occulti a vifu. £t ét vidi pm in ſuꝑficie equ:z fait iter me zipm áfí me Duo bzacbíoz::« fit tllud qó Ede —— olüctu cu eo qð appebat ex. nube. fed ipfe fuir parü debilioꝛ.Et tà vidi ips i linea meridióali i nube. E illð qo illumiabat ei fuit ozietale refpcü illi: « fo[ j ozicóte oꝛiẽtali ipſiꝰvl fub ipfo. 3fte € &mo oe diſpõ ne p*Pm quá o5 vt ſit aer. tüc ſit polis ĩ ipſo ifta parẽtia.ſitꝰ ãt 5 qué 05 eẽ nubes 4 fol ⁊ afpiciés po: nat b pone p modus exoꝛdi. ¶ £t oicam? ꝙ iã oe; claratü € i pfpectiua ꝙ fit? i q é polís 5 appétía é vr. fit cétrü nubis « viſiõis nre fup lined radialé exeun t€ a coꝛpe lucido ad nubẽ.:⁊ vt fit cũ [5 vis nra i iter; medio cétrí nubis ⁊ nubis: vt ſit cũ B vis nra ppi, qo: nubi qᷓ fit cétro eC. Nã fm büc fítü eft pole vt fínt águli reflexiois edles:exépli gra:ponam? nos l neà.a.b.líned radiale:z ponam?puctü.a.lucidii « pü cti.b.püctü ad qué »plet linea:t ponam?cétrü pun ctii.c. locu viſus nri pũctũ.e.inter.c.b.⁊ excat.a. b. arc? circlariter i rotüditate nubis: 4 fít illearc?^.b.b. ⁊ fit línea exiẽs a lucido refracta ab arcu.b. a pũcto a d pole € vt fit Línea reflexa ab ipfo pueniens ad.e. q eft pct? vifus nri ad locü:in qͥ fit poffibilis refra, ctio:⁊ € locin quo funt anguli reflexi edles: « pona/ mus pücti illũ e.l.⁊ bec linea exiẽs a lucido linea. a.l.⁊ reflectat radius ab.Lad.e. q ẽ pictus vifus nri cü fuerit fitus (n D pücto cx linea.a.b. « ín loco:in q fit pole ei angulus .b. non erit equalis angulo .b.Le. ¶ Et manifeftü eft o» nó cuilibet puncto línec.a.b, accidit D:f5 declaratũ eft in pfpectiua g ifte püctus eft oc neceffitate iter centri nubis.i.ĩter.g.⁊ cũ B ét € ppiquío2 nubi. £t cti fecerimus ftare líneà.a.Li L^ nea.a.b.⁊ circũuoluerimꝰ.a.b.ſic᷑ diameter ineen i. fíct oe necitate magia pe rotũdi fiie medietas fitic
| | | B
minus. £t fi redire faciemus illà ad locii ſuũ caufat rotüditas feu circulus:f5 arcus fp appet dfi medius circulus vl minoꝛ medío circulo.¶ Et nos oebem? boc »fiderare ín cá huius. Nã pfpectiui putát ꝙ nó eft ipole ſᷣm ꝙ oat ars coz yt appareat ifte círculus cõpietꝰ magis d$ medi? circulus:⁊ oícam? ꝙ cũ fue; nit fol fap ozigontc: appet ex ipfo femp medietas cir culí cà fuerit nubcs ↄiuncta oꝛiconti:⁊ D qꝛ cétrü ro tüditatis feu circuli reflexióts eft oe necitate i fup: ficie ozigotis. là circuitꝰcõis i fupficie eiꝰ⁊ ĩ fupfi: cie ozicotis vadit ui cétro eiꝰ⁊ eft diameter eiꝰdiui⸗ dés D ín ouab? ptib? vna medietas ílli? fup oꝛigõtẽ « relid fub ipm: b oibus fitib^acciitib?ad cetrü cir culi reflexionis a pũcto cétri ptis nubis « puncto ſi/ gni. ¶ £t pole eft vt accidat cétrü bui*circuli in in termedio duoꝝ punctoz cétri nubis ⁊ centri vifus: aut in itermedío püctl vifus ⁊ ptis diametri euntis ín cétrü nubis: picto vifus oonec ceflat ad nubes. Et pole é vt (ít centrü bu? circuli pũctꝰviſuſmet:ſi⸗ cut videbit poſtea.¶ Aſſignatio ãt cáe bui? pfecte fm ofidcrationé matbematicá eft oueniés ct qó yt ex h.Cũ aũt fol fuít alt? in ozigóte:aut fub ipfo apps £m pncipía matbematica ꝙ pole eft vt vidca£circu lus reflexiõ is aliqii pfect':aliqii mediꝰ:aliqũ minoz medio:aliqri maioz medio.Nã cũ nos iteꝝ pofueri« imus figurã pmá: pofuerimus lineá eũtẽ in lucido cétrü nubis « vifus: c cẽtrũ circuli reflexiõis líncas a.c.e.b.⁊ eft lucidus püctus.a.c imaginati fuerimus bücaltü fup oz cóté:« pũctũ.c.cẽtrũ nubis 4 pũctu. e. vif: punctũ.b.partẽ bui? diametri d puenit ad fpbericitaté nubis: poftea extraxerím? a puncto.b. arci-fcóa ↄuexio fpbericitatis nubís pcedété ín fup ficie ín cétro fpberecitatie:t ẽ arcꝰ.e.l.b.⁊ punctꝰ.l.ẽᷣ pictus reflexionis ⁊ radi? reflexus eſt.l.e.⁊ linea.e. b.eft cõicans ſupficiei triãgulari.a.l.e.⁊ ſupficiei oꝛi cótis cii imaginati fuerim? eas iã interſecare:⁊ plõ⸗ gat bec línea donec pueniat circulus.b.b.ſuper pun ctuʒ.c.g.⁊ exeat.c.c.l.⁊ eft colũna cadẽs fup fpberici tatẽ nubis diuidẽs angulos radi in duas ptes:ſic oe claratü € ín alio loco:t manifeftus eft ꝙ linea.e.c.g. cũ faerit lucidũ $m bücfítü ꝙ ipfa eritfup terrá ; ⁊ línea.b.e.erit fub oꝛicõte:⁊ qz ſuꝑficies circulí refe; xiõis ftat fup lineã.a.b.q̃ cft otameter eiꝰ:ẽ pole i cé tro bui? circuli feu fpbericitatie vt fít pũctꝰ vifae in alio fítu:z D cũ linea rady reflex cadit ſuꝑ.a.b.ſᷣm águlos rectos.i.ſuꝑ lineã.l.e.⁊ ſi fuerit ãgulus.a.e.l. hidaa. erit cẽtrũ fpbericitatis fup lineã.e.c.⁊ b € ma mfeftü i geometría.Cü aüt fuent linea.a.b. 7 cci, dederit triágulii.a.Lappet oc círculo reflexiõis ma, gis d$ medietgs fpbericitatis:z &m D nó eft remoti ſi lucidi fit multi alti fup ozicóte vt appareat.ppe ſphericitatẽ cópletà vel (pbericítas completa .Sʒ fi fuerit angulus. a.b.Loilatat?.tüc cẽtrũ (pbericitatis cadit ð neitate fup lineã.e.b.ſub oꝛicõte:⁊ apps mi no: media:⁊ D é ad qó oucüt fundaméta matbema tica.(| Zlrift.át narrauit ꝙ illud qð appet fenfat ex B eft oppofítü bui". Nos aüt oebemus ofiderarc oe D:« oicam? ꝙ pole eft imaginari bác opioné quá oi cit.Ci fuerint cétra fpbencitatus reflexiõis cadétia femp inter puncti vifus « extremitate diametri ad uncti fpbericitatt nubis: 4 € in bac figura linea.e.b. ⁊ cũ eleuat lucidũ fup oziconté erit linea.e.b.füb oꝛi Conte: appet arcus minoꝛ medio círcülo: « D facili pot imaginari: cã quare nó accidit in nube refle yo:nifi £m büc fitü cri vr vt fit; qz nubcs eft filis yl
ppe ſilis.i.ꝙ cẽtra eaz ſunt vnũ apud fenfus : «boc "ppter filitudines quà brit ín naturís eaz: fili pun» ctus vifus cft vnus apud fenfus : ⁊ cii fuerit diſtãtia intermedia inter punctũ vifus « punctu nubis vna: nó puenit ey ozdinatióe nubis cy reflerióe nifi vn fítus cx illis ſitibus:⁊ boc é mamfeftü in pípectuiae (Cur aüt oeterminata fuit b appentia £m büc fi tus cx trib? eft: ppterea qꝛ oeclaratu e ín ꝑſpectiua: q ifte ẽ ſitus:in quo ẽ babitudo linee d eft inter luct dü «cétrü nubis q eft fup lineã ⁊ q̃ eft unter cẽtrũ vifus babitudo maio: d fit in alie ouob? ſitibꝰ: ⁊ D eft pp diſtãtiã lucidi « paucitaté diſtãtie ĩtermedie iter punctũ vifus « cétrü nubis. 34 igit occlatu C ex P veritas illi? qð babet p ſenſum:⁊ D nó € oppofitu ei qð declaratũ eftui ꝑſpectiua . 3llíc.n. fuit $mo de illis ſſtibus fm ꝙ fuübm huiꝰ ſigni eft coꝛpus diapha num factũ Pm bác figurã rotalẽ qðcũq; coꝛpus dia/ pbani fuerit.bic aũt eft fermo oc ipfo fm cp ips eft pars nubís:oc cutus ofuctudine feu nà fit vt fint il le figure circularis ín co files: fi coicant in ſubo:tñ ofíderatio eoꝝ oe D f5 ouos modos oíucrfos.( Et ey D oeclarabit ppinque cà in D ꝙ yris non appet in meridie in oteb? lõgis:ſʒ appet in hac hoꝛa tn die bus bꝛeuibꝰ. Nam in diebꝰ logis eft arcus meridiei ali?:c cũ appzopiqua£ fol erit ípbericitas: cx d polis eft reflerio fub terra. 3n oícb^aüt bzeuib? pp ppt qtaté arcus feu circuli meridiei nó accidit b in tpoz & é pole appere bec yris tunc in q̃lʒ boza diei.Decla ratu éigit ex boc Pmonc:ín quo fítu eft fígura bui? fígni:z dedimus cám in boc qð accídit eí ex magni tudine ⁊ paruitate Pm ꝙ pole fuit cognitiot noftre, "Remáfit aüt fup nos oc diſpõne eius loq oc colozi bus appétib? in ea. $9ed qð oebemus pus otcerc oc bocé o» fpecula parua nó oucüt fimilitudine feu fi gurá rei; « oucüt coloꝛẽ c. Et iõ nó appet figura fo lis in illa nube:in d eft coloz: ét fi appet ut boc ſili⸗ tudo ci? apparct ↄluncta ín circuitu arcus. "T lá refe xio in copoze ↄuexo ab vno ff/eculo fcu appétia ad vnum afpiciés eft magís d; per vnũ puncti Et tdeo apparet vnũ coapus ín filibus ſpeculis multe appa rẽtie feu fímilitudínes ↄiũcte:⁊ boc totũ oeclaratus eft ín pfpectitia. Ibidẽ €t appet ꝙ fpecula claro co loz oucit coloꝛẽ reí ficut é:nó clara att ducũt colo rcm rei: ⁊ iã admifcet p coloꝛes coz. fpes admiytiov nis:c apparet ci colo? medius:ſicut eft diſpõ in colo re vere cõmixto:hoc aũt nõ folum accidit cum fue⸗ rit peculii nó terſuz « polítü:fs et cii fucrit fm mut tam diſtãtiã:⁊ aſpiciẽs ad ipm eft debilis vifus mam oebilíta9 appzebéfionis facit apparere in re vifa tuf bidines tobfcuritaté:diuis nó fit (t: « boc totũ ma nifeſtũ eft p fenfus: cit boc fit (ta poſitũ:dico q» ra⸗ dius folís cũ reflectit abilla nube « caufat ill app rẽtiã vel fpeculü:manmfeftus eit o illi coloꝛes fiunt cx admiytione rady) folis cii coloz illius fpeculi ſiuc eft ín fpeculo coloz:aut appet ín co pp oiftantiá ciui$ a vifuaut p bas duas res fimul: « cü declaratũ € ** máifeftü eft ꝙ radius qui illuminat ín fpeculi zd bidís cadmiytus eft colo2 euis cus coloꝛe: 29 B5 vifus oiftiguere iter illa cp D cát ín fenfu ſpe⸗ jaa fm méfuras illiPadmiytióis cy eis € pauonec ib d cie croce? t viridis feu pozalis c aly ab ble Tee be? aũt pauonace?ambo funt vna fpés tuerfi : cant i magie « mín^.T1á pauronace" nigrcc? 1 — * mori fcm iubes Ee poc aene speculo ck admixtiõe
Raema qs bet
2e — —8* —B —8 fpég
⁊ minꝰ:⁊ magis
Liber ex admixtiõe crocei ⁊ nigri: « D totũ mãifeſtũ ẽ fen ſu. ¶ £t cii declatũ € D yr ꝙ colozes o:dinatt i yr de füt huiꝰgnĩs:ſz oebem? ci I5 oplere cà5 hoꝝ colo ru i yride:z apps ꝙ colo2 ſubꝛubeꝰ yridis ĩterioꝛis € ꝓpingoꝛ lucido d$ viridis:⁊ viridis ds pauonace? cũ fuerit lucidü exiẽs a fpbericitate nubis: « boc ví ex eis q declata funt in lib.iʒ.Euclidis:⁊ ſi ſint iſti colo res otuerfificati p additione nigredis « mltitudine z pauatate lumis tm̃:iã cá apps oe boc: «ent maio2 appes pauonace?: q? ipfe é ppingo: lucído:z ppuló €t qð cadit a radio fup arcũ maioꝛẽ é mai?. ZI2edi? aut ẽ virídís: ppea q? ipfe é magis diſtãs d$ maioꝛ:⁊ radiꝰcadẽs fup ípm ét ẽ maío2:f5 arcus mino ppea q: € remotio2 ab iftis « magís niger apparet pauong c^ £t etia5 ppea:qz rady cadétes fup ips funt pau: cioꝛes:⁊ b é qÓ appet ex oictis expoſitoꝝ:quoꝝ libꝛi ꝑuenerũt ad nos.([ £t iã Zluicé. carpit eos fup D « dixit.Sz fratresnti pipatbeticoz nibil oixerüt ð oi fpone ozdis coloz.. T là ipfe putauit ꝙ viridis diuer/ fificat a ſubꝛubeo ⁊ pauõaceo.Et ifte bomo nibil oi Cit oc bac re:fed tiit oubitat fup eos · Et fíne oubio b repbélío magie vere redit ad Ariſt. Tlá ife fuit pn ceps pipatbeticoz. ([. Nos aüt ↄſideremꝰ oe B £m efuetudine nram:z dicamꝰꝙ Ariſto.decłauit ꝙ ifte Colo: viridis € medi? ínter ſubꝛubeuʒ zpauonaceü. ¶ Mediũ aüt of £5 ouas fpée: vnü coz Pm venta t€ ⁊ pus:⁊ é medii iter ouo 3ria:cui"eé ofiftit i ople Ktone ouag extremitatu: « íp5 $m gdditaté é oiuer ſuz à ouab"extremítatib?.(] &Scóm aüt or filitudu narie t £m poſteriꝰ: ⁊ € medüi iter ouo 3ría $m diti tate trit. $55 oiuerfifícat a ouob"extremis &m mag! | iẽs € vt vbũ Ariſt.hic itelligat
Oe p cus b g» coloz viridis € ex bac fpé pma: oe d or medii pus.£t cü D fit íta coloz virídis q apparet in yríde ẽ oe ne&tate pduct? iter croceitatẽ ſubrubei ⁊ nigredinẽ pauonacei.¶ £t ſignũ i D gv croce? iueni tur i fD2ubeo ẽ:qꝛ idapps aliqñ iſte colo2 i yríde me di^ iter füb2ubeü ⁊ viride. 3à igit vr ex D fmócg bec itétío d bétur ex máifefto vbo 2frift. e illudmet qo apps in eẽ.⁊ ió ðicit Ariſt.ꝙ ẽ cõpoſitꝰex ouob?. Et ꝙ pictoꝛes nõ prit facere file buic pp oimínutio ne artis a nã:⁊ fi D voluerüt expoſitoꝛes: quoz vba puenerütad nos:ſʒ oiminuta fuit itellectio b^vl pp tráflationé vel pp alíá cãm.veꝝ é: « fí voluerüt illà alid intẽtionẽ:iã oeclinauerüt ab itétióe Ariſt.exp ſe:⁊ qũocũq; fit Auicẽ. oebebat e&bere ZInfto.a nu mero pipatbetícoz 7 nó dicere fmoné ſic abſolute. (| Eur át colozee in yríde exterioꝛi (üt oppofíto mó oxdimi colog yrídis iteríozis.f. illi q üt i extremita tíb"coz:eft ppea qꝛ circulatio minoꝛ huiꝰ yridis ép pingoꝛr nobis d$ maioꝛ:⁊ appétia coloꝝ in bac yrde eft p cám ppinqtatis remotóis a vifu nó pcámp' hinatatis folis ⁊ oíftantie ei^:ficut eft ín yride pma. Nã pücto reflerióís accidütoue res oppoñte:⁊ ẽ ꝙ ꝓpingoꝛ er eis ad fole eft remotíoz a vifu e.f. » pꝓpingoꝛ ex ete ad vifus eft remotioꝛ a lucido . Yris aut iterío? pp ppinqtaté eius a reflexiõe eft oiuerfí tas in ppinqtate vifus min? maioꝛ qs oiuerfítae in; diftátie lucídufs in exterioꝛi pp magnitudine eiꝰres eft oppofíto mó. Cur át nó appét ex eis plesouab? boc eft pp vná oua7 rez. Nã i declaratů é in pfpe Ctlt14 qp ímpole eft vt fint i vna fupficie nifi oue oe bis ridibꝰ yel q: nubes nó € diſpõ ei? pfunditatís
» ftat in ipfa 5* yris:vel qz fi fiat nó appet. Nã non
n qcũq; reflexio caufatappentia neqs in dcüqs p
Tertius T
pinquitate coiftátia:fs in angulis determ inatis « ín diſtãtia oetermínata: « B p reflexioné ad vtuté luci di oebilítaté ei? « groffitudiné nubis:ex q reflectu tur radi? ⁊ fübtilitatéei? ⁊ oiftantiá afpicietis ab I5 1 ppingtate eíus. Ocm̃ igit eft a nobis oe balo 4 pe yride ⁊ caufas diſponum apparétiü in eis ocdimus Pm intelle ntm. ([ Soles aüt qui apparet ín nris lateribꝰ folis &m figurã ſolis oilponé eius fiunt ét a reflexiõe rady folis ex ípeculis:d funt fm diſpon⸗ ⁊ ſitũ Pm qué é pole vt fíat bec appétia: z D cogícet ꝓpique ab illo q vidit nos « fcit illa d D fcripfimus. ¶ Baculi ét q apparét ppe fole cá in colozib? g ap; paret in et$ eft ipfamet cá ín colozip? yridis.bec àüt ouo fígna ego nudi vidi: nó memoꝛo ca nifí $m ꝙ iudicat oe bis vba pDi.f.foles ⁊ baculos.3tem in ea dé media diſpõne.¶ Sermo oe fpbera feu rotüdu tate: eft circa luná:q vocat balo 4 oe yríde 2 oe co; lünis oicít: t poftd$ diximꝰ bas res oebemus oitere cám circutt^: q appet circa folé 4 luná:t oicere ét oe yride diuerſoꝝ coloz feu viaz quo fit:z ad fit cá bu ius:⁊ in D ét oicem? cám illi?qóappet qfi cána extẽ fa ⁊ colüina.£t p dicemus oe balo.(| £t oicam?g» I5 arcuitꝰappet circa fole ⁊ luná circüdás ipía ét q̃ſdã ſtellas fcitillátes feu radíátes: « D appet i nocte zin oie ⁊ meridie cin yefpe: f5 in mane « ꝓpe occidens vi ſenſui. ¶ Ingqt:⁊ cã boz circuituũ in qͥlz: in d ape paret eft vna cá:c eft refractio luminis a nube ad ví fus ntm refractiói eq ab oibue ꝑtibꝰ.nã vapo: hu/ midus ey à fit nubes afcendita terra « multiplicaé ín aere ⁊ ĩgroſſat:⁊ cii oꝛit᷑ feu illumiat lume ftella rũ vL folis ⁊ lune fup illii vapoꝛẽ occurrit feu reuer tit ab ipfo rediésad viſuʒ cx oib?partib".appet igit lumé circulare in illa nube: fic appet lumé egrediés ab ipla ftella circulare ín multís ftellaz:vult oicere P cà in B eft vna. nã ficut appet fcintilla feu radius ftellemet circularis ppter refractioné:que fit radio fuo ab ipfo aere pp diſtantiã illiusnubis z debilita/ t€ vifus:accidit refractio a nube ꝓpter groffitudiné illiꝰ.nã cà refractóis aliqñ eft fpiffttudo aeris;£t ali qii eft oebilitas vifus:vel eft pp oíftátià ftella qb? apparet fcintille feu rady circulares vl ppoccurfus vifus:fícut accidit nobis in fláma cà remouet a vi, fu nro appet q̃ſi balo: bec é méfura in cá b? appẽtie feti boc tiis fpectat bic dicere oe cà buf? appétie.f.g» ftt a vapoze tm̃:⁊ illa eft quá affignat ille artifex:c e caufa coís ⁊ remota:f5 cà buius appentie ꝓpꝛia [4 pínqua oeclarat a perfpectiuo.nas ipfe oeclarat fm quas fpém truim apparetium feu vifionü : que funt refractio t reflexio ⁊ rectítudo eft bec appentia:c in Quo fítu ⁊ ex quo corpoꝛe accidit boc ⁊ oifpóit..f.bec apparentia: oeclarauit illic:qp bec apparétía eft vel fteliamet per radíu rectũ vel balo:c lumé eius eft p radii refractu non reflexum: t o» fítusa quo puéit bec figura eft vt fit refractio fpbere feu cirantus: vt fint tríanguli quos caufant linee refractióis oe il la fpbera feu círcuitu.f. p exeat a lucido ad fpberá: tq cog refrágunt ad vifum cóicant omnes in vna bafi: t cft linea q vadit in vifu noftro zin. centro iL, lius circuitus feu fpbere in cétro ſtelle:donec fint il triágulí eq̃les:⁊ erit refractio oium illa; lineay ab vno codes puncto: « eft ftella ad vnum ⁊ eunde pun ctus « eft vifus:c manifeftü eft ꝙ fequit vt fit rcfra ctío illarũ linearum radialium a circuitu:ſeu circu tus a ſuꝑficie üliccut fitus € ex oib? ptib? fitus apt?
vt fint anguli refractóis ipfi'egles; « vt fit refractio
De ſolibus.
EUTUT I0 R49 DET à
Q ratíonce mathemati/ ec n ſũt addu cende in ſciẽ tijs nalibus. vide ídes.z» €clí.có.5g. quc ibi
Laus ma gna oc £lnif, videidé i fila ín p loco pit^ mt pbr. t5 $ aia. co.L4. «p gnátio ne có.36«
Part 100
ſtãs fup illá ſupficiẽ.nã refractio nó fit nifí p angu los equales ftátes feu oirectos fup fupficie.f.cp triã/ il refractiõis ftát fup fupficie: « oeclaratü eft cus cá ppter quá appet res p refractionẽ ex fuü locũ. nã ipfe oeclarauit illic gp oẽ qð videt feu appet pra diũ refractü appct in rectitudine rady refracti: « gp fpecula ↄiuncta ey qbus fit refractio cũ fuerint par ua appetin ípfís coloꝛ rei vifibilis nó figura ei^: qp ífte ouc các tunt cá ui boc ꝙ appet lumé lune abſq; ei?figura:t appet lumẽ eíus pter loci lune.ſ.in loco ex ipía feu alio ab ípía. (|. £toeclaratü € illic ꝙ id qo accidet eí qð apꝑet p plus d$ vnã lined refractas enumerateius appétía p numerationé lineaz refra ctaꝝ:⁊ cũ oiungunt linee remanétes q̃dã cu5 qbuf/ dam:appet eius figura circulás vel lumé eiꝰſi nó ap paret figura eius:ex quo impole € appere vna resp multos radíos nifí cum fuerit refractio fpbere feu fpbera: oeclarata eft fpálir bec apparentia /f. balo:z ꝙ ſitus:in quo venit bec appétia cũ pofuerimus nt bes figurari figura fpberica ex d D eft fibi oifpó nã/ lis eft vt fit vifío nta ⁊ cẽtruʒ lucidi ⁊ centri nubis fup vná lineá:« vt fit vifio nra ín eo cp eft inter luct dü 4 cétrü nó ín cétromet neq; fít iter viſionẽ nram 4 lucídü: 2 ꝙ fupfícies ex d fit bec refractio « fupfi cies:que ↄiũgit᷑ oírecte fup directũ oiametrü nubis nó alia:z g cà in D eft oíftátia lucidi « ppinqtas nu bís ad nos:⁊qꝛ centrü nubis eft ppingoz nobis luct do ⁊ remotío2 nube: qp refractio nó fit nifí p angu los eq̃les.Et oeclatü € illic ét qp D refractio:qz eft lo ci illi? latitudo:accidit vt fít lumẽ qð apps ctrculare babens latitudiné:« ſi nó apperet:ficut linea ſphere. ¶ £t bas ree o€s js t ià occlauit eas Zluenetan ín tractatu famofo:fs ifta vt diximꝰ non funt oe bac fcia:fs funt oc ſcia pípectitia: t ĩõ nó curauit Ariſto. oc iſtis D: fuit fibi ſufficiẽs ð co qp ptínet buic fcie ofíderare. (| Et ille q ogregauitbas duas fpeclatio nes iá errauít vt feat Auenetan.nã fpeculatío oc D eft ouaz oiueríag artiü:neqs igredit id qð ðclatũ e de D ex fcia pfpectiua i bac ſcĩa:ita qp bec fcia fide rat ð bis cáíe alío mó: facit ipfas pn* oemfationis. ([ £t putabamꝰnos i nr̃is ſũmis wm tif gp nos poſui mus illic z affurmauun^cáe matbe ^^ q füt tn bis re bus táds exozdiii feu pᷣnꝰ:ſʒ ree nó fuit ita.nã cãe de oat artifex b? fcie in D (üt cãe máifefte p ſe:⁊ ꝙ oat pfpectiu^oe iſtis cáis ſũt các remote reb?ofideratis in bac fcia:cáe aüt remote enüerantin co qð € p acci dés.([ Neqꝙ € diſpõ fcie pfpectiue ad bác fciam in oádo bas cás:fíc eft oífpó pfpectíue cii geometria.f, ꝙ pfpectiua accipit multas cás rez feu oifponu iue, taz in ipfa geometria vt putabam? nos oe D ui pn? Tlam ille các funt eéntíales in ꝑſpectiua.ſ.id q oe; claratus cft oc Db in geometría ex d funt cáe ppinq. E ác át bag rez d oeclate fnut in pfpectiua ſũt iftis exñtibꝰpp cozpa nãlia cáe nó effentíales f5 remote, ¶ 3ta o5itellíg: D oc Ari.ĩ bís reb? fi gp ipfe abbꝛe/ uiauít feu oiminuit (n boc:z oimifit aliquid qð fuit neciü oicere ín bac fcia neqs in alia. ¶ Sloꝛia fit ei Q 'pm determlauit ab alus in pfectíóe hũana:⁊ fuit id qó cognítum fuit fíbi faciliter cogniti ab alys bo ninib? cii lõga pfcrutatióe orfficultate maxima mlta follicítudine:c id qð € notü alus facil € diuer fus ab €0 ꝙ ipe nouit. «1o multotiés accídüt expoſi totib"oifficultates i dictis b? virizoonec declet poft logu tps veritas &monis eius:⁊ dti debilis fuit fpe «ulatio alio boinm in comparatiócad fpeculatóes
eius:⁊ ꝑ hanc virtutẽ diuinã inuentã in ipſo fuit ipᷣe inuẽtoꝛ fcie: ↄplẽs feu ꝑficiens eã:⁊ D raro inuenit ín artib? q̃cũq; are fuerit:⁊ maxime in bac arte ma gna.Sed diximus ꝙ tpfe fuic inuẽtoꝛ « oples.ná ov cta alioꝝ antíquog oc bis rebꝰnõ funt oígna vt fint oubitatócs in bís rebꝰ⁊ a foztiozi vt fint pn^. (|. Et poſtq; oeclatü ẽ D:oicà git qp nó € in vbís Alrift.ali ad idigés compleméto:vt putauit bíc Zluépace fili? Zluéggt:z veg é ꝙ in ipſis funt multe res q$ ipe no itellexit neq5 nos nodũ:⁊ mayie in reb? in qb^nó ꝑ⸗ uenerüt ad noe oicta expofitog . ió opoatebat fibi ftudere i fpeculatióe vboꝝ euis:nõ in bis reb? q fue runt pzeter modũ ooctríne illius Ariſtotelis. ¶ Poſtea aüt oicít Cómentatoz in illo loco ponẽdo verba pbí: iſta. Hec funt res famofe oe yride « oc colüna:fed cáe cog eft vna in gñe:⁊ bec eft refractio d acadit radio folis ab ad fup pariete ſuꝑ que no cà dit radi? folis directe.¶ Dicit:⁊ D ꝙ otrit gp cá yrv dís é appentia manifeftü € p ſe.nã bec apparetta ac/ cídit nobis cii fum"^iter lucidü « coꝛpꝰa quo fitrefra ctío:t oeclaratü € in matbematicis:gp D appẽtia ac cidit cü fít cẽtrũ lucidi « centrü fpbere nubis «pun ctus vifus feu viſidis fup vná lined «fuerit centrus nubis in medío pct viſiõis « cétrí lucídi:z fuit vv fue ppíngoz nubie ds ipfe fit cétrü nubís.ná impole eft vt fínt tríágult quos facít refractio edles nut cu fucrit bafís coz. vna:fs fuit nece vt fít cétrü nubis t ter cétrüi lucidi ⁊ püct^ví(us fecu vifíóte:qz anguli rc flexióis ppea qp funt eq̃les:oʒ vt circüdét cũ oíame tro p angulos edlcs.f-otameter ſuꝑficiei nubis fpbe rice:fed et fuit nece vt fit fupficies ex q fit refractio fpberica:q? impolis € refractio a cucuitu fpbere ad. vnũ locti nifí in cozpe ocauo: ppterea qꝛ triágult re fractíóío ftare fup fupfiié ex q refrágunt (up angu los rectos fi eét ſupficies:in q cft circuit?refractiots eq̃lis:nõ eẽnt triáguli cõicãtes i baſi:ita vt fit refra⸗ ctio finita a pũcto ab illa baff; q̃ eft püctus viſiõis:⁊ filr accident fi eẽt ſupficies ↄuexa.hoc aüt qð adiu yim? id qð adiü imus é íd qð declaratũ eft ó bac apparétia ín perfpectiua:t non cft oe bac fcientia. ¶ Itẽ in eadé medía oíc: poft narrauim? cs yrt/ dis ⁊ qũo fit:nece € nob oicere q̊re € D g» nüds apps magis d medietas circuli:ſʒ appet vl medietas cil cult vl min?.3nqt: oícá ꝙ cái hᷣ eft ꝙ cũ irradiat oc nube ex radio ſolis cũ vf B appétia eft medietas circulitift vult oicere: cü fuerit fol fup bemifpiti: p/ pterea qꝛ D cétrü cadit ĩ D loco iter nrm vifus ⁊ nu⸗ bé oífpofità ad bác appétiá .f. fupza lineã egredíete ꝓcedẽtẽ ad tría pücta cétrü ſuꝑficiei nubis ⁊ pũctu vifusfeu vifióis ⁊ pũctũ cétri arculí yridis:⁊ iſſe lo/ cus éa d puéit reflexio: cũ pofuerim? ꝙ I5 reflcyio éi ipfo « qp fol íà fuit valde eleuat^fup bemifpui:fit fi imagiati fuerim?reflexioné p fe remanété:c fol ia fuit alt? accidit pti linee oícte-i. d € iter vifus nfim nubé cé fub hemiſpio:⁊ filr cétrus fpbere radu: € parebit tẽ yríde min?medictate circli:cũ ttt 9 ud dit fol oefinit appétia circuli feu ſphere:qꝛ tot⸗ - d dítfub bemífpio: ió nó apps ifte circlue ! arp : « maxie apó ſolſtitiũ eftiuale pp magnitudie di altitudis ĩ illa boꝛa ¶ €95 m B cii dixit:ac An " oifficltas.ná occlatü € i matbe^" a polt € St it * reflerio:ex d pducit b yrís $m tree fitim, CORO fítusqué oiyit Zirif. « ẽ vt fit cétrü Cr" * vir iter viſuz fupficie (pbere nubi (| Etícoo (TÉ : vtlitpücviíue idé cá cétro buinfimet crc C
Liber Quartus 432
ſitus:tertius eſt vt ſit caſus cẽtri circuli ioni utus.:t etit circuli reflexionis tis aque:⁊ vf vt cá bui fint i T E ENEEDES «Mà A yr vt cá bur rus cetru nubis 4 vifus: b qii fol eleuat fup bemi ere in alio loco: eniro ji —* —* vete eit appere in b loco circulus totalis vel «wlrcü pofucrimus fpecultü eẽ fimué 1n q̃ — denifi - ^ i —— «ra "d id —* eft dare cám diuerſitatis coloz ín yride : «cus ea Ii cult vt ¶ m dq potuerimus ipm diuerſuʒ facile eft boc: f: eodera ime tau r dcolansoxdmariicie cioorecim pprr qu ^et s ilitate:ſʒ fit iſte oꝛdo eſt neceffanus in diuerſit .in B bec apparetia ín angulo feu parte oetermiate qᷓtita — ipfi pmanét femp $m vnü Minas ade t4 24 Eos Vr cal Et m Deft:pití — nos voluerimus egregare oe boc iter íd qó — na diſponẽ nóortesfs —inifta yride:cin vride fi D3: ^t magis « minus:t fí pducerétur a quacüqs reflexioe —— ———— ehe 1qua xioe quibufdá bozis.ná o2do c : 2 Í —— ſolis a nube ad vifusd.ey angulis di — oadiné otraríü ín yríde À anode — andas uu san hens c? fm magis ⁊ mu ditur in ipfío:cp coloꝛ pauonaceus obſcurus ⁊ extrin p qualitaté (T. — atio non differt in Qutatefeu ſecus ⁊ ſubrubeus eft vitimus ĩtrinſecuy feu ĩterioꝛ: ni it anii ie ic ac retà oeclarauit plas Ariſt. fed mediis inter ipfos eft fm vnà otfpónem in oua wadiicE nip eia DuePrdD uma, Et VQ modit treo e kr eran, Lm S Les HO ↄtingiti magna otltatia — vel rescóplexionata feu copofita i | à fole: f5 otingit cii oiftátia Oetermiata 7 reflexíone | ie ne una Hel OUO Éorrermi 4 niat tatee:vel ꝙ fit colo2 eius otueríus a colo oetermiata.f.oeterminate qᷓtitatis.⁊ iõ colozes illi? — tremitati Ja 1€ Ouaz. er; ae pr — I9. io mitatũ.ſ.vt ſit aqueitas dominãs fi : nó diuerſificant. ¶ £t cü D fítita:feg£ vtno appa; — fi 2, VOImas up pr:yvel ye yen ut ita | int be oue res ſimul. £t vr p» ymb2a bs introiti reat oc yide nifi medietas circuli vcLmin?: c5 yel — in pducti ME | ; d tione coloz:z maxime viridís.í É femp vl in plurib^:z fí valde raro apps magis q; a nea max is.ſ.ꝙ pducunt 24 is qime excóplextone feu copóne obſcuritati dietas circuli vł circulus:h̊ eft p acci ín fpeculo | I nm vincta ' ^» ex bedine « fluxu ad: vmbꝛa caufat pofteri? a fapbfici quo fit bec reflexio:⁊ vr vt ſint coloꝛes inita yride — pias i Potseté-a Jupiter : yr vt lint co uma: ideo vt oicit fluxu in fluxu feu cafi : fm oluerfítaté coloꝝ:q̃ funt in yride affueta.f. i diae ti UNUS üqiitq: e ao pi peii Acad. map — quaru pare fit un vmbꝛa « pars in fole appent col paretia 4 occultatione.([ Et dixi h:qꝛ dixit mibi ali 55 X» act ippent colo; | | AD: rce otuerfi. (T 3nqt:f5 yris que apparet i no sin 9 A oaeag jr. : t ica cte a lu/ HEFT — 2 DTE giple vidit na nõ eft ficut illa d apparet in fole. ná ipfa apparet (£t p B o oirim?ocaff opetu vel dficópletus. — oeclínioz ad albedine: « cà in boc eft obicuntas no raci^nális t (o6 Smp oz Doe cae € Pmo in figu ctis.nã tgnis vt putatapps albio? ui loco obfcuro dg Cátur a reflexióeé manifeft ra p c0 GP figurad.quo — ipfeappetin loco lucido:ita vciuenimus in ifto tex; fcrebus ouasintétóee vrocchie Bur i i CI AL Et Bindiget olidcratióc cmagio veil eit fiderauit ei?Fm d» ppziü eft feu q» appzop: iar ície * t —* in albedine eius debilitas luminis lune nãli:⁊ iõ fuit oifficile —— —* cá5 in B. T 3n dea luminis yridis. qt.c iã diximꝰ numeꝝ coloꝝ yridisi eo ꝙ oci fuit: artu 7 oixün? qp £m plurimus funt trce:vine? « viridis « —— — Aoniã aũt quat tuoꝛrcae determi
pauonaceꝰ:foꝛtaſſe apps colo iter tres vineũ | dé: é citrin? feu ce'erane?: coloꝛ aüt vineus é epi fecus cog;poftea lequit 1p5 viridis:poftea fequit vu ride pauonaceꝰ ¶ Ingt: «cá in D é gp colo: extrife: cus feu exterioꝛ e magis lucidus : qꝛ iwradiatio folis multiplicat in D arcu magis: q1é ppingoz foli « ma 1028 circulatóis:fs fedret Pm affignatóes buius cáe. | vt ſit vitimus arcue minus lucidu medio fí pofueri imus coꝛpꝰ feu coloꝛẽ mediũ pduci a lumie tcoloze nubis:t vlr vr » arcus pmus « vitimus oifferüt $5 magie 2 min?^:f5 viridis eft mediũ inter eos: io 0p5 oicere oe iftisalíqd ouob?: an g» ipfe pduct f5 fen; fus iter albedíné vinei fcu fübrübei nigrediné pa; m) | uonacet abíqs D fit diuerſitas coloaís ei?cá ꝙ id:qó ides à * ps : — radiat a fole feuíd fip qb radíat oL é min'dy id qo dum. (L3 idee átboy er iductióe;vr.n.ín radiat figurá exterioéani feqret $m biccimvtir oib caliditas qdé ⁊ fridiras terminantes⁊ — —* n —*— winus ídqóradiatfupa copulãtes ⁊ ꝑmutãtes ⁊ hoͤgenea ⁊ t bó^ dααæQäit. ¶ Et iõ 3dicit2iuicénain — denea: bücctátca ⁊ erí idurã cãis coloz yridis ſᷣm bác cá; expoſitoribꝰ: ⁊ dicit ꝙ 5 tern Ip ci vine no e admixtio lumis in ngredíne nu Imo llíficateo. Sicca T C bida — * bísnaid að ſegt ex hac admixtiõe ẽ coloꝛ rubeꝰqᷓ· alias dictas paſſiões patiẽtia: Ipaqsf5fecq uis oiucrfificet fm magiscmin^ficéoipóínpco cũq;cõiaex dbob?co:pa ↄſtãt. C Zldbuc àt loze pridis ⁊ vitio:fs colo: medr"g eft viridiscaufat — ep ronib?pald ab?8tertmiam?n3a i ex admixtione coloꝛis albi ci coloae nigro: ifte co; perpe nent — PCS lo: alb? q caufatillic cátur pp guttas aq cadétis fei qden.c fridd * facrínia oicim^. Gcreripó Ruénis:c cũ admtíce albedo b?colois cũ mgredie eni ſicut factiuũ aliꝗdẽ.hũidũ ãt⁊ fici paf nubis ꝓducit viriditas inter ipfos.n ad multoties ſiua.Facile.n.terminabile 7 difficile alíqd 1pt büc coloꝛẽ. ¶ Et vr o» fit bec opinio 2frifto. tertmiabíle i patíalíqd nà í f à ipſe iã o dictis:ꝙ col at a 5 I(o —— ad xit paictis ꝙ coloꝛ albus cauſat agut — (E becade facripgr gr paſſiua moõifeſtũ ẽ
tozum:bax atßʒ
— i ii i UE M, e at
z*be gnãtiõe 4 coirup. GC,
z^be gnãtõe. tex.co.q.
Digreſſio q q̃rit qũo pᷣdi cte oiffonce
vcrificant in tpRe fimplici
— Al 4 intẽtio ſua ꝓpꝛia fuit loqui oc eo
en qó accidit ex ouob?vapo2ibus.f.
fícco z humido cii fiunt intra terrá « gnã
tionibꝰ:⁊ funt metalla: poftea loquet oc
zz. —1 plátis c aialibus.(| £t vlr ppterea qz in tétio fua fuit log oc cozpibus bógeners:que cóponü tur ex elntis pma opóne:cnarrare orntias vles eis. £t íam oeclaratum eft oe diſpone boz cozpoz n li b20 gnónís cozruptiófe qp funt copofita ex qttuo? elntis famofís: ꝙ bec dttuoz (unt elnta p vírtutes actíuas ⁊ pafftuas eoꝝ . Zxeclaratü eft ét ibidẽ op vir tutes actiue funt caliditas « frigiditas: paſſiue autes bumiíditas 4 ſiccitas:⁊ ꝙ gnátio iftog coꝛpoꝝ boge ncoz eft p admixtionẽ illoꝝ elementoꝝ.ipſe autem nunc vult memo2are fpecics opatíoni virtuti actt narum ín bís cozpozib? bógencts: ⁊ fpés vtutü paffi uarus:q funt ín eis quafi oifferétie ⁊ foꝛme:⁊ narrat quo eft babítudo eaꝝ in gnátióe ad tutes actiuas "f-qio attribuunt ogelatio.U.g.⁊ que liquefactio ca liditati « friditati : ⁊ que funt coꝛpa:ꝗbꝰ euenit aliq ex fpébus baz virtuti paffiuaz.. ¶ £t incepit pius in rememozatíóe illi? qo occlaratü cft in lib.oe gnã tióe ⁊ coꝛruptiõe.ſ.ꝙ Vtutce p quas elnta funt elen ta funt be tutes Qttuoz.f.caliditas:frigiditas:bumi ditas: fícaitae: « qꝙꝙ relid oífpónes pducte in rebus generabilib? ⁊ cozruptibilib? attribuunt bíg Qttuo2 virtutibus tm̃: «boc pmo ⁊ per fe. (T. £t teftificat in boc ꝙ caliditas « frigiditas fínt potétie actiue in có pofítis illud:qð ret ex opationib? cog. in et oe ogregatióe 4 diuiſione ⁊ retentióe ⁊ octerminattoe t'eceptionis figure «alijs cx opationibus coz « Et fí/ gnificat etíá qp hũiditas ⁊ ſiccitas funt vtutes paffi/ ue illiid qð videt oc cís gp» funt recipientes bas opa tiões a calido « frigido.¶ £t dicamus ꝙ oc ꝓpᷣeta/ te caloꝛis eft ↄaiũgere bógenea cõueniẽtia:⁊ retinere ipfa:frigiditatie aüt ppetae eft ↄaiũgere inedlia ⁊re/ tinere ea:fícut oe ppzietate büiditatis eft vt fít faci/ lie retineri ab alio: z obediens recipe paffione abſq; B g retineat foꝛmã quá recipit: aut béat retétiones ex ſe:⁊ appꝛopꝛiat᷑ ficcitati:gp ipfa oífficulter retinet ab alío. Retinet᷑ aüt ep fe tenens foꝛmã quá babet. ¶ 5 eẽ iſtoꝝ co:pog in cozpib"cópofíitis vel cópo ſitoꝝ ex pte hũiditatis « ficcitatis € manifeftü. Tas appet oe otfpóne cog: ipía rccipiunt terminũ « fi guras ppter bumiditaté: retinet ipfam ppter fícci taté.Cüo;aüt attribuunt ifte potẽtie paſſiue ad ſim plicía &m ꝙ funt ſimplicia:⁊ que eft íntétio oifficuly tatis paffibilitatis ín eis « facilitati:ita vt fit conue niés cffe ili'gó accepti fuit in diffõnibus co7 n oi bus coꝛpoꝛibꝰ fímplicib? ⁊ cõpoſitis indiget ofídera tiõe. Naz ignis € fíccus «nó oifficulter retinetur ab alio:imo videmus is « multoties fterí(i ipfo figurã fm figurã ↄtinẽtis ipᷣm:⁊ vlr nó ĩueniuntelementa ſimplicia difficilia reciꝑe retẽtionẽ ⁊ figurã a calidi tatc ⁊ frigiditate pp ſiccitatẽ:neq; facilitas receptio nis ineft eis ppter bumiditaté. Tl nó eft oc ↄſuetu dine eoꝝ feu oe natura ípía exñtia fímplicía retine: rt quedá a ——— bére figurá « firmitatẽ:ſz i uenit i eis fimilis paſſio a potétus actiuis fm c» c6 ponunt « adintfcent ⁊ gencrant ⁊ coꝛrũpunt᷑. ¶ Et Dicamus o intétio facilitatis paffionis in coꝛpibus iſtis bumídis eft obedientia eoꝝ ad recipiendi aug mentu t quantitate « diminutiõe.nã aqua caer yr De diſpone eaz:g igroffant ⁊ mollia funt ppter ca; lozem 4 frigus. Zi2ollefactio ait « groffitudo nibil
aliud eft niſi augmentuz dititatio ⁊ diminutio eius.
XDollefactiones aüt ↄſequit ſubtilitas.duritiẽ aũt
cófequit groſſitudo. 3ntetio aũt ſubtilitatis ⁊ groſſi tudinis é facilitas ſeparatiois foꝛme a má ⁊ difficul
tas ci? Nã coꝛꝑa ſubtilia faciliter coꝛrũpunt᷑groſſa Coꝛpa fub ait ecõtrario hᷣuiꝰ.Sroſſitudo aũt aeris ẽcũ appꝛo / lia — pinquat᷑ nature aque:ſʒ groſſitudo aque é cti appꝛo/ rumpu pinquatnature terre:ſicut eft diſpo in niue.Molle/
factio aũt amboꝝ eft p oppoſitũ butus. ¶ £t io ter Iqezʒ sere ra:qꝛ eft in fine ouritiei feu copactiois « groſſitudi/ p «igne. nís nó pótrcape dsataté minoꝛẽ.Et qꝛ ignis ẽt ẽ in cũdo dean fine mollefactiots « fubtilitatis nó recipit ditítates cõmen · ↄ7.. maío2e3. ([ £t vr dici q» bec eft intétio oífficultatte
pafftóis in bis cozpib?finplicib? « facilitatie euis: d
elt cá in facilitate receptiois cópofitoz figurá « ter
mui «in otfficultate tllus: tà g» funt drie inuente
in cte cá coz: que inueniunt ín eis in cópofitis:ficut occlaratii eft ín lib.de gnátóe ⁊ coꝛruptiõe.¶ Et iã
egreſſi fumus ab illoin quo fuimus. Naz bec ingſi⸗
tio oc oifpóne elntoꝝ magis videt gp cé o5 in ilio lt
bꝛo. Redeamus ad qà fuim^« dicamꝰꝙ cü poſueri⸗
mus ꝙ gnátio fit p actione yurtutü actiuaxꝝ paffio
ncs paffiuaz:manifeftü eft g» gnátio unuentt cũ oo
minate fint vtutes actiue fuper paſſiuas z duxerunt
eas ad fozmá. ([. £t cozruptio cft p oppoſitũ huiꝰ.i.
cu5 dñate fínt virtutes paffiue fup virtutes actiuas ↄſeruantes:⁊ deficit foꝛna generati (|. Et boc appa
ret ofíderádo . Nam ífte virtutes actiue oucüt illas
pafííuas virtutes yt ponát eas fm oífpóné fm quá
fít poffibile ets recipe foꝛmã diuerſan ab ets in fpe;
cie:c dũ cótinuat illa foꝛma conferuans illas poten;
tias paffiuas in oifpóne Pm quá ofüctudo coz eft re
tíncre foomá remanet generati. £u5 aüt debilitata
fit foꝛma a ↄſeruatiõe illius diſponis:que eft in ma: teria:diſponit materia ad recipiedum aliã foꝛmã « coꝛrumpit᷑pꝛima foꝛma.diſpõ atit materic eft oe ne
ceffitate ppter mutatione nó conuententé acciden/
tem fo:me que eft in mã. Et fozma que eft in mate:
ria $m q ipfa eft foꝛma complexionalis pueniens a virtutibus actiuis qð eft oe ncceffitate vel calo vel
frigus vel ambo:fs oeclarabít fere qp € caliditas nó
cffe generatiõis a caliditate. 'f1as cómiytio non pót
effe nifí per ipfam: gnatío aüt non cft mfi per cóple'
xionem « mixtionẽ:ſicut declaratũ eft. £t fi frigidv
tae bs introitu w gnationé:boc eft aliquo modo. £t
cum boc fit ita:foꝛma trafmutans materías ad reci/
piendii aliquá foꝛmã ⁊ feparare facies pauná eft oe neceffítate caloa. &55 tri refpectu coꝛpoꝛis cozrupti €
exneus ⁊ putrefactio.relpectu aüt gnãti ex ipfo € na turalis.( dam igi occlaratii cft ex boc ꝙ caloz eft. geoid!" oupley-naturalis ⁊ exneus:⁊ cp gnãtio fít p calozem pleri, nãlẽ. coꝛruptio aüt per extraneu-([ Cauſa aüt ꝓdu x95 à ctionis huius calozis extranet in re eft vna ouaz rc Prisc rü:yna cag: que eft per fe: eft calo2 extríníecus Cus pma y fuerit non oueniene calozi nàli. nà frigefacit ÍpIm 7 (e:« (pd diſſoluit ips:z ió vf putrefactio multiplicari in eſta 2:55, te([ £fficiés aũt bur"fcóaria itétióe eft friditas ca. 9^ los nális « 2gelatío ei?.ná cii ipe fuerit debilis no
potés ogregarc mám « orari fap ipfam:putreftt ma teria.ficut vt B acadere cozpozib? moꝛtuoꝝ Tent.
Et vlrireb^indiatigfrigefacris ErmultoncSae —— cidit D mãe pp büiditaté « I5 pp facilitate paſſiois a; py ci? ab extrifecis:t pp cius ocbilitaté in retinẽdo foꝛ |, có ^ mam. ¶ Et ió oixit oypocra. caly mcdicizqp cá pu. efse! trefactióis eft calidítas « bumiditae:c P q2 ipfi non oiftinyerunt
— Q ic "o por
' jp KtlC3 cg
oiftinyerüt illud qó eft per fe ab illo qð cft p acciís.
¶ Et polli declaratũ eſt:qꝙ gnátio fit p catozes nà
Vé/'et cozruptio p e£neus « p frigiditaté: t occlaratü
eft quo fít caloz exneus.Coſiderãdũ eft oc actioib?
yniuſcuiuſq; boz tríii.f. calozis nãlis exnei « frígi
* ftealo. ditatis.[ £t dicamꝰꝙ caioris nãlis operatio n re
hu, epe bus paſſibilibꝰ:de quazz efuetudine € ꝓdere ad pfe
cttones eft pma decoctio:⁊ poltea alia oecoctio: 4 eft
E. qii appet ín re queda cozrugatío feu maturatio:⁊ po ^ efto et ſtea oigeftio. Naz vf ꝙ digeſtio eft pfectto gnáti pp actionẽ calozís nãlis in ma ouenienti . £t D pfectio "lemiigim eftin ipſa foꝛma «n3. £t boctotü videt per cófíde: "owwér, rationé « ingrédo un reb? nálib? zartífictalib^. fla; videtey iã dictis ꝙ gnãtio nó fít nifi p admixtionẽ
⁊ ↄplexionẽ.admixtio aũt ⁊ ↄplexio fiüt p decoctio nez.decoctio vo fit p caloꝛẽ nãlein:⁊ ꝙ aduẽtus foꝛ
me cõplexionalis in má eft ꝑfectio opónts calozís:
1 boc vocat digeſtio. Docautem impole eft qn pce;
dat ips cozrugatio:z boc totü appet ín gnãtione ani
TM malia «planta ⁊ nutrícatóe coy, ⁊ augmentatióe. mg, rn Nam fm modi fm qué fit augmẽtatio augmétabí lis ⁊ — eius ftt gnátio eius: z iter bec nó cft mc, deia:niſi qz augmétatio nutricano € gnátio in tpc. iig, 4 altera aute — in forma «in ſpẽ· ¶ Et boc ét apparct.'Tlam res oecocte funt res cóplexionabilcs feu admiyte bites bumiditatem. reen.fímplices fí cut ad nó decoquuntur:neq; res ficce fícut terraJ£t decoctio ín talib?reb? euenit eís ci bs ftabilitates « groffitudiné coꝛꝑis:⁊ D ín eís:oe dri ofuetudíne cft admifceri ⁊ ↄiũgi:⁊ ouffoltit cy eis illtid qó nó ẽ de fua ↄſuetudine oecog:fícut appet b accidere in egri tudinibꝰ ín bozaan d recipit cozrugatíoné feu ma, M turationẽ:⁊ boc totü eft edle feu ↄueniẽs ci qð acce;
| et alo ptus eſt in diffõne oꝑatiõois caloꝛis nãlis.¶ Z»ecla;
* — LAE , "uy OP rati (gif eft:d fitopatio calozís nàlis in gnattonib?:
aq ipfenó oplent ntfi cü ipſo. ¶ Calo2is aüt e£nei opatio pꝛima 4 p fe ip rebꝰin gbus eft calo2 e£neus eit ci oriatur fup ullas indecoctio vel cóbufiio. Tla; oc ↄſuetudine feu nà calozis eznei eft extiguere na turalé ⁊ refoluere büiditates fübiectaseí: accedi tur ille res t cóburunt: ficut accidit D ín febzibus d vocant cóbuftiue. (| Aliqñ aũt calo2 e£neus cii fit debilis facit indecoctionẽ « cozruptionem.fícut acci ditin febzib^ pblegmaticis patrídis;z multoties i fí ne febꝛiuʒ cóbuftiuaz.fed bec opatio ineft ei p acci; Wwq,,L des ppocbilitaté calozis nális oijigs frigiditatis. wupeP^ (T &rigidítas át opatio fua pᷣmo ⁊ p fe: ín co gp fri; wie guseft puatio opatióís calo2(s nális:« cft idecoctio ⁊coꝛruptio abi.indecoctio aüt opponit cozrugatói. Coꝛruptio aut cibi oigeftióí: « filr cũ ojjatur opatio Mies, eitis cefíat gnatio:vel eft cà ín Cozruptóe: fícut cft oí Sem pofítio in fenbus.£t boc toti máifeftü cft ꝑſe ⁊ eſt má, clay confiderando: fs frigiditas ⁊ fi opatio fiia p fe «pmo € in coꝛruptõetũ ipfa ét vr̃ coadíuuare calo;
wQ,, inãli in gnatiõe aliq mó: z bec ſecũdaria íntétióe, ^y, "^ "nam quicii gs caloꝛ acciis eft nálís vnicuqs entí: f Calo: oetermiat? enti oetermiato.Kalo2 aüt oiuerfi
ficat in augméto ⁊ diminutiõe:ſeu intéfíoe ⁊ remi;
s fione.additio aüt «oimtnutio inuenitur in co $m o (my, admifcei ci cr frigiditate.ipía.n.coequat íps: ita vt fít oueniéo enticut tpfe eft calo? nális.(T- £t ét frígi ON dítas oefcendit feu conferuat caloꝛẽ gnati nc exalet ^ £^ feti vaporet. nã boc ẽ oe ↄſuetudine ei*: 4 facit eii re dire utra gnãtum. £t pp boc oigeftío boium mo:
Tanti in terris frigidis € meltoz oigóne boium mo
£ artis
rantius in terris calidis:⁊ fitfoztio2 digeſtio in bye;
me d in eſtate.¶ Zippet ét alio mó.nà res artificia Cõſirmatio les aſſimilantur rebus nalibus : apparet ꝙ in reb? P:cdicrozi p artificialibus funt quedá opatóes que pfici nó prit: € 1n rcbus
I: : vp v artificialub?, mfi vtedo bís ouab? virtutibus. Na faber. U.gcuʒ
facere vult fecurim aut aliud: non eft poffibile ei B nifi calefaciat ferrü i gneata vt reddat molle vt fit ei pole recipe figurà . Sed mollitie eueniens ei ab opatióe calozis:oppomi£ei qð ipfe intédit oc ouritie eius vt incidat. et iõ ponitipm wn aquá poſtqᷓ; com: pleuit figurà ei*:oonec fít ouz. 3ntétio ergo quefita oc bis inftrís non cópletur p caliditate íolà:15 píri giditates:fed tamé ficut oiyimus $m modü coequa tióis. ([ Et file huius medici facit cá adminiftrát aquas frígídas volédo exireapud parté vltimã bal net. £t boc ideo:qꝛ intétio coz pzíma eft remouere fupfluitates vltime oigeftionis: illud qà retine£ in pozofitatibus cutis illius feu ſoꝛditiẽ.Cuʒ boc tamé ponüt fud intétioné vt nó oiffoluát caloꝛẽ naturalé. Hec aut intentio nó complet niſi faciédo bas ouas res fimul. ¶ Et m bác viá é ogelatio feu. íngrofía tío in artc decoctiois. Naʒ I5 complet cozrugationé 4 oiftinguit ꝑtes rei cocte oonec afcédat oleus. U.g. 4 deſcẽdat inferius res aquofa: 4 cus boc fit ita ín re: bus artificialib?manifeftü eft g» rebus nálibus ma gis ouenit hoc.¶ £t bec eft cá qp iueniunt in coꝛpo rcanialis caloꝛes diuerſi:ſicut calo fenfi itiuus. UV.g. moꝛdicatiuꝰ:ſʒ D magis pfecte oeclarabimus cũ ofí derabimus oe diſpone aialiü fí oeus voluent. am igit oicte funt fpes virtutus actiuaz: « que funtope
rationcs eaꝝ in generationibus.¶ "Tluncaüt loqué z»e qualita-
dum eft oe fpébus virtutum paffiiarü.Zit oicamus tib?palruis.
cq bumiditas 2 ficcitas vt iã in diffonibꝰeoꝝ oictus eft:fant pzincípia qualítatus baſſi eft rem:que admiſcetur pati nifi ꝓpter bumiditaré:
ditati d ipᷣa b5 firmitatẽ:⁊ retinet figurà ⁊ termini: 39.402. 69» ficut apparet u arte figuloz.([ Et ex boc appet g»
aqua * terra oominant in gnóne coꝛpoꝝ bógeneoz;:
110 iueniun£ femp in bís ouob? elementis: ppterea
qꝛ aer ⁊ fí fít humidus:ipſe nó admifce£ terre : ficut adimifcetur aqua cum ipía. ¶ £t cus boc fit ita:⁊ oe: d Claratus eft ꝙ vírtutes paſſiue funt be oue virtutes piocedendum eft ad numeꝝ eaz 4 ad aff ignationes
cauſax barum in cópofítis ex pte 4. ex parte Vtutus actiuarus. ¶ Et oicamus gp coipoza bomogenea ot uerfificantur colozibus fapozibts« odoꝛe: z vniuer
falíter ín fenfíbilibus quinqs fenfuus: otuerfificant
etiam in ſignis in paſſionibus: que app:opaant eis:
ficut cõgelatio feu coagulatio 1 abfaffio reliqua: c
bec íunt fo2me eo215:que (e hñt oe iftis ficut orntie.
(|. £t bc differentie famofe oc eis funt circa oeces ⁊ Dec octo.Quedam enim funt congelabilia ⁊ non conge: ore : "-— labilia.Quedaʒ liquefactibilia ⁊ nó liquefactibilia. bógencoz, Quedam míícíbilia z quedam non mifcibilia. Que;
dam mollia «quedas non mollia. Cuuedam paftabi
lía ⁊ quedam non. Quedam infeparabilía ⁊ quedas feparabilia. C'uedam compzefííbilia « quedam nó.
Quedam expꝛeſſibilia ⁊ quedam nó. £t quedam la tificabilía ⁊ quedam non.£t quedam ertenfibilia z
quedam non. £t quedam flexibilia quedam non.
Quedam frangibilia ín otias partee quedam non.
Quedam minutiz frangibilia z quedam nó. Queda
uaz.Jmpolendqs Impolen
. - S req admiſce 1 retinere foꝛmam illitis paffionis mifi ꝑ ficcitatem. tur pau: mf
Tlas bumiditas cii admiyta fit ficcitan recipit ſicci PP bumidita
tas terminũ « figura: ficcitas cii admixta fit burni ni 1s
Siccitas p^ ducifa calo^ rep^:cpte. ZAio cxicca rio attribua£ calozí ⁊fri⸗/ gori.
Quo frigidi tae factat ſic/ £itatcim,
4 rígiditae eit 6m. ouae fpccico,
Aðũo hũefa/ ctio atiribna tur caliditati ⁊ frigiditati.
fciffibilia ⁊ quedam nõ .Quedam infcíffibilia que dam non.Quedam combaftibilía ⁊ quedá nó. Que dam fumoſibilia fcu vapozabilia ⁊ quedá nó.([ £t loquamur pmo oc 2gclatióe ⁊ liquefactiõe:⁊ qꝛ có: gelatio feu coagulatio eft das ficcitas ⁊ liquefactio ddas büíditas:oebemus pꝛius log oe eis: ⁊ appet ꝙ ficaitas accidit reb? :ó qua eft exiccari a caliditate 4 friditate:z ita appet ét ꝙ res liquefiũt a duobꝰhis. ¶ £t nosoebemus cõſiderare oe boc: ⁊ dicamus ꝙ ſiccitas pducit᷑ a caloꝛe pmo « p ſe.Nã oe ↄſuetudi ne feu nã caloꝛis € ↄſumere hũiditatẽ aqueã:q̃ € in admixto:ita vt dñet᷑ aqua:⁊ accidit ei ſiccitas.I £t cá in boc eft:qz humiditas aq ppterea qꝛ eft ↄiuncta ín radice fue gnãtiõis cii frigiditate: « oc nã caloꝛis eft cozrüpere frigiditaté:fegtur oe neceflitate vt coz rüpat humiditatẽ ad exiccet ipſaʒ. ¶ £2 aüt frigi ditas facit fíccitate locii bs ofíderationís. Tlam fua operatio pma « p fe eft hũiditas.¶ £t cá etias in D eſt:qꝛ hũiditas aquea oe nà etis eft affocíari cus ca frigiditaté:fequi£ oe neceffítate cus oominat fozma frigidítatis in re:de cui? ↄſuetudine eſt recipe bumí ditaté yt humefiat:⁊ cii foztificat I5 fít aqua.(| $95 verítas ð boc eft ꝙ nó quclíbet frigiditas facit boc: f5 frigiditas q eft ín má hũida: « eft friditas aquea. Frigiditas aüt q eft ín má ficca fua. opatio pma t p f€ eft ſiccitas. Nã ages in co ap agée agit in paffum: ita cp faciat ipm file ei in fpe ⁊ fozma.([3á igit de⸗ claratii eft ex B ꝙ frigiditas eft $m ouas fpés: fridi tae aquea « frigiditas terrea:zoeclaratu € cr boc qp frigiditas terrea cyiccat p fe:fícut oe ↄſuetudine ca liditatíe ignee ẽ facerc D: frigiditas aũt cft ín mà humida nó cft pole vt exíccet nifi p accũs. £t ac cídit calozi q eft in coꝛpoꝛe:in quo ofíabit poftea fri giditas ingredi in pfunditate etus ⁊ agere büiditate ſua:donec coꝛrũpat ⁊ putrefiat:cíá oifloluit büidita tcm coꝛpoꝛis « exíccat ia humiditas ⁊ dominat᷑ in eo ſiccitas. ¶ £t manifeſtũ eft ꝙ ſilem operatione buicopatói: q eft p accũs cõicauit in ca ouc fpes fri giditatís.f.aquea « terrea.Jam d oeclaratü eft ex D fcrmone qüo fíccitae attribuat bie vtutíb^actíuts. (| io aüt attribuit humefactio ouob? apparebit ex boc mó.babitudo.n.etus ad frigiditatem eft p fe nota fm ca que iã diximus.Sed babitudo eiPad ca. lo:e5 fm qp ipía cft humiditas aquca:impole eft boc oc ipfo p fe:fed p accũs boc cft pole:ſicut diximus ð friditate qp ipfa exiccat.Cus diximꝰ ꝙ exiccat p ac, cidés.i.c accidit ey ipfo ficcitae cus ipfa eft cà in eẽ calozis itra cópofítü «incarceratíóe eiu in tpfo: ita ꝙ inuenict fíccitas.([ ta oícimus bic ꝙ calo? agit bumefactioné p boc q» b5 operatione ín inuentione các bumcfactionis p fe. nd oc ofuetudíne caloꝛis eft tráfmutare partes ficcas ↄgelatas feu igroffatas rei ad vapozé hũidũ:vel oce vel quaſdã:⁊ »gregare cit P frigiditate iter copofitii:« trá(mutant ille ꝑtes in aquá velociter:⁊ fí puéitopatio ad cozp?cópofitum ín oẽs eiꝰꝑtes fluit c oiftíllat:z fi puenit in qidã ei ptce:mollificat ⁊ humefit.¶ £t poſtqᷓ; oectatü € ez P £mone qualt attribuit humiditas 4 ficcitas i coz; poꝛibꝰcõpoſitis bógeneís oebemus nos tráfferre in Pone oc ogelatóe feu coagulatióe ⁊ alijs:⁊ manife ſtum eft ꝙ quedá cozpa ingroflant feu ogelanta fri gido ficut ferrij ⁊ es:⁊ ddas coagulant a calido ficut fal fictile. (£t quedá coz d coagulant p calidus liquefiũt per frigidis ficut falx dd nó ficut fictile: fil queda ↄgelant᷑ a frido « liquefíüt a calido: ficut
ferrum: « quedas nó ficut multi lapides minerales. (| £t fil vf qp quedá boz coipoz nó coagulantab aliquo íftoz:f5 ingroffant ab aiíquo iſtoꝝ vel a calt ditate fícut fpma:vel a frigiditate ficut lutü: « qdaz iftoz ingroflant a ouob? ficut pix.nã ipfa igroflat à calido «a frigido. ¶ Et q̃dã res nó »gelant a frido oonec ingroffent a calido «cógelent a frigido:ficut vini coctũ:⁊ quedá res a nüero iſtoꝝ cogclant:leu coagulant:ficutjferofitas lactis . illa aũt q liquefiũt: dà funt q fluüt « ſtillãt fícut cera:⁊ alia qdà moll fícan£ tilt fíC coznua ⁊ alia:⁊ nos oícem? oc cá vniufr cuiuſq; haꝝ oríaz oppofítaz:« que cozpa appꝛopꝛia tur vnicuiq́; caz« (| Sed ?gelatio bog. co:pog que ogclaní a caliditate « a frigiditate:manífeita elt ex cig:que iã oícta funt loquendo oc ſiccitate:⁊ D qꝛ cá ogclatóis oe necitate € ſiccitas:⁊ iã oi pimus quo ac cidit a ouob"illis.f.a calidítate «a frigiditate. (L Et ét cá liquefactiõis máífefta eft p iã oícta cũ liquefa ctío fit qdà hũiditas:⁊ iã ouamus oc p.¶ &95 q coz poꝛa ogelant a calo fi 2gelatío fcu coifpiffatio 05 vo can gelatio funt ila coꝛpoꝛa:in gb"terra cit magie qᷓ; hũiditas:ſicut fíctibile «fal nitrũ:illa aut q coge lan£ a fridítate non ſegt de necitate vt fit terra ma⸗ gis dñans in cis:c iõ rcs das que ogelant a frigido liquefiunt a calo « fiunt aj: itaq; of ꝙ oe na frigv ditatis € ogelare liquefactu.Sed terra é magie do/ minãs ín eis q̃ nó liquefiũt a calido:ſed mollifican tur trix vel ín eis:q̃ nó mollificant᷑ ⁊ aſſociari ꝙ non liq̃fiũt:ſic multi lapides minerales. ¶ Et poftás oe claratü éoe reb?:d coagulan£ a calo « »gelanta frt gido:iã remáfit fup nos dicere cur qdaʒ 2gelata feu coagulata a calo liquefiũt a frido:z quedá à ↄgelan tur a frigido liquefiũt acalo.ꝗbuſdã aut acaidit ope poſitũ huiꝰ.Oicamꝰaũt ꝙ (llud qð coagulat a calo: 4 ẽ de ofuetudine frigidi liquefacere (lud: aut illud qó ogclat a frido:c oc ↄſuetudine calidi € liqueface re illud:res ín D eft máifefta ,nà oc ↄſuetudine 2ry femp eft facerc oppofítii actofií eius 2ry | £95 cur aüt ín gbufda talib? boc nó poõt fieri é pp mám tie ná bic funt res coagulate a frígido poftqs egit in ipa ctiá caliditas:⁊ cũ agit frigiditas in ea « redit calidi tas ín pfunditaté co: oonec liquefiüt: « (d exiccata eft büiditas coz «nó remáctin eis niſi pe terrca: fir cut diximus in vna cãrũ d frigiditas exiccat.Adue/ niétc aüt calíditate poftea i eís nó pót cae bumcfa cereá non prit pduci ín cie ptes aeree otfpofite vf fíát ad: ita ét funt h̊ res coagulate a calo: qs ad nó pót liquefacere pp foztitudiné fíccítatis « ftrícturas poꝛox €o:t vlr pp oíffícultaté coz ad recipiẽdum büiditate:fic fictile cocti ips.n.nó liquefit in aq nt/ fi cii fuerit ouninute coctü aut nó coctus (T Zccl/ tũ (git cft ex boc &monce:q eft cá ogelatióis « lique/ factíóis:t d cozpa funt ogclabilia « offolubilia: Q/ rc dá à ogclat frigus liqfacit calo: ddá nõ:⁊ dd á coagulat caloz:ligfacít frigus: dá non · ¶ Caufa aüt ingroſſatiõis quoꝛũdã ifto: coꝛpoꝝ funt €t calí
ditas « frigiditas:fs caliditatieopatio e p fc tf?» Tlá
igroflatio nibil aliud cft nifi admiytio partiũ terre ftriü ci aqueis vel aereaꝝ cü aqueis · £t ↄteperant
ci eis tota otemperatióe feu coplone ꝑdecoctione q
conec fít aggregati cy cie biis firmitates 7 groffitu dinem:fed nó —— ad terminũ ↄgelationis.naz elementus aque in ets cft magis ã fit in congelato. ¶ Eyempli illius qð ingroftat a calo pp admixtio nẽ partiũ acrcaz cii aqueis cft: ficut butyn « pma» exempli
m" 3" e p —
verra Wb dom
— r^ iff fact , "i gcc d j j £r frid?t i
ca n" ^if ydo I.
A, « fi j tio p, si rii e ÉL y c
jn d jg? in
Part 101
Quomõ fit * tio a Slditate: t t modis.
Quomodo groſſatio duſet p fe a
1802€:7 itl V'ug rep?,
X. íber
¶ £yemplus ait illius qð ingroffat a calido ppter admixtionẽ partiti terreſtriũ cũ aqueis eft ficut lac coctũ:ſʒ illud qð igroffat pp admixtionẽ elntí aquei ciu terreo mãifeſtũ eft:ná ingroffatío ẽ aliqua ↄgela/ tio feti coagulatio.¶ Coagulatio aüt i co qð coagu/ latio fit in gñe partium terreftriü ⁊ exiccatióe elnti aquei.¶ Sed illiid oe quo ops »fiderari eft ĩgroſſa tto que fít pp aquá c aere. nà aer q? eft ſubtilioꝛ ad: impole eft imaginari ingroflatione pp admiytiones e" ci ad:ín trit q» qdá putauerüt qp boc tm̃ apps fen fui nó vere.£t ipfe errauit in D. nà vr q» butyrus bs firmítaté coꝛꝑis:⁊ inuenit fm oiípóne rctinente fi gura: qð appet oe boc cũ nos poſuerimus radices. queis dicte ſunt:eſt q»ifte res: « ſi fít etm aerís cad que dñat fup illas: furmitas tfi q eft in eis € oe necu tate pp illud qó admifcet cü eis ex ptíb? terreftrib? Qiuis fínt pauce in eis.ipſe.n.ſunt cà igroffatióis pꝛi mo pfe:fs tfi elntũ terrea pauci qó adintfcetcum eliito aqueo multo folii nó puéit ex boc coagulatio neq; groffitudo. na5 calíditas exſiccat illud. entum aque ⁊ ↄſumit ips añq;ᷓ admucent ille ꝑtes terrce in eo admixtiõe:ex d otéperant feu cóplonant oẽs: ita vt fít eis firmitas:ſʒ cü admifcet cũ elnto aqueo elntii aerei multü:z oplonant oplone talí ꝙ no po teft calo fepare ca:aut difficile € fepare ea: ⁊ fuerüt ibidé ptes terree pauce ex D. talís ſpẽs igrofatíóis. nã caloat q eft ↄtẽperãs elntü terrei in eo cus elnto aqueo nó accidit otfloluere aquá totà aii admixtio/ ne terre cu ipᷣo.nã aqueũ é admixtũ cii aereo « ople xionatũ cus co: calo? ↄtẽperat feu oplonat illud to tu terreu cum aqueo 4 aereo: 7 oecoqt ea oonec brit firmitatẽ alid:c £m büc modü oebeimus itelligere ingroffatíoné cx aere zaq:nó ꝙ fít aer má p fe:ts f$5 modii qué oiyim^ · Sz attribuũt igroffationé ex his reb? ad aereü ⁊ aqueũ:cuʒ ipſa fínt dñantia fup cas. Et acciitía d accidüt in bis coꝛpoꝛeis hogeneis attri baunt pdomínáti in eis ex elntis.¶ Jã igit oeclara tu5 fit q eft babituda igroflatióis cii caloze « d funt rea ingroffan£. (| Sed qüo fit igroffatio a frigidi tate boc e duobꝰmodis:vnꝰeoꝝ p fe:ali?aüt p acis. ( "er fe aũt ẽ cũ tráfmutantptes aeree in re q in groffat ad aqueá « fit groffus pp báccám. "Docaüt accidit in reb? aereis aqueis foztis vnióis fic oleus: fs reliq res aeree:i qb? nó é oglutinatio: ned füt foꝛ tis vnionis accidit eie a friditate oppoſitũ bui?.i. fri giditas diſſoluit ex eíe illud qó ingroſſatũ € a calidi tate fícut fpma.'flà cũ accidit eí frigiditas oiffoluit ab ipfo caloꝛẽ:⁊ fepant ptes ei? recedit acreü t re: manet aqueũ:⁊ ẽt tráfmutataliqd e? ad ads. ($55 opatio friditatts in groſſitudine p accũs € cü retine tur calo? nãlis tn cozpe rei:fíc videm? bꝛodiũ igrof/ farí cũ ↄgelatõe in laterib^iteriozib?vafís. f cs aüt q igroflant a ouob"funt res aeree aquee foꝛtis vnio nis fic olei. Nã frigiditas igrofíat ips co mó quo oi pimus: caliditas et b facit in eo:nã ipfa addít i ad: mixtiõe e? t oplone ꝑtiũ ei? oonec fíat grofíus &m quãdã groffitudiné. (| Cur aüt q̃dã res igroffant a calo « ogelant a frigido fícut fanguis « güumi: D aüt manifeftü eſt:qꝛ caliditas cii egit ín ipfis igroffatio; nem: poftea aduenit ei frígüs:remouet refíduü bu miditatis eaꝝ p oiffolutioné illius qð remáfít ibidẽ ex calo:e. £t pp bác cás nó »gelat íanguis egrotátis DP Puationé caloꝛis nãlis i eo ⁊ mult bumiditaté. [ S55 res q̃ ingroffant a calido ⁊ »gelant a frigido line B q5 ocedat ↄgelationẽ coz igroflatío a caloze
Quartus 434
ſunt res aque ⁊ terree niſi ꝙ terreſtreitas in eis non
cit anta yt ꝑuẽiat ex multitudine ci? ad terminũ q
fít poſſibilis coagulari a calido: ita cus aduenit eis .
frig.dítae »gelat ea:ppea qz iliud qð cogeiat fr igug nõ 05 vt otim? ꝙ fit multu elitt terret in co: fic íe quit D cũ coagulat a calo:⁊ ifta ambo oueniüt ín D (p tràfmutant ptce rei ogclate in boza ↄgelatois ei? ad nam terrea qsdá.$55 nà terrea q elt in 2gelato caloze nõ pót cé in po? hũida:ſʒ terreü qð fact frig? eit i po* ppind büidü:ficut e diſpo in niue:cui € pof? ſibile vt fitaq in actu.ció pluit feu ftillat p calozes paucu aduenienté ei. (| €55 res d nó ↄgelant ab au quo iftoz funt res aquofe paucü hñtes oe ento tere rc « aeris. n3 op tple nó ?gelan£ a calo:manifeſtuʒ €. naz caloz ofumit hũiditatẽ eoz afids appeat cy ipſo groſſitudo ex elnto terre.Cã aũt in D g» nó ogclant a frido ci D ꝙ de nã frigidi € cogelare ree aquofas: vi ꝙ fit cã ui D:q2 calo nãlis g é ín eis nó fepat; per friditatẽ:ſicut eft diſpõ aceti « ferofítatis lactis: aut erit terreuʒ valde pauci: « € oifficile reducere ipſas ad ſiccitatẽ.¶ 34 oeclatus € ex Bb Pmone:d funt res ogclabiles ⁊ nó ogelabiles: igroffabiles « nó igrofía biles:liquefactibiles ⁊ nó líquefactibiles: bumide z nó humicde. Et bec funt maioza oe dr̃ntus oppolítis boz cozpog-([ Oebemus pott D pcedere ad fermo né aliaꝝ oriag:quae narrauim?. Dicam? igit gp mi ſcibilia funt ülaanter que aduẽit humiditas ab e£ ⁊ humefiunt:⁊ boc ppter apertioné po10z eoꝝ. Zo? aũt quedá funt cũ boc velociter paffibilia:t boc e fi cut butyꝝ:⁊ q̃dã nó funt veloater paffibilia: «nó Li q̃fiunt ficut lana:⁊ quedã res in pncipio fue miſcibi litatis liquefit fícut fal nitrü: intfabilia aũt funt t la:in qb?nó puenit büiditas interius ab eX: boc vt pterea qz nó hñt pozos:yel fi brit: funt put feu fub tiles vL toztuofí:aut fm bec ambo. (^ fes aüt mol les funt ille:in qb? pfundatoigitus:c fupficics eari remanet in otfpóne Pm quá nó fepant feu nó oílco tinuant fícut eft diſpoſitio ín ad: ecótrario aũt bui? eft lapis ourus.£t ifte oue fpes diffiniunt feu cermu nant p relatione ad tacta . (| Paſtibilia aüt oe his funt ille:q̃ cà boc ꝙ pfundat in. ſuꝑficie coz oigit? nó redeunt ad illud in quo fuerüt. (| £xpzeffibilia funt illa in qbus ꝓfundat᷑ digitus:⁊ poſtea redeũt fí cut é ↄſuetudo lane: « cũ nó redeüt vocant cõpꝛeſſi bilia. ¶ Sed extéfíbilía ſũt illa q prit trabí ex vno latere: elógant ⁊ nõ incidunt: funt vlr res oglutu natiue:ſeu res in ꝗbꝰeſt alid oglutinatio. Sed res d funt oglutinatiue in qD? (à admixta eft hũiditas cũ terreftreitate admixtiõe multa : « oifficulter ſeꝑan/ tur: fepatio eaꝝ € oífficilis: « iõ poleeft vc nó iepa rẽtur:nã cõiunctio ⁊ vnio fünt oe neceſſitate pp bu: máíditaté-epatio aüt ⁊ diuiſio eft ppter fíccitates.
De miſcibili bus t nó mí. ſcibilibus.
De mollíc duro.
Quid pafti bile.
Quid expitt bile.
Quid extéfi bile,
Et cit oppofitü huiꝰ.¶ Latificabilia aũt ſunt illa q̃ Cõiunctio «
fiunt lata per verberationes mallet: funt illa d mo uétur £m tres dimẽſiones ex vna verberatióe:ficut eft ↄuetudo plübi. 3pm.n.cii verberat recipit aug,
vinto (unt oe ncéitate pp
bumiditaté: fepatio aüt ⁊
métatóe5 i logitudine 2 latitudine:z diminuit᷑ in p; ouifiopprer funditate. 3nlattficabilia feu idilatabilía füt e3rio ſiccitatem.
9». ¶ Slexibilia ãt füt illa d prit a rectitudie redi bo Mcribilitase RE Var bide c calami (T Srági bilia ãt fütilla q̃ diuidũt ad pres magnas.£t minu tis frágibilía ſũt opp"ttoz.i.cp ipa diuidũt ad ptee ꝑuas.· ¶ Cà át in b eoiftàtia po207 re frágibilius qrüdá a ꝗbuſdã:⁊ ppiqtas coz i minutis frágibilta.
Quid latifi/ cabile.
QAuid flexi⸗ bile.
( &ffibilia ãt ſũt illa q dinidunt fm logituainẽ. vid (ifti
Mectheororum Inſcibilia funt illa que oiniduntém latitudineʒ. £t — tium in vnoquoqs iſtoꝝ coꝛpoꝝ. ¶ Et aliꝗũ pole e | cá in D é cá ponis filíoz feu vílloz:ex qb? oponunt — puéire ex hiſmet reb^in cognitóes altoz- f.q vtue ex M bec cozpa- (| Coꝛꝑa át obuftibilía funt illa in gbus — Vtutibusactiuis oominat magis in vnoquoq5 coz. à Ii funt vie ꝑtrãſitõis:⁊ recipiũt ignẽ:⁊ hũiditas ueni — ([ "Resaütattríbuunt calido ⁊ frigido duobus mo Ree — M ens:⁊ büiditas illa ẽ aerea nó aquea:fíC ẽ diſpõ in li dis. Unus coz vt ſint in rebus Pm nàs:alius aut vt (rigidà duo "M gio oleí vocatí : aut funt i eíe ptes fumofe velociter ſint in eis accritales.calo2 aüt nalis ipfe € foꝛma reí: puomodis il accéfíbiles:fic eft oifpó i ligno vocato.Et q̃dã iſtoꝝ ⁊ «fili frigiditas nális aliquo mõ.Caloꝛ át accritalts ↄbuſtibiliũ iflámantfeufacütflámá:cD vUppbu. — eft ficut putrefactio ⁊ ficut caloz accitis qbuídas reb? miditaté aereá d € ín eis:vel pp fumoſitatẽ.QAuedã ab extriſeco:donec fíát calide m actu.Et £5 bos mo át coz nó iflámant pp dñiuʒ terre ĩ eis:ſic carbões — dosét iuenit friditas accũtalis:⁊ cü D fit ita:illud g 4 lapís our?g ↄburit᷑ donec fíat carbo ⁊ ferꝝ. ¶ $u — qó coagulat « indurat᷑ a caloze nãli:ipm €t eft oc ne mofíbilia át feu vapozabilia funtila:in qb?cü ignis. — ceflítate calidi. t fili illud qo íngroflat calidum: agit refoluít ey eis büiditas admiyta fumofitati: c maxime partes aeree funt ín co magis: illud aüt qð I5 büiditas cii oria ptib? fumofis vocat vapoꝛ:ſic — ogelat frigus:ppea qꝛ frigue fít feu facit in reb? cóv oifpó oc illo qð deſcẽdit ab olco ⁊ adipe:⁊ ſi ẽ pauca plexionatis feu d coadmifcent fecüdaría itétóc:fi vocat fumus feu exalatío qð énomé gnis ci:fíCeft ^ ne oubio caloz ari boc igrofíauit cas. Et cü D fit ica: oíípó i lignis d cóburunt-(| "Defütoriegb^cogno ^ ipfefunt terree fride:ficut offa « coꝛnua:⁊ cus fuerit fcunt feu oíftiguunt bógenea.Eteybispótbó pue — igroffatío ín eis ex admixtiõe ꝑtiũ terreaꝝ «aquea nire ad más cuiuſlʒ coꝛpoꝝ bógeneog-i.ad mẽſurã rũ .Illud aüt qð ingroflat ex admixtiõe aereaz 7 a/ d ẽ in eis de aq̃ ⁊ ex terra.Et q̃ iſtoꝝ ofiat ĩ vnoqͥq; queaꝝ é oe ncátate calidi: fi fridü ogelet illud:fi illoz:cd fit cá agens vniuſcuiuſq; iſtoꝝ: ⁊ maxie in. cut adeps ⁊ piguedo:c oé illud in d dñat aqueũ € fri bisorntye magnis q̃ ineniunt i eis.f-2gelatióe voif — gidü:ous nó accidat el caliditae exnea.Et flr terra; folutíóe ⁊ puatóe iſtoꝝ.Et fil poleé puẽire ex his ⁊ pilludmet poflum?puéire ad cá5 agété- [. Et ma orgs ad mẽſurã caliditatis «friditatisteiS«[ Et iõ — mfeftü eft ꝙ foꝛme iſtoꝝ coꝛpoꝝ nó funt aliud niſi ↄuẽiẽs € yt ea d oeclata funt oc bis D.f.oe oplonib? — cóplexio feu cómiytio media in vnoquoq; eoꝝ:ex d feu admixtiõibꝰeoꝝ p bas dr̃ias adiũgi rebꝰ d oicte — fegt aliqð accũs oe bís acctitibus d narrauim?: x (o | ſũt i iuétióc bois ex fei oplone ſimpliciũ próciatio nos nõ indigemus ponere b oc cãis agentibus nifí né:ita vt ↄpleat illa psartis medicie: ⁊ nos dabimꝰ elnta « cozpa celeftia vt declatũ ẽ.Ss cozpa oꝛgani bíc regulas gnáles:ita ꝙ cũ mos ꝓpcedimꝰad ſᷣmonẽ — ca idigét alío pn^igredi ín eis.ná boies fícut.o. Zirif. vníufcutufqs coꝛpoꝝ bógeneoz:erít nobís poleoa/ — pducitipm bó ⁊ ſol. ¶ Et pp ppingtates iſtoꝝ co2 wii re oée cáo ci?.f. más zefficiée ⁊ toꝛmã:⁊ ẽt b etpn" — poz bógencog ad mãʒ nó appent drie eoz:fsattrí/ n In coꝛpe a ex q̊ pot hõ puéircad másoius coꝛpoꝝ bógeneoy. — buunt femp ad illud qð fequit ex calido ⁊ frido vl iare — 1 | calidocoagu (| Et oicam? gp illud qð coagulata calo:elm terreũ — bumido ⁊ ſicco ⁊ alijs orntys quas numerauimus. iuo.r p UN in eo: t marie illud qð nó pot ligfieriafrido. — Sʒ coꝛpa oꝛganica cópofita cy his:drie in his appa: Pr eenpoi (..Jllud aũt qõ ogelat a frido fícaliditasingroffat ^ rét magis. Nã foꝛme coz nó funt ↄplonales:nec at | quefier org I5 pus: fuit igroffatio terre cus ad:terrei orat fup — tribuunt oploní feu coadmiytioni: ficut pes ⁊ reliq | | tur ierra. ipm:ſicut laccoctü:zfilia eis.¶ Sed illud qó babs mẽbꝛa:⁊ iõ cus remouent ex bis mébzis fo2me coz 1| groffitudiné ex admixtiõe aerisinad aeré pᷣlomi — p js funt ozganíca:or oc eis nemé equocce: ficut ma | iMt nás ficut oleũ:⁊ ió natat fup aqua. (| &cd illud:qó — nus q of ó manubois viui ⁊ moztut. 4I Et fi nos de m congelat frigidü anteq;ᷓ ingroffetipm calidus qð oo — fíderamus fcire oẽs fpés opónís noe pus ocbem? lo. di mínat fup boc eft aqueũ. Res aütcoagulate grofífe — de magisfímplicib? ex eis: funt coꝛpa hõgenea. | t fiue groffities eius fít a calido ſiue a frigido:ſunt ad "(poft B loquẽdũ eft oe ↄpoſitis (cóa ↄpõne:⁊ ppte BENI miyte ex elnto aqueo c terrco: fed terre multotiés — rea qꝛ cospa bógenea funt ouoz; modoꝝ: vn? eft ꝙ T üngroffat a calo: boc ín co qð facít groſſuʒ exptib? ^ ita eft oífpofit? pp nó »ponat ex coaliud ficut mine T o LM terreis ⁊ aqueis. ¶ Sed illud qó coagulat a calido — ralía:z oc D ocbem? log ſepatiʒ x ppe:coare oĩa:ex vela partib? aeris:aer oominat fup ípm:zbocetias — qb?oftituit vnaqqs (pee fenfibllis:c nó € fícut qdas apparet ex liquefactióe. 'Tlá res de liquefacit ridi — putauertit ꝙ ifte Pmo fufficit oc illo qó remanfit ex facit cas colare feu fluere:fíccitas dñat᷑ ſuꝑ ipſas:ſi — D: ficut ifte Pro non fufficit in cogmtione qd fit ſan cut fal ⁊ fal nítrü:t res quas colat calídus «liquefa; — guis z caro talia mébza bógenca:q ĩueniunt᷑ ín ata cit:büiditas dñat᷑ ín eis:⁊ hoc cũ nó accidit eis diſſo libꝰ:⁊ bec eft alia fpés feu al? modus coꝛpoꝝ hõge lutio ppterea ꝙ calidũ ingroſſat ea anteq; ↄgelentẽ neoꝝ:⁊ ipſa vli € diſpoſita feu pᷣparata ad boc vt fit a frido:ſicut multa metalla q̃ líquefíüt.(T "feo aũt mébz oꝛganicũ fícut man? ⁊ pedes:⁊ iõ cũ ĩueniun/ quas caliditas quaſi molles facit ti abíqs hoc lí tur ifte partes hõgenee fine copoſito:aut ꝙ ía5 deſi quefacit eas:dñat᷑ ín eie ſiccitas.¶ Res aũt que nõ nit foꝛꝰ cõpoſiti:dr oe eis illud nomẽ equoce ci eis .. ... Congelant neq; a calído:negs a frígido fup eas dña / — d iueniunt in cõpoſito:ſiẽ caro d dĩ de carne motud 1THoqre au tur aqueũ. Nã caufa ín boc ꝙ ipſe nõ ogeláturaca — «viua. Cópofítio igit eft ei jfi fozma: « ipm cft qH Rs Mee lído eft:q? hũiditas illa confumít anteds íngroflct: — má: ficut má nó cft oc ↄſuetudine eiꝰſeꝑaria y doogdant. ta foztío2í vt coagulat pp paucitaté elementíterre — ita diſpõ in h̊:⁊ cũ D fit íta loquédü eft de DoD | ín eis: pterea q: illud qó coagulat ops vt ſint in eo bógencog cii loquetur oe oꝛgãicis:⁊ D i li.d " : | NT partes terrec. Qð átnó ogelat a frigido ẽ ẽt ꝑpau, "fláteát funt tàqs me" iter bas ouas fpee: fs — TS Citaté partiũ terreftrius in eis.nã illud qócongelat — ppiquii é vt enüeret in z^ fpé opónis. Tlà 43 — ir tpfo fant quodãmõ ptes terreftres.4T Clelcá bu; — dámó oꝛgãicũ:⁊ iõ ofideratio ó co 05 €€ o m ! ius eſt:qꝛ calíditas caz nó feparat ab cis ppfoztitu — ralía cari aĩalia:⁊ ín D cõpletꝰẽ ſmo in cec: dínem admiytíóís eius in cís:t p basrespoffumus — fmoni fciétificoz cy 4 libzis Ap VC PIU Um 1879
nire in cognitione cli affiuoz f to.£ti D o.i Itb. ZIDetbeo*. perue cognitioné elntoꝝ paſſiuoꝝ pdominan — oconto.Eti D oplet,füma Auerr — 2lucrroys
X iber £6) I C Auerrois ora ⸗ 8 QAuartus 435 J a Zisoro fcordubéfiecámentaría in gr/ (rft pon ———— ' de | VD noa nouamaducrío, duo paffitia: ij ↄuen * z iffa fitactitia z | B — fant miaodá ias doo opationacritay c modos paftiraraz |" fütQtuo2:ficeftnüs clntozer» m3 ICatmue q» gnãtio z cozrüptío abſoluta ! m db?có ontitif« yer: nãlis cftmntatio que accídít reb? cópofiti | M ll fünte ips uofontact? mãlibꝰſm Doitioné tméftrarü c migrieia — Mam̃ua ⁊ font bumidi z icc ren, — iuicẽ in f übiecto cópofiti, | $0 MTS ma línoi "Ts Loa hg q voro 3 kd frigus funtambo tibus — mom i P fEb'capolitís viuẽ⸗ | f ce ad fcintric agmiſcẽt quo/ eractlue in cópofito vincunt vpites ous ffiuag | t'g5rcenoug generet: 7 vIrífteo , Wníllo:mouétes illas « redncéres jii piiuag tie ⁊ virtutes fit q̃ muta cre; uepoten tum Et corrptioaccí itque od cplemen | tcoín aie enáí q mutat creaturae ↄueniẽ lo: mas actiuas:ne moucát ad cópl — *3 | gc vnainaliã. Sed ſiccitas z pfjidp, — 9rietatéd cftiter illas gio op d ieraacillud p as ſunt paffidarín feipfisiftay ouarü lir" "t 9cnuas cparriuas: ccosropri c 5 CItarlerae tũ: per illae onae patíuntoia Pru de d iuétaz vincũt Vutespaffiuezz D appart. —— | Jt fiant brin. ee vM. nelmoibcópofitisartificíalib?zn3tno s eren (tiositincoe Le Ctantiqotffintürcum. ('Nmplicldrgnóntoripeno a s coii tnínib?iftoy: z bíperürg clas ide no factío.£omnig.n fPrindm commptió mss. | ; . qcalozfríg?ergt — wíaé:pnt. : | Ep e | Mtütcao e bi dns 3| viaer:puta c fenecr?cg efakiiack Rmomeen dne — fcpationc abalíat icon " ca. facilead : rũpat na»ftátíti. fz(.n. z carnẽ ⁊ oec — ——— aliqð graue ↄcludi cũq; cõburere:quorũ finis fm nón cot : aM 6l dicere cpfit:arane fcparigbali rlu3.tvolo ptiomíe potrefactíoctt, -...: 2 | íi díi ier biffinterát frigo alio leue cóclu^: (^ £tpp vicrorid Vtutũ paſſiuaxꝝ ſuper acri: | genea z botmogenea; ——— —— 239 €Denit putrefactio que eft cá coꝛrupuo dggregatbomiogenéac fepaterbera s. x — PI&/tlflolonieptit cópofiti: ió | : | 7 poftds Bcertüeft:íg matfefts ert ogenta ctio abfoluta eft 5rja. n E oputrefae | fimplicifionof efti ẽ pzicipío illáseft comuprío nare id folutez t per. iy b " e pasado « bno paffiug, in ſenemuitun z e vem, Le Putrefactio, 1 CDCG 77 dq no oebemasbubitare in boczq5» (E Et victoria ecce | itta: EH büiditas 2 ficcitas — —55 ſiccitatis interficientis quouſq; fiat il Misoe frigiis ^ calozactiua.qF £uonias inmerittias —869 55 —— 35 quelibet agere ſibi fimilia ficaumr eni : eto CI Ulud q9 euenit cíne uim: ee FOB HUI eni r à ent cineribus. ⁊ | Iccumzt bum idum bumjidii:ficat facit cali ca, —— niffper miratione que vincit ua;
"S i] DN & g T ts] I Ei o & z 2 IÉ o e L & zz LIÉ & z 3 8 2 [29 e
tra:ficut ea que cóburuni:q? illa na corrũ —— J — — ca:tandem putrefacta finu. Diocbeide fic: LU is c frigoris cmi do recibit vespaffionesca. CEt generata que ſunt coꝛporacoꝛrũpunt H tur incoꝛporatio ⁊ ſatio ín fe. Catascusquarecipó — aut ppter victoriam bumiidítatío í lli in | tta fuerunt ad actionem xifta ad pago. QOIBara/ pꝛincipio:⁊ poft ficcítatíe in fine "T AUS WT | * ( 2eterminatíaár fütmédéá — ¶ zt illud eſt qꝛ putrefactio p fitpp-vi 9; irn ; tGcoipfoz qbus opatfacn paio; (ue bina tnis e Prio iata Hle, pcs. Pꝛimo gdé git vlr fimpleranatía xhls. n. facta erát £tmiínar fpír bomi: -.: or Ogdelgit vlrfimplerauatio z — doficctioDantib? farris: uit bumí^ tilíe pmütatio paz vírmt Ito ⁊ ſiccũ opantíb? factigrig;fíraór corripi, : | ASRODSPVÍtütuseftopgec op — curridqot falles Wüptio | | ofita coꝛrupti *Seerosadils. (P CUnadqotermínatobt(ncartenmi —* | te. fiscftuntzpabus pL ER EU, crcdane-aisimofingplarir: puri | ^ lie gatio pmttatioab hía «E crioínbtequePmpartécomüpnntca tesa o nie gat ütatioabbíexrutib?cá — ranzaná: l'ipunt c6 fepg^* - Pant róné ex f Díecta má vniemiasms oin ES C PhfCÍcint Omnía alia c 3t funt; Micmigsnde.IDe cepto ignẽ. Etem terra z aqua. ridbsobrinótams Tine:gnanrdrcalidd — feunt.ommiazn.bec font matrigi wl o crede * ſis ⁊ indigeſtio fit, füra ct in moquo vincürrmresopatioc Lómen.füp metbeo, ccc
Ni YT
E 3 f —
— E - — da cu -- -—- — — — — — — —
ifj. ag — — —
— E
— — — — — —
— ——
ſuꝑilla:⁊ miſcent illa quoulqzl
tiam ⁊ ftará ꝓpꝛiuʒ in cõpoſito:iũc fit illud generatũ: ⁊ ilaeſtitenuo eiusqð dãꝙ gíia tío eft qii vicit terminans terminatũ:⁊ coz ruptio eſt qfi vincit termiatũ terminãs. Et elementuʒ eſt cà gnõnis pꝛima antecedens operans « ſeparãs in rebus compofitíe cft ignis:⁊ illud eſt:qꝛ aer⁊ aq̃ ⁊terra deſtruũ tur per ígnes: ⁊ elnta oĩa funr ſubiecta igni: ⁊ ignis eſt operãs in lla ⁊ vicens illa.
5 Erpoſtqᷓ rcs eft fic debet eſſe modus ignis ad alia
elnta ín gnõne cõpoſitoꝝ:⁊ modus fu? cũ illis eft in gradu foꝛme ín cõpoſitis:ſicut ipe eft foꝛma illoꝝ.⁊ poſtqᷓ; ree eft ſic:tũc oẽ mixtũ hʒ calorẽ ꝓpꝛiuʒ in fé fin (uá námq cft calo ei &m ſilitudinẽ foꝛme:volo dicere q» caloꝛ cõcludit mãm 4 terminat ipfam.
»pittó votre Putrefactio afit ẽ coꝛruptio qdà in vno/ Gcowe — quoq; humido ꝓpꝛie ſᷣm nãʒ calídítaríe ab
aliena caliditate.h̊ aũt € quc ambiẽtis t q^ reqm̃ ſᷣm ĩdigentiã patítcalídi; idígene afit tali virtute (ridá exe oẽ:ambe vtiq; caufe erit ⁊ putrefactio cõis paſſio frígidíitatifay ꝓpꝛie ⁊ caliditatis aliene:ꝓpter qo ſicciora fiunt putrefacta oĩa:⁊ tãdẽ terra ⁊ fimus. Exeunte eni ꝓpꝛio calido euaporat qð fm nám bumídü ⁊ trahens humiditatẽ nõeſt: adducit enĩ trahens pꝛopꝛia caliditas.
Mutrefactio aũt ẽ coꝛruptiocaloris nãlis
qcftin güato:qfi humefit res cus bfiiditate
: gccíftali:« coꝛruptio c? pp caloré extraneũ
exñtẽ aud: eſt caloꝛ q&tn aerc ctrcfiftantí: 4 qii pꝛiuat᷑ gñatũ calore fuo nãli mutat coxumpit c cóucrtif ín frigidum tũc:⁊ fít pꝛiuatio caloris nãlis ⁊ víctoria frígorie: c poft pm ſupſunt due cauſe coꝛruptiõis.
6 Olixiet qii pũtreſcũt res per calorẽ extraneũ « bur
morẽ extraneũ oefíccant partes rei ⁊ axeſcũt touer tunt ín ter rã ⁊arenam.i Et cã eius eſt:qꝛ caloꝛ nã lie quã do moztificat ⁊ diſſoluiĩ a generato diſſoluit ſecũ cũ diſſolutione ſua humiditatẽ nãleʒ que ↄuer tit᷑ (n vaporẽ:⁊ tũc diſſipat generatus illud.¶ ifs caloꝛ nà (e eft cõopꝛehendens ⁊ retinés hum iditateʒ naturalẽ ⁊ concludẽs ipſam:⁊ qñ caloꝛ nãlis recedit
a generato nó eft retento: humiditatis nãlis qui eft
compꝛehendens ipfam: « tünc oiffoluff ⁊ areſcit ge neratum:1 poft ocfíccatur 4 oíffipatur.»irit.
¶ £t i frigoríb?atit mín?putrefcár qs i eſtu. ¶ £t pꝛincipiuʒ caufe putrefactioníe cft fri 3 eus modícum quod accídít generato.
Et ftringit caloré extrancü nó nale in gnãtoꝛt ope rat calo? extranc? in illo gnato ⁊ putrefacit ípm:zfi nó cét ↄſtrictio (lli? frigoris in calorẽ extraneũ 8n (11 pbibitio ei? a diſſolone:caloꝛ ille exneꝰ oíffolne: reta rei à céc cfeparetarcaid: putreſceret.Oixit.
te aere ⁊ aqua calidum:quare nihil poͤt.
Metheoroꝝ xat ſubſtan ¶ Et nõ habet caloꝛ extraneus in hyeme pu
¶ In eſtate autem amplius. |
trefacere ree tantũ quanti ín eftatc. fet cau ſa huius eſt:quia frigus in téporc bycmie bét poſſe magnum ſuperaquã ⁊ aerem.
¶ Et illud qð eft ii reb? cft per calorẽ aeris.ſ.ꝑ calo
rez extraneũ res ꝑua ⁊ nõ b5 poffe putrefacere res:⁊
pter boc illud qo cozrüpit in hreme pcr viã putre Bctionis-feftnat ín re ila cozruptio que eft per ↄge lationé « ocficcationé: ppter victoriá frigorie fuper
ill res quádo oeltruít caloꝛ nãlis per calore cxtra nci: ppter ulud infirmitates byemales funt bo.
Sed in eſtate cft putrefactio magie qᷓ; in
tpe:t D eft pp calores aeris circũſtãtis rcs: ⁊ pp bcc nó feftinat ín gnátis cozruptio que eft pp viccozíam ogelationis ⁊ ocfíccatióie:que cuentüt poft putrcfa ctioné paruas:ficut feftínat ín eis ín byeme:fed feft nat in cie putrefactio que eft p oiffoLones cputrcfa ctioné « cobuftioncs:« vlr illa putrefactío que eft p büiditaté ex neã:nõ illa que eft pp ficcítate cxncas.
¶ Et neq; qócoagulatus. Zl»agíe cni frigi⸗
d qᷓ; aer calídno. Nõ igit obtinet᷑:mouens aũt obtinet nec feruens qua calidum.
¶ Et frigiditas ad € maíoz ds caloz acríe
intenſior: 4 iõ admiſcet᷑ aer cũ aq ⁊ tẽperat admiſcet᷑cũ ca: fi eẽnt equales ⁊ eqpo tẽtes ⁊ parificarent nõ admiſcerent᷑ nec té perarẽtur:⁊ operans ⁊ mouens ree cft qð cõpꝛehendit ⁊ circũdatres ⁊ ↄiungit.
' (| £t vult dicẽ fm ꝙ mihi vidct ꝙ caufa in tẽperan
do « admífcédo ?ria eft:q? poꝛẽtie funt iequates: il lud eſt in quolibet q̃tuoꝛ elemétog: 4 ſi illud nó cet nó temperaren£ z admiſcerent per motores:quia ſi potétie effent equales nó operaret vna in aliam fib cópares:a fi fic effet: nó eſſet boc poffe aliqó virtutu
actiuarii:c tücnó eflet effectus.([- Et iõ neceflarits v eft fi fit cómixtío qp fit vni duoꝝ clemétoz foitto7
ríe operis in vna jlitatü 2ríarü ds ſuũ compar fi fit.
cótraríusin duabꝰ jlítatib? vel ín vna qualitate tI i cótraría fit vna potẽtioꝛ altera:fi nó brit cótraricta/ 7;
tem ad ſe inuiceʒ nifi vna q̃litate tr. (T. Et ppter boc neceffaríü eft g» nó fint tm̃ inuente in duobꝰeln
tío oue qualitatee fubales cis ín fine. ([ £t exéplum .
bui? eſt: qm̃ & ignis effet caloꝛ:⁊ ſiccitas effet ín co in finc: 4 fíc frigiditas « hũiditas in adj nüds téparen
«admifcerent ignis ⁊ ad ⁊ facerét aligd:c pp boc 9? .
is ſimplicia ⁊ eſtium.
Inbyeme quidem cni paucum ín ambié^ ¶ Ainoꝛn.que in aere calidíta& ea d ín re
quare nõobtinet neq; faci permutatien ezꝛ
¶ £t illud e(t: qꝛ multũ eft oe calore extraneo ín illo
igin locis ſuis
Y. iber
neq; vria5. Silraũt ⁊ qð mouet᷑⁊ fluit:mi nus putrefcít s nõmotum. Debilioꝛn.fit motꝰ quiab ea qua ín acrecalidítate j5 q ít TC peritít.£2 nare níbil facit pmutarí. Etcaloꝛq eft ínacreeftmínoz calorenálí que admíttitree ín ſui pditióe: z ppter boc noeſt caloꝛ aeríe cópzebédene cóftríngée Tem fug ficut facít naturalis ín ílla:z cozrt prío rei mouẽtis pcaloré aeriecircüftantís eſt minoꝛ d$ co»ruprío reí quieſcentis. ¶ VUult dicere p» ín gete ofungurtt ouo: vnũ eft mo: tífícatio caloris nãlis:⁊ aliud eft cófirmatio caloris Cxtranet in ipo ad operidü fixe in illà rem geſcẽtẽ. effectꝰ. n. augent ex operante ín gete:⁊ iõ ea que fiũt ndigent quiete qdiu fuerint in locis eoꝝ ꝓpꝛus: ⁊ iõ vituperát« redarguũt medici motũ poft cibu. ¶ Eadẽ aũtcã quaremultus mín? putrefcít pauco. in maioriãt amplioꝛ ẽ ignis ppzi? c frigidũ d$ vt obtineãt q i círcü (ate vtutes. Et quoniã calozaeríeeft oebílío: qᷓ; caloꝛ naturalíe perfegerat nó feſtinat (y eie coz/ ruüptío propter calorem aeri, iz ¶ Et ppterboc quito magis paratio? eft res pati ab aere zcalefieríab ínfo tanto magis erit putrefactio ei? pᷣparata:⁊ citiꝰ q; res que debile calefit ꝑ aerẽ. ¶Pꝛopter qð mareParpartem quidem di uiſum cito putreſcit:totum autẽ non. alíc que eodẽ modo: « aialía fiir in his que pr^ trefcüt: ppterea ꝙ fearegata calíditae natu ralis crífteneconftare facít fi cgregata. ¶ Et pꝛopteriſtã vem fetet aqua maris que recedit ab illo z mutatur:⁊ bocnon accidit vniuerſe aque maris.
Eſfectus au Bener ope»
"lic in Qcte,
¶ £t caufa in hoc eſt:qm̃ ad diuiſa pp frigiditatéei^ ¶ Et
pui citius calefít ex aere calefactioe foztiorí ds ſuũ totii. Et vlr bui? eft c3:qris pare rei quádo oíiuidit a re feftínat ín eam coaruptio citius Gp in fui totus:
NI a, boceftinaialibus t vegetabilibus 7 alus. specia (- C uíd dé -(aiteft gátío qd coꝛruptio miro. dem̃ eft. Reliqnũ att eft oíce babítaaf, pég Fxwe. quaſcũq; dicte yirtutes operant er ſuppo ltlsnã ↄſtãtibꝰiq. IE (t itaq; calidi digeſtio: mar. digõnis at pepãſis epheſis adhuc opteſis.
dEFftgiditatis aũt idiae(tio: b? adrbomtotee
molínfte ftatbéfte . €) ps aür eríftímarc nó ꝓpꝛie hec dici noĩa reb?, &xednó iacent vlr bíedfilt q̃re nõ has 6talesops putare eſſe Wee dictas ſpẽs: dicamus aũt ipforü vnũðdq; quídes. Digeſtio quidem igit eft pfectío a naturalí ppzío calído er oppofirie paſſi uis.hec aũt (tint ꝓpꝛia vnícuiqs m3. (ceni bíaeftá (uerít pfectüqs eft « (3er « princi Diti pfecrióíaa caliditate ꝓpꝛia accidit. CEſt poſiqᷓ; manifeſtũẽ qd fitanário coz
Quartus *
uptio:oↄuenit vt mãifeſtemus illud qð prf.
net illis: eft ei? ꝓpꝛiũ oc oꝑibꝰ iſtaꝝ virtti tũ quas pᷣdiximus:ꝙ fünrcae güónie 7 coꝛ ruptióis in reb?njlib?, SÍncípiamuein dige ſtione:⁊ dicamꝰꝙ op?caloriecit digeſtio.
¶ Et digeſtio fit in decoctiõe tépata:fs fríg? op^eiug eft 5ríum buic operit illud eft:q? ipm ꝓbibet oige tioné: fua pbibitio eft cii cruditate « puattóe dige redi- ¶ Dixit Ariſt. q: boc qà oridir iup tp5 D no: me eft infinítü:conuenit adbuc g faciamus itellige re boc qð oftédit oícere oífticríoes erpianátes:t oi camus cp oigeltío eft cóplementi qð fir per ca'ores nale p paffiones rez, atraríaz.f. ꝙ oigeitu eſt com plementus paffionis z míxtionís rez 5riaz que ad: miícent ⁊ téperant cóplexione ꝓpꝛia ín re qualibet gnata Et certus eft ꝙ omne generati bét vnum modi miytionis: 4 fua pfectio t cóplemetu eft eius oigeftío : ⁊ iõ quádo cft oígefta mà cuiuflibet gnãti explicata eft eius inuentio 4 pfecta.£tottat ꝙ com: plemetü ⁊ explicatio materie mixte qo eft digeſtio eft per calorem naturalé « ꝓpꝛium ín illo generato. ¶ £t boc manifeftii eftin cibatioe: qi cibatio fm quid eft generatio: non eft oiffcrentia ínter genera tonem fm parté generationem Pm torum. :
¶ Et p alíq9 exterioꝝ auxiliũ ofamatá é vc lut alimentá cf olgerit: ⁊ p balnea ⁊ p aliq talia alíudqs pꝛicipiũ q ín ipfocaliditas €.
¶ £t pót cé gp fit illud cóplemtá: eft dige ftio per̃neũ coloré admixtuʒ tẽperatũ calo rí nàlí: ſicuteſt oígcttío boio incomedédo mel vel ree calidae comcítae vcl bíbítag.
¶ Et illud eft g»ifteiuáta oígeitione alioz cíbarío ru cum calore extranco qui eft in eis: verütii operás oigeftionéoibus modis eft caloz naturalis. |
(CS iníe atr bie qdemmnatura eft:natura aüt qua dicimus vt ſpẽm « ſubſtantiam.
cöpletio reí qua venít per oigeftíones eſt ſua fonna c fuba quc noiat natura.
¶ Et illud eft p ſubiectũ digeſtionis »uertít quádo lam oigeftü.eft ad foꝛmã operátís oígeitiones ad naturam fuam: fícut cibaria que quãdo oígefta funt conuertunt in calorem naturalem in fimtlitudines fpecici caloris Agerentis ula €ibaría.
(Libíe aũt in fübíectá quãdã foꝛmã finis eſt digeſtionis: cũtale fuerit faciũ ⁊ tantus bg midũ aut opteſim paſſuʒ: apr epheñm ant putrefactízaut alítertalrcalefacti:tunc eni vtile eſt 7 digeſtũ céoicimue: ſiẽ muſtũ c qucíntiafcétija ↄſtãtia cũ facta fuerir q̃le ⁊ lachꝛymacum facra fuerit lippituão vel li mus:ſilr atit ⁊ alia. Accidit aũt B patioibꝰ cá obtineat má ⁊ hũiditas. eceni eft que
terminat abea q̃ innatura caliditate : qᷓ;diu
eniz inſit in ipſa rõ nã hec eſt ꝓpter qð ⁊ fa nitatis figa q̃ talia:⁊ vꝛina⁊ eceſſiones ⁊ totalt ſuꝑfluitates:⁊ dñr oice(ta cé cus iñ⸗ nuẽt caliditatẽ ꝓpꝛiã obtíne idetermíati. - Lómeníüpmetbeo, — «c z
KCíbatio Fm Qd é giíatio,
cotof Wetbeo)om —— C
¶ £tiüludég qñ admiſcet᷑ cuʒ illis hũoꝛq
eſt potẽs digeri fitoigc(tío Pr ꝙ ↄuenit:ß̊ qfi nõ eſt büiditae maio: q5 ꝛuenit:nec mi/ noꝛ:nec ét ſilr opꝰ oꝑantis eſt excedens nec magie nec minꝰ: ß ⁊ conſtat ꝙ ſubm ſtabili
tũ eſt operi digeſtiõis in ipᷣm per calorẽ nã
les qñ mutat᷑:aut aſſat᷑:aut putrefcit;fic mu ſtũ qð ſtabilitũ ẽ digeſtioni qf? bullit ; fer tict: « ſic multi fructꝰſtabiliunt᷑ digõni qfi matureſcũt: ⁊ qñcõpletaẽ digeſtio in rebꝰ que digerũtur fepantab eis ſuꝑfluitates q nó expediũt coꝛꝑi:ſic vꝛia ſudoꝛ ⁊ egeſtio: ⁊ fic ſanies ſpiſſa lachꝛymaliũ ĩ egritudibꝰ oculorũ: ⁊ iof ꝙ iſta cibaria qfi veniũt ad ſuũ finẽ ꝙ ſunt maturata ⁊ digeſta:qꝛ digõ in eis ẽ cõpleta qñ caloꝛ nãlis vicit ſuꝑipſa: 1 ſeꝑauit ip̃a ab ĩdigeſtis fepatíóc pfecta.
¶ Et ũlud ꝗdem eft quãdo nó remáfit oe illie aligd
nó eft conueniens ad effendü parte oigefti: ^ filr nó relinquit ín re oigefta alíqua pars illarus faperflut/ tatü.f.res quãdo ouenit vt fit pars oigefti; ⁊ boc op? complctü eft per victorias caloríe nálía fuper mãm in quà operatur « ppter potentiam fuper cam.
Dinc (omi ¶ Neceſſe att oigefta groſſiora ⁊ calidiora
folct ꝙ digõ p cd igrof lande. Qfuid Cindi gto,
cé. 2 ale.n.cfficit calidus melíoríe molis ⁊ aroffi? ⁊ ſiccius. Digeſtio gdCigit bec cft. Indigeſtio afit (mperfectío pp indigẽtiã p pꝛie caliditat:ĩdigẽtia aũt calíditatie frígidi
tasẽ:impfectio aũtẽ oppoſitoꝝ paſſiuoꝝ d
is ¶ Quia pncipiũ digõnis in iſtis ẽ apparitio pᷣma bo/
qdé cft vnicuiq; nãemã.Digeſtio quidem igit índígc(tio determinet boctmoó. Pe⸗ panſis aũt c(t digeſtio queda. Digeſtio cni alimẽti in pericarpijs pepanſis oíci£.....
¶ Et qfi digerunt᷑ res ĩſpiſſant ⁊ ingroſſant
« calefiũt z areícüt poftás fuerunt frigide.
. S) pcrataát illis ſiccitatẽ ⁊ ſpiſſitudineʒ ca
lo:nálíe : z bocqó pᷣdiximus ẽ op?caloríe
Part 102
nãlis fed opue frígoríe q9 ꝓbibet olgoties
eft diminutio cóplemétí digõnis que € per
caloré nálé: ⁊ b é q6 diminuit caloré nale: :
⁊ res ĩuente per b9op?.(.frigoríe funt nõ fi nite neq; cõplete: ⁊ ille vlr ftnt Zrie rebꝰ q generant per calorẽ nãlẽ in diminutiõe ⁊ in complemẽto pp 5ríetaté virtutũ operantiũ ín ípí3e:filr in complemento c diminutio ne:⁊ bec eft diffinitio digõönis ⁊ indigõnis: t digeſtio babct latítudíné aliquã iter pꝛin/ cipiũ c fínem quãdo diuerſificat᷑ in eisſᷣm magis ⁊ minus:ſicut in fructibus.
nitatis:⁊ finis digeſtiois € coplem̃iũ ii? bonitatis.
¶ Quoniã ait digõperfectio:tũcaũt pepan
fie perfecta:qñ ſemina que in picarpio pũt
efficere tale alterũ q̃le ipm cft: etenĩ in alijs ꝑfectũ fic dicimꝰ. Pericarpij qdes igit bec pepanſis que a nãli calido. Dicunt aũt pe para ⁊ alia multa digeſtoꝝ ſpᷣm eandẽ ꝗdeʒ
erfectá € qii aligd t9 lc altcra efficere quot le ipſum di
fpém:merapboríccatit pprerca ꝙ nõ iacẽt
ficut dem̃ cft ⁊ pzi?noia Prm vnãquãq;ʒ pfe ctioné circa ca quetermínant a nãli caltdíta tc 4 frigiditate. Eſt aũt quenafcentíarus ⁊ flegmatis tali pepanfie quca nili calido ofacítío inexñtis bumídí: ipoffibileeniter^ miarcnó obtinens. Ex (pumofie gdcs igit aquofa: ex talib? afit que terreſtria ↄſiſtũt ⁊ ex ſubtilibus ſemꝑ groſſiora fiũt pepanſim paſſa oia; becadéípfamn3s oucit P tm D.
¶ £t (te finis.ſ.eſt noiatꝰ inoib?noicocrt^
uato a cópleméto: « certecóuenít rci gnãte nomécóplemétíqfibs vígoré feme ciue; ⁊ granus gnãndi (ut file fet alr oi maturato ꝑ ſilitudinẽ ad maturatíoncs nãlẽ : illnd qo generat p opuecalorienálie i humorẽ ex neus ín co»peaialíe:ficut reducit apoſtema ad faniẽ alb: z ↄuertunt᷑ hũores in illíead faníes illã:⁊ qfi oígerunt ree ſubtiles acrce alterant᷑ pꝛimo ad aqueitateʒ:⁊ poft aquei/ tateʒ adterreſtreitatẽ: ⁊ poft ifpiffant ⁊ in^ groſſant:⁊ illud € ꝙ ꝓpꝛietas mutationis ẽ g iſpiſſat res ſubtiles: qfi digerit ree com uertit nã partẽ eius adípm cuíuecft nã.
¶ Uolo dicere ad coꝛpus reí cuius eſt natura: ⁊ bec eſt ei aſſimilatio.
mẽſurationẽ ad bhũidũ qð pepafim patit. (£t eijcit filr aliqua partẽ illiꝰ rei «expellit abillo coꝛꝑe:⁊ hec expulſio ẽ deaſſilatio:⁊ ideo nou pót eſſe in aliquo gnãto qn appeat fnpfinítae mãe. Etpoñ q; narrauimꝰ oc ol geſtiõe cõöpleta:nũc narremus oc ĩdigeſtioe ⁊ imaturitate:⁊ q̃ ſũt:⁊ dicamus g crud tas eſt ↄria digeſtiõi ⁊ maturitatíqna PP; ſimus ·q̃ cft inctai fructibꝰ: « étalje C? » fCrudiae at 4 ĩmaturitas (C pp mirítndine báiditadcincei re.JEt crudirae CPC mo nẽ ꝑue vétofitar i re digeſta⁊ aquat. c il éqoígópoftds ẽ opleriiríi pafflele mác
occoctíóte ej"xerit crudirae Scoctióto bim.
Y. iber "sooc- wartus —
F nutio ín mã: t complemẽtipaſſſonis eius: ritas fant cõueniẽtia illi ⁊ pparata ad receptionẽ il. 1 yt pbibene operationem maturationfa — ires Pparatcad receprioné maturítatis füt reg & ice . : un E icio eft cruda eſt dimĩutio caloríena opus fpüalis calorisin bülditaté aquofata.t. caloris wid 18:7 victoríabumiídiratío, — nalis ipfoz ſpirituũ videlicet reri aiatarü.£t illud q €d quádo calo: « büoz funt ppoztionati ín men — eft qz digeſtio téperata in íftie eft oícta £5 pozítaté, üra:tüc matureſcit res cruda.caloz aüt maturatres. ¶ Digeſtio autẽ fítab co qinbumido í bumidã quado nó admífcet cũ illo ſiccitas:maturi Que enĩ in fixuri ſſant e tas eni efta calore nãli « bumore nãli: fícut putrefa r Mtoq 3 ntab eptrinfeco * ctio eft a calore accũtali cũ büiditate accũtali. * P vraie quo aüt ct biido facit illu A dile. 4 ia cũ in ip ẽ ĩ | C'fiolláaár büidáipm fmfes pepám | pops euer an o 2S tela patit finc ficco. ZIqua.n.non ingroſſat᷑ fola caliditate que ín extrifeco báide. ME
butnídoz: accidit afit : aut eo ꝙcalidum fit qð ficcíora d bepfefim paffa (t qᷓ;ᷓ afia. Nõ
Hei dq emer ale rego Ciattrabót in feipfa büidr d bepfefitm pa^ vomit: ds pinant per calo — rínnr-Gnaler.n.q oeforigcalidítas cí d intꝰ: . ſi aũt viceret q̃ ínt? traberet vtiq; ín ſeipſaʒ.
i ¶ Et illud eft qꝛ calo? eſt in ea pag t hũiditas multa ¶ $3cd ree tofte affate (untree q̃ oreſcunt
⁊ vlr terminatũ ín ea ⁊ eſt qualítae paſſiua vincens « termináe in illa:⁊ eft qualítae agens deuicta. ⁊ deſiccãt antematuratíoné per oꝑationeʒ
¶ Pꝛopter qð ⁊ ſubtiles hũores eoꝝ q̃ ho⸗ caloris extrinſeci extranei in íllíe:znocaloria ma fir ⁊ frigidimagis qᷓ; calidi ⁊ ineſibiles nãlis: nã ppzíctaeeftcaloríecrranci ꝙ bif t ipotabiles.Dicit᷑ t homotes ſicut ⁊ pe ſoluat hũiditates: ⁊ ↄſumat cae anteq; per panfie multis modis:vnde z vꝛine ⁊ (ecc(^ ueniat res ad maturitateʒ.Sʒ ⁊ Dé extriſe/ ſiones ⁊ catarri homi dicunt ꝓpter eãdem cum in apparẽti:ſed ree digeſte maturitate * ied —* g " (ünt —*— acalidita/ accidit cie vau huiꝰ:qꝛ nõ ocficcaf i eis oma omnia appellant. ante digoõnẽ extriſecus appens:qꝛ hũiditas ¶ Et oe ſuccicrudi ſũt frigidi: nó calidi: in eis —— Oficca —— — neq; comeſti: neqs potarí. Etiã muenit᷑cru — cEfilficinalije oꝑonibus nãe c5río arti:⁊ ditaec —— imaturitatis in rebꝰmultiso iũt rcetoftez affarcaríde ⁊ ſicce appenmanifeſtis.Sũt.n.quedã inuẽte in ſuꝑflui — tiextrifeco plus qs rcematuratc: — tate per effectũ ficut vꝛina ⁊ egeſtiõe: mu. de hũore ĩtus:qm̃ caloꝛ erneu⸗ ꝑpgromtiẽ cillagine:⁊ hoc eſt ín egritudinibus. fud nó bét victoriã ín co q9 eft intra az (I Quia quodlibet iftoz eft tenue:fübtile; clarus pe € Sicut euenit in oigeftióc completa ⁊ naturalivbi prer oimnüttoné operatioíscalorisnális ín ipm. ^ — €qualítas eft íntus c extra. | (L^ ogcatit pcedétíb? ⁊ larerbomue:z lac. (C feft átnóoé cop? bepfefi5 paſſibile:neq; bois: « alía multa onrifipoffibilíia pmu — t.i quo nullũ ẽ hũidũ velut in lapidib?:ns tari ⁊ ↄſtariacaliditate nõpaſſa ſint: ppqð ítqb?ineftgdes:fedipoleobtíneri ꝑppſpif Caqcpbefimpaflaozlbomaafrnonoiqs ſitudinẽ velut ĩ ignis: &dciiqs coꝛpo bt noigroſſat. Pebãſis adeʒ igit ⁊ bomotes bũiditatẽ paſſibileʒ ab ca qͥ ibüido (gnítióe. CH dictuʒ eſt ꝗd eft:z ppad vtrũq; ipſoꝝ eſt. CEtnõoẽs res digerunt maturát:z bqꝛ gus, Hepſeſis atit eſt ñm totũqdẽ digeſtio a cali tceficcciqb?fié btoz;necmarurát:tiecol-^ ditate hũida icrfitieitermiatiinbüído.zi^ gerijt: ſiẽ lapis ſiccꝰĩ quo Cbáox ficii ol cit aũt nomẽ ppꝛie ſoluʒ fnelfrane;bocaüt gerũt res ſicce rare ppaeoie vt lignũ filia, vtiq; erit fic ocm ẽ ſpumoſuʒ aut aquofus, GL Erfiltoéfe am nó recipitit hũorẽ fupueniétesniec ¶ Et eſt ĩuenta crndítae(n reb?artificíalib? etineret in femetipfis ppter córtrictioné (a7; par; ficutínucuititt vafe f a tíii ⁊ adunationẽ earũ:ſed res d maturant funt ir bep n vale fictili: inlateríb?z fl — buselt büiditas paffiua caloris inuétiim ipfis. " milib?. Sed cruditas dicta in rebꝰ iſtis nó. (L3Bicit c any bepfcfis pati ⁊ lignuʒ ⁊ alía cft talls q̃lis ca queo? ínreb?n3lib?. c ſunt multa:ſm fpém qdẽ nõ eãdẽ:metaphorice quedã reeque no recipiunt vel maturitateʒ aũt:nõ.n.iacet nomen differentijs. — omg udi ſiẽ aq̃ quenec ĩgroſſat nec in· (T Et iã dem̃ eft q aurũ ⁊ lignuʒ decoqtur: Tata rememorautmue:admaturítae: matureſcit qfi gatur. Seã boc daßen dy qud cruditae:zquídeftoigeftio. — ppterfimilitudíné:c nonfm veritatem. rocasecbiorbgrerüturiomprctel acci gates stt ato ad giiationé; 7 gnata in gbus generat matu bus plus — — — — * | . Kómen fup metbeo, ec
Metheoroꝝ vd qnideft.£)ptefiea(it cft digeſtio a calidita/ Quideſt
¶ Et hũida aũt bepfefim pati dicimꝰ velut
lac muftá:cusqdéinbfitdo hũoꝛin ſpẽm aliquã permutat᷑ abco q in circuitu ⁊ defo/ ríe (gne calefaciẽte:q̃re mõquodã ſile dicte hepſeſi facit. Finis aũt nõ idẽ ob? neq; eli xatis:neq; digeſtis:h̊ his ꝗdẽ ad eſum:his afit ad ſoꝛbitionẽᷣ:his aũt ad aliã oppoꝛtuni taté. Qm̃ ⁊ pharmaca elixari dicimus: dre quecũq; groffiora prit fieri aut minora:aut grauiora:aut becípforfitalía : becatit 5 pp ĩdqð oífgregata: becadé ingroſſari: becát fubrilíoz ficat lac ín ſerũ coagulá oiaelira bilía funt.£2 lc ãt nó elixabit᷑ ips Pm fcips: qi boznullá patit. Scðm hepſeſim qdem igit dcã digeſtio bec cft. Et nibil oíffert iti o:ganíe nálibue artificíalibuefi ode fíat. Peopter edem igit cámoia erunt. ¶ Et iã dem̃ eſt maturũ adé oc re nat: ficut maturũ oc lacte: oc nonãli fic maturitas füccí vue ⁊ aliaꝝ tez d maturátur per calo rẽ exteriorẽ aen.ſ. se eineus. Etiſtud eft ppfilitudíné ad maturitate n3l€. Et ma turitae nálíe vlr eſt diuerſa maturitarta eft percaloré extraneũ:qꝛ finis vtriu fqsotuet" fito: illnd eft qzfinee rcz mattiratay font diuerſi. ⁊ ꝙ faciũt boice fic € ofuerfas. Et eſt qꝛ aliqd eſt comeſtũ:⁊ aliꝗd potatuʒ: ⁊ aliꝗd qð nõ eſt comeſtũ neq; potaiũ: 7 tme dicine:iã dem̃ eſt in illis ꝙ ſunt mature:qm̃ funt inſpiſſate ⁊ igroffate. Et aliq̃ res in fuí maturitate inſpiſſat:⁊ aliq pare cítie nõ:⁊ ſubtiliat alíq pars eius: ficut lac cui? ſuba cafcalíe ifpiTat in occoctione; fubtilíatur ſuba aquoſa ⁊ (cpat in ipfo, Sed ole non maturat nec occoquít nec igroſſatur.
z7 (C Scd alterabitur anteds recipíat figuram in ſpiſſa
tionis toeftructur.
¶ Molin ſis aũt indigeſtio qdé eſt:ꝰↄria aũt bepfefi. Erit att vtiqs cõtraria pzia dcã ít dígeftío ci?q9 (ticozpore itermtatipp defe
cdũ calíditatied in büido qð i circuitu. e fectue atitc(i krigiditate qo eft dam̃ eft. Fit
dit ppter morfiali(i: expellit᷑.n.digerens:⁊ ocfcct?aticaut fít ppter multitudine frigidi tatío in hũido: aut pp multitudínes quc in bepfefitti patiẽte. Tuůnc. n. accidit eã que tn bũido caliditatẽ ampliorẽ ꝗdẽ effe qs vt nõ moueat:minorẽ aũt qᷓ; vt regulet ⁊ cõdige⸗ rat. Pꝛopter qð duriora quidẽ d molinſiʒ
. - patiuntur fiunt:qᷓ; bepfefim paſſa:humida
afit determinata magis.Hepſeſis quidẽ igi tor ⁊ molinſis oci eft: ⁊ quideſt: ⁊ ppter
tc ficca ⁊ aliena: ꝓpter qð ⁊ fi gebepfefim exercẽs facit permutari ⁊ digeri:nõ ab hũi⸗ dicalídítate:& ab ea que ignis cũ ↄſumatuʒ fuerit aſſatũ fit: t nõelixatuʒ ⁊ exceſſu adu/ ſtũ eſſe 01: a ficca afit caliditate fit cá ſiccius fiat ↄumatũ:ꝑpqð ⁊ exteriora ſicciora ite rioribꝰ:elixata aũt ↄriũ.Et op? eft manu ar
tificum maius aſſare ds elixare.Difficile.n.
exteriora ⁊ interiora regulariter calefacere. e3cmpereni pꝛopinquiora igni exiccantur citine:quare ⁊ magis: concluſis ígitur exte
rioribus poríenó poteſt ſegregariintusext
ſtens humidum fed includitur cum porire cluſi fuerint.opteſis quides igit ⁊ hepſeſis flunt quidem arte. Sunt aũt ficut dicimus ſpecies vniuerſalr cedem ⁊ natura. Simi lee enim que fiunt paſſiones 6 inominate. Imitatur enim ars naturaʒ. Quoniã ⁊ ali⸗ menti in coꝛpore digeſtio ſimilis hepſeſi C. f&tenís ín humido ⁊ calido a caliditate coꝛ poris fit.ſ.digeſtio ⁊ indigeſtio ſimilis mo línfi. Et alias nó ſit in ipſa digeſtiõe ficut q^ damaífunt. fed in fegregatíóe putrefacta in iferíorí ventre:deĩde aſcendit ſurſum:dige ſtum efteni ín ſuperiori vẽtre:putreſcit oũt vter in ĩferiori ſegregatum: ꝓpter quã autẽ caufam dem̃ cft in alijs. Molinſis qdeʒ (gf tur hepſeſi contrarium.Ei aũt que vt opte fi dicte digeſtioni: eſt quideʒ aliquid oppo ſitum ſimiliter:minus autem nominatum. Erxit aſũt vtiqʒ fi fiat ſtatenſis:ſed non opte/ fie : pꝛopter defectuʒ caliditatis quie accidit vtiq;: aut ꝓpter paucitatẽ exterioris ignis: aut ppter multitudinem aque; quein co g? optefim patitur:tuncenĩ plus qdem cft qs vt on moueat:minoꝛ aurem ds vr digerat. Quid quidem igitur eft digeſtio 7 indige⸗
giro ünttaf
! optcfi9e
ſtio: ⁊ pepanſis ⁊ bomotce ⁊ bepfcfie 7.
opteſis ⁊ cõtraria his dictum cft. Paſſiuo rom auteʒ humidi ⁊ ſicci dicenduʒ ſpecies. Sunt autem pꝛincipia gdem co:poz paſſi ua:bumídus c ſiccum:alia autẽ mixtaꝗ cr his:cuiuſq; autes huius magis Pr rat ram funt:puta bocquídcs ſiccimagis: boc autes bumídí. Omnia anté bec agem act erunt:becafit in oppofito;bet afit fic laua
- p tío ad liquabile. £ nonid afit bamídá cft be Lp
ne termiabile:ſiccũ aũt oífficile ermiabile:
ſimile aligd pulmento: ⁊ nãimentis ad^ iae
iuíces patíunt. Iumídá cni ficco caufa tcr
inarít T urcolla ftt. minari:⁊ vtrũq; vtriq; vel —
ter ficcu
YLiber Decoctioigit᷑ cópleta « digeſtio eft illa d fít p maturationé cópletá pdícráz 7 ree que ſt valde oígefte ⁊ decocte fütocbiliorca ⁊ fluxe mag q5 res q̃ nõ funt valdc digeſte: ⁊ resq̃rũ oigó nõ eſt cõpleta ín fine ſut durio res:⁊ aſſate hñt poffe magnũ in calorc« fic citate: ⁊ res aſſate caloꝛ apparẽs ín illis cft foꝛtioꝛ ds interioꝛ calo:; 4 ir maturatis ínte río calo: eft foꝛtioꝛ 5 calozapparée. £t ín reb?etiemraffatio duabꝰ bc caufie: vnaíilla tũ cãrũ cft ſiccitas mãe fne: fcSaé potẽtia caloris fic accidit reb? ſicce mãe qñ appꝛo/ ximant᷑ igni.Et pꝛiuatio aſabilitatis cuenit duabꝰ decãls. Cinaíllaz c(t ofmiutío calo" rie q̃ cuenít reiex extrifeco.f. calorie er̃nei: ⁊ ſcðaerit multitudo aq̃eitatis à admíícct cũre paſſiua.Et poſtã mãifeſtauimꝰꝗd é digõ:⁊ ꝗdẽcrnãitas:⁊ qdeftatfatío:z qd eſt toſtioꝛ ⁊ ſũt opa virtutũ opamiũ (nnt caloꝛ⁊ fri narremꝰmõopa duaꝝ virtutũ paſſiuaꝝ q̃ ſunt hũiditas ⁊ ficcitas, E dica mue initiũ paſſibilitatis ẽ hũiãũ ĩ gnãtis 1 fici. ilðẽ qiti oia gnãta coꝛpappm̃u⸗ ftit cópofita ex büido ⁊ ficco:6 oi íant coz pora per victoriã hũidi in alíqb? 7 ficcí f up aliq̃.Et cã in eſſendo cozpa cópofita "rj ouab? vꝓtutibꝰẽ:qꝛ hũiditas fic pdíctá ẽ cft faci ad (cpónes:4 ficcítae ẽ guis ad (cpóné ⁊ qii cóplonat patiũt vnũab alio: arcfcít tüc hũidũ:⁊ bücfit ficcá ; báidá remollit ficcá quouſq; oütati viſcoſu fic glutinũ.
28 ¶ Ad ſimilitudinẽ eius qð accidit farine quando ad
(Sh, NON
miícetur aqua mixtione foztí : qm̃ illa farina efficit multus vifcofa:quia humoꝛ aque pꝛofundatus ín e3 facit partes ſiccas contingere fe adinuices: ſiccitas facit humidum recipere coꝛporeitatem 4 oifficulta tetn ſeparationis: ficut eft oifpofitio ín vííco t gluti no:qm ipfum fit inſpiſſatum z adunatum per bumo vem t efficit graue ad feparatiíonem pprer ficcitaté . tfíccitas quein ipfo admifcet eft caufa retentionis
ín ipfo glutino ín fcipfo:c caufa fue fo:me figurate;
humiditas eft caufa adunationís « mixtionis.
CSiẽ ⁊ Empe.feẽ ín bbyficía farinã aque
oglutínde:c pp Ber ambob? éfmínat( coz , Pueriraürelntog ppeijſſim ſicci qgaem terra:hũidi alita:
"as," co)pora hic nõ fine terra ⁊ ad: cuiuſcũq; dr
plue frm porentid:bui?vnüqóqs videt ín terra: in aq̃ aialia folá f unt. In aere att ⁊ inigne nõ ſunt:qꝛcoꝛpoꝝ má bec.
¶ £t iftudiá dixit Empe. i &moe be nãlibꝰ affitauít(lló qo euẽit p mírtíoné büfdíta/ tis cũ ſiccitate ít) coꝛꝑibꝰquouſq; fiat vnũ: ⁊ difficultatẽ i fepótie affilauít ocóglntio.
Images re
produced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
¶ Coꝛpoꝛaliuʒ aũt
¶ Et poftá eft ve neceſſitate ꝙ generent heccorpo / zg
rap mixtioné hũidi cũ ficco « eintũ (iccü cft tetra
elntũ büidi eft aqua; tüc eft oc nctítate p oz cop?
generet groflus paſſiuũ ex ad « terra: oé geniti cít
couenies eInto qð viat ín ipio nó algeciIntís.[ £t
figni victorie iſtoꝝ duoꝝ eintoz in giiatíe eft inen
nio aiíaliü ín ad ⁊ terra:zifta ouo einta locant ipſum Oia anialia
albſed nó alía elnta.Et cá buius eft victoria iftorü fridi, Jaem
Duorü elementog fuper ipm: ficut fua máfio in íftio rd rm
Duobus monftrat potentiam eoꝝ ín ipfo, 4C. 6. (fion bas pꝛimas ne Dt paffinie
ceffc exiſtere termiaro onrítié aut molliic, *"»ve
Necen.qð er hũido ⁊ ficco: aut onrá cflc:
aut molle. Je ft aũt durũ qdes qð nó ccdít in £uidouns,
fcipm Pm fnpficies. Molie aũt qð ceditnõ wuídmoue
c2 circũſtãdo.Aq̃ eniʒ nó mollíe:tióenice
ditipzeffioni fupficíce ín pfundus:fed con
tra círcüftat. € implr quidẽ igit duruʒ ant
molle:q$ fimplrtale:ad alterüaür qð ad il^
ludtale.Adinuiceʒ quídé igitur indetermi⸗
nata ftint per magie z minus. Qm̃ autéad ES Mts
fenfim oiaíudícamus fenfibilía palas5 qo T mueícaübi,
durum ⁊ mollefimplr adtactá determina "
uimus tãq;; medictate vtenteetactu: ppter
qð excedens adem ipſum ourus: ocficieng
gut molleeſſe dicimus. Neceſſe aũt duruʒ
aut molle effe termiatũ coꝛpus pꝛopꝛio ter^
mino:gurenís itercederc: aut n6 adbuccoa
gulatá cé: enitermiat. £2 nare qmi oé qdé
terminat z »ftaneautmollegutourü:bec
atit coagulatio fnnt: oía vtíqserüt cozporg
compofita ⁊ termiata nó fine coagulatióc.
De coagulatióe (git dð m € nnt itaqs cau
fe que fecne mám oue: facica c paffío.
cicequídé igit vt vnde motue. T»offio ait
vt vnde fpée;dre « coagulatióie ⁊ diffuſio
nio: ⁊ eius qð exiccari z bumectarí. facitát
facíeng duabꝰ virrutb?: patit patfioníbna
duabus ficut dem̃ e(t: facit ade calido « frí
gldo.paſſio ãt aut ín pñtia:aut abfentíacalí^
diaut frigidi.Qm̃ át coagulan au exiccari
aliquo moͤ:de hoc dicamũs pꝛimo.patiens
itaq; aut bfíídii aut ſiccũ aut ex bis poſita:
aut humidi coꝛpꝰaquã:ſicci autẽ terrá; bec
aũt humidoꝝ ⁊ ſiccoꝝ paffina: ppter qoc
frigidi paſſiuoꝝ magie: ín bíe eni cft cteni
terrà « aq frigida füpponunf.factínus a6
frigidũ vt cozruptini:autfs accfio ficut bí
ctũeſt pꝛius.Aliquãdo eni5 cóburere oíci£
⁊ calefacere frigidũ nó vt calidũ fed iſimul
ducẽdo aut icontra circũſtare calidum.
¶ Tũcẽ mãifeſtũex bꝙ büiditaez Gcciras
funt pꝛincipia gnãtoꝝ cozporalífj: 4 gnátio nie coꝛporũ mãlium:⁊ bocideo q: bumi⸗ Lómen fup metbeo, e
Mecheoroꝝ | ¶ Etres viſcoſe nou arefcunt ppter viſcoſi
dum eſt illudqð facit acquiri adunationẽ: ⁊ vnitatem:⁊ vicinitatẽ:⁊ ſiccitas iuuat vt acqrat cõpoſitio:⁊ retẽtioꝛ ⁊ difficultas fe paratiõis: c nõ € oci (nad qp fit mollíe: qz mollecft íllud q9 cedít embipedo ín pfür dus: fed ad qfi cópzimítoinídi£ in pres dex trá« finiftrá: c noccditía pfundü per com p:effioné. Et poft manifeſtum eſt illud: tunc coꝛpora coꝛrumperent niſi eſſet gene ratío ílloy cum ↄgelatiõe que eft ĩſpiſſatio. Et dicamꝰꝙ cá paſſibilitatis mãe ſunt ouo .f.operáeimonée: ⁊ opusqð accidit ex illo in paſſiuuʒ qð eſt opꝰipſiꝰ paſſiui:⁊ qꝛ ope rane hiceñ calor ⁊ fríg?« illudꝗdẽ fríg? ac cídít mãe quãdo defiẽcaloꝛ: « caloꝛ accidit cídé qñ deficit ei frigus: ⁊ cft manifeſtũ cr. mõ opis eius: c eſt ↄgelatioque eſt deſicca tío aliq:tunc cõuenit vt incipiamꝰ octermi nate ficcítatem.f.quo mõ generef per iſtas orae vírtutce opcrátce. f. caloré « frígue: ⁊ que res incipiãt hoc accñs abillis ⁊ conſe quunf boc accũs. Et dicamus qp o€ cop? paſſiuũ nó ops c£ finc vícroría büidiin ipfo 7 ficcí: quc ouo funtterra t ad. Et qꝛ iſta ouo elementa ſunt frida ambo euenit dene ccffitateg fit ín omni gñato oc virtutibus actiuis virtus frigoris: ⁊ frígna ſubſtãtiali ter opat᷑ in gñatiscoꝛruptionẽ:⁊ ſi accidat vt iuuet aliquãdo ad generationem.
¶ Sicut eſt ei? ꝓhibitio ab aſſatiõe « facit cõgelari büidi co»pue poft cõplemẽtũ oigeftióís: ⁊ facit coz ruptioné effectui i gnat] flr ouob?modís ſi accidit: 4 illüd eſtqꝛ ↄſtringit calorẽ in pfaudo ret quouſq; adurít ree t diuidit ptes c^: ſubalr illud eſt: qꝛ oe pdít caloré nãiẽ q eft in re; c accidit ex Docfttactio cótínuatióis ptili generati ey exhalatiõe « exitu bu míditatíe nalis a re ppter receffus caloris nalis.
¶ 2«ficcanf aũt quecũq; ſunt ad ⁊ aque fpe cies aut bñt aqua fiue ſuperinductam fiue connaturaleim. ico autem ſuperinductaʒ quídes velut ínlana. Cõnaturalẽ ait velut in lactezaque aũt fpecice quc talia: víti: Vat na:fcrus: ⁊ totaliter quecunq; nullam?3ut baruam habent hypoſtaſim.
(L £t gñata ⁊ humida aquoſa areſcũt arefa diõe mii.t. per ſe:aut arefactiõe accũtali.ſ. extranea. Etarefactio accidentalis eft ſicut fpotigíc humefacte que areſcit per calorem accidentes ci extrinſecus nó per ſuã nãm.
¶ Etarefactionaturalís cft ficut res bumida que ín fpiffatur « igrofíatur « arefcit in femetipfas per ſuã fubftantiam a per fuam naturam.
Part 103
¶ mNõ pp vifcofitaté:qbufdá.n.cá nó (ubftà díaligd vífcofitae ſicut oleo aut pici.
taté que eſt in cíe:ficut oleũ « pip ⁊ cera.
¶ Et fuit donis boc büo2 qui eft in cre non fpar ol
gitur neg; diſſoluitur per virtutem opcrantem. ¶ Deſiccantur autem omnia:aut calefacta: aut frigefacta: ambo aũt calido ⁊ ab interio ricaliditate:aut ab exteriori. ¶ Et res humide areſcũt ant ꝓpter frigus: aut pꝛopter calorem. |
¶ £ deſiccatio ppter frigue erit:q: frig^rctinet calo
rem íntuein re tille opat in bumoré q eft in rc.
¶ teni q̃ in frígidatióe ficcant fic veſtimẽ⸗ tus fi fnerit fepatüipm Pm ſeipm hũidũ ab iteríorí calido fi'euaporatc facíéte humidũ deſiccat᷑:ſi pauc( (nerit hũidũ exeũte calidi tatcacírcüftáte frígído . Deſiccant᷑ ꝗdẽ fic dictũ cft oia: aut calcfacta:aut frígefacta ⁊ oia calido ant iteríorí autexterioricoeducẽ te b6id(i. Dico att ex qdes: fic que elixant: itradtqfi ablato a calitatequá bs ofumprá fuerít expirãte: deſiccari qo (cit dcm̃ C. lu tuectaríqdé enieft vnũ qdéaquó ficri ↄſtã tem:vnũ aũt liqueficri coagülatá: boy aute oftat quídé in aquã frígefactue ſpiritus.
(L Et arcícít illa ree fic accidit páno g arcfcit pfríg?:« hẽ qꝛ ree bs paruũ hũorẽ qñ ap ponit Qfentíalr frigꝰin ipſocalore ĩuentoin ip(a cã petẽscẽtrũ plue ponit ibi qs ſparſus ꝑtotũ. Plus.n.poöt op ptes 5 fup tot(i: ⁊ fic eis pte cétricuf? bumidá ↄſumit.vi goráttüc calo: arefacítzé.fEtcodé mõ ac
8 iter hoi
cíditcaloriqfi^riat ipm frigꝰ: t diſſoluita re: ⁊querit locũ ppiíus. « cfi diſſolone ſus
oiffoluif báiditae tuétai ílla re: ficarcfcit ocficcatióe g eſt p calores fubalé: « illud cft fic in reb? q deſiccant ꝑ caloré ignis q circũ dat illae: funt qdà gri que bumefiũt poft cógelationé: autqꝛ alterátur inaquá: ant q? liqueſcũt ꝑpmanẽte fua ſuba ⁊ foꝛma.
¶ Etpix t cera ⁊ gnáta ⁊ que liqueſcũt p caloré cóge lant p frigꝰ⁊ iõ qi ifrigidantcongelant.
(ze líquefactióe át ſimui oe coagulatio
ne erit palã.Coagulãtur átquecfiqs coagu⸗ lãtur:aut exñtia aque:autterre ⁊ aque. ¶ Et resqͥ ↄgelãt poſt liquefactionẽ ti ßteẽ
qn fint be ná ad:fic nix: aut ex nã aq̃ ⁊ terte
¶ Siẽ qñ vincunt ad ⁊ terra vt lapides q liqueſcũt.
(£t B:aut frido: aut calo:aut ficco: PP qo « refolufit 5:je qcũq; ſolnũt a cato C09 latoy:auta frido. £2 ne gdcs.n.9. ficco calo coagulata ff abad ſoluunt᷑ à ébáida. fc oa gularí a&t q̃dã vtiq; putabnnf ab ERI cliratfi: coagulaf at nó abad ftd 5*
(oli [o . *
íi gc? cio an,
tr 2 rcid
YLiber Quartus 430
in ipſa frigido.Quecũq; qdéígiffuntaque ſit de hũore in ci^ pfando interiori:⁊ humefit ppter
nocoagulatur ab igne:ſoluunt eni abi boc z poit oiífolait biloz ílle:t ofumit a ca! 34e . ol gue. ; oiuté buo? ille:z ofumit a calore t are tWadai Jddc5 adr eidem per fenócrit cácontrarij. c cy dtc pp báccim grrátfiguli vaía in furno. *ontrarij, 3u abícedédo aut calidum coagulat᷑ quare f uecũq; quideʒ igitura fr igído coag ulj palã g igredíendo foluctur. £2 uarc facien J coim erre aque:plus aũt hñtium ter tcfridocoagulat ppterqó ⁊ non ingroſᷣn c F qd£in calidi egredíédo coagularur turtalía coagulata. Sngroffatíoenisbüido cliquefíunt calido ingrediente iterus cali quidem abeunte fít:ficco autem có(tante. TEE utũ cum congelarum faerit. ¶ £tcoaglarícuíuflibet reícoagulabilío nõ et 2 oco rcaquae ogelar fríg?(unt cópofite porcéqnfitaur p cal: autp frid6; rca có F tetra aq. £t vincit in eis terreſtritas: z gclatcdlíquefcür z oifolaunt;vteftogela ſoluunt᷑:⁊ molleſcũt qr; opat i eis caloꝛ tío p caloré: oíffolatin£ y 96€3 regi quado receditab eís cógelant: z cauía bui "eff: lea :c oiliolaunt paqua vr fal: ⁊ il quontácalozoíffoluit incis vapores naturales ⁊ co dogclantpfríg?oiffolunnfpigné. (asco —uertuntar ín eisc liquefunt. ; ! Livin multi hoies pp b gináageftcoge CQuecũq; aór pprerínfrigidationcs ⁊ calí ar: inuũt rõnẽ ad bocermelleqoogelat do fimuleducto oi bec ifolubilía (ant no fu qni poni£ itra aquã frĩdã:⁊ adfridanófacir perabüdanrí caliditate: mollifican£ vclut agclari mel per nám fu fluidã currentes. 6 ferrum z conu. J- iqucícírafit ⁊ laboratus. per friguefüti.fetresaquecbumideiníua — ferr vt humidũ fíar ⁊ itegcoagulef: c ca» 13 fünt reg que oiffolpuntperigné;z non libes faciunt fic. Sabfider.n. (abr? z purifí odenfantperípm:qavnaceadéresnoope catur ſcoria:cũ aũt fepe patiat ⁊ puru; fiat 3i cu ve - In vno ſubiecto. boc:calíbe fít. nó faciunt aũt (cpeips pp ab Siem sindnuiawet as (quidem e d fici calo Etgnüta bó füntín qb" vincit Dumozz ¶ Et quãdo multum occurrent igní nócon Cqii congelant nó nutriunt fed oeficcani; — Ue ECEUT liquefacta neq; diſſoluta:ſed mol nec bñt exceffum ín duritie:ſed accidit eis 2gelatio; lia: ſicut ferrum 1 CcOo2nu. qn opue e que occurrit ete víncit opꝰ humi/ ¶ Et valt oicere ficut ego credo: qtii multi ocurre Solia itatis:⁊ bo funt ficut ego credo gũmi. * rit igni ín pᷣncipio fue gnátionía anteds 5gelent p i, 5,2023 (T Ziq ar büidoznóigroffatfola. £üccüqs —friguscillano líiquefiüt pott có elationem pprer Migrogu, dt do. 3 rec n d Ene coagulantcafri momerum Met eara oun iftud mae . "3juaroffare 39 : Aum⸗ eicut fed mollifícanf. —..... todeimsseitvtalt. zlogdébüdücde. C, eitadtmcliefrgqSbérminorc puri cente:euaporãte.n.hũido ínarotfat ſiccũ ⁊ E AIMO T laplepyrimacbue afa afridoóteaberpriritcciquobídá reri reed e ml i rr mollis: tres apordo, £hueciqsqdesígiÉ — ane quens aere coacnlar&colore adeni ó olia: nó hũida nóigrotfant 6 coagulan filcautéfítcalcí: liauefcitaá gec nigr tur exeũte bũ do velut afa? later. £2 neci zca'cis «queiciratr ⁊ lutuz ter/ c at brída mírtoz c igromantveutlac, "9 fauectiqoatiracalído ficco coagulant: veis Zibiltaaá SroMant VC Ut 3C — becínfolnbilia ſuntquide bec ar fo[gg t (355 * ^ * ——— q̃cũqʒ aut büído. ater quidẽ ígitur ⁊ lapidá Big bec folu Li aperriteritentía:quéad — q;m cenera:quecüa : lta (uni, modũ z laterpzio o6 afTat vaporat ⁊ tol" amgenera:quecũq; abigneterra cobnfta ^ líoz fit. tope q8 z pucrtit í fuerit vclut molares infolubílía: nítrus aüt , ncaminis. — i T^ 3 aw ins. ^^ ,(alcafolubilíabüido. 185 ; C v E narrauím?af qpocercebüide ifpif^ — (3 ppreraSaquez —— —— eu ow Li míkracüterrat | fcunt:oleo atn AL ie, Sicco 2 IContaría — ría? ficut octii dig epis — VOCE ains frígidus bumidá: flergo coa. encat cs D | :Cnocitoc uit alterum:oalteꝝ folní.€5íceni up gifpiffat:fientargillaqueonertinteftà. So cs : «S»lcenim con 37 L Et nó ínfpifat antedj oeficce fed oeficcat qii oif pus —* eene cotraríoy. Ingre oſſant ur foluit caloꝛ crtrinfec? büoré eic büidiraté-oed lc duiaeʒ Igitur ab igne ſolum quecũqʒ aque : —* E - : infpifat t ingroffat .quroperatin plus babẽt qᷓ; xy coagulãtur aũt quecũ⸗ caloz1gnis;t aliq̃ res oeficcant vltino per igné: ferre: ppter tri: t bumefíüt pro c poft arefcüt ⁊ ourcícüt.ficut teíta D ae ti —— * Mi iy
Que tn initio qii ponit ín furno ⁊ (ane exbalat ex ea zd
e bumefaciée ipfam:cpoft —— Et á p. beroleí natura. Siqdẽ cni aque opoꝛtebat
3: caloꝛ pmo diſoluit illud qo eñ in eo qo remã coagularia frigido vt clatíco : (gutes terre Coõmen · ſuꝑ mctbeo, «c
"in WI li u | | Metheoroꝝ M DU TOR plusabígnevtlaterzmücafitcoagulatqdcs — ocficcat ⁊ igroffat ab ambob? ⁊ ínfpiffat ancutro. Sugroffat ótabambob?.caatré: qm̃ aere plenũ eft : « 16 ſuꝑaqᷓ; natat iftud: T4 q;plenücitacre.pp q9 ⁊ in aq̃ ſupernatat: ⁊ gelidũexeũte fp ↄgelat aq ⁊ iſpiſſat.ne⸗ —90000 ctcai ger fert ſurſuz. frigidũ.n.ex mexñte ſpi qʒterra neq; aq̃ vincũt in olco: fj ole ĩſpiſ AP MODUM ritu aquá facíée ingroflar. Semp.n cũ mix — fa£cusambob?: c ad ↄgelat pp aquciraré q BI ta füeríntolcí caqzambob?fitgrofti?. Zlb — vicítitraed. €93 olcü nópgclatnr:q náacr] Tiu igne aũt ⁊ tpe igrotfat ⁊ albeſcit: albeſcit g/ — qfi vicit fit pingui? « ſpiſſiꝰab igne:f5tf pif^ TIG dé euaporate ad ſiq̃ ierat. Ingroſſat aũt p^ — fatur « albeſcit pprer ſpatiũ pſius lóg6. | LITE — reet DE Ara. NN —9 Atroq; quidẽ igit mó eadẽ fit paſſio:⁊ ꝑꝑ late: Qa calo: (gni | | (adérednóeodóiodo.gmgrolatgdéigé teme ekenbieoifip clo acrd en m atubob?. ocficcaf auiẽ aneutro:neq;.n.iol fcit ppteraqueitates que rarefcit per calo2e5 nálem neq; frigꝰ deſiccat nõ ſolũ aũt qꝛ viſcoſum: ⁊per calozem ignís euapozat « rarefcit ⁊ clareſcit ex cata cliratabigne: q» nócuaporat pp vifco^ exhalat aquofum ín ipfo ppter vifcofitaté: « quecũ/ fitaté.£2uccáqs ármírtaterrcz aqᷣm plu/ — qs admí(cent ex aq̃ aere fiütun victozía $m victo tar weübfo eto coagulat ⁊ bepícfis patit:Velut muſtũ:a Kq Det — ſcedit aitaboibue talíb? duʒ deſiccat aq̃:ſi far t —* —* du Celi t beficcat:t in' gnũ ait pad: vapoꝛ.n.ↄſtat in aquã:ſiquis — fpiíataerem «turbat ⁊ couertit in aquã. velit colligere: dre ꝗabuſcũq; reliquítaliqd ¶ Coagulatioãt dcãẽ q̃daʒ deſiccatio exñs bocterre. Quedã oũt bog ⁊ afrígidoficot q̃cũqʒ qdẽ igit᷑ nó ingroſſant᷑ frido:6 coa bem̃ eſt ingroffant ⁊ ocficcant.frígidáenis gulãtur aq̃ ftt magie: velut vinũ vzia acetſũ nõ ſolũ coagulat:ſedexiccat quidem aquas. — 7 lixiuiũ t feri. uecũq aũt igroſſan t nõ ingroſſat autcm acrem aquã faciens. euaporãtia ab igne.hec dé tre: hãt cõia aq̃ ¶Etqñ terrà vincit fup ferr eft illud ferrũ ⁊ aeris:mel qdẽ tre:oleũ ãt aeris.Sũt ãt ⁊ malũ ⁊ diminuit multũ in igne ꝑpꝑ multitu lac⁊ ſanguis amboꝝ qdẽ cõia⁊ aq̃ ⁊ terre: díté kakabꝛe. Sed ferrũ bonũ pax minuit magis ãt q̃ mita terre quẽadmodũ cr ꝗbuſ⸗ | ppimodicá kakabꝛe:⁊ lapis oic? ficoiffol^ — cfíqs bGidtenitrüfitz falce lapidceaut ex | bit p igneʒ DAS liqueſcat. Et molares ꝗbuſdã o(tát talibꝰ. Pꝛopler qo « fino fc | lapidce diſſoluunt᷑ c curtũt ⁊ reed ↄgelan/ paret ſeꝝ exurit᷑ abigne occoctti.qparterre^ tur obfuſcat coloꝛ eaꝝ qñ —— ſtre ↄſtat ⁊ a coagulo ſi aliq̃lr decoq̃t ge ſiẽ | ctíoné ſuaz. Et cã b?eft frigꝰqð obuiat illis medici coagulũ iponétce.fic átfcpaf ſerũ | Ms etcalr filia cali presterrecargillarum caſeus. feparfiátfez nóadbuc igroffatur:6 — * diſſoiuũt:⁊ aliq illaz nõ diſſoluunt: ⁊ aliq̃ cruritficaq. Si aũt aliqð lac nõ hẽat caſeũ | res q̃ cõgelant pcaloꝛẽ 7 ficcitaréióoiflol — aut paucfi D magisaq̃ « icfibile: ⁊ ſanguis | nunt peraquaáficteita:z ſpẽs lapidũ fit — átfilr: coagulat.n. co g» deſiccet᷑ ifrigidatꝰ. | pcobuftionéterreficlapie mole ⁊ ci?filia. — Quicũqʒ; ar nócoagnlat velnt ꝗceruitales | £t aliq béoiffolutintfic fal ⁊ ſalnitrũ z nó aq̃ magis ⁊ fridibippqó nóbfit vias. In oiffoluutit ipſa oce bffíditatee fed frigida eis. n. ſůt tre ſolidũ:q̃re ⁊ exctis nócoagu hũida (icutád. €5 hũida nõ frigidanñõ diſ⸗ lat᷑:h̊ aũt e:qꝛ nõ deſiccat:aq̃.n.qð derelin ſoluunt ſiẽ oleũ rce in gbꝰvincit aqueitas gtur vt lac caſeo ablato.Signũ ãt.lãguoꝛo | igroffant qñ decoquunt᷑ ſolũ ĩ igne nõ deſic ſi.n.ſanguines roluntcoagularí:veluri co? cant neq; ↄgelant: enáta íngbue vicittet neq; Dant flegma ⁊ aq̃ ꝑpidigeſtũ cẽ⁊ iſu à arefcfit « ocficcant fic fal ⁊ falnitr( tefta — peraifí anã. Adbucãt hec dé folubilía * 4 lapis.Et iã dubitauerũt innã oleiolitiez velut nitrũ:hec ãt ĩſolubilia velut [ater ⁊ la alioꝝ oleoꝝ ⁊ dixerũt (i vincitadinoleo:fíc pie: z bog bccadé mollificabilig velnt en n dz ↄgelari p fría? ſiẽ glaties: ⁊ fiterra vince nu: hãt nõ mollificabiliavelut later? 2 9. "m7 I rettücodé(artoeberet pcalozéfictefta. fed — Ic daüt qꝛꝰↄrioꝝ ↄrie cãeꝛ qrefi s ml ur noe videmꝰ qiteqs ↄacut neqsarefcitet; duobꝰ frião ficco:nccefoluf calo ⁊ bumi addo | iſtis onob^:6itpiffatpambo«c Oberetare^ doꝑpqðigne z adj:bec.n.orí —— ſcere b igne:hũc qaẽ ↄgeletur a heutrorſea qcuqᷓ igne folozígncat qcᷣqʒ frido — - :
Y. iber
C. Et diximꝰ ꝙ ↄglatio eft deſiccatiõis ſpẽs q̃dã:⁊ ꝙ ↄgẽlas ꝑfrigidũeſt inco vicée aq ⁊ dicamꝰ ꝙ terra vicit i büidie gbufda q̃ in^ fpifTanz.f.p calozé:4 nõ ↄuertit᷑ in ſũmuʒ in vapoꝛẽ ⁊ in ꝗbuſdã vincitaer vt oleuʒ:et ín iſtis in ꝗbꝰ vicitterra ĩſpiſſant:⁊ nunq; fuit vapoꝛ:vt melet ſibi ſile:ſũt vero lac ⁊ fati guis mag D mltütre z fal:filr ⁊ lapides q^ dẽ ꝗnʒ liq̃ſcũt:nʒ deſiccãtꝑ calozé:f3 res in qb? vicit aq̃itas nõ ĩſpiſſant p calozé:fic fe q:illo poſitũ ſuꝑignẽ ouertit i vapoꝛẽ añqᷓ
iſpiſſet:ſʒ rerrettritae lacũ ↄgelat:⁊ ipm co
(trigít z ↄgelat « fi ügat:ficterra:f5 lacqóca
rer coagulo vicítico aq̃itas ⁊ nó 2gclat:fic
lac cameloꝝ:in quo vicit aq « frigꝰ: ⁊ nó éi
Co terra:(5 ſãguis cíto ↄgelat pp mltá terre
in eo:⁊ qifpiffat? Époigeftíoné multá. fet
ſignũ bu? e(t mozbídus fanguteq non pot coagularí ⁊ ↄgelari:qꝛ nó &otgeftá neqʒ ſuperatũ à n3: 7 cũ vincit in eo terra ⁊ aqua. 4.i C. Tãc odiuerſitas rerũ ín cógelatione ⁊ ſolutione eft ſicut in pꝛedictis ꝓpter diuerſitatẽ caufarü pertíne, tiii ad illa aut ppter materi : aut ppter ſeipſas:aut
ꝓpter actiones:aut ppter extrinſecũ quod euenit. ¶ Quare ſi à duabꝰaccidit coagulari I5 info^ lubilia maric.fititáttalía q̃cũq calefacta oc inde frígido coagulãt᷑.accidit.n.cũ cal5 eru adcríregredice plurimü humiduʒ cópzimt (tcy a frigido vt nó hũido oct penctrationé: ct pp bocnec cam ſoluit.Quecũq;.n.a frí gido coagulat᷑ ſolh̊ foluít:tis ab aq q̃cunqʒ enia frígidocoagulant nó ſoluit:ſed qcáüqs la acaloet fícco ſoluit.Ferrũ ãt liqfaciũ a calí iM(ga ola | "toa. gerieppqo vn bin etna liqbilia:nʒ molli | ficabilia:ct in aq (upnatar rer beben(t: I5 ár nõ:alia ꝗdẽ aeris hñt pls:ex hebẽo ár nígra euapoꝛauit aer eteſt plus in ipfa trc. J- ater afit tre ſolũ:ppea ꝙ deſiccatꝰ coagulat fm modicũ:nõ.n.aq̃ itroit? bs p à fol?fpite exiuit:nʒ ignis coagulauit enĩ tpfe. £2uid qdé igit eſt coagulatio:⁊ lifactioꝛ⁊ pp quot ⁊ in gbꝰeſt dem̃ eſt. Ex biogr mãifeſtũ ꝙ aca lído ⁊ frigido ↄſtãt copa: h̊ át igroffatía ⁊ coagulãtia faciũt opationẽ ipſoꝝ:ppea ꝙ g̃ abhis ↄata ſũtĩ oĩbꝰ ict caliditae: aliqb? tx frígiditaeq pficit.Quare qm̃ 5 dé exi ſtũt ꝑpfacẽ.hũidũ ãt ⁊ ſiccũ pp patí prícípar ipfis cóía oĩbꝰ.Ex aq qdẽ igit ⁊ terra omio meracoꝛꝑa ↄſtãt:⁊ inplátíe « ín aialib? ; ⁊ q̃cũqʒ metallãt velut aur ⁊ argẽtũ: ⁊ q̃cũ⸗ Palia talía cr ipſis er exbalatiõe ea d vtri"
Quartus — uſqʒ ĩcluſa ſiẽ dictũ eft in alijs. Hec ãt diffe⸗ rũt ab iuicẽ ex bie q̃ ad (éfug ꝓpꝛios oia:⁊ i poſſe aliad facẽ.albũ.n.⁊ br odoꝛas:⁊ fo^ atiuũ 7 dulce c calm ⁊ fridũ i poffe alígd facé fenfus lũt « ín alije magie oucpiétibug paſſioibꝰq̃cũq; ĩ patiédo orir:oico dr.putg ligbile coagulabilezfleríbilc:z Qcíiqs alia talia-oia.r..talía paſſiua ſũt fic bGidá z ficcíi, bíeótid oiffertos ⁊ caro z neru? & lignũ⁊ co:tcr « lapie alíog vnüqsqs omíomcro rũ qdé:nálid átco:poy. z2icam? 3r prionu⸗ meꝝ ipoꝝ q̃cũq; Ps potẽtiã ⁊ ipotẽtiã dñr. Sũt ãt h coagulabile ⁊ ĩcoagulabile:liqbile « íllijbile: c mollífícabile nó mollificabi le: ĩtingibile nó itingibile: fexibile z iflexibi⸗
le:frãgibile ⁊ nó fragibile: pductibilez non Pductibilezominuibilc z icominuibilezum^ p:effibilenó ipzeffibile:fozmabile ifozabile capibile non capibile:trabibile nõtrabibile: fcitfibile nó ſciſſibile:detrũcabuens detrũca bile: viſcoſũ fragile:omanabile nó ↄmaſſa/ bile:vſtibile nó vſtibile: exbalabile nó exha⸗ labile. Plima qdé igi fere Co?»poy bie oiffe rũt patfióib?. £203 àr vnüqoqsbor potẽtia béatoícam?. zàc coagulabili göigit ⁊ icog gulabili ⁊ líábilt z illiGbilt oci; eſt ades vlr bꝛius.attũ redcam? nüc, £-o:poy.n.qcü^ cb coagulàt ⁊ idurãt᷑:hec qdé a calido patí unt. hec ãt a frido.a calido ꝗdeʒ deſiccante
hũidũ.a frigido at expꝛimẽᷣte calinzqre bg/ débüidfabiéria.D dr cati b patiũt.q̃cũq; q^ dé aq calidi.q̃cunq; quidẽ terre bumídi.
wai,j dO frigefactücoagulat.J ignaatirftterrez ESed gñatanãlit᷑ pp fridá 4 ſiccũ ⁊ 2gcla
ta ſoluunt pcalo:e5 7 hũoꝛẽ fic ferrü quod oitfoluit 6 ñ liqſcit.Sʒ aiiara Qodéfanft ca lido ⁊ ficco diſſoluunt frido ⁊ büido vt f al qð diſſoluit ad.&ilr lign cóburi£ ígue: c nõ liqfit n5 diſſoluit:qꝛ vicirico aer ⁊terra. £t (igni b? eft qꝛ narat ſupaqus pier bebe: nũ ⁊ ſibi ſile:qꝛ illa f ubmergit:qꝛ mag i ea vincit terra d5 aer:⁊ fiant b?c(t nigredoco loe fü: ⁊ (à oíftínrím? z explicauimꝰ qd fitcoagulatio:gdoiffolutio:7 i qD?fít.z qp aliqð cop? vínccefup ipm eít frígue: ⁊ in aliquo eft calo: VICCG. 7 ambo fil faci(jt coa gularí ⁊ faciũt aliq gñata hũida ⁊ ficca, fet poſtqᷓ; explanatũ eſ éttüc ꝙ büiditae 7 ſic⸗ cirae paſſiua ſũt:ſilis caloꝛis 7 frigoꝛis tũc
dicamꝰ ꝙ cópofitio prid filii z vᷣtutes Cox
funt ex terra ⁊ ad: tite one reo (aprín plá^ tfe aialibꝰ⁊ mineris:vt in auro ⁊ argcto:
— —
— — —
— ngÓÁÀ ai
4 q̃cũqʒ ſunt alia hmõi.Et gñatio iſtoꝝ eft era ⁊ tra t ex vapoꝛe vtriufqs. « ↄſecutio iítoz generato cũ ꝗnq; fenfib?e(t oíuerfa inappbé(ióc. Et c(t (ic in cádido ⁊ nígro t odoꝛe bono « malo « vocc acuta ⁊ groſſa 4 oulci z amaro ⁊ gclído ⁊ calido: afpo ⁊ molli:⁊ medijs iſtoꝝ oíuerfie ín ſenſu ⁊ in aliquo ꝓpoꝛtionant᷑ paſſiõi nõ oꝑatiõi fic bumidá« ſiccũ⁊ diſſolutũ ⁊ currẽs ⁊ ſilia ⁊cũ iſtis modis oíuerfané ſilia i ꝑtibꝰſic os caro nerui lapides:⁊ diuerſitas aliarũ rey € p modũ oꝑatiois:vt eſt in oꝛgãicis:⁊ vocat alias res mẽbꝛa oꝛgãica.⁊ vlr oẽs res diffe runt:aut ſᷣm paſſionem:aut ꝑ operationeʒ.
42 (Et paſſiuũ cft rectũ:curuũ:liq̃bũe:coagulatũ ⁊ ce
dés pulſui:⁊ reſiſtẽs ⁊ ſilia iftaz rerus pp q̃s euenit diuerſitas ín giiatís. £t poſtq; ̃ẽememoꝛauimꝰ in pn^ fmóisnftiaggregatione vᷣtutũ ⁊ ꝓpoꝛtionũ giiatoz ad iſtas res:⁊ rememoꝛauimꝰ iter paſſiua ↄgelatuʒ t nó ↄgelatũ ⁊ ſolutũ «nó folutü:rememozabín? mó tuté cuiuflibet (log. ([. £t oicam? ꝙ aliq cozpa ſu gía oura eucnit ouritícs:aut ariditas:aut pp frigus: aut pp ficcitaté:t arcfactio p ficcitate €: qa hũoꝛ oe/ ficcat p victoꝛiã ficcitat 2 büiditaté.sSed arefactío p frígue eft p bác cám:q? frig? qi vincit calíditates fugit calo: i pfundü pp victozid fridi:t vicit x rema net exteri? frígidü « coungit « coagulat « ínfpiffat. (| cd oirít Ariſt.ꝙ id manifeftü eft gp aliq̃ coꝛꝑa areícüt p puationé caliditatie:calíq p puatíone hũi ditatis.Et pot oubítari ftp boc ex pdíctis:q? p frigꝰ ogelata p frig? ogelant:aut »gelant p vᷣtutẽ caloꝛis iterioꝛis ibt ↄualeſcẽtis:qꝛ qni deficit hũoꝛ in vtraqs ifta oua càz:vel ambe fimul funt cá pdicta in cà frigozíe faciétíe »gelationé:fs t bec oícit cá tertía ⁊ eft puatío caloꝛis tpfi? ↄiũctiõis ꝑtiũ poltea p frigꝰ remanée in receffu caloꝛis vel pp pꝛiuationẽ caloꝛis vt pfundationé eius:vel p vtrãq; viaʒ:⁊ videt cp ſi bec cá q̃ oi bic eft cá frigoꝛis bic cogclatióís fubalr ideft cà ↄgelatiois fubalizpdicta cá fuit accidẽtalis: 4 alíqii oiungunt fil oẽs cãe:⁊ tüccozpa que ?gelát per puatione hũoꝛis ſũt pofita in qb? vincit terra, ¶ £2 ucadéígitbftdi abfentía ab hũido lig fiit nfi fic oucnerínt vt minoꝛes relíctí fitit po: dad miollee:velnt later. £2 accfíqs afit nó ficbüido h̊ ſoluũt:velut nitrũ faleetraq ex luto.Que ãt cali pꝛiuatiõe a calo folutitz velot glaties plũbũ es.Qualia ꝗdẽ igitcoa gulabilia:vł liq̃bilia:⁊q̃lia illiq̃bilia dem̃ c. Incoagulabilia ãt q̃cũq;:aut fi hñt hũidita té aquoſaʒ:aut nõaq̃ ſũt 6 pls cali ⁊ tre:pu tamel ⁊ muſtũ velut feruẽtia.n.ſt ⁊ q̃cũq; aq̃ ꝗdẽ hñt.Sũt dr plus acr] ſiẽ oleũ ⁊ argẽ tũ vinũ:⁊ fiqd viſcoſũ velut glutẽ. Molli ficabilia ãtſẽ coagulatoꝝx q̃cũq; nõ ex aq ve lut glaties aq: f5 Qcfiqs terre mag: n5 eua pozauít totũ büidü ficinnitrognt ſale:neq; b5 irregularit ſiẽ later:ſʒ aut trabibilia nó en
tía hũectabilia:ant ductibilia nõ entia aq̃:⁊ mollificabilia igne:velut ferꝝ ⁊ coꝛnu ⁊ lí em (t ác liqbilia ⁊ illíqbilía:b ꝗdẽ ĩtigibilia: 5dt nó itigibilía: velut ee ĩtigibile liqfactibi lc exñs.lana ãt ⁊ terra ĩtigibile:madefiũt.n. £tce qũdẽ liq̃bile.ñab ad ãt liq̃bile:ſʒ abaq liqbiliũ qdã nõ ĩtigibilia:velut nitrũ ⁊ ſales: ncqs.n.ali$ ĩtigibile nullũqð nõ mollius ſit madefactũ.Quedã ãt itigibilía exñtia nó li Qbílía fnnt velut lana ⁊ fructꝰ.Sũt at ĩtigi/ bilia ꝗdẽ Qcáqs terre exñtia hñt poꝛos maio res aq̃ mollib? erfitíb? durioꝛibꝰaq̃.Liq̃bi/ lia ãt aq:q̃cũqʒ ꝑtotũ.ꝑꝑqð ãt tra líafít g^ dé ⁊ itigit ab hᷣnuido:nitꝝ át liq̃fit ꝗdẽ:ĩtigit ãt nõ:qꝛ ínnítro gdé ꝑtotũ poꝛi q̃re diuidũt᷑ moxabaq̃ ꝑtes:in tra atit ꝑmutati (üt poꝛi: q̃re q̃litercunq; vtiq; ſuſcepit differt paſſio. ¶ Et iſta eadẽ q̊ deſiccant cũ pꝛiuatiõe hũo/ ris liq̃ſcũt ꝑbũoꝛẽ niſi tũc viccret (np cá ipa odéfatío ptiũ ĩ mõꝙ fi hẽrẽt tãtã ourítícs ꝙ nó poſſet ad itrarc. Sʒ illð in quo nõẽ tãta dẽſatio liq̃ſcit:vt fal ⁊ filia:(5cozpa q̃ ↄge/ ant ꝑ pꝛiuationẽ caloꝛis diſſoluunt ꝑ calo/ rẽ ficfery metallũ ⁊ ſilia.Et iã mãifeſtũ cft er hᷣßmõe q̃res diſſoluunt᷑:⁊ q̃ nõ:⁊ q̃ cõge lan£ ⁊ areſcũt:⁊ q̃ nõ ↄgelant᷑ ⁊ nó arcícüt. Et dicamꝰꝙ res q̃ nõ ↄgelant᷑ ſuntres i qb? vincit aq̃ ⁊ nõ ſũt fine Era fic mel ⁊ muſtũ: t oia q̃ bulliũt ⁊ ifpitTan£ 7 nó ↄgelãt:⁊ fic rco ín qb? vincit aer fic olct: cargétfi viuũ: 4 ſilia nõ ↄgelant fitr. $55 rce d indurant ⁊ ↄogelant᷑ (tit ílla in qb? víncít terra fic fal « tit trii filia.) tliqbilía fic pdem eſt:qdã liar fct p ignẽ:⁊q̃dã p aqua: creed liqſcũt ida ſũt mollífícabilía « q̃dã nó. illa d ligfcunt ⁊ nó mollefcüt funt fic fal:« ílla que molle (cunt z nõliqueſcunt fant ficut lutũ ⁊ lana. ¶ £t iã ouenit vt dicamꝰ cãz iftog dre lutũ mollífi cat t nó lidfcit:z lana mollefat «nó liq̃ ſcit:⁊ dicam gp ree d mollíficant ⁊ infpiffant:fic coꝛpa latoꝛũ po/ roꝝ ⁊ viaꝝ:⁊ D é qaad cii admifcetcü iftis pfüda ín eis Pm totá ftlbas : « p ptc t p pozoe:c mollificát 4 infpiffant ptes eiꝰ Sed (al (s oiffoluat p aquá ftl pozí funt ftricti « calcati « fue vie: nó pót ad penc/ trare ptes faae:t ió liq̃ſcit anteds poffit mollifícart. (T £t vult oie $m q mibi vf pp ocbilitaté caloꝛis⸗ víctoziá ad fup ípm:qris luti nó lidícit pp terreere tatẽ ⁊ potétíá ſuꝑ ipm ⁊ molleſcit pp apparition s to7:1 lutũ vocat argillá vel boli t nó lidfeit PP reftritaté« fal e5.f.q: nó mollefcit:t P pp c9" à po107 4 lid (cit pp victoꝛiã aqueitatis fupcr IPUm« ¶ Siantafitt bec qdé co:posimflcribilia c oírígibilía velot calam? 4 vimẽ · hec auc m
fleríbilig cozpo velut later ⁊ lapis. es
¶ Et alique res
autẽ ⁊ ĩflexibilia ⁊ ĩdirigibilia quoꝛũcunq; corpoꝝ nó pót lõgitudo ín rectitudinẽ ⁊ pi^ pheria ⁊ er rectitudie ín ꝑipheriã ꝑmutati. Etflecti ⁊ dirigieſt in recttudinẽ aut in pi^ ꝑheriã trãſmutariaut moueri:etenim qo rc flectit ⁊ qð oeflectít curat. Qui qdé igit ad ↄuexitatẽ aut ↄ cauitatẽ mot? lógitudinc ſaluata flexio eſt.ſi.n.⁊ ín rectũ vtiq; eẽt fit flexũ ⁊ rectũ:qð qdé ĩpolerectũ flexũeẽ:⁊ fi lectíCo& aut reñectet᷑ aut deflectet᷑ Hoꝛũ ãt badéad ↄuexũ.h̊ át ad ↄ cauũ tráfimuta tío nó vtiqʒ erit:⁊ q̃ad rectũ laratío:& ẽ fle/ río « rectificatio aliud ⁊ aliud:⁊ h̊ ſunt ffe xibilla ⁊ rectificabilia:⁊ ĩflexibilis ⁊ nõ recti ficabilia.Et h̊ qdé frãgibilia ⁊ cõminuibi lía fil c figillati.pntaligná qdé frãgibile:cõ minuibile ãt nó.glatíee át ⁊ lapíe cóminti^ bile. frãgibile át nó.later át ⁊ frágibit ⁊ có minuibil. Siffert dt:q: fractio qdé € tn ma^ guas ptce oifío ⁊ fepatío.coómínutío aũt in q̃ſcũq; « ples duabꝰ Quecũqʒ qdé fic co^ agulata füt ⁊ tnltoe béant vícilitndinatoe poros cõminuibilia vſqʒ ad D.n.ptiait.d/ cíiqs ãt ad mlt frãgibilia:q̃cũqʒ ãt 3bo:abo lícant ⁊ duplicant ficut li⸗ gnũ ⁊ cãna viridis:⁊ aliqua ĩllaꝝ nó plican/ tur ncqs duplicantur: ſicut lapides.
44 ¶ Et cã pp quá plicant᷑ res eſt hũiditas viſcoſa q̃ € (n
illis:ſed res viſcoſe in qb?víncit terreſtritas ſuꝑ aq̃i/ tatẽ illa nõ ouplicant neqʒ plícant fed fíndàt ⁊ füt ſciſſibilia ſi plicarz aut duplicãt. plicari cft appzo/ ximari extremitates velad aii vel ad poft.£t coꝛpo
* — - ⸗
rũ q̃dã frágunt ⁊ q̃dã cõminuunt.Sed frãgi eſt oi uidi in partes magnas:⁊ cõminui eft oiuídt i partes fubtilee. £t coꝛpus cui" natura eft mollities « vacui tae cõminuitur vt cera: fuii ſile.Sed illud q8 non eft molle nec vacuü frangit ot lapis ourue : fed illo q9 eit temperatum cx ambobus cx mollitie & ouri; tie:⁊ eft in pte vna mó molle vacui: in.alia oifpofi tione ⁊ in alía pte2rio mõ cómínuit « frágit:ficut .gelu t nix aliq̃ fant que nó frangunt yt ignis c aer. ¶ Eb b gdéipeffibilia velnt eg ⁊ ccra: batir noiptlibilía velnt later ⁊ ad. En át ipzeffio fupficte 6s ꝑtẽ in pfundũ ceſſio pulſiõe aut ꝑcuſſiõe totalt:aut tacta. Sát auteʒ que ta lia ⁊ mollificabilia velut cera manẽᷣte alía fu ꝑficiebʒ pté tranſmutat᷑: oura velut co: nõ ĩpꝛeſſibilia: ⁊ dura velat later.nõ.n.cedit in pfandü ſuꝑficies:⁊ hũida velut aq cedít qdé ß nõ hʒ pté 6c5 tráfmntaf. Impꝛeſſibi tiat Qcfiqs manét ĩpꝛeſſionẽ pafTa ⁊ bene hꝛeſſibilia mãu b adé formabilia. Hec aũt nobi; ipꝛeſſibilia velut lapis ⁊ lígnü:ant bii Apflibilig adc:nó manct àt ipfio: velnt lane
¶ Qꝛ nullũ iftoz recip
Quartus em aut (pógíe:nó formabilia (5 cápibilia I5 ſũt.
(L Sed lentefcere eft mutari alígd in pfũduʒ
vtipulfiPm empipedũ:⁊ lentefcécft molli ficari:⁊ bq: ꝑtes rerá molliũ lẽtaꝝ (unt ta lce ꝙ ſmillas res pótcedere ín pfondus: ſunt aliq̃ ree onrenómollee vt lapíe our?. qꝛnõeſt aptꝰcõpꝛimi:⁊ molliũ Qdà in diſpõ ne retinẽt ſignũ ⁊ talia recipiũt foꝛmationẽ fic cere apũ maſculoꝝq̃ funt ſignũ in depᷣpẽ ſioe:⁊ põt reuerti ad pꝛiſtinã fígnrá:« taie ĩ appbẽſiõe eſt cedẽs z recipiẽs multas fo» mas.Et molle quod (n oepbéfióc nótenct figurã eft fic fericácrndum « coctam.
fs fi fuit i via fcipiédialiá fo? erit p vià oepffiois.
¶ S5 ütátcapibilía jcfiqs pul(a in feípfa 2uc
nire prit ín pfnndá füpficie fec? mutata no diuiſa:⁊ traflaraalibí alia pte velut ad facít
bec eni ecótratráffert, Eſt aũt pulfio mot? dulto 9d a mouẽte ꝗ fíttactu:pcuffio aũt cũ allatíoe: Ag"
capiunt᷑ aũt qciqs poxoebfit vacuos conau corꝑis:⁊ capibilia hec q̃cunqʒ pñt in ꝓpꝛia vacua ↄ7uenire:aut ín pꝛopꝛios poꝛos velut madefacta ſpõgia:pleni.n.ipſiꝰ poꝛi:ſʒ quo ũcũq; poꝛi pleni fnerint mollioꝛibꝰ qs (pm
q5natfi e(t oucnirc ín feíps.JCapibilia qdcs 33.
igit funt velut fpógíacera caro:tion capibi^ lia aũt q̃ nõ nata ↄuenire pulfione ín eoſq ít Ípfo poꝛos:aut q? nóbfit:aut qꝛ durioꝛibus babét plenos. Ferrum enim noticapibílez lapíe zaqua commcbnmidum. ——
¶ £t ocpoimíceft oftringí cozp?ín femctíps
^ q ptcetargtit ſe:⁊ reeq depꝛimit: depꝛi⸗ mit duabꝰ decauſis:aut pp Boꝙ nõ ſum fue htes ĩpoles ⁊ ꝓxime:qꝛ nõ elõgant nimia: t qñ appꝛoximãt᷑ pactue obueniẽtes dicit tfic gp cõdenſant᷑ in depſſione ad minus au peralía cãm:ſcʒ qp ree fit ficut vaeplená: z oftríngunt parte eius ín ílla amplitudine.
¶ Szres q̃ (üti illa vacuitate:q: vacuitas fuit i illo yafc itra quá ĩtrabãt ꝑtes i oftrictióc:z ot oe talí q
fit opbenti" qr óprmt cxbaláte aef zvacuitate e. ¶ Zrabibilia att ſũt quoꝛũcũq pr ad latue trãſferri fnpficice.trabi.n.é trafferríad mo uẽs planti cõtinuũ exñs.Sũt att bec quídé trabíbília vclut pilus coꝛrigia neru?z glutẽ ⁊ paſta.hec aũt nó trabíbilia: velut ad cla pis.Pec ꝗdẽ íait eadé fünttrabíbilia: z ca; pibilia:velut lara: bec ãt nõ eadé ficnr de⸗ tna:capibíle ꝗdẽ nõ eft:trabibile a6. zfpon gíacapibilie ꝗdẽ:nõ trabibilis ar, fer bec q: de5 ſunt ouctilía velit ea: bec aũt non ducti
it fómá nec ↄuertit᷑ ad aliquã 4-5
ue capibi
— —— — — — —
— —
lia: velut lapis lignum. Sunt aũt ductilia qdé q̃cũq; cadé ꝑcuſſione pfit ſimłin latus ⁊ ꝓfundũ vel ſuꝑficiẽtrãſferriſpᷣm ꝑtẽ:non ductilia aũt q̃cũq; nõpñt.Sunt aũt q̃ quidẽ ductilia oĩa ⁊ ĩpꝛeſſibilia:ĩpꝛeſſibilia atit nõ oia ductilia:velut lignũ:vt tñad oc eft dice⸗ re ↄuertũt.Capibiliũ aũt bec qdes ductilia: hec aũt nõ:cera gdé ⁊ lutũ ductilia:lana aũt tió:neq aq. € ürót ⁊ hec qdẽ ſciſſilia velut lignũ:hec aũt nõ ſciſſilia velut later. £ft aũt fciffibile qð pt diuidi ad plus ds diuidẽs of uidit. Xctdíf.n.cáad plus diuidat᷑ q5 diui⸗ dẽs diuidit z pcedít diuiſio. In octrücatóc aũt nó c(t hoc:nõ ſciſſilia aũt q̃cũq;nõ pof^ ſunt pati hoc.Eſt afitnieqs molle nullũ ſciſſi le:dico atit fimplrimollíüz nõ adinuicẽ:ſic 9dé eni ⁊ ferrũ erit molle:neq; oura oia : q̃cũq; neqs hũida ſũt:neq; ĩpꝛeſſibilia:neq; cõminuibilia:talia aũt ſunt q̃cũq; ſᷣm lõgitu dinẽ bfit poꝛos:ſᷣm quoe adnaſcunt᷑ inuicẽ: f5 nóf5 latitudinẽ. Detrũcabilia aũt fant có ſtãtium ouor ant molliũ q̃cunq; poffunt. ncqs er neceffitate peedere oíuífiones:neqs cõm inui diuiſa:q̃cũqʒ atr nõ hũidi fuerit ta^ lia detrũcabilia qdà qdé funt eadẽ:⁊ detrũ/ cabilia ⁊ ſciſſilia vclut lignũ:ſʒ ad miltá fcit ſile gaẽſᷣm lõgitudinẽ:detruncabile aũt Pm. latitudinẽ.Qm̃.n.diuidit᷑ vnũqðqʒ in mul ta:qꝛ qdé longitudines multe ꝙ vnũ ſciſſile bac:Qát latitudice multe ꝙ vnũ detrũcabile hac. Aiſcoſuʒ àt eft cá trahibile aut humi dũ exñs molle fuerit:tale aũt fit ↄocatenatiõe q̃cunq; velut catene cóponunt coꝛpoꝝ:hec eni ad multũ pfit extẽdi ⁊ cõuenire:q̃cunqʒ aũt nõtalia fraͤgibilia. Cõmaſſabilia aute q̃ cunq; capibilſũ mãſurã hñtcapturã. Incõ/ maſſibilia aũt quecũqʒ auttotalíter roti ca/ pibilia:aut non manſiuam habẽt captura. ¶ Scd extẽſibile eſt rca cuiꝰꝑtes ſũt ouctiíc tes ad vertẽdũ ad oce ꝑtes:ſic pãnus ín oẽʒ préfm volũtatẽ fullõis: ⁊ res extẽſibilis ali^ q̃ extẽdit ⁊ cõſtrigit᷑ ſic lana ſpõgia ⁊ bõbix ⁊ ſpẽs ſerici non culti:⁊ aligd extẽdit᷑ ⁊ to cõpꝛehẽdit i cõpꝛehẽſiõe fic viſcꝰ⁊aq̃ cocta ⁊ flegma viſcoſuʒ:⁊ aliq̃ cõpꝛimũt᷑ c exten dunt᷑ ín lõgũ latũ ⁊ ꝓſundũ ſic ferꝝ⁊ ſile.⁊ alia nõ patiũt᷑ aliquo iſtoꝝ modoꝝ.ſiẽ lapis durꝰ. Et extẽdi eſt extẽdi ꝑꝑtes ĩ latũ longũ ⁊ ꝓfundũ 65 ꝑcuti:⁊ preead que extẽdunt plus coꝛꝑa ſũt ample « ꝓfũde:ſʒ in lõgũ ex⸗ tédunt coꝛꝑa.Et dia q̃ nó ff b?nó extẽdunt᷑ ⁊ q̃dã ſciſſibilia ſunt « qdá nó: ⁊ qð ſcindit
eft ſiccũ:⁊ fcindicft diuidi partẽ parte, ^ ¶ £tqi res oiuidit $516gü o£ findi:⁊ qñ in latü cft ſcĩdi:⁊ fandi eft ui cope lẽto:⁊ fiffto in cozpe ſicco:⁊
⸗ -
alíqi fic fiſſio « ſciſſio fil ín aliqb? cozpibue:fic in li gno viridi:⁊ qð bs cü hũoꝛe ſiccitatẽ «nó eft bumo2 4 ficcítas ín eo fil fübiecta ín pte vna:aut ĩ his ptíb" qꝛ vni nó eft 2ríü ſibi.Qñ ct depꝛimes partee coꝛ⸗ poris partem parti fequit ourítics polt remane/ — . bit ourti pane oe talt rc oícít c» fit filtratum. ¶ Et hᷣ qdẽ vftibilia (ir; bar inftibilía: velut. (ígnágdé vſtibile:⁊ lana ⁊ os:lapis ãt ⁊ gla ties iuſtibile.Sũt ãt vſtibilia Qctiqs hñt po roe ſuſceptiuos ignis ⁊ humiditatẽ in his ꝗ fm direciũ poꝛis debilioꝛẽ igne.Quecũqʒ ãt nõ hñt ant foꝛtioꝛẽ velut glatícez q̃ valo viridia ĩuſtibilia.Exhalabilia aũt (üt coꝛpo rũq̃cũqʒ humiditatẽ hñt qdé:ficautébfit ⁊ nõ euapoꝛẽt ab ignitis ſeoꝛſũ.Eſt.n.vapoꝛ qacalo vſtiuo ĩ aereʒ ⁊ ſpũm ſegregatio cr humido madefactiuo.Exbhalabilia at tꝑe in aerẽ ſegregãt: D qdé diſparẽtia ſicca:h dt terra fũt.Differt ãt b ſegregatio qꝛneqʒ ma defaẽ neq; ſpũs fit.Eſt aſit ſpũs flug? córta nuꝰ aeris ad lõgitudinẽ.Exbalatio ãt cft dj à calo vftíuocóie ſegregatio ſicci ⁊ hũidi ae/ ris Pꝑgað ꝗdẽ nõmadefacit ſʒ coloꝛat mag. Eſtat qͥ ꝗdẽ lignei coꝛꝑis exhalatio fumus. dico eni t offa ⁊ pilos ⁊ oẽ qðtale in eodẽ: nóeni lacet nomen cõe:ſʒ Pm analogíam trs in codéoia ſunt:ſicut ⁊ Empedocles aít:D pilí ⁊ folía z auiuʒ plume ſpiſſe z fquame fiüt fup ſolida mẽbꝛa:q̃ àt pigi.is exhalatio lignis:q̃ ãt vnctuoſi kinſa pp q9 oleũ nó pa^ tit epſeñʒ:neqʒ ĩgroſſat qꝛ exhalabile cft ſʒ nõ vapoꝛabile:aq̃ t nõẽ crbalabil ſʒ vapo rabil. Ainũ ãt qð qdéoulce exbalat: pigue enĩ etenĩ eadẽ facoleo:t15.n.a frigoĩ coagu⸗ lat: vꝛiturq;. eſt ãt vinũ noĩe. oꝑe aũt nó cft nõn. vinoſus bumoꝛrpꝑ qð fi icbzíat. £2:^ cũqʒ ãt vinũ ꝑuãhʒ erbalatócs:ppqo emit/ tit fãmã. ſtibilia ãt vidẽt eẽ q̃cũq; in cine rẽ diſſoluunt coꝛpoꝝx:patiũtãt hoĩa q̃cũqʒ coagulata ſunt:aut a calo:aut ab ambobus frido« calo.hec.n.vidẽt᷑ obtẽta ab igne.mi nime aũt lapidũ ſigillũ vocat? carbũculus. Aſtibiliũ bec gdé ĩflãmabilia ſt:hec ait iflámabilia:boy át dà carbóabilía. £9 ulF afit iflamabilía q̃cũqʒ nó b6ida entia crbala bilia funt Et pix ãt aut oleum:aut t giecíialije ds pfe ffiriftámabilía :meP ^" Qcfiqs fumũ emitiũt.Carbõabiliat acus⸗ taliũ terre plus hñt ds fum. Adbuc 9t ads líquabilía entia non namabiiia ſunt T
Y. iber
ce t ĩflãmabilianõ libilía velnt lignũ: h̊ ãt , 8tibo velottbue.47ó dt qꝛ lígna qdé ptotü bütbüidü ptotG otinnü cft vt purat:ceót fec?vnáquágs qdé pré nó otim ãt:⁊ mín? q vt flama faciat. Thus at bac gdé ſic:hac at íllo mobz. Inflãmabilia ãt (üt erbalabi liũ q̃cũq; nóliqbilía funt:pp magis ecterre. Siccũ cni hʒ cóc igni: b iari cals fi fíat ſiccũ colis pp Dflama fp(ieaut fumus ardée c. ignoꝝ qdé ígtt epbalatío fum?.cerc atit ⁊ thun ⁊ taliũ ⁊ picío:« q̃cũq; hñt pícé:aur ta lia lignis.O leí at q̃cũq; oleaginica kín(a: €t qcũqʒ mĩme ardẽt ſolaqꝛpaucũ ſiccibñt: traſitio ãt p B cá altero ãt citifune. Deni cft. Q9 piguc ficci vnctuoſũ.Exbalãtia qo igit hũidoꝝ hũidi mag vt olc( et pix:ardẽtia at ſicci.Bis dt paffióib?ct bía oftjeomíomcra coꝛpoꝝ:ſiẽ oci eft orntabínuícé Pm tactũ et adbuc ſapoꝛibꝰ z odozib? z coloꝛibꝰ.Di co ãt omiomera velut q metallãt᷑ es auꝝ ar gẽtũ ſtannũ ferrũ lapidẽ ⁊ aliatalia⁊ q̃cũqʒ erbie fiár ſegregata ⁊ q̃ in aialib? z piantis velut carnes offa neruus pellis vifcera pili erínce vene:ex qbꝰiã ↄſtãt anomiomera:pu ta facies man? pce ⁊ alia talia:⁊ in plãtis li^ gnũcoꝛtex foliũ radix ⁊ q̃cũqʒ talia. Qm̃ ãt b ꝗdẽ abalía caexiſtũt:ex qb? 3r h:mã qdeʒ ſiccũ c hũidũ:q̃re aq̃ ⁊ tra:h.n.euidẽtiſſimã bñt potẽtiã vtrũq; vtriuſqʒ. Faciẽtia ãt ca lidá c frigidũ. h̊ n.ↄſtare facit: ⁊ coagulãt ex illis. Accipiamꝰ omiomeroꝝqlia tre ſpe cies:⁊ q̃lia aq̃ et q̃lia cões.Sũt ttaqs co:po^ rü ↄditoꝝ h̊ ꝗdẽ hũida.hãt mollia, árom ta.oꝝ àt q̃cũq; dura aut mollia coagula/ tione dem̃ eft pꝛiꝰ.Hũidoꝝ igit q̃cunq; cua poꝛãt aq̃ q̃cũqʒ ãt nõ aut terre aut cõia terre et aq̃ velut lac autterre et aeris velut lígná: gut aq et aeris velut oleũ et q̃cũq; qdé a ca lido coagulãt᷑cõia. Dubitabit (raqsalíqe oe vio hũidoꝝ:h. n. et euapoꝛabit vriqs igrof fat ſic nouũ. Cã ãt qꝛ neqy in vna pecie o2 vini: qꝛaltð alit· nouũ eni magie terre ds antiqui ꝑpqð ⁊ iaroffat mariecaloz coa gulat min? frigido Hẽt eni ⁊ catimmultü ⁊ terre fi qð (n arcbadía ficeríccat a fumo in vtribus vteductũ coagulctur. Si aũtoẽ fecẽ habet ſic vᷣtus que eſt aut terre:aut aq̃t aut hutus habet multitudinem. (t aliq̃ coburunt᷑ igne ⁊ inãmanẽ vt lignũ €3na offa « lana⁊ ſila coꝛpoꝝ quoꝝeuapo atises nãles nõ ſũt Zꝛie igni ⁊ cremant: qꝛ gnis aamilcet cóillio:6 illa q funt báída «
reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
9-7 nartue
S 442
hñt multoe exceſſus in humoꝛe t cõdẽſant prcoin fine nó cõburunt᷑ nec inflãmant fic gelu (alz auy« carbácul?z (ilia.f£t aliqñ 2uertunt corpoꝛa humida ín vapozé p ignẽ q? vapoꝛeſt res q̃ epit er hũoꝛe coꝛpis p ca^ loxé exterioꝛẽ ad aereʒ:⁊ alíg ree terminant deſtruunt ⁊ »uertunt ficca terreftría qfi humoꝛ ci? fit vapoz; aliq rce auertunt in vaporẽ « fumũ intotũꝑignẽ fic oleũ ⁊ fibf ſile.Quia euapoꝛare eft acríoíinclpfi in co pozca quoexit oc ꝓrundoeiꝰĩ quo ſubmer gebat ꝑadmixtionẽ cũ vtute (lr coꝛpoꝛis. Et dem eſt ꝙcoꝛpꝰ cõbuſtibileeſt qð eſt po tee ↄuerti in cinerẽ:⁊ coꝛꝑa q̃ infpiffanturz coagulant᷑ ꝑcaloꝛeʒ z frigꝰila coͤburunt ⁊ — pcalozécóburunf vt offa c filia. $55 corpacóbuttibiliaq coagulãt᷑ p frí gue fünt ficlapiecóbnftibilie qui coburitz calcfit ⁊ pzi? fuit lapis odé(ar? p frig? fic fa. ciũt oce lapidee excepto lapide q vocat car". bücultisq nó cóburi£. f.q? ignieico no ope ra£. £t oẽ co»p?ficcü in quo vicit terrettri^ tas ĩflãmat igne ⁊ ouertt£ín cineré :z funt qdãcoꝛꝑa q liq̃ſcũt p igné « nó ĩflãmãt᷑ nec Quertunt in cinerẽ ſic es fuü fic: ⁊ funt q̃⸗
3ginflámant z ouertunt ín cineres: vt li^ gnü ⁊ ſuũ file: c füntqda q inflamat pígué € lídfcunt:vt galbanü « tbue filia: z cá ít iflamatióe ligni ⁊ cóbuftióc eius « ín ipoté tla cría ad bett q: víncée in ligno eft hũiduz inoib? ꝑtibꝰ ſuis mixtiõe pfüda ín ↄtinuita/ té: io ignis ĩflãmat in oib? ꝑtibꝰſuis.Sed In erc humoꝛ vincit in ꝗbuſdã ptib? (nis nó atinuein oib? prib? fnis;nccbf mig : 4 ió tio pótinflatarí intotoſʒ thus vi file cri in ꝑte qꝛ liquat᷑ ligno:q: iffámat. f£t poft; noe notifícauim? pᷣdicta narratiõe cóplcta? tücoicamue ꝙ deterra exeũt coꝛpoꝛa q vov cãt omiomera aurũ ⁊ argẽtũ cupꝛũ plum bum ⁊ lapides minerales.Sed ⁊ aialía fitr hñt ca q̃ dñr omiomera:⁊ oitTumiliai ꝑtibꝰ ⁊ omiomera mẽbꝛa ſũt vt neruus ⁊ vena ⁊ ſilia ⁊ diſſimilia: ⁊ nõ bomogenea vt peec man? ⁊ capnt « filia méb2a cópofita er fili bue: in arboꝛibꝰſunt ptesfilce:filr ficut lígni ⁊ foliũ⁊ coꝛtex fract?z radir:4 ifta cóponunt er má hũida 7 ſicca aq̃ terre;f $ caloz et fríg? (üt operãtia:et cá iſtis c(t fuba ſua et eẽntia:et oicam? à (unt ſpẽs create de terra:et Q cópofite funt oe terra eralije ami libus. Et dicamꝰ ꝙ aliq̃ coꝛpoꝛa funt creata bũida:et alid durã:et aliq Ieuía:et i pairi⸗
musq̃ ſunt hũida:⁊ q̃ funt lenía t d oura. Et coꝛpoꝛa que diſſoluunt᷑ ⁊ aſcẽdũt in va poꝛẽ ſunt cõpoſita er aq̃.i.in cie vicit aq:⁊ q funt ꝑſeueratia ⁊ ↄuertunt᷑ taliter ſunt cõpo fita ct ex tra:⁊ cõpoſitũ extra ⁊ aq vr lac: t cõpoſitũ cx terra ⁊ acre fic ligati. €55 coꝛꝑa quc oíffoluunt Pm partẽ in vapoꝛrẽ « fm p^ té ꝑſeuerãt funt triacõpoſita exterra ⁊ aq ⁊ lac ⁊ ſuũ ſile:⁊ coꝛpꝰcõpoſitũ cr terra ⁊ ac rc vt lignũ ⁊ cãna:⁊ coꝛpoꝛacõpoſita ep aq ⁊ acreíunt fic oleũ.Et iã pót qe q̃rere oc ví no:qꝛ videm? muſtũ ifpitfari ingroffarí. Et dicamꝰ g íllud qð vicit ít mufto eft ter rcítrítae c calo: « inſpiſſatur per caloꝛeʒ:⁊ ingroſſatur cum ficcitate partium.
(L 116 dixit nifi vinũ qð cft ín loco vcaríe:ná illõ oe" fíccat in vafis fuis p fumũ:⁊ qii oeberet bibi c£bit p icifioné:t dixit Auẽpace ꝙ oe mufto fignü vt vin / cat in eo terreftritas eft ꝙ accídit ( vino im locovca/ ríe: oẽ vinü ín d eft nigredo vna a t turbiditas vin cít i co terreſtritas ⁊ aq̃itas ⁊ fozte vicét alterü coy: 1 € oic aditaté viceté ſolã fic i vioveteri:aut folá ter reftritaté:fíc vinũ qo pdciii € qð ĩuẽit᷑ ĩ loco vcarie.
¶ Quecũq; aũt a frigido ingroffanturterre. Quecũqʒ aüt ab ambobus cómunía pluríü velutoleum z mel t oulce vinnm.
(L £toceree coꝛpalesq̃ ↄgelant᷑ p frígue.f. cõſimiliũ partiũ vincit ín cía terreſtritas.
«9 (L Et funt vna fpés terre:x vnus modus modoz eius
eft ficut os res que códenfant p caloꝛẽ que bit ex/ ceſſum i ficcitate ⁊ duritie funt ſimilr oe ſuba terre 1 modoum cius:fícut tefta:z gipſum:⁊ fal.
¶ Cöõſtitutoꝝ aũt q̃cũq; coagulata ſũt a frígi do ad; vult glatíce nip grãdo pꝛuina.Que/ cũq; aita caloterre:velutlater cafeue nitrũ ſales.Quecũq; dt ab ambob?:ralía afit (ant q̃cunqʒ ifrigidatióc.D adc fnnt jc(íqs ambo rũ pꝛiuatiõe ⁊ cali ⁊ hũidi fil'egredictíe cus calido.Sales ꝗdẽ.n.humidi foli? pꝛiuatiõe coagulant᷑:⁊ q̃cunq; ſinceraterra terre: gla ties ãt calidi ſoliꝰ:h at ambox:ꝑpqð ⁊ am bob? béant ambo. Quoꝛũcũq; gdc igit᷑ totü exſudauit velut later:aut electrá eteni vt electz Qcáqs ofir lachꝛyme ifrigidatione für: velut myrrha:ꝛthꝰ: gũmi:⁊ electz afit vr huius genería z coagulatur:zíntercepta crt in ipſo animalia videntur. ¶ Et oẽsres q̃ ↄgelant᷑ per frigus aq q̃ ĩueni unt in illis ſunt de modis aq̃ ⁊ ſuaꝝ ſpecieꝝ ſiẽ gelu ⁊ grãdo ⁊ nix: c aliq̃ↄdẽſant᷑ cũ ca lore ⁊ frígoae: ⁊ ſunt res cõpoſite ſil ex aq̃ ⁊ terra:ſiẽ dleum ⁊ mel: ⁊ vinũ dulce. Et oce res q̃ ſunt de ſuba gũmoſa ſunt de reb? ↄge latis p frigus:ſiẽ thus:gũmi arabicũ: ⁊ ka/
kabꝛe:⁊ ſilia ⁊ teſta ifpiffant ꝑcaloꝛẽ t ↄge
lant᷑ p frigꝰ:⁊ kakabꝛe ẽ ĩuẽtũ ſuꝑaial notũ.
¶ Et b qꝛ appioxiat fc iſtð aial arboꝛi kakabꝛe:⁊ ad/
heſit ei:⁊ D qð fac ĩſpiſſari kakabꝛe eft caloꝛ q exiuit oc flumine:⁊ kakabꝛe eft in arboribus riparũ etus.
¶ Zi fumo ãt calʒ exiẽs velut cocti mellíe cá
in aquã dimiſeris euapoꝛat humidũ: boia terre: hᷣ̊ ꝗdẽ illiq̃bilia ⁊ ĩmollificabilia:ve lut electꝝ:⁊ vt lapides ꝗdaʒ:velut poꝛiq in ſpelũcis:etenĩ bí fitr fiũt his:⁊ non velut ab igne: ß vta frigido exeũte calido cocgredt tur humidũ ab ipſo exeũte calido:in alijs ãt ab extriſeco igne.Quecũq; ãt nó tota terra füt gdé magie: mollífícabilía at velut ferrá 4 coꝛnua.Thꝰãt ⁊ talia fiTr lignis vapoꝛãt.
¶ £t qfi ꝓijcit ĩ aquã illãaſcẽdit ð eo fumꝰ. ¶ Et D dixit Ax.⁊ Auẽpace qii cadit kakabꝛe i aquã
fumat:⁊ oé qð € bà eft oe modis terre magis ⁊ lapis cógelat^ p fríg? nó p calozé diſſoluit᷑ ⁊ non frangit»
(L £n igit liqbilia ponẽdũ:⁊ q̃cũq; liqfiũt
ab igne b fant aquoſioꝛa. Quedaʒ ãt ⁊ cóía vclutcera :q̃cũq; afit ab aq bec terre:q̃cũq afit neqʒ ab altero:h̊ aut terre:aut amboꝛũ. Si igit᷑ oia ꝗdẽ aut humida aut coagulata: bozátin dictis paſſiõibꝰ ⁊ nõeſt ĩtermediũ oce vtiqʒ erũt dicte qb? diſcernemꝰvtrũ ter re:aut aq̃:aut pliuʒ cóc: vtrũ ab igne ↄſtat gut frigido:aut ambob?, Zluy ítaqs ꝗdeʒ ⁊ argétá 7 ee « ſtannũ « plumb( ⁊ vitrũ:⁊ lapídce multtinoiaríad.oià enís b liqfiunt calido. Zldbuc vinaq̃dã ⁊ vꝛina 7 acctus ⁊ lixiuiũ ⁊ ſex liquozaq.oia eñniʒ coagnlant frido. Ferꝝ ãt ⁊ comu ⁊ vnguis ⁊ oe ⁊ ner uus ⁊ lignũ ⁊ pili ⁊ folia ⁊ coꝛtex terre ma/ gis. Zidbuc electꝝ myrrhathus ⁊ oia dicta lachryme ⁊ poꝛꝰ 7 fruct? velut legumia:⁊ ⁊ frumẽtũ d talía:bec ꝗdẽ valde:h̊ át min? box attínét terre. Hec.n.mollificabilia bát erbalabilía ⁊ ĩfrigidatiõe facta adbuc nitrũ falcelapídti gña q̃cũqʒ neqs infrígidatíone neqʒ coagulabilia. €&anguíe atit « genítura cóía terre ⁊ aque 4 aeris.Sanguis qdé ho bée víae magíeterre ꝑꝑqð frigoꝛe coagt lant ⁊ humido liq̃ſcit:nõ hñs át vias ad: pP qð ⁊ nõcoagulat᷑:genitura ãt coagulat᷑ ifrí gidatiõe exeũte humidocuʒ calído. £2 valía aũtcalida aut frigida coagulatoꝝ aut frig doꝝ bumídoyer dictis ops — dr q5 qdẽ igit aq̃ vt ad mult( frigida fino ali
ná béantcalídítaté velot líyíni(i vzitra vinb.
¶ Et oia quelíquefiit p ígné vicít (P eis ad.
Et aliud cõponit᷑ex ouob?clutíe mãliter ſi⸗ cut cera ⁊ fuf file etin aliabꝰvincit ique
vt uu
Xibero —— Uu
aq. Jt fignü bui? victoꝛie eft qp oiffoluütor Pcalozc:6 vinũ ⁊ vꝛina ⁊ (ez (ant de nã aq. ⁊ fignübui?c(t:g ifpiffantp frígue:6 fer t comu t offa vngule « canne « ligna z pili ⁊ coꝛtices arboz « folía ín eis vicit ter: (3.555 kakaboe ⁊ myrra ⁊ tbue ⁊ oia gut mi c fructꝰ ⁊ grana vicitín qbufdà eoꝝ ter fà t aliqñ ĩdurant᷑ aliq̃ (fta pfríg?. Scd (an &uía 7 fperma funtambo cópofita cr terrg t atre « aq. £t (anguíe rübicüdueitenfue ⁊ ſpiſſus vincit inco terreſtritas. zt ſignuz huius eſt:quia nonareſcit per frigus ⁊ diſ⸗ ſoluit per humoꝛeʒ: « coagulaf pfrígue:c fperma eríccat per fríque:fs f. anguíe clarus quínon ett multas rubicundus víticene ín ipſoeſt aq. Et ſignũ huius eſt:qꝛ areſcit per frígue:6 (pma deſiccat per frigus:qm̃ rece dítabc»calo: pp humoꝛẽ quí cft ín ipfo. 5z (Et p pdicrascás Pót qs ſcire elntũ paſiuũ qé vi CC9.55 reo (n qb? vincit calo: t in abꝰ vínct frigus fcitü eft p reed faciüt cas ifpiffari z idurari. Et fat ꝑ nãz nã vicés.ná res opo' ex ad ft fride nifi euene nt eis calóerne?c£ nàásíui:fic cala q ẽ i viia a i vio. ¶ Quecũqʒ árterre vt ad multácalida pp ca lidi operatione vt calc 7 cíníe. €) ps aüt accí ꝑereſᷣm mãm q̃dã fríciditfima eẽ:qm̃ eniʒ ſiccũ ⁊bumidũ mã:hn.paſſiua:hoꝝ ãt coz poꝛa maxieterra ⁊ aq ſunt:henĩ frigiditate determinata ſunt:palã ꝙ oia coꝛpa q̊cun; vriuſq; fimplt etri fríaída tag ſunt:ſ nó béant alíenácaliditaté: velut feruene aq̃ aut qp ꝑ cinerẽcolata.Etenĩ b bs eas q̃ex cinere calíditaré. In oibꝰeni ignitis c(t calitae ant amplio aut minoꝛ:ꝑꝑqð ⁊ i putrefacũ aia lía ĩnaſcunt. Saeftcat catirae q coꝛrũpit p pꝛiã vniuſcuiuſq;ʒ calíditaté:acfas ai: cóía biit calídítaté. Coſtãt enĩ plima a calidítate - qoíge(fit:qdá eni putrefactiones funt velut ſyntegmata.Quare bfitia qdé 65 n3scalida t ſanguis 7 genítüra ⁊ medulla 7 lac oia talia.Coꝛrupta ãt ⁊ egrcdíétíaananon adbuc:relíng£eni m3rerra críftene aur aq pp að ambo vidẽt᷑ qbuída, scr bí qdé fríaida: bíátcalida h aiũteẽ vídétescü qdéi uà fue⸗ víntcala:ci ãt fepata fuerit coagulata. Bec Qdé igit fictotali vt oetermínará eft. In q bueqdé máadfm plirímü frigídazoppoit Cnt Bmaric ign ín qb? ãt terreaut acríe calí 102. Accidit ãt aliqñ D fieri frigidiſſima⁊ calidiſſima aliena calitate.Quecũq;.n.ma/
7. 8d ⁊ coꝛpoꝝ paffionce vlirer ofidünt p có plerioné vincété:ficauz« argẽtũ ⁊es plü bü ⁊ ſtannũ ⁊ vitrũ ⁊ filia: in í(tío vincit
Quartus 443
rie coagulata (ür ⁊ ſolidioꝛa fát b frida ma rie fi pꝛiuẽt calitate:⁊ ardót maxie fiignigt:
velut ad fumo: « lapis aq vꝛit magis.
¶ Sʒ oẽs res terreſtres calide operat᷑ caloꝛ In ct vt eſt calx:⁊ cinis.Sʒ má rez (ürca lide pcalozé ectrancá cft frigida:q? coponi£
€r aq « terra, £t idurefcürp frigꝰ corꝑpa có pofita ex aq̃ ⁊ t᷑ra:⁊ coꝛꝑa cõpoſita ex aq̃ ⁊ terra ſunt frigida ín vitate nift obuict cío ca lozegtranetie vr exiret a (na názfié ree qcale faciunt p ignẽ:aut fic aq qerir er cinẽ bét ca loxé extrãcũ:⁊ vlr caloz ertráe?oiügif 7 otí nuat cũ oicalefactozaur aj ⁊ reed cito pu^ treícüt ſũt fride fic rcoi qb?nafcütXomca:z boceft pp amiffionécalozíe nálie ꝑ caloꝛeʒ erneũ:⁊ hoceſt pp defectũ ciue.f.nilie.
¶ Et q: dixit Ariſt cãm putrefactíois qp eft ex victo rta frigoꝛis:appet Alexadto q» nó pót inuenire facẽ animal: boc elt q? putrefacrío Pm Airifto.eft cü. vi
ctotta caloꝛis extranei:aut pp remiffíoné calozis nà
lis up qué víncít caloz extraneus:⁊ omnes res que congelant aut índarantur maleum fant frigidc. ¶ Qm̃oͤt oe ble determĩatũ eſt 6 vnũqðqʒ dicamus gd caro aut oe aut aliox omiome roy. béimue.r.cr qb? d omiomerani ↄſtiiu It gña ipf. Oy:cui?gilie vntiqóqs ꝑgñationẽ. Ex elntis qdẽ cni omiomera:ex bie autẽ yx Iri ota opera nàc. Syüt ãt oia vtade crm ex dcis:vt ãtſᷣm ſubaʒ róne, Semꝑãt mag pal ín pofterio:zb? z toralr qctíqs velnt o2 gapa:⁊ gratía bui?:tmagío.n. pala ꝙ qo tu? bó cquoce. Sic igit 2 man?moatui eg. uoce:quẽadmodũ ⁊ fi fitule lapidec dicãt. velut.n.et hᷣoꝛgana q̃dã vidẽt cé minꝰ aut i carne ⁊ oſſetalia mãifeſta.adpuc át i igne ⁊ ad minꝰ n.cuiꝰ gra:mĩme hᷣpalã vbi plu timũ mác:fic.n.etfi extrẽa accipiat m3 qdé nibilaliðpᷣteripſaʒ. 5063 árnibilaliud qᷓ; rõ:iĩtermedia atit ppotionalr;co q'.ppe tit vnũqðqʒ;:qm̃ z boy q3cáqs eft ara huiꝰ:⁊ nó oib? modie hñs ad aut igníe fic neq; ca». rori€q5 vifcera: bíe dt adbuc magie facica manus:oia actermiata ſũt oꝑe.Queqãẽ eni poſſunt facere ipſoꝝ opus vere füt vnũ qðqʒ:puta oculos fi vidct: gãt nõ pót vidẽ Auoce puta moꝛtuꝰaut lapideꝰ:neq; enis ferra q̃ lignea niñ vt ímago.fic igit ⁊caro:ſʒ op? ipſiꝰminꝰpalã qᷓ ꝙ lignee:ſilr ãt ignis. Sed adbuc foꝛte min? mgaifeftá nãliter qs camíe opus.Silx ãt ⁊ à ín plátío: ínaiata. vclurce ⁊ argéríi.oia.n.porétía ad füraut. facic dant patiédi ſic caro neru?:fs rénea,
Part 104
^ "ffSctbeo207
ipſoꝛũnõcerte.Quare qñ exiſtũt z qñnon: ſionc ex oꝑatione vel effectu: quáto mín? nó facile ꝑſpicere niſi valde deperditũ fne^ — cópleta faerit taro apparet ín eamagis effe $i
rí:« figuüre ſole ſunt reliq̃ velut antiquoꝛuʒ ciũ c opationéeIntoz efle quoad fenfus: au moꝛtuoꝝ coꝛpoꝛa ſubito cinis fiunt ín fepul mẽbꝛis nó cóuctit nomẽ mñ ꝑꝑ oꝑationes eparóceíus
mõ appellã tur mebꝛa $5 vitatẽ noib
cbisgz c fructus ſolũ figura.ſᷣm ſenſumautẽ non vident ĩueterari valde ⁊ ex lacte coagu lata.Tales igit partes caliditate ⁊ frigidita te ⁊ motibus ab his cõtingit fieri coagula/ tas calido ⁊ frigido.Dico ãt quecũq; omio mera:velutcarnẽ oe pilos neruos:⁊ q̃cũq; talía. 2 muía cni differũt pꝛius dictis diffe/ rentijs tẽſione tractione cõminuitione: ot^ ritie:mollitie:⁊ alijs talibus.hec autẽ acali do ⁊ fridoa motibꝰ fiũt mixi.Cõſtituta aũt ex his que anomiomera nullo adbuc vtiqs videbunt᷑ velut caput:aut manꝰ:aut pes.h ſicut ⁊ fiendi es quidẽ aut argentũ cauſa ca liditas ⁊ frigidiſtas ⁊ motus:fiendi aut fer ram:aut phialã:aut arcã:nõ adbuc: fed bec quideʒ ars:ibi ait nã velalia aliq̃ cauſa.Si igit habemꝰ cuius gñis vnũgðq; omiome⸗ roꝝ accipiẽdũ Pm vnũqðqʒ qdeſt:puta qd ſanguis aut caro:aut ſperma:aut alioꝝ vnũ q995.ficenís ſcimus vnũqðqʒ ꝓpter qd ⁊ qdcít ſinaturã aut rónem habeamus.maxi meauté cáiambo generationis 7 coꝛruptio nis ⁊ vide pꝛincipiũ motus.Manifeſtatis aũt his ſilr omiomera ↄſiderãdũ:⁊ tãdẽ ex his ↄſtituta velut hoĩeʒ ⁊ plãtã ⁊ alia talia. ¶ €t poſtqᷓ; rememoꝛauimus que funt iſte res. eſt ſcitũ de illis oc gen? cuiuflibet mẽ/ b; ↄſiliuʒ partiũ:ſicut offa ⁊ caro: boc eft qꝛ manifeſtũ eſt in quolibet pdíctoz ꝙ ipſa für cõpoſita er elntis:⁊ qð elntoꝝ illoꝝ vin cit (ap ipm. Sʒ membꝛa oꝛganica cõpoſita ſunt ex ↄilibus partibus: z mẽbꝛa ↄſilia ⁊ o:ganíca nõrecedit ab eis hnomẽ quotifqs moꝛtuũ fuerit hõ:aut aial cni? fuerint mem bꝛa:⁊ qfi fuerit moꝛtuus hẽbit nomẽ boie ⁊ cõcomitãtiã:⁊ vocabunt mẽbꝛa ſua non noibue ꝓpꝛijs p ſilitudinẽ ín noie: vt man? « pce. £tboccft qꝛ ró pedíe bois moꝛtui non dicit plus de pede ſuo d$ oc pede dolati er lapíde: « D.f.cít per figurã fola. caufa buíus eſt:qꝛ oẽ iuctá ĩuenit pp opationem ſuã:qꝛ res que apparet de ope elntoxꝝ ín car ne eſt modícaPm g apparet ocope illox in igne ⁊ aere ⁊aqua cterra. &ed opus quod apparet in cupꝛo eſt alía ree pter opus eI toꝝ:⁊ pp bocquáto magis cõpletioꝛ eft má táto minus appet opus elntoꝝ ín ca: etiaʒ quãto magis cópletiozeft tãto bét aliã paf
manifeſtas que (Gr inillis q̃ nõ ſunt de oꝑa/ tíombuseelntoy: « tũc nõ appellant᷑ mẽbꝛa fm veritatẽ noibus ſuis:niſi quãdiu faciũt oꝑationes nãles q̃ ꝓpoꝛtionant᷑ ad ípfa ; n adelnta. c qfi deficiunt opa pp moꝛtẽ nõ re manẽt in illis niũ opa elntoꝛũ:⁊ (lla für opa que ↄueniũt lapidibus:⁊ tũc pp boc erit no mẽ dictũ oc eis p ſilitudinẽ:⁊ nõ erit dꝛia ít ter manũ moꝛtũi ⁊ manũ dolatã ex lapide: qꝛ vtraq; hẽt eãdẽ ſigurã:⁊ iddé opus.ſ.de ſcẽdere:⁊ ofiemébzor ↄſiliuʒ qbue diuer/ ſant ſunt per caliditatẽ ⁊ ſiccitatẽ:⁊ humo ré ⁊ frigus:⁊ modos receptionũ patlionus diuerſaꝝ:⁊ iſta etiã oiucrfant pp bae dꝛias: ⁊ mã in eis eft vna:ſed mẽbꝛa oꝛganica fue dĩie ſunt ᷣm oꝑationes:⁊ pp boc hñt noia diuerſa a noĩbus mẽbꝛoꝝ ↄliũ.Et các ge"
nerationis partiũ ↄſil ũ quefuntpartesaíd^ -—
lii: cõſimiliũ q̃ ereunt deterra füntín gñe vno ⁊ hoc eſt caloꝛ frígua ⁊ ſiccũ ⁊ humi dus ⁊ ud operáe. fce aũt artificiales facte ex iſtis ⁊ opcrateartificíalr cae earũ mãles (unt vna:ſed operans diuerſat᷑:⁊ hoc eft qꝛ ín illis ſupꝛadictis eft n operans:⁊ ín iſtis artificialibus eſt ars. Poſtq; cõpleuimus notificare genus cuiuſiibet nedi partiũ cõ/ ſimiliũ ⁊ fecimus ſcire qs fuerit ille modus ficut eft ſanguis ⁊ caro ⁊ ſua ſilia:⁊ alía hu iuſmodi:⁊ ꝑpꝑquid eſt ille modus ⁊ qũo Cz narrabimꝰ ſi deus voluerit in quolibet iſto/ rũ modoꝛũ quo modo giiat : « quo mó eft viuum: vnde eft pꝛincipiũmotus in quolí bet iſtoꝝ:⁊ quouíqs cft fíníe ciue: poft q̃ remuerce gñatas cr íftíe ficut bóz vegeta⸗ bile ⁊ filiacoy oc rebus alijs gcneratío.
¶ 3deft perfcrutabünur ín tribus Líbzts ifta vltimo oicta.fcilícet in libꝛo oc mincris ⁊ in líbzo oe vegeta bilibus: in libꝛo oe animalibus;t boc quod adbuc ci remanfit oe quolibet cófil'itim partiü:eft vt dicat qualítatem generatíonís fue in «o q eft cí ꝓpꝛius ·
(LG ámipbilofopbi Ariſtotelis Stragyti
te perípateticoz pzíncípto: cum Auerrois co:dubenfie expoſitionibus Metheoꝛon
opue:cánota raauctone in quartá 7 Vli
mom pzedíctí volumínie feliciter explicit.
C Venetijs ſumptibus heredum quondam domini Octauiani Scoti Mo/ doetienſis ⁊ ſocio/ ríj.:5. Julij.
abcdefgbiklmnopqrítu Fyst2» g aa bb c dd ec ff gg bb íi kk ll mm nn oo pp qq rr (f tt ua gx yy 55 «8 ?? pp aaa bbb ccc
Duemus oo. Quinterni yy bbb ccc. Éeteri Quaterni,
ae e o la
— LET Wan
" — f ,'
* [s 8 — 5 S8 $ T] P iE [^] zi o E E o "- E um 5 * 3 [7] 8 - El o o 2- -8 * [5] o 2 3 8 8 [7 9 Lu I [o7 o E
aX, - *
P 9*4 oec
i 4 m "^
40 t. gt
N ^
oo JE S a on Dus 7- À. (4
f^ e
; 4 4 £2 — ^; MRNA * — & -
CCP 0-4 »
» [3
3 . 34 t
J eda dm,
Qul — Q^" , pp
t 1 3 !-"
— — — *
[- 8 8 — 5 8 2 P iE o E 5 B E I" "- I: um 5 A Z T - 2 o o 2- -& * [7] o 2 E. 8 8 I o v [ ie? 8 E
C *— NS. Iro) "f
Supplementum I: Colliget, Avicenna's Cantica with Averroes' commentaries, De theriaca
Contents — 75 sections
- Part 1 — This is a digital copy of a book that was preserved for generations…
- Part 2 — piii eni pur vnum. ees que quo continc- 'tota cientia Medicinalisi…
- Part 3 — fioneciuídem. Primadiuiditurab codem: & iunguntur abzod£ rami parui…
- Part 4 — Charta vnacü ambabus extremitae
- Part 5 — ii fecondü quam eftGnguis. Idco TES, quz. r plus qex vna fe,non…
- Part 6 — fic 19. z(timariuz quz apprehenditefi &jl rema ? : c do. ^ tik…
- Part 7 — foopermma queeftinteriplam & re. Beslimiliscorud, q bumiditastra…
- Part 8 — Gam retinam per venas, d füntin
- Part 9 — um füper hunc mearfí cooperimé mum vnum 2d defendédum à areb,
- Part 10 — uttà vides qp carbonarij tegüt car
- Part 11 — fm curfam nature. & quzcít tercurfum naturz ,fitex debilitate…
- Part 12 — cat,cft os flomachi.Xppea nomina.
- Part 13 — ü lura quod efl quia illeqm fitp modum nutrimentieft attractio oxis…
- Part 14 — [pica- fpirinasvitbilis-quia q lon
- Part 15 — s eph
- Part 16 — busin paucas partes, mclius rum mem fccundum
- Part 17 — caufasaffignare, Aum Gacsumas coram ciuascil-
- Part 18 — malem,qd bec bypo(tafis figei
- Part 19 — - xum, & fluxum hzmorrhoida—
- Part 20 — Er remet, |uia vtalicuius
- Part 21 — ta, $ vnus an; füs , &alter fublis..
- Part 22 — M (3j , cormofie
- Part 23 — flat per: Pra melia &ün$
- Part 24 — geerea fuper eas dominabitur igni:
- Part 25 — Perfica fünt frigida. Sc humida : Id£ tenia Tiditate. fidis ee &…
- Part 26 — luriua.& qfi com. buritur , ciniseitis magis cit, fübrilat, &…
- Part 27 — Aliblebji. Mercurialis, calida cft
- Part 28 — interpretatur ven- . Illud gummi calefacit,& fübiiliat, (ecundum q»…
- Part 29 — tyri curat : &ci6 ponit theriaca. Eeprima vi virasiftiacare mice…
- Part 30 — propinquá, non deberdae
- Part 31 — vident illis calidiores Et fic. femen apij cóiunctum cuni
- Part 32 — jue eftín medicina fori. V.g.frugi- fu
- Part 33 — fa- nz &inftrumenta nutrimenu. Et.
- Part 34 — Deregimime Senills azatls.. Cap. 9.
- Part 35 — A eum bocregimine multi potuerüt. cab D rneeiibus eis accidnialiter…
- Part 36 — timus 146 cut dicic Galemes qp vti acciditiu- D ueni malam…
- Part 37 — od fánguispuircfatus, Et Gale.hic di Nono Me
- Part 38 — i m. Sed regimen an iquum fübcilius erat, nihil dare p hebdomadam…
- Part 39 — peruenit folatio fine apofiemes & poftea de apoftemanbus lo.ucmur. Et…
- Part 40 — dinem & latitudinem , & fi à ke eflet, defy ius vt quando attrahere…
- Part 41 — inem prouocantes,
- Part 42 — oyviricherifini pd quosmoftra bac Colle Pape mé datio cummien pre fi.…
- Part 43 — udo ac paruits menfurz fant vo- D Irantinadcontinug arribu
- Part 44 — ; finceibrd f
- Part 45 — miices perinffmiingenué fatentur, fo
- Part 46 — tfta amxihum.
- Part 47 — ibus nollris vitia aduehunr, qui [un j; medicine auxilio occurrere…
- Part 48 — fictiores breuiori. Atqui calidiores,
- Part 49 — fort auBiorem reddit; qd num.
- Part 50 — wmam. — C 6.
- Part 51 — iunt (yropos vockt) Peierbarü fuccs ;bumidarumé;, pottiotes.…
- Part 52 — jo minime, vtdrximus, ^!
- Part 53 — organica nominantur.
- Part 54 — minetut ipfi cholerico:fed color ob fcurus brunus fignificat in eodem…
- Part 55 — velut fcutum,& regii T rum prfcipalium. & fimiliter eft de. i ine…
- Part 56 — ] caquacivicinantur ex terris & aquis, Omeis *angul terra mollu, H…
- Part 57 — us fordices ex füperflui- Per corp drgcili lea.
- Part 58 — dira esccmdoge Ce
- Part 59 — H quit, q videbis m cfelidatione vul neris alicuius mébri,cüi…
- Part 60 — facit mentionem poft,
- Part 61 — 258 thoticorum . & plurimuni cum e-D itur fanicsim vrinayaccidit hoc…
- Part 62 — Ge:quarum vna eft igoorum pro
- Part 63 — era vefice.Ét ipenbosquide pin
- Part 64 — |uoniam jn hac i| Esker rii wi osi cd quenter diffoluuntur patientis…
- Part 65 — je ri aba eeitaris imaginabi denke en f. enema di rmn gnificat…
- Part 66 — Tntelietit (tutu in tuffi chroniea geberatur tatboe tefliculorá , fic…
- Part 67 — Curfs quidem boiosefisquosit É Sie inni eiie
- Part 68 — 4 lemachbum. " uei cerus a doge
- Part 69 — Quia vnnm contrarium eft cu- 1a alterius contrari; fuit quidem ne…
- Part 70 — 35. Omne autem, qud [ui violen-
- Part 71 — funt medicami; inofa, d mera 1 £
- Part 72 — ipd sisi id vert
- Part 73 — peer ER fadisay cim non eriuedt El "- licle ipfius
- Part 74 — Toce fonine ecoeals indi ip LI Eh opera£, & vícet hó vencnum. EE rcd…
- Part 75 — 5e Google
Part 1
This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world's books discoverable online.
It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover.
Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the publisher to a library and finally to you.
Usage guidelines Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.
We also ask that you:
-* Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individual personal, non-commercial purposes.
and we request that you use these files for
* Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
-* Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
* Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe.
About Google Book Search
Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web a[nttp: //books . google. con/]
5e, Google
ARS TOTELES
ARISTOTELIS OPERA CUM AVERROIS COMMENTARIIS
Suppl. I
VENETIIS APUD JUNCTAS 1562-1574
MINERVA G.m.b.H., Frankfurt am Main Unverlnderter Nachdrudk 1962
£86,5 Kj)4*
Suppl. l
Druck: Anton Hain K. G., Meisenheim/Gian
Decimum. Volumen..
A VERROIS
CORDVBENSIS COLLIGET LIBRI VII.
CANTICA ITEM AVICENNA& CVM EIVSDEM AVERROIS COMMENTARIIS,
M. A.Zimarz Contradi&ionum Solutiones, ogorum feries , GS additomentum verfa paginamenfilla,
VENETIIS APYD IVNCTAS. M. D. LXII
IN HOC DECIMO VOLVMINB H£C CONTINENTVR.
AvsxRxOIS coLLIGET librifeptemnuper diligen
Lib Min n Capita. Ivij.lviij.&ch b ibri Quint Colli ita.1vij.lvisj.& lviij. àlaco Manuno ob re dikcrltatem olim 2, nunc
cumantiqua trásatione in lucem fünt adita .
Colle&ancorü itemfeQionestres tribusColliget lihris, Secundo fcilicet, Sexto, & Septimo refpondentesà Ioanne Bruyerino Campegio elegantifsime latinitatedonatz,poftantiquam translationem ob ftudio forum commodam fun
t Commentaria in A v 1C & N N As Canticadiligentif fimeemendata, vnà cum eiufdem Auicennz textu in partes, tra&tatus, accapitadiflin&o, atque caftigationibus Andrez Bellunenfis exornato. Summarum & Capitum index in voluminis initio habetur,p uam 1ndex Canticorum, qui ante librum illum pi AvEzRoIs Tractatus de Theriaca nunquàm antca apud latinosvifus. M.ANT. Zim. Cont. Sol.
INDEX SYVMMARVM ET CAPITVM,| QV.£ IN LIBARIS COLLIGET CONTINENTVA
"Ci. nH circ lib, Vsmelibri. De Anate-
Delacert.Cap.15.. 9C De forma Capiti. C. 16,9.G. Ocwerk.c.17.9.L
ie 1:nG leforma bepatis.e.27. 1. K. De] C.26.13.A Deforma Pelis. C.29.13.8. Deforma, OG" amtomia Besum.Cap. 3o. n2 De forma esca.c. 3 1.12.
Defena erm C. s.15.D vim C IS
. Desesitete
bicis C6. 16A
iid if.E T :
i fears. Cap.1 5. 2 5.B. Rerósiniek s A e Asdiw.Cap.16. 26.A. Des Jn De imeomentis membrorió zo. lmterj motw.C.18.16.G Deisnanenis Ankeltot ,
iri eris Len
"auone febris cbelera. Lr u- 3C De Aegritudinibus chelerici
Ces. — g$K De Aegritudinibus. dis pigin Deco hegritudimum fri -
Deco etrindi ipfi De
Yr materialik, C. 9374 G Deis
ecan(is Ai men pie ox 13. 38K De Continnitate,et Soletione. ontinuitatit , cy» fait eanfit. aliqualiter. Cà-14. 39.À De Aegritudisum membrors
17. Eod
Sume DeSitnis S
2, rium cr Aerinh-
x Lut SL
Senitatis.ey- Aegri-
ec Faraciitbes «C. i. $9H
Vefica.Ca.38. 45.G xiénio, Cor fatu.
Dracidentat fopereetinti Msg 314 re
bu meris generationi, b- — De fognis complexioni, C ft
- emtTefhculu, Virga, Val — mtis Hepatis.C.a. 62.L.
tus 45.1. Defpws complexione» fa
De Expalía, mew- — mitaris Pulmenit. C. j.61.1 heremCe.]o. — 461 Defgms
Deaccidénib! mitatit Stmachi-C.6,63.A.
virtati e. 31.47. 1 Defignis cóplexionis e» fami
Deci ; fapermementi setis efliconleritc.7. 63. D
tab. Cap, 34. $t.G — mij 64.C
Desenfe; dearcidem De,
tie Ventiber. — ts Cape. 643 3. $1-k. De fornis dominó Melancho -
Dej ac- ^ lice Caps. 6G
y tempora. Cap. 34. 64-M reme qu des, .C.15. 66.D.
Te Palfe, C7 Vrinaim K.Cap 16. jn De Palfss c7 de generibus, co^ iebueeisa. Ca. 17. 66.M Decanfas Pulsaic. 18. 68.F ibus Pulfaum
D. p» veriutrinfeces.C.19. Eo Yecosfis 5b ab extrinféco.c. re L De Vrinis gendum. Co
per. D vias
olore.Cap. 11.70 I riner »rine ri gei ex fubfumtia eius. Capit.i3. . 7c
«37.7 $.B.
Dori 7$4E De
Foiriscee did mp
TL Die fsjozatu re" entm rm Cir. Te fregeficisibw sa
vC) 549
se. Cap.60. $6.3 Summa ac Capita Quinti Libri.
De quidtate cibi, ey medici me, Cap.1. NS A
Tghali, quas opantar rejet pr De medicinis Matwratims.Ca.
Aff Cap9. 89.M De medicis dip Cap.10. Dobis Merida wenarum.Cap. t1. — 90.F. De medicinis Sume r4 pit.1a.
De sebciis Mitigainisde- — 3eclern.Cap.o9. — 99.5 lerww. — Cep.13.90.H. etc [d d sem. Cap 14. 91.A — cori pront fum portesterra. pirver eni- posta imaliós: eo^ ^j $1.5 Locm, Temps , Repio, Demedicinis »Ca- ev Operatio.Ca. 30. 99.F peti6. 91.5 De Senibus Ciborum. Demedicinir efa e medicines iemiben carwem cadere.Ca. iter eckdum quid cer. peti. 91.C tifcatw fuit Galemu: praci b . freue d Grenier qui- E odis 9v.D panieconficitur. Ca. 3 1. medicinis Confortitibw. — 100. K. Cap.19. 91.G DeCeml".Cap. 31. 10.G De oprationibos Tertiam. DePifobus.Cap. 33. 102. virtstww.Cap.io. 91.K DelatheCap.j4. 101. Demedici Opntib'a forme DeCafo.Cap.35.. 101.8 dfrecifeccer dedifferitiaiter DeOsiCap.36..— 101.C £as, Cr illas que DeTraclil? Cap. 37. 101.E. p prim, fecidam, c terti De Aqui.Cap.38.. 101.F. OrwiCeit. — 91R DeGrawe,que fantcibime- DeVeowmsCap.ii, 93.E — dximdeCap.39. 101.1 Demedicins Bezabar. C.-— De Prutlibus arborum . Cepsi 93H — put4o. 103.5 De Herbie Oleribus . Copu-41. 103.H Devarietatemrtut:
ri Sunpliou.C.41. 104.8. De medicimis, qua ex Mimerhfew.Cep.43. 116.5 Latle, ey" nariu eine opera. ibw fecundi dimer ta ei* paneCapa4. — UTE
Deeperaticnd d put-4- 17K De wristibwe Busty. Caput.46. 117.K Deeoperatiombu: i.Ca P947. 17L 48. 117.M dbedoreCapiS. 9L Dedi Co. v. 118.C
Deeoguitiome diemarii per rationt fumptá | De proprietatibus Stercorum,
eme DeVrim.Cap.50.. 118.C
Cost. ne-D Decam Tyr.C.52.118.E. Depinguedis.Ca. 5 3. 118.8. DeMedelis.Cap. 4. 113.
i ingrediétis. Ca. 58.127.A. De coppitione Maediinsrsm
Summa, ac Capita Sexti Libri,
experi 131.8
prosenittil? Ca, 137. E
In Libros Colliget.
^ ov n Deco fübris ENDE Caps. 16o.L 9. 1j f. 14&.E Deoa: ej i DE miei irt reibeierjeue
tibos iiid . lunc De gdews.Cap.io. 138.H MDC Erekcemird
[I 138 k — edentiem.Ca 8. 1501 Deewofeipdicais ev boml Derefionptisu Exeemaetorió Decwafübrism patriderum — diris femasie 17.1611
e extemmatione, — C» primo decis io generali, De xt 12. 140. C sd 1jil cv i prin reginsime corporis diftem- Decibarione, er fricatione et — cipaliumcum materia. perati im, membris, — balneatione febrici . i:& 161,
Er CM 1414 Capri. B 155A De enornatione émotions prefruatio Decwra Cao C. 11.15 9H.— membrorum principalium . mecorporum à labore Viera. DecumifebriPhlegmatice, — Cap. 30, ire
Deremetione, C7 prefernatio Deos ics Queta m rdiet
De prefernatione corporum HAEC e Decree finis rc gewpore Aeris prater natu- — ratione, — Ca.16.158.E.— noitatio venarum, cr arte-
ram.Cap.17. 141.B De feemCep.35. 169. et M pio reple effe, i, quiamE Defjucopeaccidemecanfado — bris prouenit mtrinfecis timi Libri, le.Ca»iS. — 159.H — Capa. 169.L De fncope prourmiente ex fo Decura, contimmita Summa libri, De egritud Esecsatione. Cap. — ti im Nermecyr Lecertis. S mam Carat, ftol- 19. 160D Ce; 17k
ernraliscl, — idem. $$ 10. 160P cidiwm: rimis e yncope promeniente ex fy
bet Enacnatio , e» Curatio Em 1606 memere.Cap.37. — 171.I
d. 144.1 wie, Dronecrundmii Cree-
De esecuatione. per Pblebo tione. Cap. 38. 121.
fewiem.Cap.;. 147.A rwm.I wen Ho Deea egritudmumin pofi
Deesacnatiomper Pharma-. De cwre. i pires fitiowe:eor operis. Peror«tio. ciam. Cap. 4. 147G — ficeftsmachi] C219. 171
Index in Sec.Collectaneorum.
INDEX CAPITVM, qucin tribus ColleQacorum Sectionibus continentur,
ita Prime fectionis, ni defanitate,
198.G $^ De fomno atq. 5.1995. De ríe ile uis temprra-. tésatura.Ca.6.. 199.C. De vfu ventreorit.c. 7.1000 pierced A
De aeris sm^ouiserfum precan
tont. Cap 16. peri
M Capita Terág ft&ioni
de rónecurand.morb.
UE 21i zwH p^r denne Quia sigilia,trifiitia , atque.
Meca Cars. "7
CORDVBENSIS LIBER DE MEDICINA, QYI DICITVR COLLIGET. "Totiusoperis Proormium,ea declaransquz in ipfo continéntur. Que ft libri mentis ec doFirineorde. — Cap.
Vando ventila ta foit fap me voluntas no-
Part 2
piii eni pur vnum. ees que quo continc- 'tota cientia Medicinalisi Ara-
iospes firmaret indicate ias aliq
tentioncsPriorfi, qaz earum effent retiocndz,k quz. ;tünc dechinaui iseemensd aum. ecptfi Ac an, itaui easad fuü fer-
C aitiom, midom Scompilani iftá librá vni ueralem,& vocaui nomea fuá Col
ipeo qpinczpilco ordinem do-
à rebas vniucrfalibus, &ab
Perrdiaf » deucni& ad
qni immi compofitionü , fm q cft ra Primo Ph
T pemio MEUSE
ircabillisad membra adpercsfcuin vao ao ro jqué «omponam,fi placebit Deo.ideo vo
eii Colliget. Adhucelegif perm librialrum primo
Ectinq aliquis non poterit (lare
i^ fupfnem huiuslibri,necintellige-
remaiorem partem seil Maismenge »il polit lostrium. demonflraronum. Adhacnecefle. eft.q ipfe de illis, qui vfi füetinc fcirein radicil radicibus Nararalié fcicntiarum,Er i non eritde ali basiftoram,non folum. (erit priaatusà certitudioe intentionis huius libri, & ab vrilitatecius fed eueniet p eiabco num nocumentü, co eum abominabirur & defpi dich abominabirarjftum, t ? abominabetur veritatem hui*! Exdiuifi eum in fepté partes: & quá pigite, libeteius partem pofüi pro vnolibxo.Etnon. à me, q ego di pinos luasad numerum capin
sapientes prone 1DaiOr pars preteritoz& autborá . fed paer Philofophi
noo vanagloriazuefuird ic in ficierdo
G hocf maiori perte librorum füox. Etfortequod indnzit eosad facifdum boc, fuit debilitas difcrcriux. fcholarium.Sed ille,qui babebit vir tutem difcretiuam fans , cogeo(cet in vnoquoq, libro differennasrerü primas & (ccondas.&diuidet vnam. rem ab.lia, fm q videbifci magis conueniensin boralegendi. & qui volueritdiuiderecos ad paruaspartes velad capitula, faciat , & nominct ca, ficut vult.
H qjRimusliber P mia.& non multiplicabo ineo, €0Q non promitto dicere rem noam in co,quie non fitdicta p alios. suthores. quod ti promitto facere inàlijslibris : quito eis renouabo verbe,qua non (en(erunt antig Me dici .& quisnteme tranfierunt, & probabuntur à radicibus Cientia - Tum Naturalium.
Secunduslibet nominafliber Sa. nitatisIn ifto definietur faniusvera definitione. Etnarrabitcomplexionem, & complexionesomnium. membrorü confimilium & officia-
Y lium. Etnarrabitomnes . Deorum perquam i eor »&pari fuas Pifiono Brbebitomacafpés (à hitaris cuiuslibet m£bri pet omncs eau(ss quatuor, Et. itomnes virtutum ris humaai, &quid ánt,& quot nt & tum ex Tuto fm feoteotiam Arill. & Galen. breuiter. Et! ifto loco cadetmemo riadi! jonis (uper duo ta,quod eorum eft persemi i
dl quod oon ii cuinslocn ip fant ipforum.
foribam. Et narrabit devirtute pei- K. mi motorisqui eft incorpore moto voluntario,quid eft,& vbi eft fi^ eiusan in neruo,an Hacerto. Et nar rabitde motu pccloris& pulmonis, S diuifion£ que ceciditinter antho respriorcsfaper fententiam Gal & remouebitdnbia. Etnarrabit breiter naüram aeristempcerari, & de. natura rtemporum anai, & qualistéperantia eitilla, d dr f vere.
Teniusliber dicitur li bod tudint. Etibi definicfzgritodo. narratípecieszyritudinum fimplidiom,& membra confinilia, offi » clalia. Etponitin vooquoq; corum omnes rema vaiberfales, &ctiam de particufarib". Erpoftea. narratomnesfpecies zgrirudinnm c5pofitará quz fantin membris:& ponit canfasearü fen iftam eandem. viam przdict& Et narrat ojá accidé. tis qua faperocoiupt füpeor& rationesin diminuticae, aut in. bilitare:&ponitcaufasiftarum rerft prolize.&in iftoloco cadit definitio doloris,& que funt caufz cius,& quox. Et hicaddimus verba fap fen tentiam Galeniin hoc multum ncecffaria. Etnarratola accidentia fen faG & virretum: & ponitcaufasfm M. fententiam Ariftoclis.
Quartus liber Dommamur liber. Si im. Etnarraromnes. rela peces gait fopréaai tem cuiuslibet mébri in m& brisconf&milibus, & ofücialibus ec
Liber A domioij cuiuslibet humoris eror hominis fm complexio nem propriá naturalem tali corpoi. Ecnarrat figna cuioslibet zgrive dinis, & cuiuslibet accidentis que fü. perueniudt corpori ex caufa aeris Gircundanusfm didum Hip.&nar tarviam fignorum fignificantium füper. dines magnas ex parte paruarum anticip&tium,AUsez par- Miren sad nar igna 6icantia initarem, p» itudinem vaiucrfalem & paldtem,ex parre pulfus, & vrioz. Etnarrat figna figuificantia fuper B zgritudines, quz continent totum. corpus (icut fcbris& milia : & dat. cauíascarum,& incipit à febre diei. Etnatrat omnes modoscrifis, & ve. tos& fal(os bonos & malos, & remraearam, & cauasearum efle, & earum effe,& car(f priuatiopis. Ethic redditur caufa, quare Medici dicont,q fi etiam veutat crifist die. busconuerfionis,ipfa eft vera apud. €os,dummodo vcniatin diecretico cenuenien illi zpritudini. Ethic cdiciaquidrio, fteliz. fune inoperationibuscorporum inferio rum,zut non.& fi füntcan(a, vtrum. C fantcaufá propinqua, vel remota. Adbucinquiritur, 6i Aftronomia eft neceffariafcieniz medicinar&, annon. Etrarrat figna crifium ex reiexeuntisà corpore, autab €o quod videtur ab operationibus €orporis zgri. Et narrat figna figni ficanda fuper quamlibet zerituditem membrorum interiorum. Et narrat figna fignificantia füpagri« tudinem ez parte rci exeuntisá cor
jd exitu accidentali, & naturali. ex
ponitdifferentias,que (ant inter flurü.qui accidit per zgritudinem.
Primus $ materiale quz fa it vnimé- D broautplosq vni,& fluxum,qui ac €idic pet zgritudin£ vniuerfalem,$ fuperuenit membris, Et narratoptnionem plurimorü, qui ranfibant de vna medicine ad aliá in Yn mediewioneticui zyntudinis jua re probant diu: medicipas fuj eandem zgritadinem.& hicezéplificabo exempla conueniencia,& fca tentiabo faper (ecuriorem viam.Et narratomnia figna. eo perque certi eatur nobisin zgritudioe cuiuslibes mermbri,quecará eft materialis, & uz non. & ifta reseít multum deranda:eo o eft multum neceffa- E risad cog, lum Medico. Quintusl iber nominatur libeg Medicinarum,& Ciborum. In pri misdefinietur in eo qi qi efb cibus,& quid eft medicina fm fententiam Arift.&Galeni.Etnarrabo naturam cuiuslibet iftorum, & cog. vniuerfalem operationem in corpo. febhumano, & etiam particalarem, &pquem modum operátur incot re,& numerum (üará principaium virtutum, & 4 ipfarum opera tür perfe, & quz per accidens, & f$ virtusearum ,quz eft appropriata folum voi membro, &qux plusq E vni,&qua fünrilla membra. Ecnar ratquasopationesipfa facitex par» tequalitaris, & quas ex parte materiz,& quasex parte formz fpecifi^ cz,&ponitcaufam iftoromfm fen. tentiam Arift. Etnatratquomodo dürcibus,& medicina temperati, & depu fm Arift. Etnarratquae viaelt magis vcra: cognitioneco tan via lylfi & demtonis , an xia imenti:& fi(olá vnum iftor& füfficitin arte;aut fi ambo funtneeeffaria. Etnarrat longo fermone A ij omnes
G omnesregulascBpofitionis & nece( fitat£cius. & modi illar& regular inceduntfm (ententiá. Antiquorü. Et verba Iacobi Alkindi ,q. f voluitofttdere ficut Philofophü, & locutus füitin gradibuscompo-
tionis, Etdeclarabo vcrba Galeni. inhocjó qafünt multá cófofahic. Sextus] iber nofatur liber Confrustionisfanitatis.n primisdecla rat verba Galeni in regimincillius, qui bétt£peratam cóplezionem. Et pollea narrat fp£s fparation(i mare. ziali primas & clas, Qinueniü tur in indiuiduis, Etdabo cám ,qua
B rcinuenitgin faciendo cSueniés, noncueniet ditum : f. nosaliqa
jemus vno & codé regimincin Étpe,&in vna tate, & in codé elimateduo corpora&| eruntambo bia in fdidtisrebusin corü fparasione materiali (üp eandé fparacion£tfperantiz,&erit iftud regimen proportionatá & conueniens fpa- 1ationi, d inuenifinambob? corá &cíi hoctoto,non eucniet fitum aqualitet:(ed in vno cóplebif, & in aliodcficiet Etüfrinueniemuscor pora d regunt contrario regimine €onueniéniz fparationis eorü,& (a- Y nitasellcópletaín eis, &diu viuunt, Ethicfrangá verba dicenti, c illi. quireguntfm feeptum Galenthüt longam vitá penitus. Et narratiuna ment aeris, & eius nocument( fm
ie fuarüi, &iuuamétü (omni & vigiliz, & nocumenti fuá. Etnarrat on(eruationt nita titin vi ionütani ieget petis. eec regimine illius qui hét téperará com-
plexion£,cuius mala complexio eft K. 1n fieri.&ifte fermo fimilaémult primohuiuslibri: fed ponunfin eo inco má fpataieni manie en lonis. ftz,£pluslaboris, quicuenit pri aíe,non p accidens, nifi Ppagniuds nemanticipanté, & poná driam,[ Heiner hoc regimen, & rime: |ui eft anticipatus. i
bern abaccidenti manikslo. . Ethicprocedá i regimine atrradio ais mdlord bumorá factzacorporead vná mébrü,autad plura ut Ttusautextraquade caufaifm eft f L.
arum ad mala apoítemata. Po-
loquat breuiter in conferuatio necorporis,& defenfione eiusacor. rüptione aeris,
Septimus Liber nofatliber Medi cationis zgritudiná, & narrat mcdicationem,& remotin& acadénü , &ifteeftordo füus. Inprimisnarrat viasmedicationisegritudin ,
füperueniunt mébris coofimilibus, fiue fint materiales, fiue non matetiales. Adhucnarratmedicationem zgritudinum,dfantio membrisof M ficialibus p: lE vi , qua narrauit. iaconfimilibus& facilógd (ermonem dehoc. Etinuatfermonétra-
regimi medi Iz cóplexioais iuuenis, & male cólezionis fenis, qÀ elongatifunta luis gradibus naturalibus, qo debeant reduci ad ipfos ci gradibus contrarictaris, & quot (unt gradus coatrarietatis propri vnicuiq; ipfo rum.& in hocloco intelligetrepro buio (up hoc quod dicit Ga boc. Etnarrat modosgradud contrarie. taris,
Liber Primus
À ttrie.cim nos faciemus méme gx D TUE iuc 1pfum ad | i iiando sh ea crierit && Tertepretabit[carenta Galeni in hoc manifcfte Et natrat modoscea coaonis per fleboromiam & phar máciam, fm corpuszprum,f. quod corpascfteisconoentens, & qd n5, &qd iempus; & quz ts, & qd e(t conucniens(olum vni, & qd ambobus&od eft priugtum am & aliasdil tias imilesiftis. Ethic EE tiui ni P e. iatentio bas Deoa eric makum nobilis. Etnarrat viasmedictlonis &in ofbus febribus acu
velaurada, vel currestead ipfum. Etintendoin hocfermone in medi €ationcomnit fpecierü 3o l tumque, f in. mébris interioribus &exterioribus, & in qua Dosdebemusflebotomaree( , & in quanon: Ma e prp i pemurere, & in qua n6:& quil
c Tepercufsiuis,& laqua. mania, in quocemporezgntadinis. Etnar xat medicationé zgritudiná diffolu. tioniscontinuitansintus&ezttaex. elMinteriori &ex cá exteriori, &om niom vulnerá & num. & «aditin hocloco medicatio zgritudinum pulmonis, & fixurar vena-
ri, & anteriard , & apoflematum neruorum ,& cgritudinum dislocationis.
3 AVERROIS COLLIGET LIBER PAIMYL
3YMMA LIBSARI. De Anatomia.
viam breuem, etátia tins &inttoitus defydcrantibus per fici in partibusartis, & vtfit memoria olbus,q uerunt ipm, &(ciuerütcogninon£cius, Etfludebi-
ü musloqui in ploribus verba cócor-
dantia veritati: quíuis contrarient Sfinionibes Antiquorüauthorum is
uatio tatis remodofuz zgrii
poltserpdardeeinis tenet in arte nautarG, & in regimineczet- €iruum. Et quia artes practicz;in- Suanmmfuatarres continenttriaz rimum eft (cireloca fuorum fübie
orum: Secundum eft (cire finem. $orium ad adducendum ipfum in locis fubic&i : Tertium eft fcire.
infiruments, cum quíbus valeamus ducerefinem illum in locum illius fubiefli :ideo ex necefitate ars Me, A iij ^ didnm
G dicinz primo diuifaeftin iftss tres in prima parte, d eftad fciélum locafubiedi, faciem" (cire mé brs.ex quibuscompofitüeft. aman, mplica& eo! ta, &bumores,& fpiritus Et quia finis hicprzintenti & quzfiti (unt duz. 2 irudii dtes ir were zgticudip£, uc ií isis. duarpares vnacln qua. faciemusfcire quid eft (anitasin oIbusrcbus fuftentantibus ipfam : & fant. caufz, f. materia, efficiens formalis,& finalis, & in omni- H buscam confequentibus:altera eft , in ua faciemusfcire quid eft zgritudoin omnibas fuiscaufis, & cam juentibus. Et quiz non tft fuf. fiensícirequid eftíanitas, & quid eftzgri ad conferuandü vn& , &ad remouendum shud, diuifacft sidhuc ifta in duasaliaspartes. T vna. faciemus cire qualiter fanitasconféruarar-&eim alera qualiter zgritudo remoueatur. Er uia nec(oait25ncc zgritudo funt perfenotz,
dinum. Etiotendimus hochicor K. dinarcfm iftam diuifionem :co depend
peculariu re cipiuat ab alijs, cft loca fübiect &y ^2 principia, ue fintillaloca (abie&i á principijsnotis per fe iuc fintá re busquarum dedaratio fit ab alia ar te:oportet nos cognofcere T primis artes quibus recipit hzzc ars plurimum faocá principiord:deinde redibimusad loquendum de qualibet fopradi&atum partium. Etdicam" Medieiae qpsliquid huius aruis cít fpeculari- aiqoid € gu» illudefeiusficonia Nan fpeculadlis:& aliquid eius eft pra&icale.
Etpars practicaliseft am medicina- rum experimentalis:& ét illiusé ars cale. anatomiz- Sed theoricalis plurimá eftacceptaá caufis fanitanis & zgritudinis& maxime à caufismultum remotis:ficutfunt clementia, & fimi lia. Etabarte Medicinz experimca. tali di(ces coguofzerevirtutes plurid medicinarü:quod eít,quia res, quí.
imus per viam expeti
com| lidcoin primaobuiauone fuit necef' mentalem, eít pauca valdc compa-
fe nobiscognofcere figna, quz fant. f; a nicis i epritadin Aideo p ifla parsadhuceít vna partid iftius artis. Ergo diui(a eft fcientia iflain partesfeptem magnas. In prima qdem narrabimus membrahoís,fuperqua teflificatur fenfas, Cf €ia,& compofita,& bumores, & fpiritus.In fecunda faciemus cire fanit$tem,& (uas fpecies, & confequentizIn Seriaagrirdines& fuasfpts & accidentia fua, In quarta figifiificantes fup fanitat£ , &azpritudinem.In quintaiftrumét2quz (antabi,& medicinz . In fex ta viam conferuarionis(&nitatis, In feptimaingenium remotionisegri
rationccius, quod neccflarium cft nobisin boc.Sed via artis medicina licratiocinatiuaeftad dandum cau M. faster quas nobis inuenitars medicinalisezperimentalis, & hzc ars abarte anatomic recipit multas par fui fübic&ti, Etquia ardifezar nod poticogooltete prisca tisnon 'e principia in illaarte, uis (ciacillazodcitenim es, wf inquandt eft artifex alteri? artis: idco oportere recipere illa principiaartis faa: abil loloco, 1oquo (unt magisnou: & maxime principiaquorü o£s partes irinon polluttfasceriudiné, Gcureftesperiena melicisarf, Br i
4 ideo de hoiusaris dixit Hi;
ria botseit breuis.qi dixit: Ys Frdisars veroloa, ra. qa pars, d
vi eaperimentat n sen tilin ipfa Fiat, &cinaeft in hoc nro cpein plunbus membris, (apparent p viá anatomic,co q becarsiam eft ami? fa. Et debesfare qpattifex fciz Na- Medicus turalis cóicat Medico, eo qp corpus
dca humanumeft vna partium locorü Piyico io Cobiecti naturalis. fed diuerfificanf
frézudi adinuicem in hoc:quia ifle colydezatfaniatem & zgritudiné, inquan fum funtentia naruralia:& Medic* B confyderatcaanquant( appent cóferuate vnum,Kremouerealiud. Et àdco neceffarium eft Medico, poft- &iuerit fummas,
nt ia hacarte, ftudium longü : & flea poreritin ipfa inuenire acci- WA materijs, quz (unt impoffibilia (cribi. Et Medicus, 3 fuerit folicitusin operationibus iltiusartis, erantfirmarain ipfo principia experimentalia,p quz poteritinucnite in materijsillas(ummas: ficuc eft in artibus Mechanicis, & cogitaiuis. Ez Arift. aj iat hancarté
inter artes Mechanicasin virtute. C Etexhocmanifeftum eft, o resdi- Cb«3 Ga. Cain definitione Medicinz, 4 écodn. P999 gnitio anitans& zgritadiuis, & remmi fum proportonatarü eis, qpaóeft. definitio vera,eo qp diuifit in eadifferentia, p quam it differre ulationé artifias mdr à larione arti ficis Naturalisfcié Pr dz Erad hocnon an£darci, dequo. o^ nea dizerunt,g non eft anitasnec zgri oci, tndo:qffi non eftinter nocoment
operationü fenfibilià & innocumé- Foi tdcaridé medid:necé variatiorifi fm plus& minus, &nócít medium inier duo conuariajta qp fitaligd il
Primus lox in parte ab(que parte, inquacft D aliud,necip tpeabíq; tpe;in quo eft
aliud.& efl maaifcftü,fm q» di&tü € in fciafpeculatiua€tpoftq oarraui musintentiooé iftius arcis, & fuas, & vi& fpeculationisin iplas,neceffc eft nobisloqui fuper vnáqu&que partem eius,
De Anatomia membrorum io. vniserfali,
[7 E Atticulz , quzteftificant füper Penes corpore humano, funt fpecies duz. Vna ct membro c5tiaili: v.gr. hzcdcfinitio iftius Parcel cde itio toti* ifliuscft. definitio vna: ficutfuntofla, caro, E eo q libet pscarnisde neccffitateé caro, dlibet parsofliseltos. Ecfcda eft mébrorü cópofitorü, quorü par tesnóaffimilantpartibus:ficot manus, d pofita elt ex carne, & offe, mufculo, &chorda. Et mébrafim Maguh ft liciafantoffa & mufculi, & chor- membra. p» nerui,& ligamenta, & caro,& cy apr affupgia feu pfguedo,& cutis, & vil Ade phia li & anguis phlegma,& melácho prant do. lia,& cholera,& fpiritus. &ifteé va- F-Pimo t peeptusin cordc, & in cerebro, t nosindpimusnuncin rememoratione mébrorü cófimiliü feu fim. plicium, & poftca in rememorationecompofitorum. Deoifübs Capiti.— Cap. 3. ,Sfà capitisab(]: dentibusfünt Qva: 3.fex quorü appropriatacraneo.& locajin quib? cóiungdtur offafcranco,vocata (unt iligua. Arabica afoan,& ofla dec in mádi bulis füperiorib*,&Taurib? duo, & offaparis,& duo in mandibulisinfe rioribus& vná gd nolat getbet. & hoceftosquod elt fub cranco , qd diuiditinteripfam &füperioresm& dibulasEtomnia hzcoffa coniug- A düj ^ gunt
Of api
G guntur fimul coniun&ione ferrati , quz nominatur in Arabico dera rafi; duo offainferioris man-
dibulz,quz €&ioncnodarili.
De. Detibwe , c»* omnibus ofiibun
fotimcepporis, Cap. 4.
Dente: Entesfüntin vnaquaq; mádi- Dos 16. morum dio anteriores nominati funt duales: &in Arabico nominantur thomam. Et duo alij ex vtroq; latere faperiori & inferiori nominant quadtuales, & in Arabico rabiathan. Etduo fuperiores & inferiores ex vtroq; latere dicunf caniculares. Et quinq; ex vtroq; latere, dextro & finiftro no minantur molares. (ed aliquibus de numero molariü delicit vn*,& funt. tantü quatuor. & radicesmolarium. füperioris mandibula (unt tres, & aliquibusquatuor. & radices molariü mandibulz inferioris fant duz. & vnaquzq; radix aliorum dentiá Ofiegi- eftcuiuslibet vna. ergo iam inuenie. o 5r id musqoffa capitisfuntofla.; ;. Et aio. 5. Coniunguntutin capite apud foradimzm men,qd eftinipfo in pofleriori par «nim c& tefpondylicolli : &funt fpondyli.7. ifi I & (ant perforati ex vtroq; latere . & fiot ocn. (Pondyli nuchz cbiunguntur cum Joiá , per iplis: & funt. 17. &diciturde duode. jus dr cim ipforum, quifunt fpondyli aniex, ipfe terioris pectoris, eo qp ibi finitur coont óvó ram terminus: & quinq; corü funt fpondyli nominatiin lingua. Graca adinifos, &in Arabicoalktan . ergo inuentum eltg numerus omnium fpondylorum à cranco víq; ad os nominatum hagit, (unt fpondyli. 24. Sedaliqui fünt qui habent vnü Bishocett as cali i funt qui ha vnum minus, ícilicet. 13. Et
juntur coniun.
haic fpondylo inferiori coniungit K. osnominatum bagit. &iftud fitum eít ex particulis tribus, quae funtfimilesfpondylis. & in hocadhucconiungitur, Lin offe hagit in. inferiori ipfius os noainat& cauda, Et ipfum compofitá eft ex tribus petijs, ue partibus. & cerra parsiftiaseftveracanda,&eítquae oschattilaginofum . Ethi omnes fpondyli conrunguatur cóiüctione sodali per fpondylos duos colli primos. cd fpondylusprimus, qui coniügiturcum ipfo, gatur duab* adepuionibus vel additamentisexcá tibus cranco, &intrantin duobus L foraminibusfpondyli primi. Etcóiungunturex vtroq; latere ofsisfpS 7** drilagrofi duo, ex vtroq; latere vnum.&in ipfiseftplanta coflz, d 1 Arabico noíatur athaluorat. & ibt pendeatiefticuli.& hzc fantomnia offa partis pofterioris. Sedoflaan ,. teriora & pofteriora cx Iferiori par Detpacu'. teoccipitij fuat offa duo in Arabi- SPatals.s conominata charcobatan, Etofía fpatularum,& offa pe&oris, & offa manuum, & offa vmbilicalia, quae nominata füntin Arabico henina, &ofla pedum. Scd chartoaeítos gibbofum exterius , & concauum M interius cuius vnum ex duobusfuis capitibus iungitur cum humero & cücapite ij nominati bafeth . & alia extremitas coniungitur inla titudinem,velinaltitudinem risin loco foraminis colli ,& ideo, quia fpatula eft pofita fupra dorsd , eftampla.&in ipfa coniun&dum eft. pur; quod et hardlaginofor » & quáto plus appropinquarur char tod, tino m. UE ren araz Aceft in ip(o concauitas quzdam , in ni fübintrat caput brachij nolad: c:
A Sedoff riscÓpofita funt ex
Pe offto Rowan Mie chpemianbus Sept ofi inferiorib'funtcharrilagines. Offa verocoltarü funtofla duodecim in
Edi vnoqeoqy latere gibbofitates quorum lógiores funt mediz, & ex iftis fünt(zptécoflc quarum extremitas vninfcuiufq; cótungitur pofterius
in fpondylisnuchz , & in anteriori
in offibuspeSoriscü capitibuschar tilaginoíis.& quinq; iflará non cójunguntur pedori, S& nominantco
fiz pofteriores. & idco qà premun tur,cedunt przffioni. Et in partein
feriori pe&toris non eft aliquod os,
B nifi folum osvmbi'icale,quod mo- OiThbll raturipferius, Offa manusfant tri DE Tues gintaoffaf. osbrachij nominatum mama. (eth. &iflud e(t vo exterius gib- Offs ma- bofum,interius vero concauum.& 9a» (03 habercapurvn,quod 1n concauita. te fparulz intrat : & alia extremitas
P iusintrat ip marpec. & habet nifi pondylus vnus(imilisrotz ,qui in
Arabico nominat bachar:& in ifto fübintrateztremitas offis nominati
in Arabico zenad fuperior. Etoffa
xenad fantduo : longitudo quor
eftà marpec vía; ad osnominatum rafceth.(ed vnG ipforum eft parud,
& vocatur zenad fuperior : & alind
eft magnü,& nominatur zenad in-
ferior. Et habentifta in duabusfuis. extremitatibusez parte rafcera:additioneszdificatas & compofttasex
ipfis:& inter rafceth & ipfa € nodus.
t rafceth compofitü cít ex olfibus
o&o ordinatis in duobusordinib?.
& hecoffa funt fortia abfq; medul-
laj& fantcuruata curuatura, vtad-
ueniat faz coniun&ioni pulchritu doformeadformam rafcethorum. Etquatuorez iftisoffibus vel iftox
offium compofitü ct zenad mao*:
&aleseum vocitmeftal manus: & D ipfum coniungitur radicirafeetz li gaturis fortibus. Q uinq; aát d.giti manushabentoffa quindecim,quilibet digitustres, & nominanturin. Arabico alfolemiath :quorü f-mp. vnusconiungitur alreri: & ipfa con iunguntur offibus folahtper viá li^
türará fortium: & osprimá polneiscbiongiror extremitati zenach. fuperiorisligarura ampla cóuenien te motui, Sed offa pedis fune 29. De ofib^ principium ipíorá elt os relliculo- Pedi rüm:& eftosexteriusgibbofum, in. teriusconcanum.& extremitatem vná rotundantem (e in fuo p afcenfü,& nominatur pom grana tum teíliculorá.& alia e(t extremi tas inferioris quz intratin fo ramen 2! inferioris, fiue maiorisduot zenatuum cruris, Ecduo rum ipforü zenatuum longitudo € genu víquead oscalcanei: maior vero ipforü zenaht infetior , & minor zenatb füpetior. &extremitas duorá zenatuüm tangit fimul cal- Caneum &ibiin pede nafcunturno ditres & curuacura offis tefticulox in coffa fe&itur fea curuaturin te pofterioris, & in curuatura. riusoffis foraminis zenad maioris s eftligatura genu. Et füpracandem. ligaturá eftoscirculare,& eft rotam. dum : & eftin ipíacartilaginitas.Se nominafoculusgenu. Erconiungi tar in calcanco interiori osnomina tum alzochi. Etin inferior parte & oscalcanci . & in iflisduobus offib* coniungitur rafceth.& ipfum eft có polit ex tribus off;bus,& fabricari & zdificat eft zdificanonc fibi c6venienti . Etpoftca coniungithuic. fcibaht pedis.& ipfum compofitum eftez quinque offibus, Et poftca e
Artriave am.
6 quuntur offa dipitorutmqua nomi Moorur. fomiahs & fünt "licuiqrdi [AM ii pollicem,qui nó ha.
Bifi duo offa. Ergo inuentü eft fm fenfüm Galeni ,q offa hominis velbominum funt ducentum quadraginta oo , abf; offibus paruis, quz replentfpaca iun&tarará, quz Pied Arabico fcirfanaia:
abía, offe. idis, nominadin Arabico alanianhs& abíqs fc carulaginofo, quod dicuntaliqui anatomizatores qeftin corde. Ét nosnon abreuiamusloqui fuper. compofitionis formam iftorum of
H fium parem parti;nifi propter hoc, quód imaginatiua in iltisper viam allimanoniseft breuis, & parua,có politione earum rerum exi ftentití 3n ipfis.
De anatomia V enarum pul/atilium.
Enz files lume duará fpecierum,fcilicet: iles& nó Policies Sed pulíaniles compofitze int ex duabustunicis , prztet vp&.
& vnaquzq;eft (imilisalteri:nifi » €ontextura interioris runicz tendit in latitudinem, &iftz (untfortiore$: & contexturaerterioris tunicz
J tendit ín longitudinem. Etiftz venz apparent pet viam fenfus quód exeunt 2 corde : nifiquia exeunt à concauitate finiftra : co q propter Tropinquiem cócauitaris dextre epati neceffe eft,vt fit (tudiofum €or,vtattrahat nutrimenrum ab co dem,fclicetab hepate. Etillz,quz excuntà cócauitare finifita,fünt artetiz duz. Vnaquarü cft minoraltera, & habet vnam tunicam tantá: &illacit fübtilior fcilicet maiori ar. teriarum habentium tunicas duas, & minor babens vnam tantum, ha-
beteam nttil,eo vefftlevit& mol- K lisadextcndendum & adunandum fej&adauirabendum aeté, Kad cxpellendum famum vaporofüm . & eft amplior, vt adueniat ab ipfo ad. Rulmonem fanguisfübtilis vxporo. us propinquusdipeftioni ad perfi^ cicudum (c,eo qid quod nutrit pul monem, citcor . & quia ftat prope ipfüm,fert,vel praiftatci calorcm di. geltiuum & fuaucm . & ad hoc magi*q membrum pulfansin ipfo cít membrum leue, & uocaturin Arabico feriot : & non curatur vt noccatei.Et vena iíla intrat pulmonét
& diuifa eftinipfo diuifioneiam di L vocatur arteiia tauridi. Sed alia eft maior, magnitudinismaio-
rvaldeslerios nominat in lin- Arabica alahor. Etquando [^ afcendit, ramiücanur ab ak duo rami.minor iftorum tenditad concauitatem dextram duarum có cauitarum cordis:maior autem circulat citca cor, & poftca fübintrat in ipfum,&diuiditurin eodem. Et illud, quod remanet poft ramificationesiftorum duorum ramorum, diuiditur in partcsduas. maioreax. defcendit vetfus inferiorem partem corporis, & minorin fuperioré corM poris. Et parsqua: tenditin füperiorem 'm corporis , diuiditurab eadé,cüm afcenditin lateribusduobasin ramostangeutesmembraczi. fteatiaex op; CA corüdem.Etq exit verfüsacellam , exit ab codem. ramusvnuscum venaqua: non pul.
fat.tendens vq; ad manum "in diui *a.L &ia-
Part 3
fioneciuídem. Primadiuiditurab codem: & iunguntur abzod£ rami parui in lacerto exteriori & intetiori brachij nominati hafccth , & €um hocfünt profundati & fepul li
À Et quando iungitur adlatusmar-
pecbafcenditfoperiusmodicum,& aj
ius pulíatio apparet in hocloco in gluribuscorporibus.& vadit de (ub tusaícellam,& tangit eam,donec de fcendit aliquantulum à marpech. Kt poftca profondatur profundita- 1e: & ramificanrur abeadem rami ad modum capillorurm:& ipfi conánngunturin lacerus brachij nomi nat cahat, donec occupent locum iua brachij. Etpoítea diuidit in duas partes, quarü vna tendit ad raíceth vadensvíquead zenath faius.& hec efl venaquz palparur. 3 icis Edi emdirad uc víq; ad raíteth,& vadit víque ad anferius . & hzceít minor iftarum. Ex haec diuiditur in palma manus: &aliquibusapparent pnlfationesin fuperticie palma manus. Etquandohzc particula fuperior iungitur. inloco cranfitus , dui ditur in duas partesalias. V na quarum tranfit venam indatam,quz nominatur in Arabico gedebg. & afzendit füpe. zios donecintretin cranco . & conjunguntur ab eodem in (uo itinere rami intrantesin membrotum pro funditatescxiftétes ibidem. Etquan € dointratcraneum, diuiditur ibiin multasdiuifiones: & tác zdificarur abceiídem res nominata telaque ex tenditur fupra cerebrum . Erpotid eft diuifa,coadunarur &pro indatur:& tandem exeuntab bac tela ve nzduz zqualesin magnitudine,ficut erant antediuifionem : & conucniuotad corpus cerebri , &diuidunturin ipfo . Sed vnaiftarum,& ell minor, aícendit fupra fuperfiiem facici & apicis, & partitus fup membraibiexiitenda. Etaliquib' apparét pulíationes Lhac parte poft
Primus aures, & in emporibus. fed pul(ario ret prope itas duas venas: & € pulfanio particulz,quz eft apud venam profandatam: & nominatur hicramusarteria fomni. Sed parfienlagerminata i cordead inferio 1a corporis teudit primo per viam ret donec appodierar(ubra marpeh quinam :eo quàd locuefaz oppofitioniseft ex oppofito loco ca pinscordis.&ibidem eziftit pulmo ab(q; appodiatione. Demum equitantfüpra (pondilos nuche deícendendo ad inferiora, & ramificantur. rami ab eodem à laterib* vtroráq, fpondilorum, dextri & finiftri,& cS & tunguntur membns eziftétibusex oppofito eorundem . Etramusprimusqui ramificatur ab ip(o,e(f ramus veniens ad pulmonem.Et poft. ipfum veniuntrami venientesadla. ccrtum exiftentem intus in coftis, Etpoftipfum veniunt rami ad diaphragma. Et poft veniunt ramiad ftomachum , bepar, & fplenem ,& myrach,& inteftina,& renes, & vul. vam& arfticulos rveficam Ac vit- . Etexeütab ipfis rami iungen- Pt ami rum duorum locorum. Et quando veniütad terminum fiue ad finem fpoüdilorum, diuiduntur in partes dash quzlibeti(tarum tendit ver füsvná ex pedibus perramosduos nosex parte dcxtra & finiftra, & diuidunturin iplos diuifione venarum, nifi quia profundantur, Et. eorum pulfatiuncsfüntin lateribus. duorum emunctoriorum, quz in Arabico nominant orbitan:& ina tere calcanci (ab duobus offibusna:
mipatscalcagines:& fupra doc fum pedum prope chordam magnam.
&illa nominaf porta : & hzceftad trabédum nutrimentü hepari, Alia eft, velexitàgibbofitate heparis :& iftacft adaad deferendü nutrimé tum , € dividendum nutrimétum,
De*íus &nominafconcaus. Sed portadi
viditur in corpe lis in quinq; partes Et ramificanthz quinq; par. tesin ramosparuos, doneciungant ibbofitati hepatis Et qü exeuntab iepate, diuidunturin partes octo. Quarüduz illarum paruzfant: & vnaipfarü iungiturinteftino nomi pid deodenoi e ramificat lá ftomachi in portanario.
Sed vna ex fcx tendit ad füperficié dorfi partisdextrz flomachiad nutriendü ipfum. fed parsinterior nutritur, inquantü obuiat ftomacho. Etfecunda iungitur fpleni, & tandem: abipfa vena vna à late te finiftro (toma: x1. Erillud quod remanct, diuidifin partesduas.vna. |uarü iungirur medictatifüperiori omachi: &fpleniad nutriendum €a:& fecunda iungit gibbofitati fto mnachi,, & ibi diuidifin partesduas. Vnaiplar(i diuidif à dorfo finiftro. flomaci : & fecunda profundatur. víqadorificiü ltomachi: eo qj pro iijatad orificid flomachi füperfluü ficctatis & acetofiratis melancholi- €e:qin ftudet fplen ad expellédum ipfam cum füperfluo ad ptouocanlum appetitü ftomachi fuatirillatione.Partcula verofecüida diuidit.
$ ,
in duas. vnaipfarli tenditad E inliriora medicis fplenis:&fecun. daparsinfluitad myrach, & diuidit inipío. Tertia vetocx fex vaditad larasfiniftrum Salir finum re €um, ad bocvtfügat abipfo. Et |uarta tendit ad nini loma i&ad myrach. Etquinta tendit ad meferaicasquzfuntcitcaintefli num nomibatücolon. Etfexta qt &ircainteftinum iciunG,& orbum.
Scd concauz f. venz radix ciusfc- De vena paraturex feipfa ad trahendum nu cócaus-
trimenrum à ramis portz. Etpoft afcédit ab ipía, vena vna m: in gibbofitate beparis . Etqfi afeendit. i(ta vena, non vadit necelongatur. mult, donec diuidatur in duas par tes, Etvnaiftarü ctmaion idit
ad partesinferiorescorporis:& dasd(aperiora corpi. Et hec pars (aperiortendit, v(; dum iungatut. dilphragmati. Et ibi diuiditarin duas venas, quz diuidunrur in. datate: & po(t cóprimuntdia- [rien Et Rr iik ditiiduntur ab ci(dem venz minut: &diuidunturin a panniculodiuidéte luas, & in pannicu-
feneordiin ges
m nominatam intur in ipía, Demum ramificatut ab ipa ramus
vnusqui iungitur in auricula dextracrauriculis cordis, Et hicramus diuiditin partestres. Vnaquarum intratin concauitaté dextram cóca uitatiscordis, & iungit pulmoni,S& habettunicasduas. & ob hocnomi natur vena arsérialis.& hzceft maioromniüallarum. Ft fecundacircundaf circa dor(um cordis, &cxtendifinipfam orom.Erteriaciiungiturin inferiori pe&oris, &ndtrit peloraibi exiftéua. Et gà
Deconca fu piod
À trinfitcostendit p viam redam,do nec peruenitad oppofitionéduorá coran . (ficenim nomináturin Arabico.) Et dinidütur ab eain hoc fao itinere rami paruiad ambasíua. zug parrifí. & exeunt abeiflem rapniad lacertosexi (tentes ex oppofi- *o membrorum interiorum. Et qi fünt ex oppofito affellz,, exitab eis ramus vnusextrinfecus manus veniens ad manusex latereaffellz , & €vena nominata baíilica. Et qi eft in oppofito in medio trachez;in lo o fui iineris, diuidit 1n ptesduas. Vnaiflarü tenditad partédeztram, B &aliaad parcé (iniftram. Etquzliberiítará duarum diuiditurin par. tes duas, Krandem equitat voaex. partibusfpatulam,&venitad manü ex lareredextro:& bzceit vena noaninata cepbalica.. Et adhucfecüda diuidit in partes duas in vnoquoq;
nere pcollam, víquequo intratin
eerebri 4 Erramificantar beadem ami parui,coniungentes (e mi
interioribus propiaquiscolli& hoe
nominat vena profundara. Sed
€ Dcdsienditin foperfidem doríi
diuidit per faciem , &caput, Pr &pernares,fcu pnafum. Ethzceft venaa| ramifieaturà venafpatulariin fuo itinere. brachium nominat hafceth ,& Taidic 1n nodo mai . Etpoft Íuá diuifionem vena (patulariscómifcerur cái parte venz affellaris, &
defcendunt : & tandem exitex iftis
Quabusin latere marpech vena, & € vena media (eu cÓis; & dicifin Asa bico hachal. Et pars fecunda ex par te venz fpatularistrahit ad dorfum.
Primus brachij nominati fchabar, ideft ad- D jutorium:& demü equitat fupra ze mi üperiort c illa nominatchor
ij . Etpars venzz affeliarisf moratur inferias , Yadit platusintrinfec? brachij ad cahat,doneciun gator capiti zenad füperiori: & & ali Quid rami venz exiftentis inter digitum minoré &annularem,& no-
fuinafbalarcia, Scd pars tendésad Deconeeias (pbdilos ralio
nüchz., & poíica deícenditinferius. Et ramifican( in primisabipfa ra, mi venientesad ligaturas renum,&
nominantur in Arabico lafintalco lieth, & cor villos& corpora propinqua eis. Etpoílea ramificantab cidem rami magni duo intrátesin concauitanbusrenum. Et pofteara mi duo tendétes ad tefliculos Et de-
ei, iisesiteibusexttinecus ficat my ach, ventris. lumbis. Etqfi iungi tur ad finé fpondylorum,diuiditur ad partesduas. Vna iplari tenditad lem densi bala tenditad finirum. Ettandem ramificanturab y
eisrami iungentes tefliculorum Etaliqui iftorá fant profan. dy &liqui n tapparentes- Etqà wonguntgenudiuiduntur in partes tres. Vnà parti vaditin medio, & iungitramisqui fantin vnoquoq; lacetto cruristterioris & exterioris, Etalia parsin parte interiorictüris, donec apparet prope calcancum : & illaeft nominata. iphena Etpanste cunda vadit vltra apparitioné cruris:&illa profundatur ad larusexterioriscalcanci , & illacit chis que. ilicet
G (ülicet seminarar fchiatica. Etra. mificantur ab vnoquoq; illorum, quando iungütur pedi , rami diuift in pede, Et rami , qui fant pedisex
digiti minoris & annularis,
unt ex ramis(chiaticz. Et rami pol licum,funtex fa; & nominan tur in Arabico alízafen. De anatomia Nernorum.. Apitaéftorum corporum Cb: cSiungi in cerebro v. jn nuchazideo imaginatur fen zftimature omnia ifla exeant abis, Et videtur q caput nuchz coniuntur poít in pofteriori parte cere
H bri:& pellicula ipfiusrefiftit nocumento illius,& durat vq; ad osnominarum hafceth,f. cáuda. & ideo Smaginaffcu zftimatur q ipa oria tura cerebro.Etiungürurin nucha in Jure vniufui (que fpondili in v b luo nerui. vnusco- Tam [in parem dextram,&alterin finiflram,doneciungantur in finc hafceth. Et coniungiturin fun doipfiuscaput vnum vaius nerui, & ficconiungturin cerebro pana
De neruis ptem capitum neruor(i, Par prieme, mum fünt nerui duo. & apparent
quafi oriantur vel exeantá cerebro. J propeex oppofito duarum carun- €ularum fimihum capitibusmamil larum,in quib" fitodoratus: & ipfi coniunguntur in oculis. Ecifti duo nerui füntconcaui:& qf elongátur. Accrebro,tuncconiuoguntnr.Etfo zamen vniufcuivfq;iftorum tangit foramen alterius: eo vtfpirit* aduc. nientesduabus pupillisoculorü affocientur, & vt fit duob? oculis fons. vnus: & vtquafi orirent! upillasoculor(iad hoc vt appodienf 3n ipfis.Etdiuiduntur,donecfontin tus1n cerebro. & demü exeüit,& ten
Jit vnnfquifayillor ad oculd ezi- k flentem in latere fai. demá coadunaturin humiditate vitrea, vt deferaturoculo fenfum vifus. Etparfe cundum vf, ac fi nat? fuiffet poít na tiuitat£ parisprimi, & ipfe tenditex. o verías parté dextram,& exità cra neo fapra foramen anterioris cella. leecundz. Et partertium mifcef cum pari quarto exiftente poftipfüm, & (epararur ab codem, Etdiuiditur in quatuor pares. Vna iftarü exitab introitu nerui nominan haod ideftendir m trem fübdiaph iate. Et fecun: exit cx foratmincofli €xiftentisin L fodat& rangitpartesquinti. Ettertiacxit ex foramine, d quo exit par fecund(.Et diuiditin partes tresfiue ramos. Ramus vnus cx ilistenditad locum exiftentem in extremi tare. Scd ; nominarum in Arabico mach, & poflea ad tépora,& füpercilia& risp palpebras.Et. fun dustran(it foramen exiítens caudam oculi: & ille etlocus nomi natusin Arabico barbachi,& iungi tur vfq; ad ventr£ nafi , Et terzi ramus defcenditin concauitate barbachi prope osfübrile. Ettandé ramificaturin ramosduos.Vnustédit M ad dentesXalter ad cutim tpis,& ad. extremitaté nafi, & fuperioris labij. Etquarta.fpars,exitá foramine exi ftentein mádibula fuperiori adlinjuam, & tranfmiritur in cutem ipasproprie ad dandum fibi fenfura. fuum,f. faporéfaum. Et refiduum. ipfiusdiuiditur in radicesdentium inferiorü,& gingiuas, & in labium. Ernatiuitasparisquarti eft poftna tiuitaié tertij paris, Et diuiditur in palatum ad dandü ei fenfum appro priatü übi,& cfLfapor, Er parquim tem
Liber Primus
À tum doplicator : &exitab ipfo par vnü Mdiuresad dandí eis auditi, & ipfum nafcircr à partc pofteriori errebri:& par nerui mandibulz exit. &foramine nomiparo orobo. &in ifto neruo € odoratus. E parisfextiexcremnitas vadit ad gulá, & ad lin.
uam.Etextremirasalia vaditad la cere exi(tenié verfus fpatulam & éirca ipfam Etciusextremitasdefcé ditin collum : & ramificantab ipfa in fuo itinereramiconiungentesfe 3liquibus lacertisepiglottidis. & qà deriuant pcélori diuiduntur adhyc ibidem.& tandé redeunt adhucex-
B tremitates fuz ad fuperiora, doncc iuagantlacertoepiglotidis. Et dioi dunturaliquz ipforü extremitates jn diaphragma propecor, & pulmo ncm,& meri,& partesexiftentescit ca iíta Et refiduum iftarü, & maior pars ipfarü vadit, doneccóprimant. diaphragma.Et coniunguntin orificio ftotnachi maior parsipfarum. Et refiduum coniungi? pelliculz be. patis,& fplcnis, & refiduitatibuéi teflinorü. & coniunguntur ipfi ibi aliqua pattesparis teruj.Et ipum,f. par orit à polteriori parte cerebri, & coniungit quinto. Demumdiui-
C ditabipfo: & exit á loco füture nominatz 10. Arabico aldaroallami .
Etpar epit indpità pofleriori irte cerebri à loco naüiuitatispucha, & diuidifio lacertü lingua epi
Beienis glomdis. Etvt fenfibiliter quafi vt
exeantícu naícantur paria ex nucha
i i uorG.Et vous. bowir dapi iorG.Et vo: par
ab(q; focio fibi oppofito. Er paria oto ipforum exicruntintuscx (pondilis colli .Et duodecim paria ex (pondilis nuchzad locum
fitionis dor(i1n directo ER paria quinq; ex ficadlsne:
8 minatisalchacam.& iftalntin in- D feriori patte dorfi Et pariatriacx
offe agen e tria ex offc*afle,(cili- "hafeeh
cetcaudz. Eralterü noo habensoppofitá exit ex medietate eztremita-
tisoffisnominau*aflem fcilicet cau "hafotb.
da... Et par primü exitez foraine. iunéturz prime iun&ararü colli:& efcendit víquequo diuidafin lacertoscapitis. Et fm par exitex foraminceziftentein iunctura prima & fecunda . Et tandem feparaf in duas. . & iungitur extremiras ipfius. 1n cute capitis, & eztremiras aliaia. lactus colli , & in lacertis fpatulz. Ettertium par ipfiusexit ex foraminceziftenteinteriun&turá fecun. dam & terti.Et dioiditur in partes duas.voa rendit ad lacertosexiftentesin dorfo: & alia vadit ver(uspartem anterioré. Et diuiditur in lacer tum pofit cx oppofito ipfius, & ia. exiftétem füpra m. Etquarti exitinter junQturftertiá & quartí. Exdiuiditurin partestres.vnàquax ii d diaphtagma:&alia ad ezwremitatem lacern exiftentem in ca pite & in ceruice : & extremitas alia. adextremitatem lacerti fpatulz. Et quintd oriturinter fp6dilum quattum & (eptimum. Et fextum oritur F inter fpondilum quintum "& fexi, Etfeptimd inter fpondilum fextü & feptimfi. Etoctauum inter fpondilum (eptimum & odauum. & ibi eft finis nodorum colli. Et nerui de fcendentesab iftis, o£sfuntdiuifi im. tes: quarum ipfarum partiüi vay vadit ad lacertos pe&toris & cetutcis Mis aliz vadunt ad lacertos dorfi & diaphragmatis:przter pari octaui, cuius aliquid non tenditad. siaphragma:& reliquz partes tédüe ad hafcech , & brachinm, & fpatulí, Sed
€ Sed parisfemi tenditad laceirum fpa pra aliaad hafcech.E: (eptimi pars vaditad lacer-
vum exift£téin hafcech. & alia pars diuidicin cutim refidui bafceh., Et aliquid octaui paristráfmittitur in «uum brachij.& exiremitasfüi tenditad lacertá brachij. Et par nond exitinter p6dylum octanum & no num:& lludelt principid fpondilo rum dori. Etdiudivna (uarG extremitaram in lacertá exiftenté: tusin coftisi & alla extremitas in eertü dorfi:& alia extremitasdefcen. ditad fpatulá, & extendit in ipfam. Hi Et pardecim( eritinterfpondilfl nonü & decimum.Et pars vnaipfi* vaditad cu&im bafcech , Etrefidui diuidit. & pars vna ipfius tendit vet. us faciem;& diuidit in lacertü exiflentem in coftis,& in lacertü inueátitum füpra peA?. &alia diuiditur án lacet dorfi & (patule.Et p hanc. wvi&eftexitus neruorum, &diuio port par vnum inter iunturas luas víq, ad complementi duodcimi paris, donec exeant ad par fom plens viginti pariaex corpore dili "qui funt decem rnsuem Et poftea exeunt paria ex alchatini ex 1 corpore totiusceruxcis. par vnü vfq, ad complement quinq; panum.& panesi rétendoptad anteriora, & diuidunf in lacerto exiffentefuventré: & aliquae diuiduntur in (o exiftéte apra lumbos, & mi fcenturin parübustribuseziftentibusfüpraipfam neroi defzendentes ET t à paribusduobuseziftentibos füb iftistribus defcendüt ipfis rami ii ad crus, donec lant ad extremitatem pedis. Etdem oritur paria tria ab offe. haggez,ex vnoquoq; foramine par
vnü.principium eorácftà fpondi- £. lovigefimoquinto. Etdemum ex euntparea tria ez offe caudz, oomi Eri » Arabico bafech . Et folus |j focio , generatioipíius prima efLiater osterci offa ; cb aros primü offis hazeth,Ccaudz ,quod eftoscaudz. Etpoftq (ecuadü iftá ordinem inter duos fpondilos pat. vnü ví3;ad finem trium parium, & folusonturex finc caudz,, & criam. ifla (ex paria:par primum mifcetur. cü vatibus venichtibus ad crura, & refiduum ipforá diuiditurin lacertosani,& veretri,& veficz,& vuluc, & pelliculas vétris& in partes venit tesaboffc vmbilicali,&à lacertis ve. niétib*,vel ori&tib* ab offe De Ligamentit, Co. d. T igamenteque. funt nomina Es lingua Arabica rebathath, eiuscorpuseft vel corum medium iter corpusoffis& corpus mufculi, & corum ortuscít intet extremitatesnocofiracum offinm, De Chords. Ce». 9. Hordz, quz nominantin Ara »bicobauthar,(unt mediz ioter ligamenta & neruos, Etearum ort* feu nanimitas € ex neruo veni£te ad lacertü, &à ligam&o ortoaboffe, M. De Carme. Cap. 10. C Aruistresfünt fpecies. Va e(t Caro mixtacü neruo & chorda.&illa nomina lacertusfiue mu feulus:& illa maior parscarnisrotiuscorporis.& hecero memoratus incapitulo membtorá officialium. Sectída fpecies elt (peciescarnispu rz. &in bac(anr multaligamenta: & bzc eft minor fpecies corporis. Tertia fp&scftcarnis glandulofz, & caropura eftilla,que eft in capite. membri, f. veretri:& illa quz: on ia o
Liber A loco occulto dorfi: & exilla eftcaro exifésinter dentes. Sed caro nominataglandulofa eftcaro teíliculox, &mammillarum .&cx illa cft eti án zadicclinguz.&ex illa € carocziftensin fübafcellis, & in duob? emü €orijsnominatis in Arabico orbi- 1m, & qux Époft aures & in collo. &ifiusfpccici elt caro, quzeltiniz iotellina & neruos. De Vilis. Co. 11. Ed de villis ero memoratus, cí eto rememoratns membra com. pofita cxift&ia intusin corpote : co quia ille eft locusconueniens reme B morationisipforum ibi. pe . Ca. 11. T humoresapparentesin co! bumano pin qeansocaaguis ra Rc m ujis saisis Cap. 13.
"T fimplicia membra funt cutis, I : gus capilli & hoceftma-
De Spiri Piimeduo fent Git apparensin corde,& fpiritus; parensin cerebro. fed. fpiteusinbenon apparet per viam fenfus. hacfünt verbadicta fupra fim- C pliciam juz fafficientia effe videnrurin hocloco. & qui volunt ampliusaddere,addanr. Et nunc rediboadloquendum fupra officiali membra: &incipiá à membro fimpliGoriomnium ipforum: &iftud lt lacertus ue muízulus.
aero ,aícendentibus lupra ipfum. Etjpfecftinduensofla/ligatus ligatürisnafcentibusab offibus.& i
eíl, qà neruuscóiungitur fuprema
Primus exuremitari ipficslacerd.tandem di D uiditur in partes: & mifcetur exiturz carnislacert*, &germinatin offe pofitofüblacerto hgaturá, &mifce turcum neruo & carne: & demi ex omnibusiftisezit corpus vnum no minat lacerta. Etqn partesnerui. veniantad extremitatem inferioré lacerti, tác adunatz fünt partesnerniad partesligamentorüfolü ab(j; alia ammixtione carnis: & tandem. exitabiftis corpusnominarü chorda.& hzc chorda tendir,doneciungarureztremitatiinferiori illius mé bri. Etomneslacerti fecundum intentionem Galeni exiflentesin cor E. pusfunt.19. Etdictum eft,q hec £orpora varráturin forma, in quan titate,& in compofitione.& qfi vir- 1usabíillisgerminaGchordz in forma compolitionis rpforá tandem variantur in quantitate: quoniá ali qui(ünt magui,& aliqui parui. mae(t ficutlacertus pofitusfupra €014:& parnuscil (icutlacerrus pofitusfüpraoculum. Ervariatioip" forum elt in forma , qp tales(üntex Jaccrtis, quorum caro ipforum non mi(cetur cum neruo.& variatio ipforumeft in chotdis orientibusab ipfis: quoniam ralesez ipfisfunt, » F t'orda oritur ex duobus lacertis. talesfünt,à quibus ambob? ab vnoquoq; eorum oriütur chordz duc, xelires.& hoceflfecundum q» conncniteis, Mincir i rum ex parte oppofitionisipforum (unt, 2 liqui rum oppofítio fua cít inj membri , &aliqui non. Etfi deberemusloqui in vnoquoq; lacerto lacertorui vetbaeflcat prolixa valde : nec cflent huic arti mulrum neceffaria, hoc eft ad medi cinandum per cibos & medicinas: CollAuer. | B^ fed
G fed chirurpids, id eftoperfiübuscd ferro magnum effetiuuamentum, Etdicoadbuc, poftterminationé iftarum rerum paruum lucrum cófequeremur. Et cgo natrabo de ner. wisquando ero locutusiuuamentá ipforum i libro Sanitatis.
De capitis. » 16.
fma caphiecarurals eft rotü FE habésaliquam planinem in viroq; laterezac fi imaginatus fueris formam ceream rotundam efle cópreffam in vtroq; latere. Habensin trinfecus concauitates coniungentesíe adinuicem:X norminantur cel
H lulxcerebri. & fantduz caiftentes in parte auteriori cerebri , & vna in. medio, & alia in pofteriori parte. Et propeconiunctionem iftacá cel lularum/féilicet partisvniuscum al tera, funtcorpora formata formis talibus vt fint cóuenientesin aliquo tempore ad claudendum, vel ad ape. riendum. Et infüntcerebroduz ad ditionesgerminatz à duabus cellulisanterioribus fimiibusduobusca piubus mammillarum , derinantes vq; ad os nominatum colatorium. &iftud eftos perforatum foramini bus mulus: fed non perviam ted, fed obliquam. & locusiftiusin craneo eítlocuscui coniungiturextre mitasnaf. Etex paoniculisduobus. cerebri, vousez i(lis & fortis& grof* fus, & alius eft fübrilis.Subiilisconiun&us eft cerebro, & nominat? eft. capitisfecundina vel fecunda. & affimilatfecundinz, co qpin ipfo füpt nerui & venz,ex quibns nutritur ce rebrum . & ipfe cótinuatur cerebro inaliquibus focis Er pániculusgroffüsconiungitur craneo: & etiam ce. rebro coniungitur in aliquibuslo-
€is. Ethic panniculus fortis pforatus
eziftit foraminibus multis ia locis duobus. Vnuslocuseft in latereforamipis extremitatis nafi,& nomi natuseft colatorium,&alter eft. [coseritensin palato. &iftud nsi
quz eftex arterrjs afcendentibuscapur.Sed nach fpondplaiplam cooperiunt, ficut oscranei cooperit ce sica Àc ipfacitcundatar a duab* pelliculisexeuntibusà duobus pannicaliscerebri, &ez ipfa oritur netuus,qui ei coaiungitur. Defermaocslerum. — Cap. L Formen HH£il-
fo exiftentein cerebro, & norainat tunica fortis, & in Arabico nomina taeft aluocha al(alba, Et poft ip- Sccanda, fam verfüspartem exteriorem eftal tera tunica panno(a . & ciusorrusé expanniculo fabrili exiftente 1n co-
.& nominatur fecunda, vel fe eundina, & arabice almiffema. Et Tenis. poltiftam eft tunica retina. & ortus. €iuscft ex anima mufculi exeuntis M &crebro, & eftconcanus. Etpoft Primis» iftam in medio iftius pauniculi eft corpus vnum molle & humidum, nominatü humor vitreas,&in Ara bicoalzegia. Eti medioiftioscor- [een corpus vnum fphzricü ha.
isaliquá latitudine ine prandini in claritate &albedine.& hzc bumiditas nomitiaf grandino(a:& cft corpusprofundatum in humidi tatc vitrea vfq ad medictatem. Et Quan, poítaliam humiditat£ exiftent verfus partem exteriorem, acris ab.
voa milis; eem. nrbumor.
Popili. $9» — nicapupilinz, Et poft iftam eft co
Liber unguis il aranes. & illud eft in
Tino dantass&cterfion: &no-
neus, Etaícendit
fupra ifla humiditaté verfus partemezteriorem corpas vai fübci
sÍpérum, nominstá in Arabico ma
&iuaru, ver(usalbogin£ ex parteez-
seriori. & color eius variatur in cor.
poribus:eo qp alicubi € valde nigrfi,
& alicui minus, &ahcui eft coloris
» calecdonij. Etin medio verfüsgran
dinolam cft foramen vnum , quod
iq; dilatatur, & qfq; conílringi,
I vna poft aid, cundum ion
gericbumidiarigrádinofz, qieft
babenslocem: qfh conftningitor in
lace, & dilatatur in parua,
Etiftud foramen nominztar oculi
illa.& hzctunica nominatur cu.
Ira vna Co! vniusgroffi, iof füis fimilecelo, fatum ad modum cornu albi, & nominata eft runica cornea, & color eiuseziftit ad mo- € dam eiustunicz, qu; exiftit füb ea.
Seq — Ers(cidit (upra iftud, corpusvnt
*valdesibum nominarü soniandi- 92: non cooperit. imm grelinisocoli :&iftnd wominarar &lbedo oculi. Etciusortuseft ex pel licula, quz € verfus osexterioriscra nei.&ortuscornez cft ex tunica for tj. & ortus voz eft ex fecundina, & etusarancz eft ex retina,
De ferma » 18. Orma. "m dxvt dividen tes fcin partesduas, Vnacarum
gatur ad extremisatem oris : &
Primus alia aícendit defüper , donec iu: D turoffi fimili volirod quod. cun pofitum eft ver(us duas adeptiones. anterioris partis cerebri fimili ca- Drrudanmrer a plócaraf furcr vna fà , ortaez pellicula oris, isl b Asris, Ca. 19. v a auriseftin offe petrofo : & ideo nominatur irlinguaara bict agari. Etinipfo funt viz'obliquz muluz.& rendác raliter per vi& tortám , doncc tangantur mufculo quinto orto à cerebro, à quo oritur.
llicula excenfa füpra ospetrofum, Eioras il nolim exits E exterius, eft auricula nominatum, &iftudeft em Deforma Lingua. ^ 10. Ingua cfttaro mollis& albainvoluta venis mekis & paruisin quibus eft fanguis. Et fant venz ia. ipfa & arteriz,& mufculi imquandi tate maiori vltra fuz rudis ni videtur conuenire, &| rirur pellicula: Et fub ifta. exiftuntorificia ingentia víque ad carnem flandulofam ipfiusquzeft pofita (ub radice ipfius.
Deextremitate Oris, Cap. 11. Xitremitas oris tendit vfque ad P E vias. V naex parteantetio- A & Eila nom imam cann pelmonis. Pt fitael ipfam ex parte. eui defupi fibodya colis &hecnominatur meri.& per iftam tranfit cibus & potus. Sed per viam. cannz pulmonis tranfeunt fpiritus, &intrant,&crzcunt per viam anhelitus Ecpofitum eft (upra vi&iftam €oopertorium vnum ad coopcrien. dumipfam m hora deglutiendi, vt. aliquid non poffit fübintrare de eo, qd degluti-quia (i aligd fübintrar, Ba ajuco-
G iacSünenti ir tuffis. Erií przpaiatum eftin hocloco iuflrumentum vnum,inquo eft vor, verfusorificid cánz pulmonis. & iftud iofltrumenrum eft membrum nominatum cpiglottum, & in arabico basgera &ipfam eftcompofitum exsibuschartilaginibus compofitionepulcra conuenienti efie vocis.
ideo vc fit edificata & fabricata ex AMtis tribuscharulaginibus zampogna vna, vcl fíftula imilis-zampogoz fiftulz,& flaiboli. Etin conca Uirare iftius zam eftcorpus fife Jinguz fiftulz : & in iftis locis
H sürlacerta multa, vel fecreta multa.
Deunatona totius Vengris,
Cs. aii Ciasqpconcauiras totius ventris exiftenns fub offe trachez vfq;
ados lumbi diuifa a induas maias partes. V na eft füperiuscoo; Ecos pulmonem &cor, fecunda eft inferius cooperi£s ftomachum, Kinteftina, & hepar, & fplen, & fel, &renes& vuluam, & veficam, Et di vGidunturiflz duz concauitates mé bro vno nominato diapbragma, & iftud diaphragma cipit à capite Gorisrendensper diametrum ipi I niusad vnumquodq; duorum late- 1um donec deriuetur.12. fpondyli suchz.& iftudeft dinidens inter fu periora & inferiora. Demü concaui tas fuperior diuiditur 1 partesduas, &illz partes diuidütur vno medio, quod tranfit pet medium illarum rium, doneciungatur fpondylius nnchz. Et hzc concauitasfüperior tota nominat pcctus, & terminusipfius [tà fuperiori parte duorum trachez ví; ad diaphragma, quod diuidit füperioraab inferiori- Dbus.& hzcell forma pectoris,
De natomia Pulsenicrcamedwe, Kk.
13. Anna pulmonis incipitabextremitate oris ficut diximus.&
qf feendic fübtracheadraidimur
in dnasparres.& quzlibet parsipfaxs. diuidiror in plurib* partibus:& eipcaipfas zdificata. & fabricata eft ca ro pulmonis, & iterum cdificataeft. ex omnibusiftiscannisdiuifis.& ve nis exiflentibus füb ipfis caro pulmonis.& caro edificata & fabricara. exrcaipfaseft corpuspulmonis.medietas vero pulmonis eft in concaui tate dextra, & medietasalia in cca nitatefiiflra, Etcanna ipfius pu] E. monis przparata eit & copofitaex chartilaginibusia forma annulox: fed nonfüntannuli completi, cog inguátitate parustertiz annulorá ipforü extremitaribusfuiscoiungit pellicula vna rendens pet viá redis & coninngunfifti annuli fimul vil lis &ligaturis mulris. Sed ifti annuli roprie füntduri & chardlaginofi, gibbofitamesiftorüannulox (ant verfus parté exteriorem corporis, & ffuntpalpitar manibus pellica. lacóiungens annulos p viá redam,
Sed locusrc&us ipforii conun&tus.
eft meri. Ethocefl,ac fi imaginatus M.
fuerisin cordetuo fiftulá vná vnius.
canna. &tertia parsincifà fitin lon.
gitudiné, & pattes duz integra remaneant,& parstertia incifain longitudinéconinnda fitglutine cum.
Part 4
Charta vnacü ambabus extremitae
tibuslinea recta fiue perpédiculari.
&tandé intelligescanná pulmonis
per vi&conuenientem & redam.
Deanatomia Cords cv ferma tius.
TS Oma coriiseft rotundaad mo Fas pincz, quzin Arabico ne mipatus
*a1mnc &*non intusex
À miosturfemiars ed eft tranfoer(a, €o0 qp acuitascordiscziftit verfusinfriora corporis, & radix verfusfü- Iorpene corporis. Etbabet pel
: vná. m circubdantem. Ipfamded nOconiüngitur tota vetradicem . Et poirüeftin medio TrQoris ed caputeiusfacuiasten
lit mayisad part finiftram. Etarteria maa oritutex ifla. f. finiftra . & ideo apparet pullusma- 3or in ifta parte.& pt hocitnainátur aliqui, cot fit poficutn in
t habetcor concauita-
tesdoas mi vbátn ex parte dex.
B exaaliam ex parte finiftra, Et verfus zadicem fo& E den fmiüacur ilagini:&ii| indamen- Seir qu dam dextra ad finiftrá fant viz. Etin c6- «auitate dextra funt orificia duo, Vnumipforüeft orifiGutn vene có iun&z hepati quzotitur ab hepate fccundum Gal. & dcode(ecüdum Arift, Etfapra iftud orificium fant pelliculz tres apcrientesfe, feu dilatantes inoraintroitus fanguinisin pam, & demum clauditur claufio tie conucnienri. Etorificium (écun dumeftorificium renzcóniubgés
€ &exiftachauitae in pulmonem, Aet rca vas qur nonpalür,en
& tunicz ipfius funt gtofízad fimi- [eris ance 1i Imdorificium licul ttes (c extra,
Tintasez aduerío pellicolard altetiusorificij. Etin cbcauitate par tisiniftrz fant duo orificia, vnum. iftorificiom anerizm za pelliculaseres iÉtesfe intrin. fecus vcrías jattcm extenorem. & fm cftorificium atteriz cóiungentisfe in polmone.& fupra iftud orifi €iücft pellicula vna , apetiensíe in-
Primus "n tus&cxtra, Et habet eor additiones D duas (imilesaurib*,vnaex dex traeriftit,& alteraT finiftra. Et pulmoeft volatizans füpracor , &cor habet texturas multas variantes fe inoppotitione.
De ferma. Stomachi e» Meri.
Ce. 23$.
Am dixim"ginextremitateoris Tencvied :vnaeít viaanimz, fclicetaerisad polmonem:& fecun daclt viacibi & potus p meri.&hoc vocatur tneri , Et iftud compotitá peur Veil ipei UH
&eftcarhofa,& testuraipfius. tenditinlarirudinem.. slack b
trinfecus ,& eft *neruofa & textura ^ aL ma-
ipfiustehditin longitudinem, &ali qui ipfius tendit per diatnetram, ipfam pofitum eft in foderiort parte fupra (pondyliacolli,& ipfant elongatut,& defcendit inferius doectraníeat. diaphragma , &ligard eft (pondylib* & villisipfum ligantibus. Etquando tranfit diaphragma dilatat, & fitex ipfo ftomachus, & tenditaliquanrulum verfas pareé finiftrá. &ideo dicitur q caput fto« machi quiefcit in parte finiftra, & fundum in parte dexcta imaginaet goin corde tuo cucurbitam vnam rotundam habztem collum longd, &cum ipfaiungatur collum aliud, &fic intelliges formá ftomachi && meri, nifi qp itomachuseziflicà late. reverfusdeotfum aliquátalum lon mi vnü ex duobus capitibusipiut (tomachi füperius € meri,& inferiuseft principium intefhnorü,& nominatportanarifi, & in Arabico albeb. Etipfe C ftomachuseft ligat* fpondylibus,& ét cum aliquibusine teftinox fortibusligaturisfüftinen« tibusipíum.Etcorpus ftarnachi c D ij: ^poftG
pofitum eft ex tribustunicis, textu- 1a vniustenditin longitudinem, & alia vadit per diametrd, & illaeftin.
$51mm uinfecus-&eft illa tunica jideft" ner.
noía,& exterior eít carno(a, & textura ipfius tendit in latitudinem. Ix, . 16. I Niteneolopolia fade duabustunias.& textutá ten dentem in Jarirudin£ (olum, & fup tunicá interiorem adeft vifcofitas, mominatalin Arabico lafuca. inucflitaer ipfa inui£catione,fiue vifcofitate natura. Et ofainteftina (unt fex:tria minuta, & fantfüperiora, FH &tria groffa &(oatfferiora Et pri- Gpium minutorácítinteftiná con iun&t fundo (lomacbi,nominatü duoden&. Etpoftipfum eftinteftifium nomipat(i ien . & ifta duo. funtercctain longitudine corporis, &orificia iftorá conunguatur in hepate plusalijsinteftinis. Et poft. deiun eft inteftioum nominarum. ile:& ipfum reuoluitur reuolu tionibuspluribus, & laritudo iftorü trium inteflinorü cítad modá vel sdqu&icaté latitudinis rij. Etpoftiftacft inteftinü nominatü otbü. &iftud inteftinum eft latum. 3 non habens tranfitüneciter,fed (Te.
pan niftram.Etpoftiftadeftin-
teflinum re&á. & iltud inteftinum 1e&ü babet concauitatem amplam, inquacoadunantur feces, (icut vrinain veficacoadunatur.& fuper ori ficium iltiuseft lacertas vrina.
Deforma Hepatis. .:okK Epar pole eft o fuere dex Hisbedaram füperiorum ex cofüisaperioribus. Etformaipfius eft formalunz. &cít habens conca uitatem in parte lateris (tomachi,& addiramEta, & aliquibusinfünt. tuor,&aliquibus quinq; . & ipfum eft. iens fopra latus dexerum flomachum » Etgibbofitasipfi* cft. verfusdiaphragma.& eft ligatum. ü tis. ibusit pellicu Eines po (am , Etoriturà eGcauitatcipiius hepatiscanale vn nominat ianua is. S forma ipfiuseft forma venz , nifi quiacft L. non habensíanguinem. Sillud canaleeítdiuifüm in partes:& ille par tesfünt maltz in quantitate mula.& veniütex ipfisfcilicet partibus partes multz ad fandwim ftomachi, &adinteftinum nominati duodenum . & multz etiam partes adinteftinum veniunticiunnm, & demum ad refiduum aliorum iateflinorum,donectungantur inteftino teo. Eriftud canale, quodé a. pora is, diuiditurenáin partibus interioribus ipfius hcpausad partes minutas, (cilicecad venascae [llresGmilescapilis Erà pee gil M fitatis hepatis apparet vena mét« gna, àquaomnesvenz :ociuscor»
: porisezcuntficutdirimusin anato
mia venarum . & radix ipfius vens diuiditurab hepatead partesmina tas fimilescapillis, & obuiafin partesdiuifasà canalinominato porta, Etnutrimentum chymofüm intrat. in hepateper fuam ianuam.&in il^ lisvenis decoquitur , donec redeat. ad fangüinem , &demum erit pec illam venam exiftentem. in fua gibbofitare. D e
Liber Primus DemammiMyeh zu D Ce. p. . Yrach, od etiá in Arabico.
AÀ tema spl.
Ps - €. i a: isi Etpofi- Eoteeti ipt itisconiungcotibuspelli
iftentibos(upra ipfam. & cft con Sinuatus flomacho ex vna parie , zx alia parte coítis pofterioribus. Ktoriuntur ab ipo conducta duo:.
oom eripfa comungítur oriftomachi & aliud coniungitur in hepa. tc veríuscoocauitatem. De forma Bellis. Cp. 25. poft eftin bepate , & habet. Toass voaconfengiurín c5 exurarc hepatis, & alia ramificatur, ÀJ &con:ungiturinferioribosinteftinis /&in faudo flomachi. De forma , cy asatonua. Benam,
Ce. 39.
Vo zencs pofiti fantin latere. Ds laterum fpondilorum mmüche prope bepar,& ren dexter eft.
indocti Mo reoefiniflro. Et vnütjuodq; babetcolla duo. vnum ipfo rum coniungitin vena magna aícé dente à gibbolitate bepaus, &aliud. deíctditioferius, doncc coniungat in veficaconiup&iooe mirabili . & ifiz duz viz, (cilicetifta duo colla,
nominantur in Arabico alalbio.
€ pfomsVice./— Cep. 1. cus veficz eftinter an & vm. bilicum,aui locuseft nominatusin Arabico ana. f Etcópofitacft perd x duabustunicis: & in orificio fui girowa. eft tacertus vnus Et vrina veuità re. wis, Dibusad ipfam pervias nominatas 1dti1y.ter alhalbin. & ifte doc vie tendát per Scr p^ diametrü,S vaduntét per longum, Exige, doncc üáfeanrinfía in veficl. ori iMac tur ab ipfiscorp' vnd file pelliculz, 1$. &roj. quar apenit veficá ,& dlauditcam ex €&—— partercrü.& iftudcit (ine dubio, Bligd nó rcácat de vrinaad renes,
nominat Mirach , habet fub exiftente in. Tfno fub ux tíc pelliculá vn&,& eft plana.& po ifti eft coo; ri, & poftfunt inteflina. Etiuuamentá iftius pellicu. Ixeftadobui&dum, ne inteflina fimul commifcean( ficut fit in zgritudine in Arabico nolata fachot, Etiuuamentáü. rij eft ad ca lefaciendum inteftina.& de iftiscro locutuslargiusin libro Sanitatis. Deenatmia Vererri, cy Tefüeuewm. Cap. 33.
Ritur ez offe vmbilicali corp* neon »muftulofümam- Dn multarü concauitatum . &
unt (ubipfo atteriz multe & lat, vitra id,quod c5ucniret fuz magni tudini . & iftud corp* elt veretrum. Etonuntà pellicula viz duz nomi uis Aral ate eli ramifica( & genctatur ex ipfis pellicula, C buría Eiticalorom ,& inen tefticuli;/& veuiüta laterc interiori er parte venatü inferior(i rami habentesínuolutióes &ligaméta mul 12,& circundantur carocglandulofa alba, Ethabenttefticuli viasduas F. venientesab ipfisad veretrum. De«naiomia Mammillarum, Cep. 34. Ammillacít compofita cx atterijs, venis, & mufculis:& eft caroe glandulofa alba. & iftg arteriz & venz diuifx (üntin mam mllisi partes multas minutas& reuoluuntur,& torquentur reuolutie: nibus,& tortionibus multis. Deanatomia Value, — Cap. 35,
Vlna pofita eft inter veficá & Vielen re&um:tedeít (uperl veficà ex ptefupiori, &cligata
B üuj'oeft
6 Rligeriristeibosdripf fuat mu. fculo£z, vi de facili poffintextédi, & dilatar& coadunari,& conftringi. Et habetcamerasduasiungentesin vnoorificio &quzlibetiltarü camcrarü habetlocacócana,&nominata funtin Arabicoaluech . &ifta. fant orificia venarü , vnde (anguis menftraus trífitin vulu& Et poftil las. duascameras funtaddiniones, quz tefticuli duo mulieris dicunt, &íunt minores tefticulis virorum. Et M, quod füperater vulua, durat vía; adorifidü iplius, quod nominatüeftin Arabico fereg habetad-
H ditamenta prohibent ipfum à fri-
te. Etorificiü vuluz virginiseft ctifpü, & ex crifpitudineillaoriunt venz minutz habentes pelliculam vn& cótextam duabustesturis: vna. tenditin longitudine, illa cft minor ,&altera vaditin latitudinem.
titio €ex definitionibur pfe notis, £ Ei |uia membrorum, fm qte ftificarur (enfas fancduz fpés,confilis &cofficialisdebemusintelli 10 vnaqoaq; fpecieipforü qui. Doct ponere. accro po debemusenarrare que eft actio &pafflo, quz apptopriat vuicuiq; membro. & qi nos faciemus tunccognofcemusquid & (anitasve tacognitione. Et inicipimus loqui fupéorpusconfimilium partiá. Et. dicimus g viain. itione rei, ct |ua operatur membrum confimile (uas operationes,& patif fuas paffio nes ell via per qu nospoflum" cer f tificariin radicibus iftius ficudes dj nos reperimus haec verl HN io Naturali philofophia qp ola corpora fimiliü parti inquantum funt fimiliá partium,font com. pofitaex quatuor elementis, fcilicet.
Etquantitas hurusanatomiz mem brorum füfficiat hic. & fialiqui voluntplus adderc;addant. AVERROIS COLLIGET
exigneaere,terra.& aqua. Et eft de- 1.-deGáis. clarat( inlibro Generationis&Cor 9-49 ruüptionis,g via generationisnó eft
nit ex parte temperátiz cómixtioo nis,&complexionis. EtinQuarta c...
Meteororum eft declarat, qp com- goo, & c.
LIBER SECYNDVYS
SYMMA LIBRI. De Sanitate. De Sanitate , e» de Complexione , Compofiene membre iai efl. Cap
Anitaseft bona difpo fitio in membriscor- RNV porishumani,cá qua A995 | ipfa m operatur oj
rationé ,quam habet
GS am hberpas Lid
plexio &commixtio nó fini er €3o5t4. io
modum deco&ionis ,qua.
non fitnifi pcalorem.& q díia que M reperitin ifliscorporibusconfimili busnóeuenit nifi fm dfiam,& men. füram feu temperantiá calidi, frioidy humidi, & (icci, & fm inuenit ineisalia forma temperantiz.& eft determinatum ibi, formeeorum. non unt aliud qj formz temperantizcomplezionalis, & q accidentia, quz funt propriain vnaquaq; fpe- €ie ipforum,non funt ftantia per fe, (ed íunt fequentia formas complexionales. Ethzceft narratio, d erat multum neceffaria anticipate rr
0ws Me rioncs
Membr. dizimi
coaátc. Lois
Liber Secundus
À fant verbá quz fantdeclarara TN, turali philofophia per demonflra-
proprias& ordinatas. Etqf Media ftudent tra&are de ifs rebusin huiufmodi atte ,corá verba nonfunt fuper ifta necpropria, nec. ordinata,co qp ftudét attribuere res vniverfales entibus particularibus. &ideocorum dicta nó fant jppria, & non (nt fuper viam,quam iaten. dentprobare.& tunc cadunt in re, qum ereduntadduore per demó-
ionem. Ft ifla resaccidit Galemoinlibro dc Complezione, C do
» rina cius inillolibro non incedit fm do&rinam , quam fecitinlibro de Elemeciis per viam demonftratinam. &ifta verbacrunt multü leuia apud illum,qui fludueritin Logicactiam paruo tépore. Etmodo volumus reocrü ad ordinem verbo sum nofirorü.& dicimus q ifle res, qf eruntfecundum modü qué dixi musiüceritintelledum,g res, qu& merbrá confimileagit jonéfaam, aut paffioné fuam paritur, non cftalia resq for-
ae. cumcaa
gfom3 macomplexionalis , quz proucnit
à menfura commixtionisquatuor elementorvm. Etqfn resmifabiles non inveniuntur in mixto nifi duo bnsmodis Vnusell,vc méfurz fint aequales: ifla mixtio vocatur mix no zqualis, comparando ipfam extremitatibus,eo q eft in medio eax non dedinans.Secunduseft, vc non fintin zqvalibus menfuris. &ifta €tinzqualitas eft multis modis. & fmiílam inzqualitatem funt diuer fificatz,& inzquales fa&e com ziones fpedierum. Scd dabimuspro exemplo huius, qp ficut complexio equieft diuerfa à complexione hosninisideo quia menfurz clemcn«
13 torum fant mixteio eo fap leicu- D dinem di commixtionismé fürarum carin bomine. Etidco, Qrillaforma complexionalis, ( cft propria in vnaquaq; fpccic,inuenif 1n ip(a cadem fpecie iu zqualitate & diem tia media inter mult & parum, & etiá habetlatitudiné, quz reapit plus & minus intra extremitates,quz téperantia & zqualites non exitdecis, nifi q corrum. itur forma fpecifica carum , necef- Eotex hoc. qp vna & cadem cóplexio fpecialis fit zqualis & exiens ab qualitate . Etiltod quarum iliseft cópofitio adinuicem, (-a&iuarum als fiuarf, ci. qunm vnanon contradicitalteri, .calida & humida, frigida. & ficca, autcalida & ficca, frigida & humida.crgo complexiones confimili pem fant de ncceflitate noucm, jualis calida;frigida,ficca, & hu. mida,autcalida & bumida;aut calida & ficca, aut frigida & hüida, aut frigida & ficca. iftz nouem in corpore hominisin Cal. fincimilanti fini extremitatiscfntoram ip menfura qualitat(i, iftud non pofletefie,i non effet poffibile inuenire corpus.confimilium partiam, in quo menfüre elementor effentzquales penitusin quantitate. & viz Ípeculationismultá necef-
- T "m fariz funt hic. Tamen apparet,q cft Id&4.
1mpoffibile effe hoc in quantitate
partium corum.f.in grauitate & le- & 15,& t. üitate.ideo dominansfuper corpo« Cos 7.& ple- rapartium cófimilium eft aqua & deGener.
terra idco habentcoagulationem 4$ & firmitudinem.& qualitates, que fciuntipfa firmari & compleri,süt. ilz qua faciunt coQiionem & dige ftionem.
eftautin vna Vide Cal quatuor qualitarum,autin duabus, 99Ple-
fiinueniuntur Contaa.
€ fionem. &ideóeft sppropriarum. *s1slk. * generabile dominationi partisa- Ln calidz, & paticntis bumi- ;cum quibusfit mixtio & coctio. Ettotum hoc eft dedaratum in 4. Metcororum, & ab llis reguliseft probatum,q cóplezionesnon funt hifi quinque fold: vna fciliceczqua. fed 7. i, li & quatuorinzquales.& qp cftim. C5. bile do corpora iuenire;qi doccnce- fintcommuniain caliditate, quó dx9* vnum (it icciusalio, ficutopinatur gp 6? puero & iuuene. &iam dedar.
lius. Etfciasin fumma qp menfürz
duarum qualitarum actiuarum fu-
muntur à menfuris duarum quali-
tatum pafliuarum,co q formz pro
priz habent materias propriasíub
€is.Etnos videmus, 6i nosexiremus
abintentionepablica multitudinis.
Medicorum,eíf:t difficile intellige
ze. &ideo nos loquimur dehocni-
mis. Etadhucerror, qui accideret
ex hocjinbacartecft multum par-
uus. & ideo non facimus hic nou&
preceptum. Etctiam etror,quem
] diximusde temperata complexio-
ne;eít paruus. Et idco dicim", quód
1, compie Cft Yerum verbfGalenideco,quod
or Pk dixitdecutevo'z manus. & magis
2.12.7.€. in ifta pala vel palmaapud Arabes,
3 &.t.. &onat pro extrema parte palmae
dheoncz- ver(us digitos palma. & plusin ifta, €. Kw * derer ar
ded gu quzcftfüper partem, quz vocuur
nj.& pria formiculata. Érquando erittortum.
P2. do&. boc,quod narrauimus, tunc ret.cfi
35 quaoperantur partes coimile as
actionesaur patiuntur fuas paffio-
nes, eítde abecfitae ier mnn
nouem complexionü,fiue nt par-
tesconfimilesalijsfiue non. Etideo
neceflarium eftícire naturalem có-.
plexionem de iftisnouem comple-
Méj«. 4.
usiftudin alio loco me. eft,q:
ziónibarceinilibel membroré,g it K. lacomplexio cft temperata,comparando ipfam a&ioni mébriaut paffioni eius. Et iftatéperantia eftilla, uz e(t dicta tem| i alis
[ys ipi cftilla cóplerio, qu& eportetconferuari in bacarte , aut. reflaurari. Etquando ftabumusfa
complexion£ cuiuslibet mem-
tum confmiliá , tunc ftabimus füpercomplexionem membrorum compofitorum ez ipfis, & quando quc plus:ideo q» complezio,quzd& juz appropriatur membro of ciali inqu&tum eftofficiale, &quadam cít appropriata ei inquantum E. eftconmilium parti,non cz parfexadeeltofiiciale Erquando nos
imusez| faper com, xionem cuuslitst membri e. rum officialid, tunc poterimus (Iarefüper complexioné téperatá ks propriatam toti corpori:idco q» plexionem nosnon appropriamus, hifi hoc, ceftinuentamembris officialibus, ez quibus eft compofitüm,&ex membris officialibus, & ex parte con(imilium. Eteft nccc(- Cócra Me fe vt (ciasin primisqp cx mébris vel dicos.vid córporibusquadam funt compofi- 1 PaiPbtaex elementis prima compoí:tio- Su a^ ne,& quzdáfunt compofita mediá- 7,.. nu. te prima compofirone. & membra inores nó confimilia , quz fant partes ajalis , (i mébro funr huiufmodi fpeciei: idea quia non gencrátur nifi ex (anguine(o- Vimodo,& Gnguisgeneraturex cibis & poribus. Eck. qfperma ná eft ex rebusquac (unt pars membri, aut (implez,autaliquod aliud mem. brorü,(icut declaratum eftin Natu. rali pbilofophia.& ego faciá longio réfermonem intra&atu de iuuamé to membrorü. Necetiá mesptho-
Liber Secundus
A liacholera,& legmafant elemen peer milid per viam,
Part 5
ii fecondü quam eftGnguis. Idco TES, quz. r plus qex vna fe,non itur,nifi quando mi- Era Ub ceradimai a, &faciit *num corpus ficuteft quinzibin ,
fitex commixtione melliscá
Wxto & aquaquorá quodlibet ftabarperfein in vulus nou in. weniuntur melancholia nec cholerainactuqus mifceanur cum fan.
ad hoc vtfint mé per i isa omdanchclta fut
incorpore homipisez ccrtis iuvaas.
membra,nifi quando fitfanguis, Ez. pl duz i d
cbolerz non (ant materiz m&brinec »pinqua,nec remotz, ideo quia ef offbile ipfas conuerti infanguincm.fed ipt funtio eo in
potenria:quia quando corrüpitur, pi
&áéo «5. nultotiesconuertitur ad eas. Etn &x Medi. fccitepserrare in hoc, nifi locuscóww. fcquentis:ideo qp viderunt, qp efbta non inucniuntor in pofito exeis
nifiin i2, cm dixerunthoc'.
C Sed & non conuertitur, q res, quz inucnirur in alia rein potentia, fit.
cius clementá:fed fanguis eft mare riatrapfibilis, vel mutabilis ad ali
TÉ pet accidens, non ficut eft mate-
ria cibosillorum peracadens.(ed i
€ut vita eft marcria mortis. Etidco
non dicirur fcx &(puma (it ele-
menti vini : (ed dicitur qp vinü e(t completá eziftentzb' (epararis iftis abco:ideo quia funteius fuperfluitatesfeparatz: ab co , quando digeri
tür.ita funt vera daz cholcrz n
Eine roquod quodlibet genera-
jc habetaliquam fopetfluitateni ,
quz feparatarah ip(o terapore df- S
is. Decemplexionibus membrorum Con- T poftqeá eft declaraiá iftad, E&enor adordintnoftrum ad cnarrandá complezionem quorombber i menbrord confimiliü, & abi * itioncng tor adionura A paflosum. Etdimarg ofa patent ex fuo cfle , qp frigiditas & ficcitas dominarur (a ea: & fimiliter chartilagines, & pili& chordz,&ligamenta, & ncrm,& venz,& panniculi : eo calor. ta coxit,& frigiditas congelauir: & B. idco mollificateacalor , aut diffoluit Etiffaquahtaseftin vno cor usq inalio. Et videtur q fccior ompiburá pilus t ponim o EA poftillod chartilago, & poftligame dei A tum,& poftillud. ni lus pot i Fabien 1 0 S BE E alfanles,& poft illas neru*, vel mu. iculus. Sed (uperfuitas frigiditatis eorumeltifta, qpiluseft tigidior omnibus, & poftillum offa , & poft illacharilagoyk poft illam ligamé tum& poftillud panniculus&poft illum lacertus, & poft illum vena pulíadlcs& non. qalacies * Etifta , membrafri, ficca non appropriantarfrigiditati nifi propter hoe. «p frigiditasctillaqua completea, & dominatur in cis: non qp ipía fint. privatacalore/ficutipía funt "pe riata ficcitati,idco q ficciras clt i Luz compleza, & dominatur ia eisnon q fintpriuata humiditate, quia mixtio & digeflio flant fuper Bumiditaté,&calot qui eftn ims in fpecie fpecierü accidézis.Sed wnébra, fuper qux dominatu: color & humor,lunt cato anguis& rine ^
8 Sed alidiasomnibuseft fpiritcs&. poftillum eft fanguis, & poft illum €ato.Et per iftam candem viam in «edunt humiditates:ideo q (fpiritus
degenere aeris, &acreft humidioraqua,ficut declaratá eft in Naturali philofonhia. Sedinter mem bra frigida & humida in primiseft prt poftillum eft pngnedo,& illam cerebram,f fubítitia me lullaris, & humiditatesincedunt fecundá hanc viam. Et hiceft pelag?, inquoaliquismultum haberetnauigare,fi tépusadeffcc. & in alijsnoftrislibrisiam locuti fum" prolixe.
i Sedmultum recordare, & caue ne. obhuifcarisquod di&um eft (pra, ío dencecfílarecft, qp int gradus virtütum adliuarü fuper vná & eádem complexionem fm comparationem graduum virturá paffiuarü &non intendspoft confilitiignosatum in hoc.& conuenienseftl Mc
dico recipere cóplexionemiftorum. laturali.
snembrorum à
uam dizimusdc complexione có- 1 ilium Fcdicim? qpcor, poftquá eftcompofitum ex panniculis &lijamentis & neruis eft de neceffitasecalidum propter multum fpiritá exillentem in eo,& propter anguinem criftentem in eo, &etiam pro partem caruofam quam habct, pris incorpore ad fimilitudinem vaiusclibaniignisin domo. Sedft eft (iccum,ficut dicunt Medici, aut. temperatum , aut declinans ad humiditatem,boceftfpeculandü. Sed mihi videtur eft declinansad hu miditatemn propter fpiritum cxifté-
tem ineo. Sedillud , quod videtur E ex hepatecz fua cflentia,eft qj fit ca. lidum & humidá:propterea qa ma jorparsfuarum patrium eft crnofa fanguinea,& ctiam ad ipfum trá" micütur moltz ateriz. Et bicmol ta funt inquirenda . & quia Medico non pertinentjideo dimittamus, Ft cerebrum eft frigidum : ideo ims ior parsfuarum parti eft fübítátia. medullaris,& neruo(a, & fifishuic. Etnatura medullz,quz eft it ipfo, eft diuerfa à natura medullz, quz & inoffibusquiatu vides, q nóeftini €o parspIguofaaut vn&tuofa. &qf Soguimradigoem » ingroffatdr & L. deficcatur:ideo qp pars aquofa, quat eft in co,refoluitur propter calor£, & remanet pars terteftris. Etquemadmodum diximus dece rebro,eodem modo diximus dend cha. Sed fplen,& tenes ipfa écfunt demembriscalidis & humidis: qu& uis renesfintin hocfubfpleneTgra du jppter groffitiem (anguinis qui. ftatin fylene, ficut fplen efti boc gradu fatisinferior hepate. De Complexione temperata, co de diflem "atis tolins corporis. 4e IT poftquam eft dedicdiu in E rptsione mébrorá officis- M. lium &coufimilium, ab ifto poffu: muscognofcerequid eft temperata complezio totinscorporis.Quod fi inueniunturifta membra proportionata füperiftascomplerziones, ip fm eft temperatz complexionispe nitus.& inucniuntur in eo iftz pto rietates,& illa gna, quz dicit Ga lenusqp inueniuntur in temperata complezione. Et manifeftum eft, qiflatemperantianon dicitur nifi in comparationcomniurn partium. totiuscorporis: ideo quiatpofüibile
Liber A eftiflismembriscoofimilibusezeü Bibascisaíua complexione natura- B,autin vna quantitate,autin pluri bog nó faperaeniat permutatio, , iftum exitum. Et P p ieziadhabee malas tau(as , out dox kc propterchmaaut pp materiam,aut ior com- ; aut marationem AIC qusoreuem cog peret goma p 105 X humidus iuucniscalidus & fi. do ficus & fenex eft fngidus & ficcus, f. Ca, & hocmanifeftum eítez corü operationibus &ez propinquitate &ló. grergoop Eitudinc generationis, & €t maículi golusan complexio cft calidior & ficcior cb- "n " fominz hocmanit ezoperationibuscoráü. Etaliq de dturá prmadnreom Inonespper ci terii om Mir ecr bei mutatio in confimi tal koi Fiche inoficalibus Etpoft boe. ame jn toralitate cotiuscorporisconcoray x dantibus nobisipfaomnia adinui- £m. Etpoflquam cft poffibilecé boc,&ctiam ollenfum qp exituscójonum excütad octo fpésapud '1£o$:tunc respp quasoperatur smembr( fuasactiones, & pau fuas paflioncs,aut rotü corpus funt no- € vem fpeaicsapud Medicum,vnatéperaus& illa £ naturalis, & octo süt. diflemperatz,co 9 corpus,cui diat aliditas io mébris& ficcitas, appro iat caliditau & ficcitati,&fic in re liquis fpeciebus.. Echoc modo intel lige fpecies complezionis(anitatisfuntnou£. Et temperata commu icatcum ambabus ipéb* mébrox: iplà clt in fimplicib* primo án fublliacia/& in compofitis (ecun. dario& per cadens. Etidco,quia Medid approptiant complexziones difléperaas qualitatiactiuz. & paf-
finorá Rabli Merá.
fiuz,conuenienseft appropriare. peosm totiuscorporisiftisdua- pred qualitatibusfolá.& pp hec(unt EUIS. fm rationem complezionesdiftem (i qoaa peratz folum quatuor. er. Idéln- De Sanittte monbvorum ofJicialium , Q». Phe eins fpeciebus, Cap. 5. "T poftquam eft declarata fani- Exin milium partiü pp cart complexionem temperatam,quam. RR propri&& in. Tabftants con fervatam ,& per accideusmébrorü officialium & toti* corporis: modo redcamusad declarandum fanitat mébri officialisfubftantialiter,ing: tum eftoffciale,& (p£ cius. Etdici- B mus,q mébra officialia , idco quia funtcompofitsapparetes corüeffe qp nó operantur (üasa&tiones,& pa« tiuntar fuas paffiones, nifi qn func. in fuaqualitatc,& in qualitate quá titatisinquantum Ps eft quáutas, &in pofitionefüa fm modü narura lYé& n conunuatione partum fuae tá, &in contiguatiope terminorá eorum in coniunctione fua, & (eparatione, n qualitare coniunctios nis & feparationiscorum , & fit? eo rum,& otdinationis. Et quidá funt, qui opinantur q, iftud intretin genere pofitionisied fi vocat pofi , hocnon ítnifi ppzquiuocation£. Sedqualitascorü efte fit forma co rum naturalis, & y concauitatesca. rü,& viz (intfm formam naturale incorum largitate & flritura,& qo fintcorum fupetficics in lemtare & afperitarefm modum naturalem , Sedquantitaseftin tcmpore; quádoinuenitur harum partiü numerusnaturalis,&codcm modo in fuis meníuris. Scd moduscorum incá jun&tionceltetiam modusile nata. 1alisficut cóiunctio partis rnembr; ofüciali,
1j iareeó D
6 ofcalisarrpari, &feparstio corum parsà parte.&. 43 coniun &ionis &feparationisintratin hoc.
Etcontnuatio, & contiguario , & terminatio, & fe io, & coniun- Gio manifefta funt. Sed cótinuatio
lusconuenit in membro con(imi-
iq in officiali.& paruum & magni
fantin menfürz: & (antap- Rropraaquannran continuz,ficut
lunt fatis, vel multum & parum appropriara quantitati diferetz: quá- P» méfürain hoc q» appropriarur,
itconuenientius aj eam membro tonfimili d offcali: ideo
H quiaofficiale non E fuper menfusam foam naturalem, aifi quando eftquodlibetconfimilium, ex quibuseft compofitum füper menlür& fuam naturalem. Sed pofitio natu ralisquzclt in membro, hoceft vt finteorum partcs npo mébris manifeftisficut confuetudo eft mé bri pofiti. iftud erit locus m&bri naturalisin cotpore , ficuteit hepatis & lomachi.& ficio alijseftintel ligendum.& ita eft mod" ifte in po fibione partis membri in feipfo, pars
rti. Scd quod diximus,g erit molusipfiusez communicatione eox
y partium fuis partibus, eft modusna turalis hoceziht in * pofitione pri
fidos. —maquz generaliseft omnibus mé-
bnscorporis ficuteft communicafioomnium mébrorum principalium,eo q non complerentur eorü epctationes, nifi cumeis. & etiam. hoceftinuentü in membro cá m£bro,ficat communicatio ftomachi €um cerebro in operatione füa quae eft appetitus Et ficut eft in partibus vnius & ciu(dem membri officialis vn parte, quz dominatur plusin operatione illius rei,ficuteft cómu-
&hocmodo poteft effe qj mouetur. membrü,quod eft parsconiunctionisipfiusfitus Sicute(t planta manusquz eft pars coniunctionis bra chij, quod eft nominatum in Arabi cxi Ain plan coniuoda L ligaturis & adeptionibus,& cum, boc emisso nodarilis. Iftz it fpecies rionum,quz. füntin RR MPs ri tücl benragere fuas actiones naturales, & pari fuss paffioncs, fiucillas, quas.
habentab* vilitate Sue illas, quas ,s-Lnacé
habenta nobilitate. Etacapitulis insomis qur ordinata unt p mul tosalioseuthores, poteris fcire iftas tesprolixius.& propter hocnon eft meaintentio prolongare me in eis. Erfitu vidifü libros Galeni, &libtosaliorum Medicorum, qui funt jy fecundum füam opinionem, & vide. bisiftum , tunc cognofees r4 illud, juod diximusiin diuifione (pecierd ritatis, eft multü melius,& verius g illud quoddixithomo quem fis, Etiflud meliusnon poteriscognofecre/fitu non ftuduetisin Naturalibusfcientij$: quoniam oportet tu teneasde via Philofophorum quantulum plus quàm de via Medici,& qifteliber n6 eft factus p illo,qui incipittant- 5nó legere. De
A pe sean aiqudlie in mehr c
. Ce. 'T modo incipimusdicere: idco 1nocnimusde complexioniitatis appropriatis membris onfimilibusquz funtin finetemgeraniz (ecundá fe, & iq €xeuntà iemperanda,fed exitu; pet quem non prouenitlz(io fenfibils ánaGtiooctutin paflionc.& (imilisereftin membrisofficialibus.&üc reru ualet perat, & itat téperaefi & pofition£ té * Faden rat. ns bona. rio, aam vi- *p füsfuit Galenus demdpfirirein t &aru habirudicis bonz. ^ qui eam. volucritaádercin iflo libro, n6reputo malum.1dco f fanitarfí, qux fantin officialibus membris, intapud Medicos oco, quatuor. temperaiz, & quatuor diftemperatzAautangmenratz. Sedquintum genus fpcacrum vel generá difpofi tiooum;quidam fünt,qui opinant, gtroemin quo cómunicant mé iconfimilia & officialia,& illa cft forma coniuncBionisnoltrz. Idco Qua coniunctio eft duobus modis, t Ías,vna eft coniun&io nodati € lis.aliacftconiun&tio vera. & vera eil appropriata isconfimili , & officiali, $ed coiundtiorve railla eftconimilium,& debet nusmerariin babitudinc fanitatiseox. Amodo dedarauimus omnesfpés. babiradinum fan.tatum membrosum confimilium &officialiam,có snunesfiue ias. & dedaratum. tilin omnibus per. modom efteorum communicatio. Etnecet fe fuinilli declaranoni: ideo q opetatio complezionistemperatz m€brioffcialis non cfl vna & cadem
Secundus operatio coi illaeffimilium :idco D. juia eft confimilibus propria &in fibftantis Ar otficialibusecond-ria. & per accidens, &alij Mcdicinon fübdilitan faerunt in faciendo banc. diuifionem : nibus, cde.
Odo volto: tractare dea-
&tionibus,& pafficnibusproprijsin quolibet membro.& iflzin ténones& itiones anitaris tl&t. loco cavfarum finalium & illz , de quibushs&enuslocuti fumus;ftant loco caufarum formalium & mate rialium. & hiceft ponédum vnum. principium naturale. Et dicimus
ofteofüm in Naturali philofophia , quód quodlibet epu eftcompofitom ex materia & formadtquod merit ig uon eltipuenta,nií mam . & propter. hoccoliettam ex roateria. aora, falicetens nararade aon eltnifi pro operanones uas iasin i
Due dicit Arift 5 Daum nop facitaliqmd in vanum.Et (imi liter inuenitur iftud in rcbusatti&cialibus.verbi gratia, quia ligoa ua visnou (unt inuenta, nifi propter formam nauis,& figuram fuam ,& eftinuentum im ex hisambobuspropter operationem nauis, fcilicec nau gareinaqua.ergode ne ceffitate eit inuenire in mébrishominis remjquz fitetiam hoc modo fcilicet qp fit in eis res flansloco mapris te ftásloco formae,& c ter tia. lo & quz rcs ipfa eric. finiscollett imi» hie. W necef" feinquirereT primis, quz ficilla res jn mébrisqua flatloco formz, & Joco materi, & pol venient
G dedarandá a&ionem, & paffionem cuiuslibeteorá. Etdicimus mem braconfimilia apparent vt in pluribuscorü o fintioco marcriz compofiti.quia offa manud,& ligamenta, &chordz,& nerui,& caro , & cutisapparent ex corum effe c nó fint inuentayifi propter formá manus. &forma manus,quz eft compofita exillisnone(tinuenta nifi propter a&iones& paffiones, quibus ipía ap proptiatur qp manusnó poflet ex tendi,nec cótrahi,nec colligere,nec faccre alias foas operationes nifi pprerhocg eft compofita. Et quí-
H uis mébra confimilia non fintinu£tà nifi ppcOpofita.tfi habentquodlibeteorum per fe operationem ppriá,quz manifeftatur plus in com pofito, p manus non haberet firmitudinem ad fuftentandá res, ni(i propter offa:& nó haberet poffe pli arc fc,nii ppter carnem ,& ppter neruos & alia fimilia. Ergo poílquá dizimus o mébra contimilianon fuotinuenta nifi pp compofita, ncceffe € nobis viderefi hic eft aliqua resp quam fitinuentá compolti
&colle&tüex eo,cnm quacomplca tur operatio corpofiri, -Etdicim*, ] 9 actiones , & paffiones naturales mébrorum non fiuntnif propter caloré innatí in ipfis prztet calor£ complexionalem , qui eft in mébris confimilibus, Echoce(? demóftratl per ícientiam demonftratiuam, & cognitü per experiennam anato miz,q f. inuenitur in corde vnum corpus vaporofüm calidum in fine, quod mittitur abeo ad omaia m£bra per viá arteriarum. &iraopina turgfitineerebro. Etpoftquam. ficeil,& coniunctü huic, q omnes a&iones &paffiones non fiunt nifi
per caloré intrinfecums, ficuteft de- IE. claratü in Naturali philofophia, & declarabitur adhucin ifto lib. ergo membra non faciunt (üasoperationesnificü formis corum compofitionalibus, & cá co quod acciditeis deifto calore.& coniun&d in mem. bro deiftis duobuscaloribusfüpradidlis iftud cft (aa fornra ,cum qua. agit,& patitur. Etabhincpotesco gnofcere dominationem cordisfuomniaalia membra:quiatu viqp ipfum füfficies eft ex fe, & alia indigenteo. Et fimiliter cerebrum. eftin hunc modá füper mébra, in quibusdominatur.ergo mébra fim plicia non foerunt inuenta nifi pro pter compofita, & compofita func. 3ouenta propter ifti calore, qui cft miffusà corde, &iftccalor flatin eis Ew forma. &per iftam colle&tioné iunt actiones. [ifionesque fant [os rizinquolibet membro. Sed fufficit ifte caloriu faciendo hoc, aut finc hoccít alia virtus ftans ifti caloriloco fotmz ifta non eft res juam Medic* habcat inquirere, fed. imiffa nobis. Etdicemusbreuiter qp hicfüntaliz virtutes prier formascomplerionales, que vocantur animz. Etiftud et conueniensanti M. ciparcin paucis vetbisani "a- &emusde actionibus & ib* cuiuslibet mébrori,&narrare quot. funt illz íp£s, & poflea reuertamur adinquirendü rem, cui iat Quodliber mébrorum, 4c d erit, qü cognouerimusin primis virtaep à quibos veniunt operationes. Etfcias p genera jon(i funt notioraquo ad nosq virtutes, &vit ful naturá notiores. Etideo
Liber A Q vitate eee fantin hominc, funr. tres,20t irtusnaruralis, aot vitalis, sutalalis. Viruues naturales apud. «osíunt, cá quibusfit nuttimentá, 2ugment,& genesado.Et virtutes vitalesapud cosfunt virtutes pulfati lesquz! fare&.
lunt in corde, & habent dila.
i irádo & re-
fpirádo, & virtus motiuaquzeítin. €otdeyquz vocatelectii
Quis, vir- yclfcgicadü abea. Et virtutesani
rer Tmalesapud cosfantquinq; virtutes
e iim. fenum Cra&os & guítus& odora
ha de mé U15, & auditus, & vilus& eriá virtus
8 monuaia loco, & virtusimaginati-
e peopdia patslumarus tengiuiua cen
Eoeapai (eruanuaA reminifcibilis.Erillacft
a [eii dinifiu,qua vá fünt Mediciin dtui-
dx. « c. dendo virtutesalz, & quáuis nó tit
pxe:nur conucniens, par(i tibi pót nocere in
quos; 5 hacarie.Sed cóucniensofno eitilla,
wn a j c
Medico QU2: fi fm mot oaturalem.idco q»
fgáaság. maniicílum eíEq iftz operationes
5 pofsütappropriariquatuorqua
lianbusíolum/fcd ét virtutibus ad-
diis (upeas,quz vocanturanimz.
x poftq inveltigan (ant fuper iftas
pzrationes quz vocantur animz,
dicunt o quedam füntoperanones
G quz appropriantur plantz, qua hét.
&res virtutes fupradictas, (cilicetnu-
tritiuam:& poll illam, crefciuuam,
&ifla clt finis nutritiuc:& poltillá:
gencrariuá, & iftacfl,quaf finiscre
Ca Me (Giruz.Brelt declaratum ibi ipfz
Íuntanima:ideo quia füntorgani-
€x, & quianon funt virtutes natura-
les. qp ipfi nó appellaueruntcasna suras i largo modo, iftud ect [ne
veritas, ipf crederent pipía effes animafm relationem ,aut fm opcsationem. Sed fi ipi ctedunt gp ij in fui cficngia fit virtus propria:
Secundus lumjftud etérror. &fgoifenup D opinionem corü o iracit, quia nos. videmusq Gal.in vno fuorü li rum affimilat ipfam adamanti, nitad diuidendum cam . Sed virtus. pulíariua eft de neceffitate Gbarina virtus, & diuifiua, & princeps . quia cum ipfa cor dat caloresalijs membris:& eft ficut (eruiens virtuti pria. €ipali cibariuz,quia cum ip(a cófervarur, Et ideo non clt cóucnienspo nereillam vnam virtutem per feab. alijs virtutib*ideo,quia eít ifta vir- Qui; vir tusanimz nutritiuz.ficutalic qoqy e in faz virtates,ficotattractiua, retenti jn &nc feua, & digefliua, & expulíiua , & di- quiis caferedua: quáuisvirtuspu!fatilisap- Pruli. 'oprietur plus vitz pp multum ca. lor&quieftcum ea. Et quidá funt, qui appcllane planam inifta virtu« tebayguam,f vegetatiuam., Et for» firan eh non vocaueruntiftam. virtutem euenrationis vitalem, ni propter! approptiatur plus vi tz,quamuis (it de generenutritinz, ficurdiximus, Szd eorum diuifio, [i juam diuidunt virtutesanimafenfum, &ad virtutem monuam inloco,& imaginatinam,& ra tionalem,& conferuatiuam,& remi nifcibilé, eftomnino vera : (aluo virtus motiua in loco non eftaliud [ies cienofoia C virus mouua vo lunrarie, quando concordatur cum. eaimaginatio, & cóimilium. Sita eftdeciaratum in libro de Animz; Etipfi numerant virtutem motius voluntatie1n numero vitalinm , & unt motiuam in loco aliam fpe ciem. &iftud non eít conueniens; quianoneft nifi virtus nutritiua S crefcitiua & fenfitiua,& generatiua. & imaginariua, &appeuiua, & ra» tionalis, & motiua, &lactariua ex CollAucr. ^ C "iilis,
Cra Me
G iftisfieuteft zflimatio, aut cogitari
u2,& cófervatiua, & reminifcibilis.
Etiam eft hicdictum gvirtusra-
tionaliseft magisfpiritualis q'ima-
ginatiua:quia perfectio virtutis ra-
tionaliseitapprehéfio rerd vniuer
falid, ficut poreftintelligi à Philofo
po Trertia particula prima fumme.
hyficorum, & in Primo Pofterio,
uáuisintelligatur contrariü circa
inem primi libri Phyft. Ec qui a-
bebit ncocflc (oluereifta dubia , te«
quiratin locisillis. Et quia res vits,
uz fantapprehenfiones virtutis ra
tionalis, habet paticularia,necefle.
H cftinuenirein bomine virtut&que
chendat effeoná illorum parti
«ularium conrentorü füb vniuería
libus, & virtut£aliam recordantem.
iftaparticularia,quz funt cóprehen
faà virtutepropria eorüapprehen-
Vitw foni. Eridco,quiaifta virtusappre
aalerinl* henfiua particulari non apprehen riores sd, henfiuaparticu'arid non apprehe
tres.ldem ditcanit habitudinib* imaginaris,
clarus in- fuerüt de neceffitate tres virtutes.
Part 6
fic 19. z(timariuz quz apprehenditefi &jl rema ? : c do. ^ tik particularium : & reminift
impreffioniszftimatz:& tiua,d qua apprehendit zftimatiuá ] fü&impretfioné,ficut (eruientes vir. tuti rónali: ideo quia feruiens przirat feruito ea quz funt fibi necef Brinaur ftudet inaliqua re appro priatarüferuito. Et manifeftí eft, p virtusimaginatiua ptzrparat vir- E^ Tationalica que PA funtapprehenfa,ficuteft manifeftü qp duz ap. prehenfiones,f.zftimatiua, & cófer matiua appropriantorapprehéfioni virturisrationalis& quando remowentur res vIesà virtute rationali,& virtusreminifcibilis facit record: effcoriz particularis & cognofcitil- Jam virus zítimatiua,& tuncinue-
"virtus imapinatiua babitudin£ KE iuseffcntiz particularis.que eft re cordata à reminicibili , & cognita ab zftimatiua,& quando imaginatiua iam venit (upct foam babitudi nem,tunc virrus ranonalisreducct. ad (cillud, quod eratpriuatü ab e: etgo i(lz tres virtutes ex hac parte funt miniftrantes virtuti rationali, & miniftranseítla&tans, ecce, quie fantlaQantesex hac. ficutdi- Narqua Et ifla verba (untdimitteudahic,fm q ftant, & recuperandaà Naturalisquamuisaó fitneceffariumarti Medicorü (cire oc,nifi per modüele&tionis melioramenti, L Sedeftfafficens Medico in iftisrebuscognofcete complexionem, cui apptopriatut vnaquzq; iftará vittutum, conferuando ipfam , fi effec fens ,& reftaurando ipfam, fi eft deperdita . ideo quia (ufficiéseft ei hacarte venire: cxgitione foc mz complexionalisad formam fpi titualem: ficuteft (uffüci&s er venire. Ácognitione materiz ad cogaitionem quatuor humo, & mébrorá, Deissementis membrorum confimilsm. — Cap. 8. S Ed cim quieuit res (uper locum (uum pofitum in hac'arte, runc M. etit manifeftum q omnia membra non (untinu&ta.nifi propter hasvir. tutes & ift virtutes hasfuss aiones.ergo non eft inuentum in corporealiquod membtorum, nif propteraliquam actionem iftarum virtutum,aut paffionem carü. Idco. eft nobis ifinquirereaio nes & paffiones membrorum, &có plezionem cui appropriantur:& co gnofcentesillud,cognofcimusfanitatem cuiuslibet membri per fuas fi nales caufas predictas ia xm
à ideo quia ism togeonimos cam i endi si icennle fcd D
«2ufam efficicnié non eft neceffe no pacusdloo tit eis que aluo fiibi effet res, qua 1etloco efficiétisin ftatu eoerakie. Erincipicmosa iuuamento mem brorü fimplicium,& dicemus q res, quádiximus, quxeít neceffana pet aliam, efti modis. Vnuseft, vtfiteflentia prime iaefien iz vitimzficut fuitintentio efícntiz confimilium neceflaria pp intétioncm effenz officialium. Alius efl,vtobfitex neceffitate: fed eft,ga B meliorafant duo vnum, «zt nobilitatem in agente & patien-
te-(icut oculus , qui n6 eftinuentus. nifi pp neccffitatem videndi:fed na reraduplauiteospp melioramentá luplationis, ficut nosdeclarare de-
li quod erit magis neceffarium. De membrisfmplicibusquzdam funt offa & fimiliaip(is, ficutchartilagimes, & vngues quzdam funt nerui,
ii panniculi, corde, «erebrü,& offa (ua, & nucha,&caro, c irre bisfimilia, pen i (uis Ac a &cchol src g ips. Sedofi maisiusamentd ipfbrü eftadfor tificandá & flabiliendum,& in fum. ma, ipla fant (icut fundamentü tctius. ris. Etiuuamétum fa cft 2d def-ndendum & abícondendü, ficutoffa capitis, & ofla pe&oris. Scd multitudo corü in corpore fuit. pp mot" particulares, & multos: qa maausoó poffet moueri per fe, nifi eflet diícontinuata ab offe brachij «um contiguitate amborum offi,
felice manus & brachij.&itaeftin d
Secundus uolibet menfbrorfi nodarilii mo D. bilium difcondinuatorá.Iuuamentum terdá cft, vt poffit fieri refolutio fapertnirant vaporofará , ficut. font iure que funtinoffecapitis. Et poteítefíe p funt & alia iuuamenta : ideo q fi eueniretaliqua Icfio alicui offium, non tranfiret ad aliud osalterius mébri, quia difcon. tinuatá eftab illo. It£ fuit neceffitas. multoram offiá pp diucrfiratem f gurz corum, & qualitases fm illud, ppquodordinara funt, & pp parui tatem & magnitudinem corá . Sed dinerfirasin paruitate & magnitu dineefticatoffaparus quz füntin E. digitis& oflacruris,& coxz. Scd di uerfiasin figura € ficut os,quod de. neceffitate habet efle forte. & graue fuit factá dur & daufüm . & illud, inquo fuit intentio vteffet leue, fais i dur & perforatum in quali-
us, tate.& illud, quod habet de occeífi-
tateeffe coniuncti cum carne , ferit. fa&ü tenerum, ficut charüilarincs, & fimilia. &iftarmuamétafünt no^ tape ee ede m jore ipfum, coqui poleisiry ftudueritin pete do. Sed vngues fuerunt fadti pp duo inuaméta. Vná, quodeft cbe, LÀ & eft pp'confetuationem extremitat digitorá, ficut ponitur ferrum. inpoftremo haftzlanccz.Secundá eft propter (üftentamentum carnis. digiti,gR caditaliquid . Eriftudiuuamentum eft magis proprium in uibus manuum, 3 in vnguibus phun - fed primum iuvamentum communicathomini & alijsanima. libus, In inuamentisneruorum ca dunt multa dubia, Gal. fentit quód iuuamentum corum eft ad fcren-
G omnibusmembris. Sed Secldo de ret à fententia redde dug farà s ficfacktsneruus nifi d temperádá din Para raloréintrinfeci, ad hoc vt det virphi A tutem fentiendi.& bzcopinio fequi. brwod rar plosiuuamento. ri.Sedfi € TASTE dixfpecalatio, Ecconfirmatio Gal.
NI alaliá qp fenfus& motus fint à neruis, elt, €. «21 eo o remoro neruó remouetur fen Pod füs& motus.& hocnon cit p viá de ditlen ina monftratiu&, &iá difputaumm" boc. 109,).d Lo in libris Logitalibus.Sed apparet qp V5 II inuamentá neruicft de genereiu- 3. d Nz uamenti cerebri. & apparet manifezuiuey, fte qp naftaneur. abeo,& v non fint. H fixiineo, ficutdizitGal. Etligamentor iuaamentum,& chorda ad motá voluntarium eftapparens s3doculum. Et panniculi fuerütía &i propter abfcódere & defendere, & ctiam vt füftincant membra que funtfüfpenfa& retincant ea;quáuis. hociuuameotü fit magisproprium. ligamentis. Etiunamentum panni uli pofiti (upra ventré eft de fpecie E etse een i lina'epredi. jslocis ficut scádit Besniofis Sc] venarü du funt Vna eftarteriz, qug por. Y uaotfpiritü ,&anguin£ à corde. & iftz finedubio fucrunt fa&tz jppter. hoc,& fucruntramificatz & partite. rorum corpus, ad ferendum rem. Mt, aut fpiritum fold,aucfpiritü,& fofuncm fimul. Aliae nópulin quibos non eft fpizitusfen fibiliter. nifi nosinduceret ad hoc mondióum fimiledido, quod di
ei usin hepate, quia dicit, eftfonsfpiritus vamralequem Ed imusnon effenifi propter virturé futritiuam. Sed quod apparetez juuamento iftarum venárum, eíb
motosvoluntarijiinhocca- bus
quia fade fantad diidendu iangai K
nem co&& in hepate peralia mem«
bra:& propterea facrunt ramificate. ficutareriz. Hicfcire debes qp Ari Sanguisve ftoteles vult, cibus & nutrimenrü 29S ar omnium membrorum fiarez duo: cibs aem. inibus mixtisinfimul : & brocá. idé Éanguisquieftin venisnon pulli: €. de NE
libus, &in hepateeft ficut mareria albe n guini mifi parteriscordis:& 5, g^
b2 lis arteriarü eft ficutforma 4.ei(d£.
fanguinis,& hoceíl,quia dateident &4-&t.£
complementü, &coclioné , & facit a; auf
ipfüm cibum propinquum a&ui Et dem. c...
Galenusfentit q (anguis, qui proue & Auer. f
nitab hepate p venasad membra,é
cibuspropioquus pfe. Etprobatie c. juidéPhilo(ophi in hoceit bac, q» 6-1 Pat:
ingerit inguis,cfl conueniés & ;.deGe
velitcibusmembris& omaequod zc. ati,
querindebet tuenire mébris duo pee inguines, vt fit ibus membris, ve«
niudt cis ergo membra debent nui P a
ttiriexcis. Ecproptereag vnused
Fumeíterudus & ter coris crue
dus cóucnientor eft vt approprie
matetiz,& co&t? forma. lebot
effc cóparatio codti ad udi, ficat
formz ad matetiá, & hoceftdeda-
BENE Pier tet
verbi: |. apparet op idé afferit ,:
mébrafüpcriora bun à fanguot n
arteriali ,q6 przcipitineidi arterias.
in paffione hemicranea,& in epilep.
fia perfeucranre.& vtináego (zirem.
quid prohibet cá credete, o iftc fa
guisarterialis nó nutrit alias partes
corporis Sed cerebri medulle (ant
uz fpecies.vna eft,quz ftatin olla.
capitis&iftud (ine dubio eft ma fpi.
ritus cum quo fiunt fenfus. fed mc-
dulla,quzeftinoffibuseft fapBui-
tascibieorü Etoffafolida nó habet.
medallam , quia non fant. pori
Liber Secundus
À Ecnótnen medulle df zquiuoce ad bauc medullá, & ad eam,quz cítin olla, & n6 nominamuscá medull&, nifiquaficà vulgo nominat. Scd medulla, quz eítin offibus, eft fupfiataspenitus.& hzccft fubftantia.
Wisechy temnpefara. Sed n nuche eft dena €deni «e turacerebri,& iuaamenta eox funt. pio ide. cadem.&adhucexponá driam,que E yrops. citinteren, qf narrabo iuuamenta
widet-de membrorum officiali(i. Sed carnis Yacc.7.« duz fant Ípecies, ficut didum ell,&
c4 Arifto diafup hasduas,quiafunt
Glia dug inltiafenfas cactus, proprie ftanna. sms. 1s. €6 eo ficut ftatoculuscü vifu.& de- B monftrat hoc , quia fenfos fimplex nóinucnic nifi à corpore (implici, ovens fercinor camis in bac apprehenfione ad temperandá fpi-
sium Gafas, qui mindéá code &
ifta fandaméta necefle e(t vt Mcdi-
cusá nobistecipiat. & nosdicimus
defenfu & motu, q vnaex rebus à quacftcorá permanétia , funt cere-
brü &nerui. Sed vna fpés carnis,
quá Gal.vocat mufculofam,eft vn
ex mébnsofficialibus, & n illo eft
virtus primi motoris, Propterea qp
itod eítillud,quod mouctex fe pet
hanc virtu, &non mouct paliud
C mébrü,quodipfum moucatquia,fi p aliud moueret, bocinduceretnos. ad inueniendü corpusaliud,qd mo vebites (c.alids, resduceref in inft nirá, quia nullü corpusmouet nift moueat. & é neceffe, op resquicfcat. spud prim6,quod moucfà motore jmmobili. S hocprobatü eltin Na turali Philofophia. Et bzcfpéscarmisapud Gal.eftinftim morusloca lis. &loquemurdeez,qü loquemur. demembris officialibus, Sed caro
inguin& , fübafcellar diea pocula: füperflui-
tatum. Et nóeftmuki longinquü sd credendó, q» multa ex pim non ficfacta mf ad implendum loca va cua,& ad dcfendendá.Er in (umma. iftudeft fimplex membrá ,inquo «6municantofa animalia, ficutcor eft membrü officiale,in quo cómu nicitolaanimalia. Et fanguisma. nife(tüell, q» non fuirfatusnifi p» vná duarum rerum : aut pp dandá nutrimentum, ficut fangüis quieft in hepate, & in venisquasop:pátur Medici vt nafcantur ab hepate : aut. vtfit vehiculum fpiritus, & caloris, &iflecftfanguisarterialis. Phlegmaeftfanguisindigeftus:& propte E. rea deberdici füpfluitas fanguinea, hocé foptuitasdiminuta vtfitan guis.nó (nperfluitas,cuiusfeparatio neà fanguine remaneat fang uiscóletus. icrà cholera, & nx nchoia.ergofi ita cft, e£ phlegmaris fuit. incob re de neceflitate : hoceft q» impolecftcibum cóuerti,nifiex co leneren ff pfluitares phlegmati,
t poteft ét cum hoépfüntinipío alia iauaméta, quia humettat mem bra,&adaptatca ad cibandá , & qfi eft ficut cibuspraaratuscis,qfi cibustardareis, Seu melancholia, & cholera (unt primo & pfeincotpe F
p neceffitzté: quiacibuschylofus, qui vaditdz ftomacho ad hepar nà poffetdigeri,nec effe fanguis, nifi fa parentabco illz duz (upcrfluitatea ficut muftü non poteftcffe vinum, nifi feparentabco dua fuperfluitates, vna grofía & erreftris , & ali fubiilis. E proptereaordinauitna eispropria membra. & non fccit fie. pega uia iftz dua fuperfluitates n6 habétaptitudiné, vt poffit et exeisaliqua parsmembn aliquo mó:qd in phiegesee bene póceffe,
€ Et &cum hoc,9 nstura nó piis indien fer iens virruu nutritiuz p viam cle- &ionisboni.quia buría fellis habet vn meatum ramificatfíqui aduenitinteflinisfüperioribus, & partibosinfimis ftomachi.& in aliquib* bhominib? tangit: flomach t, a iidem opus, quod facitin inceftinis. quiabi lis mádac
ufa huuc mca
tum inteflinis parcem que saoueatea adexpellendá füperfluitates& facic quafi abfterfionem. Et. fifrfplen babet vn& meat qui tangitosítomachi ,& mittitei partem H paruí melancholrz ad puogédum. 1llud,&ad mouendá appetitá cibi: quiaiftao patio proueatt à reb? ace. tofis.& multa verba dicta (untT alijs libris:cd n6ezpcesez me, vtlabo sem ad natrandá ca. Sepi vulitas 3o corpefuit,vtcalefacetet, ficut zit bum disphrama Etfepü cftfügs fluitasfanguiniscodi, à quo bata funt mébra. Et pp hoch eítincor poretéperate fignificat magpá fani tatem: quia fignificat (aper bonitatem nutrimenti , & qfi non inueni incorpore figniüarg n6eftbona ligeftio:quia nó cft fu pfluitas, que. ü Pn bonadi i nb nocelt al da&humida. Et neceflaniüillud eft sdimplendá vacuitates etiá mem-
brorá.fed qi mulüplicaturincor- tis
gore/ignificacfup malam difpóné. quia multitudo materiz nutritiue, quz eft anguis, eft cóuerfa in fepü: &tuncinfrigidantar mébra & mo ziuntquiain bac fuperfluitatenon. eftfeníos,& perduntur membrafen
fibilia, qfi multiplicatur füperea. Pilorum capitis, (uperciliorum,& arü iuuamentum eft vt de-
&hoceít manifeltum ,quia. efti
videmus capititdefetddto- Y, rebrüá: FL ionaPr à liorá,&;
Sed pilifa Eripe
cie corpojuod apparetez. Diseerie tate materiz : eo qp generat pi- IX faeio adu undá Gal. Ét hoc indiget fpeculatione.quia vf q pilusfitcorpusex teudibile,ficcá,& talecft (uperfluitascibi fici q nimiscoquif, duran tein illo admixtione pinguedinis, ergo nó eft ille vapor,cui* fit L gatio partis fupra pareé:fed cft corpuscótinaum fortis cótinvationis, extéfiuum,erefcensin longitudine. Etjmihi videtur q natura adducit iftum vqortvc t materia pili , ad tpi
Goa. Ld
hoc vtpilustrabatillam malam ma Sram ereoporead mundificanlum ipfam per hoc,ficut tu vx fiit defe focuerlaboramarg terrz, qui qfi volunt vt ipía frudtift inancíemina,quz habentac trahere. m verrteftrem adoftá, & perhüc modum poteft effe vct. iuuamentum corpori. Sed causvi perdi deiendere &ab(con- XS ftat fori: funtcoopertu. rz membrisiotrinfecis . Et. fpiritus Qut funtpropinqua inftrumenta virtü- miniftraa itiuz. tis. & ficdicend te. 14€. . efte mini(tratur à quatuor virta- bs*cré Sibosaurqui phoceltanridius foc Op. reteotiua,digeítiua, ulus & , cac. dierecis.Etadhuceft iumenta ali e.c uirtusquae communicat tod corpd fi quz regitiuanüncuparur, &quzfit,& vnde (it multa dicenda fünt.& poltea difputabimus, quicquid fit, abanima eft.proptetea priuario ei* (abita morsaecel D
brorü fimplicium, narran im eftiuuamentü membrorá officialió,& vniu(cuiufa; partisipfoyam. Ethoc faciemus breuiteers epis cafibusin quibus prolon; funt(ermoncsil i ui [erc r1 mie Ereligempees hisquod maifct eft & quod opinatur e£ magisueceffariá in hac arte:& incipiemusà membris,qua füntinftía vir. tutisoutririuz.quia hzc eft vir*ne B ecflariapima noftro c£& propte- 1e2 fuit corruptio fuax operationü mors. Erdicimus fm o tellifictur fenfasyy mébra difpofita ad facicndasopctationes iftius virtutis (unt flomachus, & (ui miniftri, ficut os, &inftfacius, S afopbagus:& poft. hzcinteílina,& hepar,& venc,& re ncs, & fplen ,& facculus fellis, & vefica. Primum iuuamcatü oriscít smaíticatio cibi.& propterea fuerüc. prfüi dentes, vt faciantad hoc cóue niens przparamentü. dentesquidé anicrioresvtincidát : maxillares, vc frangát:molarcs, vt molát, Er(cias, qpinorecaliquátaladigeftio:& ho mo qucm tufcis, appelatcam alio nomine. Ocfophagus cít mca:us, quem tranfircibus ab oread os machi,& operatio fua nó elt nii án duabus virtutibus, qua füntla- Gutes virtutem nutritiuá , boceft auractiua &erpulliua: quiaeftneecfic atisahere ab orc : & expellere sd ftomachum. & qr ifta operatio erii moritur homo fame.Etinrumentum féruiens naturz in his duabusoperationibus,accefle elt vt. varictur, Et apparct p anatomiá,
früisa. » 9. Es narranimusiuuaméta
ma nus aggregat fe fuper res humidas, PUN e nifettá eft, ftomachus &locusdigreftionismiffi cibi eidem ab ore,có uertendo illum in chylum:qui. poteft conuertereip(um in fanguinem.Ethocapparct abeo, qd mi- & niftri fui in hocopere fünt quatuor. virtutes particulares füpradicte. Sed. digeftio c(t magis manifefla intunica carnofa, pp calorem,qui eftin ca plus.& propter illud , quod ei aduenitexarrerijs& venis, quz ei adducuntcalorem:& & eft fuppofitus hepatyita qu ipfum calefacit. quia be pateltei circa pofitum à lateredeztro:& fplen eitei circapofitusin laterc finiftro,qui dat. oct. Scdattradio cibi, quá facit ocfophagus& meri/fit ptunicá villorülongitudinaliü &adiuuatipfum hoc; quod eftin co dc tunica diametralt angu F
lari, Et*accptio, &espulfio fiunt ^.Lreen-
piunicam, quz pzocedit platitudi- ti nem.idco quia qi rcapit cibi, illa tunica aggregatur füper ipfum ab. omni parte, quoufq; completur di-
ftio:& digefttouc facta. firomueslüc parts fperictesfüp
J bir memuit eam viferius cell expulfio per hanc tunicamqua vaai per orudicem : & habet duas operationes contrarizs, hoceftex« pulüonem inferius, quádo elt fatta. digeltio : vel fuperius per vomit.
C uüj scd
S se lo virturisdifcretiue n6 et melià maniffta ia flomacbo: hifi diceremus g ftomachusnutrireturex chylo ,quia. defyderaretdibum,&aggregarctur fuper ipfum, Ktfitin eo. & opinio affirmat hoc. uód fi nó diceremus,g (tomach* meter ezchylo, squared dera- " ret cibü,&. retur füp ipfum, TOSS i celare Lime, qf comedimas m,nó f Et fi contingatqpvnü membrü fer iind, uiatalreri feipfum obliuioni nó tra civopatio dit:ergo recipirnutrimentü, & vti- 1aukum litat ex eo. Et accidit vtaliqurex mamtefla noftris focijsdubitentexhoc : quia ineo membraesehylo non dien rs ri, nifi poftq conuerfusfueritin. Anon ine lnc RN eft adhuccóuerfos in Prima re. languinem in ftomacho. Ergo diiponho. camusq ftomachusnutritabco ex modica reque plusaffimilatur qua. litati q quantitati .&teftificaturex. hoc, fubito quiefcitfames c comedimus, ficut (übito quiefcit fitis, Sects r* cüm bibimus. Etadhucnoneftinconueniens, q in co fitaliqua pars fubrilis, qua nutriaf cito peraliqu& humiditaté,quamvisnon fitfangui nea.quia tu videsmulta animalia, nutriuntur , licet non habeant(an- ] guiné Et digeftio fitin co percalidi tatem & humiditaté primo,&(ccun. dario fit p aggregationem,quam fa €it Itomachus (per cibi, & quia ip füm ampledif. Ét propterea runc, quanto llomachusin animalibus é groffior & durior, tanto fortior digeftio fit. & hoc apparet in ftoma- €hisvolucrum. Et propterea volue runt quidam Antiquox q digeítio fiat pp conftrictionem aggregationis. &opinanturq flomachi voluerum profint (tomacho, ficut funt flomachi gallinarum & perdicum.
*21. q de fideraret ,
quia hoc membri a6 fultpofirum i ineisdurum &forte, nifi quia nort habeot dentes fnolrer. Sed inteftina £t vident effc inflrgmenta nutrimenti:quia ipfa n fuc runt facta principaliterynifi vt tran feat p ca digeftuscib? in ftomacho. pnm » quod appellarar 'roptereacüm facta. tdigltioia ftomacho , aperit locosifte,& mit« tirur cib* ad inteflina:& intem he partrahitab illis foccoüitacéchyli p venasquz attingunt iftud. & qfi có pleuerit operationes, runcezpellür Inteflina fuperfluitates inferius: & illaeft fa pfuitasficca .ergo vtilicas L. joteftinorum cítbioz. Pri i fant via, per quá cibus vaditab ilfis. 3d hepar.Sccunda ppezpulfionem. füperfluizatisficcz . Et virtusin illos manifeíhorefterpalfiua.& rea füerütambz füz cunicz euntes perlatitudin£. Sed virtusattractiua non eft manifeftain cis, non habuerunttranicam vná inion gitudine. & ripfaett zm digeftiuat uia eorü cÓplezio eft propin: pw lexieni feriam machi; Sedillainteftina nó haboerüt mol tam reuolutioné, nifi vemoraretur ineiscib*, donec hepar traxifitab M. csquod neceffariá erat. Ec; rea dicit Arift.qp animalia habentia. ucá reuolutionem in inteftinis, unt gulofa, Et habuerüit duas rumi^ cas,vt eflentfortia:quia funt viafas perfluitatum . &etiá quia o| virtutis ezpul(iuz in hoc riot Manifeftá e(Lin bepate, ime mutanuum cibi ad ouctendums Loris ipfim in fanguiné : & poftea mirciq Cal ipfum ad ola membra Et ppdomnie pee nationé, quam facit fuper ofa mem im uci bra nutrita, opinabaf Gal. qp effet ua virum
Liber T virtute nutritiua princps, &ip(e neíciuitg poftremum nutri mnenrum eftio corde:& in co prima virtus nurritiua cit princeps. Ecapparetdchoc m habet quinq; *rittures dictas, boc clt digeftiuam , qf facit fanguinem, retentiuam tépore digeftionis, attractingm quan do trahicchylumbireflinis diftretiuam qfi diuidit & coynofcit tres fuperfluitares : hoceft Íuperfluitas aquofa,quam trahunt rencs:cholerica, quam uahirburfa fellissmelan cholia,quam trahit fplen. Etinuem ti virtutem expulfioam affinem vit B cuti attradliuz magnum dubid cft. &bicron cftloces fuz folutiouis. Etdebesícireqriftz quatuor vittu- 4esaut quinque non funt feparatz abinuicem,fed fant ficut multi ope rarij (aper vnum opus:& funt virtu tes, quz funt ficot infizumenta vni virtuti, quz facit outrimentum , & facitcicumiflis quaruor virtutibus. in quolibet membro. &illz in toto «orpore datz funt proprer necesfita. em vnius viruarisintrinfece,queeft. án vnoquoq; mébro. & hoccft virtusnurritiua principalis. Dcinceps contemplandum cft, ifta principa. C hsvirtuscft propria hocmembro sd boc vtfit iplum folum prin. membrortí ilius virtutis: autillic eftaliud membrum , quod fit prinepedipum inhocopere. fuphoc moltum neceffe dilpurare.Etdi- €nm*,iam apparet per hoc, quod de- €laratü eftin Naturali philofophra, qpifta virtus non facit nifi vná partem membri nutriti: & p membra. füntcompofita ex elementis : &: €ompofitam ex clementis non compofitum,nifi per modum temgerant complexionis;& comple-
Secundus 2I
aio fit per modü deco&tionn: & de- D
cocto p*t modum caloris:ergo nc« cffe cil, inftrumentum iltws vie tutis fit principi fortiscaloris: qa. non cít differentia inter illam ret, quzeft nobis neceffaría ad effc pat tis, vel effetotius.& fiita cftergo de. neceffitate iflecaloreftin hepate,&t inalijsinftrumcntisnurritio.r Ec (i jtacfl ficat dicitGal. q non lucrata. fintalia membra, quz habenthaut virtutem iftam calorem , cum quo agunt fuasoperationes;ifi à calore.
Itis:ergo hepar certe princeps EET
ipforum membrorfi:quianó com- E
letur eishoc opusnifi per ipfum, & ip(ütn complet opera fua per fe.& ta lemembrum,qualceft i; MA iius vt vocetur prin: &iftael lominatio,quá reris: tín aotho 1es ipfum per fe babete.. Et propte-rea de rectore agticultor(i dixerfit fit princeps eorum: prc qa uitiaeorum non compleat , nifi ex regiminc ipfius, &cpusilliuscóper ipfüm. & hoceftin omoi [pecie dáauonis. Dico ergo, vtin& fcirem, fi poffibilc cft; Galeno Saisqui fequuntur fuam fententiam, vtdicant qj hepar eít fufficiés pet fein ifta operationejipfo concedentecum eis, p multzartetiz venianthepati á cordequz abducunt. eidem multücaloré, cfi hepar eft fufficiensfibiin hacoperatione: ercalorifte efin vanum,& fine ali qua caufa. Et fi dixerint qp ifle calor. non dethepati,nifi virtutem vitalét Dicemusquideft virtasv;ralis,qui eft in membriseft ne ala virtus, vircusnutritiua aut (enfibilis& nec nomen vitz intelligitur ; nifi füper. has duasJicet accidat vtinomen vi«
tzattribyatus magisfenfibili.&hoe
Cha Ca.
Secunda seplicn.
eftconirarium ei quodintelli ex verbishofsquem fcis. Nec certificarum eftex iftis virturib*, fi ppearü operationes: necfunthic aliz operationes nifi iftz duz , hoc eitoutribilis,& fenfitiua. $i refponderent, qp virtus| itilisin corde. efttertia virtus & illa dr virtus pfe : Refpondemusquamuis nos concederemus vobis hoc,cortí dat hepa. ti'virutem pulfatilem, quia manife ftum eft qp vena: hepatis non fant. pulfariles Deincepsapparet qp virtu. tespulíatiles (unt propriz cordi , & ifta virtuseft ppria fua dominatio: &qfi dominationem habet corcü bac virtute, quia cá hac virrure dat. & partitur virtutem omnibus mem bris qi dat& partitur ciscalorem. aturalem,cü hoc ipfum habet con feruarioné fibi p modá flabellationis.& cüm ifta virtus videlicet pulfarlis, ütilla, cum quacor datalijs snembrisprimü nutrimentum,dan. do & partiendo cis omnesalias virtutes:ergo ipfum debetappropriari deneceilirate ifti virtuti , hoceft nu. tritiuz latere, qp eft nutrimentum «ordiale,g ipfum eft inftrumentü, cum quo ltoratjit virtusin dando nutrimentum. Et (i effetalia vir tüshicpreter iftam virtutem nutririuam,daret alijsmembris. quiaim poffibilcefteflcin aliquo membro virtutem contrariam in fpecicalijs virtutibus, quz funtin alijs raébris. &noninueniturin alio membro,ni fiin ip(a exifteate membro princi- :nec Gale.necalzer medicus dicir
- Et fi ita eff, ficut diximus, &ap
'et ep comparatio cordis ad hepar Tied comparatio, qui ponit Gal. hepatisad membraalia:ergo cor cx necellitate crit princbps füp hepar y
3o bac virtwte.quia bepar a6 eft faf ficiensin faciendo perfe fuam opérationem, nifi pp calorem tranfmif fümá corde temperatum in quanti tate,& qualitate. Et eft refirmatus Tercer iftefermo , vtcor fit de noceffitate. princeps virtutis nutritiuz, qd Gal. necalij ex anatomicis dixerunt nec crediderunt, q» cordi veniret calor abalio membro, fed eft fufficiens p. feficut conucnienseftprincipi. Et ego iam probauitibi virturem & ca. lorem pet viam doctinz difloluti- &fio vz. Etfitu videris q» indiget cor Báo e hepate propter przparationcm nu- Gioni, trimenti , non et propterea hepar L. dignum vocari geo: ficut non conueniens Ítomacho propter f ionem cibi vt vocetur princeps ais:nec etiam bubulcus qui pre. [orssircibum Ptquam de vocaitur princeps.Poftquam declaratü R5 prima eft Porett princeps virtutisnutri dd cor eit tiuz : & apparet per anatomiam qj Prnt" non eftincorpore vnum membrü, nuuitias. adquod non veniant arteriz a corde:ergo cor eft dator virtutis nutri. tiuz omnibus alijs membrisp viá, quam ego füperiusdixitibi ,&fíica non «Hi, arteriz cflentin vanum. M Et adhuc non fuit vifum vnquam RÓ cda, peranatomiam, vttranfiretangui; abeo per venasadcor. Adhucíangaisqui eftia vcais,eít ünguisimperfectus & non eft creatusin vehi culum fpiritus, mf fanguisarterialis.Et fidiceret ahiquis humo, q me Prima ret. dicus non habeat neceffariam hác micoe i. inquifitionem:dico qp habet multá zo a ^c. neceffariam. &hoc in futuro meli* 2h: explanabo. Et qi Galenus vitupe- Kt a. c5 rauit. Ardhigenedn, quiacurabatuir í hilotutem memorialem cü medicinis "P
€ordialibus credendo g effet tranfmiffa
Liber Secundus
4 mifisa cotde-K Hicebat ,fi credis erepti y zenon ventofam füperi, fm. ornrormain melickdo iplum. Etego dico q bxceft vna re.
quzeft magis vitupera-
sq verba. Ardigenis fm de- Haraui hucu(g;, & ineset ii omnium amemi . Etfuitlocus eius] me dio:quia bxceft locus regis: ad hoc vtfitregimen huius; rüonati sequaliter omnibus fuis circüferen-
» Sjsareiam "mius faftodiamr
tpi [ sica profs, vedodarelga mentáüfüum. Sed nutrimenti cor. discftex vena quz coniunctaeftin ter hepar. &ipium. Cooperimentü, «uod fuit pofitum fuper auriculam €erdis, fait pofitum wt apcriatut ineri*;ad boc vii ispoflet ingre diadiplam,& poftca dauderct perfe&e, Sed auricula, quz eft inalio Jatere,hoceft auricula venz, que p Wwenitabifta camera ad pulmonem, fmopinionem. quorundam fertfan. guinem ad nutriendum pulmon£ : 25s non fünt venz continnatz cá illo Etcoopetimenta qux fup hanc suricolam,ordinata fseruat vtape-
C rireoturextra,& non intus ,ad hoc vt fanguispolletezire per casad pul monem.. Sed vnjduarum auricularum, vidclice'Quz eft in camera. fiaifira hoccítos areriz magnz, non feruntordinam tria mua, vt aperirentab interior edermiif vtiretfanguis & fpirius ad arterias & non rediret: X alia. suricula 4 eft in hoc latere,eft os ar. aerix venz,d venitad prlmou£ .& b hacarterra fit euentatio cordis.et. pea fücruaz ordinata coopcrimé-
121 taifliusauriculz vtaperirentdefo- D risab intus.Sedquia fplen non h& nifi duosmeatus:vnusqui continu" efthepati,& altet cum ftomacho: in (plene (tat fpiffiudo fanguinis, : opinafg ficidtusad trahendá fup. fuitatem melácholicam hepatis. & vflooginquum,stünt doo epats,
quia nonaj Itin eo uenz mifizadaliud membrum. Buría fellis ordinara fuit ad trahendum fuperfluitatem cholericam ab hepate. Ee. rencréc(unr membra Craientia he i:quia untaquofitat£/que Pind fanguine mE maps qui uenita gibbofitate hepatis.Sed E. ucfica fait ordinaraad trahendd fa. perfluitarem aquó(ám a rembus, &
Part 7
foopermma queeftinteriplam & re. Beslimiliscorud, q bumiditastra hituradeam,aperi,/& qi remanet, clauditur,ad hoc ne reuertaf ipfa fu. perfluitasad renes. Etfcias & non tradasobliuiont, unnmquodque iftorá membrorun , quz ordinata füntad trabendum füperfluitatem fanguinis.nó trahunt, nifi quia fint fibi conucnientesin cibo: & cti cá hoc faciunt inuamenta,que funt ne ceflaria, Et proptercain cis funtde neceffitate quinc; uirtutes particula P Tes Cartractiua,& retentiua, digeftiua difcretina, & expulfiua (upiadi- Gz.1fta fantomoia inftrumsiang
trimenti, Ethebesqp digefliones, Trerufsdi
quz commiunicát omnibus membris funt duz, uidelicet digeftio fto machi, & digefhio hepatis: falno qe turon ponssfanguini unam di, fionem m uenis:& fi efl paua cít.Scd terua digeftio cil, quxeft ppria omnibus mé bris.
quein infirumenta virtutis gene rae. Cap. 10. T poftquam dedaraté «ft, quz. poi rari efl qux fintinftrumenta virtutis nutriti uz,vclumusdedarareinftrumeota vircetisgeneradiuz. Virtusent aug- Snenrariua non habet propria mem brafibi:fed cadem membra, d (unt. virtunsnatritiuz.fant & illius. M€ brorum generationis quzdá funt, quz lunt propria facminz, ficut vul ua& mammillz, quzdam (unt pro ria mari, ficor telliculi & virga. Lin teficulifuerunt ordinati ad fa- H ciendum fperma . & ideo fuitcaro eorum alba & fpopgiofa /ficutcaro mammillarum.& ideo, q^ couertit fanguis,cóuerutur ad fimilitudiné eorum,& faciüt ipfum album : ficut. hepar cóuertitchylom propter fuá subedinem ad. Tuborem quis viseft er.tisaffimilare ibi patiensfüum. Teftieuli: Etdcbesfcre iftud membrü non non fun: eft icut princeps virtutis generatipn^, uz:quamuisipfa virtus fitin eo ,fipel cut opinatur Galenus, quia illud n6 po re fuam operation£ pfe, hifi perfpintü miflum eidem à cor detemperatem in quantitate &qua. 3 litate.Ideo apparet p virtuscordis, i hunc calorem menfurat,vt pof it facere faaso| joner»firprinci liter generatiua:& virtus, que ef
Tohociembro,eteiasíentient- & fi habctaliquam przdomination£, 5 3llaeft pricularis. Sed refticuli, quos side, dictGal.Keminam habere, apparet nonigre qp non habeant cffetum in genera ditgiont tione:quia (perma mulicrum,quod Jdtin Pis genetatur in mulieribusin genera-
raphratid d i Alalibus, tonc inpentionem non habet, Ett Róp'ima aliquis velletdicere admirando:ersboperi- go facti (untin vanum. Refponde-
ous qj néc in botniniburmammil K, lehabentaliquam ipuétioné in generatione, t t habent eas.ergo de besfcite q aliquod iuuamentá eft invtrifq;. Etl tu dices, vndc: ret q- fperma mulierispon bé ali 108ücntionem in generatione:diceg d g manifeftatur fenfo,& cogno fcitür per argumentá perfenlum, quia homo videt p mulier impre« gnatur;abíq; eo qp fpermatizet .Et. fofqeam legilibros Ari: qoe is à multis mulieribusde hoc, & (ponderunt q pluresimpregnate füeruntabía: e lmarisatibns EE fi difplicuiflet eiscoitus, Et etiam L vidig pluresez iftisimpregoatss, fuerant à mafculisviolatz, Et vi naquadam mea;decuiusfacramen $7? pus to confidere multum bene poteta- vis i musjurauitin anima fua qp imprz illud, iali. nata fuerat ubito in balneo lauel- quib? eré aquz-alidz;in quo fpermatizaue [ie runt mali homines, cum effent bal- sepericar. ncati in illo balnco. Et ego perfcru-. tamus fui vnum librum , quem fedt Auemcladis de fpermate : & inueni, eumqui dicit q hoc poffibile eft e£ fe.&redditde hoc rationem plurimü mihi placentem:quia vuluatra M. hit perma propter vnam propriá virtutem,quam habet cum coa ro ta fpecie.& ad boc non eft neceffariadelecatio, ó quam bene placet mihi. Sedillud, quod cognofcitur Sclaré. arguméto naturali, eft, q» i (perma mulicris poffet facere hácoperationem,quam facithominisfperma:et. go generatet perfe foemina, & ho« mo nó effet aeceflarius. in quo nec efletopinandum,q bzcoperatio di uidarur in illos in qu&titate.hoceft vtfperma mulieris faciataliqua mé bra,& fperma virialiqua. quia quáuis
Nou le-
Liber A Fes sipmidu- fant vo án vno principi inen:& ancillis prncipij, quod eft cor, ipfam eftdator omnium membro- Tum in potentia. & fi eflct fufficicns molicrisfpermain dando hoc prin Cipum:ergo fperma hominis non Iberetcriam tnucationem in gfadico in te viri. liquod iftorum ithancoperario 'mem,quou(a; non fant mixtaadin Xücem, & fancaliam fora &aliam difpofiionem: (icut nó eft fafüciens per fe acetum , & pet fe » me,rtlslosyme) nifi qf semi Me u mol. Refpondemue,& confitea- Boma nur boc, quod coplezionem habét. iia dno gera iftud, quod dat eishancformá , neceffecit vt ütcó-
pusim duo fpermata fanthic. cflet!
materiz.& hic noneft resqua
detformam,nif virms gencratiua.
&de necefltareeft , p membrum,
quod habet hanc complexioné, vel
quod facithanc complexionem, eft
mmembrumIquo eft virtusgenera-
PES tius. Erfm hanc opinionem e£tne
ind cre direi vircs r iua cft
3n eulua. Et vtinam cgo (cirem,que
c neris clt permaitt 6 & anguini
2d facicndum lianc operationem :
lia (anguiscft (ufficiens ad facien-
ola membra, quiaip(à nutriü
turezco. Erpoftquá ita cft, & ap-
eins e icoperailg-
ia quacdceid apps prima ren
: a rima fren
teq mulier habei operationem Ige
peuaone serfo gonuetienseft operatio vui" fit fine oj
Vins & p ntambo drdinanerin
torum operationibus ad vnum fi-
Frzi- | pcimciqui.
Secundus libeteorum datembryoni partem, D pet quá ftat, vel eft. Eciftz duz partesfünt materia & forma: & vnum eoró eft datot materiz., &aliud cft dator forma. Etimpolteft vc emi Dadetformam , & maícalus matetiam:ideo quia dator nutriméti dcbetde neveífitare e£ dator materiz, & femina cft datriz nutrimenti.er-
o debet efle datrix materiz,& mafius duor formz.& fic dixit Arif, Etpoftquam muliernon hétaligdy dequo poffitopinari,q fit materia, nifi fperma & fanguismenitruus:& eft manifcftum,g fperma eft humi ditasaquo(a fimilis(üperfluitai:zne E
e que folum eft üfefuperfluitari, fed
certoeít (aperfluitas: & impoffi ileeft,pex co mébra nutriri poffant:guia f polt effet, (üicientior
le is:quiaex eo nurriuntur membra:quia nócít differentia 1n ter nutríméti materiam S marerií effeotiz:quianutrimentü e(t effen- Idéeflma iain parte, &| ijo effc eítin Far toto , & materia totius & partiseft circi. idé-Etetiam hoc tefüficarung per ma muliere ns € materia embryos nis:quia mulrz mulieresimpregaá mra fpermatizatione, rus di- Qrara r6 €um d is mulieris Y vomitfut fperma, & trahit fperma iind Quonvereie fica luni rma muliens eft fu, tasdid ne proper dada eni
ficut difcurritfaliua ex ore alicuius famelicicám videtaliquécomedea ——
tem. Etapparet manifefle qp (pet Quiara co ma viri tenct loc agends.quia mé-
branon nutriuntur nifi percalort naturalé,qui eft in corde : &iftz cáloreitprimá inftrumentá az na-
tritiuz. Etproptercanecefle eft vc
nez hoccftembryoaiséergo quod. fit primá inftrumentá virtuuisct-
Cédafo. o£sergo
G pletiuz.Etfift acceffe eftin fperma te viri,autin fanguine, qui efti vul. ua,magnam iftiusnaturalisca loriseilein actu. &impolceft effc. hocgif in fpermate pp fat caloré, & humiditaté Etfanguis,ex quoge neratembryo;eít fanguis venarum mulierisqui eftin vulua retentus. & remotuseft,vt habeatin fe virtuté talé,qualiseit ifla: co quia e(t (an guisindigeftus, & adhuc remotius eft vcficin (permare mulieris. vel ét pon eft dicendá q» calor naturalis fitinembryonc et fe: idco quia nó
eneratur calor naturalis, nifi à ca-
H lore, quieftinnuttiente. Propter
iftasrationesnon eftcredé
dum g fperma mulierisfit materia. velforma embryonis:fedfperma vi zi ftatloco formz, & fanguis menfirausloco materiz , & (perma mulierisnon habet inuentionem in.
nerationc. Etnon eft credédum vt fpetma przbeat iuuamentü (olum qualitate,fed confert in iuuamento exlorisquantitatiui. Et pro) non hé Arif. reprebéfioné ab Hiy & Gale.qrin muliere, din lando abortivit exta die & fuitinuenrum. fpermainuolurü panniculo . necét
1 $rendüab Ari£.quoloco eratiftud
ma. Etício 9 nonerat neceffariain Medicinaillainquifitio:quia
iseftinquirendá in Giatione alium . dnos narrauimusiftud hicpro maioriiuuaméto . &q vult fcre qónes.quz funtinter Arifto.& Gal.legatlibrum de Afalibus.& ibi ánuenictillud, quod dixi. Etdein-
volumusreuerti ad illuda quo fuimusfeparati. Etdicimusgprimü iuuamentü virgz eft, vrinijciat fperma in matricem,& fecundá , vt. ft meatasfupfluiati aquofz. Etiu-
vament( volue eftt fitloeusgtiationis.&cü boc fant alia iuaaméta, vtfit meatus & via füpfluitati (anguinisnon co&i qui güafin facmie nis:& eft: fanguis menltruus,qui pp. nimiá bumiditaté, d gfatin cisez. paucitate calorisearü intrinfeci, n$ eft (ufficienscalorearü ad decoqu&dá Ginguinbq minitad mébracari. & idcirco expellit ipfum natura ecttisparox ilmis p meatá b* membri. Eteft cópofitá mulus villistráfverforijs pp virtuté retentiu£, (cfe ineis:&hét aliquos villos longitu dinales pp virtuté attractiuá, vttrabantfperma.fed virtuserpuláua, ( E. eftin hoc mébro,magnaefi:& p|
bét vná villálatitudipalem. Etfi ru Aa ia vo?va vir fit imme
mutatiuá hocindigetfpeculatione. quus.
quareresvtrü vuluahé virutéim
quia nó pótdici qp vulua faciat m&bra pp iee virtusinformatiua ipfa facit cá calore fixo in fpermate,ergo virtusimmutariua, d cft. in vulua,non eft;nifi loco conferua.
rea tionis.& idco càm attingit fperma.
acrcotrüpit cóplezion£eius. & per hanc viá pót intelligi p virtusimu tatiua eft in vulua Sed manifeftum tipi En Bciendülc cato ipfará fuit do[a & s ifta mébra habeis cilligaa- ud má c vulua. Ec propterea, qi mateiz pp aliquá cám non veniuntad vulbá,curcuntad mámillas:ficut eft. in mulieribuslactantibusquia non. hüt meníitua:& fi ht, parüi büt-Et fantalique mulieres, d non poflunt. impregnari,dum lactant. & iterum. c materiz defcenduntad vuluam, priuanturà mammillis. Hucufque diximusiuuamenta menfirnorum. & (permatis:dcinceps volumusnar rare iuuaméta in(trum&orüst(us, De
À Deimenenis meilbeorum ire [- ALIS
"T dicimus 9 quinque funtfei-
Escritos aodia flous,odo-
'Curebrá raros& tatus. Mauifcilácít qj cc-
quet e vebrum non füit creatumynifi ppip.
EI Cep ie pp vifum,auditügu-
fina, Koloraid 1&quilibetiftorá
bétfuüinftfm proprium, videlicet
Tiferoclomaudiros Suresodora-
f-— tusnaresguítus linguam. S. in
inito firuméto proprio dits eft dubid.
P^ ** quiaGal.dicit y neruus, qui oritur
ium inftim eis,
virtutá alijsmé-
bris.& Arif. dicit qp iftud inftfm eft. aj
taro Erbocfeguirmr opinioné, quí 3aquo set habent de cerebro.quia Gal.dicit bro si in co funtquinq; fenfus, & dicit p € denm Lot princrysi(tiuso| is, hoceft ione, Sp iacit perfe ius neceff. tare. ArifL aGtdicit q dáium füum.
eft parti quiaeftin bocopere
feruitor dominationi cordis, pofito
ep (eofus fucrintin co quinque ved
CluaQa. quatuor. Et nosvolumus ípeculariin hoc,fm q fpeculati fuimusin dominio hepatis. Etdicimusq ma
C nifeftáclt ex anatomia g multzar
teriz á corde mittunt ad cerebrum. &fortes& omnesanatomici, & Ga Jnmgumcishoc eonfitenruri&t ex
hoccít prima pbetio,q cerebrum f Bacopciationeidigctiorde. Sed zes,quaiuuatur cerebrum pp cot p
«alorem iftum,quem ci tráfmictit
eft virtusnutritius , qua. nu
ritur : ergo cor de neceffitate effec. feruitor cerebri ín hac re. idco quis mutfimentü & virtusnutritiua nog
feat data in animali, nifi pp fenfus
viran£ (enfbil£ , fcd res, quaiuuat
eercbrá gg cor per calorem , quem
Liber Secundus
24 eitrüfmittiteft inq; fenfus: SirmerenGbilis primo. & princi rer eft in corde. & ifla virtuseft ízafuscommunis,cuiuscfle probarum eftin libro de Afa. Sed Galenosdiitg hecvirtuselt cerebro, & Ari fto-dicite eft in corde. Et (i tuquae ns,vnde. €» cor fit datorcerebro caloris menfurati in quantit& te &qualitate,& fm qp conuenit vni. cuiq;feafa ex fenfibus cerebri: Re» Séfatée fpondemusq rationc debita eft , p nontum omnicalore fit quilibetsé uia calor,cum quo perat vir- Ma daipuaon flle ellor, cum quo operat vins fenfibilis. Ethoc B in dormiente & vigilante quianosvidemus q operatio virtu. tisnutritiue eft fortior cüm nosdot mimus & tuncnon cft fenfusin a- Gurergo calor,cum quo operaf vir. ms(eclibils, non etin fenfibusim. s&o,cum homo dormit, Ethocapuia qà homo dormit tenen-
lo oculos apertosnó videt. & fi nó ponen pir UR quo eft vifus, per neruá optic ad partesintnníecas vifus,nó eflet priuatus. Ee Debe Íciasqp vna & eadem virtus non po- rios. teít inueniri in potentia & in actu (i mul &femel. ergo poftqu£ manifefü efl, virtus vilibilis vadit cfi fpi ritu vifibili,& fpirirus vifibiliscü ca lorenaturali,qn dormit hó,non eft virtus vifibilisin a&u. quia fi e(fetf actu,videret in a&tu:& non eft iz: etgo calor narnralis, q viuificaesie tutem fenfibilénon eít calor virtue tisnutritiuz, qi dormiens nutri non videt.& qniwu facies vbi reuerrif, & vade tranfmittif,tune (ciesde necesfitate loc( virtutis fen(as cómunis.Sed mihi videwr prima fronte, qpàcordetranfminias ifle hu
G &sdillàd feuertimr. Et, funt calidictespartesextrinfece, q bá vigilar. & operatio virtutisnatri tiuz eftfortior,cüm homo dormit, &corpuseft frigidum deforis Etne Dedaftio mo deber dioere q orms iltiuscalo epnirauss siscü quo ftant fenfas& vigiliagepod acretubpnmoin cetebro: qiia cire brü e(t mébrü frigida, & nerui m& bra frigida, & in maioripartecorá p t manifefte frigus:ergo incre. hbileeft vrcalcfaciantcorpus. Et fecunda adhucderarioneap| qealorq deduáio. eft materiaaiz nutritiux,&calor. eftmatetia anime fenfibiliseft vni H loco (übicái,vel vnüin ira, & oon. eítduoloco fübic&i, necin duobus ciuerfis mébrisctiá duo. Quiaaia nutririua,quz eft in embryone, eft rata recipere alam feufibilé, "& (tatcücaloco formz & finis: uttiriua eíteiloco materiz: idco fuitreceptio in illoloco de neceflitatc,qui przparatuseít recipere. Et. mau eit qafa non ef re Tara recipere, nifi inloco fui fubie&ti & fai itus eft calor oaturalis.er. io animad formam fcofi Eie eft deneceffirate ín hocloco. ldeo ergo res vnitaab his duab* eft Vyniü loco (übicct, vel itus : qufuis
numero,& vná definitione . & hzc eft nobilicfententia, quam dedim*.
Et uam itaeft, & etiá a ortun quoreguacital ei
valor cordis: ergo virtus , quz regit fenfum cem eltibi , & cerebrü eft feruiés ilius virvatis, fed ipfum cot eft princepsittius virtutis veraciter: jua domigator faper his in bac laa dominatione Et nos poruii
mus probafle hászostnagis per ili
demonftcatiui:£d noftras intedtió Eeftabbreuiare. Et poftquá decara Virms ga. tá eft cp cerebrá ell iccuiens cordis, fitiua eft dandoei virtutes fenfibilcsper mo- 14e Hipp. dü,qué dar camerarius regi, vtim- decorde: pleat voluntates (aas quáuis rex dec salis, Vir- €i illá virtuté, propcer quá agit: ne- t3 £A ln. ecfíz eft deinceps (cire, quzeft via, in tiniftro. perauá feroitcerebrü cordi:quia i& vérriculo. declarata eft via, per qu& (eruithe- Idem parcordi , loccít, quia przparat ei i54 sec fuünutrimentá. Etdicimus q non (ibus.c. 7. in qualibet menfüra caloris comple ab Azí. vi« ruroperatio cuiuslibet (enfus. Erad de Primo. hucappatet ad (enfüm,g non indi- cp forti calore.quia fortiscalor p- 1, ibeteos apprehendere (enata extrinfeca,&impediteos,(icut videm* £p hofesqui difiemperati funt forti Galore in cetebris eor(iin zpritudi-
& nibusacutiscreduntaudire,& vide
fceaque non fünt.& maxime appa. ferhocia fenfa tactus: quia fuitintentio in co aj endere quatuor. jualitares . & fuitimpoffibile vt inument( illiuseffet vacu(i ex eis: quiaipfum eft complexionatum ex. eis.vndefuit fa&din fine tempera. tiz, vt habeat fen(um fortiorem. Et v lias. Bropserhzcomoia ; quiacoreftia cereba. ine caloris fnit ordinat contra ip M. füm cetebrá ex oppofito ad téperan. dácalorfn (üum,vt(enfus poffirap Dobendere . Nec füit poffiileponere banc frigiditatem ean* dé n cordea priacipio creationis: quia effet diminutz operationes nutrimétidiminutione manifefia £t dá voluerit narura facercbas duasopcrationesin animalibus feisin vlrimitate perfe&ionie, fui itum cerebrá contra cor.Séd afa lia,q uc dicuntur fpongia marina, &r multa animalia bruta noo vidétue indigere
^u bad
€motin- Sremérd. fmm u-
Liber Secundus.
indigere crebro, & fpecialiter nerwo magno,qui oriturà cerebro. & ppea fi icideretur aliqna pars illius
xefcere donec rec - Et pp háccim videmus multaani ia qua viuunr, cum fintincifa. víq; ad medii fus. Ez iftud eft ferui ti,gd dicit Arif. & fequaces fui, & fe&a ciscoenrifi, qux. nier gd i. viator,cp cerebrum facis cordi , fuitordinarum os capitis ad defendendum cebram. Eric roman" lum , quia. TOLU! magisrcmoa d [ztone: ficut faciunt cafieilani, qui faciunt turres rorun. das, vt machina non poffit eis nocc sc. Ezadhuc , quia figura rotunda plura cótinetin fes& ctiam eft magisaptaad motum connnuum. De ssnesento fili Spine. Cap. 11. T iuuamenrum fili fing eft de. Fsgesaeinameni cccbigicet quaii clauus ligans K ys los. Et poftquam declarata cit ex hoc fernone * compofitio dominaci ercbri,& militer dominanóis cor dis, & declaramum cil uerum g eft «ius iunamentum : deinde narrandum cít iunamentum membrorü vniufcuiuíque, quz dam fant his
Ce. 13.
Tddmus caro ct propri E E brum , gd
juia illud eft memi D Firnshucat omaibus animalibus, ficattadtuscft fenfus cómunis ofbus animalibus. Etin carnibus per fe&otum animaliü (unt fparfi mul ti nerui ad temperandum complexionem carnis.& quia nerui funt fi Sniles complexioni iuua
1$ mentum eorum de; inbamé D n eerebri.& ppea membra, ad (nó veniunt muln nerui, funt duri fenfus. Ez iftius virtutis quiddam eft, qd cómunicatofbus parribus car nis 1 & hiceft fenfüs quatuor quanatum contrasiar flour calidas fngiditas, ficcitas, & bumiditas : & quiddam eft, quod cft propriti vni. bro : ficut eftquando os ftomachi fentit refolutionem factam. inco : &ifle fenfus appellatur &ames & firis.Sed fames eft fenfus re folutionjs fübítantis grofiz,calide. & ficca: & fitisef fenfus refolutionis (übflantiz frigidz $ humide: E ergo fenfus proprius eft duplex . Et fenfus capitis membri de nüillatio- Do quam babet in hora coitus, ifti uo funt connumerat: in (us tactus, gum Ce. 1e.
De inuanento Lis Tli den i eítma E dor ,q illa nerui üi nó int facti nifi pp operationé flusquamuis hoic adiungarar ala. res ppelectioné meliorem , hoc eft ad dum literas locutiond , Et in radiceJinguz funt duo orifi- €ia,quz tangunt canem glandulo fam, quz appellatur generatrix fà- f liuz . & iuuamentum iflius faliuz eflvt faciat manij guftum re. rum faporatarum , Te isnementis Oculormm , Qr partim. firm. Ce. 1$. Exietum ct fiti ex fepté tunicis, & tribus hu- Fach cde eg Le
ti vnicuiq, ipford. E; appe
prid iau homi D vocatur cryftallina,
edo Dowd
oculi funt rios Lage ldem
*1L.fecun * feri dina frins,
G vel glacialis, aut reticula aranea po fita füper hanc humidiruem Quia declaratum eftin Manni hilolo
hia, «p hzc apprehenfio nó pot Poiciift Tcorpore peruio,hoc eft acre & aqua. quia pp clariraté & p-. uietatemjquz eftin cis fuit es poffibile recipere colores.& non appa retinoculo corpus exiftensin vltima clarirate,& luciditate natum ex temperantia acris & aquz» nifi duo corpora. & non fuitordinata rotun ditas iftius humiditatis cá aliquan tula deuexitate , nifi vtreci| rum fenfibilium multá qu&titaté
H Sedalig humiditans, & alie tunicz non fuerunt facle,nifi pp hanc humiditatem, Etcá deuexitate modi ca non cít nifi vt recipiat grandinofa : quia vitrea humiditas fuit fa €la ad nutriendü hanc humiditaté p viá roratiois.& hoc fuit: ppea ga Datura fanguinisé remota n3 hu jus humiditatis. vnde fuit neceffatium, vtaliqua re mediante fiat trá fitus fanguinis in prfo, vt ipfa ada-
tentur ad nutriendum hác humiitaré, Eralbuginea humiditas faa fuit iterum ad humectandum báchumiditaté i ad cuftodiédum I humiditaté fuam ab acre cxtrinfe- €0, & et ne tangat vucam tunicam, Sed vunica fortis vocata coniuncti va,fuit ad cuftodiendí oculá à duricie nerui S é ad ligandu oculum. xi ofle,& É pp aliam vrilitaté, quá dicemus poft. Sed tunica, i dicitur
it facta ad nutriendá di-
Part 8
Gam retinam per venas, d füntin
€a: & & vciuuet ipfam pp
naturalem perartevias quz funt in ipfa. Sed iuuamét tela: retinzs, pri má eft vt der iritu vifibilé p nernos; qui füntin ipfajhoc cft caloré
naturalé cuius cóplexio adapta € in cerebro,& p duos neruosqui vadunt ad oculos: & é& numtcryftal liná humiditatem per viá rorationis, S datiuuament caloris natu- Tahs per arterias quz funt 1 ea.Sed.
Gale.cófitetur qp aranea eft vltimi» C5tra Ga-
tate peruietàtis, & luciditatis : quia. colores & forme imprimüturin ip» fam. ergo ifta vela cít Propni Tita. mentum vifüs,vel perfe, vel per adjutorium cryftallinz . Et ula vucz. d£ habere tria inuamenta.. vn& eft
re- vinutriat telá corneá : & ppea fuit.
multi venofa . fm vt defendat cryftalliná a duritie tactuscornez : & pca fuit hzc tela mollis tíà, ne diareur fpiritus vifibilis. & hoc it pp caloré nigrum qué habet, quia ansra eteolorisnigiv - Etforamé, in fis tciznon fuit D »tifi vteffecforma (enfati humiditatis cry-flallinz , autaranez, aut ambará : quia vifüs, ficut (cis, non fitextramittédo . Sed oculus recipit colores perfüa corpora pma per modá, perquem recipit fpeculum.& quan. do colores funt impreffi in ipfum , tunc apprehendit cos fpiritus vifibi M. lis. & bene probaui in lib. de Senfü & fen(ato fex rónibus ,: fi aliq corporá, quibus eft cópofitusoculus, eft conueniens vt in co imprimané olores per sinit ies iietaté , ipfum corpus. ri inftm oculi. Eciuvamenrun te cornez é fuit vt defendat humo: albugined.& fuit facta clara & fub ilis, vt non refiftat humiditati cryflallinc ad recipiendá formas. Sed. fm iuuamentá coniundtiuz fuit fa €tü ad mouendá fecum mufculá , qui mouet oculum, Ifla funt muuamenta
Liber Secundus.
Á hetta partium oculi fm Galen . & maior iumamentorum , fm qp» Qustcd e dabio quodi potua hibet i x haberinmamentd üT [4 gars domin&s f eo, & (ü* fiuisnó & mifi vtimprimantcolores | ipfum.
Dea je infirumenerum As-
dtu. Cap. 16. Edinftrumentorü auditus manifeftum eft Q» fünt aures.& pri mumf EMMM meraus , |ui venit ad eas , qui cooperit fora- Sen auris. Ecdihà efuq foramen " m fuit prraofum aif os igidus non intret tali m6,9 ledat. pcnc meliuseft. dicen fuit tortuofüm,ne virtus auditus fuiflet 1zíaá vocibus foriffimis. Ett fum. ma ícias qp hecfigura habuitiuuamentü in receptione vocis. & ideo factum fuitchartilaginofum, $& vo «atum eítauris rortuofa. Etalia ani malia habent hoc pro alio iuuamé 0, hoceft vt recipiant voces vemiétesab omni parte.& propterea plus xegrediunrur foras, & mouent cas. Deisuamentis infirumentorum Odovam. ^ Cap7.
Anifeftá eft q» inftrumenta
c odoratus funt nafus, & fit in afalibus olfactilibus per viá attra- €honis,&in nó olfact:libus fine at« racione: ficut in apibus, & in alijs animalibus non habentis olfa&tü . tfm Arift. iftc fcnfus fiti duobus mcatibusg funtin nafo.& fm Gale. fitin duabus carüculis fimilibus xapitibus mammillará : & dicit gp remotioné iftius loci indiguitac.
16 apertum nafo. Et fm q dicit Aucn- D. z0ar nos us qR incipiunt digeri in ftomacho:er. go à contrario noh eft probard, p perillas duas carunculas fiacodora. tus. f ita eflct, animalia inolfa&ti bilia nó odorarent. Ft fcias q nod fuit data atttactio odoratui, nifi pp vnam duum rer : aut ciettione propter melius: aut grofficie fenfus po in animalibus olfadtilibus, .
iia poffibile effet vaporé euenire. àre er ad imt bilem pp nimiá fabdlia fubftan tiz,& propter naturá fa: im; nis Sel pie qoperaioelfadbonis E eft vna duatum rerum,aut trahendi, aut mittendi : &eft impoffibile vaporem venite ex reodorata tempore tranfmiffionis acris extra. Et eft pofüibile ipfum venire tempore. attractionis: qa aduentus aeris odo. rati fit magis per modum attractio tis per tiodum ettufióis: ficut tu. vides, c volumus certe fentire odo res, qp nos conamur füper aturactio 1€. & heceft cau(a,pp quá fuit data.
attractio.Et apparet cp animalia , d Tetiará.
mE fine. anrattionghabtt cla riorem fenfum g animalia , anreum. aradlóe vicarios , in formicis & apibus : propter debi litatem ipfius: chus in animalibus. olfactiuis fentiturodor paucus fi. nc atrzactione, & quafi videtur vt nonfentiatur. Etcüm fitcomparatio iflius fenfus inter hominem , & multa cx animalibus, eft iftc fen fus diminutus in homine ab illis animalibus, quz indigent in hoe
odoré cibori , $ccádaró
rima r6, zractionc. Et cgo dico,qp fi ita effet.
fic mdidtGal, Eo odotaemusquá? fücalisb Vis nares eflent oppilate,qfi attrahe. waGd Zemusacté peros: quia palatü cft
fenfu in venando vitam füam, & propterea dicitur in prouerbijs, p «üm ifta animalia venantur viram. füam.& hoc eft quafi per vi pphe
Dij ux,
Q tiz,vel diuinz prouid£tiz. Et poftquá narrauimus infirumenta quin. lue fenfüum , volumus narrar inienta , quz: facta funt propter. virtucm motiuam , De iamamentis, membrorum volumtarij Motus, Ca. 18. T dicimus g virtus, quz facit mouere animal, hzc eft imaginatiua vc] xflimatiua, quam przeei: firmus cócupifcibilis& poftea ibiconfirmarum. nef confilium, vel 16 pp reprcfenrationé rei imaginaeiie z[timate fm. declarat eft H in lib.de Anim. Etcft necefle pfcru tarif hac virtute, hoceft,vt fciamus. inftrumentaquibus oportetoperazi quot funt, Dicamus q motus voluntarij quidam eft proprius , & quidá eft cóis. Communis eft motuseuudi, qui motus eft rotius cor- [són . Sed proprius eft motuscutis ntis,& morusoculorum, & man dibulará,& duarum nafi extremita t6,& labiori,& linguae, & epiglotti dis,& mandibulz inferioris, & motus capitis & colli,& motus nafi , & notus nodi, vel humeri fpatulz cá bredone, & motus brachij à cubito ] inferius, & motusiun&urz nomimatzin Arabicorafceht, & motus digitorum, & rniufcuiufq; fuarum. jun&turará, & motus membrorum. exiftenui in collo, & motus pe&tofisadinfpirandumj& virges, & vefi €z qi claudit, & motus cxtremitatis inteflini redi qf retinent feces. neexcát& myrach,coxe, S cruris, &tefhum,& pedum , & digitorum | sey funt motus qui dicunfvo Qi pri luntarij. Et eft necefle pferutari res, mot? à quibus veniunt ifti motus. E: dici
m Aiuntt. mus qp manifeftá cft perdifpóncm
EX motuum, fiunt pluribus E, vno mororc.v.g.motus manus fit àchorda, & motuschorde cft à mu-fculo,& motus mufcüli ell per fe, se mufculuseft primü mobile : nóeft hoc corpus, qd moucatipfum. Idco quia o€ corpus, qd mouctcot- [osmobie cta necefirare mobi- . & ideo cít conueniens, q corpouorum vnum mouet. enata veniantin finc ad vnum corpus moucatur per vná virtuté moti miffam cidem,& non pp aliud corpus, fed pp aliud principium, qd eft. Gliphioth, q ta non eftt, h h ita non effet, res Foendercur in infinitum. ergo de neceflitate debemus dicere Principum eftin mufculo.Et quà- Cótra Me opinat Medici qp motus muícu. dieat. li fitá neruo, opinantur falfum. i quia,fi ita cflct , neruus mouererur. aut per fe aut peraliud , hoc eft pp. aliud pnincipium,quod effet in co. Sideo. duis declaratum eft in Naturali Philofophi, odllibet mobi le habet motore, Kg lc fi eft cor» 'us, non moueat niíi moucatur, & motus efletà corpore, rcs procederet in infiniti ; 16 neceflecft hic eémotorem, qui moucat & n6 mo Ucatur, & qui fit non corpus . Hzc eft vna ró per quam vi, q qui mouet primo animal, nó é corpus, fed. virtus eft aiz:& q hoc fit dc ncocffi tatef muículo.Et hec virtus,eft virtus volütaria,quá fccdit imaginati ua,vel cítimauua,& cófirmauo cófilij. Etideo quia ifte motor nó eft ems ne eerprimü mobile, mot ipfum, fit corpus, ad loce hoc mobile. fitficut nada, tpm eritci ficut forma: ga smpolt cft primá motore 1 ajali, s
Xrits Ari
Neclida tb eeffitate in
Liber Secundus.
À& fine materia.ergo necette eft fpeculani quid fi ho: primum corpas: & fppotet qp fit calor naturalis;qui eft ia nobis, Ett vides, qr qi inirigidanf membra, corü motus priuantur. Et eft res nota per f£, (p vna rerum receptarurh in defiritióc iftarum opératioh(i eit calor naturalis,
Sediifte calor natüralis differt pro-
ores aderant
nes, quibus aj
iftud maxime ih ribus nu
triméti.& de hoe nullatdifcordat. (imilé.
Sel Gale; fentit origo fins caloris iftius fit cerebrum , & ad totum. » yer sp neruos abeo mirirur Sed ift. fentit ip cerebrum fit fetuitor. ordisin hacopetatione p vil, quà enirn taf us, in e dilact perius: & qp origo iti" caloris. in corde, Et hoc pot videri manife- 1ta efl, ve verum eft. Quia cu. vides qr nalcifin corpore iter agen- Seg di ton act mer à pota kimtcijor, erra it: 1 useltcor. Etpp f accidit. hon: aliqd, qd iiim terreat fedit &alorad cor, tremüt. rura & pót efle cadit hó, aut nó poterit moueti. ía virtus reaai boc nor lud met urat calor m quantam dene e. Etadhuc, quod Gale.& ó€s alij medici confitentur, qim olunariaelt in eorie ita elt, &à, 'afalianó mo Menta voltate: t virtus hec &ftin corde, & cius ferni& án dando eit&perantiá , Et cóc erit €um diceret de hac temperantia, vt. Barp nero, sut fiae c fpirira ani mali eitein ipfim . Sc non eft dia. in hoc; excepto gin neruis fpintus lalis fan. bon cítappárens,
17 nif I duobus neruisoptici Sed pri Ty
ml mobilcà calore narurali£ mue RÓ cóers
fculus: i quia conucniens eft, qp c& «4letlor namuials opererurT primo, hoé
eft vt prirtio mouearur iftud corp*y cum quo habct (ímilitudinem pro« pinquióté ex pare caloris , boc eft muículus ppcotipofition£ fuam s juia eft cópofitus ex pri:
Sed neruus folus frigiduseft multli,& non habet: deno aigna e prnciid »vtfit pti Vis motus tideo quia cire à netàübtó rioh primo. Et deróne nó E eftqiiftém,qd dat nutzimentum, fit ini tü motus: quia mae Le conueniens vt nutrimétung iat per inft£m quietis. Necétartee zia connenienserit huie moni: qa operatrix operation pulfauos nd, c difimiles &tnon chnuenites funt motui voluntario : immo eft &le vc fit contrariaei,& fit quafi difpofita,ficut res,quz vellet& nol leraliquid fimul. Érgo remanet vt. fit mufculus prim inft£n,gd mouetur. E po in me is.quibus nó fünt of nó funt arlbesa dcfcmtpanta, muículi P ipfi móuentipfa fine medio : & ratnificata mouent ca mediantibus cotdis , quz nafcuntur ab extremis tanbuscorum. ideoq; curn contráhitur, trahítillam chotd&. & quia alligatus eft cutn extretnitateoffis, monetut os füo mori.Et qn méme brum habet duos motus cótrarios A&dinüic£ , tuc habet duo offa, vel duos mufeulos in duobus locis cótrarijs adinuicem : quorum quiis bettrahit per fe füo vempore & pr hibetalocri fuo contrario, nc faciát D (iij;/opeza-
66 operationerm füarn illa hera. &fi tieflentambo una hora,tunc zqualiter membrum, & trahi turfm vnum flatum. verbi gratia: juando mufculus qui eft in fyluei parte manus, trahir ipfam vertitur verfus: m:& [i mufculus,qui eftin parte dome Sicsscabic ipfam verfus partem do meflicam , vertitur verfus illam: & qfi wahunt ambo fimul, eriflit zqualis.& nullus eft ipforum per fe, vt fuo faciat ipfam verninms, &extra. Et numerus mufculorum fm Galenum eft. 529. quorü H in facic fünt4 «. quorum. 24. funt, vtmoucantoculos, & palpebras & 12. vt moucant mandibulam inferiorem,& 9.vt moucant alia membra faciei quz mouentur voluntarie, & in ifüs fanc mufculus occultus (ubcute frontis, & prodeft fortitudini aperüonis oculorum : & duo mufculi qui mouent extremitatem nafi, & mufculi duoqui mowent labiü füperius furfum, & duo |ui mouent labtum inferius deor- (um & duo qui mouent maxillam. Er mufculi, qui mouent caput & collum fünt.1j. quidam corá tra- Y hunccaput verfus illam pareé folü, verfus quá pofiti fünt.& alij funt, q. trahunccaput& collum . eorá quidá funt, qui trahüt caput fuperius , & quidá lint qui trah(ítad partem. qrecriort Kquids koe ad l9 tÉ ii füperior£ , & qui. tdhuntad dexail&c quidam adffim . Etnou£ muli mouent linguam. Et. 32. mul ant pier motü colli epigloiidis Le ptem mufculi vaicuiqs fparale, Et 14.vnicuiq; lateri quibus mouetur brachiá . & quatuor muftuli pofi
fuper cubitll: quorum duo funeiri- K us, qui faciunt ipfum verti.verfus. patté domeflicá : & duo flátextra , vt faciant ipfam verti ad pané yl ucftré. &. 17. füntin quolibet bra» chio. 10:extra,& fepi£ intus. &. 36. pofiti funt fiper manus , 18.füper.
YRaquaq, , qui mouent manusad x dos cilcam, & parsem (jfnes [wis ad motus pellice pari digiti, & volá manus Ec mutent toris funt. 107. corum quidá dil tant, & quidá conflringunt. Et sufculi (pondylorum fant.48.& octo [os inpar (oper vene fübof£- L pectoris víq; ad vmbilicü, & dam. dudit fm longitudint, &quidá fm latitudiné, & quidam fm tranfücríum, qui faciunt motü ventris conftzingendi & laxandi, & juuantomnes alios motus. & quatuor mufculos habent duo tefliculi, &quatuor mufculi moucnt virile membrá.& vnus mufculus tenet os vrinenefdebite fundatur.& qua. tuor muículi tenent onficiurn inte. flinorü, ne ftercus ante tépusegrediatur. Et.64.mufculi ad motü co- Xarum & crurium, &. 18. ad di lái, & aliquorü digitorum pedü. egre jror pedi, M & pofiti funt füper re. iomnes mufculi funt prima res, dj moueturà calore naturali cóiaut calo Li cuiuslibet mufculi . Ec poflquá ita eft, qp aliqd membrum. qui ftat ei rmz,& propter. calorem, quicitin afculo &ille nó mouctur nifi per principiá animz : & (ciendum eft quid eft iftud incipium,& vnde eft,& vbi efL.Et. icimus 9 qf aflociabitur huic, gd declararum cít, per vitm fermo-
Liber I pecie eimi i pio
n méro dbi, «5muníca: ton corpori, fit mobile per fe: & per virtacé. opns vo- Jantarie mentis membris particulanbus, quz mouétur per fe,& funt amuículi: & apparct fenfüi, qpin eor. por non eft membrá, qd commumicet toi corpori, & fit mobile per fenifi cor: virtus voluntaria €biseftin corde, hoc eftin mufculo qui eit in eo, & virtutes particulares.
B voluntariz (unt in quolibet mufcu
Jo parucularium mufculorü . Sicut. us q motuscómunis vitalis animalium,qui eft ifpiratio, habet
guincipium à corde. &ifbe motus eft coniun&us motui expirationis pul&uhs. Et ter hoc acadit, pulfus magnificatur per motum, i minoratur per quietem.Ergo cezebrum, & neruus non fuerunt nifi ad vemperádus iftum calorem, in «uocít principium virtutis voluntariz communis & propnz. Debes fcire qp non eftimpoffibile hiceffe rnotum voluntarium abfque mu- C £culo. (ed (i eflet propter calorem. Texas, naturalem, aut propter ré, qua ftat repere inea, nec mufculofa . E finedubio ifi mu(culi non (ünt, ni &x uiá p fiin animalibus is. Ideo u— pep 1 dandum muícu- ; qui mouc&t linguam exterius, Pol gf motus durici nicmbt tempo- E 1e coitus: ió quia intentio fua. , eratoino, vr motusnon
Secundus Deinaonentis Aubditus , eor moulee- D. rum eins. Ce. 19. Oftquam narrauimus iuuamÉ Pm membrorü motu(i voluntariorum, eft narrandum de anhclitu,& membris fuis. Ideo quia Gal ponitipfum motum voluntarium,
& quia vf qp cerebrum operatur in huoc mod credit. motus voluntarius fitin co. & fimiliter credidit. qpefletin neruo, & credidit falfum, - 1deo quia ià probatíí eft, qj hoc con. venite£ in membro mobili per fe. & propterea egrirudoà qua prouenitlzfioin motu, eft primo & fein mufculo, & per modum colliitizz in cerebro & nerao. Quare E icus debetcurare lzfiopé iftias
motus, intendendo primo ad mu- Ículá,& fecundario ad cerebrum '& a n Pe anhelitus.
int di; ;ma,pulmo, cána,trachea. dn & vuula, Et pnufquá nos tractemus de iuuamé to vniufcuiufq; iftrorá membrorá , efttractandum dc iuuaméto iftius operationis hoceft. deanhelitu. Et diim us. Medico Gal alij, bris vifi funt dicere, anhelitus eft pro- £7: ferdooiaamen Vnd ad yes in
lá calorem naturalé cordis.
atrra&ioné acris frigidi &epilio LI nem vaporis, qui rcíoluitur à calo- 1e naturali qui cft corp? fumofüm, qui non eft conueniens cidem. pro cro iftud iuuamentum cft vnum. & ncceffarium afalibus calidis fan-
uinci (ilis que uon fant eli hzcoperatio: fed fufficit eis motus arteriarü, qui venit à corde. & hoc. reputo ficut anhelitum . Sed aliud iu dicunt efle, cít, vt detnuuimentum virtuti intriníecg
D iue
Córa Me dico.
Q ex ere, qui recipitur reflaurando. ex fpi eomm quantü refolutd eft.hoc eft falfum.quia impoffibile eft compofitum nutririez fimplici, qià fiita eflet, iam inueniretur ani mal cffe (implex cx vno folo elem to. & Gale.negat hoc. & meu dicit
ju non nutrit, & ppea dico. Cuisim- Prinlum verax eft Sed nter viru dis & tibusanimz debeat attribui anhetnbui de- litus hoceft pferutand(i.quia Gale. EM i oed gmibui virtuti Ms tie. & dicit! ja na volütate nm d vt nbcemus S6 anhelemus. Et & dicite propri inflfm huius vir H tutiseft neraus, & didt fiincideretur neruus, qui mouct diaphragma,homo nó viueret, nifi tín quan tum viueret ftrágulacus.Sed alij di- €untg flat vircuti,ficut mocus pulfus. Et pót queftionari dictum Galeniduabus rónibus. Vna, quia tu vides p anhelamusqfi dormimus: ergo non eft voluntarius. quia cpe ratio voluntaria non fit nifi cogita. tione, & voluntate,ficut di&um eft. Secsó Alia quia videmusc) anhelitus qui fiumprouife, fimilatur motui pulfüum: ita qj Hippocr. ponitipfum pluriesloco pulfüum,f.tépore, quo non zgrotant membra anhelitus. & dicit q denunciat complesioné cordis ficut denunciat pulíus, excepro q non fitzgritudo in infirumé tis anhclitus, Etalij fapientes volüt €» fit compofitus duabus virtutib? , videlicet voluntaria, & non voluntaria, hoc eft naturali,& animali.& hicinuenitur in motu plurium mé brorá, ficutin motu palpebre oculi,& in moru deglutionis.quia manifeftum cft, pambz virtutes ifte fant compofitz.X ideo, qfi debilitá turifiz duz virtutes, cadit defe&tus.
1n operati Itienidi, fícut ae« Xx Siirquando t virtus appetitus,
Et mihi videt, quód opinio poftre- Teri 1&& mafit veracion ioc eft, qp hac opes
ratio fit fita. Vel poffibile e(-
fet dicere quód fordior eflet opinia
illiusqui diciteani efle naturalem:
quia plures anhelirusquosfacimus tempore (anitacis & zgritudinis, fiunt íineintettione. quare ponütur. 4d denunciandum complezioncng cordis , &etiam fufpitia pioijciunturab(que intentione. Ses, quaa. do magna ncceffitas anhelandi incumbit,defifiere non poflumus: fi-cut accidit in cuffi , & (imilibus. Es e natura non inucnit hanc virtutem actione voluntaria, nifi propter neeeflitatem füperuenientem : quando non fufficit virtus naturalis ad exigentiam cordis , Sed probatio, R&fio ad qua probat Galenus, s6otGal, quód hzcuirtus penitus eft uofuntaria, eft priuato iftarum uittu— tum, quando eft incifus neruus, & dicit probando, poftquam eftin-cifus neruus,eftincifum inftrumen tum motus uoluntarij:& incifo ner uo, ceflat motus uoluntarius : etgocftin neruo. Etifl jllogifnrus. eítfalfusm principijs, & corruptus. in figura. quia quando tenetur vnum przdicatum rei, quz dara eft à fübiecto, non debet: (emperremo ueri przdicatumabilla, à qua eft remotum fübie&tum. & qui opi
nabuntur hoc,tenétur. cum contradi&tioncoppofiti antecedentisin tora materia cótradictionem
oppofiti confequentis, & ideo hzc uerbaiton funt digna, ut hic au—diantur. Etifteeítunus modusin quo eft manifeftum,quód non habuit ueram radicem in Logica. quia
A qiia f per rertéonerti nerui remo. wetur aliquis morus, illud n6 eftex neceffitare, vt quando nefuus eft, vt fitille motus , vt dicatut qp tictu*fit. propria caufa in hoc motu , Et iari ifi fünt homines yetcuffi füper venas& neruos dormitorios qui vadunt td ccebrum, & cancin tis pri Vatz fant omnesoperationes volü-
tarii proptea hoc nomine nun cupátur. & dicit Rafis, qp quádo rex po
Indie volebat intetficere riobiles, in terficiebat eos per hüc moduth , Ex. vis tu dicere propter hoc ,cp omnes g mot voluntarij funr fixi in his duo. bus.Irem,quz res eft illa qua: iubet. hanc operationem in neruo,ntfi vna ex rebus propter quam complet hzc operauo . & quando illa efe cunc necefiario ga eft íllaope-. ratio:quanuis non fit propria caufa ia hoc: quia corrumpitur propria tio ter cortuptionem vir liswanlmilie illuc. Etde necef fitate non cit propter hanc priuatio nem voluntarij mous, qp quilibet smotusqui eft in neruo, qui ingredi tur fuam eflentiam)fit poficus (übftantialiter voluntarius:& per acci- (C densaccidit ci ve ic & ille voluntarius. Et quomodo poterit. apex hocquiziam cóncedit qp mot pebrarum fir pet mufculosfficut no tum eff per (e,& cum hoc toro non eft voluntarns, Et fi vellet dicere: fit tocus volütariusadhu c nihil hic luctatur:eo qp eftin mufculo,nou f neruo. Et uam declarat eft qp iuuamentum fit in anhelitu,& d it eius virtus, necefle eft narrare iu. mE proprium. vniufcuiufq, membri proprii huic operationi Dido? E: dicimus q membrum, quod ma. mex nifclum dat juuamentum inhag
Liber Secundus
operatione,eít pulmo:ficut videm* D)
dp quando dilatatur,attrahit aeret
intus,X quando cóftringitur, expel
lit foras.Et hon eft dubium, quia il
lud eft propriutzi inftrumentum in
operatione illa. Sed quod ncceffc
fpeculari fübüliaerin hoc, eftillud,
virum ille motus, cutii quo fit infpi
ratio & refpiratio,fequatur miotuta
ris,tiec per (e habeataliquem
miotüm:an fit motus isinan
hehidi,nde continuus fempercum CptoCul.
motu puliionis, vt fiteius adiutor. P Pulmo
Sed Gal.dicit o pulmo noüium ha ^, Pee
bet proprium motum in fe:
tusillus fequirur morum.
& qp motus anhelitus, qui fequitur
motum naturalem, fit per rem ma
fcolofam magnam,quc dicitur dia
eremo quod feparat Yfcriora mé a fuperioribus. dicit qo magi:
Propria resiuuamé iftius membri eft hzc operatio:quia nos idemus qp incontinenti cuni peus dilataf, fepletur pulmo aere : ficut videmus. infollibus fabrorum.Et teftificatur Rófefa. fuper hocgquando vulnus fadum Mas faentibi , &intret aer pectus, tunc Tod fc? eeflat motus pulmonis, & moritur. cr.i.ca Et pofletefíeg eeffatio motus pul- F monis quando vulneratum eft pe- €us,eft properen quía infrigidarar pulmo.Et in temporibus Ariflo.n& (cebarur aliud iuuamentum. huis membri, nifi proptet fepatationem membroruni principalium a nutiitiuis,ad hoc vt non accideret. tempore digeflionis eis aliud ez ealoreillo.Et non debet imputari Ari Pecan ftoreli hoc in defe&tum.quia iftud » 1, iori: quod'apprehenditur per anatormá, cogninóe eft ficut res,quz apprehenditur nu mero motuum circulorum.nec illz erat plena faentia completa t£pore Ad-
€G Ariflote: Etfi cempore Galeni crat. r5 Medicing plene completa,tamé dicit Galenus non eft impoffibil poft me venire , qui inuenit in arte Icdicinz, quod per me non eft inuéram. Et propterea in maiori ac rerum, dc quibusopinantur minesq Galenus contradicat Ariftoreli, non cít vera cótradictio, fzd. ficut addiiones & complementa. quia nullus deperit Ariffote: de eo, quod dicit in iuuàámento diaj matisS& motu (idum dicitio tractatibus vpiser(alibus effe motus, & fenfus, & iuuamen tis cordis, & cerebri. & ftiniliter hic. eft (icdicendum : & non eft dicédü: pillud, quod dicit Galenusin reb? particularibus; contradicat in vniuerfalibus Ariftoreli, Etmodovo lumus rcuerui ad illud;a quo fepara. ti famus;& dicimus qp lud, quod diximusex fententia Galeni mo tus pulmonis fequitur morum pe- &oris,& hoc indiget fpeculatione uia Galenus non verificar hoc, nii ppterea quia videtg ccflante mo ub noris, celat motas, i & tunc moritur animal. od coq non cít hoc ita abfolute di I dum morus petorit iz caufa pt ipalis motus is. quia poli bilecft vt quilibeciftorumj. pulmo & pectus, habeat hunc motum ex. fe fed habeant vnam proprietatem. coniunctionis: propter quam null* eorum mouctut fine alio. & propre xeacum ceílat motus vnius, pn motus alterius, & non cft quilibet eorum cana motura tf nos ponerem"g quando pulmo nó mo Tour hoc Boro gundecflanet mot* pe&toris, (icut dicit Galen*, eflcmus azbirrati pcr hoc fecundum cum,g
imo effecid quod nibuetet pe^ t [ossa ossis d non moucretur Ecce hic vi- Ga!enus prodiderit in opinione d$ noa Hiimpolible ffemotum is & pulmonis, vt moucatur fimul,ficut f globo vno: vtfi vnum non. aliud n5 moucretur:quannis vnus nó fit.
i aducnit,g illa malitia non penctret ad pultaonem per illam colligantam .quia vna rerum, cx qua rotant membra, eft colligantia. & Galenus hoc concedit.Etiam pet hanceandem viam icems dt 164p motus pectoris adiuuct mot pulmonis:& maxime quando indi
gerfocianhelitu . Et melior via, Opfopre-
qum eligere poflumus in finc no- priapropofitionis,eit hzc,qp membrumquod lzditur, cum ceffatinfpiratio & refpiratio , eft cor , ficut manifeftum cit. & fi cor eft illud, pori hanclz(ionem jppter ic ecflationem, & non folum Iz: fionem, fcd & mortem:ergo de neecffitate eftillud membrumjin quo eft pnncipium iftius iuuamenu.Et. motus pulmonis fecundum Gale. erat violentus per viam, vel per vio* lentiam, qua mouentur corpora ar tificralia. Ex nobis eft dicendum. illud principium motus eft in ipb perviam,quz eit in ribus na- Dub" S adhuc qreotipleur hic motus per duos motus, vidclicet na. turalem & voluntanum. mclius,quod dicere poflum"ex hisett, vtfint icut duo pnmi mobiles. mufculus fit primusin motu volun mano,
Liber Secundus
A trio, frcoc Scpulnio primi mota. naturali. Et Gale, renuitin hoc tra-
mur de hisfécundum apd:
huius temporis.quia non eft impof V bile vt cadant hzc verba,per que
polfumos cerüficare de veritase:
Bártaliaflantiniunamento loco ipfius:ficut contingit in vulneri etas ena amc per
mend anhelitus. fed quando vulne rantur ambe, tunc ftatim moritur
Mes patiens p bermepir cbe]
fpi mr: Fepradonim cum Loc habet
juuamentum vocis.Et hoc fuit pofitum im extremitate hui*m& br vnum, quod habet pofübilitat
idi vocem. &: fimilaror vni parux lingue. Et mifle funt eidem a murulores que dant ci diuerías difpofitiones , vt poffit generare di-
werfas voces. Ethociuuamentum.
rem pepe d Forfnon cft neccfaria in moflid. Kcin maiori peres facit natura hoc.
30 quia facit in vno membro duo iu- D uamenta,auti debeteffe hoc.ficut videmus narib*: qua fantordinatz adodorandum:& ad
hoc vt fint propter mundificationé luitatfi cerebri. & in vna par-
it virtuti: uz, & in alia
pene emitvirmdieafibil Etctif Be wine.
luuamétum vuluz eft vc defendat,
lociim qu ap- Me cn" mus forni cameram , vel.
ius anima-
dur voxextra ex ca queaf
voci illius afalis.Et fuit poft
Part 9
um füper hunc mearfí cooperimé mum vnum 2d defendédum à areb,
vadunt ad acophagum,; Ta
i m. pw jue funt poffibilia dici de oné, muanienmanhelit,
Drisemcni Cri pati ti
T virtutes d ceebi omaginati- E ua, & cogit tatiua, & reminifeibà lis& confer atiua, q quis nó E habeát mébra vel inftruméta,ipfa ti habéc. appria loca in ccrebrojin quib'manifeítantur operationes carum . & ppea decis dicendum eft. Et diim?
Q vir'ima; p f cie e Ad
bri:&illa poft fepered efta: eic ement Scd cogitariua pl* me-
€ dia camera. & per hanc virtutem co gitat homo in rebus, quibus ptinet itatio & ele&io, quoufq; aj
beber quod. pn ei RUM Propterea non inuenitur hxc vint, nifiin homine:& animali bruto có cefla fuit zflimariua loco iftius; Et locus virtutis reminifcibilis& conferuatiuz eit pupis, pofierior capitis.Et inter conferuatiuam & reminifcibilem non efidria, nift quia conferuatiua eit conferuario €ontinua, & reminifcibiliseft cófer atio intercepta. Etdtia quz eft interconferuanuam vel reminiftibi- H lem,& imaginatiuam,eít quia ima inatiua praftat alijs formam rei (enfatz, poftquam priuata eft a fen fibus:quare non eft fenfus Et vir? conferuariua & reminifcibilis non funt nifi ad conferuandum , aut ad frendum reuerti Éfiobem.
illiusfigurz. Etex hoc aj tj funt; migir fpiritualesq: iniiginat- Opiibe i. Ernoncit adendum obliio di&mri"it ni, q quanuiscamere cerebri fint pléfinas- membra, in quibus complenturomeris ce. perationesiftarum virtutum, tamé Téxi» d inueniuntur earum radiocs in corde:&g illa loca non fnt illis nifi fi Re inftrumentajin quibus. manife Y ftantur corum operationes Et ficut. virtus vifibilis dt effe in humore cri flallino,quanuis fit in corde, vel in cerebro: ie ilz virtutes, & iuuamé tum iftorum locorum eftad tem] randum eas fm modum,qui dictus eft iuuamento cerebri ad. alias ap- Primaté. prehenfiones. Et hoc declarabitur viam,qua declaratum eft illud: Tocoitg itunes ifte nonlaboist, nifi cum caloreintiinfeco : & calor intnníecusnon aducniteis, nifi cfi «alore menfürato:ergo virtus dati-
«es funt
pe phragmatis:& non
wa& menfuratiuk deneceffitzieft E in corde:ergo radix iftarum virtut& eftcor. Item quia operatio intapi« Secidaré natiuz non efbnífi T fipautn,quod remanfit ex fenfatisin fenfa com-
muni, ficut declaratum eft in libro
de Anima:& ibi declaraturn eft ,
locus & tadit habitationis fenfus
finario eft, quz mouer aninialme
manifeftim cft motiua voluntaria eftin corde.ergo imaginatiua € in corde. Etin lecos ri quo eft imagirtatiua de neceffriste eft copitati- Wa:quia cogitatio no eft nift compofitio rerum imaginatiuaruits & diflolutio earum. Étin locojiin quo cogitatiua de neceffitare eft eft reminifcibilis & onera arua: rea quia propter ipfam füric indere tz. Etnoneft udeflanum invidé MM do zgritudines iftaruni virtutum, esemplá. &in zgritudinibusiftarum came« rarum cerebri , vt iudicetur propter. hoc,g iftz virtutes fint folumrin ce rebro:ficutnon eftdicendum invi dendo virtutem vifibilem zgram, qfi «grotat humor cryftallinus, M. virtus vifibilisnon fit principaliter; nifiincryftallino. Et tu- videsite- Secundd: rum, zgrotantifte virtutes appre exempli. henfiuz propter zgritudinem dia« iit aliquis, qui crederet qp ifle virtutes apprehen(iuz cflentin diaphragmate, proptercaquia non füeruntordinate ifte camerecerebri,nifi propter iftas vir. tutes. Etfuitordinara carum com plexio ad faciendum illud, quod c& uenit iftis virtutibus.& propterea if ta virtus non mani primo "
À nifi T dusbus cameris je, & ab
es vaduntad duascameras, (funt. de
in parse poficriori per meatum,qui llinc ral: funt pofita cor potain illo meatuquz aperiuntur, quando ncccfíz eíl vtapetiantur ad intrandum calorem intrinfecum in
mi, Erquia ccrebrum eft mébrá bumidum liqvidum, idco ad cuíto diam ipis pomum Rios cranci,
zemocoromnibus alijs exiftit Et fa. dr pofirm cerebrum in altiori loco corporis in animalibus perfcátis;ppect feníus qui funt Teo:propterea. fenfus fm q dicit Gale.(unt culia corportan:cradoniseft, v eufiodes finr in jocis altis. De Somuo. Cap.2.1. "T iam declarauimus iuuamen-
€ [uas operationes , qug eerie in ng Etincipieamus ah operatione dormiendi:& fa. €icmus te (cire quid fit dormire, & án quo membro fiat hzc
modico cius,quod fequitur ad hoc, rica i partes
i ctiam tranfeunt füper ipfum mulfenfatay&
rum intrinfecam corporis. Et e es per fe note fünt.& jpmA tranfeunt res fenfatz faper.
rmientes,S£ non fenniunt eas . & euam videmus dormientem oculos habentem 'Snon videbit.& fi eflet virtus vifibilisin fuo inftru-
có mento,unc videret Et non folum
acadit hoc in hora dormiendi, (ed E tiá acadit hoc quando homo (üb. tiluer follicitatus eft circa aliud,tc
[1 non fcütitca. Et poft quam dormire non cft,nifi reuoca- nis, to fenfum ad partes fteniores cor. pons,& eft impoffibile fenfibus , vc moueantur in motu vniuerfitatis ris fine corpore vno, quod fta 1et loco eius propriz materiz:& ít manifetumy iltud corpus eft ca-lor naturalis: ergo dormire neceffa. rio fit per caloris naturalis rcuetfio nem ad intrinfecas coryoris Etteflificabitur füper hoc,q partes exucriores corpons refrigeranturc(i P homo dormit Et etam operatio di geitioniseft fortior cum homo dor. mit:co q calor naturalis, cum quo operatur naturain vigilando inex terioribus vt det (enfum& motum, reuerütur dormiendo ad partes intrinfecas corporis. Et pofbquam ur fmiffio calor naturalis membris n fitnifia cordeficus dictum eft f rius:ergo reuerfio ipfius tépore miuodis non fit. il adco pope rea quia a loco, vnde incipit motus, adcundem rcueritur:cut eft f domino:
Decii de&initio-
€ minor quiadbeonshabentinigt,
tionum propter reuerfioncm calozisnaturalis, qui eft eorü fübie&tá ad coretam fLiendum. eft, quz fit caufà ifhus rcuerfionis: propterea. ia hzcres ftat loco forme dormitionis, loco vltima: digeílionis. Etdicimus g dilatatio caloris natu. pis in parübus extremis nó eft niaugmentum quantitatis els non E operaugmentum qualitatis nifi propteraugmentum
H 0: fed con-
bus fuper ipfum frigiditate & humi ditate:ergo fomnus non accidit no bis,nifi quando infrigidatur & huectatur calor naturalis:propterea. quia, quando acquirit humiditatÉ & frigiditarem , & reuertiturad fu radicem,diminaituFa fua quantita. te.Etpropterea quia iunamentum. cerebri fuit, vt temperaret caliditatem & ficcitatem cordisneceflari I eft vcrecipiat maiorem. iftius operationisa cerebro. Et hocacajuando dominabitur füper cóplexionem ipfiusfrigidam & humi dam.& hoc non accidetei, nifi qi o tranfinittitur ciuscibus, & fir. juando accidit cibus cordi, acquirit igiditatem & humiditatem.Et ppterea q hoc non accidit cordi vtf luribus,nifi mediante cerebro,nos. Iciemus embrocationem füper cc zebrum vigilantium cum rcb*,que habenthumectare. Opinabantur znulti hommum, q cerebrum effet. folum proprium membrum fom- *n.& non eil ita Etrauones qug no
oftenduntp dormito non fit ni K. fi per fiigidi: & humiditatem, quia Giborumqui faciunr dormire, figa &c amid car lactücz, & fi :& cibi qui indacunt vigilias, fantcalidi & ficci.& can(a materia lis fomni eft va; humidus qui a- Ícendit amenbris inferioribusad cerebrum propter aliquam caufam generatus. & quando eft in fine fui afcenfus;ingroflatur a frigiditate ce rebri , & recipit grauitarem ab ahjs seii in paced fecum " is queibi fint.& quia non poffünt. ellas nec cru aendele delet duntinferiusad membra, & oppilant meatus virtutum fenfibilii por cin et aduenit multum animalil laborem, nifi propeereaquia animalia,quando mouent? &laborant fpargitür calor füus na. turalis,& diminuitur quantitas fua. & refrigeracur. Sc reuerti de neceffitate ad fai principij& fui the(auri . Sicut filt accidig. ci resque impedit ipfüm:quia re-uertitur ad principium füum.& fr cuthomines exercituum, quando peel grande periculum,reuer- Mi tuntur ad capitancum.& propterea coreft iftud membrum cd ylü morcefrigeratur tempore mortis. Et fomnuseft vna opcratio nature, quz regit corpus antmalis.Et jppte rea fuit fomn?neceflari*in animali bus perfeths.quia nifi effet fomn?, perirent fenfus propter nimium ex ercitium.& pereuntibfenfib*, perirct vita, Et inde eft, qp citrinatur fa- Cies dormire non potentium, & ledunturcorum operationes, & propricopcratio virtutis nutritiuz . & etiam cxcrcitrum fenfüum. den Te Ib.
Liber Secundus.
AÀ bosyyaz refriperant calorem natuzalem propter fparfionem füam ad. panesenzriores kr quando reftige
ratur,reuertitut: fteriores,
in calore naturali, quz eft augn tum complezionis frigi a bami demen veacrefüc hice virtus regitiua, que eft in corde : qui-it in corde hoc modo eft faum initrumétum.Et hoc gy tfthic narus locus inquificóis, hoe eftem virtuti animz. attribui hzcoperatio. & vfq» debeatattriban viri (enfibili, ideo quia cre
fcit, & forificarur; cope tz3donem: & non. tamrbui nu trinuz;inquantum eft nutritina, p pterea quia vegetabilia non dormi *nt,co qp non. t fenfüm. Et ifta virtus eft ex vircuribus fenfibilibas. jadis fenfui communi.
Eros non attribuimus hancopesationem viri fenfibili, nifi quia. eft vna rerum, propter: confervamr cz fium: qukuismunc cefie c Htz fant ille res, d poflunt dici in. opationib* olbus, quas hé faniras, Etdeiuugmeni i!
tionis funt. actaquacibique "
enrporum cceleftium , cum. €ofüeruntcaufz,quz ftant corpori humano loco conferuationis , ipfa eadem corpora.Et nó complet * operatio in aere,nifi propter operationem folisin có in quatuor tempotibusquz funt ver,zftas, autum. nus,& hyems. & hoc eítex inceffu ipfiusin circulo obliquo. & propte- Tea conueniens eft Medico cogno- E fcere naturam, n edem porum: quia propter ipfa ilat (anitas plus dui P dias caufas. Et dici musq vereít empusin quo opera. tioncs nutritiuz funt Tes. & hoc non acciditnifi pi mul tiplicationé caloris naturalisin cor pore: quia calor naturalis eftca idus & nomidus dt com o 1fBius temporis eft propter Pda & humiditatrs: à puerea quia fpeculatio f complexio ne huius temporis cftin comparatione ad corpus humanum: & operationes iuuenum in hoctempore F fant; lores. *& prop
erit decla.
rata res quz cft neceffaria ineffe a-
nimaliü,& illajf non eft neceflaria. De complesiombus Tenpormn.
terea po "Vere£it teft dici quód eft rempus tempera- b tum comparatum cóplexioni hofs, n, 24 hu. Sed fca diceresqp e pati iPpor manücoc tion£qualitarái ex quib*elt vna cá pas.
Vorst tips tiuz,& operationesbllius , (unc ia in efle animalis, jp non eft generatiua.&ctiam fenfus taa? efl neceffarius& propterea füit priatio iftius virtutis morsex neceffi tatc. & anhclitus eft etiam operatio neccflaria.Et cx hoc spparct, qp res,
alia,hoc e&t falfum.quia vnaquzq; rerü, d appropriatcóplexioi, appro priaf de neceffitate düationi vnius qualitatis actiuz,y ftat loco form, & diac viqualiratis paffiuz ks loco materiz.& f ir nó e&t. 'onatfj,nó cét vn I formaima Ent duo.nec & cét recepta vna opa. So
tio in fao rermine,fi dux qualitates conraric dominantes effent füp ij fum ambz zqualcsin potentia, inadu.quaez duab"reb? in actu. conrrarijs non poteft ficri vnum ána&u.Sctiam dc duabus non cótrarijs ficut non fit ex duab'lineisf 2&u vna linea in actu. Ethoc non confenferüt multi ex eis, qui appro priant fibi Philofophiam hoc remre, nedum Medici.& de hoc haunt manifeftam declarationé: quia nung inuenitur temperata c5 lexioin proportione quatuor qua liarum, hoceft vemperantia, qua eftfm extremitates: ficut non pót. inuenjri temperata complexio appropriata vni qualiati actiuz,propierca quia quelibet a&iua hétgra dum füz operationis propter unam Suninem paffiuam ppriá ei, que tci loco materie. Et poftj declapimmeft hoc s ucramurad ilg", a quo feparati fum*.Etdicim*g u£ tempus zftiuum habeat in digo fitione fua dominium caliditatis,& ficcitatis.& ctiam apparet p humiditas & frigiditas dominentur füp difpofidone hyemis:& hoceff com parationead temp" ueris,& comple xionem hominis. Sed c5plexio autumpi,quia eft media fter. eftatem. & hyemem,opinatur qp (it quaft in. temperantia ueris. fed res eft contía. ria quia eftin fine contranetaus ue. xi:propterea quia eft illud temp?, f juo debilitantur uirtutes &fünt o Bieficut uf in uegetabilibus, & animalibus. & dicendum eft q frigiditas & ficcitas dominen tur füper ipm,qua fünt cótrarie ca. liditan & humiditani.&Qquis non fit. figidum, multum tfuinatur
& licitas A ult dico gy cbofufüscft.
in füis panibur.& Sol inilloeft me. Xx dius nobis inter propinquitatem & longitudinem . & quishzceadcm com| io fi T uere, ti eft magna diia inter iftas duas comparationes. ex parte preparationis naturalis: p» juia uirtutes funt in aut(íno in fine declinationis'& ficcitas iam dominata eft füper ofa aíalia. &,ppterea non inuenitur aliquod uua. mentum in rem tig caloris ip» fius temporisin reb'ghariopis. Sed. temperanna,qua: eft in uere,eít cóueniens gfiationi,& fedet: fuper naturam,quc eft conueniens g'iauói,
& heceft humiditas, Et hec tempo L, ra non ht terminum ftabilé ghaliter in breuitate & longitudine, fed diuerfificarur in regionibus. & hec. diuerfificantur in Briadinibus ipe faram. Et temperatior regio eftillaque habet tempus autumni breue, & tempus ueris longum. S talcs untin quinto climate , & proprie que fant propinque mari , Et autumnus ia terns noftris Hi» fpanis habet quafi duos menfes, & in principio quinti climatis.& füb lance dici non eft tempos P peratum, fecundum gopinantmi
ti hominum.& hoc Sum edtM alias, Necetiam uerum cft quod di cuntquidam,g quartum clima fit meliusquinto , & Galenus fentit temperatior regio ct terra Grecorum. & interalias temperatior eft terra Hifpanicis,X dicit» cotum tÉ pusillarum terrarum eft (icut vempus ueris. Deinceps declaratum eft ex ifhsloas fanitas cuiuslibet mé brifomnibusquatdor caufis; ma. teriali,efficiente formali & finali. & brc fais poítza intentio a principie
Libet Tertius.
AVERROTS COLLIGET RIBER TERIIVS.
$YMMA LIBRI,
fita iai Etui anitascít vna bona difpofitio in mem bro,cum qua agit ationem,quam. habeta natura íüa agere:& fift pa-
tirar pifionem luam babet pat per fui naguram:fui Yt
it neceflarium. Mi fit mala difpofitiof m
nam agit,& patirur contra manie Ern a omini camus in engnitione fpecierum cgriudinis quod fecimus Y cognitio ne fpecierum fanitatis, hoc cft vr naremusin primis quot, &quc fint. ius fpecies, & que fint fuc caufe:& poflxa declarabimus que fint actio dia Tafionem enr
vocant .
Erquando norhoc fecerimusrunc cognouerimus «gritudinem pom- Beas caufas quc funt finis cogni tionis rerum , & hoc totum poterinus a cognitione fanitatis,que a nobis priusdi£ta £.Quo Riscít icut numerus fpérum fani- 3tis:Sca cognitione (anitatiscogno ffcimur egritudo : Quis opinatum üt. p notiores fint fpecies cgritudinum.
35 fanitatis: & fanitatesoppofitg illis non habég
fi propter. torum. Et propterea dictum.
Loin eadem eft difaplin3. Rcuertampr igitur,& dicamus
propterea qp difpofitiones fanitae tis membri habét duas fperics:vng. eít bonitas complexionis membri, qucia membrisinuenitur confimi libus:&alia cit bonitas complexionisqueeft in membrisofficiaib"r fasc neceflarium diuidere filt «gri- R. tüdjncs fecundum has duas fpecies, In primis nairabimus egritudines membrorum confimilium, & dicemuscarum cau(as efficientes,& ma
& dicem earum caufas. Et dicim*, Tropea quód membra confimjlia non. agunonec patiuntgr fecun dum curílüm nature: ni(i qi menfüre caliditaris, fngiditatis,ficcitatis, & humiditatis erunt in illis cum rtionc conuenient in omnibus fpeaebus complexionis fanitatis: ficut narrauimusin libro Y Sanitatis.Similiter € necefle , vt fint egritudines illorum membrorum ipfis cgredientibus ab jpfis mcníuíis lonarisin vna qualitate. vel duabus ex illis , que poflunt. combinari . ergo fpecies Hunde nisiftorum membrorum füt octo, Tideo tfigida humidasrel calida, ficca,vel. » & humida, & cali« da,& ficcayaur frigida & ficca,& frie gida,X humida. rt non felum eft inteiligendum de. pumis ualiraae bus, ficut dicit Gal. fedes dequa- Auct, ( (Eo biet
G liber qualimatecums quà operaémé
rum faas opationes,, ficut duricie & mollice,& bis fimilibus qualitatibus propriis. membris, & my prijs.Etfpis*harum egritudind pri " moinueniunturin membris confi mvilibus/fecundo in compofiris confimilia,ficut dictum eft in [:4 bus fanitatis.Et iftarum octo fpecie gum quzdam fünt materiales,& ddam non. Scd diffiale e(t imaginari zgiitudinem materialem c€ fim. plici ygea quia egrimdines ma teriales funt compohitz: quia nulla. zgritudo is lzditopetatio nem,ni(i pp aliam nó marerialem, ju: (aperuenit membro a calore , vl a fngore. Decenfa eqindimem is goma . EN volumus dicere caufascarum.Et dicimus fiones materiali egritudind fünt humores quatuor,quando egredi turab corum temperantia 1n quan. titateaut qualitate. Et hocaccidit anta parte matetiz, ant parte effi Gientis.& hoc eft ; pea quia membra non permanent fuper complcxionem fanitaris, nifi quando
1 guisqui aduenit eiseft in quanuta
te,& qualitate in proportione temun caliditae d fagidiame Et
iac Acciditquando membra , quz efficiuns nutrimentum, flant (uper
complexionem fanam: &cibiqui poftqi
dueniunt corpori , funt natu
& recipiuntur in quantitate conuehienti,& ordine debito, & tempore conuenient. Sed quando funt fec dum contrarium, tunc non fant fo Jum caufz materiales ad gf andum. án corpore iftos humores, fed ctiam. inducupt membra facientia nutn-
meytum ad malam cogplexion£. K & vinc dr, qp huntorcs extuerunc e. natura a duabus guribus videlicet a pareefficienti, a materiali Et plufeseruntcibi viataralesi& reci piuntur fm ordinem naturalem, vt di&unieft. Sed res extrinfecz acq rent membriseffioentibus malam. complenonem,& gfiabüt tales humores & illz fünt fícut aer, exefcitium,& fimilia.& cales füncexeuatesin quantitate, qualitate. & tales (anteuenientesa mala com xione n radicecreationis mem| rum agenuum in nuarimento.& ta lesacciduntcaufa paréum,qui exi- &. uerunta fua complexione,S ex pre satione prima in creatione. qf lunes hofes funt fimilantes fe ida Uicem in creatione corum X regimine,ti variantesfein accitibus.
Oca quia tales funt multarum zgritudi
num,&alij paucarum agritudinik: & tales multorum annorum alij paucorum annorum. Et pluries acidet hoc a mala complenone fixa. in principio. ionis membre rum effiaénum. Et plurimum hec talis complexio cft zreditaria : qa. abiftisprimis iombus aecidit quod. videmusetiam de fimj M litudine multorum bominum ad inuicem in forma,confüctudine , & accidentibus zgritudinum in paucate & longitudiue annorum. Ee uam diximus caufas hum orum diftemperatorum vniucrfaliter, deii nairandum cit; quoe
modo h jo uniufcu-
ufque iflorum , & quot. (unt agritudines, quz generan. tur ab ei.
Liber Terüus
A bn T material nni ciutem
C$. . T intípiemus ab zgritudinib* ,calidis & ficcis materialibus, Et. dicimus. irudo calida & ficca. gfiafex cibis calidis & ficcis diflem
qernads:vel quia tecipiunturin mul fu
xaquantitatej aut nimisdiminuun vurzaut quia tecipiunvur fuper ieiu nium quia. recipitur cil potenilnui ieiunium in flpmecho& utabitur ad ca- Jorem & ficatatemn fortern,& indu. eet ftomachum , & hepar ad cand.
d :& nimc erit fadta.o-
Exe corum ab ambabus pari lüpradictis:& (anguis,qui generabi tur ab hoc ciboeritcalidus & fet & diflemperarus: & mulriplical ipo cholera n mulia qualia perabitur in multa qualitates Sc cin cimpedieturoperatio felhs& non poterit atralrere cholerít m debitam quantitatem, & fic remapcbitimbibitus ex ea. Erillud tfl,co q, quando exit cholera a via. faa naturali in quantitate, vcl qua- Titate, aut in ambabus fimul, & cic reimanct cholera influxa in fangui. € nc. &quando nuuientur mem «xiillo anguine, eribunt paulatim. A (na complexione naturali ad mafam. exi calidam,& ficam, & gencrabuntur multz. tidines calix chol:ricz, & fimilia &ccidcntia venientia membris a rebusexixinfcas ficut ab aere calido, i&a mudo excreisio,& vigilias accidenabus animz,qux habent ca- Mefaccte icut ira, & furor, & cogita noncs cordis & his fimilia.& caufa foror, qux cft farum caufarum plusaliarum zerum,eft act, ars.&
34 al erit eaufa iltatur oppi- D latio pororum qui funt in cute, per. quoseuaporat calor & rerine& c culcabifcalor int", & faciet qd" di—- &umeft Ecaliqfieri: hoc cóplexione naturali, vel radicali. Etcho kra non naturalis, fit in corpibus. füpradictis,hét quatuor fpé. Vna fpis eft, d affimilat vitello oui , natá eft in illa die.Gale.dicitin.
bus rib'locis,p hzec fpéseft calidior na
turali:quia ps ignca in hac ffe diia. tur| peii licit p eius Pitt ppnimiam caliditarem & ebullitio n&ob quam rem hét ifla feci ifti calorem igneum . Et alij medici przter ipfum, dicunt e» hzc eft mi Opro. noris caloris naturali . & dicunt, q groffitiesipíi* eft pp alicuius mixtionem ph ius. & fm hoc dec pa, beteflc rubedo ipfi'infra rubedin£ naturalem. & eft contra illud quod dicit Gale. & nos videmus qp ita nS eft,vt dicunt. Ad hoc fm illos debe. habere cum füa groffitie aliquantu. lum vifcofitatis, ficut debethabere. «orpus humidum mixtum cá cospore calido.. & fenfus vifus in hog adiuwarGale. Etfécunda fpéshét coloré aurichalchi,vel citri:& gáaf ab humiditate aquz admixta cum. ipfa.& finedubio hoc infra fiftitia caliditatea cholera naturali & egrá mines fit ex hac fpecie, & vital lina fm illosqui dicunt» fit profía. pp adroixtioné phlegmatisuó fane enumeráde cü Sgindiab, calidis & ficcis implicib!, fed c oSpofitis, fed egntudines vitellinz fm Galey fünt pofitz in vltimitate caliditatis & fietitatis. & pote qp hec cholera eftcholeraquá nofat Galc.cholerí rubeá. Etaliz duz fpés funtficut praflina,& crugino(a.& df qp ambg Ed Lu
EID bumori
fmpliciquiae iim ibd Virguti narra la pi ijs humorjbus: & loe fpecies. fiptcompofitz. Shane eito iantor in ftomacho fm eos . Et. machus per fuam naturam non habetgfiare choleram natpralem, nec non naturalem. quia qd' g& naturalem,genctat nÓ naty gf corrumpif'ip(ius complexio:ga 3pfius complexio intendituraut remittitur.ergo praffina & emginofa -H ton habenthoc nomé, nifrequiuo e.Et vt q cá iflarum güanonüeft pq cholera tura fua natura incaliditate & ficcirare, pp fparfionem ipfius ad ftomachum, tunc remifcetur cum alijshumoribus, & proprie cum melancholia:& ibi re- «ipitaliquam fpeciem putrefadtionis,& peruenitad talem complexio nem.& ppca affimilátur ifti humo 1e5 veneno,& proprie cruginofa.Et. zgritudines, que pucniunt ab his, füntincurabiles, pea quia non re- €ipiuntdigeftionem,nec permutan rura colore naturali : imo corrum- 4 puntformam fpecificam ipfius, ft- €utcorrumpit venenum .. Defceps volumus declarare,qualirer gane itudines cholerice: & incjpiem* Si dolis fara Dedi muse, juam dictum bris di irte continet vod. eor pus, qui lzdit a&tiones & paffiones. snembrorum omniumyab hac parte apparet qp eft calor cxtrancus. & apparetex parte, Ke manifeflatur in ipfa operatio caloris intminfea di. gerendo humores,& reapit fanatio Rem,& non eft ficut calor extranc?
tate cajoris putredinalis poftquam calor ifte (pargitur,& c Hinetmr per rotum corpus p arterias dicus phoce beum propin quur iffius caloris elt cor : & pes. fitimpofibile ipfam efe torum ex traneum, Et quia calor gor. diseftillecalor, cum quo membra. faciuntomnes fuasopationes,necef farium eft, qf recipit aliquam petmutationem, vtledantur omnes co rum operationes . definitio t,
febriseft piso ic Febris de-
ex calore naturali & extraneo putre dingli miflo a corde ad potum cor-. Rex lzditomnes actiones, & pa iones. Et dicimus, o iffe calor eit permutatio caloris naturalis perma taurin quantitate,& qualitate operandiin corporeopationes non ng turales, autiu materja non naturali.Deinceps volumus dicere qv cá generationis ifli* caloris funtecdé cum caufis gencratjonis caloris exmanet: faluo gin boccalore fünt juales.& fi ita non. effetergo: l Sine abíolute quía resartribuit M extranco dominanti, Etiam declaratum eft in Q garto Metcororum, qp d efficiens purrediné flat duob^ modis. Vnus cft calor exuinfecus,
Tra uia ifte calor pago erba Cg jr pri idc iig ma xime,gfi eftcti forti litate. Sci fpargifcalor intrinfecus ficuc che nittpe magni caloris,qui regit materiam giatam illa materia calor extrane?: & maxime fi fit humida, quia humiditas de facili pmutaf a 1ebuscxtrinfecis:quia difficile eflct
Liber Tertius. 3j
eltefficiens ;quia qi
À emi p feipfum. AL; ach, bbc et Monac ap "i comer Binguit pm: & miáte- Fa ioco iti alor naraclralit dicte eine | tibi declarat ensnaturale non pmanet in
fuo cles q virtutes apentesdo füinant(üp patiétes.Et qn debiliti eure virtutes regio ik dominé &ut virtutes eximinlecz , tunc tendit.
€tiad viam *impf&tionis, Eteác,
onis. qucadiuuítad gitándum calorem
exuancum, illz édem funt cut il
Esque adiütüaht dd cxtingtienduta. 3 clon ;
fahpuis ex quo pfiatur
cholera, qui epis amatum in
quátitare;aut qualitate:aur pp rttul
utudiné fa is,àut pp ipli"grof
fidemaut fitatem. da nc
y; cálorintrinfec*, & excirt-
ij eut ciot mult ligna hál-
jfi onn? fup zgnem. Etetiatá
rur peremit
It cuentationi caloris in-
tribfeci . & accidit hocfficut accidit.
igni, qfi bón habet euentationem,
€ quicito extinguif,vcl debilitatur:fi.
Part 10
uttà vides qp carbonarij tegüt car
curti tetra. vrignis non tran-
feat pomnes pres carbonurh, & fa-
ciatct cistinererk.
Degeperatione Eebris cholere fifrarie.
Cap. 71 pofiquá declararum eft vi quid fit febris, & ves cz fuz giiagottis, ditendum eft quomodo jarur febris cholefica , que dr feia. Ftdicam"q fernor caufa in. gatione ifhias fcbrisefLquido do-
fuinaf complezio f&upuinis n cali
ditate & ficcitate-Et h£t fparatione. vtgücfin co taliscalor,aut pp xation£ fupftuitari tertie di nis.4 etin mébris:fed proffities & vi(cofitas; &oppilatio venar( nom. imaginanfin opationes ifb* febris, nifi dicerefin cholera vitellina fm. illos;qui dicunt coíttra Galen(i: aut. Qntat£ füá. Et debes fcire q non. E in bote cholera abfoluta ,1ta vc its rü£bri is erorpta cholera d fübin facculo fellis fni quofdam: engem atab c el ped ineis;q eo. eftipoht ópinss fübicduE e. E briutn fefrariarum fit cholera abío luta: fedcft siut hüiditasin qua diatur cholera. Et ppea poteft recipe digefbotiem,& reuetti ad fdia non denudafa füa forma ica. Scd qfi fepatab €o cholera abfoluta incótinenti ezpua natura. & fi fpafabeo fet habeat pofitaté recipiédi dictio Eisen eo ed ett IR vt cholera recipiat aliqui digd Tiob£ quia a eft poft ilii, qs finit termind ionis, vt redeat ad terminurii decóctióis:ficut noit. eft p vrafum: teuertafad dit ] necétin ca eft aliqua. jua fint niébra aliquo iA nutriti 8 di €o hoc de nartitali. fed fi fic de naci rali quanto plus de n6 ttáturali. Ec illi qui fol funt. Medici qul dicunt doles eft cib'alicui*imembri," unt q dict quatuor hüores. elementi mébrorü cófirniliü.Etego nolo laborare plus in qónib'di Sisiquia ego dedaraui hoc pfe f libro Sanitads. Ef ppcá quia calor. extrancus generatur in humiditate quceftextta naruram cum debilitatc caloris intiSfeci:dico o nó 6c E doe
Q execfía naturalis caleris, ficut opinafGale.in multis]ocis. Sed ppes
plaslaboratadi, ioné; quaii eres edm con
S t fi confiterct Gale . p om-
nis calor extrane*cét purredinalis, aderetpiculum magnum in dictis Alo pges quia qui ibetcalor cx- Naneus hi fm ifm primo,&ubítá alt ppcalorem aut ftigiditarem .
& qh debilitaf calor naturalis pg iditatem , tunc diatur humidi-
tas & fatigacur calor intrin(ecus in.
H dáando fuper ifm, &fit putrefactio p calorem exrrancum fapuenien- Usos Ci calorisextrane: fita ca. Tore, tunc füpuenit mébrisaffatio, Yel combutho,(ed non putrefactio. €rgo non eft ex neceffitase vt calorextrane?, aut ofs febnis fit. uredinafis, maxime caufus . &.
f calor extranc* gfatur in lo-
digeftionis (ccfide, quieft hepar, & venz:& alter ft lo «us digeflionis tertiz , & illacítin E ris; Et propterea fpés harum
tium fant due:vna que eft1n ve Bis/&altera quz cftin mébris, hoc eftinlocisdigeflionis tertiz.& in li bro P. 1 declarata eft diiaiftatum duarum febrium, Et. lantétaliz febresquz funt appropriatz purz cholerz: & talescuam.
prienk &bres cholericz : u volumusloqui, X nárrare. q(ío fiunt cgricudines cholcrice localesque nominantalguafe:in Launo dicunCafata cholerica: X in Grecoeryfipelata.Et dicimus p hec. apoftemata infin membris duob*modis:vno, qfi expellifad aliud membrum bumor cboleric" : L & tunc pp eius quantitaxé fit dilata. üoin or fm. 2 i ch, E elmare,fiuc ery! & ila [^ compofita ex morbis confimuhbus & officialibus. Et caufa expulfionis iftius humons eft, fortitudinem virruris expulfiuz: in membro mandanie,& pp debili tatem eiufdem virtutisin membro. recipiente: Et non fit, ficuc dicunt. pfit pp fortitudinem retenti uz membri recipienus. Verum ad hoc mulrum adiuuat largitas viarum cum füppofitione patiétis m& bri:&maxime qfi membrum expel M. lenseft fupius S recipiensinferius: & maxime qfi humor eft groflus&
. terreflris.& qn fueritincineratus,&
fuerit in membro, tunc pp ill*quátatem calor intrinfzcus 1n eo füffocabitur,&: bitur calor ex—traneus in meinbro extranco : faluo fi humor non cfletin vlimitae ficcitatis Et fi apoftema illud genc raturin aliquo membro principali,aut prope ipfum , proccdet ab cor calorad cor, X generabitur febris foitis, & (ái non ent prope. membrü, puncipale;non faciet fel wmm td
Liber Tertius
A fiev mo zt Ma peedldigece dbum quia
fnimemmbso llovalis e ipia di latationem in omnes tresdimenfio mes? &cxunguitur cius calor natuz2lis eidem menfüratus , & gfatur án co calor putredinalis pp neceffipecu ones mi xtiftzzitudincs , que dicuntur cryfipela- D fantdoarom fpecicrum. Vpa eft que dicitur eryfipelas ruboris. & ap. gatetab hac fpecie, vt fit mixta cü B multo fanguine ter rabedin£.
habet: & non facitin memdarmegnom amorem, & non efl
nes. ecali t, nifi in membr, & illa. rip] ta &il joré. & efie vt fiat concraicar alicuius guembri cutin flomacho , autin
seridibw. — Cap.6.
lm i phleg-
-maj quod eft extra naruram in quanutarc,X qualitate. t caufc geacrasonis illará fantoppofitc cau Misexquibus güanror egntudines £holence. & manifcfüores iftarum. grisdinum funt febres phlegma- Sieg & apoflemata, que. dlcieir in nic.Quod vero plusadiuuat ad geacranoncm hanum febrium cft op. pilatio,. que fit propter groffitiem. ilius humoris,aut
tatcm. Et
36 vic fit hec putrefattio per viam ex- D in&ionis alors inti ecificut ex tingui£igoisa füperpofitione li, rum vindium . & cum extinguitur" intrinfecus, itàtur cxtranc* in fnateria extranea. & ifta febrisfic ex bochumore in venis & in tertia. digcftione membrorum . stifti*hu moris excuntisa natura funt quá-- Tor fpi Vna eft ls & efl Gecior. naturali : proptetea quia falfugo i aducnita abitantia temer pr fla mixta cum aliqua humiditate; ficutaj in géncrarionce falis. Alia cltacerofi . & quáuss fit ficcif; tamen eft fugidum:propterea quia Bi acetofitas generatur spine Dulce cft calidius,icut eft videri in. acctofis fructibus qui poft acetofitatem acquirunt dulcedinem.rt vi treum eft deterius omnibus : quia. hétcum fugiditatc multam vifcofi tatem. £t dpecies fbrium phlegma tis diuerfificantur fecundum diuer fitarem harum fpecierum, & guan do nos tractabimus de febrib*, tác cd pemurlamo fermone. 2t je anis melius reci, pellice q choke, fm pes dam dicunt q reaipiunt fpés chole. rc di, er febres, que füt pire. »fant periculofiores fecholere propter groffinem Phlegmacs propter oppilatióes, que huntab eo, & quia interpollatio earum eíl valdc breuis, fecundi
q dicam poft . Sed. apofiemaum phlegmaricorum qui fant, fiunta phlegmate fubeli, & qi
& phlegmate groflo:ficut funt apos ftemata,que nominantur fcrophu. le.& ipfe nafcuntur in carnegládd lofaficutin collo, fabafcellis,& in-
guinib* Et hec mareris, que eft in- E ij.
€ du(ain apoftematibus,efl dura val
le: funtex apoflematib'glandu- cidi
dofis funt groffitudinis grani pini vel e Sliocefüicitt ldas camo fis Et ifti^pfs füint verucz,& claui, &ex apoftematib*malis, d appto-
priatafanrgrofirudini humorum medi
& excüuüa natura, 4 nólata funt, adubelati in Atabico ; & inuenitirt iflis apoftematib* fübftátia fimili fci & feercori,& luto , vel caiboni; Etíhaior pars iflorü afatum compofita cft ex duobus humoribus, f. ex phlegmare,& ieanchola. kt &pata appropriata Á
9 oan pa ota Aic cam Ja.& dicurit p huius és fünt quatüor,flutofarum,inellitarti vitrea-
by em rum,& pültefarum.Lutofs fiunt ex wamorib*
mate groffo. Mellitz fiuntex pi: WAR habéte int*fübiam mellis. Etaliz duz fr fiuntfilrex phlegmate mellito. & ppm fiüt, & quzda venhtate:ficut accidi in illis, 4 fiunt
in extremitanb'h icorum : & snalts alic cgtitudines quas narrabimus,cum loquemur de acciitib*, jus fuperuetirunt aCtionib?, & paf
x frontibus membrorum,
De tans Aitulinem frigiderem ev márrialum. — Cap.7. ,
tz egritudines fiunt ab humori bus melancholicis, qui egrediun tura natura in Qtitate, ant qualita- 1e;autin ambab'fimul.& d faciunt. humores iftos lia fua natura, fünt materie, fant fimileseis,ficut €lbi frigidi & ficci;aut calidi ct fica: aut qh exeunt membra ab cor có plezionib?ad frigiditaté & ficcitaié, vcl ád calidttaté & ficcitaté diftemgeratam.Et exeüt ét fuis comple- Zionib*pp res exuancas, ficüt pp ae
ret, & erereitium Etali ac idit a generatione, ficut acciditle- . & rirasor pats talium fit ab. streditate ; àut propter coitü cum. mrenítruata it dicb*, quos dut Za. cliaram: quia lepra illa a bencfiao cinsrum curari non recipit, nifi fiant tempore crifis atinórum, juod natuta ordinauit. & hoc &eft deatur mirabilis Zacharam; & egc expettus fum. Et quando. mulglicantur ifti humores in Iplé conatür cos attrahere & iequitaut ropter quántitatem,auft malá qua. itarem,aut propter vtrunque, tuüc. L remanentcum i *adunt ad tücinbra , & quia membra abominátcos c orem eorurh facere nó poflunt . quate cx cis getie* rantür Ditis difficilis cutário nis.Et nígr efcuntisf qu£
fpés titatea natura funt dot fpecies.rna.
eft propter aduftioncin mel lic nacucalis:& alia fpecies efteraduftionc cholerz rion naruralis.Ee iftzt fpecies, it à rirlto ca lorc & intznía ficcitate,quis rema» ncaat perearum haturafn frigide, & mifceatut cuni eis calor extranc? extra naturam fnulturh. Et q figni M. ficat hoc, f. p complezio earumi fit. taliseft earum acetofitas. quia qu do fpargunt'fap tetrá , fermétát ipfan. & vnaquzq; tflarum fpérum inducit corrófioné in mébris& ali- [j fiftulas,& maxime d fitab aduione choletz. Ec $gritudihes, ue fiunt ex humorib* isque funt febres,quedá afata.& febtiuthque. in cisfiurit,quedam fiunt in fecada digeftione, & quedam in teitia . & quod adiuar generationem iftará eitoppilatio rum cum tic bumorü Ndifücaltas px a t
Liber Tertius
À Etapofiemats, 4 dicunt fclerotica; hütex melácholia natutali & adufta& aligüi cancer. (ed d fiuntá naturali, emp fine vlceranone fürt& € fiunt ab aduftióc nó naturali c vleeratione . & aliqfi fpargirur hzc. materia füperoía membra, & tunc fit lcpra. X ppea dicitur, qj lepra cit hicer vf'is Et ilhusdue funt fpecics. Quia qucdá e(t cum vlceratione, $c
37 bris fünt fpecietduz. Voafitpro- Dn pem, uantitaris folü. Eo illud angméam quantitatis elauduatur pori,& inflammat (ange fit hec fpecies febris. & baec ris in fuo principio non eft putredinalis.Sed fi Medicus fuit negli Teius curatione,fit putredina- Ex hec fpéseft media inter ephemerat & putridam. Et alia fpecics
quadam fine. & quà fit cum vlcera inone,cít de melácholia,qua eftcxirá naturam. & phlegma falfum, & fanguis fecundum quo(aamt recipiuntaduflionem
fit pp aliquá putrefaCtionem.Et fe- Dafyaobres, abe guns Bats adde mni us "s ; pea quia non eft UET.C A. (anguis in actu in corpore,nifi f ve- Vide .. mss non habet in Pola inem Cell ji
D p, confie AjritwlPrem edid c» dmidaror matridiem. Cap. $.
dét attribui cbolerz : & fic deali Etdebes fcite egntudines fimplices nón fiuntex hurhoribus fimpli € abusifhs 1 & raxinte cx illis, qui ^on recipiunt digeftioné, nec funt. api nati reciper&ipfam.quia qnádo chólera, vel mclácholia fimplex dorhinarur fingularitet & fimplicter fiant zgiitudinesex ce nul lo tn habentcurationé, (cd nom nantur fimplices pp humores in eis dontinantes : ficut notninant com pofitt, qi apparent in cis, & videntur duo humores aut plates dominates. Et malor pars cgritudin( ,
Iz generanturex fanguine, fant free Acapofiemaa, Eripfius fe-
manifcflam.Sed apoftemáta , qua: Kfiüitez hoc humore funtquz dicátur phlegmone. & fiunt plus ;pyter. à intiam in quantitate, d litate , Et dimerüficantur ifta.
ipoftemat propter maiore. inditaté & minótetn.& od y noris profunditatis , eft [euius . Sed fanguis, qui curritad membrum, diftem, fitaligü in quahtate calido teryipelasphilegmonodes: co g tunc eft cholericus pro-ptet inflammationé cholete. & hec fpecies eft periculofior . Et apoftenata vit diucríficant per diuerfita t£ membrorfi,in quibus. fiunt.quia qi fiuntin aliquo ex mébris pfinci [es ario fequitui mala fe ipie maxime Sf aper em ata eft errwran Etaligü fit jmonef Sacelbsdeiti tec et inauribus. & quz fiunt in partibus fübafcellar, generantur ex füper- Le mranfmifsá sorde .Et
iunt hec apoftemata pp alia aj
flemata fla n alijs pariboscorporis: quia o£ membrü habet virtutem expulfiná mandanté alteri Etétfiuntex hac variole,& pou li,
li, c ppea quis nullus etaditab hi». duobus, nifi habeat hzc. Et non po seftdici, vefiát à caufis exurinfeais :
juia ill non fünt neceflariz in oT mine.& ifta cgri
Cap. 9. TA debes (cire eprudies ám lices ingulares , 4 dicte funt, H gon fiunt ex humoribus funplicibus, nifi raro . Sed maior pars egrifudinum (üpradk eft cópoft tacx pluribus humoribus vgo. Et €ompofitio egritudinü auteft com. plenonis compofítio, aut cópofitio Yianitatis. Sed compofitio micinita fiscf, ficut figs haberetab vna par te febré cholericá, & ab alia febrem. legmaticam , & imi hard im febrihen
[ent in vna ho-
fa: Et febres, quz fiuntproptercó- il
gofitioné complexionis funtdupli« €ts.quedam.n. fant, quarfí cómix- &o eft abfolura: Sc qurdí conuenié 5 éus poflunt appellari compofitz q mixux. & ppea communicát febres in ágnis & proprietatibus, quas aptur humoribus fimplici
às. Et hec complezio,& cópofitio quz cítin humoribus, inducit ad Inultas commixtionesinnumerabi lés. Et ppea quia ha: duc fpecies cópoliticas fuhr 1n febribus, poflunt tf inueniri febres mixte, qu&uis n5 fint duarur (pecierfi , fed vnius. & hoc accidit, quando fiunt febresin duobus locis diuerfis n corpore. Et mantfeflior febrium compofitari
eft hemitritzus & plarium fpecie- E. rum: Etomnes fiunt ex phlegniate. &cholera fed quzdam eft, quz cft ex phlegmate intus, & cholera extra: & quedam eft econtrario: & 4dameft, que eft cpofita ex phlegtnate & cholera , aut intus , aut ex» tra, Et febres diuerfificantur fm diuerfitaté menfürz quantitatis , aut. alacntlod humoris icut cau. lus,& ficut febris,que fit ex pegma te vitrco, quz dat calorcrn & fngus fimulin partibuseztiinfecis : & fi« eut febris quz habet fortiffimá caloremin parubus intrinfecis, & in artibus extenoribus fünt ccontra- L. rio . & pótefle, vt partes exteriores? fint multum frigidz,, & vocatur fe-
brisinclufa, Et quzlibetiitacü De tudinum. haber quatuor ti b dde
ptincipium, augmeritü , flatum, Se declinauoné. Et principium eft tépusin quo a cgritudo f actu, & tama mu mane operatur; Et qi humorincipit. digeti, natura epieopear tontra humorem:& illud empuseft tempus au; i. & dí augmentá, quia tunc lanrfor tia accidentia. & qfi ceffat digeftio, eeflat Sfeaugrnenri, &inapitítap. &illud cft tépusin quo apparct cer M tamé inter náturam & humorem, Etqü natura eft forificata fap humorem ipfum vinandicit tüceó tempus jóis. Et quedá egri« tudincs funt, quz: habét difloluuio» nÉhumoruri finceuacuatione ma nifeíta,& fan&tur, & (dá funt, quar hát diflolutioné virtutá paulaum donec monuntur: & quzdá funt, hüteuacuationé manifeftá ad fani taté, vel ad morié. X ifla nomina vera cnfis. Etcrifis (alubtis süt dug
fpecies : vna cíl, d dicit per fuá cuacuationé
dieb*creri eL & Vg. qreftcá remos, d Medico nó £ ne-
Liber Terius
& coaciont ad pfe fenitinf: c alia
38 tp,autin (Laro,antin declinatione, D
ias, &decinatioin egritadinibus mor-
qur "au MuuIo Pappe
tem Eoque undogo d- Ma: it
eodem aun eg adi sch perpcoensi né nam "um namu- Ene csnf ge, in quibus st bona. eei Ga. & quia di,
e cai ideo tempusil-
iam, ficut períeóda. Etqui ordine eft Luna . Scd tu debes fcire,
fam dicunt, pinuenno crifid hoc hs&.
siferis fit à debilitate virtutis, & n6 «gritudinis,, ficut eftin falubribus zgrivadimb? declinatio Pi snatond irri Erfafüci ditimus hucufq; de cgrirudinibus materialibus, & earü caufis. & nüc volumus facerc tractatü breué de egritudinibus immaterialibus Decanfis. Aeyrimdimm nom materialis dn general. ^ 10. EX met p brsgrindincs fi (un abíq, cá bumort,eft lo us fübicéti earü de neceflitatc mébra, vel fpiritus. Etefüciésipfarum L funtduz res, autresextetiores; aut. aliz zgritudines materiales , & vos lumus dicere de manifeflioribus ip farum, hoc eft de calidis S ficcis. Decanfis Aegritndimsm immaterialixm, calidrum e». « Cap. 11. Via qued egrirudinü calida- Qs in fpiritu. corfs(olá : & hecef febris diei .& boc fit pp resextrin(ecas. &eft pro» Prerquatuor caufas, quarü vna diuidifin quatuor uarü quedam funt per e, & qi peraccipeeibuu^h p siepe 5M int in potéua,& quedà in actu, que fadin actu (unt ücutealor f gnis & vit res cxtrinfece cali dginiéhs. &d funrin pori fir ficucbalned'in aqua fulphurisiqug
XTvy- ceflaria,& cá jua cftilla , quí
Dm pi aperiat qu
latc flrabimus rón£in hoc, & dabimus
(ici exéepla.Etaligfi accidit morsí prin ipio «gritudinis.& hoc fit,ppca qa humores dominant multü fup caloré natuzalé, & extinguuntipfum. yp quátitas autqualiacé , aut.
Yirunq;-Et aliqà accidicin ao;
«ealida eft potéua, & fimiliter qus: lüntp. acci fant ficutilla, dindürporosob quá ré accendit'calór iparaübusinuin(ecis ficut balneff aqueatuminofe,& fimilia, Scáa ck fuut rcs. fampat corpus, ficut cibi, & ppcus calidi poétia, & actu, Toztia cá eftcorporea,aut animata.cor. itm; 5 motus S
G immoderatum exercitifi: animata, ficut ira tufütia,& vigilia, & fimilia.Q arta cft pp egritudines mate 1iales,ficut aj 'mata inguinis, & titillicorum,& radicum aurium.Et Sterü eft itus fpeciei cgritudiis fe. brisethica. & hec febnisé calorextraneus fixusin fübftantia mébro- 1&,& prohibet fieri operationé ipfo rum,& confumit eor(i fübftanualé humiditaté.& habet tres fpecies.Le uioripfarü eft quz eftà ca loreextraneo in humiditatibus naturalibus & radicalib* , quc exiftüt. in fübftátia venarü. Et fe-
H cüdacftd eítin humiditate exiftéte incarneipía : quz qi diffoluta eft,pótá cibis reftaurari adhuc . Et. terua oibus deterior, & eft illa.cu-
jus calor extraneus profunditaseft p,
án membris folidis: quia impos bile eft in eis, quod ab eis refolutü eft reftaurari. quia méfüra uite naturalisé fm men(ur& humiditatis tadicalisin quolibet indiuiduo pro
cat Breuilinis vitc.Et prima fpeciesiflius iebris vrplurimü fitab. aliz duz fpecies fit 3 jp maiori pare pp febres matcriahumorofas przcedentes . Decenfs Megritudimem immateridium, fritiderum cy ficcarum.Cap. 12. Fi AEgntudinum frigidarüi & fiecarum qued fünt,quz appellitur egritudinis fenectutis, hoc MM jiditatis,& on tis füper méi t fuia illuc quod dat vitá, eft dore humidi- 'táteob hoc hac egritudo coniungi turcü fenibus.fed non eft vera cgri tudojifi qfi fitin non fenibus,Scd
sgrirudin£ calidam & humidi, fi e gidam & humidi eft difficile imafjauri, 6d clida imple iid humid, & ficcum pofluntimaginari. Et nos debemus enumera- 1e; quando tractabimus de rebus, Izduntactioncs,& paffioncs.
De Aqriudinibus membrormm éfficias
C4. 1. Epson c breui: de dpecieb" egritudind appropria. eaufisipfarum, dicenc egritudinibus officialibus . Et dicimus,
iá didum eft in principio primi, B dique etin quante qualite te& pofitione, ligantia : quia
M lis, & n6 reuertitur ad alias fpecies juas dixerunt Medici. & intrat icamétum habitus, ficut pannica. li,& cutis intrant przdicamentum. habere. ergo tria. itudinum i&trarit quinq; predicaméta , hoceftin ln litaequantitate com. tinua,& diícreta,& habitu,& vbi,Sc habere, S& poftea inuenitur hec res in qu&do,hoc eft in prioritate & po ftentate. Sed ordinati membrorá Mw officiali, & prioritzs & pofferias plus ponenda cft in fex fcquétibus fdicamentis . Et debes fcire q cgritudo non füperuenit vnicuiq; gene n fanitatis, ficut nos videmusin or. dine tunicarum oculorá, & in majori parte membrorutn officiali(i, quia in illis non fuperuenit
irudo ordinationis, hoc eft vt prius fiat rius, De
Liber Tetrius
À DeConthuitete , C» Solstiontcontiumialis,» ) fais conf quao ^ iz illarum fm aliquam partem.
qt ti Tgenus prre morie À nd ioc rgritudinibusciui- Rentb, quz faciunt accidere is egritudines, quibus altera.
inum , in genere zgritudinum.,
nes ridi, get vonmarum e inuitati naturali, quz nominaturconringitars foluno,eft duobus. mois. Vnus cft folutio continuitats veracis,& continuitatis partis cii min confimilibps. & hoc genus
quia. tinuitas fit pet.
c Ene i per mod tratiogis,& per mod(i focictans mé brici membro, autligamenu. & hoc genus folutionis pofuimusin genus egritudint officalit . & hoc genus 5muaicat cóiun&ioni & fe parationi. Et. non eft folutio Sinsinis vt d "m iod
centes, quia erat. juc: masicil mrs climilibu 4 of cialibus. quia foluno eft diftf&ta in. Jidooburmodis, i quosdiximos. |uia fpecies fanitatis, quae cqui jn gars, ia meus
39 bus,lznitateafperitare,& grollitie, D fünt zgrimudincs iftius (pecici proportionatz ifhs diuifióibus Et cgri tudinfi,quz funt in quátitate, qucdam funtin méfura.& hoceftin fa. perfluitate & diminutione. & hoc primo eft in confimilibus, vt dict eft. fed Medici affucti fant ponere inofficialibus. Et quedam peccanc in numero, & quz füntin numero &t habent duas fpecies, quz funt fu. perfluitatis & diminutionis.& quedameftnaruralis, & qucdá non na turalis.naturalis eft ficut füperfluits fexü digiti, & diminutio natura liseft diminutio quinti digiti. non R naturalis füperfluitas eft ficut cueuin |ut inueniürur in inteftinis,& fimiles. Et peccatü pofitionis €ficut dislocatio vnius parie ab aliove alicuius partis mébri ab altera. Et cgritud: uas dicit Medici egritudines colligantiz , unc.
ex excolligantia membn officialium.
vnius cóicancommunicant
cumaltero pro tiscum altero,
€5 cor,thepar cum omnibus mébris,
videlicet vnum cí arteriis, & alter cum venis.& aliqfi eft collig&ria ab vno membro ad aliud proprium membrum, ficut colligatum eft os F ftomachi cum cerebro per neruum. euntem ab vno ad aliud .. De cevfit Aegrirudonm membrorum offici Ce. 15. Ocuti fumus breuiter de egritu. dinibus membror(i officialid j nunc volumus loqui de i| caufe Er m g sgrim fidt in » fünt pter duas res: qui; aut T aatura, autà reb* ermincis. Et zgritudo, quz prouenità natuteres, quia materia eftinconuctüens, nec dpta operatiói vir. tuis
€ tutisinfortariuz , hecin to, c quo operatur virtus informa tiua,nec infttm eft aptum ci . A rer bus vero extrinfeciseft, ficut fitem-
figura mébri,& figura parti. & fic debesintelli i8 quilibe itu dincattributa mébnisofficialibus, inco g funtofficialia Etc ftricturz meatuum & conftri&ionis corü eít pp dii frigiditatis & ficcitatis fuper eorü cóplexioné,autquia có- H primunturab alijs mébrisaut propreroppilationem . & oppilatio fit, aut ppapoflemata, aut pp humoré rofium,aut vifcofum,aut pp duri fidem aut ppcarnofitaté nafcentem in poro, aut ppfortitudiné vir-. i: i debilitatem ex- : quiaob iftas cau-
is multa in cis quantitas; iur. Scd largitas meatuü fitauta ca Jiditate & humiditateautab humi ditateautab humorecalido mordi catiuo, aut pp medicinas vel cibos apcriauosaut pp debilitatem virtu tis retentiuc. cá lenitatiscft cau. 3 fislubricaduis humidis ficutab hu moribus mualaginofis & fimilib*, Et ch afperitatiseft à caufis calidis mordicatiuis (iue veniátab humoribusautàá reb* extrinfecis.Etcgritudines numeri funt fm hunc mo- 96 (i qd füperfluiteft fm curfum paturc, fit à fuperfluitare materiz , djeftin mébro : & fi extra curfum paturcyelt ficut cucurbitini,& eorá fimilia; quz proueniuntab humosibusextra natutá,autin quátitate, auti qualitate. Et diminutio provenitex puarefadtione, ficut eft ca-
Colliget -— füs capillordl aüt pp tortofibng sik K€
maxime qfi put jo eft ab humorecorrofiuo,aut ab aliqua re ex. tripfcca, & cá magnitudmis mere brorum, qfi eft m viim
Part 11
fm curfam nature. & quzcít tercurfum naturz ,fitex debilitate virtutis nutritiue, ficut accidit ethicis. Scd cauft zgritudinis malz pofivonisduz funt. Vna eftextrinfe- L cz/ficut dislocanf mébra pp immoderat exeraium:& feut qi fraus
itur panniculus qui feparat ftefti« Boi titiculis, aut pp dislocationé offis anche.Intrinfeca aiteft, ficut humiditas füperilua, 4 mébra mol lificat & lubricatita vtcgredianf à loco proprio : ficut accidit in z1tbo, & intefhnis pp mulcá humidiraré aquoíam autlubricatiuá, d tranfit | Wero niri mre :
tcá is, & coniunctionis. merbrorá eft duplex. vna ppdebi litat£ virtutis informatiue aut ma- M. litiá materiz . $t hocaocumentum. pucnit tpe generationis, & gd non. puenità generatione, eft curar» nofitas , quz fit inrer duas carnofi« tates, qfi nafcifcaro inter mébra i fa,conglutinant. Sed folutio cont nuiaus in mébris officialibus eft eadé cá ca , quz fiin cófimilibus & accidit hoc, aut ppres extrifecas incidétesaut conquaffantes vel extendétesautab intrinfecis, ficutab: humoribus aents corrofinisautes. tendent i lacerant, aut grana. tateaut venne .
À De Methibostibus »irtu-
Pi wnum q
computationem. actioni, & pafionum. Et tu fcisin lib. Saniiones füns, (
taris p quedam operatioi LI id itur anime nutritiuz , & QUI adim fcnbit Squzdam ap propnantur motui , &: appro priant virtun imaginatiue, & cogitatiuc, & memorauug. Eteftina piendü ab accidentibas, que fuperueniunt operacionibus virtutis bed tritiue,quia funt magis neceflarie po) Vnimalium Et di mébray1 ordinata fünt operationibus vittudis nuttiiue, d dicta funt Ylib.Sanitatis(ant ficut oso fopha. fesfomachne jreocs, velica, lus fellis, fplen. Et lzfioqug füperuenit vit meml a&ioni- Cbu& ibus, et nibus modis. vt c operario mébti ccífa. uerit,vt fit propinqua pücto priuatibis. (ecüdus,, vt fit diminuta à fuis naturalibus operatibibus.tertius vt fitpermutata ad malas opcratióes. Etdeberus incipercin mébris nuttitiuis, fm qpordinanrur inofficije €ibi. Et dicamus qj minuitur ope- Tatio oris, vel priuaf pp vlccrationé, queei accidit, aut pp apoflema,aut. "Pp rutrefactionem dentiti, vel per aliquas egritudines, que tunt propter aliquas complexioncs ma-
Liber Tertius.
409 Sgen tein Inzzin co paí mic licunnur clddibvaes, hoceft (jnanchia. & fiunt pro maiori pattein mufculo illius. Et & priutul, aut diminuuntur illius opcratiócsy quando dislocantur fpondili colli, & contráhuntur pp apoflemata in terius: aut pp hnrnorem mucilagi nofüm,qui illuc difcurtit f magna. pi rA Mis ind extinfeco, & hec fpecies eft pro-caufam magnz faffocanoais füperuenientis roper humidis fü compldonum. Et liter acciditeis fpe- K& cies omnis cgritudinis male complexionis materialis, Et É veniupt zgritudipes propter mal complexionem non : ficut effi ficatut Gale de iuuene , cui Medici multum vetabantaquam,& ipfe bi bit multam aquam frigidá auide yna hora afumpta,, & perijt virus. auractiua, & ét exputf .ecfophaj, & non potuit vlterius deglutire.
un farum bul cipismus à iua, & dicamus, 1.0 uia quando virtus dige(li c. eut vain liomecho acetic cibi in o- Seide macho. & caufa acceofiratis eft fr- morbis, giditas, qua eft inuenta , ca qr hoc Pio accidens preucnit.à inala comple- & pu ique Éigida fiue it marrialisi- mdoc « Ve non materialis, Et quz eft nop c.t &r.ci marenalis, taliseft caufa intrinfe- detta ca, &talis eft caufa exmnícca , etgo hoc accidens proucnit à maja complexione maseriali. Escanfr.
€. materiales extrinfecz fünt ficut res. exuinfacei actu frigideTipíb fumpupaurres frigidz in fum
»autppmultam quanriatéci- rüq
i, agt ionem ipfius incon ueni£em 2 inctline & tempore. «aufs materiales intrinfecas fünt ficur humores m ifti bumo- 165 fiunt duobus modis, aut vc rentur in ij o, aut vtattahdtirab alis membris: ficut à cerebro, qd proprium eft ad fp m humo rem phlegmaticti,& fplene,vt fpargbumóren melancholicum fparfios quz prouenità fplene, qfi in meufüra téperata in quandtate & qualitate, tunc eft operatio naturalis. fed qf egreditur à tem| ramentoin aliquo iftorum tuncjfit acetofitas hec,quz dicta eft.& qu&do dominantur multum füper ftomachá occafióes fupradictz, peri]t ipfius operatio penitus ficut accidit in fluxu, m quocgreditur cibus, fiut recipitur fine aliqua pmuratiodicitur léteria, Etqn fleterint. ifti humores lógo t£pore in llomachoyeft cá vt quaramus malam o$ plexionem fngidam difficilem ad curandum in tia ftomachi. I &fi diu duraucrit,ob hanc cau(am. adueniet homini complexio fenc- €uds. & aligi erunt apoflemata frigida qua fiuntin ftomacho cau fa p pé wm accidenuum. i & man me, qfi aj erüát ficca & ra.Et Alex.dixit,q acetofitas proue. nitá calore. Et tu debes fcire 9 hoc. accidens prouenit. ficataccidas, qi fitex vino, qdaceícit acr calidum.& apparct vt fit vna actio, s£tio acci is, quz fübítantialiter fità fimili , & accidentaliter à €ontariojficut in pluribus pei(cru-
.Sed damf
Scd do nó bene.
tari poceft, & inueniri. & ppos fühd K liter Medicus has res debet perfcrutari,vt coguoftat períofte, Et hungo |ui generant 15 ftomacho, quidam eorü imbibuntur in ipfo, & quntur in concgpitateipfus. pss accidit fiomachopm "ter. iunonem ligelbionis ven. Dias &quamuis hoc accidens 6. municet debilitati virtutis retétiue, pea quia flomachus qB colligitur pra cibum bona collectione , aduenittunc bona digeflio : & quan- Ifür tU DC na turalis non benc dominatur ibi , € tunc natat cibus in partibus fupe- & rioribus & tunc refrigeratur , & ge- Derant véioiatesin eo pro c uia ior eft neruofa, ficut. Jiauin et. Er (cias calor debilis etcaufa generandi ventofitates, p* Prra quiscalor foris carmunasde lifloluit ipfius materi diflolutióe nonm: nec ét fortis frigididitas ventofitat, co q &on. à fui natura, vt; tofitaté. Etab hac neaccidit ex neceffitare pmutatio Y dibo ad malá qualitaté fumofam, vel humoro(am.Et manifeftum eft q^ hoc accüis fit à caloreextraneo , qui eft plus extra naturá , q calor q £ibum refoluit in fum(, & conuerticin famofitaté.n$ ab iflo generatur humor putrefactus,& fapor cor. foptasfocsius, fimilisodor.rapha o d mal ipleion£ cplexion£. i tudines,quz Freire AH la complexióc calida materiali, vel nó materiali. & quz fiuntà nó ma teriali,fifít vel pueniuntà cibis calidis,& à rebus extrinfecis.matezialis fit ab humorib* cholericis genctatis
yenoperano- Vide Wim.
Liber Tertius.
A unisinipio, el miffisab alio mem bro.& mébrü.
iar ad hoc hepar, vel £l. Etquil inibus eft fel tan; ab flomachi: eo, quidá (unt habentes meatum fellis sd (lomachii, (icut fplen habet : & tales bomines funt, quibus cholera in ftomacho .& hec cholera n6 dt cholera nifi cquiuocc. & hic humor cadit in fundo ftoma- €hi;aut fbibitus £in coi ipfius. ali gà accidüt ftomacho lla ma- Jaacodétiaab. bus, quz. nafcuntin ipfo. hec füntola accidé
tia, qux vcniunr viru digefhuz .
B Ervirusdifcretiuaeft,quz cogno-. ftomacho
cit omnes fpecies cibi & putimen tux eognolra anguin£ à füperflui. saribus, vt nutriat membrü ex conmvenienciori, & mittat vnicuiq; mé- Vin*lepa bro quod cítci fimile. Et iftius vir-
4t quia qf volum? rernouere accitia, D (füperueni&t eid£ , & fi n6 uerim" cóplexioné qua laborat, ni cognofcemus modos curatióis ij fius. Etnosdomino cócedente bemus fad effe declarare, & qua cí laborem infert .& qfi prianur ens operatio;aut minuitur, iecex neceffitate fequef pon virtu tenutntiua , quá habet flomachus in feipfo,autab ca priuatur.quia si dium ftomachus nutri ex. chylo aliquo m6 nutriméi.& fi n$ nutriretur à chylo, nó ample&tere- E tur ip(am,& qi dehilicatur vircusY » ftquitur ex neceffitate «gritudo, 4 dr ídigeftio ftomachi.. & cá iftius funt dua res, aut mala. cbplexio calida & ficca fixa in fübftantia radicali ftomachi, 4 fi prolongatur, inducit ethicá : aut mala.
Ais a di. tutis non fuit memor Gal.& (epara. complezio frigida & ficca, qua tu íemxima. tua, dequaloquiturnó efthzc. & ducit (enedtutem. ime vi- cft magna día inter feparatiuá & | De Accidewtibus faperwenientibus virtasi - de difcrenuam,X in efle, & empore. Reeowine. — Cap.
gcc ed blc haboab Abumazare, qui T virtutis retétiuz, i
1en.ij cam afferit fortiter, Et non cftdu- — [ ^turoperatio/feguitui &
tas... c. bium qf ipfa fitincorpore, &eft. ventofitas, & aliqn exit cibus indi- 19. & ua. pecca cuc fantaligvirtates Et. Etc huiuseft mala comple F
de nad opíedicitin illo ibroola accidétia, xio frigida & humida : & aliqf fo-
f« virile qux adueniunt corpori, q impc- lüfrigida non materialis, & matc-
iunturoperationes illius virtutis. rialis.& qi hzc. tio appropine
C &didtg qf debilitanti ftomacho, quabit priuanont fui, fieregri
axceflanü cft vtgenerétur malihu. lubricitadis intefti dquí^
mores in toto :eo0Qnóecít dohzc virtus tetinebit cibum mae
inconuenientisà có la rettione, aducniet flomacho vt
ucniéi. vndealigr proucnietmor- fit tremulofus: eo q virus retend
phes. Eretiretdeplcaquiadebüi. uacnniungemrcl Bee cibi Erhoe
taraeritvirtus beth fjlene, qaas accidens apparet in flomacho plug
eritattracta cho'cranigraadipsü. tempore íauetans im
$cd.n& manifítat Abumazar p d ftomachus, nec pót regere di
«5 ifia virtusoperazatiaee & hocaccidit propter vnam
eplitciusinflim, ficut. inr malam complexionem materialé;
quamoc Ethiccít magnus. . aucncn msan, glcDe
G De Acidewibos wiviat? Expulfine. Laici . 19. ^ Trtutis expulfiuc operatio aut.
VE iminncan auc Iuaf Ad diminutionem vero ij accidit vt. remaneat & retineatur cibusin fto macho mala retentióe, ita vt putrefiat. Sed à priuatione ipíius accidit.
irado , d di colita Et huius cau-
.efl,complexio mala. Egi materialis, vel n6 materialis. X hec eft fübitantialis cá priuationisipfius. Éraliqfi priuatar pp oppilationem, quc fitin intefhinis; ficut accidit in. colica. & hec ptiuatio eftaccidenta
H lis. Sed fopertlua expulfto, quz fü-
it vná ex fpébus lubricitatisinte ftinor. Et hzc eft fortior illa, qua fit pp priuationem retentiuz . quia. hocfit pp aliam r&jquz mouer bác Sirtut&ad expellendum nimis ficut fünt humores vlceratiui,, vt chole- 12, aut phlegma falfum , & melanholia acetofa. Et & pót fieri ;ppter apoftema generatum in orificio vel porta ftomachi,aut pp eibos corrü- »tos permutatos ad tales humores, racaccidirin fortiffimo fluxu. Et. aliq remotis hisomnibus caufis; 1 xirmsexpulfiua moucbit hoc malo motu : É ppaliquatm lcu£ cau fani cidem adaénientem.& hoc pp. erroré virtutis illiusmembri ; ppea. uia hec mala difpofitio eft renerin habitudiné flabilé.& ppea cu-
rant Medici hane zgritudinem cá mediciniscum quibus curant vert. ginem,& i
,Ytremoypeatut errór ifte, & fenfibilitas mala-Etadhuc declarabo melius in li-. Jpro de Ingenio fanitatis, p5teffe.
pisi pvetes
tuti attribuimr malu aecides, q14t£ fingultus: gd accidit pp rem, d 1zdit pp qualitat£ calidam aut dam. & quedam fpecies fit pp malam complexionem cálidam & fietam,fixam in fubftantia fiomachi ita q generatur iti rpfo vna fpeci fa. chius pier fud lisaut impoffibilis, & aliq fit fpa" mus pp meltar humi X eftin (übflantia neruofa flom. frg didam eft in caufis fpafimi, Xt vomitus appropriatur ín: rationi iftos d redsz ted nó. EY fabftarrialis ipfi;ficut fi fit perinferiores paries, Etc vomi L museft pp cám natanteérin ore flomachi,cx mr bimus chelerica, aut manca. humores m Perubus füpcró ribus ftomachi; mouent vomiti;&qf erát in partibus inferionbus fto machi ; mouetit lluxume. Et aliq fparguntur ad ftomrachutn ab alijs mébrzsficutab te:vt videmus in multis, quibus aduenit fcbrile fr gus, & cá vormunt,curarté & hoc ac cidit aps abhurmonbus bera 1 à maticis;&. à dc M a mies e De accidentibus fapetnenientibus virtuti Autratlina. flomachi, Cap. 19. Aufa impedirent attractius. ftomacin eade € cá caufa qua hoc facitin afophago.Sed diminu tionem appetitus, &augmenti i fiusf ftomacho dicemus, qi bimus deaccidentibus, quz adueniunt virtoti fenfibili, De Accidentibus, qua fapermemant viria) si Nwtritine intvflinorum.Ca.16. Vcufq; dixinrus de accidenti- His quz fiuntin Mrs
Liber Tettius
& bosque matifeflaturf flomacho : deinceps volumes dicere deaocidé tibus, quz fuperueniunt virtuzi auiitisintilinorum Etdicimus €p manifeítior virus quz eft incis, efl virtus expulfiua,& poft illain re. 4entiua . Accideitia , quz füperueniunt ipfis , fant [ecundum corru--
À iftarum duarum virtutá . priuatat. itio virtu-
faam qualitaterà, & irhpein omnibus füisopera.
bditate,non eft admirandum: propterea quia inulta mébra nó agit ec patiuntur, nifi propict ealorem. gemj méfüratum vnic membro. &quádo calor egreditur. multum extra naturam in aliqua Auarum qualitatum, tanc priuátur. eorum: itlohes propter calidü , € autfrigidum . ed quando diflemgerantur parum in calore, tenc erit patio mala, ficut caler ftomachi , lur utat cibos in fumofitates. Pme n moe virtuüs in inteflinis propter. nppla tiones, quz in eis fiunt. Erille fide. gut propter flereos durü aut viícofam , aut humorem groflum X vifcofüm ; aut propier aj ven tofüm . quamuisTzfio, qui proue nitabapoflematibusin hacoperasioe fi duabus de caufis: vna,quia acquirütinteflina malam comple-
ionibus.Sed. d quando proncnità ca éxpulfienem. Scd
L3 xionem rnaterialem: & alia fropic D rcaquia claudit vias. Et ventofitas Cis clauditintetina proper duss fe5: na, ia parponít (e ftercor. forced ? fübterraneisy vnde fluunt aquz : alia, quia tor-
queneur ib: » donecclaudansor.Iem. firoppilaro bricos. X: itin intefti
tunc non poteft ire ad inteflina cx cholg raillud , quod adiuuet ad ftercoris « Scd fi hzc operatie. perniuiata fueritad malum cótratium, tunc malam facict opcrationem,& fietaliquo modo fluxus: eo €p fercusnó cahitin inteftinis mo ram conuenientem,propter augm& tum iftius virtutis. Etcaufa auge menti ifBius vitrocis eft [i Een mores mordicatiuos qui. unt ad inena ab hepart, & venis, & LI ftomacho, aut felle, aut ab alijs membris:&aliquarido proucniunt eapite. Etquando burnores meg dent inreftina ; multüm "rent ea, & fitzgrirudo, quae dicitur vleeratio int morum ; quz dyfenteria nonsinatur.Irem accidit dtud. ifti virtuti proptet qualitatem cibo rum,qui funtextra naturam : quia aliquando ftomachus expellit ad inteflina cibum ,anteq digeratur.,. &aliquando fit p multá eibi quantitatem, qn eft faperlua, Ez. F.djaliga
6 aliqn accidit pp oppilationt meatusqui eltinE hera &cimefana : & tunc non tranfit cibusad hepar . s&cibus aggrauat virtutem expulfi uam,& propterea ipfüm expellit. Etabiqh cá, quz prohibet penetraonem cibiad hepar, eft groffities €xborfi,& groffines cibi efl;aut propter natur ipfius eiufdem cibi, aut P debilem opeiation£. fomacit
(um,aut pp vtrunq;.Et aliqfi non Vani cbsad heparp debili virtutis attrachue in ipfo, ficut acci ditin cgritudinibus hepatis. Et qi
n fcis as qucnomins? cic
luxus, que nominaf elical-
»&hoc prout necelario Toquer malá complexioné materialé, non kei ipei n .q qnot ipfa tperatioffitalia fpecies fluxus, qu i lubricitasjtefünorü.& Opeados tncsexaremitatis ipteftini longatiomis impediunf, aut pp vlcerationé factam à durine flercoris, aut propter hzmorthoidas ibi natas. & ali qi venis ipfius apertis, luetTde fan guis.&aligfi uet fanguis iftc p vià Ramnralis purgationis & laudabilis. f& hoc eft, quod dicit Arifto.malus fanguis difeurrit à nafo , & ano.
1x ibas fs gentibus vi
tibes Hepat. — Cap. 21. jVia hepar habet quinq, virtu. QZ Secdésia e iduecientia totidem fant. quia qi difninui£in ipfo virtus digeftiua, (an is fausert. ücus , & ménutriencur| tali (anguine, conuertentur fm (a eomplexionem ad naturam iilius
humoris, & [oen ieri agrimudo, phi arca.
ydrops hypo!
quz dicitur hoc accidés euenit propter
gotemporcex quodam
comj frigidam lem . Etaliquando fiet
qualita cibiaut malitiam fui ordinis.Etali
qi fiet resextrífecas.& poteft fieri ab omnibus caufisque 1nducüt frigiditaeem complexionis, Etaligh pp colligantiam membre Tum iium hepati cum ipf, ficut. flomachus qua. qfi diminuituro) machi in. ehylom, &i mirut ipfum Fwd hepati . & qfi in hoc fit perfeueran-tia, conuertitur E us n complexionem fngidam . Et: ul debilitaur scuon mundifrar, pim debet,tunc remanet pars frigida & ficca in hepate,& conuertit ip füm ad complexionem frigjdam.& qfiená inteflina gracitia acquirdt malam complexionem, & fic tunc. leditur hepar propter colligaüam, quz eft inter ipfam & hepar. Etali qfi acquirit hepar malam comple- Xionem pp apoftema : fed apoftcmanon ent caufa pro maion parte. iftius zgritudinisnifi induretur, & fiarlapideum. Eraliqi eritcá egri tudinis hepatis grinédo oficial ft cutfüntoppilaniones, qua: fiuntin. ipfo: co p oppilatio habetextfgucre calor£ ininnfecü: & maxime qn humorfaciens. hoceft frigidus. Sed tio virtutis lue acqpede esI det vnum ex duobus. ;quia authydrops ites, autaliz zgrituprog E. Ettudebes fcire ip mé bra non agunt, & patiuntur nifi cá calore mpra ex frigiditate propornonata ci : idco quid ofeníun 2 in Naturali Philfo: ia qp frigiditas € in corpore, ficut. Pitzeneacum temperans calorem namralem , quicft pnmum agens &
ine ctlornon formam naturalé multum, runc di minuitur operatio mébri, ficutin diis quise ense in legmatico,qui qose igio bo sugmentatur calor agens breui auge, quod ne nó abit 'agentem à fua forma naturali, tunc fit mala augmétado in » qperstione membri fiti loma o generos fumofitam ez cibis A& ficutin bepate generante mul «holeram . Sed quando fit ma; augmenrum in caliditate vel frig? ditare, itaq calor membri exeatà fua forma naturali,tunc faciet m&brum operationé contrarií operationi naturali: frcut flomachus,qui *orrumpitcibos. ergo cáz iftarum itudinum fiunt Zqueà mala có calida ficut fngida. Ft poft-
Qaffignauimuscaufam cóem om- nom
mibus membris,volumus reuerti ad. locum, vnde feparati fuimus, & affi
c gem «caufas proprie in hepate Et. licimus, quia qfi accidit hepati ma.
la complexio calida par excedens, ficut diximus, tunc acquiret roulí. amaritudinem. Sed qi augmentabitur hzc mala complexio calida, itg egrediaturà fua forma naturali, tuncerit operatio ipfius hepatisoperatio non naturalis, & proue. Bietilla operatio (olum à calore, in tod eftcalor, & nó in eo qp talis ca lorengo* prouenie: abifto calore, inco q calor fimpliciter, inda parem aqueam,quam inncpict ad
"Tertius fumum, & facietex co ventofiuif, D & ex hoc
lorejficuta fr t| hzc EC ACC lum.: irendi malam có- T plexioné vit fanteaufi calidg ma- Ad teriales,& non materiales.Et caufa, "^. quz mapiseft propria in aclefio- H ne, eft qh cyfüis fellisfus Itio- OMp.aRa n£ non facit. & hoc accidit aut pp. [q cyilstonm, juzeftin meatu ,q Anc inter cyfti rant pp deb& vertij trac. itrirs i ks iz inipfacy- 44. i , aut ppoppilationé meatus, qui mtüirà Dind inteflina;aut pp. bilitatem virtutis expulfiuc;que eft in ipfo felle. aqua clauditur ille meatus, tiic acdidit eie dem illud accidens, 94 aducnithabenti claufa inteflina,boceft , quia it cibi, nec defyderat. Et ac idi ppea quia virtus attractiua eft in quolibet membro pp nu- P trinus : & virtus nutritiua complet. fuas operatióes pp quamor has vit tutes. & qfi priuarur va ilLar(i, pri uanturomnes: & fic accidit hepati propter fel. Etaccidens, qd dicium Steritia, fit ex neceffitate propter. vnam duarum rerum, aut pp priua tionéoperationis fellis, aut propter. diminutionem:quia :. ncremanet amaritudo pmirta far.guini, & virtusezpulfiua mittit cam ab omnibus membris & expellit eam ad fuperficiem corporis per modum cue 1ationis, ficut rurali: fa«
G perflaitstes . & hzc fpecies non eft timorofa: aut quia hepar;aut quia membra acquiftuerunt malam cóplexionem calidi, ficut accidit, qi fencrantur apoftemara. calida in €isaut pp vencna calida cbibita, qa tc dominatur multa quátitas. ktz ín corpore, & itur ad cutim. Et hoc manifeítarur pp quan- Sitatem füperfluam, & malá qualitat£, & non per mo b ificatio mis.& hzc fpecieseft periculofa.Quádo debilitatur virtus diferetiua in hepate;tunc debilirant opc- 1ationes ipfius, & fpargugtur p to-
H dá shores hicum fangui-
ne& fiunt pp hoc multz zgriudi-
ncs ficut hydrops, qua dicitur afciaes. quia nifi hzc virtus. (cat
Tbusantppoppilanonem, aut pro- «gri
membro,eft cá, vtexcat fanguis ex Senda ous Etqi vis tus entpetmutata ad ma. lum ia hoc mébrb, tunc reucrtitur
isad inteflina per meatus, p. quos abus tranfit, & fiet fluxus (an guinis. & hoceftaut pp acumé fan guinis, aut pp malitiam cóplexiois. QR debilitaur,aut priuaf opesatio virtuiis artractiuc;étex hac p. uenit malus luxus Et cá vfislefio-
nisharum virrutfí eft. pspima x nesappropriatas imébris ofhcialib* sut ob cnilibus- fed ofücialisell caufa per accidés, qa mediante cgri tudine complerxionali, quz eft ap-
i fimilibi iftz di E poi.
modis, autin coc eftinip fo mébro, autin coc eftin mébio communicant cí eo. Et. ali qs quaeret à nobisin hí ic mod, poftg vna rerum,per quam lzdunturoperationes membrorá , eft per. communicationé vel collipstiam ,- & coreftillud , qd dat calorem heij, per qué facit faas operationes, L. f operationes hepatis pp paífioncs cordis, aut non? Refpolde- Thus, q poftá cor e(t dominans mé brum füper ofa ex toto,impoffibile eft vti eo generent cgritudines fen. fibilcs tales, que: it ledere heparaut alia membra, ftante homi» ne viuo. & hoc fi accidit , accidet viá extrancitaus, d fitin rebus nalibus.& hoc fit valde raro. Sed maior egriradinum, quz fiuntin coo rettanfte hole ito cBpara tioné fit ad mébra fenfibilia: quáuis nó (itimpolt vtcordi aducniát itudinesocculte pp malá cóple- M xion£ , Étquádo funt fenfibiles fionesoperarionfi. huis tücfünt fortiffime.ficut tu vides. qp pp par uum motum, vel pp| remum aduenienté gubernari igna uisfit magnus morus f. riot nauis: ficét. habet (e dliber di [pofitio cordis ad ofa mébra prícipalia eU ius negligere coi fione inno fioc xgidélum vel przponendü.Et adhuc me M daas Tagen faa
Liber Terdus.
A De Aeridatibes füpernenlentibus vire
et 3 »fit propter. pue rein
tum.& propterea diffoluit cótinu-
tatem orificiorü ear ,aut propter fciresp
B iados qur ictu par: cit ine, quz dicirur. lor: & ficut mu vides accidit 1g vtribus oJei: aaraccidjt propter multitudinem. injs quá venz continere non.
lunt. sc aliquando accidit. rzparatz funt (ciflioni , aut quia Ls fübtiles nimis aut nimis dure. Ktresquaz (cindár venas cito, funt Sulcatafs Dpescnás. Props t cafus usfio . cient Epeenio: Popes tis multa accidunt-accidentia in vijs vrinalibus, & in libro Signoruto hoc declarabo. € De ecidenibos. à wirtatr meritine Ce. 13. Ed accidentia quz accidunt vltimz digeflioni quz eftin mébrs,funttna,ficut in alijs: aut quia. iuatur operatio virtuus nutriti Viipt, ficut fitin cthicis : auquis
brorü:aut ancmaliorum,üicur in leprz; que fit
44 propter duas res:aut: dobili- D tatem virtutis digefliuz , que eft in
membro:aut mali marci eidem ab alio tranfmiflam. Et malicia materia é aut pp feipfam, aut. Eg debilem bepacis & venari: caufa morphea eft pro maiori
propter debilitaté virtutis di- [siot hepatis,aut Proper debilitatem attractiuz in fplene.Etaliq accidit malá complezioné acquifijam in fab[tantia membrorum, & aliq pp cibos ; Et tu debes ire.p q ennmeramus caufas ifto rü accidentium,» tunc nó dicimus Tesconrrarias adinuicé , aut p ipfa E. €accid£tia aliqfi non poffunt effe fimul, fj pluries hec accidétia funt. per plures caufas vna . & poffet cti effe, vtomnes lent,
Cerebri. Ce. i4. T operatio virtutis digefliue Es cerebro amt inna . Etab hoc proueuit fluxus, Vd curfus. füperdüiatum non co&tarum à cerebro per nares,& pa. latur. & hoc accidés appellaf naf fa. & accidità tebus frigidis extrinfecis. Etaliqf fit pp res calidas, & F qiumus dicere qp mac à calidis Et icimus, luitas eftnon. Ug RU Sp iens hanc egritudinem. eftdebilitas virtutis digeftiuz, que eft in cerebro pp malam complexioné dominantem ex frigiditate, Et hoc be ne poteítaffignari] reumatibusez caufa frigida extrin! reuma 12, que &untá caufiscalidis exiinfecis recipiunt peifcrutationé: quae liter fiant
viam dcbilitatis vittuis digelio peopesen. dicimus Pj
B Qr debilitas virtutis digeftiue hoc fa it paccidés, hoc eft pp multà qu£titaté materic, &ipfius luxá : ppea quia calor facit. res. latas,diffoluendo eas. Infüper atirabit cerebrum à toto corpore ad caput. & pp iftam multá malam maeriam, (in cerebro colligitur provenit accüis prznarratum : quia tefij abitur, & virtus digeftiua imgelict, &cfaigibiar cca ceebrd pp reparatione tantz quátitatis fü-
perftuz. Tfta cft cá quantitatiua pp.
i calorem intrinfect , ficut p: ignem &aliz cau- (untquz non it tione nonis Et CR i c locum in omnibus tribus digefti fibus, (i viseas ponere tanti tres, ficut fecit Gale.aut quatuor fm di- €um hominisquem tu fcis.Sed mi himelius pa venis non ponatur tertia digeftio , ia fanguis áncis nó tranfitadaliá fotmami fi cut fit in (tomacho, hepate & alijs membris: quia ftomachus conuer- Y dit cibum ad chylum,bepar ad (anguinem , membra alia conuertunt ad fperma album.Sed vene non faciunt tranfire ad aliam formam, quamuis nutriantur cx co aliquo modo cx tate. De accidentibus fuperwenientibus virtuti murine Cordis, — Cap. 2.5. Ei volumus enarrare de acidcnibus füperueniétibus membro prícipi virtutis digeftiue: & hoceftcor.& poftea narrabimus accidentia quz füperucniunt tem.
bris fpermatis, & vriàz : & poftea K. (aperueniunr virmti nutntrug.. does qp accidétia, 4 faperueniit cordi , fant ficut (yncope cardiaca , & tremor ,& vit qfi exeunt virtutes pulfatiles à fua narra, Et horti cá auteft intninfeca, autextrifecz, Extrinfecz caufx fünt accidentia aninz, calcfaciunt comrplexioné coc dis ficut ira & furor: Sc caufz , proer quasoccultatur interius calor, [s ira, & his fimilibus quia qt
uocantur fuz virtutes interius , & calefit nimis, tunc fortifica£ ferus. motus ibis , vt temperecfuam. complexionéjattrahendo aerem, & llendo exterius. Et caufc intrim. fece fünt mala complexioyauc vt fit. in eo , aut in rnembris fibi. ie tis. Etaliqh erit complexio cordi n6 materialis ficut in febre ethica , p quandoq maveialit qireciprt iis, ineo, aliquam milasont Sel aollma aonlpót tolerare fui fabftantia, co qp pri infirmus deficit. EcMedici ox generari in ipfius panniculo. A dicus acceferat pr ipfius, pótcurari.& fi non, moritur. Etdicit Gale. qp cor fuftinet zgnrudiné marerialem, videhcet quádam humiditatem aquofam,, quz generatut in ipfius panniculo,à qua proue uz vocatur ronol,Sc. fonatliquefattio rins: corporis.Et aliquando nafcuntur füj de Ao eminentie dure & enterlitet dico quód non eft impoffibile, vt füperiplam non adueniat om-nis mala complexio, exceptovt nó fitcum apoftemate, aut on vlti« merur. quia quando vltimabitur, aut füpflue fict fyhcope,aut fiie: t
Liber Tertius
nis narras ab omnibus Pi eorporis ad cor, ita qp membra.
non poflunt. & hecaccidit aut pro
paucitatem cclotis, aut ppter
pius nimiam diflolunonem, & p
aliascaufas Etmembra, quz
lun£ pp ipfius communicantiá,
funt membra principalia.Et mem-
brum , quod maxime cum co cói-
Part 12
cat,cft os flomachi.Xppea nomina.
tur £gnandi, quia cor nominatur
fegat. & propter hoc fegnandi dicif
ot, Et accidit fyncope. m
Dorem ftomachi pluries accide
E tiavirtutum pula ium,& caufz il
lorum. & quod poteft comprehen-
diab eiselius eft enarrare in lib.
.& ibi le Spore iim. is ce. 16. Am diximus o membra, que fer m diximus g aes
iunt bepaii » fnt (accus
fplen,& vefica,& renes.Et iam diximusaccidenua, que veniunt pp pri vationem filis opationis , qf diximusaccidentia hepari, & locuti fui mus de: fplenc& adhuc dicemus de eodem. Q vando corrumpitur opatio virruuis atrractiuz: fplenis, cunc. C diffunditur cholera nigra cum fan guine. & aliquando expelhtipfam auia ad cutim,& fit morpheani- ^ gra:& vlt pp hoc accíis fit omnes itudincs melancholicz., Et qf dnatur füperfluc ipfius viitus expul fiua,runcinfirmat [lomach?, ita p aliq ob hoc accidit luxus melancholic*. Et fpleni aducniüt o£s fpés ; iier tin B officia lis & cóis ficut T apatib*. Et qa cib*, ex i sid E lus, & vt plurimü cgritudinesf
[n fit funt. rolls libitante.
guis invrina:propte fea quia aquofitas fanguinca , qi füittirur eis ab hepate vt mutiand tunc ab cisimmutari non poteft. Etquando priuatur eorum virtus. atvractiua, runc fit hydrops afcite, ft cut di&um eft. Etq acgmen tabitur multum,tunc fiet fuxus vri nz cum forti fiti. & hzc zgritudo dicifdiabctica. Et quando dominá E. te virtute attractiua, debilitatur reté sina scdigeflin conum omnino & propterea in hac. ine exit vrina non enAa Er canfà huius acci dés eft iterum propter malam c6lexionem, aut egritudinem officia ri communem, & conueni£s appropriare mal complexioni ;propterea quia attradiio fit ppter- calidd, Etnon eftim ife attradtiuam augmentari propter debilitatem re tentiuz. quod cIequia quando debilitatur retentiua, non nutriuntur. renesab aquofitate conuenienter,p F pier paucam moram , quam aquofitas,& runc conatur virrusat. tractiua ad rahendum plusg conueniens fit.Scob hoc acaditgpvrina. rum manet in vef.ca,quanuis nó a. Virexpulfiua peditT his i: ilationem;que fit in haerens ideis gatisin humiditarib! c calore deficcatiuo,& recipit duricié, ficut later, & terra. Et maior ps iftorü fitt fubíl tia renü,& non in cócauitate, Schec. grirudo nominarur hafcac. De
Co Vefice.Gep.: m tur
18. X 7'Irtus expuliua im V vefica. een dfitin ca, ficut ex apoflemate,aut. Bumidirat: grofía, aut a fanguine. «oagulato,aut a lapide, & tunc coafüringur vrina.Etaliquando conflringiur vrina propter impedi, tum virtutisczpulfiue, Etaliquano fluit vrina Proper dominationé virtus expulíiuz.& hoc accidit,ptr vlcerationer ipfius vefice, que epropre qualita mordiciuu£s quz ít in ip(a vrina. Et aliquando i accidit vrina exit fine. voluntate, & fine dolorc.& hoc accidit , quando paralyticatur mufculus, qai eft Y collo veficz.Et de hoc loquemur, quando narrabimus accidétiaque &ccidunt virtuti volur:tarig mobili. Etmaior pars acadentium,quz ad. veniunt iftis duobus membris, devenit vltimo ad vlcerationem:& in rincipio fai aduentus nominatur [cabies,que fit pr malam cópa 8 S anri
Cap.19 . |Vando virtus digefliua priua tur in tefliculisaut diminuit,
tuncnon faciunt fperma ap. tum ad generationem. Ethocac- *€iditab vna fpecierum malz complexionis.quia qà dominatur multum in calore & ficcitarerunccom. buritur fp Et fimiliter i domi natur in frigiditatey& ficcitate , aut
humiditate per fe, autin frigiditas K perfe, non. oquimr pc fed remanet fübtile aqueum, Et quaim ez iftis complexionibus füar 'a principio generationis, wá recipiunt eoredioncm: quedam, fünt per acchis,& corrigütur.Et qu& doq; priuantur opetationcs iftord memi ter apoflemata, sutincifionens fülpéfororum fuope propter. malitiam, que M eis (üperuenit in méfüra,aut in fione icutcftin herniofis. Echoc accidit propter largi neruorum,ad quos füfpenfi funt tefticuli propter humiditatem fuperfluam , & relaxanturilli nerui, defcepdáz inteftina ad burfam teflium, Et po tefteflc vt defcendat ad burfam v& mfasant picem - Etaliquando accidit ruptuuz. adicnit hole iram, & hzc eit deterior,& multealis mane ziesinueniuntur in libris practicorum.Scd uirgisexpul(iua priuatur f virga propter jonem füorü meatuum,aut piopter debilitatem , autlaxitatem, aut quia accidit in eiusforma mala fi [à induraf, & hocaccidisg füftentat.
dige ffiua,& expulfiua. fed loco dipefti: debet ign sein aA «t conueniens, quia ia virtus eit coníeruauo embryonis .Sed opcra tio risus iercdun non ef etsi
Liber Tertius
Aitfininip[s : quia n5 eft credend(, ytnutriatur ex eo quod colligiturf ip Etqu&uis hic cadat magnum.
ium, bic non foluetur, zelinquetur libro de Animalibus. Sed attracliua, & retentiua/& expul fina fant manifeflz in ipfa.& pte xta volumus narrare accidentia,
fpperueniunt vnicuiq; carum.Et cimus quando debülcamr, vcl pü atur virzus. jua quam dixímusefic propriam fibi virtutera, tunc minuctur,aut priuabitur con- «eptio. & hoc accidet aut;ppter ma. lam complexionem materialem , B antnon marerialem.Et quz eft nópitoses quedam eíl,qua: eft. be acis. Er qmdá dixerupt phoc ip
Aifloncn corporum
lium. fed hoc ego nó video, nec affirmo.Sed via, qua ledunt iix male complexiones (perma in vulua, eftcadem cum illa,qua mala compleno tefliculorum lcdit perma Y eis.quod eft, quia juando ifta m&braerunt calida & lunc comburcfin cis perma: & quando crüt. igi 1nfrigidabitur,Scfiet a- € qioumcurübile. Er quando impe tur virtus retengua gazricis , aut debilitaGtunc ent caufa abornédi . &caufaim| iti illius virzutis eft humiditas lubricatiua pro maio zi parte. Er quando dcbilitatur virt? expalfina illius , habebit difficilem uemadmodum füperflui ms iuz eft caufa abortionis Kt quando virtus attractiua dimimui! priua£in. ipfa,eit caufa disninudionis en erii peus. Etalis Ianturomnes. Mix pies in vulua propter
hoc ledit
q snaterialis, quzdá cfl,quz cit a prf kr: is Acla nomibaf
46 apoftema,quod fitin ea, ààt ,ppter"D. Sritadinemsqus fofioceio [od &saj tur, Etiíla cgrirudo non lum operationes mattias, fed ctiam operatióes membrum totius corporis : co q» hice cgritu fitin hoc Dembroct hmere fimi li veneno,& facit fumum , qui refiftit proper malam fuam format, calori nacurali,ficut faciüt venena . &fitab hoc pnuatio omuium ptiuationum vitz,& feré cor pul(atione priuat. Propterea quia hoc accidens accidit vt plurimum mulieribusque remotz fünta coitu, opc E. ratur ad hoc putrefatio , que hoc *alopina BEES UUEOÓ tur $puppeorruptionem. te : Re equa illarum ffcma pur ix eftillicorruptioni. Etego dico, qr uer, collenóeftimpotlibile vt gücf in malis i2 eis, corpib*,& eorü fubftantia vnus hu. e mor fimilis veneno, & maximein ror, ga hoc mébro:eo qp loc*eft, S recepta- ri í corpoculü fupfuiratá corpis,f preparate te huoc fünt recipere corruptionem. &aliqfr fimi veincarceranfita.p non recipiunt cor ^ rectionem,& fanationem.& fi cccideritad manus perfe&i Medici,re- Cipietfanationem. Et huic mébro. accidunt Siriadincs pofitionisiit y qp priuantab eo o&s fug operatiSes: quia pratancgelius delo €o fuo,& fufpendit.Scaliquando cft cau(a iilius cgritudinis faltusaut cuffio,& aliquádo cft humidiras]u. bricatiua.Et ex reb*, refiftunt ma. tricis nature, vt non. condipiatett e
itudo nofata mola.& ü Itu-
fit pp defc&tum virtutisinforma tiugin fpmate. & hoc acciditaut,p prercorruptionem membri,aut corruptionem matenc.Et tüc 1vulua quoddá fruftá (imile. cat-
€ carnis, & venter. milierisfim ilr ventri pregnantis, donecabortit, & Aliquahds accidit vtnatura ipfam digerat& conuertat ip am in hüidltatem,aut venrofitatem. Scd acci dentis que adueniunt fanguini mé firuo, funt eadem accidentia, que accidunt digeftioni venarum. St. rea faperfaitas urus fanguirus t proptet vnam duarum rerí , aut propter debilitatem virtutis retenti uz in venis, aut propter augmentü expulfiue,aut propter ambo fimul. Sed defectus virtutis retentiug prouenitab vna ex fpeciebi 'com- H plexionis. & ium virtutis erpaláus fitaut Propermondica tionem humorum,aut: res recul mis fanguinis funt. ite fupradibis :faluo qpexrebusvna, quc debilitat virtutem expulfiuam, autipfam priuat, füntoppilatióes,
|uc fiunt in venis propter grofficié diguinis, amt proptcr farm vifcofi
C4. 3o. !
"T aliquando adueniunt acci- E dentia virruus expulfiue vni membro folum , & aliquando toti «orpori. & que adueniunt toti corpors(ünt ficat tremor,rigor, & ali- €cs,& fimilia Et accidentia que adveniunt vni membro foli funt ficut tuffis pulmoni, & fternutatio cerebro,& ofcitationes ori, & ructus ,& fingultus ftomacho.Et nos narrabi muscaufam vniufcuiufq; iftorum.
,P- pulonem
Ernosnon apptoprimus hecaeci E dentia anime nutritiug, nif
rea qp non funt voluntaria : Quis vo
luntas habeat in aliquibusearum
aliquam inuentionem. Etdicim* Tremerie qp tremor,& rigor funt motus virtu RÁgoc mrcapulíug in mufzalo propres t tate füa,vel frigiditate, Et gp ita fit, nobisoflenditur. quia tales tremo-
res adueniunt,corpori Apereen trinfecas:icut fi fübito füper corp
fpargatur aqua. quia ex
aq & cum ifle canfe r erunt debiles, tunc fiet rigor: & in: maiori parte tunc accidit in febribus.& quando cruntfortestunc ac Cidet tremor , & tamen non poteft fieri tremor,nifi precedat rigor: & maximequi fit ppter humores ca -
Et mmt Medici dicunt ailleqi fitab hu- Medicos.
ter aer calidus nihil , fed horripi-. lationem bene facit. propterea dicif. qp foris tremoris caufa e(t cóclufio. caloris naturalis in partibus intrinfecis,Scinfrigidatio membrorá exteriorum: quia tunc mouetur natu raad cx| m illud, quod eft füum contrarium, ftuc calidum, fi-.
uc frigidum. fed frigidum eft plus.
Be. fici motns virtutis
Liber Tertius
À contrarium.Sed-tremor;qui fitY ho za mottis,eft motus virtutis expulfi
peer impotentiam firn ui
€tum:ficut videtur in motu fámz tandelz,& inca foliorum abo Tum prepter. tionem. quera quando adaelit aliquid. Ed arx ab extrinfeco quod fit mordife umjp(a expellit tunc corporis fup fluicates proptererrorem:ficut ac- B ciditilisqui decapitantur, Sed tuf uz in pulmone
Eon naturaipía violentiam.
Yes vnaex
kx aliquando exit fanguisa pulmo Em nfodado si, e iid membrum eft vaporofum.& aliq currit ad pulmonem a pázietibus. ix Ee Medici disci, qcuidam homini accidit foriffi-
ma tuffis, & cnra tuffi prolecit vni D lapidem,& incontinenti fuit inde li beratus Et adhuc dicunt, eft vna. fpecies tuffis quz fit propter mucil lagines, quz uafcüturin pulmone,
ü Etaliquando res extrinfecz mou£t
tuffim,ficut puluis,& fumus,& lana. fpinarumquz dé lana canina, hali Cacabus.Etctiar complexiones nó materiales mouét hoc accidens. fal uo virtüsexpulfiua non eft nata. laborare proillis,ficut pro materialibus:fed mouetur hoc motu perac cidens. Et propterea quiaillud,qt quzritura pulmone, à vtmoucat ad expellendum illud, quod: ipfino et, [a fuiteia natura bona. virtus (cnnendi.Et quando fentit ré ledentem tangendo ipfüm,tüc mo uerar virtus expulfiuajqua eft in il lo. Et icut mouetur: io ad hoc. complexionem materialé, icetiam mouetur proptez.corhplez10nem non materialém:quia non. habeta fui natura facere ifl hoc. $a res, qux fiunt natura; fiutt. luob* modis, aut. fteautiuuamenro.Sed accidit tfi raro,ut lioc accidens fiat a rebusextrintecis.que. non fequaatur viam natur; . ficut. di&um eíl,g vnus homo habcbat Y forüiflimam mim, & vnus Medic? ex experimentalibus praecepit ei vt. clandrreros inconunenn fuit liberatus, & in alio przcepit vt ftriacollum , & fecit,& libcrates it Et quandoq; accidit uffis. [mo pter compreffionem,quz- fit pulmo [s ab alijs membris ficut fit in apo- 'mate hepatis:aut propter nimif, vel fuperfluam faicnein. Etflernutatio cft motusvirtutis ezpulítue. in cercbro propter mundificationé füperfluiratum,quz fiuntib co.pro per
G pter hoc, aliquando mundificantur. fpecie corpor per & pulmonis.&aliquando cx flernu. tauone expelluntur alique cx (uper fluitatibus, quc funt in ore flomahi. & propterea fortis flernuuatio aliquando mouet vomitum. & hüc mum aliquando kein ex-
ua, quando umor fui lita
rs fpciduias Eu reres, fi haec: luitas prouenita elluliscerebri ad nares, & mouet flernutationem:Refpódem* q» hoc Hl raro contingere poteít.Et ratus ppietexpuli fit ventofitatis, ( eftin flomacho avirtuteerpulíiua, Etályces fiunt propter motum vir. tudisexpulfiuz in membris. expulfionem füperfluitatis fumofe, quz eít in membris. Similierofcitatioeftextenfio myfculorum má dibularum propter expulfionem fa perfluitarum fumofarum . Ifta für accidentia, que füperueniunt: tionibus virtuuis nutritiuz & ilsg approprianturci. Y /— Deacidemibeus. lard á iptuts Senfibili, ^31. a Ende rumendra accitia que füperueniunt virsm nbi ca fcm licioriindpk gmus,vta virrute fnit. Ed mus inuis virtcs fenfibilis eeps omnis fenfibihtatis pus corde, vt di&um cfl, non tamé com. pletur eiusoperatio manifefle nifi f cerebro,nucha, &neruo. Et hzc mébra , quz dicta funt, ntfrigidz complexionis; & humi de fübífantiz,& funt paffibilia:nec efteorum dominatio, ficut domina. tie cordis, & ideo fit, vt maior pars
t ipfts a corde aliqua debilitas , &
dimunutio, & afcendit hocpfi in. e
vna ex is arterijs ali-
gp Cuier membris diminuitur fenfili
litasillius membri. Et adhuc vide. tnus q priuarur fenfus & motus,qi fyucopizat.& etiam fit magnustre. mor,quando homo multum timet. I» Etnos non facinus demonitrationem iftius,ficut facit Gal.de incifio ne nerui:quanuis declaratum fit,» cor habetinuentionem in operatie. nibusharum virtutum. Etadducmus probationem a loco cflendi Se non eflendi pro melioratione probationis.&quia ita eft,dixeruntMe dici o cauft aduentus accidentium. fuper has virtutes funt a cerebro, S nucha,& neruo. Ettamen cum tu cutasiíla membra, caue sc obliusfcariscuram cordis, ficut dictum ei inlibro Sanitatis, — Deinde volumus narrare accidentia quz acci- M dunt fenfoi tactus, & dabimuscorum caufas. Et dicim*c virtuseft de genete virtatum warum , quiailla patitur 2 quatuor. juzlitatibusqua dominátur in ea, Tbusaccha tot (ant, quot füntac identia aliarum vitturum: hoc ia corrumpitur penitus, fieutia. Semen icd: aut diminuit, ficutin ftupore: aut iurarur im. malam qualitatem,ficuteft in fenfu dolons. Sed priuatio fenfusin te. to corpore eft mors de ncceffitate, fed priuatioin vno.membro, & di» mi-
Liber Tertius.
À iminutio ih toto corpore poffibilis eft. Etcaufz, quz faciunt hzcaccidétia (ant de heceffitate mala có-
ijo matetíalis, & non máterid-
is. mala complexio;quz ipfa fait,eftin cetebro,nucha;aut heruo, Eteflperfcrütandum, fi bzcaccidé. tia fiuntab octo fpeciebus malz c5 plexiotüisauta parte earum.Et dici mp quzdam iftorum membrofum funt fngida & ficca , ficut ner- Vi:& quedam frigida & humida, fi tutcetebruim,& nucha. & quia ita *flifta membra potiuntur a frigidi gp ute auta frigiditate & humiditate vtplus.& fübtcaufe iflorum accidentium ift duz res . Sed tp mala cóplexiocalida hoc faciat, non eft impoffibile. quia iam decla. ratum eft; q opetatio alicuius mébrijnonvompletur nifi pet calore. inenfüratum & temperatum. & nó elt diia ex qua qnalitate exeat tem perantia.& fi accidit;eft de raro c6tingentibus.Nec etiain eft impoffi-bile, vt hoc áccidat propter ficcita-
tem: quia nos videtnus deep os ui valde patur fentiunt. fed fi scita Eee il ei es fübito.Et poftquari qualitas fngi- C ainquamum ct Figida; trat horum accidétiuti, pto maiori par. teexiftens coniunda cuin humidi tate,autnon conitn&ta: Quis humi itas fit preparata ad hoc agédum, eo fátitrelatationem , «quando eft compofita cum cahiditare , remorum elt vt fiat hoc accidens.fed non dicimns fit impoffi bile, fed difficile eft inuenire com plkexionem materialem íblum hufnidatn , nifi it coniunSa cum cali ditare , ant frigiditate: quia quod facit hocnon efbni humorcaza
48 Mon iemorns eft nif su D igidus & humidus, aut frigidus & ficcus, aut calidus & humidus , vel xalidus & ficcus, Etpoftquam dipro maioti parte cft caufa hmói ac cidétis,dicendum eft quomodo accidunt. fupe hasoperationes Et di« cimus q hec mala complexio qué do fitin cerebro, fequiturex ea diminutio fenfibilitaus in toro corpo re.Sed quádo fit in cerebro,fitin ip fo primo & fubftantialiter aut. &up pter communieationem,quam Dim orc flomachr-Etquahdo fitin vno lereeerbrisficin latere cor- E. is hoc acis. Et fiTr quando Bercur aliqui malus humor domipansin aliquo neruo,tunc pua. turjaut diminuitur fenfusillius mé bti,cuius proprius eftille neruus. Et humor generare in neruo duobus modis; Vno;fitab humore, 2 quo nutritur netuus ipfe,& randé paulatim nutrietur, donec acquiret. malignam complexion£. Alio modo,vtnon fit hutnorin neruo, fcd infufus in humore ipfum circundá te. Etaliquando accidit hoe atci-
nerüo perforato proptet oppilationem:& oppilaio fitaut ppter P aj ajutproperhumorégrof —.
füm;aut propter compreffionem . Etquamuis hzc zgritudo fit mor» busofficialis;tatnen etiam eft confi milis:quia poft apoftema,&
€iem hutnorum,& compreffionem.
fequitur rhala complexio.Et quan-
doiftz cauf; fortificanturyerüt cau.
fe privationis énfusin vno mébro, cs doloris autin pluribus.aut in coto corpore; eft pri
& cum caufz ifle funt debiles, fane E canfz diminutionis Sed gái ruri pemonzsar sd mah, boceít rr [vr
«alida,aut fisgyda maseriali aut nó ali E:
€utfentitftupide, Etcaufa huius qua membrum non Gariipumut fentit ftupide, non eft nifi pro-
füam natura-
La ipam
ftit permutata tota, tunc non. tiet dolorem, quia non erit cam co * Contra. €au(a enens,& erit membrum fiopio Gal, €üt mortuum Etqualiber quali m dolo dens hoc membro , propterea quia. Eoi equina pda inui inj, bent plus. aj Itca-
Veios Jditen &c Figiditas plus habent bh& (ym reg pati, * Et folutio continuitans id) pjj non eft caufa doloris, ficut dicit Ga. midac! 1. le. fed folutio continuitatise(t caufü.t.6.19. fa complesionis, qua fu doloré. 6 cória quodell, quia folutio continuitatis G.KAu. e(t cum.malo motu, & conueniens eft v talem motum (equarur mala.
xionis. squidolonaconpets
epiuncs tatum palliuarum poreftdareacci ad
fn,sif quando senium fxpcrabücit faa propria en(ara, ficur acodita-
fiium colorum [ropa |ui
fuum fenfarum cft. dtnerecolo-
rum,& non res, que fit contraria co L
loti.Scd folu&o continuitatisefl, p
feq acidunt jualitates füp-
lue:& anima (enfibihs non eft ni
ad qualitates Et Galctiam hoc có- via, , ye
fitetur , qà dicit vola manus noa c. primo.
fait facta in finctempcrantiz , nifi Confirma apprehendendum. i do.
contraria. Et
loris, qui fig in fenfü,eo q» parum & multum de neceflitare (unt (üb eodem.
Es delectatio, que eft contraria do. M Jlori,non eft nifi com fio fen» Saas fau temperati,S fimilium:ficut dele&atur íen(us tactusex aqua cali- d. da,& vifus ex coloribus vindibus,& «d Rabi
ex faporibus dulcibus & au- Pd itus ex amenis vocib*, & odoratus 4nbio..$, ex odorib'aromaticis . & qua(dam impoa ix
vel inteflinis, eps ped
Liber Tertius
À caufas Étdirimus qp doloresqui fiuntin capite, qui nominantür in Arabic Ddayufg eorum funt ab-
fien pri ri. & aliquácommunicanonem alterius membri , ficut propter ftomachum. Et borum quidam funt,
|ui itlongo rempore, fi- X. bosser & ps paroxifmnaliter.& hoc fit propter malos humofes, qui: tur jn cerebro fücecffiue : & fic utatur fua complexio ad malum a ad generandum. hunchumorem femper. & perean dem viam currunt omnes cgritudi neschronicz : quia illc permutant complezionem in memi aegrunt difpofitionem gfiand: malos humores. Vndecarum eis] a difficilis antfpoffibihs, ficut e Jorbemucante, Et: print e fiunt ali mbi egritudinis n diquaido etie anguine ame riali.& conuenit hoc, quia curatur itudo,quando incidifarteria. Et IE rrendo fit propter duas malexiones, videlicet calidam. . fed non eft matenalis: quiaills quz non eft materialis, ló tempore durat. Et membra cónera dolorofa funt inieflina,X tlo machus.& hoc accidit: prope dige
iu]rum,quia errant; Etcauft, que faciunt priesipir autfüt cole dr, qu poe ici. jui üt abes, cít multum. forts chronrcus.& aliquando fiunt dolores fortes propter humorem cholericum .
€ lascom; Eo
49 Sed humores, quibas procedát do loreschronici i intefhinis fant aut humores groffi frigidi, (icut phlegma vitreumy& corum fimiles:& bu. mores calidi.Sed dolores, qui conti nenttotum corpus fün: illi, qui dicuntur labores.& funt trium fpecie rum fecundum Medicos.vnus dt vl ceratiuus , alterextenfiuus , & alter apoftemofus.Et quidam iftorá fitit. a rebusininfecis,& quidam ab ex trinfecis.& viceratiuus fit penitus, ptet humores.Squi fit propter mi tum motum,fit Popereaquia diffolunturex corpore humiditates, pret ipfum morum. & illud accidit. ropter cau(am humons matetiais qui eft in corpore malz qualitatis, Sed aliz dua fpecies laffitudinig füntvna,nifi quia diucrüficun ps is & minus.quia. Suit dolorexicainus, fita füs.Etcaufa qua fimiliter facit ho& duos dolores, eft humor,aut motus. laffitudinis. & ille,qui fitp pter humores, fit ncceffario ropes multitudinem humorum, fi fnt di flemperatiin qualitateaut non. Et mulatudo humorum attribuit dua. busrebus: aut vt fit multitudo per acadens,boc eft propter defe&á vir. tutis:aut vt fit mulutudo p fe:aut prerambo. Ermulutudo hi quanutatiua cum fanitate virtutis
nominatur replctio. & multitudo, quz cft cum vno ma lorá acciti,nofat repletio fm virtut£ qd. dtga vimm: fpediunt maiori. Quitar£ , & qualitat£. fedctloipelimér necc lario có iungit malitia qualitatis, & illis pl* Had cipit caldi ug ebplexioné calids aut fri Qi ine masia, Etghatt aecidune Coll. Auer. Go; do-
6$ doloresin: eaufa apoftema. tum,accidentium caufa groflorum. humorum. Et. yis quien prius oris ftomachi , videnda nt accidentia quz cidem füperueniüt. De accidentibus fapermenientilus virtuti
appitiua. Cap. 31.
T dicimus,g acadentia füperueniunt huic: hi fecun.
dum gp accidunt alijs aut q permumatur,aut diminuitur,zut corrumpi tur. Etaccidétia diminutionis funt. ficraccdenra corruptionis, &il-
h corrumpit; itum,aut
n peer] de nece(litate vna ex fpeciebus mals complexionis non materialis, aut materialis, 4 fit primo in membro patiente, aut per có munitatem,quam habet cá aliquo membro, Eccomplexio, que fitin. membro , qualis dicitur operatio ifta;cít calor extra naturam.Sed qui. dam opinantur qp frigiditas eft cau. fa magis propinqua dandi appetiqum diim su fendi: a
io, quz eftin hoc mem-
sadoni:fed inquantum eft acetofi- 5 eft caufa flimulans ad bonum. Et fimiliter quando dominabunt humiditas & ficcitas, impediét hác. operationem. quod eft , quia null membrum agit, & patitur naturali ternifi proptzr complexionem tem. tam in quatuor qualitatibus. E lafio , qua: fit propter colligantiam cum ali mébro: eft ficut ma-
la complexio", que prouenit 2 eere» X. bro propter neruum collizantem virunqs. Et aliquando acadithoc pu seb niri isex mul^ tis fuperflurtatibus, & propter hog nonindigenttuembra abo. quod disquiaspreime non finifi quan du difloluantur ex noftris corporibusresqua debent reftauran per i mile.& non eft contra Gale. vtfit v« nacaufa fenfus ifhus mébri, quód membra, dido: nutrimen tostrahütal mi rabo-
re ftomachi, & tunc fit delydcrium inosftomachi,& niticur reftaurate 1llud,quod diflolutum eft ab eo , & 3, alijs membris. Et motus attractióis.
in ftomacho per modum appetitus
& fenfüs,eft contrarius morui atta. &ionisqui fit per modum nutrimé
Part 13
ü lura quod efl quia illeqm fitp modum nutrimentieft attractio oxis ftomacht ab h« » Sed attra- Gio qua prouenit motus defy
rij in ftomacho, eftattractio hepatisabore ttomschi . Et nos non famus locuti de hoc,nifi quia vnicui-
q, membro necefle eft vtreftaurct pet fimile,quod ab co difloluitur:& tamen nullum ex alijs membris fen tteuacuationem rei , quz difloluit M, 2b co.& fiita elt, nullum membrü fentit euacuationem hanc, nifi per hoc membrum.&eft corum fcruiensin hoc Aut Mir mE lutio,que fiin ipfo, quafi colli difcldóni aliorum. membroram
non diffoluuntur : appasct. € hoc (it propterca quia inter. iim
Liber Tertius
& Kalis membres fit fimilivudo,X foeietas (übftantialiter, & non per acidens.Eteft hoc membrum, quafi üt fpecies omnium membrorum, qua ipfa debent fennre Banc refolu. tioncm.ficut nos videmus, membra feotiunt per neruum etiam in locisque non fant neruo(a,& ficut difzernit lingua cibos conuenientes 2b inconucnientibus toti corpoti. Et quia fenfus ifh*?membri & defyderium ifliuseft (übílan ti calde S fice ficut eft cibus, vel.
jdz & humidz , ficut eftaqua: fuit neceflarium vt venirent acadé
B tia iftis duabus fpeciebus.& iam di-
ximus caufascorruptionis. & dimi- prmalam
nutionis appetitus calidi X fici. $cd cauía corruptionis appetitus fri
E» li & humidi fit com incoclubtrantem propuerea dicunt Medici 9 corruptio
appetiuscibi,fit per calidum & ficcum fupcriuens Drei cor tio itus puerile fo . & vniuerfaliter hoc non fit nifi malam ionem fri-
fm S humidam, autfrigidam iam quia difücleet imaginari, € qr hoc fiat propter salam complexionem calidam & ficcam: faluo: opinatur q ab hoceriá venire poffitin fincebrium ardentium,quan.
dosppropinquazur mori. cor upto ifhius operationis, aut eius b
exitus a curfu naturali fit propter. alicaemsaut quantam. Eted it itrtatem, ficut a| oieaUgmencendicomedendi tl tum, propter vnam duarum re rum-:aut propterea qüia corpus e! mimisdillolumua, icutin conuale- &cnübusqui habent fortiorem ap.
$06 petitum digeflione:aut propter fri- D fiditatem multam oris ftomachi, lum d dictum eít a Medicisiiuuan tur,& complentur frigiditate tempetata.& fordficatur, tamé
non fit *v| imas quia tunc quidam *aLelus.
vetirus falfus fit. Et aliquando ac cdit vt hzc mala complexio fit o nmaterialis,& abquando eft materia
Emorum acemofü, aut mclancholiam. Etquod fit pro pur malam complexionem mate- Sed caufa (üperfluitads appctit*frigidi & humidi eft de. itate Á x complexionem. d
& ficcam, materialem vel non materialé. Et materialis, quz facit hog accidensin hoc membro,eft cholera,aut ph falfum.Ethzc ma la tomplerio uc fitin hoc mébro, aliquando eft primo je ineo, Siquaado Fopter communi alterius membri:ficuteft hepar, pulmo, &alia, ficut diximus füperius, quód fenfus membrorum po pier diflolutionem calidi & ficci ab eis cau(a eft attractionis corum.codem modo accidit in appetitu figi
di & humidi.Etdebes (cire, aliqn E ueniunt mala accidétia virtuti expulfiuz, aut atcradtiuz riwationcm fenfus membri.qwod eft juia virtus non expellit pro maiori Proin uando fentit rem ipfam. Icdentem:íicut accidit inteflinis.qa. udo diminuitur,aut priuatur co rum feofibiliuas,, accidit ers afe Gies cholicz.& fimiliter quando diminuitur , aut priuatur lenfibilitas. ons ftomachi, priuatur virtusattza
iua, que. P in ftomael
G.dj | De
g eft particulare in vno membro, Sleeve ftupefant, aut i
ambo fimul , & poffibile dinge Veturvnus,& altet remaneat.Et hec. eft fententia Gale. & hoc conuenit. H cumeo, quod dictumeft in caufa fenfus,& motus . quod cft,quia calot,cum quo fit fenfus, nó eft idem €um co,cum quo fit motus,& diuer. fitas quz cit in cis,non eft nifi m&-
fara temperantic in vpoquoq; i
sum cajoru, cum propria his dua operationil ropterea fuit ne ecffarium, vt it com, i neruo- $t motusaliaa complexione neruo xum fenfüs:propterea quia ipfi ner i babent temperatum calorem,cii quo fiunt ifl operationes.& pptexta priuatur fenfus, quando indi neruus fenfus,s remanet motus. & 3 quádo inciditur neruus inotus, auc. percutitur,priuatur motus, & rema [xps quando incidfítur am lut percutiuntur, priuantur am. ni Et Seandoadeent accidens voti corpori fit apople Foi quando accidit M mero ittunc Et tu fcis per teipfonciano uide er odi tibusaccidentium füpra mébra mo tus perca,quz preocflerunt &fic ac €idit,quando priuatvittus nerui vo
pue wincpriuatur vox. Ftquá- j|
puuatur virtus diaphragmatis,
eft bro,tu poteris.
fuffocatur homo vit in omnibusa- K. lijs motibus volátarijs: ficut accidrt in motu mufculi veficz;aut in nra«
fculo ani.quia tunc. ntur fd [ruis plici Ps finevo.
quam babenrceam quolibet. nos cognofcere, quan füeritlzfa operato alictius mébri perquem neruum fuerit lxrfa. Et ac identiaquz veniunt inftrumencis motus,(ünt tribus modis filsauevt 'uentur corum operationes, ficut 1n apoplexia, aut lyfi:aut vt diminantur, ficutin ftupore,& dor- E, mitione:aut vt operationes perreutentur ad malas, ficut in tremore, zoe . Etnos volumus dare cau fcuiufq;. Etdicimusp cau(t diminytionis motus, aut cor ruprionis ipfius füntille ecdem cau. fi cum caufis corruptionis fenfus. Etdebes hoc filt fcirequod di&um. eft fuperius de communicarióc cor. dis.& fr quod di&um eftin fpcae. bus malz com quz facit debethkc intelligi.
hocacc Et fcids qp tremoreft motus compofitus qui fitin membro:co qp vir. tusanimalis rhotiua pugnat cü vir M tute declinatiua, quz eft i membro trahente membrum ad fe. 1ea fiuin his motus contrarius aliquando fuperius, fortificat virtus mouua:& aliquando inferi?, |uando fornificatur virtus declinauua. Etcaufa iftius accidentis eft v« Pys fpeci us male compexiói. r vt plus accidit propter malam. plexionem. figidam &humidam, qua neruusnon debetlzdi, nifi p. yt plunmum. — Etfpafinus, qüi dicitur in Arabico tafucg,eft có tras
Hi. Tbd air nag.
Liber Teráus $1
À tatio neruiin fe, decurtatio fuz
E Te Pep
fesfünt,aut mala. dotninátis füpkà merübrutti,ppter. uam colligitur , & contrahitutfiut chordain magno $£ftu: aut ma. la tumida. i
art actea£tudcob hoe neru" laboxol tam cohtinet, fitt hos vide-musít Vtre vini bullienus.&acadit propteteà,quia parus aereg indipét maiori tapacitate partibusaqucis; aut terrefttibus.& ob hot, quando fes humidz conuertunt ad ficcita-
nonin longitudiné. Saluo quia poteft dici, c extenfio- Besque: funt in lamudines viticüt, quando fit colledtio extenfionutby qua fiunt jn longitudine:&
tea conttahitür neruus dc. lita fe . EtGale.non fentitin hoc nift contra&iobem ,que eft.
tum defcendens verfus terrsm, & D pias ppelaripfum dilenfon£, miàximc contractiobemyrue con. inet corpus ante,& retfo,E;
itrá£tioni, fed hoc non ae Cideret nifi proper humiditate fo» lum,& fieret longitudo, fed illis cs» detidem dubium , quod ácciditia. diflenfionequa fitit laricudine,fi-
pofita cóni
4 wein bogiudine queeft cundi
um vt lacuerit,ego faciam vnum ex Yeelligi ab. mE liores, quàm jua t contractio, ni£inarellum inter duos motos, vtinter notum virtutis motiue , & motuni conttactionis . & aliqnádo fitin neruo vna fpecies contracbo« nis, quz non acadit propter domie nationet caliditatis , nec ficcitatisy nec propter humorem acreum,qui diftendat: immo eit propter forura dinem virtutisexpulfiuz, quz eft f neruo ad reiftendum t lrdend, Li &tunc collipturin feipfo , & contrahitur, vt fortificetur füper reni, quam expellere intendit; ficut faciuntantmalia, que volunt (e meuefead curfüm,vel ad faltum, in pai nis colligüt,& contrahuntomnia membra, & poftea complent eoríá *oluntatei, Et hec fpecies contra« &ioniscft vclocis curationis,necde tur cxpandida-
uo. G ij De
tinet t Vis wr Medic intendunt, extenfio firop deedeTe
€ tesoro Odortim geerali. Cw |
'"Vcufa; declaramus acciden H tia quz fiunt faper fenfum ta. dines volumus loqui de ac. €idenübus fuperuenicntibus fenfui ftus. & primo dicemus de fapori-
is c deodore. Et dimus, gropterea g elementum noa babet. odorem,nec faporem,eo q ifta duo nón fant nifi in compofitoy& corp? ile, & animale declinatad
& humiditatem : neceffa-
rium fuite fapor naturaliter declinaret ad has duas quaJitates. quia
H fapor fit per admixtionem ful
tác ficcz cum bumida, quando coquuntur per calorem deco&tióc dcterminata. Et propterea diuerfant fpecies (aporum fecundum diuerfitatem quantitatis huius decoctióis, Ptopterea tem; eft calida, & humida, & facit (aporem duloem: & diflemperata eft calida & ficca,& facit faporem amarum. & ifta duo funtelementa (aporum fecundum. nos/ficutalbum & nigrum funtele menta colorum . media, quz füntinter ea fünt fecundum remifvel crementum decoctióis.
1 quia propinquius dulci eft vntuoíüs,& propinquius amaro eft (alfus & mier iftos fünt acutus, ftypticus, &acevofüs. Sed quia odores funt. x radice vaporum fumoforum, & b hac parte eft aer fuum fübie&tü, fi fuerint dominantes fuper ipíos ca liditas & ficcitas:propterea inuenies znultas resquarum odor non mani feftatur,nifi quando calcfiunt ab icincti Ium aloes, & mila
t alic res funt , que indigent fricatione mansis dantearum o-
nismanos. Ét Lir vider X homo fitapti difcemédum didus choi eaneris alis animalibus:quáuis quzdam ani— odoratus a remotis, De fenfu Gafime, e de accidmtiben di fi permenientibus, Cap. 5 $. : volum? dicere de (cm Ds, fle fenfas non índi lio extrinfeco, qqemadmolum iudigét tres alij : propterea qa. eft quidam maus, & fenut propter. humiditatem,que eft in ore. Et pro pterea factz fuerint duz vene iu If L gua, vt continue generent hanc humiditatemm.& quando corrumpitur. hzchumíditasin orit ininfir misnon poffunt tunc fapores veraciter. o chen Deinceps volu mus dicere accidentia quz: veniunt huic fenfui. Et dicimus qp accidunt. illistribus modis, quibus accidun« alijs.& hoceft, quia aut corrumpit ifte fenfus,aut diminuitur,aut connem ad malum fenfum . come tio ter vnam ex Ple copi Prionist codes infira mento iftius fenfus.& iftud eft in IY gua,aut membro communicante M cum eo,ficutin cerebro , & neruo miffo a cerebro cidem. Et diminutio fit propter eafdem caufàs, quan do funt debiles. Sed accidens,quod facitipfum fentire malo fenfu , fic duobus! modis, aut ra foritaliuem faporem non difcernendo qs Dor char quia cati em db trarium ci,ficut fi fenciat dulce illd, juod eft amarum : & fic de alijs. - $5 fentit aliquem. porem nulrato ioc fit proptet i à maechlt,
fncado- malam complexionem
Liber Tertius
À quod eftquia nos videmus, «y fenhs i illius humidi: iud iu fi itcholerz, (entit amaritudinem: & fi c acemofitas, fentit acetofitaté: & fict dulcisdulcorem.Etquando forüficatur hzc mala complexio , tunc entitomma fecundum ilium.
.&iam decararam. eftin larurali phil ia, omnia infiruméra et fane vacuaa fen fiiia eis; a m. quia fiia non eflctipía non appre henderentcas.quod eft,quia ft vi&bilisoculi. pia ie ie eiperetonines colores: quia in reb* naturalibus recipiens non recipit.
B fuum (imile,ficut dicemus. & ficut. eftin ilo fenfa, fimiliter alüs.
Et ca qua: uenit ei hoc. ens (entitomnes fapores, fidit vnum. Etaliquando accidit,
|uando ifle fapor nó erit multum Sis frariatapore |uafiy m
unc malum
To quem abet.& hoc idem. Ac diteuam propter reseztriníecas:ficutaccidit comedeati res amaras, & pollea bibitaquam . & tunc fenwream quafi dulorm.
Jie fénfn Odoraims, C» de accidentbwa ei fupernementibus, Cap.16.
I feníus recipit resodorabiles p.
medium aerein.Et in multisant. malibus icpaiitur fortior quàm in. homine ficurin. aquilis; r vibus f wilibus. Et ua (unt indiuidua odorablia Mididuis faporib*: faluo q nos non comprehendimus iiec he Ssmi d ficut. rentias (aporum.qi jua.
Mte fznfus dcbiljor eftin. nobis, & gnlus cít fortior: quia eft quidam
$ tactus,& fenfus tactuseft fortiotin D ine, quàm in czteris animali busquemadmodum quidam aliorum (enfüum funtfortiores in quibusaliorum animalium.Séd oz peratio acris in fenfu odoratusff per hunc modi |uia aer ferc ill, quod reoluitur ex fubftantia aei exrebus habentibus odorem per militudinem,quam habet cufn coy quou(a; perducitipfum ad fenfum. lutorid parrisignec. Ein [in* intetitur ctiam in animalibus carentibus (anguine , ficutin formicis, & apibus & illis que degütin aqua.Et diuerfificatur mo ab alijs animalibus f hoc. quia. homo non poteít odorare, nifi cum olfactionc:fed multa alia animalia. odorant fine olfa&tione , ficut ani— malia , quz carent fanguine . Sed quo: tráfit odor per medium. aerem,aut i nunc dicere volu mus.Et dicimus quia przparatio tft in aere, vt accipiat vaporofum odorabile vel lodorofum »& enam vaporemgui fit in aqua propter na. turam, im habentclomehta, *t vnum ab alio recipiat vapores, qui ggocranmrineis prope fimul inem;quz elt in eis:erpo fit p hüc F modum.quia terra mittit vaporem: fuum aquz, &aqua reapicipfum [oci fimiht 'm,quam cum terra in frigiditate, & humcétatur in aqua:& aqua mittit va. porem füum humidum aeri, & aer. recipit ipfum Nori fimilitudi-nem,quam habet cum ea in humiditate. & aer mittit igni propter fimilitudinem,quam cim acre & ignis recipit ipfum.X per híc modum diflolutionis peruenit ad notos fenfus. — Propterea dicen- G wj dum
& dum eft; 9 fenfus vifuseft: [mid aque & odora? pan igneg imofe, & auditus acti.& propterea. fuit maior pan odorabilium fanatio cgritudinum frigidarum cerebri. Deodore vero rerum figi hictractare volumus, Etdeinc volumus diceie, q; accidentia huic fenfui venientia (unt ficutaliorum: quia aut corrumpuntur , aut dimipuuntur,aut permutantur.Et corru. po fit propter vnam duatum remaet ter dominationé macomplexionis, aut propter 0| laconcia fatiam in Pittumehio H hoc. Etdiminutio fi; quando ift caufz fantdebiles. Et permutatio juando accidit füo inftramento la putrefactio, & tunc fentitom. fies res odoratas foctidas,
Onusfit iactation£ corporum folidorum. & quanto illa iatatio eritfortiot, tanto erit fonus fortior,& acutior:& prodeft ad fonum faciendum forma infttumé Y torum recipiensum, vt fint conca- Uajaut t2, aut rara. & apprehenditifle fenfus mediíteacte,aut. aqua. Item dicitur quód fonuseft fano aeris refrain ralibus inmentis, Et ficut aer ducit colosem gdinftmmentum. Mrd P rà peruietatem corpons, fic adducit. num adauditum propter velocitatern feceptionis mor? ifliusreixquia. aer tecipttipfum velociter, & formatur in ipfo, & remanet hecimpreffio motus, Etiam. juam fe paratuseft moror , & militer for«
maque fit abillo; & fimiliter eme netin acre fonus temporc füfficiea ti: donec poffit venire ad autem: pterea , quia fonuseft motus ecl & motu, Scomhis motus eft in tempo re.& hoceft contrarium rei vifus. Et audidimus tonitrua i corrufcationis, & vihomo ictum lorricis vltra aquí. antequam audiat (ónum:quamuis. caufa amborum fiteadem. Ethbec eft caufagquare audimus vltra murum,& non videmus vltra murum, Etetiam figura inftrurmentorumt eft caufa iftius.& quelibetia&tatio, aut pulfatio facit; d
cem,& ani fimul : quia tuffis
quód uere operatio cius tereftinodom, — Et hi tio priuarur propter 'com-
lexionem,, aut propter oppilatiom factam in tument iftius fenfus hoc eft in aure.Etab hiseifdem caufis fit diminutio , quando fant debiles. Sed auditus phantafhus fit propter vnam duarum re— rum:aut propter acumen auditus, quod eft ia 1nftrumento auditus, quia fcntitetiam paruum motum
qui fit in aurezaut propterven tofitarem,que fiin. jpfo extra natu-fam,
Vide ck,
Liber Tertius $53
A De fenfe Nifi, too de ecidentibus cei fr T ^ Cep. 38.
Roptictas vifus fecipit cb
habet conuetientiam.
€um materia. & pp illá cón
enientiá eft £actü propt abítra-
Gumáróne,&abItelledtu. $finó àli
effet fic, ipfe intellc&us eflet Et hee 1eccptio fit mediantibus acre , vel aqua. Et ifta duo eleméta fünt qua fi media inter materialia & formalia: & ppea füntdominaniia fuper hocinllrumento aqua,& aer: qu&vis hiccadat aliquid dubij : quia ik B dictum cfao ignis eft veracius mcdium,gd eft iter formá & materi£. & hanc folutionem volumus relin« quere alteri tépori . Et adductio colorisquam facitaerad vifum , fit p. fp peruium cá adiurorio lucis. Iurquid. kt tu ein quid fitlux:RefpG deo efti din uo fit vmbra ex corpore groflo.Et fias: us vifus [isis rerü hune mo dí. quía aer mediante lumine recipitformas rerum primo , & poftea
"interior mittit ad tunicam infenoré ,& illa.
dtalijs, quoufs, hic totus perucmitad edet elitm pol qui. ftat fenfus communis, qui apprehé C diciormas reram, Ein medio ilrum eft tunica placialis, quz eft (icut (peculd, malia inter natará aetis& aquz. & recipit figuram. aeris, quia eft ficut fpeculü: & mittiteas aque quia fua natura cómuifhs naturis. & aqua, quá dicit Arift. flat pofl humiditatem gláci illa, quá a latG fenfus chis formam, & oi ipfam re cipit, mirtití, imaginatiuz, ibi occpirur jtuala receptióc . Et.
vitteatm, Etin hoc teapit-
df qpforta recepta habectres D Bede: 3 rimus eft corporeus : fetundus fpirimalis, qui eftin fenfu €6i : tertius grádus eft fpiritualior, uicitimagnadua. &abiftogra-
lu deuenit ad alios gradus altiores, & nobiliores, Et qui argumentanf
ibeis radiofis, qué exeuhtab ocu loy& vadunt víq; 4d rem vifar : di €0 qp iriuehtio talium linearurb n& habetintentionetm frh fenfum, fed. fmintelle&i , vrintelligatur quafi vtexeant ab oculo, Sed vere & H acciditab &o non completur nifi per intentiohem harü libeárd in fignra houa: &figura nouaeít E verax & ig fübi dr menfionü eít cor lum : E quia hoccopuid fla natura hie ib rel e e.
ione. Et qu vult fü ieatfm librum deSenfü-&. to, Et fciase vifus hoc m6 recipit tolotem: quia aet recipitipfüm pri mo & ittit ipfum vifui; eo p cft corpus peruium luminabile.
fur recipiat, eft, quia videmus ne-
bulas raras, vltra quas$ol pertran- exraaus-
fit.quia tunc corpora, 4 füpponun- tende. tuc is nebalis lota ao eo F lere. Deinceps volumus dicere de accidentibus, füperueniunt (enfai vifusquz fiunt tribus modis. nam,
aut priuat h io, & d£ czcitas Du debilitat, & dFotfüfcatio : aut permutatur in mal( vifum nó bene apprehédenté. Ethoc acidir alid corpor,quz funt ordina- En háca] Porchefioné, vcl plura. Etiam tu (cisex quot rebus compo firá eft inftim ifhus fenfus. & ppea. volumus dicere caufas iftorü accidentium per hunc modum. Et dici mus
qp hoc fit verum, aer ip Argumen.
G musq cauft exciraris fant multz.
quaisó accidit pp oppilaxi rh ux fitin neruo, tranfit; E noneftim| malam n crent factamini fo fpiritu: quia tu pluries fciuifti membra bapenrageie: nec pati nifi pp complexioné conuenientem illis in qu&nntate,& qualitate . Sed malitia cóplexióis aut eft ftigida,aut calida.& 6i € frigida , táícinoft fpiritum talitet,pinftéri vi funon ore abeo; eft la, tác ful t fpirit? &
H genre fomgront a m i m eo.ItÉ prouenit hoc paffione umor glacialis, vel telz aranea,
velab ambobus, qfi obfcuratur corum claritas pp multas caufas, qua: hbc facere poflunt, quia tunc cóue-
vt obfcurenar claritas Er ét aecdit) £É vulneratur cornea:& runc egrelitur vuea. & hoc fit ficut granum, vel (cabiesquz nafcitur f oculo. Ité pótacci à Suit humoralbugi neus. Itf accidit pp vngulam,d na-
1 &iturin coniunctiua, qfi coopent mm foramen vuez.. & maiora &
'rá accidentia, uenit.
Pas onc mala. Mola [e $n cotalitateoculi: ita p aperiuntur. omnesparesoculi,aut plurimz, & effuitoculus, aut fuacfiftulz, que sodunt ipfius tunicas, Et nuncdi- «amusd: cau(is debilitarisipfius vi fas. Et dicimus q cauf debiliuaris, Ak diminutioms vifus funt diuerfz.
rire qidt tns E vident econtra. & quidam (ünt, qui. debiliter vident, & & prope. Sedftoram, qui babektdelileta à
s habebüt debiliorem in
ip- Eoo. d hec fpcceset
oppofita. imo vifui, quia optim* ks nó ifi q& videmusin remotis,& p pínquo,debito mó. Sed vfr non dici tut vir" vifibihis fit foris, nifi qi videt remotas res. ficuc dé qp*turtur. a. vult habetoculos fimiles colorirubini, & videt multum longe, & d£ p habet fortem vifüm . & hoc accidit ei pp claritatem inftái, & bonitatem. virtutis,& fubtlitstem fenfus, ficuc D videmus vulture,& multisalijs vo lucnbus.od eft,quia d£ co exifétein Damafco, videbat carnes moe. ticinas Babylonic. quia , ficut diti eftfüperius, in hoc fenfa (unt pluraanimalia fortiora hofc, & maxime (dá volucres. & fimiliter in inftrumentis vifus&auditus funtfor — Sora Et pofig nosdiximusq debi enims itas virtutis, fita optimo (óprehen litat rirsuiefüus du pue bonita icd. Fr
E muld Mümiditat Sunc il ad ipfum dilatantem. Etaligf
funt bz: debilirates. Ligeris
Liber A illius foraminis Et flri&tura eid£ ac cidetaligfi, qfi paralyucatur vuca . L )yucatur, auc p mui Es cie ind i fiasaut
ipis e d fidura tios orammis fic nar alis, ipfa eft laudabilis. Etaliquáitas vifu ere pd
fores, & collectors ti] numcetelae pp mln com Sexionem nanalem Erw debes B dicere vlt : qfi caufe debilitatis vi- BEEN cir czcita tis. Etilliqui vident res propinquas & bona vikone, & resnbn videat à zemodis, arias ile non eftadeo bonus, vteft vi jui vident. pius emora ala vitone Ex Idecada qp dcbilitas vifus iftor €ft media inter vifum debilem penitus, &fterillosqui habenzbonü vifum. Pairs: ideo quisimpofi
Sidebiliin ine,mecin bona Tine Auc poflumus dicere gp fane fio C ncs nb habétexceflum fuper alias aifiin viione remotsrum rer qd juia res propinque viden à depero iirubus 'm vnü modá quia fine dubio nos videmus res p. |uas, ficut vident aquilz . quia. Ead non habent exesflum fier nosin vifünifi in rebus remotis. & ficut hzc res inuenitur in fpecie;ita. in indiuiduis, Et caufz in illis, qui videntà remotis,& nó videntà pro Line par pase t vt
.Et jua res vifibi vidémur, melhantc acre lucido,
Part 14
[pica- fpirinasvitbilis-quia q lon
Tertius $4 1ndiguerunt debiles oculi pluri In- D €c,oculisfortibus . & qà vifibile eft remotum ab oculis,lux,quz eft interipfum &oculum, eftin maiori. quantitate . [tem quando res viibi liserit remota,erit motus,qu£ facit. ri ihor. & ppea oculus debilis poterit mclius reciperc.fed gà vi fabile effet propinquum, oculus debilis pati non poffet. Ft quidam dicuntq hoc accidens fit pp groffiuié
imenfio intet oculü & vifibile,tüc fübriliabitur fpiritus in. aee erit aptior impreffionis vifibi- ECT EI ira bá fit declaratum, ipfum declinat. opinioniillorá , qui dicüt q» radius Vifus defertur ab oculo ad révifam. & illaopinio ta eft, & nos. Étreprobabim?. Et quia colores n6 parent nifi mediste aere lucido, pupilla non pót videre resque fa. unfci : ppea quia apprchea. lio iftius fenfus non fit nifi median. teaere Et fic debes videre qj debilis vifus non cóprehendit bene res vi biles propinquas. Et qui vident bene propinquü,& non vident remo- 16, corum oculi indigent forti motu.& hoc maxime acciditillis, qui B habent oculos eminentes. & quia. oculi flor funt prominentes,eoríí. jo eft. didis fparfus: vnde ini j motu jppinquo. Et Piseaqui hücoetdos profundoste morius vident: quia fpiritus vifibi lis in eis ft magisaggregat*& virtus vifibilis tunc eft foruor.& &lux in maiori quantitate recipitur ficur. acciditin niuis flxidtis. cumcndbus. E: pp hoc firingit fagittator oculá, qi alt i i-a min pentulius vc redtius videat lined , c "
Meng iyrlnrienn fiat hzc tasin vifüppmalá Gum complexionem ficcam jtalé &
& non pammalem, aut pphumidita ri jua ficcitas , Heri eft, pautur. & hzc zgritudo eft quaft á Dbfcurius oco: ppea quia ifte patens vi detin die,& n5 in noGte, quia: fufficit lux Lune & can. E hoc puenit à teaebrofiene aut daue Iftz caufc futt, fit dici füpet ifla ac- Au. fm m Naruralé ralé philofophi&. ped s Sed abfi quas dant ledici in iftis fonó fax accidétibus, funtfundare fupra fun. enramit- daméta corrupta.quia tu (à$, qj n6 seo. Einoculoaliod corpus de quo poffit aut poffib fitepinari vtexta dios mittatur: fü dcucopinar fünt |ui Tocabantdefociera ite Afla- |L& Gal.teneteorum viam . Pisa. qua n6 eft aliquid f oculo nifi caler pedore geras cerebro duos neruos tos . Decca- Es feparaná corpore] momé- 10m Vendée cloreintinfeol ipfo,& hole viuente. Etim| llisé Sectdarb estendator v ad c quia antequá veniretilluc,effct corru, ta füa cbplexio,& effet priuata fua ma fpcafica, in eo q, eft cd inmin- Tenlié (ecus | Nec étin eoeft fle,necigneum;habens: flendo, , velgd Hidden luminetip e » füm pernaturs.Sed [plédoreftpn- vel mum apparens [t & impolteft vt fit recipiens aliquid de natura fu fcept, inquant(i vnum eft recipiés, &aliud receprum.& hoc probarfi € 3n Naturali philofophia. fedeftfi- ptionem
ditum eft fuperius . quia vifió p» Lies ries vada prr d r
Tore poioshoc aere, & T; r
imr ln ipfam»
fpiritus vifi-cic e aorá, & ppea fuit c "colorssl Tous cculesex corporibas pui puits &quaa [us non pót. dere fitmilicudité ari eoru
tur. elec AM i Hec funtgque venidità chple: $t vnum fit duo. Vernon ied eft do&rinz radiot(i , [terá accidit. vt videatur oculus videre o£s colores fri Ynum modum, videlicetrubeos, aut citrinos;autalirer difpofi- 105, Et cá huius funt n d qus zirad hutniditat£ pereiam, pm vifus. jtia vapdies resdrdctnidmat res vife. talesoftendentur, & fic de alijs. Et aliquibus apparét ficut cimicesaut mufícz volare. antrocnlos hoc p uenit aífetidunt [dens luperius. Era sliqui vidétres vi fibiles quafi feneflraras. & hocacci drgpaiesiam vaporé tiigrü , ni inr jui tranfit pet num.(ed ipfum non oper . Ye Em cogitatióes corruptas pp aliquí dim ainrcim, velextrinfecam,vt fentiat malo fen.
fü. cd fe quia quartis éenfarort Que pemotusad fum veniatab extra, 9. in
nonet impoffibile vtfiat fimile& (no &
perconrrari Pane e Pa Pe vigilia it vnü & confirma fiat fent
bitur, '0P mort
Liber Tertius.
A bitur, in qp forma illius mouebità latere interiori fpiritum ifbus fenfus,& tunc videbitur oculo, vt iftud fitdeforis. Eteft iftudin spuedo fimile vni fomno : quia. ratum eft in tractaru de Somno & Vigilia, qsbnia anbuia funt virmu
fenfum cSem,& poftea il didum fl orditarim perius Sel jn fomno tmb ebracio. quia mo tus fcpitá virune imaginatiua.
3 cpu 1 P . d
primo mouet (enfüm cbem, & cbis
mouet pticulares fenfus, & tüc (entitur] ficut effent extra. & ficat boc fitin forno, fic fitio vigi
Xia pp mnltá folicitudin£ circa.
q 36. Ergphoccbfirmantvirme-
íes; aut nam.
Mia ade nort,
aut pp trifliná. quia. tun oluit [2
di vapor xa Genditceebri iim
inipfam forma rei ex Fini ipn maria fpiritli animalé, & reducififte mo-
C tus vía; ad virmré imaginatiuá , &
ipfa fpiritu medi&te mouet fenfum
«5cm,& ille mouet parti ,&
exta. &
pulicredunt. bocfarab Anglis aurà Demóib*. & demroneshmói mE furorem ibi. 1fta
accidentia , qux (operucniunt omnibas quinqu: enfl . De Accidemtibus Anbelitus. Cap. 39.
Einceps volumus loqui de ac- DGiadbus anbeliroe & ab i- Bstranfibimus ad accidentia virtutisimaginatiug & cogitatiug,& me
$ motatiuz,, & accidentia fomni , & D vigiliarum.& poftea loquemur bre
, Witerde zgrirudinibus in qbus ap-
paret maior pars horü accidétium, aut ofa accidentia que veniunt fup. hanc virtut£. S cá compleucrimus hzc,completa eritintentio noftra . Etex accidentibus faperueniétibus huic uirtuti fünt ex. augméti, & diminutionis illius. Sed priuatio huiusoperatióis eft mors. quí-
qp uisprima fronte appareat priuatio
anhelitus in multis egritudinibus, ficut in fuffocatione matricis, & fimilibsnon ko eft prints fed fo- x ld occultatus, Et ppea quia hec oj ratio firà duobus tnocbu: i ipd. do & refpirkdo , & inter quemhbet duorá morem eít una quien ficut probatum eft : neceflari fuitutau. gmétum, & diminuuo effent in his. Quatuor rebus, hoc £in duobus mo. tibus& duabus quictibus, Et diminutio duarü quietü nominatur tho ar, & augmentatio nominatur thephaues.Et augmentá,& diminutio adueniütiflis duobus moubus fm duos modos. unus eft uelocitas &
ind:tas, &. biluasin ipfis utin dilatatióe, & c. flritione. & augmétatio in hocap pellatur fortitudo aut. magnitndo, & diminutio. appelat puitas aut de. bilitas.Ifte funt fp£s fimplices mali anhelitus. Sed cpofitz funt multe. fed hic nolum? tractare nifi de caufisfaci&tibus has fimplices fpecies : uia hó difcretus (ciet cópofitasp implices, Et dicimus q caufa forttudinis eft fortis htas anheládi. & hoc fit ci fanitate uirtutis eff ceptis, & ppbonam difpofiionem
€ inftrumentorl | Etinfpiratio aeris fand, & refpiratio eft pp forem ne ceffitatem expellendi corpus fumo fum. ppea fortificarur aliq vnum. iftorá , & rh n6 eft necefle vtaliud. fortificctur. Et velocitas € fim:liter. p fortem neceflitatem anhclandi. non eít neceflariü velodtas cá fanitate virtutis, & bona difpóne infirumentorá. qd eft, quia vircus iuuat fe cum velocitate, jfi deficitfortitudo, quiafon adr ioc , vt reftauret per hoc qd deficit à fotitudfe. & ppea accidit hoc, qa B. viruseftfortis, &inftruméta non funtconuenientia.Sed thoar etiam fit iucam neceffitaté anhelandi: fed non eft neceflarit , vc fit cá fanitatc virtutis, & bona difpóneTflrumentor(. quia pro maiori pargec( natura iuuatut in hoc)faai illud,qi perdidit foritudiné,& acciditqp natura iuuef cá hoc,qi perdi dit velocitatem pp penuriá virturis. Étfi ítacft, ficut diximus, ergo qi etitconueniens vt fit anhelitus velocior & fortior thoar,tunc erit ma js ncceflaria fanitas virtutis, & bodifpofitio inftrumentotum ., Et
1 cau; diminunióis fünt oppofitcin. hisrebus caufis augmétanonis, paruitas fitaut pp di bilitaté virtutisaut ppinol tá inftrumentor(. Et confiného fit pp oppilatio nem,que fiin concauitate canali puimonis. ic hac oppilatio fitab
umoribus Pl ticis, Feed i itt ap Tlemata& lias caufasex qbus poffit feri oppilatio . Et aliq accidit pp flricturá concauitatis pe €torisin quo mouetur quas Tirictura Bet propter aliquod apo-
ütus vrfit ra
[| dilli »mutpp E e ere apoftematibus ftomachi & tis& ficuc accidit pp magná faucta. s. Etaliqí eft cá male pulfationss anhelitusin aliquibus hofbusnatu. mari pultoniEralqi celica ris ex culpa male fafciationis rer caufis paruitatiseft dolor, jui fit in diaphragmare, aut in ia mibriscbicantbuscum eo, Etc tarditatis accidit pp duas. ses,aut pp delulitaté virtutisaut cá neceffiraté fpirádi & refpirá-
li.fed gà erit cá liquá paucí ne L. Sitat mot a s dot dq fianf p? eae e Mr lum,poterit ede thoar. Ifte funt.
is Toma palco Baglca anhelitus , & ckz earum . Ex tu fcis quia promifi ibi in moltis locsab reuiare & lógare, quis tes. ticulares winiaicriliesfpit tori f. pra&ticorá: non
de ipfis, & adhucegoidé À cularius dicam,cá loquar de fimpli cibusin lib. Signorff.& hoc fafficit qd ditum € de fimplici, quia abillo poterisícire cópofitá. & dabo tibivnü exemplá de anbelitu,qui dé M.
Scd. anhelitus cre&tióis, & eft anhelitus.
paruus velocior thoar ; Et cá huius. eft pp fortimdiné virtutis,vt magnt. mudinónccfirars, incbediensk . io non iride pci ieu pul mone: aüt pp fori, & nominatur aebclivus erectus pp ftmilitudinécius qd habet,quia not. póriacere (upin*,co qp pais pulmonis cadit fup parré, & partcs pe&totiscadunt, vel przmunt füper eas « & ppca necefle eft. vx fint fic difpofi ue.
Liber Terdus.
À ti, & anhelitusttalis fit. Et debes fci re c; tépus morus anbelims, qui fit ppinfpirationem acris in anheli, naturali, eft breuius tépore motus , quem faat pp refpiratnonem : & motus refpirarionis hora fomni longior motu in(piradonis ppneecffitatem , quam habet vt expellac. corpus fümofüm. Sufficit gd dit etin acaidentibus anhelitus
9 A Pparet ab his vircutib?, ve nf compleant füs operatiócs nifiin cerebro. & ppca quia cerebri aptum eft veo q eft Rigidum & hnmidü ob hoc maior pars caufarum accidehtiü iitrum virtuti puenit à paffionibus cerebri: aut qp fit prm hac caufa, aut hocfit pp. communitasé illorü membrord. Et fi caufa crit in toto cerebro, erunt tunc Icfe o£s virtuies.X fi fuerint in loco proprio, erit tunclzfa virtus il lius loci proprij. & qf fuetit cá in prora cerebn, tunc erit lea queginatio.& qf fueritt parte media, ti
C entlx(a ratio &cogitatio.&quan- lanch
do fucritin fleriori;tüc erit ka memorla & cferuatio. Et iftis virtutibus adueniunt accidétia fm. modum , fm quem aduemiütalijs: hoceft vt corrumpantur, aut dimimuatfaut permutenfad malas ope rationes, & corruptio & diminutio fità mala complexióc frigida & hu mida , aut frigida folum . Ex hisddam eft materialis,& &dá non materialis . & materialis non eft inucta nifi fociata duabus qualitatibus, ficuteftin apoplexia,& egritudine,
6 quede fübedb.& quedk efti Le 'mo/ un
xione materiali aj
iu Arabico nomfatur afirfen abberit,
i frigus : & aliqfi accidit hzc egrica. do Grebro decore flos. hi. E caufa gp quam permutátur ifta virtutes ad. malam operationé, eft mala complexio, quz: prouenit à choleraaut melancholia, Et quaado dominatur füper cercbrum ma« la complexio calida, tunc fientima ginationes corruptz, & ofcitationes, & ruétus, & aliquando corrutiones cogitationis , $ memoriz , t pofibiE ede malam complexio nem hácin cerebro folum fine. firma. & eft poffibile. ipfam c ropter colligationem altering mimi 1 ficut accidit in febribus , |juando afcendit fumusa ftoma— €ho ad cerebrum , & facit apofte« diem iei . x poteft efie exa] iatibusque fiuntin fübftantia cerebri. & poteft cffe,vt finc in panniculo. & poreíteflc vt fint. ez apoftematibus, quz fiunt in ore. ftomachi. & figna difcrenua ho—rum dicentur in libro deSigois, Sed corruptio , quz accidit bis virtutibus propter complexionem me iolicam , eft cum timore, qui fit fine cau(a , & cum malis cogitationibus, & triftiia ,& amore rerum impoffibilium. Et quando vtitur melancholia, & fiunt acci dentia cholerz in ipfa, tunc con ueritur homo ad ferinos mores & omnes morus ipfius funt praui & timorofi . & hzc impreffio fitin. anima propter complexionem obfcuritatis melancholiz . Sed mgre: do cius noncft caufa huius, dicunt Media : quia color non eft cauía fübftanualis ;4 Somempor.
G das üirutes animi : fed hec caufa
Fiecons icu a epudina lexionis, ficut .
pore E fcis, quód habitis anim -
loc« |ufirur complexionem corpoream. ee aestatem i qu dicant
qpanima terretur propter humoré
licum nigrum , ficut terretur homoin obfcuro, dicunt uetbe cantionum, quia aliqua lzfio fion aduenit anime in obícuro, nii
priuatio fenfadi fení* uifibilis. quia. fami
non uidet anima in corpore,ut fit dici, qp fentiat terrorem. velar nis.& magisfo-dum eft dicere ut ui H deatextraqa afa n6 £extra, necTgus, Sed e iendum » qp denatura iftiushumoris lici eft ut ipfum fequantur hzc accidentia: icut de natura. inis eft, utipfam fequatur gaudium &letitia.& n6 dicemus propter hoc, q fanguis detlumen animz, & hec reseft ma. nifcítailli, qui aliquantulum de na. tura guítauit. Etin hac cgntudine, zt melancholia cadit magna inifio inter Medicos de cius caufa, iidamn dicüt q poffibile eft ut in jpfomet cerebro fiat,aut ppteradu ionem fanguinis cordis , aut pro- I pteros ftomachi.Etquidam dicunt gfitabay itc , quod. ( infundo i . Et quidá dicüt. vftppapotema fum in mefe-
raicis. Et quidam dicunt g fit v-r humorem melancholicf qu£ arg ad ftomachum, qui eft extra naturam füa qualitate. Ft itl xefpondentuerbis priorum, dicüt qpíünt 1mpoffibilia »qcaufz ifhus itudinis fint calidz : eo qp accidentia iftius cgritudinis fünt mani fefte frigida: quia eorum ru&useft
acctofus, & pluresipforum habent. fis fj
uofitatem frigidam, non cfi mul. K
tis, fequetef ex hoc ex neceffitate. febris.& nos videmus q in hac.
calida, fequerentur da,(icac fortis fitis, & permutatio ci biad fumofitatem , & paucitat£innmanonis, non Ph Horn penitus, quia iam. calor. Poittucot, ppea quia facit calorem inuinfecum P ehdare, & ipfum debihtat,non eft impoffibile vt fequi L,
turipfam geridentia figida, &faciant fimilia accidéua füpradicta : & maximequando calor extraneus Izdet formam naturalé caloris intrinfeciaut corrüpetipfum.& ppea £c pmi fm lerandum p Ca. lum, ficut lum : quia cae lor imtrinfecis 1 M foriicatur ufi Paga Edd ditum lt q quit u m eft, qp fequi: Do ilacio qura omne ma eftcalidum, qd fit hisduobus membris, ficut experientia teftifica. tur hoc bene afferendum eft: quia. impoffibile eft hanc zgritudinécé M. fine febre, fi propter talé fieret caufam:excepto vno modo, hoc apo ftema fieret poft declinationé apoftematis : quia tunc dicendum eft, qp non remanfit ex calorecxtranco. tantum, vt fit füfficiens ad febrem.
cho, & cerebro folum, & hanc mouere m. Etpótefle o hze zgritudo proueniat folá à fplene : & vf qp hec (ituna ex maiorib* cau.
fpecici iftius zgritudinis . De
inflrumentis Hid arme vt mogeanzur
p PPEa tunc difio untur ofs. fenfus.
parricnlares in conf fenfata habeant Pesctatbeipüreguddir dconriam
poo fomoi cf pnuauo morus: & Wigilic de(eripno £cótinuatio mo-
iccan (ocius inel Ero litatis : hoc elt , quia fit. d caloris & ficcitatis, Ex. [à eft ha:c res compofita à duabus caufis. hec egritudo eft cgritu-
cci ee rr irepimdierin crebro, in quibus fit pars horá acdenmum, dat ola, & llliqui (ent quod diximus, dabunt cau£.s vni-
"i Berri
bi, & tüc (endet
ita. FL Asp: fenfus E.
diximusq non eftim-
potfibile "monec ab ein pore n &f rit multam malá comj
à perienerantiá hard rer
Tarensin err, ficur cadit ey docu metcerel in füis arte sla aene flomacho, Eincubusell.qà fendchó cdm doe mit,acfi premeretur, Sca, d Aui abicere non son feitü cft, qj hoc non eí Sii pp ali- Fr priuationé virtutis mouuz pp diam malam complerioné terialem.Et quia ciro diffoluuntur, opinantur vtfiatab humoribus fu. mofis, qui afcenduntcerebrum , & lxduntipfüm fua qualitate. Epilepfia eft zgrirudo,, quz facit cadere. in terram patientem .' - in primis tüc mouenturomnia mébra motu ma loextraneo, deinde fic mouencur, donechomo cadit,& priuanrurom yodegéa .. nes fui fenfus,& virtutes animales, autdiminuuntur : i mem & tur omnia ipfius mcmcolligunt: à ip em
Tra deci epi-
Tertio de Yocsaffeus c7.
Collig !
bra, &contrahuntur ficut fr 12. Et hoccft fign maso y
paffio eft in cerebro. & colle&tio,et bro
€onraclio membroríí propter motum extraneü fignificat » hec fpe- €ieseft vna ex fpeciebus cótractionisqua fità virtuteezpulfiua:quia colliguntur & contrahuntur mem brain feipfis pp expulfion£ rei ledé tis,& maximej cerebro. & ppea ifle. humor eft contrarius in fin cóple xion: cerebri. & hoc facit, autfua. qualitate aut fua forma.& illd , qd fignificat nobis, q non fit pp humi ditatem nerui, nec ppipfius infufio né, cft pp fübitam ipfius diffolutionem . & de neceffitateeft humor faciens hoc fit füblis , eo qj paro— xifinusipfius cito tranfit, ficut fitin
Io egritudinibus acutis . Sed quia nos
videm* pro maiori illi, qui lancpaGunturzgimdinem, (eat frigidi & humidi,ficut pueri:aut fri idi & ficci , ficutfenes : & vlt quia.
accidentia apparent füper frigt dospro maiori parte , fignificat qp»
füs.Sed contradicit nobis hoc, hu. mor grofus non cito diffoluit, iue diícurrat per ftrictos meatus, fiue p. latos, ficut dicit Gale. quia diflolutio non eftaliud q dominatio natu rz: fuper humorem ipfum decoqué do,t retineat qd cft conueniés nutriméto, & aliud expellat. & hoc nó fiia humore groffo ; 1 co pé groffus, iif in longo tépore : ficut teflificatur experi£tia in zgritudinibus. Et 3ios videmus, q» cito diffoluitur hic humor. Etob hoc dicédá eft, hyczgritudo non fit, nifi pp fuat qui generatur in ipfomet cerebro, velin alio membro, quod ipfum ei tranfimittit: ficut diat Gale.de iuue.
nequi fentiebat. luit fuqui Pra wont
quamuis dicat
nomen alicuius Secunda
hominis, vt bocacciis fiat chole- opinie.
ra,non dico hoc impoffibile . & cadit in hoc ratio. ná breuitas paroxif le mi hoc adiuuat: & veniente accidé tc hocaliquibus pp ftomachum,ri demusq hoc fit eis vt plurimum pp famem,aut pp iram. & hocofté dit, vt fiatà ch. Et Gale. curat. hancegritudinem cum hiera picta, inqua dominaturaloc. Et manifcftü cftq aloc non purgat, nifi vná duarum rerü, aut cholerá , aut hu-
morem cholericum.Etquidá dicii reda en e bui? cgritudinis eft humorgrof. qp hzc zgritudo fit à complexione
Prima mala nó materiali frigida & ficca... cóxra.
"a Ethoceftà ranone remoti. qd ít; Sriobnt
i $e rimü ha- M
uia hzc zgritudo vt [5 Paroxlinos. Er. uc fi fieret. pp mal complezioné nó matcrialem, non fieret nifi à rebus extrinfe. cis.quod eft, quia mala complexio non matetialis creataà mala com" plexione materiali eft difficilis cub rin skiulicw alis hzc im i paroxifinü Picans 4 f bochó Rercchge ipe Gies, nifi pp res extrinfecas, hoccít ab acre fugido.quodeft, quia malacóplexio, quz fità talibus rebus exuib (cci el bcilis flolutionuss Sed remotum cft sesenzinfeca,
Apopie- --.
Liber Terdus.
À boceftser frigi flit inducere malam complexioné cerebro fufidentein inducere cpilepfiam. fed
debet. Et tu debes fcit, me [sd hancfícíam non pót fin: iri rationabiliter de ofbus zgritudinibus qua fint poffibües,& 4 n5. zs zgritudines certificantur füm, S: poflea adueniunt teítixnonia experiétiz pp plurimos fentire :& poft hoc fit cognitio caul rum. Et caufa hoiüs. eftinlocoalió nobiliori ifto: & nos éi, narrabiinusin alijslibris. Et B apoplexia eft, qfi hó caditad terr$, & ceflateius vox, & priuantur omnesoperationes & motus totius cor poris, excepto anhelitu.namr priuato abhelitu moritur patiens . Et pp. hoc anhelitus eft manifeftá figná faperfortitudinem,veldebilitatem. ifbus virutis.od efiquia. f anheli tus uerit grofíus & mal*, fignificat faper fornrudin£: & qfi fucrit quie. tus fignificat debilitatem.Et Hij dicit p,quando apoplezia eft debi- Tisnon curatur de facili : fed qfi eft fortis.curam non recipit. Et cá huius cgritudinis eft de tate pri C uad0 motus vis, & is. Et. quia im eft, q motus vni: erfalis habet. duo pricipia 1primá quorum eftin corde, aliud eft in ce. febro: & cercbríi n6 facit fuasoperationes;nifi pp cor: ergo cft neceffe vt cerebro veniat vna zgritudo vFiscommünicans toti. ri. Et hoc iet. qeftrio pp oppilaioné viarum fpintus, qui peruenit cordead cebrum Jc 1ftz. fünt arteiz autpropter fortem oppilatio-
nem vénmculorum cerebri.propte. dos,&
a quia quando illi clauditur um-
hoc vt poffit. fa- ei on
$9 peditur via fpiritui ani idatD membris pisi fenfüm & motum : fi ita cfl, vt dicit Gale. qui di- » ficut mittitur à corde fpirit* viralisintri .. aut fitquia corrumpitur complexio cerebri. quod eft, quia quandoilla corrumpitur, torrumpitur temperátia, ci qua re penam calor intrinfecus cordis , ad ifenfüm & mo rali philofophi. Sect cor
li ia. Sed in cameris cor. disnon pot eucnire hoc accidens: quod hanc zgntudinem faciat. qd eft, quia prius perueniretur ad mor tem. Et pofiquam. mefto caufa zgritudinisin hisduobuslo €iseft : ergo caufa, quam dat Hippocrates elt verax:& etiam illa,qu& dar Galen. Et Hippocr diat quando homo fübito fine voce fit, & caditin terram, tunc fa&z. funt oppilationes in vyjs, quz füntinter. cor & cerebrum, hoc cít in artetijs. Et Gale.hoc cófitetur in lib. de Ac- Gdenti & Morbo. & in lib. dc Mem. bris dolorofis dicit,q) hec egritudo fit pp oppilationem in ventriculi cerebri :ergo intendit Galen.vt fiat. à duabuscau(is Et fignü eft, vt fiac F exoppilationcarteriarum,cum apparent figna dominacionis fanguinisfüpet patientem . & hec curatur. cum flebotomia. Et fignum oyrila. zonis foris qenmicudorum erebn.
» qf apparent figna dominationis umorem fogllorum incorpo re Et curatio huius fit cum permu-. tatione cóplexionrsillius mali humeriscü cuacuatione cum medicinispurgantibus humoresillos fngi cá clyfterijsconuenientibus: quia illa (unt mirabilia t haccura H'ij E
xia, Et illa, t flare patientem ocu
hsapertis.& nominatur. fiatab humorib? humidis ftatocu. hsclaufis.& hanc fpecié nominant Medici fübeth. Hucufque locui fumus de zgritudinibus,& acciden. tibus breuiter, fecundum q»nobis H viam eft (üfficere: co p mea inten join boclitro non eff nit in dan, las , quae fint principia artis Melicinz oibus volcnibu ia hac fcientia ire via nobiliori, X illis, qui & voluntpoflca abundarc in paitiularibusiftiusartis fm huncordinem, & diuifionem. Etfcias quód €omparatio iffiuslibri ad totalita» tem iflius (cientiz eflficut compazauo clementorum artificij ad artificium Et ficut Piers primo de pugon: circuitum figure , quam. intendunt, & poftea replent hoccontinens particularibus rebus Y ex diuerfis coloribus, donec fit figu. ra illa conucnienter impleta . fic & nosjntendimus facere 1n noflro libro-Etfi Deus nobis longitudinem bceflerit vitz, nos przcaucrir ab accidentibus temporis,alium facicsus librum in ica buic nobiliordinirefp tem, fecundum. quód factus eft ifte liber Colliget, quiomnia cootinentia iflius (aen-
Part 15
s eph
VERROIS COLLIGET LIBER QYAATYS,
$YMMA LIBRI.
da narrar figna figuificantia füper zzgrimdincs, & canfasipfarum , Et. hacc pars iterü partirurin duas partes; co qp hecligna,aut fignificant füper agrimudines prafenus, qua: Primum inueniuntur ibas ar te:aut icant tempore fanitatis& rini füper zgimdint futuram . fed figna , qua hgnificke fuper egrirudincs pretentasparum. funti Bar ape Mer incpiemus Ord, parrare: Ianua. d dinem Mira toto p ed M &in quolibet membro ; & poflea dicemus figna fignificantia zgiita. dines futuras: & poftea dicemus figna figuificantia fip itudines. prefentes. Sed (igna fignilicantia in grirudinibus píendibus (up. qm dines futuras adiungam iftis fignis. zgritudinü pente fimiliter vf, vtponá figna iguifcanria anita futurá in cgritudinibus in haceadé quáuis prineant(anitatis pti. ropterea quia funt una cx rebus , qbus lit, & tráfit Mcdicusad Medicins : ficut! rebus, qartificialir fiunt. qd efl, quia nomen ma- Yons
poen s
eem "aarnalibus:boc &
ETT Idm nobiliori
Es UT uthre cá
itis : quiá llit ad. icd
Pet qom ide r hàm habet pati , &ut. füam « pati , áut egere.
ationé, &dt Et hac boná habitudo. disilfa eft in. duas partest Quarum vna eft appro ta membris canfittilibus in gfunt nouent talia ofislibusmmembtis, qui eft quaz q fpei dia füht. it Quid pár$ maior iftius fiud E ainbrs ton eft m. eris príma fronte, & máxitnein mébris non Appaenibuss ob lioc necefle fuit nattate fi icahtia fup quamlibet di ie cuiuslibet prese ict nóucrti cotriple- [oe primó füntin confitii- [rp us, & lectmdo li e5pófitis , Et fi« feiliter narrabimus figna que. d ficant fapet teniperatam compl
c Tuot:
a piis debemusad minus notdt, oon ab pperibusfant fant
cognofcunf, nifi p tbpáratioe nécorim dd media. Et dicibuly
mpnem cbplezio dam. perius vdenm mit si, ui itur
CAI ie i o M
ia fighificandá eiae eda rir a
hóuetti cb| eronibund fees opis "mss figit füper cottie ,& maxime Memory pribcipaliuta,& sindpie imus nárrare cópléxioné. good. coreft miri hlos eod torpletio fuunicat mébris omnibus, quia qi hóc riembrum. elLtempetatit, funr inetobrá pro maioti tempera tain caliditate ;.quia eft datorome H- dij mübes
G nibus mEbcis cóplexióis, dipeiunmr: Tiadus Mehdi
plexio alio; diftéperat2, ficut coi eio hepatis bi- Ricmeiro cordis e
tempcraram pp colligátiam ipfius sisi Éppiefrardina a cor nt mperat, & rdi dun nt figna omnium membrorum.
De fignis m nr €» fanitatis un kw füp
ium ecl in ngu anda Erlerinceordi e pulfas: i NE lum anhelitus.Ergo quan dopulfas n$ eft magnus, neq; paruus;neqy tardus, neq; veloz, m n muenedi fp neceffario fi disnertahda: eiopdumd fice , & hümidá. & talis pulfas qualis ef Áfle,reperifin. hisquinafcunrur,& flantin climate temperato vt plurigum: ficutin terra Hippocraus, &inplunb? terns: Greciz:: nifi eue. iant accidÉtia cxtriníeca. & pea. didtGale. qj homines terrarum ca lidarum non pfit dare nobistempe nam complexioné. Et n5 eft dicédi, g. pulfus fortis fit naruralis : co pinalijs, quamuis non fint t£pe- Tata; plurimá inueniatur in climatibus non temperatis: ficut non di- &cndá, q color niger in homine fit quáuis non inueniatur in
*naruralis Sena , Aethiopia é albus. Et temperantia.
anhelitus fimiliter fignificat füper temperatá complexioné cordis: uoytcom| anhelitusad cor, «non fit maior debito.gp fi Doce
to folum cflet unc;
comparatione adipfum cor,vt facar tunc anbeli- X mqpinoneit magnet idt
iunt riará petris & P lod ide, qd facis
& Ln rsipid :e0 qp fi pulo. oicpedus
rignicicntgnatemperantiá complexionis hc- Pais sut vemperantià crebri ,aut. 5. Et hoc ió, quia in hepate,
Bee: n6 c(t calor , qui fit propgüiusin eorá effc : nifi calor parti 5fimiliá,in quibus fünz cópo(ita Scd calor,cá quo vnuíquifg; opcra. fur artes fuas, eft dc. tatc ca- |ui ur fnittif eis corde:S ifte calor eftfeis ficut forma. fed calor, quieft in eis; propticeft cut mate-
HIDE (age o, üsnon
formam elt ne Yt iih duo niembra fünt ta fit co
rum tia pp formam ipfo- Tum: Empe PE fari forina-
tmperangiá peter weit nien cor. Et non cft dicendá,g poffibile fit calor. cordisqui mittitur,mir-
íal tateiscaliditaré füperfluá: & qpcó-
plexioiftorá duorum membrorá ,
ce Monensadcum3 paribus confini libus hepati,&cerebroyrcfiftar
Liber Quartus 6o AÀ riquipronenitetà temperítia cor-. ex rebus fighificamtibüs fuper ter- D. disc Vs coneacaet heller peraram complerionem cordir x ineeribro & jemperátia có Sue eft temperantia. of. [ean tÉperana,qua- tióis membrorum extrin ,& iseíLhec, diciturequiuoce, & non mazime pectoris, & membrotum veraciter, vt faciat iones.ItÉ propinquorum cidem, & bona pro« fignificat fuper cóplexioné cordis, portio cuiuslibet iftorü membrorü t2étus,& tarnofitas. isnam ít adalia.& liec vocatnr pulchritudo:
semperata efl,fignificat téperantiá
eom| is cendi, $ed petis armis pro niaiori juirur.
TEEER Seid
propria caro eriflés in hoc loco. &
caro habési cora-
joné cosdis,non erit macilenta,
i ficat
itia vir-
ses prediclx ve plurimü fm viá na-
Seis purzlem. Er ümiliter qf füz opera-
Siones fünt conucnicates fue cóple zioni,figvi füper fu& tem
um 'm pro:
choc pp calorem ipfius:ficut acci-
dit hominibus pinguibus. Et viter.
füper colli sorum. Proin: lom d igi ein ium nalibus. fod medico non fünt ha:c. miaus neceflaria illis. & volumus loqui de hacfpecie iter fi- &utfamusconfucd. Exdicimusg,
brord ritfortis, velox , aut fpiflus ,
quia pulchritudo magis attribuit compofitioni, ficut virtus, & fortiido magis attribuitur complezjoni- Etnos. non dicimas qp tepiipcsantia c mpofiionis iftorum mé borum figuificetfaper tempótan-. bip Ap fecmca quia vip tusinformatisa nó format alia m$ E branifmediante calore cordis: fi-
: eut vimus nutrita non facit füas
operationes, nifi medianos comple: 110ne fua, Et tu debes (cire figoificario non conuertitur: quia posfibile effet cor effc temperase o plexionis, 8 bonz compofitionis; &tamen compofiie aliquorá m. brorum effetíc(a.& hoc prouenit à materia. Et hoc raro.cóungir-ficut raro cÓtingit ex alijs rebus nociuis, uz proueniunt ab alijs membris : ille cGuertantur, &corrumpun *a.Lg ille. turcomplexione cordis propter ali- cbuertunquam colligantiam . Sed figna fi- qniex gnificantia füper diflemperáiam (sg Cordis! quatuor qualitatibus funt pleione efstraria iflis. Hoc eflgfi pulfus fue cordis. De fignis catexeeffum caloris; nifi continge- ret propter ftri naturalem in vijs arteriarum : quamuis hoc raro accidatin complexione calida:propterea quia natura caloris eft aperi Te & extendere partes, nifi forét fic- €x:eo g refiftit. ni.Et ficum ficcitate fuerit duritics ad", fi, virimitarem fjccitatis, Ec fift anhe- Hi hn
6 bes Sontratius amara figniBca? füperidé: dummodo noi fint As, pmo, autebr viz niches
e5plexioné figtiifitare. pad calotem cordis. fequitat. dilot ómniuti metnbtoruii t equ fhón fit teliftécia. accidental tudo bris hábetitibut dotninanritiri eof gore cut (atit & cetebrüusi, quiá Bletioiftort duo duo futh nietnbrorá ex onfitüilium,ex periere debito: & vüne etebit di
licec & ficatatehi cord dentia anitmz ! ficutifá : iti d» qoi €&itó ira(citur, habet coi, €alidath cordis: ir brier i i betét iecant, Et ftnilitet figni feinem corda mati fictas corpotis.. enin cir dis donirians in calidicare & humi 1 ditate fignificarat à fortitudine cor dis, & mmollicie pulfus, Et fi habuetit mollidem cut fus forimditie, icatíolam hutriiditst£. Etfifitiliter figna caliditatis & huttidifant magnitudo.
traliá, quz fant calida &hutmida &fihilibus; Et
funt maloris cordis czterórum:ve« lut animalia nafceritid in locis hufnidis . Sed figna frigiditatis & ficci ttis coidis funt compofita éx oppo fitis fi ignore caliditatis : tfi feruant. figna ficcitatis Et pea pulfus ta-
vit(ciss íi
vetíaliter: affimi larat fit s cnet adii pens hent ad tech , (éniecktis e9« futi. it 1hotti.
Tee Enters amma ager e
coin er
eft nititeti
d geeieide cipia aed fit prins fnis tnertibris cótifimi at fuz e5pofííót. Et incipié.
dpetitionibss de ope Wu ratibes ipfiusducappropriatst (atit. fehfai commuti ,sut iftagitidtio« hi, dat cogitatiótii, dut mefhoriz: zn tiatriti rcd
et (upetfluitatibus, iue pin» tà hatibus. eos ócülis,
|ozdani farhüta tutab alijs, ficatá tau, corru c& pillorutn, & abeorurti fotriia,& (at.
luitadbus, uz ab ipfo
|uantitate & : qualitate, fignificatit temperantiam ipfius.
Liber Quartus
Erfimiliter quido operatiócs (omà m & vigiliarum funt temperate ; & ty fit mediocritas inter pigtitiam & velocitatem, & iudicia fua fint re- &a,& fenfas fint clari & boni;& ta &us fit tem] jta vt non fit ca lidus, vel Eigidus Es capilli qui oriuntur, bon fintornnito extenfi (eu plani,uel ormofi fcu crifpi, albi, vel E Etdemonftratio fuz forma: vtfitfigura eius fimilisfigure ce Yebri temperati:& tunc fipnificatur. Taper teinpetátiam complexionis. k ifiicio temi cinis fus elt ficut dicit ius, p fit: gua pharict cercaleudier ab viae pate pille vcnon ücimagnum vel iiri. Et ip fuperfluità Eriifran ias à eeehio [n pur ti, coi ügeftz. & fi fue titcum hocaliqua fpiffiudo, ghi. eft ficcimatis.& fi faerint multe & di ipitificant fupe? caliditatem. humiditatem. &fi cum hocfuctintcrudz, & i quantitate -mülta, pet frigiditatem , cf tuni hoc üerint aquofe figificant ipiditarem & humiditate. erá . de hác cothple-
eius fanitas eft propIquiot c igindiat d Gita Scllopetuno- Bes cerebri calidi (unt vigili & bre sitas fotáni. Sed fi caliditar afociá biut aliquantula humiditas, tunc talsin [omno aliquantulum augnentabutitur. & fi ficcitas domina. bitür,dominabuntur vigilic.Et qui hanc habent complexionetn, ve teserint ad actiones.& achiones fü &sfaciurit fie difctetione: & accipi tntex membrisfolum fimilitudihetm,& non diuifionem.. & esrores torum funt multi, & copitationes torum tnalz. Etqui habent figna.
61 tontraria iftis, & füntdormitores, D & pigri, tardi inrelle&tus, & aon. poflunt recipere diüifiories rerum neceffario táles frigidi complexio nisfüüt. tamen & ipli aflunutit fdi&tas tes confuíe.S&d complexio ca rebri frigida & ficca abundat min* infomnojq irigidafola. Etfrigida fola minoriseit (omni q frigida & humida, ttaftusetiam figoiics füper iftas complexiones. Etcapilli etiam habentfignificationes: eo qp capilli funtex Toperfuizte famofa. Qpaocpiti higri fignifict fü peraduftionem : có Q igneitas h&t albüin dehigrare.Et lt cum hoc füit E tortuofijfighificáht fuper hoc ficciiarcitificur accidit 3 and 2 fan: tut ab i t tapilli álbi figni [9 [récemini chidam ET. a tepanignaat fupetlugienfi & plani fignificant fupez fuj fluitateim humiditict, Etebdé sio do capilliqui cito oriuntur igaifitant fuper caliditatemi:& qui. ecbtra. Etqui fant medióctésin co Jore,& tottuofitate,& it planicie,& inoru vcló&i, & tardo fipaificát (a fer eompietiónc 'tn temperatam,Et tma torcübfa euani habet fignift £are fuper maláta cotnplexionem , Etétiam caput niagntm,vcl paru habet fignificare hoc. Etifta fzpe inueniuntur in libtis fpicatorum.& tib tecordororinià eorum ver bajnifi quorandá, ad hoc vt nofter intell noh fitdiminutusin ra« dicibus reruth;&illi,qui folum fune Medicijindiget illis:&ego nó fum exilis Item óculus fignificat fot. ti fignificatione fuper complexionem cerebri.quia oculus rubeus ha. bens venasru P fignificat füper complexionem ccrebfi calidam : i
G figna contrária iftis fignificant fu, piane figi cei t velocitas motus oculorum fignificat faper caliditatem cerebri , ficut tarditas fupcr frigiditatem , $ mediocritasin ifti« vinificn fu 'Étiam , Et fubalbedo oculi figni
icat frigiditatem cerebri, ficut nifignificat caliditatem, & co-
r medius inter fübalbedinem & aigredinem,qui dicitur vari*, figni ficattem tiam.Et hoc eft,quia. fübalbedo fit propter paucitaté digeftióis.ob hoc ií eft proptquus colori aqua fimpliciter.Et ni-
'H redo fit propterexceffum dcoctiois. propter hoc dominaturin ipfo
nisp hij :quia nigredo fignificatad Nigrelo lbsen pardm ium do-
t ppmul fninantium in re. Et quod facit vasirudinem netatem »quz eft color mediocris, humida eft vltima temperantia decodtióis, vel fun. quod efl,quia eft minor gilla, quz dationem facit nigredinem : & eft maior quá eius.ldé x. jlla , quz facit fübalbedinem.. Et zt. Chiicz (1125 quód non folum caufz qualise f Rs, 1 4 J de Gfioge Iatiuz faciunt nij m, aut fab slalid ca albedinem: fcd &aliz res funt mul nbn tz,quz adiuuant ad hos colores fa- 1 ciendos quz non funt qualitates, v? "Inti, Ac COImplexiones fed fünt resquantita tis paru, tuc,vel locales.quod eftquia nigre. €.17. Idé do pluries fit propter multam quà- Auiteriia ritatem humiditatis oculi:aut quia M8) '£7- pofita eft in profundo multam:fi- VA oo. cuttu vides in riuis profundis.quia ta eft con ter inditatem apparent ve manens jutnigri: co gp non recipiunt tan— Gale. vil cum (plendorem,ficut fi eflent largi «»falloi- & pauci. Etoculus fübalbidus eft fe dis opera- cundum contrarium. *Et Galenus ri nigredi dicit, e» multa humiditas glacialis Miesee: ardiuat ad faciendum fübalbedidmem, — ncm:eo quód color iftius humoris
eft ficut color glaciei. & ideo ritulri- K. tudo ipfius adruuat ad faciendum. fübalbedinem : ficut paucitasadiuuatad faciendum nigredinem , & hoceftcontrarium nofttz quie cattemperantiam. 1íta funtüigna ificantia fuper complexionem
cetebri. Sed figna fignificantia fu. Rips compofitionem fimuliter.
lumuntura complexi opcrationibus ipfius, Etram diximus Feli gun naturali, quam habcte de ber.& colligantia fua aj viai: i quedam capita t col- T
lum conueniens eidem, & qt non:ficut dicit Galenus, Sed largi tas, & flriftura (uarum viarum , & fuarum concauitatum famüturab ipfius complexione.quod eft, quia is cerebri calidi & Hamid [AX in vlumitate largitatis: frigidi vero & fica fecundum contrarium ipfius: & mediocresiftarum fignificant fa. pet calidum & ficcum,vel fuper &rigidum & humidum:& fua tempe- Tata compofitio fciturquan do fuz vic & fuz concauitatesfunt in vltima tem ja. Etquando viz & concauitates cerebri funt nimis ftri&z , tunc habens eas paratus eft vertigini,& (cotomiz, & epi lepfig/& alis egritudinibus mil bus Iem,quando fubftantia cerebri eft minor debita,tunc accidet intelle&ui corruptio intellectus, &c
ftultitia ficut decrepitis . & v» muerfaliter,quando corrumpiturolla cere bri exterius, corrum interi ut
Liber Quartus
A relpisempisium ey fami be Pu ep ] )pciptiandiu eap
fanitatem hepatis. Et
nc. & corpus debetefic. termaciem ,&
cognofcitur p hoc,
qud gusascmdam olei maximc in ztate iuuentu-
gis:& color talium declinat ad citri nitatem. & ideo cum augmentarur.
arm gna, kat nem crodum A aliquando ex rti tudine. inis conuertitur in cal «cm. & icum hoc coniungitur ficitas, tic generabitu cholera nigra. foo tama, Eccomplcrio n nida hepatis cognofcirura mul
ininadte humuditzis anguinis. &fi multum, excedit tráfit ad hypo farcam.Item vene large igniicanr aper hepadis cabditatcm:& magis,
tio fecundum diuerfitatem pilorü.. inia funt tortuofi,& ni; dglicant füper caliditatem & lic-
raum in figura,& pofinone,& qui titate magnitudinis & paruitatis, Sc : jitate venarum, & có pee calida & humida fignificat itudinem hepatis, largitatem
inter calidam & humidam, frigidé
Sed dtficci. Et debes (exe qp cóplexióes
Y fignificítes fup cóplexióes iltorum. igni perder fiunta prima cflenua. Et hoc dico: qüia inueniunfcomplezionesacgft tz calidz & frigide a confüctudine,
& vit a rcbus extrinfecis . Et (imile. eft huic, quia iaucnitur aliquis habens colorem figaificantem füper frigiditatem, Sc figna. fignifiacó plerionem (ui hepatis agnificabdr caliditatem,hoc eít,quia habebit ve. naslatas.tunc debemus iudiczre complexio fua naturalis eft. diu :
G ab accidental & rium,debemusiudi.
erit etra. eil qui compleri fi hepatis jua complezio fui. is ericigida & feci c babirmde fia eritgroffa & pinguis, S ties i ificat caliditatem & humiditar£, flritura venarum füugiditatem , briser Sed fignificario ctionis fümpta ab operationib* Htheesquia hepaci ili |ui habet. venas ftriétas, euenict oppilatio;i fo non vieate dbisoppilasiuis. ( quando heparerit paruum comparatum. & non füpcruene.
fignificatio fü paruitanm euis quodel qua
tet vtexeantfüperflui- Et. Komoques cafes
sfr ajo dicitq breuitas digitorum fignifi Trimo de cat paruitatem Narmas- ret ep nefciuit bene , vbi effet virtus
hepatis. & hicappa informatiua &non coníjderauit ni fiin mareri itamusiftf cum aliis, Dicit Arifto.ej heparin quibufdam hominibusihuenitürt lare finifiro, & pleninlarere de tro:& quando füperueniuntillis elgi dines hepatis pparent fignat finifiro.Ifta funt figna fignificamtia faper complezictem, X fa Bitatcm membrorum principalid, monis. 4.
Ein volumar i i de fi-
gis ümficantibus luper có»
plexionem, & (nitatem membrorum feruientium illis, Etincipiem*
a pulmone. & dicemus qj complexio pulmoniserit tempata tunc,qfi eritanhelitus cemperusin magni-
tudine paruitate, & non tecipiet le» fionem baee calido am pdt & vox fit temperata inter fortirudinem & debilitatem.Sed quáio pu moe calidus, anbelitaerit mae Ixdetur ab acte calido & ist Dibiara fn jdo. & hábené talent pulmonem habebit vocem fotuli contrarium opetabirur: cónitrafii; Et pulmo ficus cognoftitur ex tc vociscl itane: t. Etpulmo homid [condat habet: LM A uper groffituc vocis&. titaltitudinem.Sed compofítio. hber t dexione, & ionil fuiliter:co qudd comi Jexio tente rata de neceffitate habet compoftz tionem teriperatam, fcilicet Jet
eft, quiafoni fignificatcaliditatem. Sed complexiofiigi tflri&uram via M rum, ater : & maxime fi huicconiungatur ficcitas, Velocitas vero athelitus fignificat paruitatem pultnonis,& ftridturam faae rum viatum, nifi cothplexio cordis fitit caufa . Pe&us autem fputo« füm figaificatrtalam pulmonis po fitioneni, & propterea díctrtt Medi €i, quód plurimi aliut veniunt ad ieratonem pulmonis, & heáii--
Liber Quartus. A Defpsiconplexhmum oy fa- Défguscmplesemm.mf- D wtatis. Stomach mittit Cefh-nlorum.
inceps elata ; Co7. j lumusloquide fi- (^ Igna tempcrantig, & fanitatis te Desgiu e5- iecalorut forusrarab it
accidunteidem accidentia, quceue plexionem tefliculorum . Etfi cum. niunt ftomacho diflemperato:&fü | hoc defyderio coniungitur fuficiéwsappetituseft narurahs.Erin fto-. gia in faciendo, fignificat humidita mado caldo fables Gbrconuer- tem coniunctam ifti caufalitati. Et gy tunturin fumum, & eidem quidam dicunt qn quando cómplefoDncniunt& fiusappetitusceitdi- xio tefticulornm eft calida, j tunc B. smipujs, Scdinflomachofrigido eft generatrix mafculorum plusq fegna (ünteonraria prediis : co. feminarum, & qfi complexioiftoquiscinucniant cibaria fabri, rum eft frigida, tuncoperatur conlainacepofitatem conuertü- tranui ia piger erit in coitu,&c. gurinco, &eiusappetimuscítezce- — generabit ilias. fi cum frigiditate deus Et usficeus cbgnoíci conungatur ficcitas,quafi priuatur. tur propter multam fitim,& cidem. gbtacópedone Sd quin id paucus (nfücit potus: &quandoni-. habet magnum, & debiliscxiftitin. nium recipit potum , & tunc in co talioperatione, eius complexio ad. fiunt lucuauones, Sed humidusfl ficcitarem pertinere videtur. Scd fignificatura firi: Scdefderat gnificatio complezionishor(i mem. mahs ius humida , ficut fto- ex parte accfitium apparen. machus ficcus defy resfccas. tium in fpermateefl,quia in tem- C &boceíl;quando huntditas, & ic peratacoroplexione ipbrum cit fitasipcít per naturam. fcd fiineft/ ma temperatum ini. quantitate, & F accidentaluer, bocfitpercontrari- qualitate. Sed fi tefliculi (üt calidio wum:eoquódqui babet flomachá | resdebito,crit fperma plasin quan ficum , appetit humida:& qui ha- Sacs (ilius commen. Ecqii
bethumidum,appetitficca. Sed z-— complexio corum erit frigida, erit qualis ftomachus in parurate, & contrarium huius:hoccílquia fp magnitudine: tureo quód macritpaucum,& non coctum. tolerazquantitarem cibi conucnié- iditas magis conuenit huicotis. & fi paruus fuent,nofitur ex to ioni ficcitas. Et pili ei£ lezantia pauci cibi : & fi partitur ci- git fuper eomplexionim ho-
Part 16
busin paucas partes, mclius rum mem fccundum
tolerat. Et ftomachus. qp fignificant fuper alias us tolerat c5 yplexiones,vt diuium, €t e(t fopra.
€ Defguis complexionem e» [uni tatit ttim. Corporis. fine gna águifickia fu $t itia Trpiestnem titeuty t rerom principium A ruientit t cogno(cendo ifta, compara onem n rniusad alicrum ficiendo, C ius com- «cgno! podstem am xdi
tiem. & coloreritalbus mixtus rubedini.& capilli corá funt &aui ten. H détesad rubedinem in tem;
mo temperantiz. & intellectus eofuri mediocrisintervelocem & ar dum. & hzceft via cognofcendi c6 plexiorem temperatam. Sed complexiooem,qucexita. temperantia, Jodicibimus fecundam muliradee nem .quia illa iudicabun murer dggrgatone iftorum fi rum,hoc eft ab accidentibus, Scope. 1 rasionibus, ficut a. tic & ma- Ge,& a colore pilis, & alijs fimilib*. Sed eft ci i lorispilorum non verificatur p ma jori parte nifi in temperans cimari
igno cribrat
cutaccditin hyeme.& hoc fufficit. tonem
1 remesnoreris femper orum, que füperius diximus : hoc. efiquia intentio mea in hoc libro non eft vc muli [uar de rebus.
icularibus. q; hber non. Ris factus pro llo quiet Gi medicus:fed vt nó inucniatur diminutüsin radicibus (cientiz, ecut*fam. etiam de ipfis. Etfi inuenis hic illd, posti eric bie eid
ipfum defpicias: quia pluries
homo reodium vnum
liad hoc,vtinueniat vnam margaritam. Dicemusq figna fignifican Mi tia fuperegrirudinem funt g52,qu0 rum quedam fümuntur ab acc: tibusque accidunt poft diminutio nem humorum in corpore:& quz-
bos-qufusin quohberclimate pof. dám fümuntur a complexione cor
fitaliquid com di, comparan piooneis climacis fibüpfis. Verbi grauajin Theutonicis, & Aethiopibusg Acthiopes fünt nigri, eorum. li funt in tortuofitate vl
ris ab cius przparatione ad fufci Pedas gritudines:& quzdam (ümuntura tegmine antecedenti. Ec. |uatuor tempora ann: dant
ficasonem in sgrimdinibfataris filt:& maximc permutationcs, que fiuntin eis prcter naturam. Etifta figna diuerfificanf fm fordirudiné &
Liber Quartus
A &debifititem.& ego volo ipfa narfare perondinem ^l - lam dixiinhis que Ierflerunue typ qfi quátitas fan guiniscrefcitT corpore, ita q» nocet inquasitac folum, ineo quan. titas cft fm diméfionem,hec eft no minata repletio fm vafa. qà crefcit cum malitia qualitatis vtacua- Suraut vt permutcrur. ad qualitaté illius Cvn' mE bomo, aut
lurium,hec nofat rep!etio fm vir- Li :co qp bec repletio habeteua cuare vel. euaporare,& difloluere,& debilitare virtutem.quod cft, ur mahtá fue qualitatis. Et
35 fequitca(us appetitus, & las preries vlt pp hoc dcbilitant, &
lunCoÉsopationes afales&nam (à, zales:quod non accidit prim reple. tioni . Etfigna prima repletionis
fant figna domini fanguitus folá.
& igaa fecundz replenonis funt i gna domini vnius rium humor, sutplurium. Et propterca debem" enumerare fij icantia fup
exocffüm vniufcuiuiq; bumorum. iorum: eognofcendo fimplicia,
C q^ Tincipiemus a (f fignificá Es ime Egi igit &abaccnbusd cueniunt
illud.Ex dicem*g hoc fign. leat
tudo pulfus, X repletio Marin fiue fint venz,fiue arteriz::& graui tascapitis, Sc oculorum , & idipedimenta virtutum animz, & fenfüd. EtvIr mala difpóquc aduenit cor-
i hzc patienti,aflimilat male. ái
[po(iüoni P'iicodiis, que
ex labore extinfeco cum ru oculorum, & calore: actuali i jn toto
corpore:nifi bó habuczit exercitii
64. in aere cálido, & fomnum profan- D dum,X fomnia terribilia, & videntia res rubeas. ficut dicit Gale.deilm fomniabat. balnei ind dolio pleno fanguine:quia fi nisineo Canrmanife E przcepit vt pl iii. Mediciqui erant de festa. Erafiftra. ti, preocperunt ne phlebotomaref, & iniunxeruntei exercitium. & qf facere ozpit, hutnores difloluti pi fcurrerüt p corp*, & mortuus fuit. ni Ein hora repletióis fanguinis flit fanguisex maribus, aut ppicy Anft. dicit qp fanguis Eo ops fluita nanb'& ano,& puftu E oiim corpor corpore,& vrina fpi lulcedo faliue.& omnia. í gnificant faperabundantiam
fuis Erqui víus eft phicbotomia fentit pruritum in loco phlebotomádo.ppea fumun( figna dominij fanguinis a com| regimi ne diborumdcporuum rimi, & ab ztate,& tpe anni:tfi neceflario fi ipsiücnat abundácim e fanguinis quod efl,quia. aliquando complexio generat. fi tempus, caasadiuuent, aut. P3 Et fimiliter hoc facit regimen abfrntibusomnibusalijs.-& fi fortius eritin omnibusiftis caufis, -tuncerunt figaa fignificanna dominium fanguinis accidentia, quas hic fequuntur. De fignis choleree demmantis, e. HL ignificantia domini Sx chose f [3 velocitas pulfus, & it difruptio ipfius, & vrina fübrilisignea,& vomitus cholericus, & cgeftiones mordicatiuz, & amaritu-dooris , ftis £tis, S ficcitas lingu
€ gaz cum afperitate A citrinitas.
E ecocaibrum: ficut sccdiria vj tionc Erf hisenoiungimur e Es zíliuum, & xyas iuuentutis , &
calida & ficca, multum exer €itium,ficutartium calefacienium. vtfüntferrarij& corum fimiles: & tunc debemus fine dubio iudicare qrifte humor dominamr malmm
H macie
due gnificant domi
agna holiz,fünt nigre
do vrinz , aut rubedo declinans ad
H obfcuritatem,aut ad viriditatem. Et. luitur incendium
Phlcboshata caiga dt mile npa casar pastcalia pam um eft fplenetica. EporcceiE ET jus q mültum domi-
poeni incorpore humor. zu i com 1»que magisapraeft generanda
im hunchumorem, eft
1 mrifte Bumorin uibus. Et morphea. fione forifimum Sftos | iumo- 3xis:& ét variolz nigte (cu morbilli, De fggnis dominó pblegmatit. C13 T fi dominii phlegmatis fi Ere Cr it ,& pulfus paruus & ra Eres c (omous sc tardis diy üca fitiscum multo fpu-
Exfi cum his iunguntur.
eO fes.
span ic cor diftum eft K MEE erue Baba ids humidi i füperfluitas comeftióis, Et omnia fimilis ágnificant oper domini iftorum h iumorum .
perius mai ree i: cui melancohlia, videntur: fuis (omnis. luz ipfum. sd &dunt.& qui vidc dcrmiendo Lis a Kc pluons, & fnüracrem fog] dum,vel aquam frigidam , omnia L ilta gnfidant abastfeam phlegmatis. Ifla funt fi a pet dominium vniufcuiufq; humorti, & vlc füper: » quz accidunt propter. umore Sed ff tudo,quz prouenit abfq; occafione ma antecedente fit neceflatio propter dominium iflorum humorum,aut plurium. fedlaffitudo thetayca/& aj dant fanguinis.(ed vicerofa eft ex ad maliciaqualitaris, .
i. Defipispregudficis
rarum per acrem, Cy tempera, Cep. 14. juam locuti (amus de
Epica ini nium humorum , deinceps volum!
loqui de. difpofitionibus, que fiunt ique Int4tione extra nant 2i: vog
Tis A it Hi ro
Liber Quartus
A raxicorfi breuiter, quie dixerunt : & ehem ERE
'«p qfi fuerit hyems fepté Us. Indquofa,& ver fuzri incridionale & aquofüm , fequunt ex hocin zftate febres acutz , oph-
ic & d yfenteriz: maxime ve- 1o mulieribus, humidis natura. Etbuius caufa €quia fi hyems fue-
rit ficca, it huraores ficos. igi hamarcai qui i fueruntin autumno, non con-
» " illius Quod fuperueniteiin autumnoi veniente vere calido &
máente: caloct zLiuo, putrefa pda tumet proper humidi tatem ;
Trio eecies Dies complezionib* umidlis: itaptz citius
€ mutari dp talea accis diro
tionem.Et Hippo. adaptat ficcitaté.
vento (eptentrionali,& humiditaté
mesidionali: eo qpnarura iorum.
6; €itfeptentrio, quanuis fit ficcus. & T) manifeftum gi qp fngidus aer pu-. trefactionem diminuit. Et vniuerfa liter fcias qpcaufà zgritudind, quas Hippoc. his cemporibus fieri dicit, pter permutationem nature aeris quod Hi quia non fuitordina ta diuerfitas naturz temporum, nifi vt humores digerantur,& temperentur.quia humiditas hyemis tem. perat ficcitarem autumni,& caliditas zftatis temperat hyemis frigidi
fuerant prius,& humiditas veris cos. non tempcrabit:eo q» ipfa erit hüo ribushisextranea: que omnes non. asdueniunt tetmpore competenti. & ob hoc quando foperuenetit eis ca- Findinsy fine medio, munie ines, ur, emsfuerit umida, füperuenedt €alor zfliuus eidem cum medio, & iftud medium eft calor veris tempe.
^ fatus & tunc non veniet tempus ca-
loris antequam ipía humiditas fit confümpta,& corpora receperüt de. fenfionem, vt propter calorem non permurentur. Et vnuuerfaliter fcias qp quatuor tempora fontcum qua tuor humoribus/ficutcum quatuor clementis.quia fi tpa reftátvtvn elementuma iud non vincat,vel fa. pete refiftunt vt vnns humor alii n5 vi (uia nift eflet cóparatio,
ierionale i uinisdcophdhalmis oce, Seni
& inpia saporis nies Ma- Etcá hui*cflvrin sali difpóne ipfe
ColLAuer. i i
Colliget zgritudines fiant: quiscerebrüin. ex/febresacune, S eardisea teidcó X à difpbue fapllue mmedarune lia.qui. manieftumeft quando niente vero verefrigido,cutn fuia. iftud tempusin ficci i tura habear hüores diflolutos mo- pidner aidincholiarn Vere) tunc frigiditas refiflet us cf- Abr edid funt cx bumosé plexioni naturali, & cunc hutiiores A tigdinue compre iftilabent noh fit velocis triotus, Item dixit q» Tenia *&ob hocjfle zgrimdinesmoucbü. cpri fur.Et fi byemis difpofitioeritfuni tum pluuioío, p maiori parce fune is difpSni veris predi ius, &ci fébecilongesS: Rurus vento dc " tius cgritudinesiflx fient: quia hu- lepfia Ac spopieria/e (ymanchia Ee mores vunc temporiserunt conge- diri Hippocep pantirasplutis ae lad & immobiles ipfi tamen n6. lubri
funt penit*dehudati ab butniditate. quia füperfluis humiditaib? calor. gi niil Exfurum Gnguinishict sarotalls non bcne docimsst, Eb it Hippo.proptervicerationem | noh eft intelligendum ab Hippoc .. inteflinorum , que fit Teu vrlauderaerei fiécez tono? quid mata acuta , qux fiunt ab hac scr nimis ficcus inducit egerit amutatione, Et mulieres non. eifdem fimiles. Et ptoptetea dicit atiunt ifto tempore, nifi quia ruluz. libi, o quando cft prinasio pluuiz ipfarum tali tempore nimis hurc- fiunt eres acutz quia aer vempeiunt, & debilitatur, quz ineiseft rae'fecüidum Hi; efimevirtus retentiua, & poteritefe vtét. diocrisinter multam & paucd plu« bhacpermutationcembriolzdatur, uiarm.Ectu debes fcire qyaet di:
Teu A. 29 rope Bumidiaem debita peumsin. Mis ponis Si a A- tur. t. »quai peranria faperflua generat egiritudit potitus. ericparum plondafz autumn? c neseiídem miles. Sed aer pefli
lid*mulrum meridionalis & pluuio. tialis fitcorruptione fuc fubítantic, fus,cunc ert hyeme fortes Ethoc accidit fpe proptec ttiulr&
1 capitis.uffes, S raucedines &inali pluuiam rempore. el as cut dicit M quibus fiet phthifis, Et caufa huius Hippo.qp accidit in ciuitate Acarós I& Crane eft manifeftaieo pin taliautumno quia tota sflate faic fortis pluuia: peictdo mleorucapisa multisfüperfuita- & propterea accidit habitantibma Tinto, we
tibus: &cum füperuenerit hyems, luspruric',& puftule mahtüofr : ita in terio eomprimercerebrum,& ftyllabunt. qpaliquibus cadebát brachia po- cinema. ab co füperfluitases,nec poterunt di. sem corrampitur fübítátia acgeris& ob hocifte xgritudinesfiét. risex vaporib* cotrapus mixtis cá nam fi remancbuntin capite,faciét «o,ficuta vaporib'reíoluus a cada« dolorem przdictum: &fifluxerint. nerib*,S a tlagnis,quib"lind mace abeo, facient cgritudincs füpradi- ra&Et ft fidt egritudines peftilétia. €&as:&fi luxeritad pulmonemjfiét lesa corruptióc a4, & cibord, ficut Te tpibl *tufles. Adhuc diri farritauri accidit tpe famis, iem egritudinea i4 A, BUS feptentzionalis & ficc*,fiet in. peflilenti; uc fiunta. uo poc 4 bplexionib" ficcisophthalmia fic-. ncaeris,ci vi dae qginidiner ias Sot. L2
Japropter malitiam anbelit, que
hocoperat& non. ip illis lefio manifefle,co q mala corn.
jo dominatur in illis communi
wrin omnit*virtutib'corporis:(d. Hlodquod ficitieonem maniflam ilem, cft tala cóplexio particularis v? diuerfa, & (cias qp n6 omnis homo. t pp permutaonem acristi illi qui ad hocap-
ti funt Et qf tga anni fequenfcorá Bj naturam, quafi non erunt caufe zgritudinumquáuis nos videam*c trarium.quis egrirudines quzdam funt riz vnitempori d lieri, (icut funt. ifudines,d fiunt £x humore fimiliilli temponi:quia.
fanguibez in vere,cholericein efta. tis, deni guibez in in
iolica: in autumno, phleg
litionem:quia in his temporib?adveniunt partib'omnium fifnilia ac eldentia d adueniunt humidltatib* € wen na feennum, de fignis fignificantib'egntudines ex parte MA . füfficiat cipédiofe fecundum noftram intentionem lo Sed inueniunt, tue, velut accitaa figni A itudines ma; e os dicem'de. aliquibearum bic h
tia fü
Tos diem de fignificktib* cadem agna es ard ce p»
quia multum neceffarinm eftT bac arte.Et non. expe&es,vt dicam tibi tcs nouas, qug non funr dicta ab Antiquis,
moddi&áeft nifi
imudines ts
T disgrentecídam oy
€o nofatur (ethics, pfeuerans denia tiat decurfüm a4 ad oculfíón fine
retrace Prio dcus
fpafrnum hufnidum.] tus fignificat dieioculorum,& venarur, funtf eiscum fluxu Í
nuntíatdecurfum aqua ad oculos: ifi hoc accíisa flomacho puenia, F Reumata cótitua fincfi :
eccafióe plcuetás diu, mort£ fübit nüciat. Repletion£ füpilof babftes timem?ne ad fpurá deueniat fà; (nim Arabico nofatur is &euam eft figoum. lexiz ,& fubite motis, Et ftu fenfag vum & relaxatio motuum figaificft apoplexiam. Grauitas lasers dextri. jo pana
$:TaAph, pere
i.L.eoliri «x1elcho det;
am. H
is fignificat.Stercus multum tin umorem zgritudinisicteritig micat. Squaliditas faciei, & tior. pebrarum.& digitorum, manu
& pedum futuram hypofarcam fiificant Farnor ftercotis fignificat naufeam,qua'in Arabico nomisanr tacura. Vrine factor putrefa&tionem,& febrem nuntiat. Laffi t25,& mébrorum confractio fine cá manifefta cum cafü appetitus febré denuntiat. Vrina vftiua perfeuerans Vlecrationem in veica & virga fignificat.Priuauo appetit? cum fyn- Copi*colicam ign Gic & extenfio,qua elt fub ventre & in re nibus/fi;
ani vlcerationem inteflinorum. Eo: Pruritusin ano perfeuerás. iemorrhoidas denuntiaz, nifi in in
xubedo (rw i,& ftri&tura. a anbelit*, & vocis lefio lepram figni! pin iir in do permu tauir aliquid ex confaetis fignificat. futuram cgritudinem : ficut eft appetitus fuperfluusautdiminut?,aut. au itum, vel diminutio ip fupfluitatibus,ve! multus fomnus, vel velalia accütia przteriíta. De pulfas cy vrina in gentral Cap.16 ftquam locuti fumus de
E j hoc genere fignorum fufficié
fi- ifladuogenera
fuper membrum, in quo eft zgritu K. do.Et multoties fignificat. ape tria quemadmodum de fignis zgri. tudinumque funt in merbris inte zioribns.Sed zgritudines apparétes in füperficie corporis, non: indigent fignis;nifi fignihcantibus. DÀ farum;eb| juia ilz patent fenfuivifus . Evi fciasqrfigna non füntaliud,nifi illdd quod apparet f uctionibus, & nibus animalibus,& naturalibus , cum accidentibusque proueniuntab cis. ppca qa inueniunturduo generafignorum. communicantium pluribus zgritu dinibus.Et debemus primo tracta- E. redecis;& poftea narrabim" figna vuiufcuiuíq; egritudinis jppria. Ee. fignorum funt pul füs,& vrima.& fignificatio pulíus fu. mitura communicantia omnium. membrorum cum corde. fed vrina. fumitur a menfura digeflionisi he pate,& venis.& propterea fignifica tioipfius non eft pauca in fignificí do sgritudines membrorum virtu-. tis nuttitiuz. Etincipiendum eft a pulía:quia eius eft cognitio melior, De pulfe,cz de genribue,Cr fpeciebue. eis. Ca.17.
T diim fas eft compo
fitus ex duob^ motibus hoc eft motu dilatationis & motu conílziionis & ex duabus quictibus, qug funtinter duos motus, ficut. ratum ell. quia inter quoslibet duos motus rio funt dug quietes.& etiam quia fapientes huiusar
ter, volumus nuncioqui de fignis ipfarum egritüdinum, quz figuifi-
cant ncceffario vnam trium rerum.
tis dicit gripli comprehendunthas a difficiduas quietes:& maxime quictem,d lioris € co eft polt eonftzictionem.quia. quies, Ehitionis,
videlicetautfüperquidiaié egrimu! que eft poft dilarationem,eft mani 3j» Po inam, zut fupes cls iplaruns aut ripe eee Sr E
Liber Q uartus
A ppesiaccfuj; effentialt hoc co Weide denibton Linie mosbusaurin quictib^ .
appare ima genera plan funt rem Vnunicilgd litura quantitare dilatationis. Secundum fumituta quantitate té. oris motus. Tertium a quantitate juietis. Quintum a pi Dodo m motuum,& duarum. tum. Scxtum a. lütatione fus & (ua afíclatione fu ela pe rici.Septimum abordinatione motus & quictis,& inordinarione . Sed.
» wria funt. nt: confueerunt jungere Medici iltisfeptem. Vnum. eft,quod fumitur ab arterijs. Secun. duma qualitate ipfius arteriz. Tertium famitur a difpofitione fübftí tranne sed ifla ia nó Een
jain pulfü, inqu&tum: lus* Lh fus inquantum eft pulfus, non ftat nifi per morum, quicté .. Xt primo volumus narrare fpecies, quz continentur füb vnoquoq; ge dole genesi edel quod ufcuiufq; generis , & fpeciei . qi eft, quia qn nos. im? corü Crudisciicenres unc posim? fmere plura figna egrirudinum.: eo
ipfz ezdem füntcaufz diucrfita tispulfuum. Et propterea quando Tinucnietur genus, aut fpecies prie. «aufc , tuncerit fignum fixum fup iftud gen*,aut fpeciem. «gritudinis. E polus qui fuerit plurium caua rum,nó fgnifen fuper illam egritudinem folum ipfam efficientem, nifi fecum alia fignificatio adiígatur. Et deinceps volumus inci) narrare fpecies pulfüum , & fui
Part 17
caufasaffignare, Aum Gacsumas coram ciuascil-
67 Gentes, tic peffibileetity ponem? D eas figria fij itudines:eo qp i fecclem fan nf dicienederrundem.Et idco qf erunt ex cis genus,vel (pecies iz.caufz tunc exitfignum continuum uj tionem illius fpeciei egritudi: ETT it inem aj Eia e quidem f
e tioalia.V.g.quia pulfus formicang, quieftin bcdica t accidens cont
nuum füperinuentionemillius fpe ici egritudimis, & quando erit vna. quía anrom ex plaribus nf " E ficabit faper zgrirudiné: vt pulfus diuerfus qui nón fignificat füperfe brem p is: eo g pulfus diuer füseft inuentusin febrib? putridi: &in dolore ftomachi.ergo hoc n eft fignum declarans febrem putre dinis proprienifi ci sflocietur aliud fignum. & poffibileeritg aliud fi-gnum fitez fpecicbus pulfuum , & n5. Etpoftquam data funt figna. Foniücalca 2 Medicis caufas pulfüum,tenétur determinare pulfam. appropriatum vnicuiq, ceritudinis coq maior: ulivam eltcápofita ficut pulíos| ignificans fnperaata calida , quia eft paruus, F velox,inordinatus,& variatus multis variationibus. & in hac egrirudi ne pulfus ci ppri*eft cópofi! femp. Etqdá pulíüíi funt,quorü eft ígnd initiuá füp aliq. Srindinem gf aflociatcialid (ign "aai pulfus inordinat*qf ent cü calore manife. flo f corpe/& nóeritforc ftóchi p ho aliqua fu dolor, ignü cerzd fup febréputridá, Et declara uim*q(o € figüatio paltusgiaiiue dibim"ad numerádá fpés ác;nde di ccm"cás vniuícaiufq;. Er dicim*g, I aj gen
ititate di
nem.paruuse(t contrarius illi.&me. e ES |ui in suditalem diméfonem plufquain pnirdindem n Trl pfandam-hoc |ui tranfit quatuor tangentis. gliss breuis utem efl conari hu lXc.fed medius horum mediocritaté ferugt.Larguscftille, qui fm laricu inem vla aliasextenditur diméfiones.ftritusiilli eft cStrarius. fed ile, qui in altitudine vltra alias di-
is Si emosqod fumvara jo nis. I$ [umitura.
Te mocubdinidiur in velocem, tir dum,& medium.Et genus, quod fu.
ionem. Et & m
titaem ries quee poft iof E
a proportioi pulfüam,diuiditurin pulfum equi. non qui ponderis,
zqui ponderis eft cquahs , & habee compofitionem duorum motuum adinuicem compofitione: i
& pet viam naturc. & fimiliter habetcompofitionem vni quictis ad aliam,Scetiam illam, quz eft mot* sd quietem. Keifta compofitiones diuer(ificantur fundum diucsíita em ctatum, comple«
eft. xionum.Galenus dicit qz; iftz com-
pofitiones naturales non inucniun. tur nifi fecundum vnam compofitionnm notarum moficaram proportionatarum & ordiuatarü , quay eft compofítio dupli aat parts e
icit qpminor jonum feníata rumin pulfujeit lla, que maltiplicat quartfí multiplicati cóparanióo vnius ptis multiphcatz duará partid Ex (iita eft, vt dicit mirabile eft.
Sed 66 iftas có
mitura quantitate virtutis, diuidif difficile eftiquis multi hofesin Mu.
in forvern, debilem,& medium. Et fortiseft ille, qui extrema digitorti fortiter percu i fmit
fus cítilleiin quo temp*quictis
prpsiro ash Kel rarus cft contrarius illi . (ed medius medium feruat. Sed hoc non peravit,aifi ille qui comprehendit quan
pois medium.Et dicit Gal.gpfpif. ex 36.|
ja notg
fica eas cj néjita
Raph endi
Tels fineslerie e, d t alterius fciz d huic sechs cft necefiria hie 1 sehn Falfa funt qa brenia inuemiédá
cÓparanon£t co adhuc magi: quia sens poft uirudint dus
zia písfli
Liber Quartus
A cileeftinoeniri:eo qp arteria eft füb. earne. Et. ittàngere bane aneckieo q ila e lacors EL Ongt: Meli. Sed peatampuma fua milatione , & a füa di-
Siesicads ias pau ve
€ velox casd?, aut ex alijs. Et pulfüs diuerfüs h&t duas fpésaut in oTbusgfiib?, autin vno , aut plurib* frdiuerfostautin multis pulfario- B nit autfoli in vna. Ité diueríortt pulfüá quidá eft ordinat :&eft ille, jui multis reuolusionib?füf diuertas£ cóferuar. Et quidá £non ordi nar*:S eft ille, qui fü& diuerfitatem fic palet diacsoet aiipedebus - iuerforá ci fbeci Cópofiis copa ceo excisma pilkefts cá Et gen'fümprum a qualitate arteriz, diuidif in tres fpe €es, heceft in. fngidii,calidd,& tpa tum. Erqd/fümita fübflania arteriz, diuiditin durum, mollem , & ancdium, Etquod (ümitura conté- :in arenis liaidifin lenum, va- € cuum, & medium . ui funt fpés fimplices s pilot. Etinueniunf pul fis cópofin, qui habent nofa,d diit. Quiaquidam eorum d£ pulfus caprizás . & cít qui variafin Vna pulfatione, in tarditate & velocitate.& accidit huic pulfui vefeftinet,& flet& cito redit & (aum motum complet. & appellat capnizás, €o 9» fuus moss imylatur faltui «aprcoli. Et qnidam nominafcauda focizina , qui &mp variat. quia aliq variatab augmento ad dimi suuon£j aliq a diminutione ad
zugnenum. iftod angmenum &di uio slqf (ont ppormonae tajliqü non. Etquidá df vndofus,
eifdem nomen fufcepit, Et quidam. d£ vermiculofus,qui vndofo affimi laf&cíteo minor, fpi |ui dam di formicis, & eft minor yw duob* fed eft fpi tquidam d£ p ferrin*,qui vndofo in diuerfitate p- Sum Gilated cis rigidiorelt Eg dam dt bis pulíans. ek potet vtifla fic denominctp diuerfitatem,qu& f vna hétpulfanione, quiain cadem. interpolat, & rcucrutur, & pótefe, vtdicatur » duz pul(ationes funt vna:quia quics quz eft fter eas, n héttemp', quod mereatur dici tép* quictis. Et quidam d£ tremul* quidam di tortuofus,qui percipitur talis, ficut (i organum torqueretur, Etquidam dé arcuat". quod efl, qa eft eminens in medio,& in exiremi tatib profund*. Iftz füntomnes g fimphees fpecies, & manifeíliores,d füntin compofitis,
Decesfispulfaum, Cap.18.
Einceps fcipiem*narrare cau»
(as orniub. Et dicim? quód €xuía magnitudinis pulíns eft fani tas virtus , & etiam (anitasinftru-. meni & multa neceffitas pulfauionis. & propterea ct ifte pulfus (i« gnum dominationis fanguinis in toto: '.& maxime fi cum hoe jungant velocitas, & frequenua.ga. hec funt teflimonia multz nccc!
l iij tàus
nantem füper virtutem ipíam debi lianrem: aot ügnificat cacustio nem füperfiuam, quam in« trinféca virms eft difiolusa Et quí-. do fuerit caufa ex inobedi&tia. eerie uera
.utaccidit quando dominatur cho Keraaut. melincholia, autdominat án toto corpore complezio mala fic «anon materialis ficut eft febris he Qiesautgnifcat fupe nem, quz fit propter tatem. mulad » aut propter extenfionem. arteriarum, quz fit propter apoftema.Sed qui fit propter paucam nee dat panca a is.& aliquando; tur hec. omnia tria . & fi Vis per ifta tria Et caufa mediocritatis eft emperantia rerum füpradictarum. Et caufa longi pul(useft paucitas virtütis:co q» non poteft extendere arteriam in ladtudinem, & profünditatem fm proportionem extenfióis longitudinis. & hoc eft pro maiori parte propter incptitudinem in(tru. mentificut eft propter rigiditaté,& cirstonem eee Et cum tcuri (us fünz tz caufis i. boc c gp viratisdeblitaem goteft efle vt fit propter inftrumen tirigiditatem, aut propter hzcambo. Sedlargi pulfuscaufa fortitudo virtutis elt cum aptitudineiítru
cum fortitudinis, qfi foritudiné n6 bé. & hoc fit pp debilitar£ virtutis, aut. ineptitudin£ fftruméi, Ec các tardi iftisfünt cótraric.i.n6 neceffitasan helic',aut debilitas virtutisautamjonpd x hocgenus pulfus á- L ie cóplexióis frigide mate- Es velfmateriali
complexionem, vcl qualitatem . Et caue. is Terpd a virtute funt manifefle . Etcauft pulfus forns,Sc
debilis que funt fumpte a. virtute, manifíte funt. Et. iffitudinis eedem fünt cái caufis velocitatis , &
natura illorum opatur, qfi non (por facere forté,vel. velocé. Sed caufa ra. ri eft pp paucam necefiratem cum M abundantia frigiditatis. Sedgenus fümptum a jpportionc quaruor téporum pulfus cft,quia eorum a via naturali exit'cft, vt mot dilatatibis fit maioris comparationis ad motíi e6ftcidtióis q debeat:&eft vt maior. fitneceffiras infpirationis q. refpira. tionis. Etquando motus conítri ibis erit maioris comparatibisad motum dilatanonis debito,tüc erit fortis nefas ad dá varem fümofüm. Etqf quies erit Piors is cóparatio: nis debito iosdmo i
À tum,tuncerit hoc pp debilitat£ virmtis. em. mplta infpirandi nei tate, Et fimiliter permutatio cóparadonisduarum. Diinuict quie & ficut permutatio cbparationis duo mm motuum,hoc eft motus dilata. tonis, & conftrictionis . Sed genus famptum à fimilitudine,& diuerfitasgpulías eft manifeftá : quia affi smilatio non fit, nifi bonitate virtu-. tis, & ordinatione ipfius. vt cá permutationis eft euaporatio virtutis , & ipfius debilitas. Et caufa talis pmutatióiseft vna duarum rerum : autppaliquam réque virrut£ debi B lirauit&aggrauauit/ficut dominii humorü malorum : aut ppaliquá cau(am calorem intrinfeci cordis ledentemquia diftédit, ficut dolor oris ftomachi ; & pót effe,ep (it hoc. pp debilitaté virtutis ipfius de motu inflrument: ficut contingirin fi nc zgritudin(i nocennü. idco quia debilitas (emper dicitur in cóparatione. quia ficut contingit pp cám anultorü humorum, fic non eftim. poffibile vt fit. cá motus inftrumcti 3plius.Et qui diuerfificaturin mulis pulfationibus, minus maluseft, ficut Éordinar" Y diuerfitate pulfus, C Similiter eft malus minus nó ordi nato : ppca quia ordinatus confervat fium circuitum jn hac diuerfitate: & conferuatio non fit nifi dominio virtutis pp aliquera motum. Et cás fpecierd in diucrfitate compofitarum ha fünt. qr các caprizá Sispulfasaligi. proueniuntex inepritudinc inftrumenti. Et fimilis cá eft pulfus foricini : excepto qp quádo permutaturab augmento ad di minutioné , eft figná diminutionis vircatis:& fi redit ad fui principi, fignificat vigor£ virtutis: & fi à di-
69 minutione ad deucnit, D» fortiorem virtu hgnifiarSed vn doli pnlfus caufa eft yirrutis debiltas i mollitie, & fr -qu£tia fuaeft fi virtus parté membri fupaliósggregar iua rtifie moms motui vndarü maris affimilet , qui ex mulus compofítus eft motibus, Etvermicul ulfus caufz iffis fimiles funt, tfi funt debiliores.& fft. formicás.ti & ipfe vermiculofo debilioreft.& di&á cft, q n6 fit formicans,nifi vermiculofus
dat. Cauft debilitatis virtuus (unt. manifefle : aut pp euacuationé fü-
boss qua euenit fyncopis: aut E. " né ces intrinfeci: co caufc;que faciunt zgritudinem , con dasie ci s neEentilli Scd ferrini pulfus caufe sfít virtutis debilius. eft cópolms ex dcbili & ruo. & in ipfo funt partesantici- [^ tes & pofponen, ficurin vnfo iexemuo quin ifto fiecias ma guatman » &quia ficcitas fit. ab extenfionc, eft errinus pulfus fignum calidi apoftematis: & maxi meg eft in mébris neruofis . qd €, quia rigiditas plus fit ibi pprer ner ui. Sed bis pullanis cá, hoccft mar. tellini,cftorgan: duricies. qa agit , F ficut malleus füperincudem tiens bis pcrcutit , & feda pulfatio p fe cft, hoccft pp rigiditaté nerui. Et cá tremuh debilitas eft uirtutis. Et. tortuofüs fignificat füper fpafmü . Er arena c fimili deba e virtutis : quia. literorgani tesferre nn POI fant caufa e- Remp pulfuum breuiter di- » Sed de pulfibus apoftematum dicemuscü loquemur de fignis cuinslibet xgritudiná . Sed caufe rri Bencrum pulfus iftis coniunctart mani
0 manifcfie fntà rebosantofitis,
fure; "Riera fanori pulíasalir ab altero diuerfificaf: & propterea rfi diucrfficationem oportet nos €ognofcere : kr ei ind
pl minime:
peint is T, quema epis
posorsds (ca diuerfa em
ie ien uri
lus, &c s Ee quia It, er. Ey * d
Permie roii
Ei P iremus diucius P pulfus 1 piii ipa ckn qd complexionis maior eft,x velocior pulí E efie vt fireequennor Er eontrarius pinion xata.& pole eft vt fi füs. Et. uote onfntn €um paruitate durus juia du. miens dlobedecsem loni . humidz mollis declinans EI itudin£, & magnitudinem : iin hoc humiditas. obediés eft. macies habé fi ficisent i in atu pulíus.quia pulfus in corporibus macilentis cnidéor
P giret
plnguibus:eo oin coe IE
us ibus cft pulfus quaft FI epo eios indi- ppea haber fortitudinis diminutiu- Bem Exams füntex rebus, d po» nütdiuerfitatem in pulfu pp diuer« fiatem datam à cóplexione. quia Lii: puerorum ex parte caloris & debilitaus viftatis. dk las iuuená fortis pgeort calo & forütudin£,, Ea rarior pul(ü puerorum. & pulfus fo iioc bel puerum. pi E pori M RUIT. dt tarem ponunt in pulfa . quia pulíos marium eftforior, & L, maior pulfü facminarum: & pulfus me- mulierum minor && dcbilior , (ed per- eftvelociorco velocitascis eft lo Rr cirinine Nie ccu tantes pulfüm . at opecadoncin
Eds rerum. s eruin army d pul«
fum permutit quadam funtin juatuor temporibus anni,& (dam. ibis poiius & in balneis aque calidz , Sumiliter & accidentia ai funtex his, quz pmutant pulfum. M. Etex his pmutantant fünt iioc pulfus.Età rebus, qua fuputaiunt corpori à quatuor qua fübraer litatibus, poteris palum diueiita tem Ícere.v.g.quia cibus, qi elt nouiterin (lomacho fü: du pulum ponit paruum,& debilem &occultum. Edd imr, ponit contrarium. Et. iL, quia cibus
antequá ur, calor naturalis - abcocít(cpultus, quemadmodui
is à multis fe i qi digeicus ric
it naturalis.
Liber Quartus.
AU aser pane £m
Pies crmisi s lus, &
|ui opin&cur qp pulfüsautusmai e(t iqeior pier in fortitudine,
, pesa M end penitus er s in. illo répore viruses virtutes.
nas etg ct qua Eois Eg Conc plurmasrrenafra in (ctt . & é virtus iua fnifto tempore im, ilibus, & enimalibns debilitatur. Etfilr reooo compleri per.
Putamy. Pn ida uio d
lk pulfibus. & qui petierit vjtimioki qe iain in (ifia
Cs, - NRE-
Fuer x
pul- deeds d
79 cemus vaiufcuiufq; fignificationt D fp&ti Et resp quas fignat vrina,s(it. tri (pérü . prima elt vrinz clot, fecunda cít (ubftantia, tertia eft cótentum. Et color Mi diuiditurin
jj partes , quas diximus quine tum cor eis
tut,& poftillum, qui aflimilafcro- £o rubeo, Secidá genus cit coloris rübci.& tllud habet: ficut co lor, qui nominat: i. color ru- E beusmixe cá quadam. lbcdine ips eft ipie d & qui nominatur. ymos qui eft vt fanguis:& rube*, [st in pecie habe aigrdint d£ azima. Et tertii genus color. viridis.& habet gradus, ficut fiftic,
f icut, & ficut codeffis, qui 3a Arabico dé elémet eiza ice cut nigellinus, & ficut porrinus. Et Tm ius continet coloré ni» lus, videlicet qu& inatad ob(cuntarem PER qui declinarad boire pnrid & quendam qui dedi narad melanzanum.Et quinrü bd jurnoce de vrina , vel equi ad eftille, qui vere. ol efL.& quidam mati 1 indie 1 esl More apis colores vrinz. Et funtalij multi compofiri d colons de quibus diccre hoc nó eft neccfanum : ficut color. &qui pure ri recs car nis, & fimiles, Et fm fignificatá fupipi ci fubftantia. . & fübflítia qfübnlis,. ciam, & melee Erhir fumi
6 dues ft prof c fübi- Quorá de die nator qui fict Gale E. liccur. i i muscalidiorcofbus peciebus chole. maneat fübilis. Qnarrfi eft, Ur ss c£. Sed colores rul rh gianr
fft remaneat groffa. It£ fübftátia eft clara, & qdá. ra. & clara naturaliter ans fübili liconiupgirar Teriá fi catü cft contentorü . & contéta vrinar fumunmrá olore, fubRátia,
tain: & rion ti s uh Arabico,& dicitur atenorü.& juoddá furfuri affi uod "s affimilatur, &qi eft fanguine coagulats & poddam affimilatur pilis, &
lis, quoddam affimilatur paribus ferramenti, & quoddi affimilatfer rifquammis.Et hecoja funt preter paturá : ficut color ribeusai gium fünt preter. Mni in
osi acier
piu &cquoddíin infia. E polum eft Daruraes Suiustori «quale in ommibus partibus (uis:
&ctiam à quo: &füb- ni
Sibesdiidentr, Pet
Ix igfcationin Vrine: famptis ex Colere. Cap. 23.
ELS quá breuiter dicta funt
fi figna,que ab vrina fumuntur,
deinceps dicemuseorü fignificata ,
&i incpemus à colore. Ét dicimus
qd iter colores citrini cü corü ibusfignificant admixtionécl
Jerecui v vrina.Sed corü maturalior
color eft citrinus. &atijqui funr
Foris caloris fi, canti juiores d
co colori dcit el ordei viinequi affimilatur colori vitelli
mem: saine il d deckaar 3d rubediné fuper quá eft nigredo: ficut ügnificaclla que decttarad ipeiasplusg. Q faper choleram.Et Erud aliqui in. rers irinier lunt fanguiné per iwisin cisnod ft veda Badia. & criim ;aut titariuum , n i sion, & peek itatis. qd 6, ia ralon cipes redu Bc L Eis qd à caliditate prouenit, habet
bula caliditaté fignifim. dis ieditipdiae pte,
Eire fufcedo t, pud uerfaliter alij colores frigiditat£fignificantes. Etaligh fit vrina: nga k ppadmixtionécholerenigre expulfioné cholere nigre,quca a Iona ficut fplenedcisf t. Erom. nis viriditas fignificat frigiditat£ , excepra illa, que zinaria nominat, & porrina: nam ille forté aduftion&fignificant. Etnon eftdubium, ped fifticina, &1dica,feu cocleftis, icent füper caliditatem . quia M. videmus vrinas cholericorum mix tas viriditati cá citrinitate. & 3 viriditaseft prícipium ni, ob hoccaufz, ^j iunt nigredinem ecdé fünt. ae, que rds rand operantur: ex |uia in viriditate funt debiliores.Et vrina alba & lara ficut aqua, fignificat digeftio nis im , & virtutis nutritiuz debilenantopplaioné am |uc.Et vrina; d fpermatiaffimilat, tignificat humorü mort phlet 'ucorf figidorum crudorufm ndíi.
Liber Quartus
A &v larium aporleriams sat fi milem egritudi ificat, & mim qiiod quen. eue fiunt. Et poffibile eft vt hzc vrina fit figná crifis f egritudinib? phi sanas &poffibile eft vc fccolor busin zgrimudinibus acuns Sed eft plurimd perditis fignum : quia. Pakacsmfum dial d füpe- Tiores partes, & ibi facit apoftema . EKtaliqü vrina erit rubea, & egritudoerit '& hoc accidit pp.for.
compoüiti »ficutlotura
€axet.&qdá dicit hec vnna i acu. tisfebnibus apparet: & fm illos ma terierum pinguium fignum eft crihzc accidit raro.
turum, aut pp cibi & potus multitu. din£.Etex rebus multum adiuuantibus fübtilitaré vrinee eft viar op-
iles funt. & fi poft (übtiltarem apparet grofía fübítantia,fignd cft gu nacura incipit digerere. Sed fiab ipfo principio apparuit groffa:& in
: mébranó nutmuntur ex fanguine ,
7t eadem groffitie manferit fignificat D multam humorá pscie rg
rit hoc eft bonum fignd.quod eft, a fignificac mni ineaypit. Etgd& volé tesdizerüt qp nó füntaliqua figua tenenda in vrinajnifi ex opere natu. 1zcintetioris. fed fL ab aere extrinfecpfuctint tenenda non erunt. Sed E ignorant q aer nonoperaturin. rid rccdiuctfs, nii p prarpatae tionem , quam ab intenori natura. capi. Et vrina, d in principio egre tudinis à pte natura: aj grotfa& pofiea fubi ngitudiné zgritudinis fignificat. Et iam di-
. Cumág puerorüvrina naturaliter.
Ee rnenum fabis, Hopoftefi V rine, et decim fiw jenombe — Cap. i4. doofais fanitaté denütians H effe in fando, & effe al- fa opt is & equalis, & forma pinca Hz digcih zin fundosco queftfüperflutaster F tiae digeflionis, & de natura fu| . Aisati € vtfint graues. Alba : Quia. n] en. eftdealbarus, &eisat. Piet fimilarus, & ppea erit color füpBui- Yuiqd 6c taris icutcolor nutrimenti, qf vir- büor idi tus nutridiua fquimr faü curfum. [d ftionis temperiem. Etquia hzc tépeties zqualiseft in omnibus fiis Pech 2; s |ualinis
G uitae & granitsteoftendit. & quia sio aleririn bac forma domma tur&: uia naturaliter Zee üfamrtitat ipfis agregan, & petunt. fum, quoü(q acuanrur, ficut acciditflammy qnis. Sed fignificatio,
pure didi nid
[uia illu. itin parse (üpcrio-
Sad nebuizaprelad igitar
m aj Ijonis fodo fit ba. Ft gp dicit Hip-
30.ad Al- Tesum Es e iesdumqa 2l
fis fignificatcitrine choinid,qd virtutem i; ic do.Ex boc digeílius, &ob hoc fignum eit ma «orrigeli- lum , Sed rubea folü ignifi l tená multam, & igriid naxurz , abs ipfam ppfui multitadinem. dod. e, tare non pót pp hocjlrzc h & Vila s, fis longiradiné sgrirudinis fignifi- Their cat fed falubris;nifi malem aliqd E3151 apparareit igni. quod fi apparucritfiguificat morem longo tem re* precedenie.qd effjquia hoc ma. RET" Junfignam adibdtum fignificat, hec materie multitudo virtutibusf finc dominabif, &ipíasvlnmo pro flernet. Et fi eidem boná figná co-
pulabimsconrium goi abit. qd
Part 18
malem,qd bec bypo(tafis figei
ionis dé- werfitas
ficat,non eft nifi ex parte quandta- M tis. & ob hoc jp rtisáori parte eft fi-
tioné,boceft,quia qfi
qugorobo affimilantur. & cant hz membrorum liq : nem, aut humorá vílion£, &
in ggritudinibus acutis funt. . & lLaboccint coloré robcum he-
Sed farfareum alia fic gp Icabiem cz; , & aliq fit pp liquefactioné maébrord & d dilezrefaciillud, ex cabie veficz,autab.alio , eft
qpin ipfo pruritusin partibus virge Áentitur.
A entitur. & vlt qhéunq; hzc acci-
dentia paffioni , veficc adiungütur. Etarenofüm fignificat; aut.
dem latam, aut incipientem.
.& fi fuerit rubeum, lapi-
dem in tenibus fignificat : & fi fuc-
in vefica de—
Einceps nos dicemus de fignis cuiuslibet zgtitudinis in r&brismanife(tis, $c occultis. Et fm q» di&um eft, quim imdinum füntin membris extrinfecis & funt. manifeftse per (c. & figtificatio in c Pr n6 Sita fiaria ni in cáufis, itudincs, que fünt in parti-
bs irinfccis bus modis igaid catione indigent, vnus eld ex yarte. membri pauenris. féctidus eft figni ficaio qualitatis egrivudinis.terü* eft fignificatio zgutudinis cauíz . Et incipiemus à fignificationibus gritudinuto intrinfecarüm. Etdicemusq iam dictum ell, q zgricudines complexiónales habent duis fpecies videlicet mattrialem , & n6. materialé, Echz duz fpecicsaut to hi corpori cómbnicantaut parti. Et. qf marcrialis zgrirude cít in vno
Quartus Tobro,aut fixaeftin vijs fuis; autf D ciuseflentia, ficut. &vl cerationes, Et fi iio illius, eftin vijs eft de genere fignificatio- Spriudinm Sed apliemati um inum. Sed a| n eee) num oficaliom quzdam f untia us extrin(ecis corporis , ficu (Le ift má m fiunt in.
De fignis febris Epbemere. | Ca.16. Tincpiemusà mal; ES Miroamcoqpranbit te, quz febris m ir. &inci- Ted ur dii Er ddmug ipm peedn |a ex exe aea aulis tibus: ere puo, hzcin ipía non eítex fignis Jrorrisgd ef quia cum &bre per hoc
DIETS uetütur, cau Haro a id adft. Et pea. ld eft; vt figna propria cognofeamu &iccoramiuts ad crdull taie fortilicidà adducamus, & & dun rho br gna ppc ; Ethuius ria funt duo. Vüumeft, E odii in hac íebre Varius non eid. quód eft, E ECEEIUATE nil " mi tinus s fat inaliiam Secundi elt, q vrina fuum natura[t fedimé mon mutat : quia in hac febre vrina pon immtatalf iom Sr fis non zjgteditur à folito, [^ ter hunioruib puirédinem . $£ ob hocneceffcé vcin hac febre hy« voftafisà (olito nori mutetur, Ét ex. Egni&cationibus Aliq erit, vt e
G hac febre accidentia fortia n5 fint;
& eítlenticaloris nó indammaris.
& vt plurimá femel accidit, vel for-
te ter aduenire poteft. i diomrg uzndo patiens intrat balneum ; &
Bor ném noníentitptunc cá eft ; Et hz füffiaunt fi-ificationes in febre diei irm na
C417. püvidis. Harü febrium vit duz fünc fpecies : Tua inomuibus venis ft, & alia fir in humoribus digefbonis mébrorum Etdfia, quz eftin his duabus H talis exiflit . qd eft, quia His, qu fit ex matena exiftentz term opum maispamnE be
benheg; :qI
nom umor;qui putrefieri deber,nó putrei l kemel eft, id
Er iue ralis.quod. uod d quia rararaT hocre
ici aires
ateitxa rau uml triboenda calori putredinali fimpli dites ed calon naturali : cogima teria non naturali opera: in multis vijs naturz reperitur. Et rationes Galeni, quibus conatur atri. uere ordinem circuitum fübftantialiter calori putredinab, hic infrin. guntus & nolsaszadicr nazazales
on fequuntur, quz füper Pbilo(o- X phiüm & Meuphyücata infexibun. tur. &quiillasnon intelligit, hoc hon confitebitur. Er mea fnfa. circuitus
üis füperoenerit huic calori aliquid extra naturí in quantitare, aut qua. litare, i nd porn materia
peripfam,. Sangoecanio d prorsus pet eiue
fuimusomnia in tractatu, q ente cimus lib.de bubus Gak. trefa- Etülzordinationes circuitum diuerfificantur fm naturam humonm juantitatis facientis febr£ dicemus, Ercanfsqua- M IE quz funtintra venas, inn5 habent,eft, ma ido in pae mrs Pure ra erc d onec arcendamr. choc pp hdaiond vaforum conungit. & pg eand£cau. fam é typus nou fit: & etiam quia. illud ex co,quod difloluiturà mem. bris £nfibilibus , non fentitur. Scd putrefadio, quz in humore fit, qui.
exua venascil, huic contraria exí-
fin; propett caspocatbik 2 qucper
Liber Quartus
A itatem membrorá fit. & pea int in iftis circuitibus typi humoris pungitiut [s per mébra fenfibilia, aut humoris tofi ; typus magis aj M om me ei y. Et ia rii rcm fundo. vium eft.
ftafim non habet: ppea quia calore [3 impedit tus pp humoris di; se (as eft varius & dcus. ia funt fi pa ien fbrium Hr 1s fignificktibus duas ibo eft fm vafa, al ci 5 dim virtutem. Ifta. [Me propia figna vlitaris febrium putridarum .
Defui fri Chuiric. Ca. 14. Ed figna propria vnicui. i3 bris
Ns . Scias p figna
PA on di inre]
bre cholerica funt rypus fortis puntiuus . Et pulfus principio iftius
íi eft paruus rarus,& debilis. &
Vrinain pincpoh
boceft gehumorem qui cile calorem propi
obruit naruralem.X& ppca rgera tür corpus in. ponte paroxi(tno. rum,cz co qy calor naturalis ab humoreopprimitur putrido. Et qfi ca € lor extraneus itusin humore putrido calori naturali adm fcetut, tfc crefcit, & per torum. corpus dopmenuf Sgpboc pls inconon pmanet, &alonscrementá eec niira Dur "wr. Irminain hac feepromaio Iu agnea: iuens penitus. igit E jirpoisni amaritudo oris. Et diarur, gy quanp prie B OR d fius
73 uertitur, quía n5 eft neceffarium D omnes fres q uz: habent circuiti. bunc/iatde cholera, (ed pole cft vt. fintduz quartangautduz quintanc. & hocnon acaditnifi in princi pio qgritudina.Ifta funt (i ipa propria huius febris. Et aligfi fignifica tiones iftz rebus coibus fortificanbw] eft quia cóplexio, aer,etas, iud regimen huic humom cópa ier Etaer cí hoc humore cópara pn habet modis dub: H etn, 'm füum tépus naturale.vt£ , quz sias ficca: aliuseft, qi itur füum curfhmt pamndem caliditat£ & ficcitatem: joistros per füi naturá Made paroxifmos n6 benvjftis ecu iussi: drcuitibus, & - Etif hoc 4 ingrediturfebrisqu caufüs ncupatur, cuius materia ftra venas eft: & maxime circa os flomachi,& he- "m potita eft. ppea in hac febre nó enger .Etfins fortis huius febris ium eft. Et peior fpecieijui eftilla, qua fità cholera zinariaut praffina, Et illius paroxifmuslongus cít propter inobe— diétiam haorisi ils ad digettio-
calor ifirus febris non eft mordicam ugsnec furiofus & ppea pri t2ctui non manifeflatur. Erortis ecrin febris
G To febris tertianc in quolibet quatuor fuorü temporur. Et vrina in hac febre é fubulis & alba, aut fpiffa &obícura.& fi calor puttedinalis eft fortis, & phlegma purd non eff, tunc ibis eft vt vrina fit rubea, & palpebre patientis tumide erunt. Ét in pluribus horüm patientiü os flomachi eft frigidü . & i vomitus eueniet, phi ticum eüoment. Eraduentüs ipfius paroxifmi omm dic fignü proprii hon €: quia duz teriianz: hunc eundem faciunt pa: roxiffnum . Paroxi(irius longus eft
'topter ipfius humoris tarditatem;
'ngitudimiori non
pplógam moram 1n corpore diu permarientis, & hoc n» accidit, quia calor febris hui temperatus, & fübicctum habet. humiditaus. Sed in febre cholerica, quia calor eruanens € ea accéfus Cito tranfit,non eft tépus preparans. ad putredin£ f parte nó putrefacta, Et viter in hac febrecalor inzrinfe 1 cuseft valde fepultus. hzc.n.eft cá ad plus continuandosin hac febre ifmos. Et deterior harum fe- Drum eftil uc ex phlegmate fit vitreo, Et firniliterécaliqn io- [citur hac febris, acie; tate, & cófüerudine,& complerióe. quia hzc comparationem habét cum humo se hancfacienie febrem .
De fipis febris Quetene.Cap. 30. AEc incipit cii figore graui. ita p ic accidit patena ftri
dentium, Et patiens tunc fentit
membrorficonffa&ien£, & hoe fic Kc pp frigiditatem ipfius humoris, & £e em. Ex pulfus iftios febris tardusrarus, & , iuá fi phlcgmatia: hoc dic pind cio paroxifmi.& d£ qp in augmento maioreftqTphlegmatica. quia ca lort Hac febre manifeftaf', & febris fortior exiflit; Et colores vrinzin hac febre vatiantur. namaliqi eft alba, H fubili ad Meyer ns dedi« nans: & aliq nigra & m bedinet. d dindas. . Ej lurimá: hzc febris alias fequicur febres. Ee. tempus huius febris eft longum. & t£pusreuoluuonis ipfius cft dimit- E
fle tensduos dies, & itualefcit teri ,
Etquartanz circuit? eft quafi ficut. yropriuin fignurn f hac febreippea quia nou inuenitur talis circuitus Yaliqua alia febre fi vel com. pofita. Et maior. qarslanc itientiutn funt fpleneuci. Erfordicatur fignificatio in hacá rcbus cóibus , fm q inalijsdictum eft vtab acre, & ab ctatibus,£ à complexione , & à figuis fighificannbus dominium. iftorutn humorum. De fignis febris, que in Arabico mina.
tt éndeflriso-o M
Ce. JEc febris typum non habet, H eo S anguisek fáciens cítin venis: excepto fi nominará phlegmone » ks Talique membrorü principaliá cét genera* tüjficutf hepátejS é diaphragmate: quia cunc in hacfebre eflent pa. beer leis fimiles cholete iis: quia. fa fü calefcit, ad tdnram cita: ole Tz. Et ppea in hac febre n6 eft diia interfebiem holcrick , qua habet. mare-
Liber Qitartus
m À materiam intra venas & iftam, nid in magis & minus: quia n6. E incrfoc ici Fbiode hoa pe magum, TaÍbli, ga talis fcbris dc cholera de neceffitaté morufera effet. gf 6, ga cholera nó cft bin reapere aliquá digeftionem, nifi in hoc, qp ct guinecitadmixta , aut cü materia, qua nutriuntur faembra radicalia, hoceft (anguis dealbatus.Et figna, qua: fignificant anc febré, funt(idfüiurh fanguinis ignificktia. iá nos narrauime* ipfa, Et pulfus hanc patientis eft in vltimo i Proven oooen t füfpiria,& fquieru. dini (unt proptia ie hac zgicudipeikin cholerics eresproqrin i tudineilla fortiofa exiftunt. Et. batio mtis propria eft in febribus $:dt dtijs acuris, Et verba Galeni varia fubit. b. c. in hac febre. quia aligi dicit peft Pots cholerica cótinua : & aliq dicit p EAT k cítaliudá chelerica ,&q nó debet spo. gnibnicholericz, nifi quia nó he 7.5; pri purrefactioné. ini : qui Veieegs natura iffius febris eft media. it Te ip quo febrem diei & febré putrdá, & (envid: Aui tentiam meá tu iam nonifti. It£ fe- 1 Quar. brisifta n6 habet nifi vná periodái, Snare &inillo autfoluitur;autoccidit.Et C aligü incipit lenta,& femper ad vl- «5ti.ca.;. timum fortirudinis crefcit. &aliqr & V cit contarium-&c aliq 1n vno perdECATS manet flatu. & cavfa hui? paroxif- "oes mi alias per alios multoties dicta & netcdnier mi aliàs per alios multoties. : fa.&;.Col Ifla funt figna cognitionisfebrium. ligez.3. & fimplicium. & qui (implecs cogno lj «dee, Uerit, compofitas fcere potei ciat, tit. 6 ifta exempla nó fuetunt dabi Moyíes ta nifi per mod( fimilitudinisquia cem faro inuenfirur Eradhuc qua x c. i$ jorpars accidentium,quz in his Loa di bias tibinaraul, mon verifican-
4 turnifi in &bribus;que fantde gra D
uorum , v. g.quia us Es Dini ire am t ; qu nam nec putrefacta (ed ofi virellina, aut zinaria putre(cit, uic longiom eri us,& accidénua erunt . & pauci euadunt,& maxi-. me cx zinaria : co qp aptitudiné digeftionis non habet. quod efl,quia Qficunq; humor adeo cótzarius eft, vt ebplexio corporis non poffit age re do füper eum, tuac febns
ru deteriorem exitum habet; & quan-.
docunque potétix propinquior eíl, E tuncicbris falubrorci De compofitione Febrium. Cap. 32» T (tias q» cópofítio febris eft 'eaufa localijaut à cá materiali, Item caufz materiglestres habeng. modos, Vnuseft, qfi duo mifcérur humores. & tunc materia febrisfit inter illos duos busmores fimpliees, qui fingulas pim faccre febres , S£ accidentia tic ex his mitacrunt, Jtem alius modus ef vt vna fit pu-. ida, alia fit heéhica. Tertius moduseft,vt vnus modus faciens febrá fitcum apoftemars alius ine.Er. aliquande componuntur duz fc * bres,& mifcéturearum abíq; co qp materie miíceantur. $& hoc pp caufas accidit: ficut. poffibile cflet vt vna eflet inga vc« nas, & alia efletextra. & i&hocge« nere locator febris, quz hetnitritzusnuncupatur. Etaliquando hu morts febrem facienteserunt vicini fd non mixti, Et poffibileeft etiam vtomnesifla fpecies adinui
cem componantur. Et etiam poteft lus compofitionis d, vt
vnus m. fecundum magnitudinem & par— K. ij usatm,
fus E58 c. im imilitadiné quiera
G uitatem, & fm fortitudinem & dcbilitatem,hoc eft vt caufarum efferi voa rie tide
i ice. Cap.53-
Ec aer haberies Pm Tapas dt. &caccica hac fm plus & minus diuerfant.& accida ciusocculta fünt in prícipio. Etqficonq; videbis corpus ci calor e continuo lento vltra dies tres, qi nonin corpore incipit manifeftari, tfc vni lente continuz affimilatur. Xx patienseá quafi n5 fenit, ncc habet putridarü febri fig&ation£, opinand( cft ipfam efíz he&tic. Té
H [cose p ri Ang dbi,
tiétis pulfümn confjderare debes, Kilos quncast i llrtiwenerisauj veloc£, autin ali Edel nifica ipeec ii iride comordered natura nutribilis i fibi putris riaduenits EwsprerTA deba t lipifci : qu&uis cibas ille frigidus dk pedro e ficatur, & acchtia ai tanf. in putridis n6 conuenit: uia calor extrancus in ilis shealier nb eftfixusf mébris,din cibi a 1€ debét. Et dí qua ab alijs M.
baa nb- cisdan(, accidentales (unt, ficut fa- 2ullosMe bulz cantator(i.quia dicunt p cib*
de. in alibus patiétibus & corporibus €£ proic&tc : quia impolt eft vt virms utniblis d pes tif fiteló gata, vtipfum eidé fit contrarii, fi- €utaqua calci. reperitur.n.q vnü— quodq; iftorá alterá corrumpit. Et raro hec febris accidit, nifi poftals febres, ficut poft cphemcrá in cor-
ibas ad h&c parads, aut poftali- K Qumex&bribrs pida. Ex qui
fortificatur hcc febris, marcefcit.
us infirmi, & ficcatur pellis ei? & facies,& profundanturoculi, Et cfí venerit ad vltimum gradum he&icz, videbis oculos ci* quafi afperfos cinere, (icut vf foculiseorfoqui angunr puluest e. tranütur re inferius, ficurac cidit pauend fübeth . & pellis fronsell renia 8 cca cori preparati. tépora haber tenfa , auri-
& rugo(a. & pulfus ciuseft véfus,fi- L, cut chorda, velox, & debilis. & vrina &oleagina . Alia vcro figna ifti* febris manifefta fani, & 1 libris Spi catorum plencenarrata.. vnde noa. eft neceflarium ca reiterare
De fignis epoftemarum Sanguimeeme Co. gj
Einceps volumusloqui de fi-nis apoftematum.Et dicim* [j t apoftematum fangui;
rá fünt rubedo coloris cá forti ca-
lore,& rubore, & dolore magno:fal uoq membrum nó fitinfeufibile, M; fidiurfm A minus. Ex (cias quód in apoftemaub* iftis (anguis. munduse ipuredine dd uan- (cit, generatur puftula. Et figham ifiasspollematis eft, quo
niam [t maioris" inlammarionis "iafactig
valde phlegmone . & in his apoflcmaubus febris eft fixa. & in hoc nere füntapoftematz,quz fiuncin.
fübafcellis/ inguinubus.
iumorum fübtilitas & dolor, for tiffimus fine extenfione. & formi- €a dcambulatiua huius iseft. De figuis apeflemeruro Phlegmaticeron. — Cap. j6. T figna phlegmarici apofte— maus funt colorisalbedo cum pratonc doloris dt fi com imütur. & viriftaay iata funtaj Noise s iiri P gentbosi peririaton eumpofit| ícrutatione, E'indigencfortorz& lla p om parationé fimplicium acadentium
De fignis apoftematum Melanchelichemw Ce. 3. — Ed apoftemata melácholica c
hlegmaucis communicant in doloris priua&ione : faluo qp in ta- Gu duriora,& in colore obícura. Et. «ancriétin hoc exiftunt. & fic denominant co q» cancrorü pedibus affimilanf: co quia venz., d eoscircundát, funt fanguine nigro repletz . Ifta funt figna apoftema- € tum, in partibusezterioribus corporis apparent. fed de his, 4 in intrancis partibus corporis fitit, dic, €um a;gntudincs membrorá interiorim enarrabo. /Egritudines vero,que in füperficie curisa t finr ficut variola , x mori Pa pen ies, lepra, & morphea, & files his. Foe An pont na hfit Spe fhca;anteg fiant. def, quia figni prognofhcü lepra raucedo vois, pin eius, & anhelit? ftricturubedo faciei algi ad obfeuri-
tat£ cendentis, cá facici inflatióe A
lum Enel aducnit part Erfas diee omnis puftula ;quein cie Sorpors it cum Kb, eit fignum E expertum , qp cx genere zgritudin( frac, pehiennalitm P anant? & maxime dex melancholico fiunt humo re: & cüm aperiuntur, aducniteis eícara fimilisigniscombuftioni. E De Crifi in generali. Cap. 38. T quie febres, & vit acute egri E ines non fanantur nift i fim, deinceps narranda funt fipna , enfim laudabil£ , &inlaudabilé fignificantia. Et dicimus qp crifis cognitio quing; rebus habetur.Vna É cognitio, fiue difcretio egritudind , juz crifi fanantut,ab his,d finecri fanant. Secüda € cognitio figno rum fignificantifí quatuor zrgritudinum t£pora : quia non in quolibet iftorü temporá fit crifis laudabilis Tertia eft cognitio fpeciei cua F cuarióisillius reique zgricudinem. facit.gd eft quia resque cuacuátur, qf zgritudii (unt inconueniétes, tunc funt inlaudabiles : & qit funt conuenientes cgnitudini , fünt laudabiles.Q uarta reseft proprieieffentia crifis;aut in ipfius progsofti-
catione. Quinta. nio dier in quibus crfis fit laudabilis utin laudabilis. Et poft hoceuenit come
metmoratio bonorum & malorum
Gf,&k im bonor fignificanti fuper liberation£: Et dicimus p Wifcretiones zgritudind , qd czifi terminantur, ab illisque finc crifi tersninátus,(unt hequq Riniunf. lutióe occulta aut manifefta, & ha benfà longitudine cgritudiais, aut ipfius breuitate. eft, quia cri
non fiunt ilc nif in egri tudinib?, quebreui répore fiai: Eclógimdo cgriudinis, at; breuitas nà cflenuz cgritudinis cogno fat, & (ilr à reb? exuifecis d ilhs fimiles aut diffifes iudicantificut aer, lima, dieta, & exerciiü,& fimiliter
H cóplexio,& ctas. Eraliqi breuitaté. & lógitmdiné cgritudinis cognofcimusá natura mébri patienus, ficut.
fiemata,que in mébris prícipa- M genecan E t multoties ab accidenübus. fcimus. qd eft, quia
- breuitatem, & d-
longitudiné fignificant Ité mador pus accidentium, dn füperflui tubus corporü apparétex fignis di geftionis & priuanóis eiufdé, fimili mó fignificat fup Stiudind tÉpora in longitudine & brcuitate:& nó folü ex parve qualitatis, verá etiá i quátitaus:ita q qfi erüt mul-
1 Dion chfumpüche zgritudind
fignificabunt, & qfi erunt pauca,có grarium denotabüt. Et «gritudines,
ej naturaliter fant breuesfuntcho- p
Jericz, aut (anguinez , fiue cá apoftemate. membrorá principalium. fintaut n6. gd cfljquia rertiana puma terminü quanordecim Erw nó excedit, & aliq tiü feyri mane vnius ColatiE &c rn fuentintrà venasacutior erit. & f ift mo. dü cft in (anguinis febre: co qp eftT vltimo acuttatis. Et fcias p Antiqui. n6 dixerunt ifta nifi in zgritudini-
diffo-. fan,
busacntis, terminanfin decim dicbus, vel infra. & inuenitur nifi in iftis duobus genetibus febrium, & in aubus yguineis,& cholericis. Sed hlegmaticarum febri tempus cftlon-
im. & digeftionis fignain eisanprs 5 06 noa LI. aliquádoad fpacium plurium men fiumextenduntur. Et quz ex com- Joficone ex phlegmate & cholera lunt, inter has mediz: exiftunt. Er mclancholicz fpatio feptem menfium extenduntur, Et qfi res extrin fecz rimini proportion&tut, vt complexi
uatuor- K. no&
o, zetas, S regimen, &hz 1,
füntcaufg loogimdinis & breuitatis. ggrimudinis » Et adhuc funt egritudines habentes proprictaté ex fui natura longitudinis & breuitatis. v, vt iuuenis. babens cholericam ferem ex. cholera, & in regione calida tempore calido,& sIegmine calido, & complexióe calida , dico q hec zgritudo finietur omni. noantce fepum( dié, Eté contrario in fe ne habente febré ex melácholia, & in hyemc,®ionc frigida, & melancholice complexióis,& regiméei fimile dico q he febris nó €radicabitur vfq; ad fex menfes. Ex qfi non conueniunt hzc cum. zü tudine,erit Egirado & breuitas fm. roportioné multitudinis & paua- Drbcader $ed accident en i ficantia brcuitaté egritudinis fung forditudo caloris & pulfus magnitu. do & veloatas ; € vlItomnis forus egritudinis morus à forri prouenit calore : & coloris corporis fübita pmutatio ad citrinitarem , vel ad rubedinem fübito, vel ad maci£. Sed. accidentia fignificantia fuper longi tudinem,funt his contraria. & mcdiocria
Liber A diocria figuificant mediocritarem inter longitudinem & breuitatem Sed (igua geificantia füper quatuor zgritddinum tempora,
ieniunt ád crifim , aur non, hec quód figna principij zgritudinis (uat, quando accidentia fecandum vnum modum inucniuntur, & non fortia, verbi gratia, tempora aflliconá runc erunt. aequalia, quemadmodum tempora tunc quicris alia. ecl de n
iras temporis proprietate eft,vt nul lam dictionis fignum in vrina oftendátur, vcl in fpuro nifi gri- B tudo pror. cficanr . Ecígoum augmenti eft, quan. itudims accidentia accunt, ecran tempus aflidionis prolongatur,& tem pus iuicds breuiatur.Sed anticipatio (mi augmentum idiis oon [9r cum biclon gitudo temporis aut fortitudo non. adiungeretur.quod eft, quia quando anniipatio paroxifmi fortitudine, & velocitate zgritudiniscaufarur,tunc neceflario fequitur longirudo yaroxifmi, & fortitudo. Sed. quahdo caufa anticipationis eft digrítionisaptitudo, & humor( fub- C tfliano, tc paroxifinus fortior nó erit:ergo andcipatio (ola augmentifignum non citEcignamquod 2 to proprium exiftit, eit di- Xu
-medio vrin:
aut in füperficic ipfius, Erlgna fla tus fant quafi fimilia prinapij fi— is fecundum tempus, quamuis
Qnartus vtin hoc temporeaccidentia fortia D fint. Etfi quzfieris qua fit caufa, quare tempore ftatus natura debi-
uz lara digelionem oftendat, &in
tem] cipij virtus fortis di, fidem Fruit chacun fud » quia fordtudo naturg opponi inobedientiz: materiz: Refpondemus, quód eft femper vna comparatio temporis in— Pros patiens, & ficutforma, & cfhciens proprium , & ordinatd tempus habet fibi ad agendum , fimiliter materia habet fibi propri & determinatum tempus ad pariédum. & quamuis formz veraciet R tempus non attribuatur, fed materiz tamen hoc eft dium in for mis al is, verumetiam in formis relatiuis hoc poteft dici, quod didum eft. Et dechnationis temporis figna (unt, quando accidentia alleuiantur, & najura zgritudini dominatur, & paroxifmi abinuicem elongantur, & breuioresefficiuntur. Et ficut anticipatio fola parozifmi non eft fignum au; mena , fic poftpofitio fola non fignum dedinationis . quod eft; quia poftpofitio à paucitate matcpet icri poteit , & à naturz debi F Me.
De fpeciebus Euacuattonum , Pr ar
T fpecies euacuationum , quae. in &ii iunt cundum hune modum funt, videlicet per duxum. ventris, per vomitum, fudorem , vrinam, & fanguinis per nares flu-
Part 19
- xum, & fluxum hzmorrhoida—
rum, & in mulieribus per méítrua, K ik
&aliqi crifis fit pera; st dace laodat endi Ram apoftemara in ignobilibus membris.&aligfi fit per puftulas iundu. arum. Et Tnsqueti fpecies iftarü euacuationum 1n aliqua zgritudi- Dcpropria eft vt plus: & maxime
f enis laudabilis eft. Crifis febriü
iolericarü pcr vomitü , aut fluxü ventrisaut fudorem,aut p vriná fit. Etfanguinearum per modá alicuiusexitus fanguinis fiet. & taliqfa à communicatióe, quam membri patiés cum alio habct, iuuatur euacuatio . Sicut apoftema cerebri criticat plunes perfuxii fanguinis narium, per hzmorrhoidarum fluxfi.& qd in gibbofitate hepatis,criticat per vriná. & qd in concauitate eft, perfluxá ventris terminatur:fal uo q zgritudo fanguinca non fit : aut p hzmorrhoidas, aut per menftrua, fi fanguinea fit. Sed crifes, q fiunt per apoftemata,aur per puftu las, vtplurimum in zgritudimibus longisfiunt. quz quidem mortife- 1x crifes in finc funt pp apoftema- 12,quz in membris principalibus fiunt. Agra precipit Hippe inali-
quibusiftarum zgritudinü enacua
tionem in principijs ficri fed n digeftionem ex . Dedidus Cris. Cap. 4o. T dics manifefti laudabilis cri
tra xl. funt zgritudines cronicz. & K quafi n vltra apparent crifes ma- in decesnifeflz: , Etante vigefim(i fiunrper das przdi, |juartanariá computationé , & hoc & nii ác t,quia fiupt in quartis, & in quar- Carnibus. je pes xepmicaapr d icut x eed crífis,que fit in feptimo,que iudica- Garin quao, bono figtol |uarto ied apparente, ficut nebula alba (üfpen aphor. 15. fa. & vndecimusquartü decimum & 14. & dicas Aden pers deimü geek timum indicat, & decimuflepd- 7, mls vigelimum indicat fed poll vi 12 aca fimum non fit indicatio nifi per & [eprimanas. & ifti dies o pro ma- 1*- & »iori parte laudabiles (unt , &in eis maior parscrifium fi Sed funtalij, P Eneftjui in bonitate iftis propinqui exi- s.& ro. & it, & fimiliter laudabiles exiftüt,, t.dedicbe qui non criticant pp longos circui- CHdcis 4. tus ficut terrus quartus, & nonus, & car. & decimuflcrtius, & decimufnon?, d& c. s. &.. & «igefimufprimus.. o£s,n. hi dies & i». c& nullam bütvim indicationiscrifis, SBaCio. fed nonus pro maiori parte indicat cs, , s, & vndecimá. Sed dies, in quibus plu- Auenz. rimum fit mala crifis, d ficut fex- Thenir. tus, & hiccft peioromnium : & vt "racer plurimum in eo fit mala crifis. Sed M. quartus eft indicatiuus huius, hoc eftquádo malum apparet fignum, ficuteft nebula nigra. M illum. malitia exiftixij.& poft hüc. viij. & poft hunc.x. & poft hunc . xv. & poft hüc.xvj.& poft hunc. xviij.fed raro in.xij.fit crifis Et debes (cire » iftz cnfes à Principio zzgricudinis computantur; & eftquando manifefte in operatióibus la:fio apparet : excepto in pariete, quia ab jpío par tu incipere debemus, quamuis. ui
ft. tudo poft partum per. xxx.dies;
fibiliter excitiflet . & breuiter heregulz dia Hippocrat. fcquuntur. Ec
Liber Q uartus
A Etceciditdiuifio inter Antiquosin. his dicbusin malitia, & bomtate, Scd ifti diesapproban fünta duob?
viris , qui prioresin hac arve extite-
tunc& funt Hippo, & Ga.& credit veritatem dicant propter. i tam corum multam. &
fum per plurimos dicta cft. Etqd"
nobis videtur cx lioc, declarat eft
Cantica. a nobis fuper Accufam Auicé."quá
commenti fuimus, Et faasgdiesifhquáuis veriicentur in enifiyne. ceffitatem non habcnt, fed veritaté. babét fm plus.quia Rafis dicit ex pernus füitin infirmaria Relenfon 1n plurib*decem milium homund: &in multis iplorum verificati (unt
ifti dics laudati, in aliquibus dies reprobati liberationem habuerunt.
& fir cecidirin periclatióe A. hoc
cum Gal. &pro parte
peer Pontra. Ex Auenzoat fit, 5" niis € tio, teflificatus:cui n hac faenta debet.
concedi corona, qui vixit centum.
& vriginta quinque annis& in qua. dragelimo anno in hac artc operari capit,& in bono obijt ftatu, & in. habitu faentig vidit quanta videre,
S cognofecre potuit . crgo fui libri credendi funt, & ipfi? teftimonia.Et. 1es,quas iam fcire p flumus, quia
€ crifiscft ppinqua,fcu velocitas mo tus zgritudinis , & fariofitas ipfius.
Et figna, in vrina apparent, &in fputoj& pulfus forzitudo, & egritulinis natura, & coatraria harum rc. rum , tarditatem crifis fignificant: quemadmodum fi mediocres extiterintmediocnratem fignifi De fignis fignificatibu: prejenté Crifm.
Cae ont
T gna P fentent crifim figni ficantia fint accidentia forma , qu; precedát icut horripilatio for-
77 tis, & ofcitatlo fortisinqufetudo, & D alicnatio , & doloris capius forutudo,oculorum & faciei rubedo,& an. helitus ftrictura,& tremor cordis, & Ilfas,& colli dolor, & ventris.Xlaij inferioris motus, & mordicatio oris ftomachi,& tremoris typ*,&vri. necóftridtio,& flercoris,& fortis fitis,& his (milia. Et hec figna fiT no Geappareht, fignificant ciim in matutinis futuram: & fin diea| 1eentin nocte proxima crifim futu. ram fignificant. Et fpeciescrifis,co- . (cuntur propter. Drmorem, aut Indum partem,ad quam mouebitur humor.quemadmodum labij E citatio fignificat vomitum,& rubedo faciei, & nafi pruri fanguinis fluxum fignificabit. Adhuc Toecies Ese ab indicadionis fpecie cogno- [cetur.quia criis fpeciei indi ratoni miabirar. ,& cDgnofet, vtrum per fanguinis &uxum, aut p vomitumyaut per füdorem, aut per fimilia. His ergo quinque bona cri fiscognofcitur caufis.vna eft, vt in flatu cgritudinis fiat. item poft diionem bonam.&vt humor,qui. euacuat fimilis fit humori cgritudi nem faciéti. & in die laudabili fiat. & vt fit bonis diebus indicata. Defignis prognofticantibus Salutem,
T poftquam locuti fum?*dc cri- Es bonis,& malis, & de reb, pro maiori parte fignificant in acu. tis «gritudinib*falutem vel morté: delceps loqui volum" dc alis fignis prognollicis.& incipiem*a (ignis p. g icanub"falutem. Etifta figna untfgna, que ab operationib"fu-
muntut,& al acchiib^, quzab rationib*proueniunt.Et Aliquando hecfigna fumunturab cgritudinibus,
Dusquzalia 'itudi, fequnné Prognoflicationes, quz ab acciden Eis fomuntury Cicfcnt quando cies infirmi iua eft anor facchus c mixilae facia lis bi fano exiftentí: eo qp fanorum facies diueríificátur multum. & fita. fi fignum etus Et quando ca lor zequalis eft f toto coi iü eft alus Ereztenfio pics abfq, apoftematibus, Et venter me diocris inter crafficiem,& madem. Etfüperfluitates ab ep manátes colorem naturalem & fübftitiam ha. bentes fignificantfalutem, & qp in partibus ventris non fit aj S q» bene fe contineant viitutesnu xritiuz. velut flercus,vt fit zquale fter grofficiem & fubtilitarem , & vt. fitcolorisaurci. quia runc eft figná faluris illjus egritudinis: eo gp fter- «us figüificar tüper bonitab:m ifti* virtuüs. Et fi vrina fit atrina , € hypoftaíim in fundo habens albam, & continuam;aut füfpenfam,figná veft falutis: & maxime quando tefidetin fundo: quoniam talis vrina. fignificat falutem in bribus, & in apoltemaribusintrinfecis . Sputum. um mediü inter grofum. & füb. tile;malo carens odore, & quod faci Ieexpuirurjin pleuref;,&I peri, monia falutem fignificat. Sudor in acutis febribus in die critico in calo 1c temperatus, in toto equaliter exi ftéscotvore, albi coloris,& m1lo ca zencodorz,(alutem figuifira: Flux? fanguinis naniü in febribus fanguineis in apoftemate cerebri , &intefticorum in diecritico falutem fignificat. Et figna que ab operatio- Bibus famuntur, fünt in cgritudini Gus acutis bonitas ratióis, & fenfu clarirastbonitas decubizus,&: mor:
anhelitus temperatus, non rar*, nee iz is ne Talerpolatus :& pulfus
is, & paucam habens permutatiónem : & bonusappedirus (unt fi-. gna (lutis, quia bonitatem omini Virtutum fignificant. Sed fa» Iisquzs a pirudine famuncus. (üperuenienti, func vt füperueriens. fitcontraria caufis anccsdéas ,aut vtipía moucatcaufam ceritudinis jrzambula: ad partem diueríam.
: plum prime eft febris fpa(mo.
leonis fui és: a Ss ré ipa [ree s : t fpafmum refifüt, Similiter febris p. füj iens dolori ventris, & fto-
ut itis;aut fplenis,a vémoa lopdr conplerbae genes
10. Exempla membri fecundi multain Antiquorum librisinuzniunf Et dixerunt, quando füperuenery
caufo in die critico ngor,eít tunc gnum declinanonis illus febris: eo qpnatura expellit ip(am humorem. a partibus intrinfetis ad extrinfecas. partes.Et quando füperueniunt vatics podagricis& arhntcis, & z- Findinib renum, vt nefriticis; rác lIberantur.Et quando hz morrhoidcs melancholicis füperueniunt/fi- En eft liberationis.& qui (ubtiiter has res pfcruta, a (eipío ex his. mula inuetier. EH i ando aciivt vna zgritudo alteri (üperucniat,& primam alleuiabit : puta d-
Liber Quattus
A De fenis rogue] licis Malis, Co^
T. locuti fumus de fi EX lubribus deinde volum* loqui c fignis malis 1a figna in. id habent E, fe lus & minus . & fumütur aboperationibus,&ab accidentib?, jux: ab ipfis: jonibus venit, & aliquando Doraunturab «gritudi ne ti, Ea quz famuntur &baccidenub?, fuot hec, vt facies , quam dixit Hippo.fignificans mor. s&j.quia nafus ít acutus oculi con €aui, & aures ies, & curis faciei ten(a, & color faciei viridis, v?
ttificaturcontrarium ipfius , hoc eft alor extrancus. & gencraliter hzc fünt in cgritudinibus acuusa fortitudine egrirudinis. Ecaliquan. do accdunthzc figna. in egritudinibus chronicis, vtin hechica , & ét
ta.quod eft , quia diffolutis eft ca- Tor naturalis & humiditas , & calor.
€ extancos cít forüificatus: to vt non preceflerit ventris fuxusim. ;, aur immoderata vigi- Va:quia runcin malo euius fignü fict. Et quando album oculi rubed fuent& ipfius venz: obfcurcaut ni gr fucrint, fignum moris cft. tadobiors. maximein egrividiniacutis. [uia nigredo extin €tioncm ibd fignificat &alibirubedo jonem cerebri
€x humoribusinflammaris fignifi- Eminend in. dini
Poraeuis malum eft nif fore pro D 'oculio| Imiam,aut ;ppter. Tonto Quando aperciliut labium, aut na(uscolorem luteum habent,& ob&urum, mortem proximam fignificat. Frigiditasextremitatum jn acuns fignum malum eft valde: co 9» füffocanionem caloris naturalis in pribosintinfecin aut pp apoftema fignificat, aut. hotorim fagidetum abldandE- & proprium fignum eft cxtinctióis. ris nat s. Eteodem modo, quando habens febrem corpus intrinfecus fucric calidum, & extrinfe cus frigidurfi mortem fignificat:eo €p apo! calidum denunciatin interioribus efíe.& ideo calor exaffecus verntur intus, Et vlt quando calor cqualis non eftin toto corpore,malum eít.quod cft, quia fignifi catin membris principalibusapo- UT te.Q uando lingua pu! diblialde Com ezdemituum igiditatcmors proxima cfl. quod quia fignificat in cerebro,aut in.
tepulfa debili mors vicina eft. Ec fi P nigredo adfit cum fortitudine pulfusin die crinco,falutem. pil t. Exfift quando faniesin illislocis fucritaut apoftema, falutem fignificat.Et qfiin carne primo. ue rit poft rubea , deinde ad vinditaré, vel nigrcdinem conucrutur,fignum cft malum:quoniam iam ex ünctionem calons innati vf fignif care. Et fiin «gritudinibus acutis apparentin füperficie carnis minutz puftulz ad fimilitudinem grano rum milij,igná cft malum-4uia fi goum
G gnum efto materia paucam dige-
jonem reti Fcdidis Hippo. [^ itia veniensante: ium diem f acutis febrib*malum eft.Reprobatem eftexperientia in omnib? nofiristerris.& fi veniatin quinto die,
laudabile multum eft viua ratióe, melancholia,
& maxime in temponb calidis , corporib?calidis. Et hec eft fententiacollegiorum Medicorum ofum. Perfarum,& Indiz maioris, & pro maiori parte illorum de Axall. & poffibile eft, q iftud quod dixito- €um in Grecia habuit: quia terra il la hacfrigidiorexiflit . Étiftud qd? H dixit Hipp.qeratfignum malum, eftideo,quia hec eff vna ex reb*,ex qua prouenit crifis . & omnis crifis veniens ante di; nem, eft malá.& poffibile et) vident in terris fuis crifes , venientes per icteritiam. antefeptimum cfle malas,& fine di geftione, Etfignificatioqua fumi tura reb* excuntib* a corpore , hec eft: ficut flere? nigrum,& viride, & fatens,& cum pingucdine in febribusacutis:quia hzc mortem fignificant.quod eft, quia nigrum aduionemspingue membrorá liquefa&ionem, corruptionem hu morum fignificat. Etinacutis flereusalbum &liquidum malum eft: €o fignificat digeftionis debilitatem:X quia cholera ad partes fupe. sioresafcendit.& fimilitereft in vri nisin hac febre. item album fterc? futuram icteririam fignifitat, Sed flerc* habens colores varios füper ongirudinem zgritudinis habet fi gnificare,& füperabundantiam dierforum humorum.& fi caufa me
dicina: fuerit, falutem pronunciat oj
qualibet egritudine. Et fi in principio exierit cholera nigra,fiue füpe-
rius velinfei*, mortem fignificat: K. eo cum ulis humor apparuerita Rrincipio sgrimdinis, fignificataut uper abundantiam ipfi'humoris, aut fuper debilitatem virtutis , aut vtrunq;.Et dyfenteria proueniens a aur acetofitate morté denunciat. Quando fterc?cholerze pureaffimilatur,malum eft cum ap. petitus defectu.Similiter cafus appe ti? cum fanguinis fluxu malum. Nigra hy fis in acutis febrib? mortem fignificat. Eodem modo.
vrina aquo c fübclis perfeucrans in puri.mala eft.qi |uia eo. rum naturalis vrina debet.
fa. Vrina aquofa in cgritudinib*acutis mortem denunciat. & v EIU eo icat tudinem
«p fignificat lupra.
m acutis fe lib.i.
fignum difcretiuum inter vtrunq; renum, aut vefice dolor,& vomi
5 & fcreat*exiftit mal.& fi ioc fuerit foctens, mortem hét. fignificare. Sudorin die onion
'nsex quo febrisalleuiai
PE habet m. lum eft. & fi cum hoc eft frigid'in ceruice, & capiteymald eft.S hin capite folo peior:quia l6. [edinem egrimdiuis igni icatin [enta, & f acuta fignificat mortem, Sanguis guttatim cxiensde naribuspauc, & niger in caufo morté fignificat.quod eft ,quia magnitudinem aj ttis dicit efle in cerebro. funt fi acqaab ione. Quandooculi umen eForienA jnuoluntarielachrymaa uerintfignum malum erit.Et. js
tusnij cum
urrigiiarum. Vr Y peg
Liber A foc faerint,& rubicundi,& vnal-
tero minor it, fignum eft mortis. Pe der
Sasclrrodenmoin quod. [)
429b. 4- bia aftri . Etquando infiriro mortiscít (ignum:quohram intole
1antiam virtutis denunciat. & vlt
jj infirm* non fleterit firoion iig di mai & ift quando vult federe, faltando
fe vbi | ignum eft. mortis Et quá- P doin irm! pon audit, nec vrdes.cf litate virtutis gnum eft moriom . Etquando anhelit*inlum fortis, & quandoq; occult faerit malum eft: quoniam petturbationem méns fignificat, quia coram confuctudo cít. & cum fuerit. z2nhelit*ei*intercifus, eft fignü malum:quoniam fpafmum in mufcu lis effe denunciat. Et fomnusq& lzfionem,vcl dolorem indu dignum eii malum , Et figi
€ noua cgritado ue etiautin membro nobiliori/fignii eft malum. ficutfi in fj ia in uarro die humor
[w i itudinibus acutis, quia pa(mum fignificat. & aliquando accidens füperueniens opponitur c-
itudinib*| eme] ieu el qui quando forior li
uartus. De fiiis vniser(alibw ezritmdoum D
Ca AS sacos: Einceps volum?loqui d fignis itudinum membrorum in trinfecorum.Et dicem? quod iá dium eit fupcri*,p hic tria requirü tur,vt membrum cgrum, & quiditas egritudinis,& caufa cgritudinis, & caufa hic intelligitur differentia. itudinis, hoc eft ipfi* proprietas. tea , queiftas res (ignificant pro maiori pare funtaccidentia quea- Gionib',& paflionib'membrorum. faperueniunt. & hcc appareat aut in corpore,autin füperfluitatib'cor R poris.Sed accidétia que di&ta (unt, 'ro maiori parte fuper egrum mérum fignificant (olum,quando illa actio;aut paffio membro, cui fü 'rueniunt, eít illi propria:ficut calus
fibi Aft vacca adioni m. dur
uperueniens membrum cgrum, & giomdinem fignificat. & hoc acciinquia. hoc accidés proprium ambob"exiftit. ficut dolor acut* pungi
tiuus panniculofum membrum tale faciens, igncar qp hücdo efc humor cholerie Ero.
xyregmia,que cum magna veni tate eyreditur, fignificat p zgrirudoc omaci cni e Emor igiPhuius caufa exi Etmem. exiftens fpra dorfum corporis membri,in culosoppoti fentitur ser
agri VdeiRC Étcreuntiaa
itudo coli,
fente, quia fi eflautin mreftn
Bois auci renibus aut. ia vefica fificat. Etfignificatio quz a mo cxítus fumitur, eft ficut fanguis exicnscum taffi, quia pulmone co
1 gnofcitur venirc.& fi citm rafcatióe. reditur, a eofatorio venire fignift cat. Adhuc fit dolor, & pulfas fup membrum zgrum fignificant,qu£ uishzcfintez genere accidentium. a&ionum füperuenientium : faluo illorum actiones diucrfificantur fm diucrfitatem regularum vniuer falium,& particalarium. Et ferri? fus fignificat» zgritudo in m& [es eft nervofo. & vndofus fignificat ipfam in membro carnofo. Sed quando dolor pungitiuus, &a laze
i rbum cffe.
re mouctur,fignificat moi
atteriofo &fieftlaitu figarficar ipfam cfleT membro n$. ofluofo,nec in neruofo, ficuteft im. fplene & hepate. & fi extendirurim. latitudinem,figuificatipfüm in ner. uO,aut vena. T P milatfirio m - xs, fignificat p é in lucis i geodo dine fit frangitiuus, in membrooffaofar effe fignificat. Ifti fant modi,quibus membrum eo- Enofe, A&ionesvero proptiasali- €uiusiterarte | Bon eportet ,. m hoc (isin libro Sauttari Scd hic efteptimuns, füntaliquante di in&iones eorum , que ex eorpore
il T. bre. ORI im ral bro
ip- cgrediuntur.& dicimus ezeunti
acorperc fuat duz fj ;ma eft, cuiusexitusé naturalis: ficut vrine; flercoris& fputi.& alia eft,cuius exi tus nawuraks non eft:(ieut (anguis, &quorüdá membrorum partium, De bisque egredisntre a corpore, que egritudmes frgnificant. C445. Ccdentía vere exitus eius.q$ Mg Aus habet samba nificantpro maiori | distem zu imdinisel caufam. jam deillis (ccuti fam?.Sed resqum exitum non habent naturalem , fi« gnificant membrum egrum jp ma Tori parte. & quod hic dicere volu» mus,efl fignunrexitus fanguinis. Etdicimus qp fanguis exiens, aute xita fuperiorib* partibus corporis, auta partibus inl noribus. tqui a partibusexit füperioribusaut exit peros,& cum fputo:aut cum ra(ca tuone,
Liber Quartus
Ado & 4 oólatotio prouenit: aut
ffialis.Sed qut a pe&ore prouenit, eft «um dolore,& eft paucus ; & fimul & (emel non exin&colorem fangui inis pulmonis nion habet, excepto q» ab alique excat arretia: & f eo funt. guttz latz. Et aliquando a £apite defcendit & mouet tuffim. Sc. «utumant aliquí,vt a pulmone defcendat : fed ab eo diuerfificatur in B fabftantia & colore, quia pro maio ti parte eft (anguis t. & adhuc figniicatio fumitur a fiáms re pletionis cerebri . Ei aliquándoa prouchi, & Soguofcrur P Solorem fparularutm. Sed fanguis, quí a paribus inftioribus corporis egredirur,, aligü ab brificijs venari ani creditur, & natufa lioc viturp. viam euacuationis , quandó nimia quantitate ; Aut qualitate exüberat, S&hoc [citur ab accidentib" orificioruth ani Sucniéibur hoe. jdemffi fuperflnat, nion eft láudal lis.Et aliquando per eanderh viam € egreditur (ahguis ;ppter apofteimat$, aut. sacris lerrigonem, aut pp virtutis hepatis debilitatem, sut pp malam fanguinis quálitaré, - Aia benehicio mündificationis exzpellit.Et comrhunicat fanis exiens ab inteftinis ; & propter jilitaterh beate hoc, quia ain. bolorurz carnis affimilantur.Et priutn fighuih in inteflipoiuin vl- £erationé eft dolor fenfibilisin in bro «grotáte,& q paulatim fanguis rur, quia füperfluitatibus eft ixtus , Jtem qui ab hepate pro-
8o nenit,ab accideritibus. propriédebi.
ex viis vribz egrediruraliquando
vefica proueniz;a quando. a pe &aliquando ab. is gibbofitate. Etqui ex renibus exit, egreditur. pp duas caufas, aut vene. Ri tionem , aut propter ipforun: reni
fcifluram:ficut accidit propter layi-
desin eis generatos:quia multoties incoram fübftítia. tur;ficut. dicitGale.& poftea. int lapides. ipforum carnes ; & iuntur. & quando hoc acciditdolor incipit in. loco ipfo,& durat quouía, virtuse pulfiua expellit ipfos. & vt plurimü
Beneratur in concaüitatibus ipforá propter itiuz virtutis debilità tem, quz non poteft. 29ud fám patrem, ez quà renes nutritur. a parte ierreftri, Et aliquando gen ratur proptet virtutis affimilatiuz debilitatem;que partem;ex qua mé bruin nutriri pius non poteftafft miláre,& fic ad lapidem conuersi; S non ad partem renum:aut vefice. conuerfionem haber.Et hoc accidit propc forem caliditarem & feci tatelnyaut propter frigiditaté & fic- Gitatemificut: FC fuperfluira. tibusquz in aquz Canalibus colligantur. & aliquando accidit ptor lorum ciborum; Meriel am Yfurn.&aliquando he caufc omnes. infimula, f. Ir& adbuc (anuis ex renib*t lif pp virtutis nm. tritiuz debilitaté.gd/eft, ga muuiri. i6 poflit ex hfiiditate fanpuineaf eisexiftéte, Sed-haró paffionü dfie hz fant. quia qus 2 debilitate rená au»
eanfátur,ab Secidentib*renib? fü menientib*i Ícitur: ficuta. colo Te,quicis accidit propter malam o5 [ice & totius corporis macié coit'debilitarem. Et differentia illi fanguinis, i fit propterapertionem venz,al |ui propter virturis nuttitiuz fit debilitatem, eft, quia qui egreditur propter venc a- [Cone ponit vanam ualíquait isal Tei princi fed qui a debilitate. hà Priced; Jorarz camisafimilamr A hocidé jn principio valet, neq; rei Etdlferenta ins fanguinem zi faffura venz pro enien tem , & guinem ex orificijs exe(ítem,eft, |pia qui ex orificis egreditur , fine. dolort efi quemad dum i ex nanb'eziens: & qui ex fciffura, exitum cum dolorehabet. Itemg ex vefica t, femper cum dolore. tur. quod et, quia fanguisex hoc membro vt plurimum egreditur propter humoresacutos ipfum locia rd 2gibbofi tate hepariscgrediturjab accidentiprr tis tibuscognofcitur Sed accidés, quod fux' ventris nominatur, quáquam deco Gale.fufficienter non fit locutus:declararum tamen eft Aegritu dinum ibro, qp fitab inteftinorum is,& flomachi debilitate,& ali quando a debilitae- membrorum toti*corporis.& cum hic dico debili atem,malam membrorí fine mam complexionem apleron Et ter malam complexionem. matrem identia fieri pof funt: hoc eftproptcr materiam in libetiftlorum membrorum,aut
T plunb'eolic&t. Semunc hzcma. oy
lacomplexio flum mermbiü cgrá
non figuificahit/fed etiam ipfi* cau e fam denotabir.Et incipiendum eft a fignis , que quando huic euacuationi coniun itur; Vidi d hoc $m icant propter ipforum. [tias Et dicim*g dria, que eft inter. fluxum ventris, qui ab zgritudine. materiali fitin aliquo membro, vel 10 plurib*, & inter fluxum , qui ab. itudine fit nou materiali,eft, ga ille,qui ab egritudine fit maceriali, habet manifeftum exitum humorisipfum facientis cum egellione. &fi fit ne mareria, non fic manifeftatur. Etdebesícire, fia fto- L. macho it, ab accntib"ftomacho füperuenientib*, qj manifeftatur ftomacho habente complexioné malam marcrialem, aut non. materialem. & cum hoc penit"conjungif mora cibi in ftomacho pau ca.quod eftquia qui a ftomacho p uenit, eft propter vnam eri Te rum : aut propret virtutisexpulfiug fetinatioben, vc cidPerpell :aut retentiue debilitatem, vt nó retineat. & quodcunq, horum fucnit, necefeeít vt pauca cibiin ftomacho fiat mora. Et aliquído acci dit,vt lux" ab inveftinis proueniat, M. ficutdictum ett: & hoc ab acccib inteftinis fuperucnienub* fc tur:& quia in ftomacho caufa feíti nantic fupradicte non eft, (ed in ipfo cib* tempore naturali moratur. Etqui ab hepate aut venis proucnitautab aliquib? alijs membrisgp uenit,vt a capite,& bis fimilib*, cognofat fi marcrialis eft.fimilra fi-. guis fignificanub* dominium humorisin membro, &ab accüiibus 1lli membro p7opr ijs; aut ab ipfius. itionib*. Auenzoar enim teíli deilloqui Quxum chroacá pe
A& pasiebarer ep flaxós ifle, hora fom. ni fordficabarar Sin hora vigiliarum allemabarar.& per hoc arguebat humorhoc faciens efletiu ce febro:& fuam intentionem in curá do cerebrum adhibuit, & curat"cft. Etego candem rem iibi fimilem fe. ciin quodam fluxum ventris patié 1: quia medicatus a multis Medicis,& a me longo vempore fuit,&ni hil proficui habebas, ita qp de ipfius. falute defperaui, fed ipfum vifitabá fcutamicum.X quia magnuserat, tandem percepi vnnm cx fuis brachijsalio frigidius,& macrius:& au B tumaui ob hoc. fluxusab illo bra. £hioortum habuit: eo qp virtutesip. depediceckeo pope malum eb tz cflent propter ipe ipfum dominantem . Et
insngonem mcam ad illud membrum calcfaciendum appo füi:cum fiicationibirs, balneis, & fimilibus Jlocalibus reducere bonam & natuán humiditatem. ionams fui:& megtem appofüi,vt calorem. Baruralem,atg; Mitniditatem banc cum rebus conucnientibus confervarem,doncc ipfum ad omncs fuas
E virrures naturales reduxi,nec medi-
rem breui tempore curatus
i le rduri nec med piam dert cui kpperhie
i fit ci macies empore breui,ita. Figs nd fuxib? ucti- $ed quando egrimdincsiftgob
Liber Quartus
Sed. nó funt pprie nifi coniunganfalia.
cut cuffis,& rafcatio, fap ricum nifi fitibi
na tationis, & quando z flimabis vnum,incipe eleuare cfi mcdicina lcui fm zgritudinem, opinatus fueris. & fi lucratus fueri: €x hoc, continua medicinam: quia tunc fies popinatuses verum.& fi non,dimitte. Sicut qfi credideris qp» caufa flux" itoppilatio,dabis res aitjuas, & fi lucrat*fueris , tencas inc medicinam , Sceredas p hec opinio eft vera.& fi nenjincipiesci- E. to reltaurarcillud quod fecifti cum. medicina illa, Etopinátur quidam. Meticorom hec oppilano fit de lere. [iro cgritidinibus, & Duis sgrudiaum. Etfi edideis iR egritudinis fit caliditas, ftu is curare cum reb*parum fngidis A f videris, prodeunt, las certo tuam opinionem, & Ícij Eidem nas He nil Topter quz: cognofces mem] dentia membrorum communican deii puris at e afassha F it aut cá afatis he. ais Factioncollsmahca ua fi d afadis is. fed hacc figna cá eis:fiijo, f n5 fignificat.
ito zgricudinisqua: pp colli Eo it embrorain, a omm. ColLAuer. L brum
nores, aut quando a cibis vacuus
nonefitunc dicere debemusyphoc cís
mon accidit capiti; nifi ixiad fiomachum
Part 20
Er remet, |uia vtalicuius
bri gritudinem accrefcat. aut efle
H porcil,vcn vno membro fint egri-
tudines plurcs:quarum vna eft fibi
propria , & prima, & altera terius membri colligantiam. Et
ordi emradhuccit (o.
teft ytdus gprimdines poprer ol operaniem.
ligantiam cerebri
5mm Exneini mncerrocem deci lator,oporiet vt circa. hoc pa patre juando cius. epiniofuperaliquam illarum fueaR firmata tunc remotionem ipfius «um medicina tari i
rez & fi non , ada-
liam. opinionem fe connertat,
rerum, füp quas nos. re figna v » fünt aut mala com] xio
eft, fantillaque dominationem humo ris fignificant, autin toto corpoce , L antin vno membro egro. Et adhuc
i T itus, & egefbo, riii em ic nientia fu us cz. :
up- &debisiam ti fuimus. Et rafea.
io rubea agat fu cím,& fpém.
irudinib'pe alba plans equal qus m e M al izcum um rtes: fianti; tndinch Emend Erdolor giat fapercámd operata qp dolor acu
iumores funr calidiz
Liber & apatua. fignum h£tpprid, ób hoc deipfo nunc loqui difpofuimus. prec feni f [t paruus, velox, a0fit pp materiam organum. denrem.yaruitas vero luri Porcio afperitaté fit. velocius optet rccompenfationem fords Poagnitudines idt, quam amitit fcrrinitas vero fit,quia. virtus organum cxtédit: quia X nó eftorganuni obediens, & ipfius par
scs non zqualt extenduntur, & ob
exten. d
zis:& Bat, co cholera ficcitas indurat fnembrum. Sod pl maticorum pulfus ius, & rarus, & ade pops iecdinent frigiditatis &vircutis debilitatem.& Vdilpofitio ferrina omnino non exi flit propter bumonis faciétis humi- 4ditatem.Sed humorum mclancholicorum apoftcmarum pulfus dur* cil, a(yer propter humorum ficci
C tatem,& cft tardus, & rarus, ad (er rinitatem manifcile declinat, & cá his omaibreft 'occulrus;& rarus . Ec
,per quas cuntur
flemariqui fiuntin principalibus membrisett fcbris. & i6 hac eft vna de rebus, que oflendunt de aj mr occmoqui aplica quoda Te anicmquia apoflcma, faci nierhmon haber cloreme trancum,ficut apofb:mata, quz füt. «aula vcnzolitaus,aut dunaei, Sed mcmbrajn quibus vilübilt manife flanrur,funt cezebrum , hepar, flo-
n cgo $
8; machus,& itreffina pracilis A (plé E» ires vals ice genera rum,per que LH
curntin bacams c eft dicese non cófjderarem in vnoquo quémembro con(yderationcm i riam, tunc confyderatio vnii
Facere viderceur:ed volo qui veftigium Gal.ad maiorem caure-
gniudo. infirmum.Et ropes hoc neceflazi-
erect bt ci pulla eni o figni eft aatis di: i
itudinum mem P brorá ineriorá, d indigent demfatone,fünr , vel mala cóplexio marcrialis, vl nó matetialis.Sed fm. Gal.confyderation£in res parti
Tes narrare o| de his breui
ri hi &vniuf Sul ctu igulidcadfpofitioné plen: 2 ficut L. io :0cu-
ecnlort mbedo,& facici,& actualis «alor dominium fanguinis, aut hu. motiscalidi fignificat. E, tietas malz complezionis gidz cít,vteidem dolor coniun; taméin complerione calida foror ein el humida ve cca doloré non efficit,nifi parum. eft fola humiditas, tunc fola grauisesfentiur, s hnmida complexio itur a capitis graui- EU ee t ficcitatis hisexiftuntcontraria. Et pofibie fb vt complexio adueniéscapiti fit pid liter adueniens ex capite. pollibilecfvrabalio veniat m£ bro:fed pro maiori parte accidit ef flomachi fignum huiuseft,quo- Bulianrmachasad fomendi guftiatur. usad vomendá; vel quádo a tibis vacuusexiftit,aut quando cibaria corrupta funttfto snàcho . & iftud cft generale. quoniàm dolor capitis angmentatur, quando, augetur ftomachi zgritu- :& minuitur , quando minuitur. Ex poffibile eft, p accidat cx colligá tia duarum venarum quz nomina te fantin Arabico gui füntve nz fomni:quoniam acciditin capi te dolorqui dicitur hemicrania . figuum huius eft figna fignificantia repletionem occipitj. Et poffibi ARecft vt accidatex colligant toti* corporis. & fignum huiuseft figna figni ia repletionem vniuer(adem. Etcerebro aduenire poflunt omnes fpeciesapoftematum calido uni, & figidorum . Etaliquando membrum egrum a (citur, & titudo a proprijs ipiius operatio- Sibusin; E: dx i zgritudine fi Thin concomitantur alie-
nationes, quz diu continmntur cá K. eo. fi propier colligantiam alteri* membri eziftant/ficut accidit ppter apoftema diaphragmatisconcomi tanturalienanoncsqus non conti« muahturcum eo. Item accidentia, quc fen(ibus adueniunt, fant. omi membri
quando tonis (pecies zgritudinis
apoftema cholericá
malas przbet co gitationes , & quafi feftucarum de
innis euulfionem adducit, & vigi mulirudinem,& cum. diofiione dc fomno excirantur, 'ex fanguine fit,minus vij
1e PE illud, quod de. uoa & habettrifum,&lztitiam.fed qd'a. cholera fit,(equetur ira,& furor.Sed quod de melancholia fit, & illud alienaionem fenfuum promonctex. eepto qj imor,&c plandtus hocconcomitantur. Sed quod cx phlegma- 1c fit,corruptionem animaltum vir tutum przbet, & non intendit face-
re malum. Sed figna propria domi nij humoris apditerba Dicens in cerebro funt ficut rubedo faciei St oculorum,& caliditas tactus, & fortitudo pulfus. quoniam ifta fignifi cantabüdantiam fanguinis: € ma xime quando affociabitur eisregimen conueniens, ficut ztatescomplexiones.& tempora. Et non quz- M Tas vt rememorem tibi figna multo ticns : quoniarn rememorari debes. corumjquz tibidixi. Et pulfus fup apoftemata fignificans habet a fua. proptietate varictatem tremoris.qd eft,quia eft in membro panniculofo pp certamen,qd' eft inter virtute &organiextenfion£.Et hoc accís t afatibus calidis plus manifeftatur. In apoftematib" vero phlegmaticis & rclancholicis mollicies.& homi itas
pepe 1ficat.
A diras,que eftin apoftematib*phleg maücdsquafi vincit ferrinam difpo fitionem,quam a parte membri có
i debet. Ei iculi,qui i; eir penici quier
fequitur paralyfisaut a posila otis cctebri reteapoltematur., & hoc fequitut dolor fulfatiuus propter arteriarum mul titudin£. & ipfius ppria figna funt albioculi,forus rubedo,& palpcbra B rum gyofficies, & motus difficultas. & febris,vt dictum eft, propria in iftis apoítematibus exiftit: fed tamé 1n apoftemaribus calidis eft acuta, &in mollibuseft lenta. He fünta-findiesin uibus neceffe eft inlucere derhonitrationem , & pprie inegntudinibuscerebri, Sedepilepha &apoplezia,S& fimiles egnitudi nes neruorum,omnes ifle zzntudi nes funt mani&flz feufui.& iam di ximusearum caufas in libris Acgri tudinum. Etquz remanent. loqui, funt figna, quz fünt propria cutufque c&x caufarum egriudinurn.Et. C hocinucntum cftin cis plunb? cx caufis.& cft inuentum in eisex collinátia aliorum membrorum, ficut. cl relaxátio. quia iam declaratum eft in ltbro Acgritudinü , qp humor qui faciscft caufa phlegmatis:&po ieftefle qp fit cáufa melancholiz . Scd fi e(t ex aquofitate,aut ventofitztejin hoc eft diffcrenria inter Mcdicos:&fi poteit effe,vt fiti cerebro principaliter, & ex coll;gantia aliorum membrorum . Scd cognofcereiflt figna maxime poteít fciri p. purserita:quia iftc egneudines cue.
$5 niuntpluribus de caufis. Ecceque D fignificant füper ipf, funt figna , d fignificant fuper abundantiam hu moris.& p éiusquod inuenitut ex colligant alterius membri* dicta prs tat.& hoc. i
tiplicaturin inembro €x colligantia,& minuitur ex tninoratione. & iterum quia membre lefo non (lac fixa a gritudo.& idco, quia omni ifta accideritia maniklant, pz Rovere True
rincipali, Et fcias lu: Der itudincs materiale & don rhaterialcs exiftineft,quia materia- g lis dominiunt illus humoris often: di.&quz primacffentia non ma teriali exiffit fi caufa hocefficiens & rcbus exterioribus caufetur, hzc erit malitia pauca, & perfeuerantiá erit brcuis: ficut dolor capitis,qui & calore prouenit Solis,& ficut zgriva. do, quz nominatur terabi, quz ab acre fereniffimo,qui membra nutri tiua lafitcohtingit,X que mala có lexiol a fecunda criftitellenda cft icut fpafmus aut & hecticaquz. a nimia ficcitate fit.S hec fpafini f ciesab ahjs fpafini fpecicb*diuerfif catur:quia paulatim aduenit, & ci* ] timorcít magnus. Hzc funt figna
itudihis, De figi eqiondmam Orkorum. Cp TNsramas mune figna spriradie nisoculorum.Dicamns gniudines fenfüi vias madida tur.&in hoc non indigemus nifi co gnitione caufz.& hunc meum fermonem complebo , cum de oculommi medicine BEEN nabo.fcd hic dici fi; jue cogni fioncm. *sgritudinuim ocior ma- L.üj mif
€ si&funt Helefo aduenit uem. lum fpiri Eier Tod xdit fpiritui. Et neruus,, qui ad oculá dlirigirurzditur aut mala comple. zione materiali cum apoflemat ilanonc:aut
calor. figna
la grauitas. Etfigna male comple-
pei degeri AR itur, e
cundum. omnis; comj Ho manila
Hanc vero egritudinem lit vaporum clcuatio ad luperiores. Et poteft effe vrifti vapores propter coligióam ftomachi a(cendant, quos i— €hustranfimittit cerebro : & ctiam.
flunca (olo cerebro eleuari. Et Nifsenia ier ifloseftquia vapo za ho venientes cre(cunt , & decrcícunt propter bonitatem di J geilionis (tomachiy& malitiam ipius, Sed quando a cerebro fiunt, in. fia fixionc firmantur.. tamen & in isqui a cerebro fiunt,aliqua additur malitia propter flomachi mali- Siam. Et dicunt q vapores a ftoma ho afcendétes ambos oculos equa Jliser turbant . Sed oppilatio, que gropoer decurfüm aque fuperiori: aduenit, vt plunmum vni foh oculo accidit.
Ixj 45. E auribusenam fit.
te,vP aiijsmeml
pter duas fpecies malc complexio K nis,vt matcrialem, & non materia lem.& fiuntin ipfis apoftemata, & oppilationcs,& dolores, & gcncrali ter cgritudines; que füntomnibus
dolorum, »" &apofiematurm, & paftularum, fimilium.& hec figa fui ^ pria egritudinum ipfarum.Et igna. calidi iatis auricularii- funt dolor infixiuus grauis: quia membrum eft aeruofüm, &charülaginofum:& pulfus ferrin*. Et (cias ma. jor pars humorum facientium talia apoflemata cit humorum fübü lium obtufitatem,vel duri Gem fübítandc ipforum membrorum. & aliquando cum his apoftematibus fit febris continua:& maxi me quando apoftema eft in radice loci nominati (mach. Et maior ps «gntudinum,que fiuntin aure, cit exufilatio, & unnitus propter intus ventofitatis expulfionem & inclufionem.& dicitur q» hoc efle, ied acuitate fentiendi, & demontlratio füper hoc efl, qjibi non eft ignusa füperabundantic humorum.
M cM
Afo fü iunt oppilatio- IN ascspofiemaza c complexione matctiali,& non ma teriali.Et propria apoítemata in ipfo fünt,que deriuata funta nomine illius vermis, qui ramiffe nomina-
ris tur. hiceftille, qui multos haber
. & figna ifti jtudinis. E
tudines ,
Liber Quartus $4
De Mugritndmilus Oris. Cei on Itudines vero oris ocnlis. manifeftantur:S ob hoc per adone im ipforum non. fern done fignoru ipforu
2 'T gulc fiunt apoftemas, &egei toicsque ctam cidaucha d «unturjideft ftrangularor , & Perís zipctan: afcheam. Et cognofcunt
a dolore ibi exiftente , & cum conflzichione deglutionis. & quando creícitconftriCtionem facit anheli-
B rus, & port fieri, vt hic exanguat fpintum.Et caufa huiusa fignis hu
morum ibi dominantium cogno-
fcicur. Et pulfus in hoc apoftematw
eft vndofus: & cft,quia hoc apofte
main membro cft mufculofo . & diuerfificatur hocapoftema fecun-
dum maguitudinem , & panuitaiés
*a.l. pari & fecundum hoc corum"termina- A. tiones iudicantur, Et hocex fignis bonis cil, vc apoflema in parabus exterioribus manifcftetur, aut pro-
pier tumorem,autaliud fignü , auc.
dolorem per tactum. Et ip-
E rum fpecies fecundum Gal. funt
C quinque. Vna eft, quz fitin mcatu.
Quanode e ule qucextremitatem epiglottidis IPS ane eoi uie Ru Ah Ss re edes oc patte quat ia- ; Sia set: fedex. p gulationem percipit - Tenia eft, quando gula exterior eft inflata. juando intus, S extra tumet, Dina, quado ti coll quói tn$ contza-bun-fur,
DeSiguis egrindium ulmi, D.
T pulmoni multe cgritudines Es quaum quet funt có munes,* quedam pptic. cómunes. funt ficuc afata,vlcerationes, & có-
tinurtatis folutio: pptig vero/icut tuffis & sprindod dt beds hora. difficultas anhelit" Et afa pulmSis. cognofcif a fora anhelit' tura, &a cócuffióe fixa cü ipfo pp iftius mébri ad cor ppinquitaté & pe&toris grauitaté, & a forti tinctura pemorü maxillarum,& ab oib*fignis díiatióis (anguiniscognofcitur. Et
p qua vtplurimüi hoc mébro E 2m pine oScreaé qd eft, la cholcre fparfio in co pp fuc fabis tig mollicié ec nó pót, & é pp multá humiditaté ad ipm. tráfmiflam:
& tfi necé pp hoc apoftema phi
maticü nifi raro in ipfo cóficif. Et dolor in afate ifti* mébri fignü nó efi:quia hoc mébr in(enfibile eft.
Et pulfus neceffario eft talis, qualis.
afatá calidorí: excepto quia in eo vndofitas elt manifefta pp mollicié mébri.Et folutióis cótinuitatisifh*
mébti fign € : quia fimul & femel
fanguis cgredi&mule?, rube*,areno y
fus, & cá tuffi.& hec fiüt aut pp cás extrinfecasaut pp reuma. debedes,
aut pp percu(lióes in pectore factas, Erfpust fitr apoftema pulmóis ma nifeítat, dummodo coniungafcum
fignis predictis.quod eft, quia poffetficrictiam in apoftematib*,que fiuntin* panniculiscoftarum. Et 41 pell
€x fignis laudabilibusin apoftema calis. 1e pulmoniseft fputum. m «quale, & quod fuauiter tur: quemadmodum illaudabile eft 6i-
E» quo dominium aliquorü umorem manifeítlatur,&maxime. L fpe
€ fputum nigrem& poft illud efl ci- riali
trino, poft illud rubeum.Et fpu
EZ sgimdines quz manifeftio res füntin pedore fünt 3pofte mata, Scoppilationes. Eta| gi a vtplurinjum fiuntin pelicula iü scriori tegente coflasquz zgritudo nominatur xaziberaquz in lin; noftia pleurefis nominarur. EtT hi:
Etaliquando hzc apoftemata fidt in molculis qui füb pániculo fant. &unchee T«fio z lateris
licitur,& runc hzc fi, fait; s Son dels figu Sibi vini fits accidentia fünt debiliota,& mi
ia rion eftin mem
Y oclo nec Tpulfa iic ma nifeflatur. Etaliquando apoflenia fitin pahniculo pectus! diuidente, Etaliquatdo diaphi afarur, & fequitur hic fenfus alieiano, & inquietudo magna;
De fenis asritadisum Stomachi.
Ce og EZ ftomacho adueniunt fpecies complexionis malc,*t materia. lis/& non materialis : & adueniunt apoftemata,& vlcerationes. Sed fpe xs malz complexionis noà máte
natura da&fíicca,
rialisquande remifa fta ebasex B infecseft crea: & il fiot ilios demonflratiuz, ficut adocbi*
inóis aeris;vel cibi frigidi Sed fi fueritin-
tenía;erit aut rhtala complexio caliauterit frigida S ficca, & fencttutis trithetlica: Er fignum 4mbaruii SEimdinum eft, in hoc membio illa figna mani turjjuc in ari babus xgritudinib^his manifeftari
E EEE cui fimilem cffe. & flereüs mollee-
litur & ihdigeftum,& vniuerfa- [ricis vittutesomnes debiliran. tur.Scd mala ipfius materialis com.
fnifla.& potefteffe vf res aritbe adinuicem tbmpon&tur.& hoc poteft autab vn2,20ta duabus matericb? efícev.gra.ficut fiin ipfo fit humor
: cholericus, ipfi huinor phi
ticustranfinittatur. Et fi [6i en phlegmaticus hümor, ab co ru&tus proucniet acemofüis:& fi fuerit chole Mi ficus fiet furiofus, Et differenti: eftinter humorem fixuin & miflurn,eft:quia tranfmiffus perfe ceffum, aut vornitutn exit: fed imbibirus & infixus neutrurt hofunt aneaed conatur, ad vomendfL; & nihil proijcit. Etfignum aj
aon dere slc morb ij."
t humoris melancholici in fora cho figna funt virtutis vifibilisTpes dirnentti, & acetofitas acerba f ore. Differentia veto, quz eft inter com. plezioném materialem & non materialé, e(l pp homorem per vomi-
ificat. Sed apoftemará. fundo ftomachi, aut ipfiusore -. & hori quedam fünt calids,quedá frigida, & quzdá ex cancti, &qucdi rv Tro " ma,gd in ftomacho fopora( (equi: els dolor fiziuus: & maxinie , qhiin ore fornachi oritur. o eft, qà illa pars magis beruofa cxiflit, & eft colgannz príceps.& ob hoc Periculofiot ca,d iri fundo exiftit.& eidé fretis & enfusalienatio fe- B quitur.& frigida apofternata fequüá tut dolores debiles, & febrisléta. Et apóitemata, din ftomacho cancerofa fiunt, fine dolore,& febre fiür. &ficllct hectice afimilarérur, aut. mixtis lebribus, Et proprinm figno rü horü apoftematü cft ru&us putridus corruptus cum operationi debilitate : hoc eft, quia cibus egreditur indigeftus ; & alia accidentia his fimilia. Et vlt frgna, que domips homo fi mi sil cad se luc cant illum-humotmi occi . & vt plurimum. aueftantur ei cóplexioxtas, & regi C men; &alia hisíimilia iuuarite ad hoc cognofcendum. Sed vlceratio , Qucin eo fit, cognofcitur ab ardore vel tombuftione,que in cofit& P in mordicationé . raro c fit, $tvlceretur flomachus, nifi fitetid 3lecratio in gula, autore. Defispis egritudinuem Hepatis. Ca. 5 5. E hejad accidunt oppilanóes, Sapoft:mata,& fpes male cóplexionisomnes ; Signá apoftematis hepatis,nó tfi proprii, eft febris, acq; tuffis, & illius loci dolor. &» quafi proprium eft grauitas loci, q
Quartus n N z
tis, m E reperitur, & cum hisolbus accidit tuflis : tái in hepatis apoftemate n& fit multü fpurum. Et aliqá erit fp. tum in apoftemare panniculi: maxime qfi apoflema famé facere inca-perir. & ppea fputü in principi fignam fa ens on cric. Necsft E ropria frer apoflemata bepa« cis A plearetica md in qualitate do loris. quiain pleurefieft dolorfixus,& extenfiuus: & qui in hepate, eftaggrauatiuus , Er! pulfu etiam. diia exiftit : quia in pleurefi eft fecrinus,m hepate vero vndofüus. Et df Qpaliqü itin hepatislaero. & 3pofiemasshrpa-
Part 21
ta, $ vnus an; füs , &alter fublis..
Défgeiseridum spons CA 56. y T fpleni o£s mala: com. plexionis accid(t,& oppilatio-
dados Legaapoliemaie pleni iua. Et fi tis
pe dolorgrauic i «bri acci ia quz corpoti aduepiunt
per huitfinodi membri zgritudis
ncs. Erogpllarionis igna fola gra-
itas exihit. Et figna ventofitati
Inflatiuc folus dolor eft extenfiuus,.
Etex apoftema:e & oppilatióe fple
nis fequitur macics tonus ris:
Etidco dicit Hippoc.quando fpleri
6 ere(cit, tunc corpus attenuatur : € quando decrefcit, tunc corpus in- [piflatur
Defiguis egritadimm Rewum. Cp. $7. tope eOEn
E£M accidunt fpecies ma lz cóplexionis, & oppilatióes , & mata . Et difcernütur à vefice zgritudinibus pp lapidis& are nz generationé., Et magis propria fpecies malecomplerionisquz rnibus conuenit, eft zgritudo d bol-
is nominaturquz in Latino diabetica diaG/& cá fora fiti, S vrine fluxu,& febre.Et aj latis ca [n füntfigna, dolor aggrauatiuus in renibus fentitus,& dolor in alcatm factus cum febre, vrinz conflri ione. & qfi patiens fuper latus faps decumbis vt Mi alius ren. füpip-
m füfpendat. & hoc prouenii
efti ftatuaut declinarióe.&in hil dori partein his apoftematibus fiic febreserrantesaut iundlc in apoflc matib? frigidis & lentis: idco quia. febrisnó adacnirapoftemab mé brorá pricipalit ni gi apoflemataerunt parata fanié facere , Sed fi-.
d tionis lapidis in renibus Digprendparamier
fixusab ipfius tio- I nis principio , quoufa; natura illos abijcitestra, fm illos qui dicunt » lapidesifti in fubftantia renü gene rantur.& idco aligü ci iftis fanguiiis cxitus adeft. D qd venus apparet,eft qp f cócauitate ren generan. tuc dc dolor quieftin hac Egritudi ne, & accidenna doloris acadétib*, «fin colica inueniuntur, Gmilátur ; preaquia. ftomachi difléperáua & vomutus his duabus cartudinibus communiter accidt. & cafus fimihier. itus , Ez differentia ifta— rum difficilis cft maxime in zgntu.
inum principio: &d in ipe mani- K flc yisrriedin pp in colica v£ tris efle confiritionem , & humo-
m itionem, & multam ventofitatem , & élapides generati in. renibus arená offtadui invrina. Et fignum difcretiuum in boceft operauo clyfieriorum . quia fi pa- "iens ppclyílere requiem inuenict, ficut accidit Gale. fine dubio hic do lor cocus ert: cfi pplyferiaaggrauatur, & procul lubio renalis: Caufa cít, quia clyfiena inteflina re. ent S didenfion£ in eisoperant, tunc opprimátur renes, & dolor forificatur. Scd figna , d vlcerationes fignificit, cft dolor vlcerariuus. fine grauitate & extenfione,cá exitu (anguinis,aut faniej Et aliquando egrediunf cum vrina frufta fruflis carmi fimilia , & hoc accidit, qR in fübílitia renum corrofio fit.
De fignis eyritudinum V efice. Cap. 58. E in vefica manifefbores cgriáü dcequein ph generátur , int qui in ipfa generítur, pr indir) vlecatioes fhá ina, fine voluntate vrinz cxit*,
Sed figni lapidis 1n veficaé dolor, M qui in vefica fenritur cá virgs pruri tü,& virge erectione, & relaxatióes finccá manifella, & vring cruditas, S albedo ipfius c fübulitare, & dif ficuitas exitus vrinz , &arenarum. apparentia in ipfa. Scd coníliictio vrinc fit aut propter membrü man. dans ipfam, aut pp mcatum, qui à renibus ad veficam tendit, Echis duobus vnum cít cóc accidcis. & hoc eft vrina: difficultas . Sed diuer fificatur m ipfis : vt (i à renibus, ibi dolor fenntur: fi autzm à mcatu, ibi dolor adcft. Et aliquando confictio
A firi&tio fit vrinz ab ipfa vefica, aut À meam qui ad ipfam tur veficam.& ifta duo fimiliter in vno accidente communicant : hoc eft, uia vefica repletion£ recipit, fimiers meatus. fed diuerfificantur in hoc. quia gdà vefica proucnit, quando vefica premitur, & vrina €xit. fed quod à racatu puenit, nó emitir vrinam, etfi vefica exprima tur. Eroppilatio iftius meatus fità lapide,aut ab humorib" groffis an
incre anguine afa
complexionem frigidá domin&- adi
aut furuncuitudinum illulis, ibus.
gp cft ngusenticipaak &fiex
tem,aut los. Écfig
nientia.& fi adinuicem ifte difpofitiones coni; f, difficile cogno- Lon! ico. quare quiete demedicinare,confyderando pri-
má intentionem. & li cx illa lucra-
C tus fuerit, fequarur illam.& fi non,
dimittat, Etfi puftula, autvlcera-. flcrcus.
tioeftin vefica, quod ab ea egreditur, farfunibus, die lamimbus affimilarur, fed fi hz zgntudines fit $n renibns, quodab eisexierit, frufliscarnium affimilabitur.
Defguis egrizudinélntefimris Ca. 59. T inteftinis vt plurimá fit cgri dese e diemipoftsi.
ta,vlceraiones,& fanguinis fluxus, Scd fanguinis fluxus viccrationem.
86 concomitatur. & ifle fanguis cum D. Ézcibus egreditur principio mixtus ; & alsqfi cx fübílátia inteílino- 1á cgreditur. & fignum huiuseft dolor , gfi evacuantur humores, & fxcecs. Et. 3f apofiemaett in intefli nis. is hoc modo. (citur :quicum pantimoedicitont e- Ut,cogitur aflellarc. (ed qd ab apo-
exit, cum feccibus non eft admixt(i. Et fi faerit in fübtilibus, pp doloi£ afféllare non cogetur. & Sab eisegrediennct ferre erit x Imixtum pp vie longitudiné. Similiter fí 5 a in fabrilib* fue rit, dolordrca vmbilicü fentietur: & cü in inreflinis fuerit groffis, dolorem fenacz inferius. Érfigna colicz calidz manifela fünt,& vFiter. ea. fignificant dium humorü in oÉm patientem.Et d pp venvofitaté fiunt, funt dolor exteníiuus, & torrugitu,groffam ventofiaté fignifi- ] à fortiadi te deloris, à [5 fidi, &ab acchubusoüdentibus diationé humonsapofLcma facientis. Ee. zgritudo foruilima , quz iliaca no F minatur fortiora habctaccidétia & mala, ita qp patiens cogitur vomere. Et vt plurim(ühoc accidens eft pp apoftemata in fübülibusfteftinis fadum, & poteft fieri flercus putre m in cis, aut pp. humorem groflum vifcofurn , aut propt. herniá fa&am ex defcenfü. Tnteftinorum, aut pp venenum rece. mm E: NS Ly «gritudo intet nisfübrilib* eft propria. & i tudo attribuif. Viri espulduc ud füum naturalé motíínon habeat, aut debes attribui vit oppilationi. &aligi propter priuationem chole »
Colliger G rz, dad inteflina confüeuerattranf. rausin orifíde matris. Ecfpecin ma-
mitti: quia per modi abflerfionis adiuuatad fecum debitam expulfionem. Etoppilatiocs fiunt in illis prhomamesaurapofiemataaut malá complezioné frigidam & ficcamus ras conftringit : aut propteralias res pofiionem. d eorá cor- Tumpentes, ficut ventofitas, queca. facitormol herniam. De fignis agritudisum Vulse.Cap.éo Eimer nis cÓicant : ficut ab his, quz fcc n ferancibi manifeftum cfl &lepe ipfi accidunt apoflemata. Ethorá figná eft dolor fixus, & pulfus ferri nus: eo mébrum eft füm. & febrisacciditeidem : eo qp fit mé brum principalealiquo m6 principaliraus.Etex SErradinibnsd ma gislipfà proprie (ünteft egritudo , iz: mola nuncupatur, 3is diffidà pragnatione cognofcitur: co qp ablanio menftrui, & grofficies vé tiscommunicant ambabus, Et fignum difcretiuum eft, quia tranfit. terminum mor embryonis abíq; motu. & hocaccidit multisannis , 3 quia portari poteft,doncc áb ca mo gatur, autabíoluaf. & hoc fm virtutistenorem.Etaliqi ei accidit, vt eam ferat pluribusannis, demü pasit: iin carnis : & alij moriuntur. Ité propria eft egritudo vuluz illa quz faffocatio df matriasquz fit pp méftrui fanguinis corruptionem in vulua, & eucnitei fjncopis, & difficultas: anhclitu, & priuatio fenfus & motus & debiliter fentitur pulfusci*.& accidit eidem duricies, &ipfiusorisoppilatio. Et hoc aca-
ditcxreliquijsapoftemaris diu Jdu-
male. complexionis maid tetiales fint, ab hisque ab ij diunrar,cognofeuntut, & bera materiales, à. ficcitame ipfius perd-
AVERROIS COLLIGET LIBAR QYINTYS, S$SYMMA LIBRI, DeCibis, & Medicinis.
Qua fi inuns Quintilibriimtentio,
Ca. 1.
R]] N primis fciendt et. J| quid fitcib*, & quid medicía: " inc. corum opetationes ,
: & qualíter opener & proprie medicina: : eo qj habent multas operatiócs quas Medici appellant virtutes primas, SA tertias, & proprictates. Sc cum hoc M. dabimus cognitionem harü iftarü flet operaconf pofiea iftarti operationti: bimurit opcraionibus card: hae eft,vtrum via qua apprechendimus, eft per viá fjlfi folum,aut per viam. experientic folum, aut per viá conti nété vttunq;. 5 hoc totá erit, quam receperimus à Natur: qd erit recipiendum. Et qfi comple Ucrimus hoc, recordabimur. rum ciborum & medicinarti , quorum multiplicata cft fcfaj& experié
Liber Quintus.
A dia in terminis naturalibus, & ceftificata funt à communitate Medico mr polea
Dequiditas Cibi, c» Medicina. Cap. 1*
Icamps q cibus£ illud, quod I Jr naturales partes cibati . B &hac parseft in fpecie partis diffo
Jatz. Sed medicina diuerfificatur tb hoc: ideo quia quamuis ipfa fit ex rebus, que ponunt naturales par tes iban , illa pars non eftin fpecie partis diflolutz, fed habet in (c rem enr EY it (aper. iem epimdiale quee trana,vocatur lla. itjo curatio. Et. i ti initióisqua Ga Je.definiuitcib(i:& medicinam: di- £ens gpcibus eft illud, od patitur à enpote c medicina cfilludà quo corpus. Sed fi nos non intel € pem hoc,gd ditum e cfc inrlleta cerimdo ci i,& medicine. Etiam opinatus: vnuscx noftris fociys, qu nomina Ahuberti Auenfüfu, gp illud, gd ditimus in hac definitióe , eflet quaft Stariá verbis Galeni, & fuper hoc eidem plas aofiniepiftolas, Epson! ipii lexit. 2x 9j ibus primis , quas operan-. tur medicina in corpore bumav. Cap. 5$. "T operation , quas operantur. icing in corporibus huma-
7 nis quedam fant prime/ficuteftca D liditas, frigiditas, íiccitas,& humidi tas. Etquedam eará fünt fecundz, ficut maturatio, digeftic mollificatioyrefolutio, capto , & multa alia fimilia iflis,que enarrare debemus, «qfi declarabimus naturam medicinarum, faciunt hoc,& fuerunt vo catz fecundarix : quia fequunt mé furá mixtioi arü virturá, Ec. quedam earü funt tertie, quz funt. propria: in certis membris , & func. quafi confequentes fecundará . Et. eft cóucnienst primis narrare qüo
he habent agere in corporibus has operationes,& quomodo habét pa- E tià corporibusear( paffiGes.& hoc
fciemus, qi fcinerimus per qué mo dum nutritur nutritus.Et dicamus, jam decaratum efti Naturali philofophia p membra;que prir:o nu uriuntur, fünt mébra fimilia : idea qa cibus primo cBucrtitur fm or in& quem habet i cotpore cibad , in humiditatem fimilé humiditati fixzin membris cófimilibus, & ni factur cá eis pet eüdem modi, quo mifcentur. MW res liqui uia non eft alter modus, qensaa poit dtncae m iflolut$ omnibus paribus m£bri-E nifi per mod(i mixuonis. & qf erit. ixtü fm hunc modá,tunc hait effentif in ipfo : & poft hoc affimilabitur illud mébro, hoceft puros eidem vná coagulati ilitatis fimilem ftabilitati mébri. Eteftibi declarat q» hoc fit decoctionem, & decocto fit percalorem qui eftin cibato: non qp cari fir primus moror in hac te, fed anima nutritiua : juia. ratones caloris non [o deni natz , nec ordinatz ad vni fincm sanifcftd.
Ü manifcftam Pt pofi ita cft.vidédum eft qfo dicitur cibusefle temperatus,aut medicina : & qo diitur füper quelibet corü vt ftnt dift£ perat: quamuis melius fita| [59 téperátiam cibo,ficutcit me ius appropriare diftemperáciá medicinz. ppea quia cibus habet pp fuam virtuté, t fuam. rarioné ytconueraatur ad humiditate fimi lem humiditad radicali, quz cftin mébro confimili, € calor iutrinfe- «o fimili calori,qui eft in cibato,ita vtntidem fm o£m modi. & hoc eft folá in co, qui eft t£perate comionis,, vel propinquusci. & per unc modá dicitur qp cibus fit tem eramus ficuterat panisgrani,& car ncs gallinarum. idacnus, Rlmilia iftis.quia quantitas parti preftita- Tum corpori ab iftis cibis eftid£ cü neque fuerunt difilurs Sed itia medicine inqua buic: fed diuerlficintu in suani non habet virtutéreflaurandi tm qu quantitati reique diflo luta eít ex corpore. & ppea non poteft hó nutriri ex temperata medi- €ina,& fi comedatex ea tantü,quátumcomeditur ex cibo.Sed qfi dici I musg medicina fit temperata,ftelligitur eius téperantia, qp qf comediturcx ca quantitas, quz noneft fenfibilis, comparando tam quátitatipartium diflolurará à corpore : ptünc non inducit iu corpus ré extraneá , quia fi hó comederetex ca. quias fenfibilé fm q» comcdif de cibo, induceret in corpus ex neceffitare ré extrancá: quáuis diff Gilefit inuenire medicinam tépcra-
táinopationibusoIbus. Et fm hoc debesintelligereyy qfi dicim*g me didnat & fngida, humida.
vel ficca, & dicimus &t de cibo, noflraintétio n6 eft nifi cquiuoca: (icut tu fcis qp ai diamus de vino gr eft calidá in fccundo gradu,& fima. liter croci nó intendimus vt fit idé calor. Et poftd declarará eftgd fic cibus temperatus,& medicina temnperata, & qualiter operénturin cor. pore,cx hoc potes intelligere viam, per quá dicimus cé difkemperazos & hoc dicimusin quahtaubus primisigdo eres ici n i & hui exiccat. Quis Doehcina, (conuertiturin chylum calidiorcm Empeamochrlo, zwi L calidioremq is; eftad pani caldamilam medi cinam dicimuscalidam. quia calor. d£ qp fit vna rer, quz calefacit ho minem plus debito,& od tur x hocchylo, eft calidius debito , & fanguis, qui eft mareria calorismaturalis,eft calidior debito. Sirniluer. humiditas radicalisn quá conuertitur fanguis,eft calidior fuo mó,sc fic de ncceflitate calcfiunt omnes cpi: tes, Et fic dz de medicina ipid quia non refrigerar, nifi quia conuerutur in locis digeflio- Risad diminutum calorem, magis calor corporis fitita gehrlasqui M ex ca generaéeft diminntusd calorecorporis. S non di veraciter vt re. frigeret, quia calor naturalis nó ha. bet aliquá vià genns litat£. & fic debes dicere in fanguine & humiditatibus,que furit in mébris, &in humiditae & ficia oum irtium corporis. Et qfi Medici
Piano: operatiócs medicinam incoi c eft eis dicere qualiter calefaciunt: fed difficile eft cis diese quale refrigerant ita Ga le.dicit ficut fugiriuusgp non fit; ka
Liber Quintus.
À fi per diuifion£ medicinár in parvas Et (i n6 refrigeraret mcdicinaifi per diuitioncm ipfiusin partes minutas: ergo ncceflarid e&t nobis dicere qp eflet frigida in adu. fcd hzc medicina frigida, nó eft fri
ida in acu , neq; & calida cft caliin atu. fed hec res eque bene có petit medicinz calidz, ficut medici nz: fngide . quia res conueriibiles, gf conuerunt jn partes minimas, ilios conuerfion£ rccipiunt . Et quamuis medicina fit paffibilis à eorpore per viá quam diximus : n6 eftimpoffibile vt patiatur ab ca. 3 alium modd . Nam vides oci
eft paflibilisà corpore: & tn inue- furis
mus cibumqui mutat corpusfm ali juem &fmaliquam latitunem. & fi hocinuemtur in cibo, qui c(t appropriatus paffioni , & tí vincitaliquo modorum :etgo. maximc debet inucniri in medicinajj nictoric appropriatur,& muta tioni. quia veraciter. nus diccjuamuisaliqà vincatur, ti n&
erit proprram fuas virtuté, hoc eft fübltantialem. Sicut d qarbor Egypti occidebat, díí eratin gy pto, & qfi remota fuit abinde , riu- C urichat.Ét dicit Arift. in terra La- &norá (unt duo flumina,ex quor Yno fioucs bibcrentgenerabüt ma. fculos, & exalio facminas; Et hoc n5 cft nifi ppea quia cibus ex vna parte eft imilis,& ex alia diffimilis: &ex parte fimilitudinis eft patiés, & cx parte diffimilitudinis dagte Ethiceff modus medicinarü, quz dicuntur calidzz aut frigidz: in poré ti2,& hoc pp preparationem,quam habent. m non eftin io c5pofitorum calorín actu,nifi in ánimalibus pp corum pezícctiopem .
38 &indigét calore extrinfeco magis. D & ppea non inuenitur in cistempe rantia elementorá, ficut in animalibus, Sed res fimplices, que nó nutriunt, ficut quatuor elementa, n5. dantcorporiqfi adueniuntei intus velexta nifi qualitatem : ideo , qi obuiant noftnis corporibus, mouée eorpora : fed non mouentur à noftris corporibus. ppea quia qualita. tcs, cum quibus operanturcl tain corporibus, funt in au, ficut. eftcalorinigne, & frigusin niue. Etqf elementa mouent corpora,p. fa non mouentur,i.non conuerrun tur. Et q& Medici volunt de men- E praparationum narrare, qua füntin medicinis, quia indigé [i in medicatione, ordinaucrunt gradus per modá comparationis cor-
» & pofü loe [hergeilrueatin quamor pdt
bus,Ccalidum in primo, fecundo, tertio, & rto. & fic de fngido, (ic- €o,& humido. & dc humido n5 videtur q poffit tranfire tertium gradá . Et gd perzranfit quartum gradü clt res venenofa, d corüpit corpus.&ifz (unt viz plimar( actio.
num, & pafhionum medicinari
"T nosvolumus incipere narra- E de virtutibus fecundis & vertijs,& dicere naturas medicinarum,
[oibus hoc operantus , & qualiter dpeiur. Er dicamus q meliciag,
* quz (unt compofitz cx elemen- "s.l quia.
tis, quando alterantur corpore ,. sut alterant corpus, quzdam co -- Eum (uns que alicia egi eft
€ incisex virtutibus efetaenvor, fi- «ut fant ill, qua dant caliditatenr, fügiditaté, ficcitatem & humiditatern fimilem im qualitatibus d (unt iniillis : & jdam a&liond aut paffio mum,(.non affimilanfei, qd eftez. virtutibuselementorá, fed funt ope sationesconfequenus primas virtu. tesclementorá.& hoc eft pp locum. fuübiccti in quooperantur: ficutill1z;qua habent indurare, mollifica se denigrare,rubificare, & fimilia . à quo manifeftíturiftz operationes circa T. appellabunf iftz virtues fecundz ;
qi operabuntur in propri métunc dicentur virtutes tertie:
€um cít de virtutibus fecundis, & tertijs dicend( eft de natura operationü iftarum medicinarum mani feltiorum.& incipiamusà fecádis. Et dicamus giffarum medianará
Bes fcire qp mcdicina,d cappropriat$ alicui operatiói, P tired lá proprietaté nifi cóparatione ad tá , vel ad propinqu temperáuc. & Medicus expertus in bacare . qi cadit ad manusipfus aliud corpus diftem i, arbitrari mcdiciná fm menfi quá videte: cfle magisiuftá, & ma gis cÓuenient£ in virtute medicine,
li operationes füpradictas:
quz habet facereoperation£ iftam K. in tali corpore.& cxperientic habér hiclocum magu(.v.g. pofl fciucrimus 9 ina maturatiua eft illa, cui" calor eft equalis calori cor. poris, debemus intelligere hác pro- Porioné dd vnicuiq; corpoti &laccre 'ationem pro-
pim tali i Es hoc mon fuis lum in cóplexione propria vnius. indiujdai ed & in vnoquoq; mem bro per fe: ppea quia. meliana, d facit (ani£ in refticulis, non facit. njem in aure.& non oportet o Mcdicus has res tradat obliuioni.S ex- L, perientia habetin ifhs vijs, & arbitrijs magnum pofle .
De medicinis Metsrativis, Cap. j.
Einceps narranda eft natura illius fnedicinasqua operatur. : &inapiés dumeftà marsrariuis Erdicamus
maturato eft operado caloris na. Ss 1n (abftanna materie , (icut di&um eftin alio loco. Et matpras tio eíLordinata fm ordin£, qué ha
4 bedigeflio incibo, hoc elti tribus
di bus. Etqü fpargitur ad aliud membri marcria, que cgredi à natura in quantitate,aur qua-
mébro de neccílitate vnus calor mi. xtus ex narurali & extranco.. Etíi prre É , fiti fatur. idco quia alba (anieseft media in- " Mia & diminn inn tam; eo qp eft |uia. ad recpiudum digi
trà (ua natura in quantitate. (cd qfi cg ediuntmcá.natura &in qua- Hine,
A Nitate, runceft in eis digeftio diffici- Tis: hoceft qü tendát ad malá qualitatem, ficutad humores: » & miles illis. ars conueniens Puri pun hzc materia. & ppea eít necefle vc znedicina babeat ex fni natura , vt faciat digeilion£ : iau medicina d affimilatur calori intrffeco, d debet efie in cali X humi-
letthec corpo ^ ipfam efle ceraperatá. & qfi cüpara. raf parti dhanri in i (a ex elemétozz, dicunusq eit ralis.ant calis , Et. de medicinis t£peratis eft aqua cali da efpcrati caloris, $oleum dulcz: oliuz, qa puacim cadit aper apo flema : & ficutcataylafma facti de. farina tritidi co&tá ci aqua & oleo dulci Eideee fq medicina d
facicfaniem in vna cÓplezione, fairin ala tc imi et c corporis,ficut di&um eft (uius, & ppca Medi,
funt maturgtiuc : fed hoc eft p acci dés ficut cerotum fatum ex ocra &
leo ro(aro,ppca qa qfi pari claudi pesar ciel
Quintus tur.Et quidá dicfit o medicine ma- D
turatiuc maturít uia facit án matería. dcn lcleham re diuidere ipíam maveriá té|
doqualiratémarerie,aut fübtiliandoipfam, Et pótefle vtin vna medicinará inueniatur maturatio ci omaibusifhs modis, & eritin c5po fito per artificid : in fimplici vero p. naturá . Eté df q; medicina maru- Tat: quiam ificat in qualitate is naturalis illud qd utatíí cfl per caloré erased cp pet hanc viam df 9 pfyllium marurat apoftemara. -&fm hücmodum gres frigidz maturát apoíte: E. mara calida. Et definntio,qua defini. zie Gal.maturationé, non verificaf nifi in apoftematibusque funt diffidlia Er maturandíi pp. Mimi debilitaté caloris nalis, autpp quanti tacem, aut pp frigiditatem,
De medicinis Mollfeatisis, Cap... Stz medidine. ianfmultü in hac arte medianisque dif-
foluunt apoftemara dura, m, lapidea, habentia infenfibililitazm. Et ifta.
lemata. liter fiütab. uibus prolis, qui
jdidst, luuntur per caliditate, (i fant refo Iubiles ficut plumbü,& flann(í. ga. iunidanme cde neis d tue: vt medicingque hüt pmutare, quí uis fint calidz, vchallant ijui cciaré, vtvincanr illá humiditas
MIS wer is
€ bate font 34 in hoc: lu en do vel vaio gradu, & fi in prumo : ficut ammoniacun,l ium, ftyrax,& medulla croris vituli , & fepum hircinG,& bouind . Et eft necefle vt (int. mienfurc hará medicinarü fm méfüram,quá hát caloris & ficcitatis : 1dco quia medicine d funt fortes in calore & ficcitate, nimis hft diflolaere, & poflet remdnere pars grofía ex materia, conuerteretur in natu sam lapidis Eteft neceffe ficut dixi mus, vt per te ponas gradü in fortitudine harum medianarü:propte- B rea quia pinguedo eft debilior ammoniaco, & bdellio. Et pinguedo line debilior exiftit pinguedine an(ens,& anatis : quia res illc diuer. fificantur fm aliquá complexioné, autad aliquod membrum. Demedicinis indwratims, Cap.7. E neoeffitate eft vt medicing 'indurate fint frigide : propterea quia induratio cum itudine non eft nifi congelauo, Sccon; latio non fit nifi à frigiditate. Sed il lud, od dicit Gale.de humiditate in his medicinis, nihil eft : Ima 1 humiditas non habct nifi folá humectare,& non indurere, & melius effet vt poneret ficcitaté cum fii ditate: quia de illa frigiditate fit du niciescruditatis . Sed ifle dug qualitates fnt vt plurim( paffiuc, & n6 actiue, quia duc actiuc funt caliditas & frigiditas : quamuiscar( ope rationes diucrfificentur fm humiditatem & ficciratem. & hoc declara:um cft in Quarto Metcororum. Étifle medicing habent latitudin£. &iftg medicine funr ficut femperviuum , pfjllium, & porculaca.k fi
infrigidant &Ínerudanr,nen ficit IE hoc nifi per frigiliratem. Demedieomis Oppilatinis. Cap. S. Is medicine fant ex bis, 4 claudunt poros, & natura funt terrefires fine mordicanone: quia mordicanio eft vna ex rebus, que cito fa. ciunt medicinam egredi cx poris : aut vt fint conglunnatiue vt gummi,& terreftre, qi non e(t conglati natiuum/ficutamylum . Etcil necefle vtifte medine fint multü remoteà mordicatione : & debent sfeempean complronis L vcl declinantes ad frigiditatem papul I qufieris q&o oppilant iftc medicine corpus inters, quan. do aflumuntur: Refpondemus hoc potes fcire per hoc;qd eit d fuperius : quia claudunt inteflina chylá factum exeis , & fimiliter [ues venas, & membra ipfa. Et. ifte medianc oppilauuc diuerfific. tur fm diuerfitatem complexionis membrorum: ficut diciturg dacty lioppilant hepar, & aperiunt oppilationem pulrmonis.
Demedicinis Aperitimis, eso Abflerf- — M,
ans. Ce. 9. Ste medicine funt vni* generis, T Rerpisitparas ditis qug mehons, que al jt forliciem ex. mébro, & lauantipfüm, neq; habent poflc penetrandi in po ris, dicunturabflerfiuc, ficut aqua. mellis,Staqua melopum, & farina ordei , & fabarum. & que habét vir. tutem penerandi propter parem.
igneam, que eft in eis, dicuntur aj
iuc. [i quedam iftarum. mel cinarum plus operanturextra cotpus,quám intra : & quedam plus intra,
Liber Quintus
A Intra eri : &quedam sin qqualir. Et qui plosopcan vurexira,(ünt que habentaliquan-
bauracitatem, nec in eiscít
multa grofities. & pp partem fubüi lJem,queeftin eis penctant intus: & yroprer largiratem inttancarum. wiarum, penetrant cito. Et res fco fg muodificare n5 püt.& fi cum cis iungeretur corpus Ipae juan tulum groflum, tunc mundifica-rent: ppea quia funtinftim nature aperinue, que eft f eis. quia hec ftypticuas cóiunéta retinet cas in mca. tibus, donec compleuerint fuasope
3 sationes.Sed extra corpus uon
funt ita operari propter flricturam. rorum, & propter flyptiatatem.. E abfinthri apeiitoppilatiomes. itis, X non pót poros extemores aperire icitarem , que eftin d. E P de debes amari (aporis cum ftypticitate, Sed. medicine , que ámbas operationes faciunt, funt inter! naturam medic, videlicet ille ,. du habétali- «uantulam amaritudinem cá bau.
Tacitate fine fbypticitate: ficut radix Hlij cp milia eis Ec uiam fiuifli p mediae, quc füntaperi- C duc vnius membri, non fünt aperi- Faden sai d hoc dar bes mnicuiq; im rerum. lus: emadmodum facis reliquis medinis virtutibus, Demedicinis Enaporatinis.Cap.10. |JVia autem cuaporatio non fit. QS inquantitate mébri euaporati/& augmentum ipfius juantitatis non fit nifi cale 10ncm mébri, cit v me-
diang cuaporatiug fint calidg. Scd.
99 earum calor debetefíe emperarug: BS quia medicinz, que habent diftemy pum calorem, euacuant & de-
iccant, nec debent habere fübftan. tiam groflam . & iftz medicinz. fünt ficut chamzmilla, malua , & oleum. Et debes faire quód euaporatiuz funt contranz oppilatiuis: hoceft, quia funt frigide, fcilicetoppilatiuz, de quo dictum eft faprims, quiaq membrum
igeratur , diminuitur quantitas
fua propter quantitatem für ad frigiditatem, & terreflreitatem : quéadmodum augmentatur quanti tas cius propter propinquitatem ad K. caliditarem ipfius naturz aeris, Et. fcias quód non fit augmentü quan. titausex his, quz apponuntur, vel posi Sel " e fit diminutio pope liqui refoluaturex €o.& hoc piobati m efLio Narurali philofophia.Et medicina facientes hanc operanoncm fünt bz ezdem his, quz indurant, fed primo inuicant. & fi diu ianent in membro, indurant ipfum , X poffibileeftvt mortificentipfum,cüm diu permanent fupe: illud
Deed cinis Aperientibus era vne- P. fm. Cap. 11.
I medicinz fünt calidz complexionis,& habent groffam fub flantiam, & füntde genere medicinarum aperitiuarum:ramen fünt. fornores eis. Et habent quafi tres gradus operationum . primus cft abflergendi : fecundus eft apeniendi : terüus eft elargandi ora vena-rum. tamen caloriftarum medidnarum apcritiuarum non eftcon- Vcuiene vt fit calor corrofiuus, quia
Part 22
M (3j , cormofie
G cotrofio claudit. & IA medicine fünt ficut allium, & fella , & pro pue fel bouis.
Demedcinis Sryptiit , Cap. 13.
Typi medicine,que fringt it Vide cbt, S icja venarüi, fon natura i it. ftypticus. & EP rlauduuloriicia venar(i,quia. Frsestieris is. Et hec: » que eftinier ftypicum & oppila&uum.
Suiaoppilatiuum eft in materia, eft tenet fübtilitatem,& ftyptic eft E in materia grofla , & hec fünt ficut.
galla balauflia, acacia, & fimilia ,
Demedicini Mirigatini dolorsm.
Ce. 13. Icitur qp prima via mitigandi Kiolortt vtremoucarur cau fa doloris. Etfecíida eft vt ftupefiat merabrá, ita vt non fentat doloré, ficut fit cum opio. Tertia eft medicinaqua facitin membro illud,gd repugnat rej que inducit dolorem, S&iftud eft verax. mitigatiud . quia. ip primo modo cadunt multa
fera medicinarii: ficut medicinarü T purgktit T cis S mediciüard digefti uarü. & folus non mitigat nil pae €idens, qfi priuat fenfum membri , auripíum indurat, quz resnon eft facienda, nifi qfi vitare non poffumus : ficut dictum eft in lib.deIngenio fanitaris. fed txrtius eft verax. nitigatiuus: juia praefat fine mnediillud, EM it caufz dolorise needle ef medicing,que hocfeciunt, fint téperatz , fimiles. calori naturali , aut pará calidiores iut&tü;inquantfi calor naturalis eft se(layeratus à calore naturali debi-
to membti pp refolutionem fad K. in ipfo, Et pea poflant ifl medicinz mitigare dolorem , qui eft ex caufis calidis, & frigidis pereundé modum : co q augmentant caloré manuralem, qui inftrumentum maturz;qui. icinalis pet om. nem parem: & tunc dominantur. natura fuper malam complexioné; que facit m , &ipfim remo-
i uet.Etquamussifte medicinz fint.
lu neceffe cft vt fintfubulisfübítantie, velociter ad caloreri naturalem , & cunc adiuuabunt digeflióes proptet carum fübülitarem, L Etpropterta appropriantur flc mc dicinz duabus virtutibus ad rémouendum dolorem : vna eft ad mul-
Siplicandum. calorem naturale : & pre er » qui eft canís do) oc vt fit die permuubilisá natura, Erres 'Is conuenintes. in bocisarpognetne & pin um , ficut pin| li nz,& anatis& pinguis abut meliorfm Gal.dc oleis oleum vitel liouorum, & oleum dulcc oliug calidum parum. Et: iwrquan do dolor cft mordicatiuus, res qux: M mitigant, debentefle dulcoratiuz. vnde medicinz, quz habent qualitatem mordicatiuam,& proprie fty pricz , multum fant remotz à mitigatione doloris . B medidnz fii- » &oppilatiuz habentaugmé Ee dolor 160g refiftunr. diolutioni humoris, Scd medicingque. in Arabico nominantur mule Cha, variantur ab illis: eo q» fubflancia earum aliquantulum groffi orexiftit: & cum hoc funt aperititiuz pororum cum euaporauone memba
Liber Quintus
À merita. Sed: fiditttra c«
rca eratum ipm 6o mmedicingrum;
[uat idigentpanciabflrione,
DOdrni poma Carson
Tnae peucaab- ?
flerfione cum pauca exiecatióe , Sd abico et vctufctus Gd
Me Ealing ped B Dewedicini CioariVantibns. Cap. 1$. Stz medicinze debent effe ftypá- IE & fortiter fice: quià cutis eft illud, qi fitá natu ta poft tionem carnis, & cutiseft ficcior carne. neceífe eft vtexiccatioil medicina- 1l fit fortissficut galley& balauflia ,
Demediinis Canflicis. Cap. 16.
Btz medicine debent effc in fine caliditatis cum groflitie fübftan tiz: & tunc facient opusquod facit.
c geuna, ideft carbo.
Demediciis Corre, ev facientis Carwem cadere, — Cap. 17.
Ste medieinz con(amunt car-
nem,nou ti faciunt quod facit caufticz. & hoc accidit,quia habét caliditatis minus 4 & fabtiliorem. fübftantiam. "Et quz faciantcas
dere carnem , funt pus hu: EM pu-
factiux , cot» 1ofio , & fis: "dimisnon funt nifi
propter caloiem extraneum , &in.
(came: í putrefactiuis in locis corrofiuis,
Demedicinis Artraffisis. Cap. 11.
Vzdam earum operantur pri ma qnalitate,& qucdam propriecate. Krimi
Timama qualitarem,trahunt. aducüiens, Sed d trahunt pro- E prietate, trahunt rem. » fi- Cutadamas ferum , & omnis attractio, quocunq; modo fiat. nó fiet .. JA perculoems Etego debeo » declarare operationes, que à propria rietate fiunt complete. Et icinz, quz trahunt propter pri mam qualitatem, in co q eft qualute, hoc eitiltd, uod
litas farelidiusinquíum tá, font duarum. im, vna eft,
que trahit per calerem naturalesn, quienes, ficutres qua. Toca ror erdum fon foraminüapü : Y & it] lem, ieri ei um p cues lumborum. Sed medicinz, que vo cantur bezahar, quz curant à ve« nenis, quxdam faciunt hocá tote fubftantia, & qu. faciunt. m im qualitatem, que etin.
eft quando refiftunt quali "i generatz à veneno. proptetea quia venenum. ingreditur hanc di-
» quia venenorü quoddam efivenehim per prim qualiraem, Hquoddam eftárota
ij fübílan-
€ [tonis &tascdiuifenem po flea decarabo. Er medicine prefer
atn dins medicinz, quere ng odore funi
nes pera on qun itm Dur
De medicinis Confortantibwe. Cap. 19.
x melidne funt, que affimilí
plexioni membri in tota.
FL eise Et ppea dicunt qudam quodlibet membrü comeftá có6-
t fimile ncmbx(i comedenns.
bos domibus fupe
1 brum : quia ideo q füper ipfum do inii eiae peni fo,quz füpcruenitci pp has duas. qualitates,eft maior. Et ppea eft ne cffc q natura medicinz,qug cófor aonimbet ilg qua p-
eem, crai pori dialibus, & quedam funt,que coafranci eom bia, Bcicaurd,
imagine Erg Et: quedam funt, ntpp qualiratesprimas, rauoni
eain: ficut foypticitas. ama- E. ritudo,que (unt in 30a. Et medicit füpremc omnib? inei] lia jen maxune bate flificatis ab tia, & corde. Et pea mufeus plus tat inter cetera odorifera:ná ci? ano. maticitas pualet ofbus aromaticis, D inler Teri fam. Cp. 20. Iz dixim* naturá medicinará, iini pr ne eB ate debemus narra-
a bi naturani inar, que facitíc L.
tertiam operationé, Et dicamus
e iflarum medicinarum quzdá funt
frangunt lapidem, & quzdam. im quzdà a" Quegencrantiac quedíqus ge gfe nerantfp & quedá que diminuütlac & e & dam muadificanr
pirwiens n5 cinis quo fitali- M Suanrula humiditascomparído ca. i qui fdurauit lapides, & c fübtilitate : oq fis q re» queinduratz fünt pro, er Ye tatem, non di! lutur nifi im sumta Drum itatem, in minu adu mm cabe d clam qi cope uit]. & ficiutellrgo cum di- €o humiditatem : idco s dibele fanturifiz medicinz in a
nifi operanonem fimi pud alicuius deeodlionis , i
A Viam iflá. diuidit eum calor nalis. & llit. Ertales medicine funt
ex. - rubet, Kamyg
nem. Étnon cit remotum, vchzc Op"ratio non flatà tota füb(tantia. Scd medicinz , quz prouocant vri- Sam, debent; ario habete cali dixatexn cum fübrilitate . quia caliditascum fubüilitare adiuuat vircutem acliuam, quz cítin renibus delicet ad ahendum illam aquo— fitarem : & difcrenuam, qux eftin. hepate, ctiam adiuuatin cognitione iftius aquofitaris caloris. & dici- B tur q medicine qua faciüt hoc, ha bentconueniétiam cum. membris vrinz à tota fübítanna: icut fuat apium, fcniculum, daucus,& (imi ks illis. Scd medicine quz lac; sano füntquz habét Sale racers iumores phlegmaticos , & habent iuware virtutem digefliuam , quaeft in membro, vt conertatur ad.
guinem. Etex| tibus lac func quzdam, quz funtcibi;& illa (unt €bucnientiora in hocopere. & funt
qualibus humiditati & calidiari G fanguinis. Ec mcdicinz , qux. wocant ger os fümpte (unt. gencre medianarum,. tant lac: (ed necefiz c vC Rat calidiorescis: co q habent aperire orificia venarum, & fübüliare Et qf hocaccidens um, cacfuficicos Glam ici nz, qui generant lac. (ed fi ex to- [LJ menílruum , non füfi- €iunt ill : (cd (unt neceffariacà,
«ux (ant fimiha pulepo,& men-. fübftani
» » & collo, relie ve dir
cinz, & cibi qui
Guide gcn i cut fafeoli rubei, ce, & nuclei pi neará. Sed mediciz, müdificát pe" Gus & pulmonem , & adiuuantad excrcidum materias inclufas in ip» fis, funt quz habent virtutem di,
sir ad nda, E quando rev non ii t. ue adinsant ad exercandurm (puta ae dianz, quz habent lenitatem & vi fcofitaré, quando difficultas (puendi erit propier fübülitaté máterix : quia fpargitur, & circunfluit ance. acrem, &edua non potefl. Et me- E, dicinz digefhiuz, & hurus matenze abílerfiuz füntficut nuclei pinea« rum recentes, & butyrum cum mel. Iz cannz &amygdalis. Et femper. fis memor corum, qu. dimmus (upeius: hoceft, quis diuerüficitur operationes iftarum medicinarum
lan- per diuerütatem complezionis ali-
Cuius rocmbrienam plus & minus, &àiw lus.& via cognitio- Ki pia a pui experientia,
De medicinis ibes à forma Jpefica: ev de differemiaimer cas, cy ib las, qua epcranur per primá, ficundá, Qin vitatem Co. a1.
Einceps volumus dare diffe--
tiam , que eft inter medi -
cinas, quc operantur. imam,
fcundam, i eriam rre
uc operantur: 'TOpfictae
Rrdiamas o drido cna US Q» 0j nes me
aas (emunt duobus modis Vnus
M dije
re frigori: quia hmói fünt fübitantialia, & fequunt corü fubftátiá. & fimiliter incifio,fübtiliatio , & aliz
dones fccunde, & tertiz;ficut
dictum eft. Ec. flamus ap. Medidas tionum bono arbitrio. Sed alium Eiasins | modi medicinarü operationis appprietat Propriare non poffumus primis vir. detapor tutibus elementorum fübftantialiomar ter: v. g.attractio, quam facit main propterea quia attra- — Bieinquaneiit Phradtb , qufnis Mefüe in fir appropriata calori,nó propterea deconfoli vt trahat, abfolute accidit vt trahat dE andit popa hacac intétione. ne Pro » ter proportionem, & cóuenien pec am, quretimerilm er Et hzc proportio, € conucnientia E norteft nifi in menfüris mixtionis Cal. x. de elementorum in eis, hoc eftin trafpe. hente & atttacto. Et eft re Aet Doris hocciteimpud- & PO do endibus quafi ifinitis Et hecópe virute. & ratio eft, quafi ficutaccidens in ipindeVir. (is virtutibusclementorü quz funt I infufz in re, quz habet hanc pro-rela t qpeeem non infünt fübftantia ealeetex d Lii Fimpolioie Gie L perarbitrium menfuram mi Sie Putin peatones influentia 1^» perat P fapetiog. ueniunt materia, quz non íciunt hifi per arbitrium. Iftud eft ef p ptictatis, & totius fübflantiz. complexio non (ritur, nec arbitraturin hac fpeciefed in alijs. Etqui quzruntin qua fpecie harum opefationum operen? medicinz laxa-
ionis, inquantd elt attractio , & p à .Pi quia nosvi emus, 9 qà epcrimur vna exilis medicinis purgantibus, ipfa artra— hit humorem proprium ei,& a qua. €unq; parue fit in corpore, velep fit. in parübusinfimis corporis, dut im partibus fupremis: ficut fcámonia, $e curat zgritudiné formicz: lis: eo q» mouet hunc humoré lericum , qui tft in pede, ad exeundá extra cum medicina. € hoc non. fit nifi per viam attra&ionis. Et me dicinz purgatiuz: non hit hác o- L. lam virtutem, hoc eft attrahédi ha. morem proprium cis, ficut rarbith. legma trahit,& fcammonia cho m, & lapis lazuli melancholiá : fed ctiam trahunt proprium humo 1, & ex proprio membro , ficut faciunt gummi, propric" ferapin, * &gapequod trahit neruis, & à iui is num. humores pl cos grofíós & vifcofos, Ft appatet à medicina c hacoperatione attractionis habeat operationé cognofcendi humores : quia humores ficut fcitur, sát. 1n maion parrein. inein sia: &i] C rogoofcittus Ki ac M trahit. Et qfi traliütur humoresab. inftrumenus ciborum ad Ihteítinz, & ventrem , tuic mouc£ virrusexpülfiua ad expellendum cos.nec eft. remotum, vt virtus expulftua , ( eft in hoc membro, in quo eft humor, fit iuuatrix opationis medicigz in illo humore:hoc eft, quia cá medi- Cina cipit attrahere, & n3 incipit lere. Et: jfi virus ex fiua eft multum forus,fit T5: magna euacuatio : quáuis me« dicina non fuerit multum frin. t
A Birhtetd cuente o
fiettmifi citm apertione ori- eft
ciorum venatum : & illa apertio nori habetur nifi per calorem:& fic fit fimiliter attractio. Et pptethioc. toruín aj qp medicinz putgatiuz non operantur nifi per vnum. «alorem proprium;qui eft eis , qui habet proprietatem i talem. bumorem. Sed quzrendum efb& dicamus per exemplum. Ponamus tp (monia babet proprietate fua trahere choleram folum, ficut ha— bet magnes trahere ferrum folum: ergo quando bibitur ex ea plufquá B fit cius dofis, non debetalium purmorem. & iam certifi eft peromnes Medicos, & experientia (citur , p fi fuerit quantitas major debito, purgata cholera fortiter, poftca purgat phlegma, poft melan €holiam,& anguine. & ficapparet qp alia virtus hocfaciata tate: Ad hoc tefpondere debes, Mtecalorpropriusquem habet meicina Itiua , per quem attra-bit nos haberi o lum infe& in acu,ficut habet magnes qui trahit ferrum propter uim omam fpecificam . quia medicina non ac- € quizit illum caloré nifi a corpore: & calor non dat illum calorem uift in quantitas deertni inarainillc&c pterea, quando recipitur aliqua Senis determinata, p fia it iab proprietate. ergo attractio me diinln non eft propra alicui humo nyhift per vianr comparationis, & proportionis determinatz i illa me dicina, & nen omni qutitate accidente.quia quando egrediturab illaquantitate, tunc trahit folum iluod trahit per attractionem; Ernon oportet vt hecomnia dican.
95 tur,oifiin medicina , que inuenta B. sd : it nen trahat hifi vnum humorem proprium: eo
inueniuntur medicinz , que tra-
unt diueríos humores: ficut dicit deaganco , Etnoneftremotum: quia omneshusnores habent propf quiaatem in vno Ethocceít etiam caufa duplicaretur quanti- E dicinz, que«f. n vni
iumori , vt purparet alium humorem ficuc dicitur y medicine , que trahunt melancholiam, trahbüit humorcs phlegmaticos: quia cenueni unt^"m ea in vna qualitate,
De Venenis.Cap.23. Enena operantur in uatuor tionibus viru
tum.ficattu vi lürz'operantur bulacberpdisn op » 2 priuat fenfum, & morum fua.
igiditate.vnde fi fumeretur pauca.
juantitas poftquam wawa '"nata aliqua medicina contraris,eflet me dicina, Et quzdam operantur a tota fübftantia : hoc eft quia permutant corpus penitus ex toto.ficut au rum conucrím in calcem , quod non poteftaliquo modocfle mediina. Etquzdam interficiunt fortitudine attrachonis: ficut dicitur de helleboro albo.Et quedam occidüt. remouendo caloré vitz. & hec font, qux purgant fanguinem,
Demediciis BeXabar. Cap.
Edicinz , quz vocátur beza-
Musae: Cütanta venenis , o- |n has paffiones conuerfim:
ioc eft quia quadam permutát (ua qualitate venenum quando funt. contrariz: & quzdam hocoperant a tora fübítantia : & quzdam hoc faciunt faa attracbone, Et iftz mc-
'6 dictis bedazarice nom eutant nifi, ment llerte me recipiantur, cum eft in corpore di-
Jie dei" (pofitio venenofa facta a veneno .& dnce tüncdant me que etteonzana virad veneni .)&
vnam virtutem, ficcuramur rq rum Qua peraeci peracd
pins fant cut venend, excepns granis diui, & fimilibus ilhs.Propierca dicunt Medici, q» tneicing bedazar (ant mediz fter me dicinas& venenum, Etnosficnon vnam nua medium cre
ma fanc vnius. &quz (unc acris unt fiib: & fic ion eft ijscum veneno . & bcr
H res meiuscít dicere q» bedazar fit.
án hinecontranctaus cum veneno:
fe, nifi fi aunion ernst. faciant duas
corporedii aliacft iuuatriz,quando in. poii sipeimpoikup Mir Lid Los Y venenum ex «na. parie & encdicing. £x alia:non qp fint medicinz ex par Seckqua (iis vcsenum. quia non
Viéecter. kw extraneum,vt dicatur qp dinerft-
ficantur achones vnius agentis dierfificatis difpofitionibus fübiecti locorum . Hoc efl,qued poseft dici
bono. Mum quiraprat s
Mrd ied aim
tueficinsrum, E. qur roc rmcerpenat fit cogni Doinuentonis carum pcrexpenen « tiam:aut fita hacinuchtione cadit res qua contincat imcorum &
itiam:& fi ceciderint,vuruma. falsa: modi qui ditt (anra Me. dicis.Sed dicamus iti2es me ear
tit Ecdbi naturslcs bon conaeni- Ti UIT 72 quando perferuran ctim? de L
f porriteom endi per Tou in
peris nts
hac permutatione cades pererutatio Aquifinonis proptictatis, (i pót afliguari aliqua rano, vel non... Et dicamus Q iam di&um cít1 primo Poftenocum, itio rerum eft.
x quiaquod dat ium, non flatni p M. rimam cám ppinquam finc mc— io rg fim quaseres que (tel di
ei,refpondemus, propier:
E TCIETSU I m,non primam cám,
Part 23
flat per: Pra melia &ün$
fint iata, n5 (ant ipfa & cadcm. ck.fed hoc fcitur per comuerfionem
Zqualtanu per ry magis nous apd
206. V. amie n. Ier fitrotunda:co
qpip&us umen ise x angmen
ü, taturin
qua bo cpm, b pror sim aca
luenino(a augmecutat lumen faura inhac 8gura. Etctiam inuenimus.
dantedle rei folum T EHI
cal, A fani priora ca in cognitione tom gacatiooc ad nos: juis priua- Do adllaioni ctsatsm cf pro
Dar becdemfato pótdasecim ef fad nofatur demiatio ckz. Scd dic folum eflet inductio: boccít
cflc vo
eim exinquifitióc partium , Sae oc ab ilc vh. quis gà foit medii quefitum prodicauup, cuius
94. viic D
noris. quis qfi iauenitur maiori toto mipoti, hoc eftin omnib*partibos, & totus minor eft totus medius, tuncargumentatur majorem eflcin toto medio Ergo quádo que pem icu ex ibus ia vnà fpecie: & inueniatur vnum dicutum in ompubus, non opinddo vt fitaliqua parsia fübiecto;in qua noninueniatur boc przdicatum:& E
primd- eftceruficatum, q» noa videbitur.
'idetur a partib?, Booquod v partib^per h efie vnius perdiatin edil pe
nem, vt pon fit conuerfiuum füper. medium terminum , & in hoc mó cadit demonítratio cflc. v. gra. ficut. volumus dedarare effc virtutem nu tri&uam bomini per vnum pnina- E pium,quod dicet,omne animalelt
im virrutem nuuitiuá he mini fed non vc virtus nutritjua fit
qd caníapropinqua homini. Erquare
non iuuat nos in dando cám rei? quianon conuertitur maioc fuper. ljum;quia omnc nutribile noa. dualis pna di dei
€ firationes, que semotis vel Dar. ; vel ne fuse, funt demonftrationesedle; 6n demfationcs caufe: quia demonfhatio caufe eft prima & propinqua.Etomnesiftz res faciles ftit. €i, quiftüduic m Logica per aliqd tempus, & perfectius cognofcet iuwamentum, quod faciuntin hoclo eo,&etiam. neceflitatem , Et poftquam ita eft, ficut dictum eft,dcbcmus perícrutari de proprietaubus .. Etdicamus, videndum eft, fi poffit 3nutnrri yia , qua poffimus cognofcere qp propri fint per compa. HH rationem alicuius alterius rci , ficut. eftad comparationem corporis ho minis Etdicimuse) hoc non poteft firi, nifi vno duorum modorum. Vnuseft,vt fit natura, propter qu& prouenit hec operatio,manifefta apud nos per t per primos intelle&tus aut per dem, tioné.
Alter eft, vrinueniitur res fotos ill mature cad hzcvt int ille res ,& proprietates zquales in vno medico ctiam ven: il V exdem res polletiores magis no tz apud nosij proprietates. &vt fint illz res, propter quas poffint feiri p 1 prietates abíq; medio. Quoniam [pecies harum demonflrationum, juamuis fint ex reb*,quz funtqua. $ peraccidens,fünt tamen veraces , &nos vellemus pofletefíe inueni 1e hocquafitum virtute illarum de snonftrationum.Sed videtur iam. fitfententiatum, qj natura qna ope ratur proprietas,non poffit fciri per. fc&e:quia proprietas non eft ni(i vnaoperano yw fe cranfiés ab vno ente. iu ter por tionem menfürarom clemen ard , quam habet num ens cum alio.
EN genfüra. son E poli per modum itrij: neq; ctiatn poteft fciri hoc plusquàm £c hzccognitio,quz non eft Neq;ctiam inuctitut hic aliud ac- «dens pofterius, quod fignificar (a perhanc namrari. veraci fingificationt-Etiam neq; eftaliqus;nifipprietascadem, *quandoíentitur: "aL. qus quia tunc fignificacfu| fia turam.& fieftimpoflibile hoc fci senden modo d impoflibile invenite in co, habet proprieta» rm vnum Actidens -
Drrforsromendionr, poffibile fuit. inueniriin vna re. ietates. qua. fi infinitas, & res, quz eft jua infinito , non poteft fciri pe P arbitrium: neg, ciam po sin venire figaa (iguificantia fübftantaliter fuper hanc narafam.Et poft uam ita eft , deberáus petfcrutari; M. Tpottibile et P lere prímas. operationes per vía demopftraduam,aut nó. Etdicamus qvia qua perferutad fümus fuper ptoprietateserit cum via, qua hicerimus fcrutau.quia fi poflet appreh& di arbitrio medicina rempetatajaut. difternperata Y finc equalitatis, hoe noneffcnif €um cognofecrerus naturam, que hoc operatur pe &a cognitione. Quia quando mr tractamus de medicina,fi eft calida aut frigidaaut temperata, nds pon. in-
Liber intelfigimus hoc, nifi qnia liabet p. fai naruram & preparationem, petmutando fea corpore humáno, vf mpm acorporchumano :
corpus poftmodum ab ca recipit
een quliaem permuatam có-
zaeft hac proper uam preparasusm'eft corpus. meaosm pet has Face ad giam: rias ocean
ek cui rei
parare, "s
pube ni rico para i in- 1er complexionem cibürum & me- Mao Deli denm homi
nateinperata. Etquod egreditur a irr Doa ad eom ex semita eftillud,quod cft. itum aut jnilloéxrremo . Hec
eíi melior ratiojque poffit affignari
vnum nobisobuiat, qfi ita cfonul- Tüscibus debetdici temperatushomininificaro humana . Etforte
j fumnscjr
?j liter. Sed determe na(centibusnul- D lum temperaram it inueniri .
& mibus debetefle calidf re huztanolquia corpora animáfium. fantcalidiora nafcentibus terre: &
pterea non muenitur in iere na. rsiburcalorm a&tu; Etpofiquá non eft via:
ram períedia.
(cendi hanc natu. cognitione ab hac par.
perantid, treo paratos quy eftintet na- E Püram corporis & complexionem ,
quaoperantur medicine has oj Bones, terit veognofi Ici pene comparazibois t ptcpon Penforaram demeitarquaur habet rhedicina a feipfa: noce ga E medicina; in qua dominabi£ cal in us tut calida:& daa mihabirur frigus, dicitur frí« ori fic de ficco Slomidoqua mcdicihajin cuius partib* domihabitur parsi; ila eri conucniée vtex ea penereturcalor magis:ficut videcuria (ülphure,& ià finsilibus, Haceft vna viaque poflet fuftineri 1n parte. Sed euam illa eff corrupta in pluribus füis partibüs. fdeo quia inuenimus maltas res, q fant
mbedicm in fuis complexiombus cilidores,
& quando nos comparam* cas cor-
poni humanohoc eft , quando cas
Comcdithomo, inueniuntur frigi-
diores ficuc. muftum Dre juum: e Imi
Dior misiiio pollquam v
a bullit& com ya juia bulli andoifm E uds "e demus res; in quibus.
manifefta , & coi Descons ad corpus noftrum fünt calidiores: ficut vetus vinum.] Erf ra dicis boe
t próuenita Yimiccorporis
fusin co. hid
E quare vololé
3e:& dicitur qj non congelan
Eigorenó lbi quof. Debenosrcfponderep non congdaf m fngiditatem, nifi propter. Snultam eonuerfionem fuarum ptium ad aquam, & ab illa conucrfione proucait hoc. & multum fub tiliati (amus fupereffeolei Quarto. Metcororum:& ibi fantfoluta om. sia dubia, & propterea non potcft Maberiex hoccerarado nifi per ex-
figi eftnifillod, quod fequi
3008 fabflannain calore:flruthiouis , & sacri occi manie in uàm in medicis: i dbesclilod quod Latis pez. náteram, vt conuertarur y retur cibaro, iua vt fit cum cibata Memin fpeciei maaife(tum eft hec conuerienna, que eft inter bum & cibatum,non eít nii a tota. fabítanris. & propterea vna dt eae dem res vni animali eft cibus, & alteri eft venenum : ficut belleborus Mt cocurgicibus, & naj zaramo, juod Latine li nominant. medicina co qp operatur in eor- Denier eR pechendi,
fit com]
Ein Medici mes afocruns facere regla daa
Liber Quintus
& ftracioss,vt pbarent opationesharufn m.edicinarum in ib*hu manis:quáuis non fint nifi figna oinicia ficat olteufüm cit fuperius, & vcipfüm lionoremus, dicirusg, habent veritatem pro maiori parte fed nó neceflario:& etiam quia mo went hominem ad expetientiam.Et. gpea dicit Galenus, g duo inftrumé t&,quibus becars fuit inuenta , sunt tatio,& experientia. & etiam. ennferunt ad habendam cognitiomem rerum vtrum fint. €ibales.aut medicinales . verbi gra. tia fint duo cibi: vnus fit facilis vel leuis,alter vero grauis & durus:nos
3 dicimus qp facilis & leuis citius ale. rabitur, eo q» citius recipiet dtuifíofem a calore naturali,X citius patiur. Et adhuc plusfi conati eflemus. án hisrebus ad accipiendum pervnam viam caufam & effc fimul, eff£ valde difficile.& quando habebi nusexpenétiam cfle,facile aiit nobisdarz caufam per hunc modum fpeculationis.& ent hec ars ratioci- Baiiua.Et quandovna medicina n$ comp'ebit intentionem noftrá hac sa*ione;poterimus ad aliam tranfise/fcd qui non haberet ui(i ezperiétiam,Don hocobtinere.Et i
€ dilatatus cft Galenus in dmuifi&e ha.
rum duarum rerum : nifi quia dc-
seonilranones, & fententicdatz a
Galeno, X quibufdam Medicis vé-
nientibus poft eum, funt breues re-
emnia hzceffc $2 narurarurm , que tenentur hasogerationes fa;.cre in corpere huma.
9€ no. Sed figna fübftantislia necefle D eft vt fint Zqualis naturisque manifeflanz fapercas & tunc poteris irea nouiffimo ad primum, a pre mo M ronffimum Ex 6 nen fuent perfcrutatus fpeculationes huiusar Es per hanc viam, is natur medicine calide , inquantum abfolute calida extis igidz inquan
fue- tum frigida. necetiam fcies naturá
medicinccalidz in co q cftcalida perfecte, nec frigide in eo qp frigida. eft.Verbi gratia, fi cognikio Medici in medicina cahda non cffetmifi p. pterea q habet fa acum, p autamárum,au: falfam: & p natu. rz,que habetcalefaeere , facit hoc : bi ens fpeculatioin hae arua mulrum diminuta: ia multz res fantcalidz, E s non habet faporem amarum, neq: acutum:fi-
cut cames pafferum, & columbarü& pissing q in iie ut cibi,& medxcinz vit funt tene na(cenus, autanimalia,aur mineralia:S (apo 1es non domin&ror nifi in terrz na. fentibus, aut animalibus, Et nobis. neccffeet vtiftarüm rerum arbitrium fit rationalead affirmirdam naturam medicinarum calidarum, frigidarum,ficcarum,& humidará: & poflea fludebimus in rebus, quz fignifickt has narras. Ergo primo confyderanda fünt figna, Suib^pof fimus cognofcere quantitaom.
rum menfüramm a complexionibus medicinarum. Et dicim" gi res,
fü quibus poffun: fciri,fant res
uenientes vnicuiq, quahtati rei có-
plexionata:propteica quia comple
xionatum eít corpus confimilein
ibus:& ifta fu, entia fune
lifferentie que aduenruntei a men-
faris mixüonum illaram.E:. Dow ài
Q iftarum differentiarum fünt, quc continentomnia: con(imilia;& füntomnesení inQuar
füntque tur, & dusdam non:& quedam diffoluuntur, & 4dam nó:& quedam funt lencs,& qdam afperz : & quedam fuat, que fantextenfibiles& quedam non.Et quedam fünt quc fun: propric quibuídam corponbus confimilibus:i cut odores.& fapores,& colores, Et quedam quibuscít dominatio manifefta vnius clementorum perfe, juando fentiuntur per ractum cali »ingide humidryaut fiece. & hoc non inucnitur nifi in rebnsin quibascít caliditas frigiditas, humiditasaut ficcitasin. Sed cum nos perfcrutati fucrimus cibos & medi- €1n25,n05 tentabimus cos , in eo. funt partes rei compofit;. & hoc proprium in medicinis & cibis, que. fant parwesterre nafcentium, & ani malium. Et quedam illarum fünt, que iudicantur per carum operatio nes,& loca . & fi (unt partes anima- Kum, iudicantur a regimine illord animalium , & a borum. &
fpecie illorum ànece eft va. pinani us comparatis rebus, q» bus vfi fumusin cognitionc complexionis hominis in tipne,re gione, & loco. Et cum dico hic opelonem , intédo operationem animthoceít nutrimentum, fenfibilitatem,& concupifiblitaremy: aliasoperationes anime, que dicte. funt Leone vigquibus poflumus perhanc ariém iudicare.& quanuis non fint fortes, fine eis nó poffum* efle,nec»pías diminuere.Sed dicendum eft de vnaquaque iftaruco fm. Q meliuscfle poterit.nec petendum.
eft vitra illudquod di&um eftficut K dicit Ariflo,quia non debemus que. rerca traulo inari,neca ma. toloqui.&in his non eft aliud;nifi vtrecipiantura Naturali, &ab co quod videmus, quod facit natura: quia demonftratio non habet vera. ccm viam in hac aree.
Ca.1é T dicamus g res, que funt ma.
Eo qid: poffumus r Babererradinem complexionis corporum confimilium, eft congelatio,& fpiffitudo,humcctatio, rcf lutio,diflolutio facilitas , vifcofitas, fubilii ties, mollificatio, du. ricies,combuftibilitas, €& non combuftibilitasoppilatio, & apertio : &
quidam cong;laio calido sc qu
afrigido.Eorumque congu tura frigore, quzdam fünt,que infpiflantur pnmo a calore:& quedá, que non füntinfpiflata primo a ca lore: quedam , que ifpiffantur ab
viroq,.Ét corum, que diffoluuntur, Mt qam difoluuntura calido,& qa fngido.Et eorum quc hume Canur,quedam humcctantur a ca lido,& quedam a frigido. Sed que congelat« funt a calore,calor X ficcitas füper cas dominatur, vt eft fal, & fpecieseius, Sed qug congelata funta frigore, fiin primiseffentin-. iflata a calore: & ifta fpilfitudo ef^ (et propinqua fpiffitudini, que fita natura acrca;aut aquca, ficut fpiffitudo butyri hec erunt neceffario ca. lida.& idem cit de oleisgummis,& fimilibus Etqug congsl finta
Liber Quintus
terreffris fuper cas. calor prius eas infpi(fauerir: Sgiditas & ficciras do 3ninabuntur in cis: ficut funtoffa, cornua, panniculi,&fimilia.Sed que
fnt congelatz a fngore, nec funt
i "iofriflarg a lido naturalt, |» iffitudo erit frigida & humida:fcutcftargerum viuum,& (imi
dominatur, fi
Tesque. T zc femper coagulantura frigore:S& tnr a fci lui Idco cum nos videmus mi ipod apum anta mus itpicere,! (anta re occ infpiffatz fünta caloreiu. petet asefle frigidas & humi das Ex fi fintifpiflaca calore cum dominio partium terreíliumjiudicamus iplas eflc frigidas & ficcas:icurferrum,x multa metalla. Et fi £um.hac fpiffitudine dominantur partes aeree tunc cas iudicamus hu. midas dedinantesad caliditatem:fi. €utcit pinguedo inteílinorum . &
iris quiae la L3 It tem «octum.Scd res, quz fantinfpil ian prunis oj juam rimi tim t bunidz,rtetius pingue Erf int iffatz, ita. in primis. lan acit gula debent dici vt fint fi
&humidz, ficut. i|
57 uod coagulatar multa frigidi- D um Et debes fare, p poteft Nus itasin rel »poflunt. fe naturales, aut accidentales . ideo. debemus iudicare füper ato il larum,fi eft naturale. nia compex)opropter quam medicina hoc ciudithatunilis ficut eft fpiffitudo fpermatis.& comylezio , qua facit. non naturale, cít non naturalis. (cd. accfitalis: ficut fpiffi luz: fit iu. mufto quando ad ignem jui. Sed res quz infpiflantür a calore & fgnresqualier funt: aetez &a- E uez, & carum partes fant conglunac Gmal-iehtoleum oliuz,& aliaolea, quz poffunt recipere has juia oleum infpi
& congelatur a frigiditate: pterea quia partesacrez, quz funt in ipfo, conucrtuntur ad aquam,& iterum 1nfpiffantur a calore : ppea quia refoluuntur partes aquez,& remanét aereccum. usin eo dominanübus.Etresquz non infpiflanf a calore,vel a frigore füntaquez ci Ronca ereftreitase: '& calor eas cóymisan juam inf dent Necét eas infyi,
paca enero qur etia Y *is:co quia non infpiflat: gus nifi quando extrahit caliditatem enifté tem in eis, & fpargit humiditatem,
gnam moore eque Tübitate & groffitudine , funt in no
G hoc Sed res fenes, & vifcofz habent. dominium ki &terrz:& rea füntfrigidz, & groflz.! habenc dominum. aeretaus cum. iuca terreftreitate : & boc facili diuiduntur , co quia aercitas.quz admixta eft ci, cit clementum humidum . & sdeo leuiter ab
Jio diuiditur : & modica ficcitas. eftadmixta ci,leuirer recipit paffionem. Et res humida recipiunt exe. fioném propter umidam jueam;quz eft in ipfis, & p dominationem eia cá
aquofa , funtdifficiles diuidi 1 duas partes. resleues funt. pt quz, iles,vt. ütentur one ilem diuifioné eaium: quia calor in eisplus dominatur.quia hzceft vna ex reb*,que adiuuant ad velocitatem di, nis; quia difficultas diuifionis partium fatigatnaturam. Erfciasq vi fcofitas,& fpiffitudo fignificant ficitatem propter dominationem pr tjum terreftrium/fi eft medicinali: &fi eit cibalis, eft éifücilis digefti nisideo quia forma. i le fuam deferit naturam.Et fubrilis
fübítitia fi eft aee gnif icat cali- 1 pir dUiier im :& fiignea, fignificat calorem & ficcitatem, Et. mollicies fignificat corp* humidá. A propterea res molles cile pmutantur, ficut fructus recentes, & huoidi.& durz (ignificant contrarid, t fpiffitudo & mollicies, & fübcilitas & duricies non fignificant nifi füper virtutes panétesin re: hoceft m »&non agentes. itio & eua] sát dicirur ecfdum daos odés,
xpus,qui debet fic veradirr appella J eltaug-
ic& elt ralis operazio , hoc
mentum vel diminutio. quftitadis; K, ficat nos videm*muftum. Lh ex (o euspotationem in vtre clau- [sicui vitra méfuram primam non exiftente ad-. ditione (übítantiz in ipfo,& aliqu. dofrangit vtrem. & icut vidernusf Pilancur n (spi S iodefiad pars
in a
cam menfuram,nihilo ex cucium te:&celargantur,& crefcunt,nullam. additionem recipientibus. Et canfa in hocefl, quia aet cft maior aqua, &terra. & quando res. "quat
parans acriscins quantitas plus ere. "
it: & qfi appropfquar plus natu:
Medii abes plus. & res vaporabiles. funtac- Tez,& funt calide & humide:& que funtdaufz , & oppilatz in feipfis, füntfrigidz & humidz . pea quia. euaporatio nó cft nifi dilatatio fab. ftant aerez,& non cft augent rei venientis ab extra.& fic eft oppi latio per contrarium. Et propterea P nm im poncad hos vtfaciatipfum. jofam , & in eo dominetur acini, & fic facilis ad digerendum propetea qui^ cet aereum leuius. tan
Din fuam Bunddiaenr M quia fubftantia ficca eft dura ad pmutzndum,& digerendum . Alter vero moduseft, qui dicitur vapora- D aur nem corporis, habet ie na largs,vel flricta. quia quod hé largos poros, dicimus effc vaporofum:& quod haber ftrictos, dicim* 'eflcoppilatum. quia naturalis intel le&us eft intelligere iftas resin fubftáta earum,&non pe lar. gitatem, aut ftricturam foramund, quia hzc funt verba vulganiumequs
Liber Quintus.
A visetiam illud adicuet digeftion£. ses combuflibiles fant de necefita-
D t fülpirurzaut aerec/fi-
sut /& propterea velociter p. mutanturabigne. Etfi diceretur ficin one, boc non conueni-
lecflet vt reseffent. fü tiz,& de facili permutarentur: quia. haberét foramina magna, per que » pofiecignisde ach tranfire, & pro
Part 24
geerea fuper eas dominabitur igni:
S comburentur fübiro. quod
re non poteft calor naturalis: riscalorisq ignis. quia res füpradi- €&z non fallaci 2d comburendum,nifi propter accidentia largita tis foorum foraminum, ficut arundines. Sed resque intenduntur habere vaporationem, & opmlationé
a fübflanua fui corporis, hoceft,
pter rantatem. füam,aut (pifitudi- * nem füam a parubus fübftátic fuc: c ille habentcoreparationem cum. calore naturali,qui operatür1n cor pus: nofirum.Sel resque non reciunccombuftionem, (unt res terre [omes aquez. Hoc eft,quod poteft
um. Sed mE fas dictus. rs eft:
juia pars acrea dominarur m prs modica. egoteci pterea calor ipfiuseft minor,quám. calor dulcis. Supra complexio nem falfi dominatur pars ficca adu. ftain qua mixtaeft pauca humiditas:&calor fuus maioreft calore vn. Quofi.Et fuper naturam aman do- E, minatur complexio ficca terreftus; Pw sí nifi feparat vn
S fignificauo , que: it vni
abaliot 9 figalicato Gus juod pond fita Gigorceftfirdulce, pollqui fuitamarum:(cut funt glan. T locaradta,& aliqua ex cucurbitis. amaritudo,que fit a calore & terre ftreitate reuerutur ad amarü, quam fuit dulce, Et hoc fit,propte- 1ea qp amaritudo fequitur duas (pecies complexionis, aut calidam & ficcamut frigidam & ficcam:qué admodum inuenitur color niger p. calorem,& frigus, Et hoc quoddi- y ximus breuiter de amaro,non fenfe runt Medici , qui nos precefferunt: & eam Galenus non appropriauit
teft nafc à i- Cócra (aa calido fog Cha Me
diciio fignificationibus vmuerfalibus füperuenientibus naturis corpo tum confisulium,
ipfum mfi calido fcorfam. Sed quo xoi. modo non cogitant hoc,quód opi- poss de um cít in finc amaritudinis, & in» Oplo.
Decognitione medicinarum, c» ciborum. Jer rationem [umptem a fapore. Cep.217
Einceps volumus narrare de . Jfaporibusodozibus, X coloribust dicimus qp pecics faporum,
ducit paralyfim propter fuam frigier d Étquamuis ric 1e quód non prouenit amaritudo a parte frigida . Nos dicemus jam. eftamaritudo dominansin fuo fapore: & fapor fortis eft iniudicio füper natam ibi : vnde debet
N ij — iudicari
G ieliari o c papscilidam q6giinm:j Tes acer t Dial. Erquod aoc dsl aPde amaro,nuenitut in libro noftro, q opidi iiid pu Jue prouenit calore, € calidior. prn ia ad mifcetur i eliquanta humiditas, Et fignificar hocaqua maris maioris.quia e(t ni 3nis fal(a , & cft multum amara , &
mon poteftinea viuerealiquod ani. Et.
nal propter multam amaritudiné: propterea quia amaritudocft in vltim:tate contrarietaris nutnmento H anumaliumyA: eft conmarium duldi tatem folum.& jpptefelnsicrinfauts quandó al tum ca vtuntur: rea quia für in vltimo humiditatis.& vlt nó ingreditur natura amaritudinis in te. «bali , propterea quia non eft mf medicinalis : & dulcisingreditur in. €ibos,& medicinas. Etquod domifatur füper acutum eft multus calorcum multa ficcitate & fubtihtaci calor illius eft fortior. omnibusalijs. Ifti funt fapores fiificantes fuper fpecies rerum cali im.Et vnufquifq, eorum habct infoa iegradus quia quoddam 3 dulce cit calidum in gradu primo, &quoddam calidum in fecundo, aut vitra.& ficde falfo. Et fapores, fignificantin medicinis fuper c6 Ficeonem f idam , funt pontici , Mpcecrbesina e idi magi: t attribui ii Pireint eiim dr fapor propier fenfum guftus: pre 1ea quia quilibet fenfus fentit fenfa tum proprium,& priuaGonem illi*.
Et flypticus, & ponticus funt vnius fp & non diuerfificantur , nift m magis& minus: &illi figoificát
complexione fortis ficcitatis, E. & rigiditaris. & ponticus in hoceft. fortior ftyptico. Et acetofus fit cum frigiditate mixta in parte humidita. tis,& non eft remorus a calore: &
incidit, & fobüliat:&
[5rd fabfiftit pontico,& flypticof dine Einfpiduseft juofüs, & frigidus. & hoceft, quod poteft dici in fignificationibus faporum . uidam fapores funt,qui non fiificant fi onu fü naturam rei. X hoc poteftefle T Pa medicina compofiti ex lurib*
partibus:quarum quedam funtfa- L porabiles, quzdam infaporabiles: propterea quia non eft necefle , vt vnumquodq; mixtum fit faporitii, vtprobatum eft in Naturali philofophia. Etfi bomo velletiudicare. totalitarem medicine, non poffetiu dicare per faporem fuperipfam totam: ficut videmus multa ex gummi,quia funtinfipida , & tfi calida,
Decegnitione medicinarem, cy Cile rum per rationem fumptam ab odore Ce.
E differ£tig odorum non funt M manifefls nobis is ficut differentic faporum.vnde nó ium ba bnrhomen, ficut habent pores fed dicitur odor fotidus, & odor aromaticus. Sed nos ordinamus nómina accommodata a nominibus faporum,ficut diceretur odor aceto fus& odor acutus, X odor amarus.
ul olorum dorum calcei
juaiis fignificationi com; aporis dominantis fuper ipfum . Sed odores aromatic non fünt nifi a complexione calida ex neceffitaze
Liber Quintus
A ve, Etfatidi fiunt a complexione ftigida ab humiditate extranea c abre püurciadtionis Scd (Gas cum hoctoto, f fificirio odorum eft multum tbi lis: propres quiae cut di&um eft fuperius poffil
effe medicinam compofitá ex paribusaliquibusodorilcris A aliqui bus non odoriferis. & fi iudicarem* füper coralitarem m: perodo rem , pofíctefie iudicium ignorantic.ideo quia de hac re non debem* iudicare de toto propter partem:fieutille qui opinatus eft» rofa cft calida ed pellet aromatica. Decegnitione Ciborn ey medicinarum.
per rationem famptam a colore, Capi.
Tgnificatio colorum eft mult S Eilior fignificatione iftorum:
ypterca quia colores non funt ni Eis füperficie colorati:& propterea. inuenies fecundum plus qj com] x10 partis, in qua cít color , eft alia quàm complezio totitis colorati. $c propterea vides cidem eftcolorin recalida & in re frigida : ficutalbedoque eftin fale, & camphora.Sed videtur qcolor verificetur plus in feinen plis vna
fpecie:ficuteft in gallinisalbis & ni gris& in cygnis albis & nigris. Sed colores funt mnltiformes:fed generahter fiunt albi,aut nigri, aütcom pofiti cx his ficut azurus,citrinus,& alij. Sed viriditas, & nigredo fiunt ex neceffitate ex partibus frocis verre. ribus quandoque fitex multo calore, ficut nigredo in Aethiopibus. & quandoque fit propter frigiditatemficut yrnum nigrum. & hec dif fercnua iudicatur ez eo quod pre-
ileeft. nes
ceffitficutalibi didum eft. Sed al D bedo, quando prouenit a dominae tione mixtionis parium terreitrit cum aereis, fignilicat calorem , aug temperantiam: ficut tu vides homi abétes pulchram albeditiet, Sedque fit propter admixtionem ium aquearum cum terreflri-
5, vandovftin rcbus hu i figuificabit complexionem frigid£ S&humidam . Etiam didum eftin. libro noftro qj albedo fitex admixtione partisignec clare cum corpo re peruio,K nigredo fita pte ignea tencbrofa cum corpore nó petuio. Sed colores rubei omnes fignificát E
füpercalorem e anb qutin eis. niic ra Ac duinus eft medius intereos. Scd viridie tasdeclinar ma; Prgredinen ficut ditrinus mágisad iud extre« mum. Sed natufa colorum medio rum eft compofita ex naturà extremorum, Hoccfítquod poteftdii füper fignificatione virtutum me dicinarum ex colorum fü uenientium corporib? c6firnilib',
Decognitioneciberum cy» medicinerum. per proprietates eorum , prout fum par-- 16 terre nafcemium , e» ami-malium : ev» funt Locus, Temps , Regio, €» Operatio.
Einceps narrande fünt. Im. ps gnificationesin ilusin €o qp funt partes terre nafcentium, vel » dimalium Narara tete naícéium cognofatur quatuor re. bus:vna a locoyalia a regione;alia à tempore, quarta ab opcrationibus, & non fortificantur heoperationes nifi propter fignificanoncs rerum.
mafccntum quedam. perfedta, &quzdam [un diminuta.Et dimi nutum eft illud, in quo manifeflat dominium vnius elementi folum : autclementiaquz , ficut terrz nafcentia que Itürex aqua: aut. element terr ficut terr naíc£na, quepaeunmtinlocs fis ,&c n ibus, & ifta terrz nafcentia (ant diminuta:hoc eft,quia non habent florcs,& folia.& manifeftum eft qj dominans (aper complexionem iftorum eft aut frigiditagaut bumiditas:ficut folium her. bz,quz ftat fuper facicm aquc;que. dicitur thaholeb: aut frigiditas,
Ionitine ficut fungi. Et terrz naitia perfeda funt. jue naícá turin monübus:quia Darccab e-
minentia montium, vt t gene sare plura terre nafcéria quàm alia. Joca, dummodo fint temperata cí bona cuaporatione,& cü bona mix
y Sonccalonscum humuditate, & de betefic hoc in eis,quia habent act fam ig acte. & funt propinquiores influentiz corporum
faperiorum : & illa erre nafcentia habent com- queda
imeem fru&tuum,florum,& fo
bent plus frigiditatis & humiditatis de neceffitate:vt fantficlz na(cétes indeiristcrindaris Erin. jo, gue prouenita regione,
quzdam cca narra (unt quz naícuntplus in terzis calidui& dd&
uonia:& fri; cut fant tamarindi , qui mafcuntur. inter Arbum.Etliocacódit pro lasres : aut |uia cortis & denfüs : aut vt fint fabmerfa: füb terra. quia ifle duc res poffune darecalorem, & frigus in omni re- E gionc:có g calor naturalis exiflena ineiscontrahitur intus propter frigiditatem.& fil accidit de rebus fri gidis in tecris calidis.Et fignificatio temporis accipitur fm ordiriem regionis: quia tu videbis multa terre. nafcentia calida nafci in Medus cut rapa,& napones.Et quan: medida frigida naftiarin tempo ribuscalidis, & hoc accidit propter paucitatem fui calorisquia propter cam fngiditatem aens cófumiturficut funt olera multa tem| calons Et demfationes vegetabilid fant magne valde de co:quoniam quedam ex vegetabilibus funt, qu. m
id em mouentur ad augsentum , &
ignificant caliditaté vel fubülitarem,vel füper vtrung;: & f tardius crefcunt,figmficant füp con trarium. i Et mn alie ignificauoncs i cantes fu iila in veneiuee &cardiane ud ficádi. Et debes fcire 9 velocitas na tiuitatis erre nafcétium figfat aut calorem. maga » aut frigidi Etquedam fünt ez terre nafcencib* qu
Liber Quintu
À quebabeat folia Bores,& fru&*:.& uedam fünt,que non habent fru- As nec folia,nec flores. & illa fuut [v wnipy xir erii quod ét florem, & fola,eft tem itum, Et terre nafcentia , d fünt Tio gbots vix fünt tetre— ia.& que hec non habenr,fünt eom Et dris fignificantes fup. maturam Joimaliam fünt muliz : juia niim (cuntin aqua qu iz a le(erm. quein aqua, : t funt frigida & humida:que vero in. funt calida & ficca.Et ia dam funt volacitia,& quedam deá- S bulaniiz.& volati'ia funt magisae reaambulatiuis. Etquedam fü nt fanguicca, & quedam cxanguia.& jue non habeot 'uinem , funt Stn & cca : & cue habentfangunem,füntcalida & humida, Et |ucdam funt ouarilia,X quedá nó. &que füitouatilia , int calida & hemiduéqur nonigida fiera, Etquedam anhclant, & quedá n6 , &qu« anhclans, fünt calida:& que mon anhclaor,fünt frigida. Et quedam nafcunturin loas calidis,& dam non. & quc nafcuntur in locis maiori füntcalida € & ficca:icut cameli, & caprcoli. Et duuerfificantur complexiones anismalium in na fpecie ppuer paícua & propteraquam , quia pifces, qui mslcuceor in loco! pino fünt (ub lions fübltanuc& minoris füperfluitatis alijs, & tales funt,qui veloditer moucntar,&multum it. & complexio iftorum eft minoris bumidiatis.& qui im laborát, plexionis. Et quedam animalia fiit, jue 1ncedunt,(icut nafcuntur;& qnen. Etquedam funt facien-
100 tia mulios filios,& illa fant calida, D & humida:& quedam que non faciunt nifi vnum. Et diuerfificantur euam animalia fm diuerfitatem ci borum. quoniam animalia comedentia carnes (unt calida & ficca. complexio animalium idium terre nafcentia fünt temperate. complezionis, vt funt boues,& bis. imilia:& vt funt de vola ulibusgallinz, & columbz.. Item. diuerfificátur animalia fm magnitudinem & paruitatem füorum cor. porum.quia que funt magni corpo ris, funt :& que funt parui E corporis funt econuerfo . & hoc eft inanimalibus que nafcuntur] ter- Ta. Sed eorum , que nafcuntur m aqua magnitudo corporis fignificat. muitam humiditatem.&propterea. laudafin pifcibus paruitas:& i alus animalibus vituperatduncies offi & multitudo corpons ium: ficut vngues,claui,& fquame,& fi-milia his.quia hec (iguificit y mul. ta efti eis terreftreias & terea mes Íquame laudátur in pifcib*, quia ágniicant rem cótrariam eo rum cóplexionibus:& etiam mult. fpinc.Etfifr audacia cordis & puftl y lanimitas fignifickt füper cóplexi néalalis.quia afalia audacia fürca lida,& puüllanima funt fgida. Ec dfic,p quascognofcuntcomplexio nesafalium,funt multe. & nia int£ o n6 fuit nifi rememorari corum. breuiter ad mouendá ill, qui dili- Frranead hoc vt pícrutet o&s adias, & (ciat caulas illarum 1 li brisnaturalibus. Et fciasqpomnia hec figna funt accidentia que adue. niunt corporibus confimilibus, && füpcafiguficant:& non funcfigna. illis, qug non fünt con(imulia , ni iij o oqR
ituromnia, & fie. be .compol iio imer e conan u icatur. inans, &i| peiitencun iudicium . Hec fant genera rerum,qnibus nos poffümus fecere. tiones mediner cibonim. Etdicimus (cete opcratiopape aru oc rando cognofcemus complexiom medicharum in nier ,&
ficcitate:quanuis hoc non verifice£. ftis, quea Galeno funt
inomnibusquia inuenitur iri quibufdam medicinis p earum opera: tiones fccunde non fequuntur pri- H mashoceít complexionem medici naram.Vcrbi gratia fübalitas,&in cifio non funt attribuenda nifi corpori multi caloris: & nos inuenim? medicinas temperatas cum fuiscó plexionibus, tamen funt fubriliatiue& incifiue ficut capillus veneris, fchenanthum,& fimilia his. & ace tum eítn vltimitate fübülitatis, $c incifionis,& ell tamen frigidum. & hoc accidit:quia calor , qui f eo eft, füftentatur igidiam que eftt co: (uia frigiditas fua comyingitip(üi, P comprimit ipfum ad partesintif fecas membri . & fic videtur, quód 1 alic medicine faciant, hoc eft vt ha beant füperfluam fübtilitatem in feipfisautvteis faperuencrit aliqua res propter quam faciant hoc.& po tefteffe vt hec res fit aliquantulum. fimilisei, quod habet aliquid a to- 1a fübftanria. Sed operatio per com tionem tertiarum virtutum eft Vois judicijeo q eft valde propin qua operationi,que fita tora fübitá ta. Hecautem;que dicta funt,neeeffaria fuerunt (ecundum tractat? vniuerfales in modo ciborum, & medicinarum,
Decomplexienidun ciborm quorrudon, E. er mecinsrum [peciditer fecandmm
gi Vncautem memorati erim* niofculufqueearum fpecia liter fm confüctudinem Medicorfí: deinceps volumus narrare de fiaficibns medicinis magis mE cat:
ja fuit verax, &k [a hacarte:& nulPeftg poffit ei cóparari, nifiisq;cti clamar,nont
Teclligitid qd clamac. Ité olo fcipe 1, a cibisqui flit cibi abfolute: & poft illos dicá d illis, q func medij iter ci bos & medicías : & poft illos dicá medicinis abfolure.Cócordati funt Medici, q melior ex cibis rerro na» fcétib*horb*naturalib*, hoc € illis, füítI quinto climate, aut quarto, eft rriticli artificiaft parati. & hoc
fic multis modis, Fit.n.panis ferm£ Depena,
uns aim e mE ic bneclla & forbinócs. t, irifm, pofl £ vituli & poflea ef aquí; & fefe guini m fine fra. 16e. & Ee fui dapi ex intico£il €frágibile,& ue.Et melior ceteris € tenis ofer fanna tritici hüc modü:hoc eft ve. fit cuftodit a malisaccitib*eidem. venire potétib*, & vt nó fint nimis furfüres ab co remote:ficut funt remot ab armach.& hoc appellatnt. apd nos madechuni:SLatini ap lat pan£ groffü &iffe € veloci*ad di gerédá q darmach,& mloris vifeofi tatisquis darmach pl?nutriat.neqy €xlitg ficcitatis ficut furfu ad melácholi& adeo cito cóucrit , vtifm.qíü cortex vniufcuiufq; vegea
pimé cue de
Liber Q uincus.
A gerabiliseft rerreftris ficc:quisfur- in, E
"citius i ard ipfo darmach ppabfterfioné exiftentéin (uo cortice. & q& conficirurponitur de file €onuenienter: & conficiturcü mul t3 aqua;ad hoc vt fit fpongiofus, & fit fermentatus competenter, & co- €&us. Scd panisazimus eft groflus , & vifcofus. Eodcm modo nó eft bo nus,qui eft nimis fermétatus : quia tran(ruratur ad humores putridos pp calorem extranei gencratum T €o. Et poft bonitatem cibi ex pane eft panata,que vocatur thaufu : ex-
to quia declinat ad frigiditatem
B s humiditatem aquam, ciqua fr. & qii bulliieuffola panis
luricsinaqua feruenri, marficifle d hoc
busin velocitate digeftionis, & leui fate : & maxime ggris cx cóplexiome calida. Sed fauich eft & bonus €ibus.Et qfi diftemperatur cü multà aqua, reftigerat, & eft iuuatiuus : eo sp vitulatio,& infufio va runt, & fabriliauerunt , & remouerunt vifcofitatem. Confe&tum cum. mnelle,& coctum datum fanis, calefacit& nutrit mult . Et frumenti coctum in aqua eft groflum, vifco* € firmm,oppilatiuá, & durü age plus alia re, &efl valde malá, Ét pultes. funtgroffi . & qui fiuntex frumento, funt peiores, & refrigerfit pp fu axetofirarem, & funt propinqui cor. fuptioni. & ppea funtabijciendi ab. illis, qui fünt parat zgritudinibus tridis. Sed panis, qui fit ex ordeo modum, qui fit ex frumento, fe quitur bonitatem panis tritici : nifi ia parum declinat ad frigus. Et luich ordei bene digeritur. & qui do bibitur diftemperatum in aqua leodeaj t : & eff frigiditas fua quaede — Áinpriogradu.Etaquaordci plus
IOI litur medicinará i cibo D cR odableioqgidibuscalidis & ficcis,laude , qua non. occultatut ei, q in hac arte fudit. ze refrigerat, hume£tat, abftergit generat laudabilé bumorem mirabiliter, non inflat, nó mo ratur ad defcendendá à ftomacho. & hoc nobis totum experientia dedit.Et fic debet fieri aqua ordei. In» Mod*coo fundantur grana ordct in aqua in- acta: n6 contu(a: & in vna parte or j3eíí;«i(dei debent poni viginti aqua: frigi- (anam, dz partes: & debent fic dimitti in. aqua quatuor horis: & poftea co- E quatur in hac aqua, donec. adipe tur rubediné quafi vínum. &íi fiat. infla.& qui frágür, vel teruntipfüm prius peccát: quia nó eftab co priuata inflatio nift pter ipfüfionem , & grana non traunt aquam, nec recipruntinfufionem, nifi pp virtutum attractiuam. quz cft in eis. & virtus attraliua non eftin granis, qü feminantur & nafcuntur, nifi qn feminanfinte. E . & fi frangerétur priusq effent feminata, noh nafceren(: quia hzc virtus arractiua eft in eis, ficut forma ípecifica in totalitate totinsgra F ni fixa hoceft, qi parres funt conti nuz coniunctz (imul. & hoc eft fi-. mile calori fmaragdi,vel alterius la. Frdispreciof qd €, quia qi pares. lua. Gut imul ebiu ie, in eis funt. virtutes:& qf feparatz funt, priusturabeis Eric iefüiicati eL à mi rabili Auémarua Abynzoar in lib. Lib.r. trafuo,qui dt Theifir. quia ifle fuit fu- 165.6 premusin (cTa Medicine à Galeno iy; ac, vfq; ad noftra t£pora .& hocabeo p qoovihabui & rememoraterroré Medi- ii. corum frangentium ipfum . Et pa- 45*-49nis qui Ata cftex alis granis ha bec
6 betillam virtutem, lagrana,ex quibus fra conuenit rememorari de plofguam hic:quia incidenter.
€a locutus.
De Canibws. Ce. jg Elior caro ex volatilibus eft exro gallinz iuuenis, (anz,
pingnis. & haber mirabilé proprictat t joné. & ppea brodiü fa&eftopima medicinale" profis. Et dt qj cerebrü gallune augoentat fübítioá nofiri cerebri,
acuit ingenit. Et poft illius bonitatéer ambulariuiseft caro baodi . & poll haseft caro arietum. Et hec eft opimo maioris partis Medicorum , przit Gal.qui abominatur carnes.
eit melioris nutriméti anetina . Et. uic.dicit p melior carni eft caro prim: & fentit ifta caro quafi it naturalior hominibus, alia caxo animaliii ambulátid. & cxperiíza bordo Ecmaor cow abominaf carnes agnorü dominafmulta humiditas ns & laudát carnes arietü iuuenü . fed cóucniésé dicere, q carnes agnorü 1 funt polt boniraté carni hacdulorá, X ic fentit Rafis. Et qd mihi v£ tx agnis cft,quia funt multará fu fluitatá : excepto qpin terris calidi recipiunt téperiem pp carü caloi£. Krat uoc ficverü,ell, quia idem? $5 agnorü ftantid in terris meri ionalibus (ant tortuofi ficci& cur. ti: &q funtin noflris,nó excedunt. tib in boc . Et cames vitulinz funt
nerant meliores humores.Et ex lau dabilioribus up rona funt carnes perdicá : inant ad frigiditatem, & ficcitaté. pro ficut gallinc defer: & habent proprieuai ftringédi venué, affe & eli- Xz. Scd turcures (ant ficat volatilia reliqua, & declinant plus ad caliditare, & hüt mirabilé in ingeni. Sed colába fune ealide & (icc, groffions fübítantize. ita! cat! itas fuorü motuü : ficue
di,& extrahunt purificate. X fi cito n5interficerenGmultum minuere£ quantitas. itará. Et caro vetris coltbi i mirabilem haierat in epileptici M
Mas Ec cames volueris. i tur colübis,& dicunftudoncs, & ia. Figna Artbica Alchamari font c" docs pdictis, & groffioris fubít
de pin taliquantulá aromaticita 1É. Pafferes fant oés calidi, fici in. finc caloris. Coturnices temperate. fünt,aliquátalá declinátes ad calos. & funt fübdlis fübftátig, gener&tes bonos humores, & bonc funt fa nis,& cóualeícenübus.Et fturuelli, q dicunf auri fant calidi & ficci,& gausad digasdi, e grolicnaz.
Liber Quintus
À Pehifsbes. Ce. 5j.
Eliores corum funt pifces, q
itin locis petrofis, & qoi
itas habét fquamas, & quorum. «orpuseft medium inter maguum. & parum, S qui fant veloas motos & paucz vilcofitatis . Et melioc apud noscit piícis, qui dicif eubrisa: &poftillum ille,qui diceur tri
maturá babet, v; petataquam dul- 2 em &cfngidam | &ad boc ul sum laborat.
DeLafhe. Cap. 34. T meliuslac cft fenncum:& goltillud lac afinz : poft i lac . &iflz fpcacs abe übdads c Sedlacous «it groflius : & propterea citiusin ftomacho cafeatur. Sed vaccinum. grofiuseft At cum boc bunyrofus, pinguis.
De Cafto Ca. 5$. Afcue recens eft frigidus hu. midus groflz fübflantiz. Ve-
€ tuscítcalidus & ficus propter fal, & venditad viboncm.Dtalquisca feus eíl bonus. medius inter nou & veterem cft bonus dümodo fitfa €tus raionabiliter ex bono lacte.
DeOwis. Ce. 36. |Ve gallinard funt meliora cz teris. & virellum eft mcliusal
ITE mamus fic. t|
rcumolco armo, fiar Uemulum,cít valdc bonü:quia res,
4eoquitur c&oko, cft muli nuni fu
uua: dummodo oleum nouá fit,& D dulce,& oleü oluz. quia natura il-
liuscft téperata , declinans parü ad. ealoré & impingnat hepar, & augmentat ipfius fubftanná, Et gencra. liter dico y eft cóaenienshoí multum fm motam (üi fübftannam. Ex ppea in terris noílris nó coquimus carnes,nifi c(i eo : quia meltor modus,& temperatior comedendi carnes eft ilic,qui d£ athafea , hoc é ve.
ario ficfat.Accipcoleum,& paril ex cc- : pe
antur carnes fruftatim in. €o, paulatim aquá calidá, donec fint cocle. Sed fanis qui de-
|uicur cum olco, eit malusi.im- E itus cum oleo : qfà tépore de-
coctionis comburituzolcum,& ica. dirad fulphurem.
DeFra£libu. Ca 37. Eliorcs corum fünt ficus , & vuc.Etcomplexio ficuum eft
calida & humida. mundificant fto« machum,laxant ventrem.
Vuscalide funtex pauco calore, & humidz temperate. fübito impinguant corpus : fed inducüt ventolitaté in oibus digeflionibus.5: fi cusnon dant vento(itar&nifi in flo macho, & intefbuns.
Vuz pafíz calidx funt, & humi- F dz,& digefhbiles. profunt hepati à tou fü itia. Ef operationes vini ipfarum funr debiliores opcrationi. bus aliorü vinorü : fed potett poni Joco altcrius vini .
DeAquis. Cep. )5.
Elior aquarum fm Hippoct. Ma aqui fontium orizuta—iium;que fcatunitex terra, que non. habec numis groflam füblzntiam, necnimis mollem , vel luteam, fed mediocris inter has; & propr. ca
6 eahzc Left fuauior, & citius p. mutatura calido & frigido. Sed Ra. fis fentit» ruchor aqua fit &umilees toes line ip! ddr
jue funt fal quem eo q tranfeunt per diucrfasterras: & juia liuntur cas multi rui. Et mihi videt
1llisqui habét debilem fiomachd " &hi ius, itin aqua, B Edom ab ique sd qd Cip ciendum in aqua,cft deris s sarum.quia non pót effe,vtiü. tenon denuant 5 flumina multitudo,& aqux pluuiz.Et| quanto plus clongatur fuméà fuo oru, cít deterius. Et ppea noftrum. flumen meliuseftin Corduba, in Sibilia: & eft deterius Sibilia ppier gementum & decrementái , & pp admixtionem aquz falfzin co: Erw wi non fentiatur. Et im ilecft, vtaquz. magnort fue minum nó fint curbidz.& jpprere inuenimus fundo pitari.rum ,qà imus in eisaquam fluminum, multum de fabulo, & terra. & fic ac. €iditin terra noftra: quod non acsiditdeaquisfonnum. De Granis, que fant cibi medicinales.
Nd 39. . Einceps volumus dicere de ci- D medicinalibus: quia quidam corum fünt terrz nafcentia, & quidam animalia, & quid& fupfluitates animalium. Etex terre na. fcentibus quedam funt grana, & ddam fructus,& quzdam herbz. Fabaeft temperata inter frigidi-
tavem & humiditatem, aut parum E declinat ad calorem, Et ppea habet. diffoluere apoftemata pp fuam abfterfioné, & maturat, & eft multae. humiditatis. acciditei multa. inflatio,& ventofitas, & ipfam nos It pp aliquam decoctionem. Et. oe ades malam proprietaté €um virtute cogitatiua : &qui es vruntur,multa babent formnia hot ribilia, & falfa. Cicera füpt temperate calida &t humida, & hhtinflationerm. & i»
afidem- fed hoc ciat
afentur ( &fabz ) minus ex fuperfluitatibus. fed funt dunora ad digerédá nifi primo effentinfufa. & habent proprictaté fadendi bonum colorem . €& hoc faciunt, quia acuuntcalorem, ita vt
retur fpiritus ventofus , & pez. viam valent coitui
Lentes fünt temperata ín ealote,& fnt ficcz,& generant iné melancholicü,& extinguunt inflammationé fanguinis, K magis, qfi coquuntur in aceto, Et earü virtutes tertie func: qua priuant coi« tum, &offüfeant vifum : & quándo coquuntur in aqua pluries,ftrin. gunt ventrem.
Lupin fünt. fici seres i &en marí.& qfi coquunfin: nec au| feratut ipfoti amaritudo, eft dbus ti durus. & qfi comedunf ama. riccidunt pueros, & occidunt vez mesgqui funt in flomacho , & meftinis, &prouocant vrinami,& ape-
mecant,verum dulcia funt calidio 7a & humidiora : & generat ex cis modica ventofitas,non mala.Ec ha bent vnam nobilem proprictàtem: . quia mirabiliter refiltuntcibis, ne
EtSpelia. €orrumpantur in ftomacho. 9d — Rn fünt groffz fübftantic in ca
Part 25
Perfica fünt frigida. Sc humida : Id£ tenia Tiditate. fidis ee & habentgencrare humores corru tettij tra santiam.ventrem ftrin
prsdguzidos 4: didi cholericos, P3
boni nonien q fit mirabilem. proprietat£ refi-
cum lxdte. flendi fcetori, qui prouenit à ftoma pops Pe irnfkler aerem . Caf
cho. &codor [ias lale cba cardia teroj tf... jum piciniciliscni cam m. X oled, gd fit ex co- [«9) eb PI rüoflbus, al
bilergitfacié domina- benc n
rá,odoráopp amtaticitatem : & ge. grofíam ventofitat£in (cun.
&terüa Ita dit ES ibus nn seogientoq
puatrerey ain dasanedas pil exardendasartetias
c Pesce teflificatus ft mn lis Auenmaruam Abusneron Aué- &oarin Thernr Sed virium futi n5. habet hancinientionem.
Pyra ctuda fant frigida & ficca : fed matura temperata fünt,aut declinantad paucam frigiditatem. & preinn compotra füntex ace
rum, & valetconta difficultaté vri cholcra guida.
fica, quz Nufinus di cunt, fme dulce narurz ci is (cd non habenr illá proprietaté. &in Arabico dicuntur Aiam. Prunorá dux funt fpecies, videli generare ectalbum,&nni; nigrum. . &ambo, q& fünt matura, funt t frigida & humida.mitigant caloré cholere,& laxát F. véné, (3 debilitt parü os ftomachi. Nucescalide funt & ficco; pro uocantvomitü, & laxant ventrem, bá : qphabét malá proprietatem , à vtuntur. E nimis, faciunt. paralyfim. Etcomefte am d obftant veneno loco bezahar. & multum valét fzüibus, & nocétillis, qui ument paffionem caloris, & eempore magni frigoris non funt nociuz.. Aucllanc t nullo differürab illis, nifi quia nó prouocant vomitum . Amygdale vempcerats funt in ca
: lore humidc fuauis apis ha ba
Tie. — rate. Pia par rota fübftantia,& funtex illis medicinis, quehabentmultaiuua- i&eri
Col G bent multas bonas proprietates. Et. dfq habent augmentarc fübílantiam cetebri,& faciunt füauiter dor mire,& abílergunt,& mundificant vias vrinz, € funt valde conueniétes macris. Et ear(ü oleum é melius, «quod poffit effe fpafimo ficco. & ét melius q oleá fefaminü pp aliquátülam flypricitaté, que eitin co : oicum felaminü eft nimis calidd, & habet malá proprieta£ in dando fororem on. & qui vtuntur fefami so locoolci amygdalará , peccant. Pinez calidz funt & ficcz.&iearum olcum curat im. H Fifüccalidi ee fam apeconfortant ftomachum, & he.
menta, & magna.
De Herbie» Oleribus. Cp. 41. |Mnes herba per fuá naturíi de. 'clinant ad humores mel&cho-
licos. € hoc &faciuntà tota fübft
dant,& hume&tent: eo q non ha^ K bent virtutem cito exeundi,cft nullam habeant abfterfionem.
Melones funt frigidi , multe hamidiratis. & ht; né, & prouocant vriná : ita qp dicitur qp quivtitur multum brodio corum; cautus ahzgritudine arenarum .
Cucumcres funt frigidiores,& mit nus humidi, & minus proucát vri nam mclonibus : (cd non corrumpuntur ita cito,vt melones.
Portulaca eft frigida Y tertio gradu,& humidain fecundo. & cftlu-bricatiua,vifcofa. aufert fitim,cófti pat vétrem,& aufert déti ben Lr
Auriplices funt & humi. dz, ventrera hui t, profunt. i&tericis . paraz tamen fünt corruptioni.
Spinachiz valde funt bonz.& u
Trin. valen gurmuru e moni , &ftomacho pA T Umi ventrem . & fünt in fecundo gradu
tia : excepta laduca,& buglofía. igide, & humidz..
&lelidi Caules (unt* frigidi & licci .ne- letz ppinque arriplicibusfunz ecffariogeneranthumorem melan. calidiores,& minus humide. humo cholicum. & fuccus corí habet pro fianr grofíos,& phleg maticos .priciatem clanficandi vocem , ipa: calide fünt & humide. ge-
Cucurbiteque: in Arabicodicá- nerantventofitatem, mpuétcoitü ,
Y rur Vila (ontfrigidz & humidz, a- €0 p renes calefaciunt.& habét mi- M juofz,& tal humorem generát& rabilem Froprietaem adillumin£icitur gp funt aptereciperecorru-. dum oculos. üoneminftomacho.&habétma ^ Melongiz füntex his, cz quibus
lar alterationem: ficut fit in rebus humidisnon habentibus ftypticitatem, tcrreftreitaté, nec ponucitatem : quia (untfolum aque.& affimilamuseas moris, Nec cucurbite iftius regiois fünt talcs, fed fünt du redigeitionis,S groffioris nature : tag; non poflunt rectificari,nifi c multa decoctione, & cum hoc funt. multi rali chymi, & adhuc infrigi
diera deca dc poltqul moie €ibaria delicata. & | &aeít prima aqua fari decoctionum, X coquuntur cü famibnspin uibus, funt multum delcttabiles t ego reputo ipfum tépcratumdib, poflquá fic factus cft. ppea quis parsacuta,que eft in eo,remouetusper prim& decottioné : & fua ficcitas & fLypticitas remouentut ,pprat
Liber Quintus.
& carnes decoctas Teo.Et quiuis Medici dicant p t hümorem. melancholici fimilem humori ge- Derato ex caulibus, tii confjderare. debemus in abis duas res. vna eft
jue fecum mifcetur, qui mole malitiam,fi eft. &. - So cibi, hzc eft fecunda. & quando eft multá dele&tabilis.Izfio , 4 prouenit ex co, nó € mult manikefta .. & hiceft vnus ex delectabilibus cibis.Ifti funt cibi manifefti apd nos, Eqbus € virtus aliqua medicinahs.
Dexarittate virtutum medicinatum.
Simplicium. . 4i.
3 TiT nunchabemusloqui deme
dicinis abfolute.
Alchifon,quein Latino df Betomica &in Perfica lingua. Deren
* Eius prime virtutes 1n calore & fic-. citate fünt in quarto gradu : pea. juia eft de fubftantiztcrreftri adu- & manifcftat hoc,quia eft in fineamaritudinis. Et operatióes cius fecund« fant incifine, diflolutiuz , &aperisiux fortiter, Et eftin hac virtute fortior abfinthio E ftypià tatem , 4| eft! abfinthio.Et virtutes eius tertie fünt , o» nocet ori floma- €hi pp amaritudin£, (€ finc ftypii-
C citate :& vtimurexeo extremitate. & flipite. Cinis fuus eft calidior & ficcior eo. valet contra alopeciam ,
fi mifcetur cum aliquibus vngu£uscalidis. Eteft &calidior (aus ciiis nere. cucumerü : €inerc radicis anethi. Et ét resprofüntwentri ; qi. eft vlceratio 32 €o fingi ate.
Penitafiler diatur à Perfis arbor Abtaam,&in Latino di Agnuscaftus; Sua prima virtusin caliditame & iccitate f urtio gradu. S&hoc£, gpca quiain (ua-complexione do-
re nestalium
104 minatur füb(lária terreflris aduíta D mixta cá fabíLantia terreftri & fri- Eda-&fignificar bocsqa fapor fu* eftacutus cá aliquancula ponticita. 1e. Ec manifeftá eft Q folc operatio jon( : qualissíta. anict mcione sa : a: ponticitasefl vna ex rebus, d adiuuantad hoc,& in bini fe
i ja xli cis, vt f* fplene, & hepate. Ettertia. 2. L pub
operatio eft,vt remoucat coim propterea nuncupatur in Arabico granum. felitats &ef cura d €aftus. Athenienfes dominz cumb(t füper ipfum in magnisfefiie mmis LI ErRum ilis ei: e luscalcfacit,& deficcat: nec d itatern, neq; ponticitatem . Altich , & aud itae Vip. Vursus fuarü radicum eft ta in caliditate & ficcitate, quia cópofitü eft ex fübflanria aquea & retreflri cá pauca igneitate. & manifeftat hoc, quia eft infipidá cum modico ftyicitatis, S acuiratis . (ed herba ci* fol infipida. Propterea ipfius pri ma virtuseft frigida & ficca ,& ope. ratur ficcitaté, Et fecüda eft (olidare vulnera fordida breui tpe. Et tertia efl,vt frangat lapides. fignum JF huiuseffyquia nafcitur in vallibus, S&locis humidis. Eluegatj.Pes colübinus, eft qua. tuot fpecierá: & parum. puertos tur vnaab alia. & Gale. non pofuit i in gradu. Etqd nobis vide frigidü im ipfi? füb. itia tecreflris cá dran & ppea eft (apo eius ftypticus cum modica amaritudinc.& fi amaritudo cílst zqualiscá ftypricitar, dice remus
€ remus ipfüm temperatfi in ficcita- 16. fed quia videmus q dominatur. amarirudo: cà (iyptiatate,
fuit Gale. in gradu. Et qd nobis videturex co decius cSplexioneeft, gfistidimin pano, & üccl m ine fecundi:quia cópofirum eft ex partibus frigidis & terrefiribus, & M calidis & igacis , & calidis & humieis, Et fignificat fup hoc.quia cüm nos guítamus primo inuenimus in «o dulcedine, & poft hancamaritu dib£, & poft illam acuitaté cá pauca ftypticitare, & o£sifli (pores (iginificant fuper caliditaté: excepta. cita dy-
yd füperata, M fepulta. bera ficu. petrim fap ficci-
tarem, ta »füperata & fepulaelt 2 dulsdine [y emper tiamquá ei tribuit ; excepto qp plus. fuperat ftjpticitas cum frigiditate, 3j dulcedo cum humiditate. & po ficcitaté maioré caliditate. Ik juia hzc pláta affimilatur. arboris, tas dominetur iE Pek. Ei quiuis fit deue,& porofüns,franpibile & albi «omnia fignificant vt habeat parté multá aeream, ppea pofüimus ip. fum calidü f primo. quáuis habeat wes fapores figuificantes füp ipfum.
3, incidédum iumorce groffos, x & exoppilandá venas (p'enis hepatis& renum. Et habet fua proptietatc valere contra moríüm vencoo fort animalium. Fr nosdicim non fitniíi qf apparentex il
veneno accidétia. fngida , Dofisip fiuseft deagi.& hoc non pótfic no
cere)ficut nocét alic medicinz, quas
po- atrahuntab extremitatibus corpo
ris Et habet magná proprietatem. in mundrficádo cerebrum . & ppea. curat epilepfiam , & prodeft curíui nonz aque ad oculum. Etquantitas, ( deco debet fümi;ad hoccítà drag.i. yíq; ad.ij.neceít necefle i füm refrenare. ficcitatem. nó credas qr fubiliatio humorum. groflorá, & inciflo fignificét fuper ult caloré , ficut crediderunterrantes multi aouorum Mcdicorá. Cuftaralber,, i. Capillus veneris. Diac Gale.g hic t£peratusé in fuis virtuubusprimis, quamuis habeat multasopcranócs (ccundas, & vertias: quarü quedam fünt confortatius & quedá diffolutiuz,& qucdá facifit naíGi capillos,
ppea &quedam d diffolufit fcrophulas, &quedam dedopuslepdent
deieedisisme d waltmdl (je. M tum groflum ex pedtore,&
ne. Et Gale. dicit» ftringit ventré,
&Noui dici talis me-
licinayq! ac habet tot.
operationes fccüdas,& tezcas, eL re
&nenda.quia cum hoc toto efte.
petaza ppc, quz adhac dicam .
ealorépofuimus ipüm cahdum in. primo : quia nó funt fores, Aeque maniiefirin ipfo. & qd conueniens eruca ord graduum etes. 1entia. Sed ipfius operationes, Pea pi fanc difolcan
Caylem, i.Scmperuiua . Haec eft Sempeemultarum fpecierum . & omnesin uus, tertio frigide fant: quia fant. infipidz cum multa. tate: & quia nafcuntur in locis fngidis, &
Liber Quintus
& — Acacia clt faccus arboris fpinofx. (Quando abluitur eft frigida in. fecundo luy& ficca in tertio; & sm noa Lamar, erga in pri mo. & hoc accidit, quia (oi domipanseft fübftantia rerreflris, & frigida: & propterea eft (lyprica.& ci o toto efLin cà aliquid ex partibus fübrilsbus, qua remouenrur, quan o ablojmr.
Carínch, i Vrtica. Dicit gue fuctushujus planis, & folia. £iubt calore nó forri, Er babet mul tasoperationes fecundas,& tertias.
Difloluitapoftemata,d fiunt in ra-
B dicibus auriii : & adiuvar fuper fp tum;quod fit ex humoribus: jn ;& pulmone: & cura; cá-
crum; &in fpmma valetolbus vul
veribus, que indigent exiccatione ,
Tac tmogt, igi p delit
€ ni fu ital fui calori sed ei hol; toto prouo ac vrjná, & mouet coitum . & hoc fj ar per Tenpolamm Et "n feminis &j
Di fin hae anii cv
ficcitatis. fcd forrius eft aliquantu
Jum femen vrüicz . Et dofis ejuseft
tala dra- Y à drag lij vía; ad, iij Etquip| EXT urgli) i quippiná
m propter acumen louis, enant. quia bac neges nea,quz eftin eius folijs, eft fabis, & remonetur pp ipfam fri- &ationem,& mazime pp lotionem. Albadudarmcel, Haray. Iftz duae plants fant fngidz & ficcz: fed ficitas plus dominatur Q frigiditas,Sc. maxime in elfaray. Et valent cótra. fluxum vétris pp carum ftypüicitatem,& contra paffioné vulue,& cótra hzmorrhoidas, & apoftematibusquz fiuntin ano.& albadudar mcl operatur radix : & elíaray fzu-
10$ mE & radix. m igoz,i. Acorus. accipitur ex hac planta eit tk eft calida. & ficca tertio gradu, ppea quia do minans in ca cft. futltanis ignea fübülis, & poreft effi: vtt cum ca. adruixta pars vpa terrefiris aduíta. & fignificat boc (apor fuus £acu. muscum aliquanrula amaritudine, Operations eius fecubdz (ant he, quia. tincidit, fübriliat , & apetit op] s, Fertig funt, qa prouocat vrinam , & valet ad duntiem fplenis,& (übtiliat groffütiem, ux jt in corta, & : 1 prouen dicis. »& proprie , Cauasj, Aloe, Caliditas fua extfdirirà primo grada ad fm, & al t parum ex: in [Ns boceftqi pofitá ex fübft&tia terreftri adufta. mixta c terrefri frigida : & illud diminuitaliquantulíl de calore ci*, fambe fubltantiz concordanrin. iccitate . Icat hoc, fori Rm fuam itaté fignificat 9 ad jrin terriscalidis, pen ter 1a Arab(i, vel f India, & od naícitur án terris non calidis,eft debile. Sec E füz virtutes funt, quia eftfly- F pticum repercuffiuG, & abfterfiui . & bzcefl medicina iuuatiua ad nerandá carné, Tertie virtutes fünt. p curandas fiftulas : & marime funr in virga, & in ano. & ad repercuticndum apoftemata,d generanturinore,naribus,& oculis , & purt choleram,& fübftantiá fubtilé, am. Et eft ex medicinis.que ni habent periculi: co 9 non. 1zditos fomadie aam iljpád tatem, Et vircus fua purgatiua eft virtud aj E PUPA. Q. qua
€ quia eft dcbilioris attra&ionis: eo qragaricum atrahit abextremitabus corporis , fed aloc nó attrahit nifi quod eftin extremitate ftoma- €hi,& venis hepatis, & in illo habet popieue. Etdofis eiuseft à drag. 1.víq; ad.ij.Eluoxat. Calor & ficatas ipfius extenditur à pnmo Sada vfq; ad fecüdum. & fignificat hoc, quia facit aliquanrulam abfterfionem,& mundificat renes , & aufert lontiginem. Et manifcítior eius ;ptietas eft, quia valet contra morum canis rabidi.
iit — Nauoca, i. * Carui. Quod plus quzritur ià hoc,eít femen eius.Sua. prima virtus in calore & ficcitae € 1n gradu tertio. & hoc eft, quia eft compofitü ex fubítantia ignea terreftri adufta. & fignificat hoc,quia. habet faporem acutum mixtü cá aliquantula amaritudine. Scda virtus eiuscítapertio, & diflolutio . &
terua eft prouocatio vrinz Amygdalz amarz füntcalidz, & ficcz in fecundo gradu : excepto. eo,quia plus declinantad calorem ,
& minusad ficcitaté, &in hocfunt. di
quafi in primo gradu : quia carum. vn&uofitas manifeftat humidita- ] tem-Et cias complexio, que bác facitoperationem, quz cít comple. zio calida, habet aliquam terreftrei tatem:& faporcarum fignificat fühoc.Etoperatiócs carum tertiz Rntad aperiendá oppilationes hepatis, & remouent dolores qui funt. in hjpocundriis plene, & renibus: & adiuuant fuper (putum humorá lorá vifcoforum qui füntin pe re,& pulmone, Et dico q» maior. fano tion(í harum non fit perum caloréqui eft in. cis d
fit pp temperatá apertioné,quá ope.
ratur in his materijs pp hutniditare Re vn&uofam, quá habent Et proptcrea valentplus alijs rebus. onibus
in aperiendo oppilationem.
ris, S pulmonis:propterea quia hec. membra Izdunrur vt plus proptet groflos humores.
Ammoniacum cftcalidá etficcfi fm q» apparet cx tertijs füisoperationibus : excepto quia tenet parum caloris in tertio gradu, et €: br rio. Sed füuscaloret hoc,
cítgummi. quia tu fcis Im- Tui fan ingrofia ecipidlata d calore: qui funt foperfuitates terr nafcentium.Et v£ in hoc gradu ca- E, loriseffe,co q» mundificat. et fic eft Fus fuusin ficcitate : ppea quia
iccitas eft pp vifcofiratem fuá paucam,que cil in eo. ethoceftin om. nibus gummi.Et virtutes fuz fune. vt mollificentet diffoluant duritié, uz eft in iücturis,& fplene, et dif-
luant fcrophulas .
Alcanna, & inuenitur in ftumen t0 1n campis. Virtuscius eft ficut vir tus fümach. magis deficcat, er plus
it. Bbazchileelneemaz »etdtRofa regis. etdicitur calida etficca in vr
tio gradu.Ei* proprietasefl,q ma ME fticatur,vr trahat phlegma . et fuccus fuus mundificatcaput per na- 16s. Et tertia eius virtus eft, vtremo bol ex geulosgritudiné pi tme et t méftrma. Rester quet gradu, qd Arabico dicitur (cenar, etattingit parum ex fecundo: eteft. ficcumin principio fecüdi , etin fineprimi. Idcirco qf coquiturcum. olco, h&t difloluere et mitigare doloré. et maturat apoftemata leuia .. ec inducit fomnum: eo q qf decoquitur
Liber Quintus
A quitur cum eleo teddit cplexion£ ipfius ad fimilitudinem medicinarum marurann(: nifi quia eft aliquantuli mag;scalidum eft fübrile.et hacde caufa diffolutiuum eft. Etqü comburitur, eft in teruo gradu caloris ex ficcitatis. Et idco valet. vulneribus faniofis: et plusin illis, quz fiátin membris fpermans. Et recés eft minus calidum, et plus hu. midum. et ideo iftud inducit fmnum,ct maturat plus ficco : et fici difloluit plus. ppea dicit Gale. qui intrabas ad Mustones " Racibdnt
B ex cocoronas.
Chamz. — Camomilla, quz in Arabico dimeum. citur Habonog ,calida eftet ficca
imo gradu . Secunde virtutes ip- [9 funt, vt aperaat, et difloluat vapores cutiset maturet, et habet pro prictaté in mitigádo dolor vétris.
Anifüm calidum eft et ficcum Y terno gradu: ideo juia fübitanria ignea fuper ipfum dominarur.et fignificac ue hoc acuitas fui fa miscum aliquantula dulcedine. rationes füz fecundz , cc tertie funt sd carminandum ventofitatem , et prouocat vrinam, et aperit oppi
tiones. C Zarhunt , ideft Ariflolochia, Non vtmur nifi radice.Etef quzdam longa , «t (dam rorunda. rotfída foruor cít in incifione;et fübti. liatione . etlonga plus valetabflerfioni, ct generationi carnis. Amba: calidz et ficca: funt in fecundo gradu,quia funt compofitz ex fübílan tia liquanculum Mgnea, et terreflri adufta.ct fignificat hoc amaritudo quam habent cá moderata acuitate. Secundc earum opcratiócs fünt, quia fubüliát mirabiliter humores
grolíos ppca remouentoppilatióes,
106 d proucniunt ab iftis hunroribus.et D extrahunt fpinas, et remouent putrefactioné,et müdificant fordicié , 2 ciun verari bou memet lc fünt magis proprie in rotu: Et Vemncopcrationes fant abflergétes,et curát epilepticos,et podagrá , ngos sgnbi ngo ida ingua agni;i.plátay e« iccdin fetido radi Radit eius minuseft frigida;et plus ficca.et cff ficcatur folium cius,eft ficut radix . Et habet duas qualitates : quia cópofita eftex fübítantia aquea,et ter reftri. ct fignificat hoc infipidias , im habct cum ftypticitate. Secá E, ipfius operationes funt, ga ficcatt repercurit, et valet cótra mala apoftemata, et materiales putridas, et curat iftulas. Tertig proprie.
tates fiue operationes fünt contra vüluera irelinorum, ec (nngicfan guinem corum,et vleerationes,que proucniuntex dyfenteria . Et radi:
eius contra dolorem détium valet,
pe etaperitoppilationes hepatis, et re-
num.cthocefl, quia omnis plantz: radix calidio eft fuis folijs . nec illa.
oppila- funrpriuata calore, c videamus q»
abftergunt , et mundificant. Afara bachara. Quod exea va-.F virtun acori : fed eft fortior hoc. Ebdarfian;i. Cortex mali granati fylueftris, cfl calidum in prío gra du, etficcum in fecundo vcl terno: quia compofitum eft ex fübftantia. ignca, ct terreftn. et propterea efr acutum, ct ftypticum. Valet fordiciebus, et materijs difcurrenti— bush vno membro heir pe Afparagus t£peratus eft, aut parü detlindos id alicia. er hoc gnificat, qa habetaliquátulá amza- O ij rimdin&
leteft radix.et virtus elus eft fimilis Au.
*s1i Fm Ex eo vtimur femine. &
ricdinem, que elizstione remoocmr seris ciuroperatóesfantad aaperiendi tàones,f fantin re. fibus: & propfie radices, & fem£.&
mplrá valentad dolorem dentifi, fortare
Polium montanum, qd in Arabico dicitur Andriazabicra, habet duas friend plures. & o£s funt cali
A & cc. & It vrinam,& menflrus, Et idum eft valét eb
temperata eft in calore & ficcitare Et marifeftá
Part 26
luriua.& qfi com. buritur , ciniseitis magis cit, fübrilat, & diffoluir,& propter hoc
curatalopeciam . *Eleratisid eft femen pfitzcor, D aside mopargando phieg
ejnis manifeflis in en da ld lias eft quafi fuper nobilitat£ omnium medicipar(i tium.Do fisci? à dmg spa mul- 1 tum fenibus cá fi ante cibum coreftá valet,Gal.dicitI, t.de Sim. plici medicfa p calefacit & exiccat Meum rin sido ibdideqet idum in gradu, qfi applicatur hol per modum emj Et ifti; lum eft, quia in primo di zit deradice,in fecundo de femine,
&inalio dc folio,
'uam,&pp amaritudinem [auatiuf, peosid
ü füccus/& oleum. & eftcalidd in pri-
mo,& tangit parum de fecundo: i6 quia eft compofitum ex fuübilantia terreftri aduíta cum fibftantia ver-
qum nes granas quia dicitur e qfi "
comedit, monec romiti »&flux
P» eas f
Liber Quintus
À ram bomiditatum. Et dicit Gale. nullus author füit,qui huius riedii recordaretut.
einz ton . Bahialbeli&in Arabicodfchien &erutti,& forn.Folia ifus plante, & cima, & flores; & fructus oltto fünt frigidi M d ana Prt aqubfitasé exiftentéin ppn um chai té ad cool ins lcole, & fithili SE ndinerors td fut usce imrtfaturus, fcipiditas& i ceti ie Ed Ed Fw OR I MEE di« P oen nici piu nem, minc e(t propiniddus. up ter dulceduiem. : ree pol Érüorum virus exit ipfius ru&tus &comnia predia con.
Syaachilie. Vitmur folijs, & flori bos fracti". Quamuis cla fint humidiora,valeht multii zgritudinibusoris, & vulneribusiriteftinorum & fluxu vécis,& debilitati flo machi,& fputo fanguinis. Sed radix eius babe fübítantiam calidam &
ibus V'sdeiium duas aber peces
.vna Siciliz:Scilla. eft,iue i illud eft hein nur : & alia fpeties, fiue alind li inuenitur hit, & eft Arábiefi, Virtts illius fecunda eft mollift caret X eft fordffia. Mes nid in hoo& hoc füá inn Er alin guild fuauius,& elt clatius alió.& hoc vo catur bdelliü Arabic, & cít ficcius alio . fed tecens bdellium Aiabicü habet virtutem Siculi. Et hoc Ara-
bic frangitlapides qui &untin re
nibus. & qi bibitur, aceto eed e maeftex Ris, qus put uanneenpruN
&ipfum eft melius fter. tielicinss laxatiuas Et dofis eius eft.
drag Hifp Pa e tra QE Hil MO Msnilg
& alij Secacul,& in Latino: id dici Gal. aat elteb ditm €t diuerfis nauns, ficut natura rodie. Gt exeeyto quianon haber. eitaté] acigulicubor quia bd x infipidims cum aliquantula dulce dibe.& modico acumine. & hoc ha bet plus id cordce. & ví p» fit vem rátunt,aut param dechnans ad frigiditatt. & quod eft alis dplexioniseít multi tuuathetiti. itio-
m plum. Et Et idt npe
amari uicem eic prin in ofbus. iti Eia dicun vtunureo à in poti porci e 'apóflcübus intertotibus. ius calidus eft & ficcus ini temndogrado cole feld turi fübüle . fec habet vllum calo- 16 quia ab hafbus cfeditur, qui vid£t,q € fübrile peietratiu. Et vir? má Efructus ifliuseft ifti?gerens : (ed 18inus eft fubtilis fad oleo. Et iftud oleum habet thults próprietate- Kc. mitabiles operationés. Suc fecurde poser ciet eii miaficasque dt £z [inpr iar rcm id EA dij ^ ezadi-
diffoluat aj xe Rd
€ eradicat dolores,qui fünt ex humo ^». vifco- ribus groffis &* ventofis. Et fuz | — terücopcratióesfünt, quia frangit lapides.& mulier im) qua defertipfüm füper fc, non poterat. Tpregnari pp oppilation£ marricis. Ys peut fbquia eftmagua theziaca venenis. & valet cotra opi bibitum, & valet contra adamanté bibitum, & contra fungos venenofps, & contra aquá fern diflillani.Et. dofisci* eftà cibus partibus drac. víquead i.drach. luniperus calidus eft & ficcusin tertio gradu. eft multum fübrilis: H $a d qnagis dominamur faper ip iium, eft ful ia ignea, Sc ip fam fabfianta vsrctsadulla, & aliquantul fübítitia terreftris fn- Ma. Et fignificat hoc fapor, quem. beccüm forti acumine, € aman tudine, aliquancula ftypticitare . Imellipas. Operationes fue fecunde fant,vt có hocde sa, fumat per in uz etin Des, vulneribus & apoftematibus: qp loprs cusin quo non eft atrefactio, non 2.an.a. füftinet talem mediciná: fed qfi po de Abbel: nitür fuper putrefactioné , & lani& id cum melleshundiicatip(amm. vationes fug: tertic funt, quia. I prouocare vriná , & prouocat mena fore" alia re, donec facit mingere in&. & facit aborfum , & exeahit&etum mortuum , Et propier fuam fubtilitatem & aromati- Citatem ponitur qiia; loco cuiu(dá fpeciei innamomi dorfini. & eft & Ginnamomum cum multa dulcedi ne, & fortiacumine: & debet poni duplum illius loco dorfini . Albahac. Hzc planta habet flo- 1& qui affimilat rofc : & eft fortior.
afata, qi mifcefcum cera &oko. K Offa varum paflarum (unt fic-
cain*íecundo gradu,velacoedunt a.vrüe
im ad fm : deo quia copofita intex fubftantia terreflri frigida .. & fignificat hoc ftypticitas. & hc BE in Lr ms . luface'in lingua Hii icitur Mulía. Hc nafcitur füp quercus,& nuces. Et eftin tertio gradu. frigida . & hoc fignificat ft ypticitas hét. & cü hoc habet virtutem ifoluend»&emollficand, Eta valet, d inuenitur in quercu Edad juae eftin i| (a debo eb E ex faperlluia ipfas nuuiur. L Sagtares vf p fic calidum 1n primo grado, vel accedit parum ad fe cadi: idcirco qj compofitü eft ex fubftátia aerei n cü fabfatia terref ida & fignificat ftypticitas [cobi i| Pri-
mancitas/icut in abfinthio.
Gentiana. Ponitur hzc medicinain gradu terio calida & ficca. & hoc manifeflst cx fortitudine fuz amaritudinis. Et radix ipfius fortifma eítad fübüliandum,& aperiendum oppilationes.
Memithe. Ponimus ipfam! primo ygadu fii pande. fog curat multoties rubedines, quen
má tahanach &phocmagisdif donon funtfores eius f
foluitilla, donec dunsfima
fia cpofia eft cx fubftantia aque.
x. gnádu, & excedit parü in calore ié-
Liber À fi &terreflri qua ofa frigida funt: excepto q; fngiditas a eade ton eft fortis, fcd eft cius frigiditas fimi- Kisaquz paludum. i. Mentaftró, calidá eft & ficcum 1 tertio gradu: propterea Sri dommanr aper ipfum fübiai cum fuübítantia terrefixi adi & habentis ralem comjon opationes funt manifefte. Liquiritia eft humida in pnmo
peratani complexioné . Gale, dizit qp affimilatur complexioni huma- B nz. & fignificat hoc dulcedo fui fapotis cum aliquantula ftypticitate: o quia dulcedo temperata fignifi- Gyydeiasteadevncn aique cii icat aliquid ex fao calore & fia humiditas :exce qp ex humiditite remouet plus. & lenicafpcritatem ,quecít in trachez ánteria, & vefica, & aliorü mé brorum,quezccipiunt afpetitanm. "Teru operationes ipfius fünt,quia Loin pofua füpet oculum. maculam, (eft in oculo, & car nen füperfluá, quc elt in tadicibus. uium. & boc ignificar quia ra c eter cero fies quas diximus, prío funt in fuc- £0. qfi radix eft vetus, eftamara, ficureit ilaque nobisapportátur. generaliter fuccus eius. humidior ei ps radice, " " xonia, Ro(a aGnorum , eft radix calida in primo lu, & ficca án terio :quia cft. ita cx fübftantia terreflri frigida , & terreftri adufta Kk (ubftfitia ignca,& aliquásulum aerea. Et fignificat hoc,quia. peel maflicamus ipfam, primo timus ftypticitatem cum dulcedine: & quando diu maflicamus
108 ipfam; fendrhus acumen ci ama- D ritudine. Sccundz fuz operatio nesà complexione ipfius fciuntur, & terti íciuntur (ecundum exoppilationes hepatis, & renum.& hoc. accidit propter acumen, & amaritu. dinem. fed propter ftypticitaré, quá habctftringit ventrem. P. tas fua tcflificata eftà Cale. quód fufà ad collum curat epilepiam 1n pueris. fed ab aliquibus dicitur non fit verum . & hoc iam expet. tum eft, & non fic inuenitur. Paftinaca duas habet fpecies, n veftrem, & domefticam. fyluellris foriioreft domeítica in omnibus. E Etin ambabus cft virtis calefacien di, & fübtiliandi. Etin radicecft irtus, quz mouet coitum, & hoc etiam habet (emen domeflice. Sed femen fylueftris eft calidius & fic-cius. & ideo prouocat menftrua, & vrinam. Etfylueftzis dicitur dau cus, &cft calidus & ficcusin tertio
Aegarel chaar;i.ligaum Lauri, fru&us elus Baccalauri dicitur.Hec. arbor cü fructu fuo calefacit, & exiccat multá , Sed cortex arboris eft debilioris caloris , fortiorisamaritudinis,& habet ftypucitatem. & F
idco frángit lapidem, & valet cótra. paffioné Pin hepatis," ebibi- *1.Lebibi-
tisquatuor danich & medio cfi vi- tus cd vinoaromacico. Sue radices funt ca- tes ^
lidz in fcdo gradu,& fice in tertio.
Almoftramefia eft ex fpccicbus €hafor. Etoperationes ipfius funt. ezdem cum opcratibibus ipfiusex. rebus iachofor fylueflris: fed € fübtilior ipfo. Et operationcs fuz tertiz füntattractio.
Glandes o£ fünt frigide & fice.
& hoc cognofcitur pp multam fty- Q, tij ^puicita-
het£vraex re.
itate, Er. ded i uui méfttuo.
iones funtquia
zat,& mitigatdolorem, & maturat. qp
apoftemara dura . Et radix & femitia faciuntgd faciüt folia, & flos.do fec eft recés. fed maioré habét fubtilitaté, & rinoreth ficcitatem radi €ibus,& feminibus. & fic debeteffc indmnibustadicibüs, & feminibus H terre nafcentiutn, & ictirco tttdioré habétabflerfiot&jta qp cutát motheam.& femé frangit lapides, quí iuntin renibus ' tfi in tiliciont virtus ftyptica. & ud detoctionis cius er randi mdtimorutn ex dyfentetia , & fputo fan- [wn Ego poho folia, & flores cà« dos & ficos ih primo grádu, & ra. dicem in principio fecutidi , Alzabiti.oleum, gd ttahitur ex olinis matutis & non falitis,& qua« sumi cóplexioties t6 fünt artificialiter mutate,affintilarur cópletioni humanz. &iam retnemorauimus Y hócínclbis, Sed olcü fa&um ex oli uis nó rhaturis habet aliquá ftyprieitatem,& retinet cx frigiditate fm. €p habet cx ftypticitate, Et oleum veruseft calidius,& fubulius tépera. to: & pp hoc maiorem habet virtu. tem difloluendi,& mitigandi doloreni, Sed aliaolezquz trahitur ab alijs medicinis, tenent naturam il^ lar medicinará : ficut oleum deli lio,& oleum fefaminam , & oleum amygdalarum,& oleum nucum, & eleum lauri,& oleum de cymino,& oleum de finapi , &oleum de myr-
iL rpicon, Kokam de bom ilit ems a ipdum & (ipi Aem Rrolcut Cialis dim & butttidumi.codem tnodo & olcuth art i
Errirmdbus icis, & diffoluii tis flortaclió & he gat plus of alia re. Sed ifta olea &ác. 1n Babylonia, fed t tioflris tetris n5. traltintur ex iftis tebus proptie
Sed Gal. dicititi libro fuo qp confue tuti efl traficteolenzh
nánthi ex fcipfis, & bonitas iftorfí excedit multum bonitaterr factofurti curi olco olídatur in opera» tionibus & virtttibus.sed olea que confücta funt feri cutn oleooliustutn dulciurtqeibus affüefcüt Ad» tiqui & Modetni, fant (icacoleunt M. rofatum , & olcutr iorutti,& oleurtililiorutn , & oleutn violzttl & olcum nenufatin , & de alcheifi. Ec virtutescorut oleorati funt frianifeflz ex virtunbas i fnedidinatum, Etfdre quód oleuth oliuz, cun quo facithus dita olea, debetefle abfquealia ma la qualitate. fed corum vittus, que irür cum oleo olité , nulla funt vittuofiota nofttis , Olethjn juo infunduntut dicte medicine, bet cé fuaue, vc bó mieifeflcCalt qua fortis qualitas dorinásT iplas
À &ilisefl ratio medicine quia dét eflc patiens, & non aene 1exceptis duobus modis.vnus eít.quando intentio noftrá elt, vt foctificemus operationem iius medicine cü qua. mifcetur prius: & accipiem oleutit, 1nquo domibctur qualitas fimilis Qualitari medicins. f£cundus eft,
uándo intendimus facere contra rium illius medicinz:& hoc eft,d volumus facere figere ex illius virtute, v.g. quido volumus qoleum rofarum difloluat,nos ponitmus oleu vetus, & quando volumus mi bueré ex eaponimus immaturum.
B &quándo volumus.vt affimilef vir tuti rofarum , infundimus rofasin oleum dulce, fuaue.
Allaran,iEnula. Pónimus ij in fetüado pradu calidam & ficcí & manifeftatur hot, quia ponimus Biepsae pell ietltuo pedo lau inui
Deje Imone.& hoe facit fua ficci tate.Operationes fue fecunda füht, quia rubificat meribta in liuiditatta:
Butici Helltorus habetdu aslpeci urti videlicet, & nigrü . & e x calida, & aia.
C tiopradu.Setudda corut virtus eft. abífetfiua , & ideo valet contra fcabiemjij factum & firnilia , & on ft tututà vi eo bibito vel comefto: quia eftex genete verieno- Tum. Sed Antiqui vtebahrut ad pori piR melancholi& x eft fortius In ido & monem. fed Nou pontutlocn et lapidetti lazuli.Sed quamuis epithy mur laudetur in euacuando mel choliam,non tatnen hábet tantam. virtutem. Et inagnesbabetfimilé virtutem purgandi cuti helleboro:
109 excepto quia eft fortiotisattradtio- D fisteo qua ft lapis propter ficcl fateiti qe éltin co, & lapis lazali fudtior eft eb.
Eua, i; Rubia tindtorum,calida. eftih fecufidó,& ficca in tertio pra. du:tdeo quià eft compofita ex fub- Ttantia terreftti aduftà, & fub (titia terreftri frigida, & figitiifita: hoc fuaamaritudo cum poancitate. Opcrationes fue (ecundz , & tertie habentapctite oppilationem (plehis; hepatis& ptóuocarc vrinam, & fanguinem menfttuum.X pofi bile vtct minore fanguin£. &abfletgit tein petate.& idco valer p tinez , quando difterpperatur cum. aceto, füperponitur. & quidá dát
bibere *fchiáticis cum hydromelle; *i;sisdi
Olibátia, L Eupatotium. Valde tis. mahifella eft ià fottificando virzutern hepáris, & apetiehdo oppilaio nescius, quia compofita eft cx fübftantia flyptica,S& amara. & idco dc. bemus ponere eati f ptitho gradu: Quia atharitudo eft ahifeltiorin a ft ypticitate füa,
Zingiber calidum eft iti terio gradu cum mülta ftypticitáve vPhu. miditate.& idco tin calefacié F do corpustQuod non facit piper.ga calefactio zÍgiberis eft a calore cotporis:& perriutatio pras ab eod£ eft ficut perztutatio lignorum viridium & ficcorutti ab igne. Et prpet iogum eft fimile zngiberi pea.
ni zingiber in primo du Bulaidiats, peg
Epithymum eft cálidum X ficcá in tértio pradu : & eft laudabile , vt. dictum elt i euacoatido thel&choliam.Et dofisetus eft a drach.ij. v(- Queadiij. & in decoctiotibus a €; vfque ad vij, Ec indiget tefreuan-
E 7 Ax a parar, cu gugarhoc a calosc auc 2 pane cz
euacsacoom. Er 3 sisemascw- cyefhymem cum pom, hoc plus acor-
guum 1 fcbocracb! & [a i ;
d gradu, & axingis ex eruo-k ba. brtama;uscinem cum flypücizateconfortat flomachum.& moect €mtum. Neereeeirtirotuir ie
iua c babet. fuam honlidiatem Ar hoc provocat coitum, & i| lue aflocuatur rebus non. bene digell uis, & (apor ipfiusamaruseft cum flypticitate,& ex hoc aj qmi nort hétcaliditatem deliachacos,Sc.
'à ipfam ponimus 1n caliditate,
ficcitate in fecundo, extendétem.
[] "9 ad tertium,
Thapfia eítgummi rutz fjlueflris fecundum cot, Vutuneius cit acuta virtutis & cale facit caliditate forut & propter hoc. elt in teitio gradu caliditaus & hu-
uda in peimo , Et fignificatur eius | WA ex liocquia cito corrum qit&aon meipit paflionem a cor. oret polt aliquantulam. hori, quemediodum facit ringiber, Et
ivpietaa eni elt attracbo ex ibo và p Y rcloluat qul
domin primo,vcl in 3 fec di gains Ec víus fai. Eeninls conf mit Alafce,quod quidam vocant cor. rata, calefaer & deficcatin terno gradu. Etoperationes cius puocát menftrua,& vniná, S. erwalint fM tus a corpore, & aperiunt oppilatioacs, Ss müdificát pe&t*, Sc pulmoné, Helej.Vifcus. Operanones cedé füntcum thapfia in operauonibus primis,& fecundis.& cit calidiflim* cum füperflua humiditate. & cxua. hita. indiam corporis.& hoc ar it cum multa tarditare pp füpfiuf umiditatem in i| pu cR Viola frigida elt,& humida.& ic €irco debet poni in fecundo gradu. Iuuamenua foa manifeíla (ant apd
vul IS, Fais Cmm
Liber Quintus
À Latinb df Centinodia. Virtusipfius eli ftyptica cum amaritüdinc. & ió deficcatin vltimo ab(q; perforanione. & pp hoc figillat vulnera ma-
cofertvlcerib"inecflinorfi,ac 'uto fanguinis& fluxui menftruo :& mare illad eft rabea:& tenainoni . & dicunt aliqui holes qp» Cursnerunt cum ca vlcera vefica:. Caleirafi Caftrar, Huieegetae bilis flores,& folia deficcant tioneforui abíq; mordicatione. Et. ed manifefte plunmi iuuamén,qin. igilur vulnera. & qfi aduri£cortex Mb*arboris.ciniscius deficcat defic.
35 catione vehementi.& pp hoc obfer potzis feu verrucis:& maxime habé
tibuscapita danotum,cui firi fünt
i : N
gummi fübüliat,& mündificat, hdi quo tingitur, mul tum deficcat fine fübülitate: quia. i icá. Et cft duarum maneneram,f.fylucitre;S dec meftieom 4c fyluefire 4 forius do ico, Opcrationes fuz funt, vt confolidez vulnera, qux: (unt in duxis membris, & ciam fi funt extre mitatibus muículorutm: & ab(cidit fluxum. i
fücum cvi in aft! domefti es, io medela spoftemari jua vicerat ea. &fylucfi valermulium contra oppilationem fplenis ideo debemusipfum ponere calidum in fecído,& lici in wettio: & domefti
cca valermultum leproi
eti alid primo,& fict fecüdo. D. Palegium nuulorum calidá eft & ficcum Y tertio gradu,quia eft có pofitum ex fubftantia ignea c ah quanrula parte terreftri adufta.& fi gnificat hoc acumen ipfiuscum ali quantula amartmdrme. Operauóes ipfi^fecáidz (unt diffolutiuz, fübaliatriz,& deficcatiuc. Tettie ad ,puocandum vrinam.& dictum eflp fis, $ morfisab alalib'venenofis:& maxime qü fünitur.&occiditvermes,qui n& ntur in auriculis. & montanum
fornuscft,& plus valet.
i.Cánella vel Cin E namom(, calidum cft & ficcum in. fecundo: &in ficditatepl'ex tendif.& hoceft,quia compotitum. eftex (abftantia terrettri cum fübflanna aerea qualiter. X hoc teftifi catur Gal.& cum hoc hét fubitaua. fübtilet ignes, aqua hétfuam aro fnaticitarem. X ftyptizitas fua cum. fodico acumine figit terreftrem. fubftácis.& cánellofitas fua figfiat fübftátiá acreá (up ipfam dominan tem.& hoc fcitur pp narurá cannaram. Iuuaméta fua manifefta (unt in flomacho,& hepate:quia illa eft
ex medicimis,in gi "*inueniunf aro FP maticitas,& ftypucitas,& acumen & qd' héttam nobilem complexio Feria mE Etdicit fübtilior,. 1 eo,é mior. aijedlarcni € fodort juuaméto, Capparis calid*e f fscüdo,& ficc? Yterüo. qa cipofit*é ex füba rerrefiri & fngida, & rerreitri adufta , i gnea & fübrili.& figiat hoc amari tudo düans.Et. ét pprieta. tf contra vitia fplenis: ppea qa illd, qd'facitexire cum flercore, eft fanguincum, & tc remouc; dolorem fglenis.
Col € fplenis.Et bocidem facitin alijshu. morbosgrfis quia educit cos per
vrinam.& prouocat menílrua,& at. i i
trahit pl ite qà mafti- tici
catur,& contra Íchiati do Et de fructu ipfius iam re- Jorem,& contra dolorem dentium, memorati fuimus alibi.
quando mafticatur. Cubebz funt fübítantic ignec,st
Alcharfi.Nafturium eft calidáí. terreftris:
& ficcum in quarto gradu. Et virt? fua c milis napisvirat: &eft |uc datur loco cibi. eeiototum calidum eft, & ficcumin tertio gradu, Et non eft mihi neceffe manifeftare operationesipfius nec fecundas, nec tertias,
H quia habet fimilem complezioné. 2a conuenienseft mila projetates corum. ifefliores, &
debuiffemus feciffe ab ipfo pr cipio. fed ctaccommodatio iuuamenüiin hisque dida funt, & eftf hoc fructu cil amaritudine aliquátulum caloris,
Clalicha,. Caffia lignea, calida. eft & ficcain tertio :quia cófita eft ex pauca landa ere- Tess bflzoca ignea illaeft do minans. & fiptificat hoc, ctimeb, quod habet cum aliquantula ftyptditete.& efex bonis fpeciebus 4to maiis & idcirco. ftat themprincipalia, Sex oppilatoppila tiones hepatis, & pronocat mélrua & habetaliasoperationes,quas debet facere talis complexio,
Arbor nucum eft frigida & ficca. in fécüdo gradu.& folia &ramiba bentaliquam ftypticitatem.idco: puer ftypticitarem füe. omnet profüdatur parseius fübulis] fub.
per funt& ficce inter tio gradu . & gummi propinquum. in quaro, Su fecunda vices fie camem mollem liq i endo.& propterea fünt primo; dd medicinienm putc£li P conferuant carnem mor tuorüm a putrefactione fü» am deficcatiotier,, & alias corum.
nifidufa mebra. Ecfüntoptitna medicitia in aete peftilestialii& for. tiffma medicind ad reiftettdá im-re» i thuliet*ftat vien fu |udndo inungirut ví exis ciubtaborfunt At occidit n funr vence tes deglutitos. & fi fuperponántur M. inconnnend mitigatur,Ec B luz tur in alchi ter- TAL páts vi »quz adunatur im eltci fupra in pria- Sri coca efficit pifla,& lla aperit vulnet2,& dii itneruos.Sed ill, quod eítliquidum poft eft vt curet vulnera, & habet fimilem virvutem ficis,& curatfcabiern, CEtaurea habet duas fpecies, ma. jorem,& minorem. X ambz hab£t. vuam complerioncm, Etmaiorha.
» Vi trahat. icipatem,
per. mi eft calor,quáuis quedam fint, mon fünt;ala, nifi amical corpus humanum, ficut gummi,gd notminatur charabe. . Ceftron,i. Beronica, Complexio iftuscft calida & prr iiim ftatur fapor, quia in ipfa eft amaridocu atdiane, tideo incidit. Bumorcs grofíos, & frangit lapidé, € quigeneratur in renibus, & mundi p»: pulmonem, & pectus, & aperit oppilasiones hepatis, & prouocat amenflrua . & confert epilepticis, & fchiaticis. & quando ponitur fuper. amorum animalium venenoforum. confert.& valet fchiaricis ctiam qi bibitur &. ratam acetofe.& p. puerea ponimus ipfam in ter oii Calls et igidai i inpri- 1$30,& ficca in tetto, & erbe ont
VÉ cicguica oc pidas
& fabilior . & eft necefle, quando yis fedare fanguinis luxum , affare.
piene poftmodum extinguere ip : in ai
iceto, aut fortiffimo vino. Almumj.Cera citnna,eft tempe ratainter quatuor qualitates . & qa. [ed i carni pofüeruntip i materiam omnibus ca taplafmatibus, & vnchonibus ealidis & frigidis, ficut funt illi,qui no-
sinant cerotum.Hanc ceram " ci- "£L natrinam,quaffatam,vel malaxatam. ga
1n aqua Gal.laudauit in egritudini bus acutis, & nominatur cera lota. Etcera habet virtatem. maturatiu& per modum oppilationis.& non eft ex medianisquas ponimusin corpons habetaliquantulam virtuté iflolutiuam,quá acquifiuit a melle.&quando remouctur cirrinitas, quz eít in ca, tunc eft proprie mate. ria & cera pura, Halberaji.Catapucia.Eiusgrar.a habent virtutem purgandi: & cum. hochabentvirtutem abfterfiuam, E difelatinam Adeo et calida in It. nitur in güc ca Epi ipsae, Darfeniji . Canella fübülis,dul- €isaromatica , calida eft & ficca in tertio gradu.& eft fupremum fom. nibus medicinis aromaticis,que re-
fiftunt putrefa&ioni: nec habet parem in bisoperationibus, Alieradit,. Barba hircina eft fti-
fida in terio gradu, & iccain ec :quia dominans in ca eft fübft tia terreflris fbyptica.& radix ei*for tior eft folijs. Ét confolidat vulnera ferai foriidis vulneribus propre fitam deficcationem &ad ini
. Colliger
"METTI ne*multz. itatis. fors. bilitau ftomach:, & folutioni veniA vlcerationibus inzeft & fluxui menílmorum.
foluit,& maturat, & valetpaffionibus marricis idco quia habet cá his virtutibus imum flypticitaris. p permanentiam. capill :&o p confümit humidi tarem cxtrancam,queeftin corum. radicibus,X flzingit faa flypticitare porosin quibus otiütur capilli.Sed non eit füfficiensin obuiatione alo is: icincoquiailaindigenmem lutiuis, quia neratur cx humoribus rolls fis.
Part 27
Aliblebji. Mercurialis, calida cft
&ficcáin primo gradu: &eftcom- eryfipclas
pofita ex (übftanuiscontrarijs, hoc eft ftyptica,acutay& aquea. Etincft Sguandoeft recens,vt leuiter purita. in principio primi rina ciapindro rimi daturin principio febrisante digeftionem: ficut dantur caffia fiftu| tamarindi,& his fimilia. Ezqui biberitex fucco: mediam libramypur- [n choleram groffam,& phlegma. fi coquaturin vino quando recés eft,coníolidat magna vulnera, (a mat locationem fadam abaduflionc ignis, Et fi folia ipfiuscoquá tur. in atro valet multum Toni leni: Sess valetin hoc p*.. & ex (ücco fuo fit caput jum:& tunc valet multum atrii rentib*antiqs ad aurcs, & ad narcs.
Haanthalj. Colloqufrids,eftex K. medicinis forib*in purgádo Celocra maz&cítin. fine gadus medicinatü bie-
itium,quia azrahita profon. litate corpotis: ita qp Iducit radica. tionem inteílinorum. propterea ne efle cft refrenare ipfam multi cá tragacentho,& amy s. & fifi funt (afficientes pro his duobus. Et dofisciuscít a duabus tertijs drach, ety ad vnum charatem, lal(cemec eft gummi, quod for titer fingi hoc inirarf medicinis eradicantibus intefhina,
dum eftin primo [rim Rin ien cootrarijt, &aGa & eftex fübítantia amara,& füb- Rak " flantia aquca,& ftyptica. Et fecun- coe: dum hoc facit diuerfas operatióes: Pond hoceft, quia quádo cataplafmatur ge.ga(. ;. cum farina ordei , curat ad Almá, iplum.&quando mufeerurcum B «17-84. rina fabz, diflolui rophulas.& di Ticcec pe citurap babet prpprietatem ad reti punc R nendum cibum i ftomacho, donec diin.1, fuezit digeít*.& aromatizat carnes, ** auod €um quibus coquitur. X fí homo bi 5g: ioberctex eius fücco mediam libram M in nouilunio,cffet mortuus. Intio Aul.
Coltuscalidus eft & ficcus in fe- Te 1d
cundo gradu. & cftcormpofitus ex ze!
fubftantia terreftri adufta & i
& fignificat hoc magna amaritudo eius cum acumine . Et operano Tux: complexionis , eft rubificare. membraguibus fuj nif: quiz trahit fanguinem ad cutem. & pro uocat vrinam, & fanguinem men
cur- firuum. & occidit vermes & cura
tncam, Al-
Liber Quintus À AftanjdcILLiliumn album,ca. operatióes fantad retmoufduntea, D
lidum eft & ficcum in fecundo gra. du. & hoc diGmusquia eft amar(i; & habetaquofitatem tcmperaram, Etideo oleum ipfi*cft bla liqua snordscatione. & cft íaprcmum om. nium rerum,que diffoluunt res in matrice. Et folia fua cocta;& pofita. füpet carnem combuftam ab igne, & cum aqua ferucuti,cum oko rofato mixta inconunenti liberát, Ee radix eíl fortior folis. Sc terea. t mepftrua,&mollificat du riciem omnium membrorum, Xn prie matricis, Noe d eftin £cüdo gra B du & ficchsin primo.Fz digefliuus, & confortapuus cordis, &habet fub. ftantiam calidam flypticam.&fi ticitasfüa efEcx rebus,qua adiuust. ad digeftionem,quam ficco qp ' illam moratur in poris, &. 1n illis. Halba(al idcft, Capa. Eft calidi in quatto gradu , & habet groffam. fübítantiam.Et idco, quando poni
türin ano, aperitorificia venarum, & slguinen hemorrhoi Aalen, dc menliruum Ex focii valet aquz,qug defluitad oculums fedob(curatoculosquádo funtimti ab humoribos yroffis, Et hét urmiditatem füperfluam , propter quam mouct coitum. Halecdef frigidus i
du cft vel tem ticitasin füo
lus in primo 5: eo quia.
iporc cft» Gdin i for non eft aliquid caliditatis,vel acuj-. decf
qua. retenta füntin profundo corporis gritudinum putridarum , Sc eradicantea omnino abíq; impedi mento.Eteftin fine tutnm a nogi« mentis có quia natura. calidaruni medicinarum et ficcarum,quanuis habeantnaturem remouendijattra. hunttamen ad locum alios bumore Et hoe btc res confert omnib? maculis, et js caris. etcalidirasquz eftin iployeft laurix. virrutis
p non inuenitur acüitasnifi mo licum ftypticitatis. Et eius operatio nes fzc fant , quia conferunt mirabiluer vulnerib*difficilis cófo lidationis caufa multarum humidi t&tom:& etiam conferunt vlcerib ons.& franguntlapides »& prouecant vrinam, & menflraa. Alchána.Quzoperanturer ifta, fant folia,& rami. & virtusei'com Toa eftex fübftátia frigida Sc cali «propter hoc deficcat abfqua. mordicatione. Et confert viceribus, que venit ore ex gfe alcolz. & valetétalcolz & decoctio illi? valet
na put lutiupf a
tatis nifi modicum . tamcn ineius tréfore, itta grana: & qui. [7 habent debilem deglutiant Tera, ti:eo quia caliditas Acerofa. Vire'ipt*cft cbpofita:eo caprofundare quia em£ePbéc liic caca indo corporisal me, tofitate.é valet cStra lux cari i Masatone inteftinori,
875 ^; Lmoltz bumi-
dad quide teg abét ven. didis,
€ Akurzeftin ditaris Odor ejus, & fapor, & virtus fl petcte rm quad mate is to quia eft maaoris. fcaionisnafluroo.
Alchejrii, Viola de Romania, füntenim in caliditaris & hoc fignificatur ex amaritu. dine füj fapons.Erextrahunt (ecu iuntaborfum.& fem&
lunt op. 0doran-
gnáa ali
pilatior tut.& propter hoc, epil
fm modum medicinarum, d (unt iliuscomplezionis,
Laufremacanium , Hoc eft manifeftum nobis Eius proprieras eft fanguinem flringere,vndecüq; exeat &cft complezionis frigida , & ficce.&oritur in ripis luminum val decurrentium,
"Thuscalidum eft in fecído gradu,& ficum in primo : quia habet. smaritudinem cum flypücitare . &
] facit nafci cargem in. ib*humidis:& habetaliquantu]am vjrtu 1em marturatiuam. $ed cortex ipfi* habet manifeftiore ffypticitaté: ita ponirurjn quarto gradu me dicinis exiccatiuis.nec habet füperfluum calorem,vel acum£.ideo poniturin medicinis quz valétconrra fluzum,& fanguinis fputum, &crlce rationem int norum.
Besbefeji.Macis. Dicitur quod fit tortex cuiufdam fructus,qui appor tatur de India.Compofitus eft ex di verfis fübftancijs. magisdominans.
fabftantia serreftris, & min? e(l fabftandia fubriliscalida.& eft mul Tz ftypticitatis cum aromaticitate Sua prima virtus eft ficca in primo prlstiaissniiidian ant manifefta ineo. -Sus cun- Folciarleteper viii ta & contra paffionerr. cordis, & Fe dani ipe iens icabitur per Gale. qp valct propter. fuam iciaem contra vlecrafionem inteftinorum.
i. Po'ium. Virvuseius fimi
"legas Migugon figiset in esto grade &cetumit
Sliguanam caliditatem.& poma. jpfius habent humiditatem, & propiat hoe puocant fomnum. & eordi fes füarum radicum funr fice : fed eiusradix debilior exiftit,
Maftx calidus eft jn fecüdo gra, Maftiche duj&ficcus in rto. & babe fbjpc Sem ie citatem,& diflolunonem. & mani- , f&ftatio fui iuuaméti fpecialiter ett in ftomacho, & generaliter in alijs. membris.
Scaunix,, i. Nigella, calida eft & ficca in tertio gradu . & fignificat. hocquia eft in vltimitate amaritudinis cum fübulirate.& lipatain nolineo valet odorata ad reuma.
Liber Quintus
A giam Soctidit vermes.&dilloluir La woliapolir iani producit cum poffe menflrua, & fa.
posicion repercutiendcin ichs poi cabdtinin
Pei Me calidum eft & fic in feclído eftmultzabíter ne, fionis.& clt bns medicinalis, gb priein (enib*; quia cibuscftin ip mhulrum iuuatiuus,quía in eis connerrirurin fanguinem bonum. Sed
3 mil cannz, quod étiam c(t mel,eft
Mel ínz minori caloris alio mclle,& mino-
nechabetillá mordicationem,quá hát mel.idcirco e(t snaiorisiuuamend alio melle mébrisquz nocentur a nimia abílerfoneicur ftomach*,pulmo,& vef €x Eriflz duz medicing faz funt. 3. Medicis matenz cl iorum.
&fyruj |uia natura ampesti cadaedanr ei tur,eíLei* operatio propinqua
opcrarioni melliscannz.
. Papauer, frigidum eft &humidum. res igdum nigrü in quarmo.
nigrum Jum,quia facit fomnum flupidum. E omm Si Cor. usbabetmaximumiuuamé terre
habctnon figaificat. mum d
paucus calor,quando eft cm aposto inducitac acumenj& bibita:
II3 motdicationem.Et dicit Gal.quan- D do dominatur ficcitas terrea,adipiicut acumen Sed emen ct cali qum fori icciarseftfopremum bezaanjs venenis,que occidunta to
Mellilotum, corona regia habet virtutem dif. ta fpecie.Sed pulpa. d ipiuseft fngida
- &bumida, &gnat grofías hores. Alcarari amati ficos copofi* Mos fübftantijs crapofitis: quia. habet (lypticitatem cum diffolutio Pics multum valet fpleni dicitur q quibibit cum vafacto ex co, non incurrit paflioné pond Et fuus fructus habet ftypi €itatem fortem propinquam (typti citati E Hes ideft, Myriilla multum fup ipfadominarur fübfrátia terreftris
&Kfigds f carp hoc AT?" linm. e ueta ifta
u. operatur ex eft radix.& c(l calida in tertio,& fic. cain. vrinam prouocat, & menflzua. & habe: fuperfluam humiditatem, & qui de ea comederit mi
& ficca in tertio gradu. incidithüo Herr
t puocat vrinam,& mé ? E Ace "4 msc
fln, Scal Holori
pup LE Min erii
te fpecies. melior ca: juz ve. sieex India. Cali eíbin ri. du& ficca. a irando B loser
€o, quia cft compofita ex fübftária.
verreftri, & frigi quantula i &a xeftzi
te füa. diera melioribus Wer ti& flomacho, vel fuperpofita vel propterea. quia confortat mé Coll.Auct. brá,
ultum,dolorem ypereat. Harlatmeli, * habi: eft ped
G brü.& deficeat materi f ibi fluit.
Halcalj.Acetum.Q uod videtur. excoyít vt dominans fuper ipfum, fit fübflantia frigida acetofitatemqueeftin eo : quamuis habeat partem vnam igneamque indicatur propter ipfius acumen.& i£ di&um eft acumen prouenit pro puer fortem ficcitatem cum modiqol k muiui ius. morionó fignificat multam caliditaté: quia hoc prouenita fübiliate & etiam acerofitas, in eo qpeft acerofi tz5incidic& maxime quando afío
tutiseft,S incidit, & fübriliat,& fiif gitomnem fluzum omnium zgritudinum.
zatmphid — Lacarborum elrifr,i.Afa fo-tida
calidius eft omni alio lade arbor,
&übilius. & propter hoc diffoluit
cxteris Eteius proptieras eft,
qp confert vuluz,quando füfpenditur collo.
Halcar£zna;i.Orobus, ficus eft.
MWER. in(ecundo gradu,& calidusin pri-
mo.Eteft medicina incifiua:& apit. oppilationes . & fi nimis comedere exco faceret mingere fanguinem.
& generatin corpore carnem durá,
& membra dura.
Thanfir,i. x, eft calidi f tertio gradu , & ficcum in fecundo, & habet attrahere phlegma ex iun &uris.& quafi hec proprietas cond netomnia gummi,que t fiseít. dati. mug
Piper. Radix eius affimilatur cofto. & atbor ciusin principio fui or. tus nominatur darfufel . & hoceft piperlongum,& eft humidius alio
Etaliud piper, qfi nS eftma EE
[rige album:& qn eft maturfí, eft nigrum. Etambz fp£s funtcali dz & ficcz in tertio gradu. & quid dicuntin quarto.
Besbeg;t.Polypodium , eft quafi temperatum in primisqualitatib*, & figfiat hoc, quia fuper ipm domi naf dulcedo cum ftypticitae, & deficcatfine mordicatione. Eius pprie. taseft; melancholiam, &eft cara medicina, &c€ melior cpithy mo,quia bon habet qualitatem exeuntem ab equalitate,Dofis fua cft drach.x.
Praffium calidum eftin fecüdo t, gradu verfus finem,& ficcum in tee tio, medium,autin finc. Apcritopprlationes fplenis,& hepatis,& mundificat: & pulmoné & p uocat men vrinam, & facit ola, que faciunt medicinz amarz. Etfüccusipfius mixtus cum melle multum valetpaffionibusoculorá., & pofitum in nanb*valet i&ericis, & valet contraantiquum dolorem. aurisquia mundificat vias ncruorumaurium,
Succusqui inuenitur in alucis apum.calidus eft in finc fecundi gra dus,vel in principio terri. Sua fecun M da virtus eft mirabilis attractio.
Halachartaj.Pyrethrum .Exeo vümar folum radice. Et habet vnam virtutem víliuam . & ideo cft calidum f quarto &idco mi tigat dolorem dentium.& valet , vt. dicitur contra epi! fimiles. zpimdnad, k rigoribus interpo latarum febrium.
Alfagcl,i.Raphanus, calidus eft
in tertio gradu,& ficcusin fecundo.
femen fortius efl:& valet contra fer
piginem,& fimiles. & auferccitrini- Ue
Liber Quintus
À utem quibuslibet membris corpotis Bt. eft lortior domefti- €oy& cius faccus t reni vifcofitate: uz eft in fiftulis i
- dh
Boos rebusin. insamémo hepatirad tádum ipfa. & fimiliter prodeft p Élomacho.Et Gale. &alij Melia di cunt, q conftringit ventrem. & nos idem purger . Eteftmirabilior alijs medicinis purgatiuis, quia. fznum (aum cft cum co . quonif. nulla medicinarum purgatiuarum eft inc vencno aliquoT aliqua te für, ifla excepta: eo quia confortatomnia membra corporis : ideo poflümus dando ipfum pro purgatiuo,refrenare alas p ifm medicfas elis n? Apium montanum, lidum eft & ficcum in terno; du:co q-faporeius cítamarus E ac bn 4 prouocat vriná, & fanguinem menflruum, X difloluit tumo xes.Etbortulanum debiliusefteo . Andraton,i. Herbatura, in gua Hifpana Andration . Qnod ex hac operatur, eft eius radix.& eft calida in tertio gradu finem,& defic. estini| rco egindnib neruorum , & ibus i & pulmonis, do ettet b moribug fhs.& quando. fufum tur homines ea,reprimunf huprs delcendentesa cercbro Rt apetitcius opyiladones: & quando
itur fuper dentem dolentegi, & D
rofa illum, & füccusci*
1n omnii foriorenfüit,
&adhuc pu fortiusexifti, Halfedeb,Ruta fjlueftris, cali-
da eft & ficca in quarto gradu . fed
bortulana eft T sertio: pterea quia:
fapor fuus eft acutiffimus, &amar*,
& eft iuuantior in foluendo rumo-
ren , &carminando ventofitatem:
& priuatcoitum, Cesfeti.Pix , eft calida & ficca in
tertio gradu. plus deficcatQ calefa-
eat.! ui
facitd pr - Valet contra afth-
ma,& empyema. Dofis eiuseft quí
titas vnius drach.& s.cum rrelle.&
valet contra albedinem vnguiti, Sc morpheam.& maturat apollemasa. dura.& fortiorin mat eft, cá Ni" pr fri i.Caftanca, frigida cft & ws primo tls füa
piftata, & pofita fuper a quz nafcuntur in genibus,curat.Et cortex ipfi arboris, X ipfe caftance habent virrter deficcandi.& ideo quando fünt cocta in aceto, valent contta dolorem dentium. Etfruá* F combuftus füperpofitus valet tyrie. Eteft necefle, vr cuftodiatur quilibet a puluere, qui adhere lolijs illius is, quoniam multum nocet canne pulmonis, & vifui , S ídinne " uü ris eft in fecundo du ide infrigi roma compofita eftex fubftatia rerreftri frigida, & aquea.Valetcontra ince fioné flomachi,S&repcutit materias aduflas, & idcircoitercipit uxum menfixuorum, & curatoppilationé inteflinorum,&intercipit Bux fan. guinisa quacunq; partc veniat. P dj oCRofa
ic*eft ea . Et efi frigida &
pie lu. & confortar
,& alia m&bra
Sumach eft forte in ftypicitate &
ficcitate frigidum in fecundo, ficc
án tertio gradu.operatiócs fuc funt manife E
tx. Earn *Serapinum,&T Arabico Cebco apkalum an
Part 28
interpretatur ven- . Illud gummi calefacit,& fübiiliat, (ecundum q» faciunt alia fumi sia riiuum.& eft ex ex melionb? medicinisque poffint effcadaquam defendi ado- €ulos,& ad fufcedinem vifus, quz Ei ab humorib'| Ee Ki me icinis purgatiuisque trabüc maa pins iuncturis, piss hum opopanacum, & anazaret. qa. hoceftproprium in gummi. hum eítin hacre, quá in no lu 3óis. & poftipfum eft ETE ipfum anzarat. Ét dofis afphalu eft adrach.;.víq; ad vnam, ] , Etanzarat deficcat fine mordica tione.ideo confolidat vulnera facta. ter percuffionem, PE amy Telücalus canis. &in. Arabico Haldaal: Calidum. eft cum multa humiditate.&, 1ea mouet cóitum.& nomina fapié tum Enil(ilic, S Euo(alic iurauet(it. jn corum animabus, quód curat fpafimum pofirems parüs, quando babitur eius fuccus cum vino nigro ftyptico. Alcarsfasi. Apium,eft tantz cali. ditaus, prouocat menílrua, & vri nam,& diffoluit ventofitatem,& in.
flationem,& femen eias.
Huiufmodi eit multarum fpérum.
&forioromnium cft,que nomina Becarcalion.,
Tür EcEndiuia quad eft fylueftrs, Ses. domieflica.S lueftris eft
mum eft: quia confert hepati a tota (übftana.quia dictum eft qp fanat hepar calidum & frigidi qua liter. Sed videtur qp plus confe ratcalidoq i
habetincifiuam. fed non minus ca lefacit.& non vtimurca nifi affata,
Halíciaj. Abrotonum,eít herba. multe amaritudinis.& nocet ftoma, cho,& interficit vermes fua amaritudine, &calcfacitin fine fecídi gra dus,& deficcat in tertio,
& Micros Seine Hae herba, Sefdi ipfius femen hal arem TIT cat vriuam vali done. & cum hoc fübtiliar, c pp hoc cóferc. epilepticis, & cuidam cgritudini no minatz T'orthomiz, *
fine primi gradus,& in principio (e mum. rrr gdestinpicpet leum etufdem. ictatisexiftit. E p " aei e lector cia uocando menflrua,& vrinam . folia hará ip(arü pitata, & fügpo( u
onho- Scen(caniji [Sefimin(i calefacit Pese.
Mundificat putredinem pet vrin£, fiin corpore adi juando coquif T vino,& datur ad bibédutn. Et remo Wet &xtorem fübafcellarum , & qd? difloluitar ex toto corpote. Et. raluer habet tefiftete a tota fübftái: & eft medi-
Esbrd vpn : cina cibali lat m carni Bus iccirco vianturco nobileslo €o melongíaruti. .
Allian calidum eft, & ficcum in.
tertio gtadu,
» pL eft & ficum it tertio idit lábricos in pue ris& babet abílerfionem. Et. Tea ponitit in collyrijs, qus t remouere vngulam.& mifcetur ci snedicinis, qux dantur contra antiquar tuffim,& afthma, eft medi ina manifeíla in matarído.Et poteftefle q) bonitas fuz matutatióis eft;idco quia fabtiliat materiam co 00do,quo nó relinquit ficcitater, groffitient,nec durinem parti rema nenti.Et hcc maruratio eft laudabi liorceterisomnibus, quiaf hac me dicina hó potelt dici maruret op.
m poteft dici o hocfaciat per fimili.
dinem complexionis cum re
humano: quía calidum eft & fcc jn tertio gradu.
Sticados compofitum eftex ftyp. ticitate cum amaritudine,& aroma ticitate.& ideo debet poni in primo
lu rerumque calefaciunt, & ia. undo edtum,quz deficcant.Ope tationes fuz: ccündz,& tertiz funt aperitiuz,& abflerfiug, & conforta. tinz omnium membrotum interio
Tum,& cxicriorum, & idco vülior.
n medicina eft hec centra laffirüdin£ D alijs medicinis, iccirco ga laf" fitudo non eft nifi defe&tus virturis. ter onus humorum.
Condifii. Hellebor? alb?, calid* eftinquarto gradu , & ficcusin cae dem.&tommouct flernutarionem, Keít venchum.quate non debet po hii in cotpore,
«undo grádu, & ficca in primo.& fi gnum huius eft, quia mollificat,& curat tuffim,& valet reumati, & afperitat gutturis,& pe&toris.& puo cat menftrua , quando bibitur, aut excafit] E Ficus. Nos fuimus locui de eisf eo (untcib*:fed nunc dicemusin to q funt medicinz, Virtutem ha-
4 bentmaturatiuam, qu&do fitex eis
emplaftrurs, & pprie ficcz.Et ficcze &vitides habent laxare ventrem.Et. decodtio ipfaram,quando mulrum coquunur, affimiiatur melli. Sed coniplexio fuz arboris eft calida & fübolis, $ proprie lac . & ideo dixit eucllit verrucas,& laxat ventrem, (ylueftres funt foruores in hac re. domeflias, Selecji.Bleta, babet virtutem bau. tachiam,& io cam remouet: F & eft ab(terfiua,& mollificanua. Et. eius fuccus füppofitus in narib'diffoluit faperfluitates cerebri. & in al bis pl*manifetatur hec virg f ni [Au (dia higrz habentaliquantuibacel Fo n grecum, Halcul uj & eft calidum. in iecundo& ficum. inprimo. abet vitatem mollificádi duret Aug Titl; maren in riri :& apprie eius lac , & poft illud femen, & pott illud folia, poft illd radix, ij, Rédx
7.2 celi infe $ Storat calatita calida ef in fe- $yrzs e«
fal md-
G Radix cota in aceto remonetincó tinenti dolorem dentium, & maxíe.
cotdialem , eo quia affimilat K ordi. Calida eft cum fubüli fobíl&
fieftdenscorrofus.&quandocadit. tia.i
án aliqua parteoris, comboni illá ; eppea neccfie efi,gfi volum"ipfam. onere fuper dentes, vt alij déces cir Curateganrur, quia facit cadere den. tm im. Lac Ícidit pilos, qi füperponitur.& fi multoties fuppogatur,cuellit,& priuat. Valetenam. €ohtraomnes verrucas,& o£s fiftulas.& hoc totum faciunt femina, & folia fcd debilis.
ira,i. ntum,virtue£.
n ecconglunets
iabet congluanatiuam.| Acu-
H gérer PM y nil scala gummi.
Alchace,i. Lactuca . Hzc herba. fübitantiz cft humidz cum modimoglie flbi ict
intiam aquofam , Et.
sposa alia, da
ob insigi idiratis, & temperatam inter. humidi i
tatem & ficcitatem. ,
Hupuephatahalepj. Vua vulp uz in Latino Md Vut canis, vel Maruclla, frigida eft & ficca in
Y fecundo. Haltuelepj. Malfain lingua Hi paris, & eft viriditas inuenta füper jda &humida eft in gra ]r -Dacrylarium . Os i. rium.
ipfius larij icitaté imc cum juam ca liditarem.cortices vdo arbons ma-
Sorem habét flypticitatem alijspar mi
tibos ipfius. Hcuf riconj. Hypericontnelifri
lem, COD, &quidam appellant hanc ber.
ad fübuliandum humores. tem,& eft cemperata inter calidicatem & fcigiditaem,& e(t ficca in (e E. cundo Decoctio ipfius laxat,
Eie Valerie ier oppla
Boh x. manis.
neres diuer(ificant fm diuerfitarem zerum,ex quibus fiunt. ., Fumusomniseftcalidus. deficca tiuus, Et quis fumus habeat hanc complexioncm,tamé femp permapetin co virtus rei,ex qua eft fum*. Propterea vamur f medicanóe palpebrarum inuerfarum fumo thuris ad lum bonam carnem,et 2d faciendum nafci pilos palpebra. Tüm.et vnmur in medicatione ocu B lorum apofiemarorum decurfum humorum. Et fumus fnyrrhz eft fimilis fumo thuris, fed fumus thuris eft aliquantulum for -
92.1 6f. tior, Fumus terebinthinz eft f for-
tior fumo pias, Demedicmis, que e mineris fant.
parte medicinarum terr na-
tium que magis vfitate fant in arte medicine, fm qtefüficaium é a Gal.etalijs.er com; liofe locuti füm*,1dco quia pofui »quafi exempla alijs quz affirnilantureis
p He locuü fumus de vna
C inqualitatibusfüpradidtis excrpro. lefactio
inproprieraribus. Deinceps volumis loqui de medicinis, qu appro tur phineris. . Tithinacrum,i. Terra figillata frigida et ficca, cum ftypticitare iÉgera. Valet cótra venenum,abfctditfpurum fanguinis,et dyfenteriá, que brouenitab intetinis et hepaz 1e,etdeficcat parua apofiemataqü füperponitur es. Thitarmip,i.Bolus armenus, frieft et ficcus,,forus fiyptiaita-
Qs Valetcontra luxum ventis,et i
116 fputi fanguinis, deficcat apoftemá D. ta pulmonisjta q indurat afata, et ficprzferuat infimum ne moria
i maxime, qii inceditad habitandd:
jones calidas &valet contra cgri Sedeegi Lapi Hoa i ti dlapis. fanguibi, fipde etficce complexionis exiftit. $ confert. fitudini palpebrarem.. qi eftablutus deficcat vlcerationes oculorum, "Tetra fiellea, Talch, frigida £et. temperate;cté minoris ficcita ns aliará thit.terrar( feu lutori.
Halmogra,i.Bolus.cum quo tingunfmuneu parietes , frigide, et
iccz: complexionis exiftit.necat lá bns feu vrmeriniefinorum. »
Algetini.Gypfum,deficcat,et. mos conf 1nafiói arteriarit, qfi mifcetur cum albugine oui, ct puluere molendini, et cum pilis leprs minutifime incifiset ponitur.
uper incifionem, lrofcar, ideft Calx pliibi,etinLatino Cerufla nominat fri gida Éct ficca. deficcat vlcera abíqy mordicationc.
Almuraji.Calx viua dicitur, et € calx lapidis fortis Exiftit multz ca- H lionis,et mortificat carnem.Et. quando abluitur plunbus vicibus leera fine mornos
qua nos gillamuscharsas nofires, quando abluimusipfam,non eft inqua ab operationibus dictarum terrarum,
hetmentis; : timorofz. Ex dofis. Msc mul is refrenantibus Et. i
tatént.& i6 facitoriri pilos,quía temouet háores calidos, & reddit m£ brum ad priftinam complexion£,
ibus fcis qualiatibas. Li ium,&in Atabico díci
eaccettin co aliqua corrofio,& itin eo; carnem in vlce- Hbohonfir
"Tutia fit in fotnace,in rator es. Deficcat (ine. cnorlica J maxime: df ibimr& deficcat. 'mas , & abícindit materiasf dizolrant ad oculos Climia auri,& argéti , ambe flc 1 frigida & ice. (ed auri ficcior eft, & magisabfterfiua. Ft qfi comburi tur, & extinguitur, eft nemordica tione.& itcarnem imrnacol 1m oculorf. à &illa liter eft laudabilis, que tex fumo,q diffoluitur aurum, vel tum, Veffasj. Ferrum, eft vchementis ficcitatis. Quando multum teritur, &infunditurin aceto pluries, velin.
Ia&ecaprino acetofo, valet contra. ideo
limofitatem ftomachi,& contra do jorem. fplenis.& pafionem ani, &fa.
cit nafci carn£in auribus vlceratis,
Sal fm oim fpfm exlid! & icd, E icitast hét c abfberfi Ge. & band
x eren qicmbuid
eft fabüili*. &ex co fit compoátio,
Alceg;i. Vitriolum , Omnes tres L. fuse fpés habt virtucf conflrictiuí. zm icitate , & diucrfificantur. in fubtlitate &; je:quia. eer tat, & poft illud viride. & rubeti, vi. tide Éqrafi materia cholcotar:& ta lis &cóparatio cholcotat ad viride. Eedicit Galp qf iuit ad infulá C&dizi.Romanorum, intrauit quíd£. muneram,& inuenit tres venas. f iri fira vena inuenit vitrolái rubei, & poftillam cholcotar , & poft illam. Crap ride A iecordinatiolosor figfiat fu diximus, Et ru boim e minori rnordicadióis vi- M. fidi pp. ciem fuz fübftttiz.. Et. rubeum, & viride non diffoluuné: quia rubeü eft induratum indura« tionc lapidea, & vitidc eft nimis co Gum.Scd cholcotat liquefit..
Plumbum . dominataz in füis paribus,eftfübítantia fri da& bmida: proptereaquia e ditaseft,quz ipfum congelauit. & ideo, quando piftaturin mortano
cum aliquibus fiquoribus, vel alie quibus oleis, vt oleo rofaro , refi gerat. Ervilet eontra spoficmaz
Wotorto,& difoluit,& TeBificat. Et hoc, quod diffoluir, igni atq habet irem difloluti
comparíádo ipí carni; pisi quiuis domipen fuper ipfiusco-
"Tei irm haber abril, nem
& deficcatiui &c. de tefla furni, B — Aríenicum rubeum, vel Auripig. meutum rubeum eft à eiufdem virfrisaleriusaur auripigmendiseo ha
EA Alumen.Hec medicina eft max me fpica .$pphoc denominara cíttli Gre ab boc.Et funtipüus m miis Qede omnes funt multz: ed fibiili* eft,eft illod. puer
Chalcofcecaumenos;i. /Es vítá , habetintenfüm acumcn cá. ftypticitate. idco quia lauatur per remotionem partis fumof; tunc fiit me icing cicatrizatinz.in corporibus t C & membris duris non cft neceffa-
zia lotio.
Tubelj. Lamina zris fübrilis,eft fübtilioris fabftanue cre vfto. & pp. Bocipfum in colin ponimus s
habet maiorem abi
»quàm galla,
geriet rir .Cófolidatara auri,
&in Arabico dici Cumbar,& funt duarü pecierá. Vna eft ipfius vene, vel minete : Scalia fitin mortario ztris,& pillello xris cum vrina pue« ritemporecaloris, terendo, vel cori quaffando,& illud eft mclius,e4 fit
ribus fimplicibus non eft vieadái , *oquia non confolidat , nec car-cy diimurdeninie
deinceps us: Lesrieeirsi enr nn DeLaffe , ev» variis tint operationibus ,
Rewndwn diuerfas eiut. partes , C^
t loyer
Li image a aee. Simi liter permutatur ia difléperatis cor [5 ex malishtimofibus, & ace
it, vel eafeatur in flomacho frigie do, aut fit famofum t florttacho ca lido& fi corpus eft mundá, nihil eft. cmnctienis o ad reflaurand(i, cd difloluti eft ex membris libus: & ptoprie lac mulieri, fecundo lac afinatum, & poft lac captarum.Et ideo eft lac magis iunatiud oibus alijs reb*, he Gicis.& hoc cft , ppea quia c(t materia
eft fübftantia terreftri. P pter hanc flat: & fubftantia aerea, quam hume&at,& nutrit : & fubftantia aquea declinante aliuantulá ad. abi pquam jt naturam . & non folii abflergit, verum & laxat ventré bona. H laxatione : quia mundificat lauando füperfluitates putnidas,& aj amata interiora, quz funt (aniofa rquando, extinguitur fram can mundum ab zrugine, des marmorei in ipfum tin valet m fluxum ventris. fed fer Tumeft melius propter fuam ftypti citatem.Ett fama omnes fpecies la&is valétophthalmig oculorum , goeoeidicer reumate calido. & c6 etiani apoftematibus matricis , &ani,qus generantur ab humorisbus calidis mordentibus-Et qi mifcemus ipfum cum medicinis miri-
nocet lac vleerationi,vel cancerano nioris. Et. 'zatum, & retentü Yoreconfert, & mitigat dolores ibi exiftentes, quia dolorem mitigat. & valet. loni amy rum , & vuluz :quia eius fübítantia eft mü daabomni acumine & morlicatióc . & eft fuprema iuuamétum ci,qui bibit cantha
Deoperationibis Cafei.- . Afcus vetus eft calidus & fic, proptet falem & coágulum.Es
multum valet contra dolorem iun.
Vi habct virtuuem matu. qd eft co&i habet ma. iorem virtuté fm maturitaté & caliditat£ in corporibus duris. & hoc eftpp falem, qui poniturin co, qf coquitur, E od nó eft cotum, plus maturata] que funti ras L dicibus auri, & in locis mollibus. Etqf mifcetur cum melle fit inde lohoc : & confert (creatibus exiftétibusin pedore, € pulmone . Deoperationibos Coaguli. Cap. 47.
m vi eft ealidü & ca Ct fable. Difoluitfangui n
gnedinem »qu vosgulua funt 5 macho. Aib cófü patventrem.& debet dari tluxui ppurfüam jetaté , cui funt occulta fus can ir ideo qua hec ptocertificata. fi fü, i LuetrureuE um trem pucrorum, fanat , & potet q» hecoperano fit,ppea quia coagulat humores & indurat. Deoperatioubus Onerum . Cap.48.. |Via locuti fum? de. hisinquátfi funtcibi,loqui volun*mo dine eon d ibego oui pd licinz. Et dicim' oui lineé magis mi igu aliareT mor dicauonibus. Er io vtimur eain doloribusoculorá, in apollemanbus anijn apoftematibus inguinum. & admi(cctur cá medicinis, d abícin-
Devirtetibus Bayri. Cap. Et
Liber Quintus 118 A danti in£, qui fipfluità páni- &ideo foluunt (ordiciesantiquas. D culis i, E vitelld eft fabítan- Deprepri aep un Aim. C Te ab amilabe pepe canis. pseegor cnini i a Q aiin (jnanchis Sechs roris pérerum füj & maxime
igine: quia non intendt mitigare: nifi cii aliquá- Fla maturatione, Frolet opas rem( iuuamen faper pinguedi
3 n£anferis, & galline i mriügaóe dolorü neruorá,& fimiliü. tq co quituroud fm (ui totalitaté, cbfert multíí contra materias putridas , f dicuruntad ftomachü, & ad. in ina. Et juitur oud cum alijs medicinisconlindtiuis ventris,mul tum fortificatcas.Etoufi pofitfi fuperloctí combuftum ab aqua fer- Wend,multum valet. Etoua recentia cocta in aqua valent aíperitati pectoris,& pulmonis. Et cortex oui
purehtoiesieisa: eni
deviens onunmrinenlijs. faciuntabíterfionE: &pro- ueri
gi velcrü fel Eteft necefle gere &lla alaliá, que non fünt infir. 3n2:& fella marid. & o4 plus dritur án medicinis,eít fel galli veteris. De»rini . $o. acumen
'Ring omnes hal V pestchium cum ablic dinibus:
intratin fuppofitorjs, d moucnt vé ut d Sureui b pin eófert. h; in modá emplaftri. Ster. cus gallinaéci valetad fuffocutio-
jux: prouenit à malis fungis comds Ho quia facteosetomi & debet propinan diftemperatii cá ace Sá à - Steeus lop valet & confert i colice bibirum,auc. em j, vel fufpenfum cefticu lis. Stercus columbiná valet frigidis E paffionibus membror : ficut. gra;& dolori hemicranio , & nrious, & dolon latcrüi,& hypochon. dnorum,& fyatularü,& iücturará,
Decarne Tri. Ca. jx
Eftificatur Gal. & alij , ?om
Part 29
tyri curat : &ci6 ponit theriaca. Eeprima vi virasiftiacare mice calefacit deficcare. & "i mat tudinem, juia. lit hane fnateriam viicnolam ad cutem corporis. & propterea biben. tescaduntin paflioncm tyriz , hoc eftexconiationem cutis primo , poflea folidantur.
De Pinguedine Ce. 3$ Vod manifeflius cft in ipfa eft calorcum multa huiniditate:
quanuis diuerfificetur fm di. itatem animalium. Et calidior.
& ficcior cft piu, leonis. Et
[oftilam on ficcitare eft pinguedo
is.Et pinguedo vituli cft tempe zar Et pinguedo capre bona eft,&
Ehumilior bouna. Ec Tignedoan
feris galline é fubulior alijspfgue
inibus: & ppca magis mitiganua, :
fisazal : & poft ill£ medolli vituli, De propri (plorism aliarum. ri C ITE H
«um qualitate calida .. ains molciss niin uà licente. it i
virtus Sedituetiltur alis medicine apud Medicos, qua n5 fantteflificans à Gal. ficui (unt
'v.fpecies: vt füntci
eap à Dai propinant ría longo boni-
Nc 4 pics Tienmfangt &
auium marina habet virtutem. ,& mundificatiuam, lam hi
ad. vj-iin deco&tionibas à. vij. 13d. x. Et Medici mifcent cos cfl fiafiftula, & turbith, fed mefciame
uriditatett Cheifir, i. Abfinthi& minus, vel abüntluolium . Hoc eft de virtutis abüinthij, & eft compofitt ex fabftantia (typtica,& amara.valetin febribus li
i memoratiuam cerebrietiam qf proftrate (ant propter. P aehenlum sachen alid et e lum,i.Behen, calidi eft & "» humidum ftomathurn calefacit, a V5éatit-
inflruméta fpermaris temperat. & forólicat virtu concupilribié ol
vircutibus, calida & bumidsin pimo grada. Eteius proprietas gare fuauner choleram. Seef debi-
Liber Quintus.
A lioralijs iuit. idéo daturin paffionibus calidis , antequam etif.
WISEEE S,
gantíuauiter choleram. Dofis cius fà drach.x. víq, ad.xv. & idcirco
nifcíh jusamentol bus jede t
«xdat.& qficunq; propinarur vene- Baca ad lrbendl, enequam venenum veniat ad cor, liberat , Eteius. ddofiseft jum vnm,
fespentum. Eteius dois cft pondns nonem ordei,trirum fnperlapidem, & mixtum cum lacte. aumygdalino,& aqua vi mo ico aceto. Et fcias op illis qui bibemiptin principi
119 Etnon facittumctam fortia accidé D tia ficut facit venenatis. & ét füfpen fum fapra (b»machum valet.
Lapis bacthies Comiola, tÉperatuscíl. abfandit fanguinem menftruum,& facit redire d&tes ad propria loca in ore retentus . & hoc totum eftá proprietate. ' &
itz: frigida funt, & ficco,
Bloc sini pen paffioné uis, mouent rrftiam re
ificát vifum impeditum propter. humiditatem. ?
Pv purgat fusuiper, b ind aut! fortius. eus ficat drramarindis :
Auisque dicitur in Arabico Canabir,& eft Alauda capelluia,qfi co Sumus sccomedinr continue,coa
ii colicz.. das emis nomipams im &qnominant Tartanza, piftatus, & pofitus neruo inci, inferri murabili iuu&mento,
|uarum iuuamenta fünt ma- Cephura.
D inmari, Y
idi (uns heo Camphora Indi ca, quz in ico nominatur Col fragen, Calefacit & deficcatin gradu, & confolidat vulne.
E MN
mari ea ini vircs delccatua: &i (a eft medi- &ina bona humidi; exieriug. us. izan ideft velPe
Benlenizan;i ttozam, calidum eft & ficcum in f& undo gradu . Valet fíomacho hue
G'mido,aromatizat odorem oris,con fortat digeftionem , fortificat neruos, ingerit coitum.
de Bezedar, quádo de ipfo fit collyrium,confortat vifum, o$ feruatipfum,& rcmouetoffufcatio nem,vel tenebrofitatem oculorum, Caniabar calidá eft in fecundo gradu ficcum in primo. Abfterfivum czithr, & refoluit groffas ventofitates, & coafert morfüi animalium venenoforum.& cius proprictaseítrefoluere ventofitates matn- Ss&cab(ndit Tomi foliaip fius aromatica exiitunt , & ponirur. * dedarfeni
*datfcal. joco:
H Sebeilen calidum efti du, & hamidd iniccendo Pulp choleticas,&
1: anbeiitus.& qü coquitur, donec infpiffetur, &ex aqua decoctionis fiatembrocatio fuper ryriá & alope cum ccn pl
Sarudotes calidü & ficum eft in feindo grade » Recepto furno foo
Sccalmefoj. Gallia mufzata; cali Kr daeft & ficca, ftyptica, & confortaz membra & firingit ventrem,& cuzat vomitum.
Secacul, ideft Eringium , calidd eft& humidum ,augct (perma , & prouocat coirum.
Sandala.Q uod eft frigidioris có fanula, plexionisofum fpecieri Made dec €0 9 frigidá in tertio ,&fic-- CL rando, fcd maboris aromari Gitadiseft cininum, &eft &igidi is
fecundo gradu, & ficcum i pri &ctten bid magne calidad te
Lignum alocscalidum eft & ficcü in fecundo gradu.Gal.dixirin li nicam,(ed aliquantulum uia.
Reni Pre
diffolut (aperfuitatescerebri,& va habet
letcontra rcumatafrigida . appofi- 16 fuperophthalmis oculü abftergitmirabili abilerfione, & valer có
T tradolorem dentium, & cótra corsofionem gingivarum
Sem. Sene calidum eft & icum in e-
«undo gradu. Etus vircüs eft
iua ignes humeros & humidos fuauiter, & non eft posés trahere humores vifcofos. Et ci* virtus eft propinqua virtuti agarighe etn atas ne. fed agaritum habet proprietatem. htmores; inis, & fene humores sdufbos. Dofiscius £à drach. vay sd.ijin deco&tone à. v.víy ad.vij.
di. nium
p midi fomachs & Propramarirudinem ,& ftypticitaté ci ipfius: mignaaromatictate, Valecfaper ME omnes medicinas alias mébris prin. cipalibus,& remouct triftitiá, & car diacam humidá.& valet tra omnia venena, coq confortaromnes virtutes. & valet contra omnia reu marafrigida. Ambra eft vna. ps fpeci i
tc , orituri fonubus mans, pes ul aquá maris,& meliorom. i illa, quain Arabico dici Afcap. Calida eft & ficca in fectido
lu.cfortat cerebrá, ftomachi,
A infigidindbas.
epis. cum in fecundo,
tofitatem fteflinorum . füperpofita neruis eos fortificat. refiflit magne ilétic aeris bibita, & ét odorata. Tuiube,& in Arabico nominatur. Auep. medicinam norinat Galc.tá de ea nullam fciuic proprie. tatem, fcd Medici de aldac dicunt imunt acuitatem fanguinis
i dile & cbferunt afperitati €oris,& pulmoais à tota fübftáua, Cóplexio ip(arurh eft frigida in pri
mo, & humida in fe i&pIO- pi
pter hoc repritmuntacuitatem, Cauffer. Eius virtuseft imus n 3 dalorum: ex: juando de co aba ro M adaj.laxat, Gariofl calidi fant & Áicciin £eut lu & artingunt tertid.Et ecdindromnia Bembra puncipalia.valent contra igi das, & conílipant ventrem. Et dicit Gal. eorum Propriens eftconfor
tare virtutem dipeftiuam .
Halhabarji. Balilicum gariofilatum, calidü eft & fecum im fecído » Aperito| cerebri. fierent carlhcam humidam, &contra mclancholiam, & contra
hormorrhc . C Cardamomücalidum cft & fic- Rc lu . Valet e ta ilati tis. cótra. lapiders itom , &clafídinem méblorum, &contra figidos dolores. €onfortat ftomachum multum, & zemouet fjncopam, & vomitü , qfi bibitur cá vino maiorü grat
Camphora frigida eft & ficca in tertio gradu, & cit (ubrilis fübftan« tiz, & reiftit putrefactioni , d fitex soatcria calida. flringit fluxá chole
120 ricum, priuat coitff. edic D ftomachum n6 calidum multum. Lacca calida eft & ficca 1n principio [ecandi gradus, Valde eft ma. nifeftum ipfius iuuamentum in c6. fortatione hepatis, &in apertione füarum oj jonum. & valet con. tra doloré renum,& veficze, & augmentat coitum.Dofis eius eft drac. ue ad.i.. lufcus calidus eft & ficcusin fi« ne fecundi gradus. Mirabilé habet. roptietatem in confortando cor .
rum& fuffocationi matricis,& con. tra melancholiam , & auget coit(í
Linzehalafor,, ideft lingua aus, confercardiacz, & mouet coitum,
Gefeminideft Viola vltramarin2, calida eft & ficca in fine fecundi. Prodeft fenibus & reftigeratis, valet contra dolorem capis, qui
fitex humoribus Kigidis &
lacob Mantinus yir egregias fequentem Q winti libri Colliget. "Auerrois partem , ob rei Li cultatem , nuper latinitare
nuit , Nos autem, "yt ves ipfa, de qua boc in loco agit, cla» vtov redderetur, ipfius transla, dm fraeerim primendam e[Je , operepretium. e[Je duximms »
& — axriya raíwsrATIO.
oe Theo trmediiun Emp iz 'Cibss, Cistr manifeftis : dei: volümug
JH quaspópletur niedicina, aut. jnueniremusij emuaca fm candem
plusaut minus, TerBaeft, quia.
quia quínis non
qua. dici LA Beltnrnesdui dimi qp sncdicamine
Horn grimum ác, vii
fum in füo temperamento, tum & in aa nobia vl, rena
Diuesfirss antem, qnae incer oan. fam & morbf reperitur, eR Ix vin febribus fit bibofis. d quipropterea p» funt calidae & ác-
xis puxmdis gzoffi indiget
liante, vtexiccet, & maturet. Ezio
eot iflolurio , quz neccflana Tempore augméti in tibus. & ppea indiget. sin ua lib? locis,st ciat vt ifhis medicinis anixcis Sc inis, & refolutiuis.. Eccadiz. in :
compofitarum ez di
xàm,fed equalivet erunt oem]
& n5 facentachooé quefiri in cor.
yorehumano. & fi vna erit fortior a ordor Éiciet achoné A adi
3lli debetattribui alia eritfruftra.. perci €6cxs. Mie. , Er boc dubium n6 (enferant Me duco. — didmifiin fecundis virutibus, non
uia ipfi opinantur qp fi b memillz c
(€ Etnonopinantur verf. quia necflc eft vc virvutes ambarum fint. vna, ficut ditum eft.quia (i diceretur, q medicina effet tem] i guimisqualitabus hoc. ia fa fit in corpore vnum calorem tem"
qui erit medius inter calo.
Tem & tngiditaem. pit familier deberintelfhigi in. i
virtutibus: hoceft vtin dracicha- cham.
mamillz,& drach.i.rofará habet virtutem vná mediam inter. repereuffioncm & diflolutionem.
xin? zquales, tunc altera alteri re- E. áflcz, &hnulld ia humano efficientactá, & ficerunt zquales. fed fi altera validior faerit E tunc quz validior cft,fun; eripe is qui tant nifi in fecundisviribus, non in pri mis. putant.n.ipfs, q» fi drachmam, vnam li cum alía rofa« 10m admiícucrimus , q tale medinecis imis qualitatibus " : iuc in co erit: Tute mei In vtoq; di r6 debet effe cadé vr. diximus, ná quéadmodá dicimus. aligd medi cfle zqualet fins.
in primisqualitatibus, ita vtin Eihamano efüciat calorem mode-
ratü medium inter calorem primi ordinis, & fnguseiu(d£ ordinis, idÉ de fecundis vituribus intelligendi eftita vr gfa exempli vna drachma li, admixta cü alia rong, producent repulfioné, & refolutio- DE mediá inter refolutioné chamemeli & re nem rofarum , Qd
» ipfis
Trani deo non eft cóneniens,vtituenian eut eft vir rarcorum contraria fimul & femel vt modia, jo iftis, vno tempore, in vno fübie-
Collge —
G Etnonemueruntin hoc Medi- &, nifi quia non tunc ciuiflent que cflet temperata, debes (cire p opetatio, ucdicina habet cord ta, eft vnd in commixtione artificiali, ficucin. commixtióe naturali, & nó eft plafa: ita vt fit tibi neceffe dicere quádoqucfitum fuerità te, quomodo facit vna medicina duas a €ontrariasin vno fübicdto: Refpon deas,.qp hec res eft ficut fenfus & fen. fata corum,qui patiuntur à duobus HB ebwrarijs fimul 1n eodem fübicto. vg. ficuta, imus album &
ius dubij nobis ponennbus qj medi cinz compofitz haber duas opeatióes quarum vna eflet oppofita alteri; ga hocnó accidit virtutib? en fibilibus cum fenfatis, nifi ppterca quia non funt materiales permuta biles, alterabiles , paffibiles in (eip- Y fisá fenfatis paffione manifefta: co qillz non funt coniunctc cum ma teria forti cóiunctione. Et caufa hu Jus redditurin alia fcientia nobiliozi ifta (hoceftin tertio de Anima.) iones, quas recipit co!
1 Sed m medici à medicinis, funt neceflario
nes materiales, permutabrles in (epermutatione manifefta . Et
€, ficut inuenitur in fenfibus & fenfaus, Scd (i debet dari exéplam. propr
Caufá autem dubi fait, quía n8 E. füerunt pssdrsiik red
tes contrarias in fabiecto, St dicamus id cé veluti res fe habetim fenfibus & (enfibilibus coram. pa-
im calida. abluanrur,vtdi. CiGalenus. Hocenim non faficit ad folutionem dubij, fi fu d ipfum medicamé com im habere duo officia inter fe inuic£ contraria. nam ctfi fenfibus illud accidat, profe&to non accidir, nifi quiz. non funt materiales. Cuius rei caufaiaminaliafcentia uadiracft. M
à medicaminttas, funt ness Dro maerilequr etidm foe rintcontiariz, non poffunt efic vn co remporein eodem fübieto, nii eo , quo reperitur medii in-
Liber Quintus 4 propos aquam fimilimdiné non ter extrema, ac fi dicas ea racione, DF p"
Part 30
propinquá, non deberdae
Tinifi fm» inuchimur medium infet extremitates : hoccít fugi webituralbum Xni; in €inno. Etfi aliter. vpum vinceret alterü neceffario, fi duo effent: aut dominans faccret fü& ope. atiónem,& ci attribueretur. Et qui
3. . de dam dicun tp narara cognofein, *&
HETLSDLIT fer
c, iB eis magis. Scis Vd: pimpolecft trahere
à quo feparati fuimus, vt dem? 15. impo- excapla membrorá diuifióis , quí fmifimus ,* Ecdicamus gr 2p
[prece ame Dim it acuta ci "qa Secídus putrida Tdi tacta rd Tadóe, & Tdigeté fo. T Exemplum diuerfitaris cgritumodu, dinum cft ficut febris diuerfarü (pe €ierum & diner(arum materierum, & diuerforum locorái : (icut febris, uz dici hemitritxus,quia eft c6- € pofita ex cholera & phlegmate di-
nerfitate coi itiofis,
Quit — Caufa harumeft, quando funt. ftar.
compofita in vna & cadem cgritudine,ficut fnt zgritudines, d fiunt ex pluribus humoribus, & ideo nc-
ec fuit cóponere medicin& ex rebus d refp int pluribus humo* ribus . & hec fuit prfa neceffitas c6pofitióis medicinarum cópofitarü purgantium alis duabus, videlicet €ompofitará caufarum, & accidenti cum.
bro diuifói some pódescópofiio
jtudinibus.Erhuicmé- deli
jua io croceo colore reperiuntur al Mum S nigram. Aliscaim de ne-
ceffitase* refiflenti fuerint "aL ebera. tinter fe fi
EL ah.
plum igitur fumptum ex morbe & accidenti eft, vtfebrisex putredine. orta & animi deliquium . nd fcbris fydetat : animi vero eon. trarium vacuationi , & refrigeratio niexpofcit, Exemplum vero compofinóis cgritudinum eft,vt febres; quz ex diaerfis conitant (übftiuijs; vteftea febris, 4 femitertiana voca. tur,queex biliofo ac pintitofo conumore. Aretemplum neceffi t&tis huius rei iri compofitione cau farum eft, vt cum fiunsegritudtnes á pluribus. humoribus, vbi quident erimus coacti componere medicamen ex his, quz plures quàm vn peri humorem , & hzc qui xima neceffitas,
comj : folutiua melitamira, Sub hus igitur duobus generibus, vi icet compofitionis egritudinum:
& caufagum, ingreditur cbpofitio Q ij; medi-
GG therisez : quia inventio in illa fair. ME dine S ere
it e habent mita vis diuerfas ,& vr à meliparibur polen vincere ve-
mo "e xemplá neceffitatis cópofitio-
P^ 2 nis pp diuerfitaté nature
€us. quiaà parte, qua eft febris hi Sla mund,
itare. [rene fi mara Lise f limon, tex a viv materia. "indi amagna Ré ru quaett pulmo, indiget
inguamus ré paturalem , & vt. 1 poprineurd über eft neceffe mifcere cá illus BeErhires, que od aromatcittem fintdecinantes,& ad calorem,
& cóforient. Etin n pafione frigida. accidit eíteuacuaxe: ficut p libroIn-
fanitatis : & poffibile cft vt fit. [eniin 160 q ficuceftnobis neceffe cognofcere virtutes medicinarum neceflariarum tempore teccffitaris, codem mó indi; arre modum cápol is.
finon eft poffibile nobis.
medicaminisex viperis cc&ti , q IC theriacen. vocant: cuius.
xemplá vero veto necefitans uius. 16i famy pL d diperfitar n3g mdbi ac m£bli nie et, vt ventriculus febre. hectica.
icocdem dena genita abhumo L iacit oi eno p equat attenuationé,x incifioné, que quid£non fiunr nifi pea,d exafperát: pex oA
dms indi Sero inne mds
ftracfí eft. Malta. n.hic citaaf, probanf hic, fed füpponuntdi probaza, Dara, donec in cà Pone quet de
nendorum mcdicaminü debetom.
Ns ed eogniue en Uc dE nendi. aliis.n.non poflemuscürare. M arem aris f Tocnl & nendi eflc partem artis reds
- valetudinis, cflet tunc impoffibi
M ao tur, picysers p noutia cfpo- 'arione
- aicm.
Libet A iei veniamsad partem Iogenij
€ juttamienti , necefle eft vt (ue mediiic mifceamus 4 forificent virtu- Soc fabftanri ip & caucamus. ne vittuies fuz di, 1: ficut fant fandali,& tofz. Et fimiliter q erit menibtü maximi iuuamenti, tunc neceffe eft nobis cbferuateip- B fam cum medicina ftyptica .
ferco» qut habeat fübülem fab tiim pp. jtudinem fui loci , ad quiz conan ditrnofin iuis fit contra (fimm nofiri in io. Sucadmileemme camur desin medianis veficz , & croci ià medicinis cordis calidis, Et fimili modo mormifemuseem inemplaftris : Y fit naretia fáciens Quindi E nci ipplicat membro. modi (r- — Sed ezemplt neceffiratiscotm| P cent grido ida qualiin t |uz fiti. ore flomachi: quisi ea non dcbemus multiplicare medicinás frigi das, co q cbicat ci mébro frigido.
Secüda cb ibus indipemus. Mime — Scd ecüda particula neceffitatis
neceffitas, cÓpofitióis eft, quia aliqfi nos inue. nimus
Quin ushocíd- notiiam
uod fe tenet ex parte vatietatis na. dire morbi actiembri aémurg,
Exetnplá vero huius neceffitatig famptá ex pofira ipfius mébrieft, É nion lancá dtál
vti cupimus, vtfübítancis : vi aclmms
pertingere ad indim& parem is, tunc admifcemus. € caaliquid attenuatiuum pp die ftandi illiusloci, vt cili abun tig aftrictiuz veluti ala , Et ad hoc genus rfidet admifcere minimum quid cantharidd in medicaminib? bye roc in melamine ante ali" Hinus quoq; S misce im is extr fecis particulis is a| fnb lor método fet medicamen nifi effetin huiufce tmodi materia. Exemplt adhuc ip- P fins necefliratis componendi ex affinitate membri, eft vt i mofbus calidus fit in'ore véntriculi, n$ debemns vti magna refriperatióes, €i e6icet cum membro fngido,, efteerebrum. Hei Pind confyderationes, quibus vrimur ad componenda medicamina, haberrtia varias ac diuerfas vires,fi in vni o medicamine fimplici non reperian£ille vires, quibus indigemus. Parsafit fecunda illarum primarom partium, q ef videlicetcü ile Q, ij. vires,
Ó& nimus vnam fimplict medicinam ,
que habet fortioré virtuté, aut debi eo, quod imus.
Ethzc parucula diuiditurin plu
ra membra, Vnum eítquis erit no
quzramus. quare tunc necefle eft
nobis habere aliam medicinam, vt
ebilitemus fuam operationé, aut vteam fortificemus.
H — Ett viscamdcbilitare.hoc fit
duobus modis, Vnus efl,vt mifcea-
TEE nifiea, quz fit calida in edodo, milccbimus cum ea illam, -quz fit &igida jn primo.
Alter modus ilii li eft, vt. 3ni£eamuscü forti medicina aliá , "quz non fit contraria in qualitatibus & virtutibus , £ed fimilisin vir-
vires qbus indigemus fünt illi me- E dicamdni ed indigemus maior vel minori portione earum , in duas itur partes.. Digi nos drimus aliqui er actioct i potétia: verd plos ve minuseo Te: juirimus,hal tunc. n.o tebit. Mossdmifere cii eoaliud me dicameu, vtilla actio validior, ucl imbecillior reddatur. Redditur afít imbecillior aliud, qd fit contrariá uircutiilli* . L. utgratia cxempli,fi babeamus medicamen, qd fit in terno numero ca
fit frigidum in primo ordine, dicamini alid fibi fife n6 cÓtrariü , fed cius uisitimbecllior ponia il lus primi.ut. c, us pin svarius uclimus minorare illá caliditatem, tfcimmifcebim" illi aliud medica-
fimiliin qualitate. Et q» fit minoris virtutis probat Gal.per cómixrioné &quz tepida cum aqua bullienti : quia neceffario videmus feruentis
declinare. Ethoceftcontradicendfi.quia fí videmus g h6 habeat egritui calidá in quaro gradu, vel &in terfocdsienmusiem clhidfin Get lu multoties: ipfüm.Et pel ies spiri a n &icx dicta tali min'cahda, vt fupra.
niscalidioris, uerificauit Gal. & p- ComPóne bauit pexepli due de calida Ag pu & tepida. nà fi (imul téperenttüc ca lide a4 calor minor redde. dubio. Atcórra hoc dubitare con Dubidi e tingit,cá uidcamus aliquos |. ra Gal tes morbos calidos f quarto, uel ter fonum bus fi inem? mei lü in numero,
fc&to nocebiteis, cum inr ide Taionem €0$ rcfzi p
Sal mi * maior d. mo. ensbenc bec
*, bpiri 7h monne muli Gal.proui Ip hoc.Sed dicim?, qp fita eft icut dicit Gal. erit p hác ik. quia medicina, quá dicimus ca Jidioré cffe, eft illa, d habet maioré ioné caloris ad frigidrtaté, &j illa, cft minus calida : ergo enit. igiditas in ambabus per c6trariti: hocce quia in cildiori enr fngidi tas minotis cÓparationis, & in frigi » Qiorienr maiorisebparanonis bi itia, quia. itio caloris PETI DE jin dracii.fpicc.& f in drac.i.pipe- 3yisfint.v.partes caliditaris,& una fri gidicatis:& in drac.i. fpice fint dug grues caliditaris, & vna frigiditatis -mixiis.ij.drac. leri có] "litatis ad fripiditaté in oc miro in pij .&qiü lara hoc idebi boc per hanc ui Exile artes snedicinc,quas diximus aut figidas, quamuis non fint in actu , non nocentin hoc documento: ga. € fant quai mediz inter illá rem , etinter a& & potentiá . Eció eft. Io daiodmdE 1 difloluan£arificialiter A
dicina, quc habet. partes cali ini fne dala prparsar t inflammefà calore naturalyplos q Ai udrnpenh fort Us co! us, D i que | UE CODBETEADI ODDjS, qnas ea
Ingaf ofacco olco, mazfe ledef, Dicimus di nos, o» fiillud aliud me
dicamen,cuius proporno partis cali decius ad rigidé eft maior prox portio partis calida: in Hio medicimiae minus ido, tic. tas in utroq; horá contrario mb fe babet :aidelictq in calidio ri eftin minori proportione , in fri- Bidiori uero eft f maiori : B ratexempli cb nuna deae i nis ro caliditatis ad frigidita K tem eft maior, q in una fpicz neriden.ac fi dixeris, in una drach. pi pens fnt quinque partes calide, & Una frigida,& in una fpicz nerideg. füntduc calide , & una frigida &fi i'aermus drach. ipfius
cal fpicz neriden cum drac.piperis, tiic.
instgrpun er isest mor Ino itin « ded oneri ulis jta resfe babere.Porró eg pussquas diximus cé calidas & frigidasin ali Pe epe ed in n6 i it doctrins, Mi piii Li fada puro» func ri uclari medie ter act & porentiam.Hinc fit à multis corporibus fimilanbus pie fegreguripares, ex quibusco itr jplà arte, cin lae perfpicuá eft. ng inco cidentima cod redd illud quo fant plores "t Pcr piel uen M babet min* de partibus calidis 'erá accidit nonnád t gbufdá cor. eot vehement caloré, [spes ini irudinem dij; vt
B eis adueniunt , &3 fübflaniam ie, & fi effet minoris caliditatis llla; & poteft effc qj hzc eftocca-
lo lionis mellisin caufo. & qo
116 debet hoc facete? quia videmus aquaetiam cucumctuii conuertiturin his febribus ad choleram. Mtccft modus debilitandi virtutes medicinarum pet corbparation£.
Sedquandp volumus fortificare, on fict hoc nifi vna via, hoceft vt.
mifceatur cum ea medicina (üg fpe. do
€iei, & fit foriorea. x adhucloque
mur de his. n Edere intrantin "fecunda icula parti primará funt, qi. Folumus d fordicarecádas i
tutes, & tertias medicinará fimpli- €ium,aut debilitare, Et hoc etiá fit duobus modis. Vnus eft, vt mifceaturcum forti medicina vna,que ha beatcontrariam virtutem.v.,qu£do habebimus medicinam aperitiuam, Xincifiuam in tertio gradu, & volumus declinare abilloymicebimus cumifta medicinam oppila tiuam ingroffatiuam in primo gradu: & tuncredibit prima ad aperié duin in fecundo gradu.
Y Alter moduscít, vt mifccamus cum ea fimilem, fcd minoris virtutjs: quia ctiam ex ca dcueniet pn—mz diminutio actionis, (icut di-- € eftin primis qualitatibus, quia. comparatio oppilationis ad fübrilitatem in hoceít maror quá in primá. Sed fecunda via fortificandi virtutes fecüdas & tertias efl,vt mifeeatur cum ea fimilis,& fit fortior.
ve tranfinutent quicquid adea of K ferit igneam fübftantiam:& fi ea ingrediatur aliq minus calidt illis tranfmutatur fm o£s cius partes. in igneas partes. & ita. fe habet mel ci patienti febré vrenté (quá voci caufop)& rion iríiuria, cü videam?
Tfüccum cucumerá in his conuerii f 2-Laqui.
in flauá bilem. Hocigitur ordine, ecdendá eft in ipfis medicarhinib's Atg, fi vim medicaminis au; cupimus ,id quid nó nifi vno mofieri videlicetadmifcéde illi medicamini imbecilliori aliud medicamen vehemétiusillo eiufdé eris.
Secida aüt pars harum y. partiü eft,cá volumus [excitare ali falsligarc.
Quá fecandá virtutem ex virtutibus medicamin fimplicid , vel terti& , autcam hebetare. 1d.n.diuerfimo dequoq; fit. Primo quidem modo coufjderando illud medicam£, cajus virtuté fecundá intendimus hc-. betare, X admilcere (ecü aliud medicam&cui* virtus fitilli virtuti cótraria. vtexépli cfi medicaméaliqd fucritaperitiud, & incifiui rer». tio ordine, tác admifcebinrus fec aliud medicamEobftructiuá f primo: &fic illod medicamen. M aperitiui in fcio » Secundo todo, mliaciplmes modicumt aliud,qd min? aperiatillo, & fimul ea cómifceamus,tüc ofno ex eo mi nor refültabit apertio, vt in primis
fit qualitatibus. ppea quia proportiofubítannz eius obílruentis ad attenuantem eft maior,j fit in medicomine fortioris attenuationis.
At modus, quo excitenf virtutes fe»
Et cüds& crue, eft admifcédo in illo.
medicaminecuius & actioné vi;
rare intédimusaliud medicamé,cu
jus wis (it vehemétior illis alterius, Aliqui
Liber Q uintus LENS
À Trquidam dicunt ep virtutes(c- €undefortificantur milcendo medi Cinam cá medicina alia fimili in co dem gradu;ita vt non. fi foror. & dicunt qp experientia teftificatur. duz molichz zquales 1n virtute. *oniun&z habebunt fortiorem operationem,quàm vna illarum fin
lans & per fe. & hocacciditquan
o erit quantitas vnius equal qui vitati alterius. Et poteft efle qp caufa. huius eft, idco quia hz duz medici neconiunctz,quamuis videatur ab. eis vt fint zqualcsin virtutibus fccundis & tertiis, non potefteffc vt
B fint zquales penitus veraciter , nifi latgoarbirrio: co quia impoffibile eft vt non diuerfificentur in fübrili tate fübftantiz & ine ,S& fpiffitudine & rari; fimilibus: ergo necerit difficile easincqualiter permutare propter Yertionem carum. fubflantiarum:quia ipfa, in quibus recipient utationem,nó erunt aequalsa. Et propterea. manifeftabitur permuratie earum corpori plus quim manifellecur Iutatio cor pon eis:hoc eft,qnia corp'erit ab eis is permutatum . & idcirco iftud , quod tardat permutari exire.
€ a corpore, retinet illud, quod eft velox ad excundum: vnde fortiusope ranturin re.S per hanc viam. poteft efie,.o) fimilia adinuicem for. ificantur, & fimiluer dicim*in pnsnis virtutibus.
Ft suntin corum coni dicinas zquales omnibus virtutibus tribus,
Aliqui tamen petant inveniri - D lium modum" excirádi (ecádos, ac * tertias potentias, videlicet admi (c doilli medicamini aliud fibi fimile. inordine fccüdarum , acterriatum virtutum.dicüt.n.ipfi ,cp expetiétia b^ dic wid n effe officii, sragpnegam exillis me en x tain bumno cor
rej qd" refultater fingulo corii Doreiedum thfit cadet quitus illius fingularis, & troq;.Et huius rei c
ati ex v-
lc eflpro
pterea quia illa duo medicamina,li
et videantefle zqualia in fuis vitturib*fecüdis, & rertijs impofe ri € E. vt fintofno equalia,nifi quadá con. ieBura : qfi impok eft quin differantintet fefe in fübftantiz cenuitate & craffitie denfttate raritateqs, Sgen alis dien illud ab alio. quare le ipfe na:
ritca ráfmutare, Primplcihoné fubftátiarum illorum,aceorü mul tinudinem:c( t£pora, quib*poffunt trüfmutari a natura, n5 fint equalia.Et ppca eorá actio in corpore € notior actione, quam facit corp*in tajmmo corp'plus patifab eis.qff illud qd'cardi"trá(mutat, & egredit V corpore, tardare facit illud, qd/ ve. loc'cgredi i aio in corpib* ent validior.illud vero, qd? celerius tráfinutat facit re ad membraillad gd ardtinutaf incon co&um. &16 eius actio in corpore eft vchemétior,quia eft medicam&, Siigit hocfit verum in fccádis , & tertiis virtutibus, erit etiam verum. proculdebio in primis,
Id afit forrafic cft verá , ppea qa nos videm"plures Antiquorü com-
cófcétiones ex medicamini Ds quor virtutes prima, fide,
Hii duo fant modi primarl SE cda punica ipd tin icula fgreditur adhuc alia. merhbecft, quia fle vt non indigeamusommb vir tutibus medicinz numero, fed quibufdam . & hoc eft duobus modi Vnuseftquia non indigebim*orn- H nibusquabtatibus primis medicie, nifi vna.v.g, habebimus vnam medicinam. P & EMEN licem,& nó indigemus ea ni! umiditatem: quare tunc: debenis mifcere cum ea medicinam fngidá & humidam:ti necefle vt fitíngidi tas illius equalis in comparatióe ca loris alteriusad hoc vt in caliditate & frigiditate&vt humidi Rr rua gere vnáquáqy iítarü qi Alter eflvt ponam? gy Tdigeam* aut tertijs & non primis.v . g . ficut I ncceflarium eft: (emen api] E febri busque fiunt propter oppilationt, abclenr humore prod cg & vt fübtilienf humores wocetur vrina : & non eccl fu* calor, nec fua ficcitas. quare tüc. cum eo debemus mifcere rem fngi dam & humidam,quz remittat füuwm calorem & fuam ficcitat£, fem- E confyderádo, vt (ecunda virtip ius nó refiftat fecfide virtuti prime quaindigemus, boc eft apertione. 3g. necefle eft nobis miícerc neaar cum femine apij, aut fuum
diffecitinter C oInoT prime «o. fed id (enfüm fugis, cf chm illa pi i iverüctt untur,id fati Teig, Keen ncn r : illarum primarum parri, quas diximus efle cás compofitionis medi caminum : pars quoq; tercia je iumjn qua non oportet nos prs Vitmcb'medicaminit fed qbuídam tfmultipft etiam fit. Primo quidquia non oportet nos vti ybiq, olbus.qualitatib* primisque L. Me pamm i tur fed tfi vna. exépli, (i fueritillud medi calidá & humidum,& nó indigcam?nifi eius humuditate tf tüic.o,admifcendü cft fecum medicam£ frigidum & hüidum:verum eius frigiditas debet od aequalis caliditadi illius medicaminis,vtfitin calido & frigido cquaje, fed fittátumi humidum. idéudéde czteris primis qualitatib'dicédfl &, Secundo vero fit , cum indigem* vircutib"fecüdis,vel vcrcijsaut vtrifmedicaminti,
. Yt
que fimul ipforum
nó aát primis. vrexempli gfa,fiin- M. digem* exhibere in potu alicui febréti femen apij profecto illud n6 dam'nifiad ilati
ncs. incidendosq; humores.eosg; vnnam cducere. nop indi H eius caliditate & ficcitatc.idenq; oportet admifeere fecum aliqui Infnngateius ficataré & caldi , fter hoc qr cius fecüda virtus oppo natur illi virtu ppofitas nobis:vt (i admifccam? cum apio nympheam. herbam,(quá menor vocít) x qa nos indigem"medicamine, ko! ua
Liber A fimile, debemosponereloco nenufaris (emé melonis,aut citrulorum, d hoc vtíecüda vire'illorü fortifiet fccGdá. virrutem apij. quia quis ifta duo femina fint fngida,habenr. th vicucem diureticam. Quis Gale, dicat q fi mifceaf res debilioris vit Foch noii cid
vau: ipfa eam biliac Nec dtimpo YtqR coniü turdux resquz funt vnius virtutisquáuis na fit debilior altera, coniun&um iítacum nó fit fordi* Vogulaci Sicut tu vides qp nos mifecmus medicinis calidisacetum p BB picriunamentum apettionis : quis fepararemus. parem a- «cto,non faceret id quod facit frágidolapidem.& cll remotum vt fa «ret hoc panem frigidam. aem pueda manna e
garem,quc eft in tal ful ia 3deo gifcem"ipfum cum medicinis alidis, quáuis fit dcbilioris caloris perosquod hicopemionen adi iu-
Wat Gcut (lypucias fua.
tas medicinas, in quib'cft pauca ca liditas,& comparat humaniscorporib'inueniuuf calidiores ills
Part 31
vident illis calidiores Et fic. femen apij cóiunctum cuni
uintus 126 tÉtia* corrigat illam,quam nos dc- D
fyderam*,ió admifcebim*cü femte | 1L faeapij femé melonum, vel cucumerü, Cate
ni licet hec duo femina fint frigida. hütadhuc vim apitiuá ciédi vniná, Quisfuent dict debilis potenua. admixta validz ciu(dé piis debilitatef. Debet aüt Medic'n6 ignora 1e hoc vllo: i debet per illud.nam nihil boni itur fine cognitióe vni*re. NÁ duorü alterum eft necefanum, vel qp cura. bitgfa ex£pli,zgrá feminib*mcllo Du m um rd non eric compos voti: vcl curabit (emfc apij, &iicoiíce 1cá th noa ft impol, vcrefültetex aggregatione illarü duará virtarü p ipfà patur E. 180 validior ior : quis Varum duart fingulatim acceptarum sera fit altera imbecillior.Si.n.ab acto remoucremus parom calidí, quam hét, non oparcillas opatiojuas efficit, videlicet infringere jncidereq; cutim. & irrationábile vfq faceret illud pars ei*fniida tantum, diam hui; iajo aceti non fit nifi comunis -
€ü validiori,refültare ex eis adtioné validiorem.qffi a&tiones medicami P nüin Ib*nó fiunt nifi in rela. tione ad aliud,nb róne ipbrum me dicaminü cx (ipfis. ná multa (ant medicamina, ex fe funt par calida,& fiad humanum referan. tur,erunt calidiora" alijs medicaminib'ex fe calidiocib?illis.Sicigif nS mitia pacifle i&apij feme i Za ü e ij
smelonis:& fitforuusin opatione Q. fit validior actióe. egium folum in corporc humano, corge bíano:liect pies. b?. t
H cundam eo lices.quarum fecunde virtutes add fe adinuicem, qufuisin primis funtcontrarie, ficut de iride, & de alijs fimplicibus medicinis.Etin fümmaiuuamentum iflius rationis non eft nifi in fecundis vir.
nem. Scd nobiles viri lij Auenzot teflificati fant hoc. &illi unt, re debet aturibui fcientia Me- 1
Tera eb — Tertia neceflitas compofitionis gobionis eft,ve ponat T. melio pr Aliquid ad refrensdum, vt n ledác.
metnbra principalia, Sed aliq eura dici ead delesatdum medicinam: t hér malum fàporé
sio, & incifio in (blo apio, fiat pfa- IE. ses, (j cum eft cótemperatum cum. femine melonum.X hoc totum eft eoru sud de oe jue (cripfimus anrea de ipfis me
diciminibus S huíufc i ficatio eft magis neceffania ad cura donem,
Et huiufcemodi* modification£ * Corse-
prepa- hoceftcalorem mellis per ipfum a-
cetum: quáuisacetum od virtutem mellis fecdam . Hinceft,p laudantur fimplicia medicamina, quorum primz virrutes (unt cftrariz, & fecüdz excellát, vteft adici, & alia fimplicia medicamina. Et vt. fümmatim dicam , vilitas hui*mo dificatióis n6 cft nifi in fecundis & terti virtutibus, & eft modificatio M viilis,vt dixirn*, Ft licet repiatur apud Antiquosnon tfi iónabili ora tione, neque excitati fant ad illud, Scd filij Zohar maxime fuerantez citati ad huiufcemodi animaduerfionem:immo hercle & in aree Me dica random ri mE ài Qui ; tfi vir? quá intendimuscorrigere,nó ingreditpenit'ae tem medicam:vteft corrigere medi camina. Fn ic ledit membr Pus prouidere pori infuaui ipf? me-
Liber Quintus
A &sd hoc vt fit amicabilior nature, ficut funt confediones , quz fiunt «um melle & zuccharo:quamuisin smuluislocis fintcontrariz noftre in wentioni ficut in medicina,a qua drimus: ta itatem,
C9. Einceps volumus dicere. parationem quantitaus frm— D medianz, que po itur] com pofinone medicinz . Et hoc duob* modis fit. Vnuscfl, propterea quia nos non damus ex medicina impli di quícunq; quantitarem,fed quan. ouem deirminatam. quod ia mus fortitudinem medicineauteius debilitatem. Et debem* bhanceandem viam infpicere &in €ompofiis:hoc eft,quia debem*po mere ex forti paucam quantitatem, &ex debili multam quantitatem, fecundum quod ordinatum fürtin. theriaca.
Akzt eft,quando in vna medicinacompofia fimplet medicina ha.
€ bet vltimum iuuamen queam &alicque ponuntur, non ponütur nifi vel pfam:ficu fab rochi fá poosri alia cópofita , que ab vnarerum intrantium nominani
& ponitur plus della,
Et; effe, vt non rin Mises red ne fimplicis multa quantitas,nif,
iuuamentum multáü,quod ci 1n ea.Et poreft effe, vt nos. sulrí cz medicina cópofita ,ppter. se
1217 medicaminis. & hzcfuit caufa ob. ia,& confectionescó
doncur melle & zaccharo:quis nó-
nuo horum virus fit cótraria vir
tuti medicaminis, quo intendimus.
perdis aftrictio &Ifrigidatio. itur fant commoda,ob qui
racdiciminacomponunnà. "s
Ommoditates autem,ob quas ponimus aliquam certam quí
dicamnis, &eius imbecillitatcm. Oportetergo animaduerrere quoque idem in compofito medicamine, & ponere de validiori medicami ne minorem,& deimbceilliori maiorem quantitatem,vt obferuatum. fuitin heraca.
Secüda eft, veinfit illimedicami nicompofitoaliquod medicamen, quod fit maximi iuuamenti ad id, quod querimus de medicamine có pofito, & qp reliqua medicamina i
inain iantur compofitum propter il- 6 [nsir vieni PR
quealie compofitiones , affumfit denominationem ab vnoillorum medicaminüm, quefunrr eo.
Poniturautemi ipfo medicamine compofito magna portio illius. medicaminis fimplicis propter eius maximum juuamentum, vel ppter
us. diftantam membri.& hoc reduci-
tür ad rationem dbilitatis virtutis
loci. ppea fi fantez illss,que fa ne tex (ant muliiodamenti debemaipo snultam quancitatem:& fi fint pau. debemus ponereezi- Lye) iquantitatemy& maxime quí aul nocumentum A quan.
tum & multum, erit media inter. multum & paucum,
Scd ideo quia quantitas medicinarum laxatiuarum non pót ferre snulram quantitatem. ied
diminntionis ficut ferát. bis necefle in com ionilosea mum vti dnabereb?, 'nayquia debes. doti pofiea lalcrioepese L2 tionem vhius alarum: ad roti: hoc eft crüt quaruor quartam parem,
Aloera efl;quia tu debes accipere ex dofiini poet [M mici" i pofítar(i,
laria eft Medico in compo onc medicinarum,eft vtíciat in quo gradu eft medicina. compof in primis virtuti
rai pli de boc vimm. den E
em frs vga illud medicama pots ad nos. Fieames th pg
cius imbecillitatem , & diftantans. 1hembti oportet gugere ei* Qttask.
fl ns conma n
Atfoluriuz medicamina cá son faftineat maiorem vel minnté quí titat£, vt alia medicamina, seo ono portctin corum ial tera duarum rationum. Vna eft, vr.
vtexempli cauía , fi fue- Mt fint quaruor moticamint. exhibe
funt omnes modi & ebesrimur Ad quántitateat inc. mriieg eMe d
Er iqiamuma area piene dearum erani
Xrdicimus; qf homo vult ftim giadum medians compofce cx
€x pritno d& facere hác diftinct sem: hoceft, quia impole cft vt e- &sdar medicina compofita ab na. Srrlccer qub'coópoti va juil £5] i ghisive ntis ealide sot fide, authumidejau ficceaut finsex vir. tutibus. iis hoceft,vt quedí fintcalide ,q frigidz,quep M re rat recul amh euadi tÉt prisna. Don: aba duara rerum: hoc eít aut vtfintille medicinz,quas diximus. Sis qua i i voor hoe a tutis, )Ybo ghe, -ver. At nrin vno D caldi & fied: aut vna habeat cgreffumn füp alteram,ita vt vna fit temperata, & altera fit calida in primo Alia in fecundo, & alia in tero, & alia in quarto.
Et pars fecunda ctiam n5 euadit fbunsduarum rf autvrills me Gicinz,que funt contrarie fincin v-
€ nogndi conicit gat una he beat egreflum füper aliarh inilla. €oatranctate,uetbi [3 una fit cafida in tertio gradu, & alia frigi imo Acla ice eundo in t accidit ua aper ami ge «uagior jn una medicina. Et cogni tio implicis dabit tibi cognitioné €otbpofiti,
tuia fpeculatióisin prima par. icula, quam diximus, q» uirtutes me-
gadu,& ii
Etdicamus q,cum aliquis volue. rit cogno(cere gradi medi i
ficultaribuscóflearhoc evt üt & clida, cipia, & humida, t
Primum adhuc membrum bifa B fif fübdiuiditur : nem] r9 ila medicamina, quz eii nt acaltarspiuidem fntordits
vt gratia ezempli,qued Thu iacemod capoíim icanum fe temperatura stqdale;aliud cali dn primo oniiuclind un cif doliud in sertio/&c alind quarto, fabdiuiditur:videlicet,uel q ea me» dicamina, que inter fe funt conttazia fintin codem gradu contrarietaris Tecr (e:uel ut alterum alterum. excedatin gradu, ut gratia exempli
Y fitibi unum medicamen calidum f
fecundo ordine, & aliud frigidum f prmo,sRud fccum in [ecuhdo , & aliud humidum in primo. Poffune tamen qfiq; hec quatuor fimul omi fiain vno lnelicimenso componi, Verum ,fi ordinem ipfius fimplicis noueris profecto & ipfius compofi«
tnon ipnoubu. Siigi illud prim membrft c6f derem?, uidelicet T que medicam! eiuf
€ medicinarom füntin eain vno genere, & in vno gradu,eft,vt apparet vtefle debeat gradus coniunti totius in vno & codem gradu,quo eft vna ium per le:faluo vt n& acquiratadmixnonem,&vnam mam,quz efft comparatione corpons humani calidior , aut fiigidi- Or vniufcuiufa; implicium per fe: famreonídi eequi ci huma it coní ani eis vtamur. & forte ero. mE in fine hoc accidat in pluribus compofinóib*. Sed quando erunt medicinz cótrarizin vno gradu contrarietatis H runc de ncoeffitate vna vincet alteram, & erit medicina temperata: (al Uo g earum quáurates fintilla quí titas, in qua poffit effe illc grad" vir tus, Quia nulla medicina que eft. calida in primo gradu,aut fccundo non cft fic 1n omni quantitateacci denri. quod eft,quia cum mel fit ca lidumin fecundo gradu, & fandali finrfigidi in fecundo, melvlcet (án dalum,fi ex melle comedantur due vnciz,& ex sádalis drach.ij.fed dug drach.mellis nó vincét duas drach, m,
Scd fi medicinz non fünt contra ricin codem gradu contrarietatis, fed erit graria exempli , vna fngida in primo gradu,altera calida in ter to& alia ogida ipfecundo,&alia calida in quarto:manifcftum eft frigida remittet ex calida fecídum
eit in gradu frigiditans i vno gra. dau 1n dnobus;hoc eft, quia xes,
Cium:nififforte contin; idatq; for illis ex huiufmodi mura qupdi ad
eiufdem fant is,eit ,o K dinis facultatis, videbitur quidé vc-
eris dde cus pad p
(vtaiunt. ) mmo vt plurimum reg. ita fc habet.
At fi medicamina illa fucrint in ter fc contraria 1n vno gradu oftra- L, fateómaoperaio eu lix
It cÓtra. ieu DL. vt «quale & moderat( reddatur tale msdicamé:cum hac tá conditione,t: vt ipfa habearit talem quantitatem,qualem habere debcant.pra illo gradu facultatis.Nam nó qua uis quantitate contigeritexifbe ali« quod medicamen calidum primo. vel fecüdo ordinc. mel nq; & fi calidum (itin fecundo ordine,& fandalum frigidum. 1n fecundo non. peérca (i binc vncie mellis fümani & fandah vna drachma & femis,v? duz drachme fümantur,eritinferio M ris tefiftentiz ipfum fandalum ipfi melli: immo ile due drachme fandali refifent illis duabus vncijs mel lis, fed duz drach. mellis n6 refiftée. duabus drach.fandali,
At fiilla medicamina,quz c5tra. zias habent vires inter fe , nó fint eiufdem ordinis facultanis in ipfo cá
fito, fed aliud (it grana exempli Egdum in primo ordine, ahud ca-
idum in fecundo, aliud fripidum t teruo, & aliud in quarto calid(i,tüc n6 ambigeriplum fngidum medicamcii tantum remirtete de calido, quan-
Liber À quz eftirigida in primo dedpcer ca Pam in tertio ad alam in fecun :&codem modo, ju: frigida in fecundo reduerrcdidam jquar- 70 ad calidam in fecundo, & femper. TT juja illaque. in Sundoreducstillam qux eft calida. án tertio,ad illam , que eft calida in. primo.& torum hoc eil,quádo quí titas mediainarum eft squalis , Et ipon inrendas cqualein pondere fed icquale in uirtutibus. & hec quanti raseftin pnmo graduumjin quibus manifeítanmr operationcs B medicinarum in corpore humano,
Et f diufiicanm M erai traric fecundum. is & mini uctificanrar uétiatesenam fecundum plus & mipus : boc eft 6i quátitas medicipz debilis etit mul tajboc cft duplum quanuraris fornis,tunc remoucbirex forti gradum unum ultragradum, quem remifit propter qualitatem, V jg. habueri mmusunam medicinam calidam in
terio gradu &aliam fipdamipri fi
€ mb,&queeni frigida in primo,ent duplumquánuraus erüs;diz eft ca lida m ráiio gradu,ex gradibus, in quibus manifftatur operatio illius medicinz in corpore, tunc remittet fecundum qp ditum eft. fed fi erit. triplz in quantitate gradus operafonss, reducet ipfam ad remperantiam.Et fi medicina calidajaut frigi Blaerit minons quantitaus quannfate prima,non curamus de ca,
129 tf ipfüm h£t de frigi $.-D Ete nda udo du reddes m dis inicio lido, d
fecundo:& frigidi fecuhdo reddetcalidum in quarto, calidum in fecundo.refiflit.n.femp imxra nujer( graduum cius.fi fue. rintesgo &calidum & frigidá ciuf dem ordinis runc cque inter fe inuj cem refiflenr.ucrum frigidum in (e dum iapómo idc melig debe,
im in Ad tnniel L vuwoloe medicamen clem ob finuerit menfüram, Neq; intelligo £à habere zquale pondus fed. qu E lem uim.illa enm. menfura eft pri mus gradus , quo a£tio medicaminumn corpore fe offert.
At fi uires ille contrariz inter fe ifcrepent fm plus uel minus,quan. titatesquoq, differant fecundü ma. gis minusrunc fi quanptas medi caminis imbecilhoris fuerit maior, ütgratia exempli fit dupla illi? mirioris quantirans, remitter profecto ex ualidiori medicamine alium gra dum,przter eum, quem iam remi fit per fuá qualitacé, Vt exempli cá, i uod d melicamen Dabeimus
it calidum in tertio, aliqd Y
dlind frigidum in primo, pen d hoc frigidum duplum quátirate ci* xs primo gradu,quo, € gradu a«
io illius medicaminis appeat, fit tá ifm calidü in minori quátitare, tunc im médicamcn frigidum n$ mÓ ad fm gradum reducet illd cali dum, uerum enam ad prim(.g fiin. tripla quátitate id fucrittunc ád equalitatéilld reducet. Ita &fi illud
Er medicamé, fiue calidfi iue
minoris fuerit ritatis q fit d-
cfi focritcontrariam,hocet (i
licina fortis eritipfa, que multa. eftin quantitateplusq fua quantitasprima ia tionis, & ebilis remanebit in fua quantitate Qims ac detitis is non femlttet ex
f inae
fidumin wtio ufq ad fecundurm, 1educeta tertio thedia menfutid teria ad
Étcanfa huiusceft.quia qf dupli eatur pt quaniras pidis tie duplicatut etiam qualitas, & relietur ex gradu fuo in caliditate lut frigiditate ad alium gradum. quen Figs ev calda uto kt ; autcálida in eertio drea » &etit duplicata eius Ion
juanditas iri gradu operationis Trerücet de neceffitate ficut intet-
1 ficit uenenum.
medicineque füntf uno gra du,fide in uno genere uirtutum , & illarum gradus diuerfificantur, bac feillarum itio iterum eftut. Inedicina, que eft debilis uirtutis,re fnittatex fort.& iam dedimus cad
ius. a idbac nectit ut untelfi-
hoc fecundum uiam, quam d; os. hoceft, quia nelitarum, quc funt contrariarum uirtutum, tina non remitütuel alterat aliam,
nifi fm q hé dequalitawe cÓtrarie- fi
Colli p —
gc Pec iibi de ris fit quantitads ipfo imbecillioci uic minori in quantitate runc illd imbecillá non temittet de illo uafi
Pi itas i
nisfitin duplo maior illius prioris imbecil minonsin quanttatexut fi erempli caufa illud imbecille fitcalidum in primo,& uahidi*
| fit fügidá in tertio, tuac ill calidd i wonremítteripfum frigidum,quod
LS eft in tertio gradu frigidur;ad fec dá fed remittet ipfam de tertio gra. du ad medium , quod eftintet ter-
Exhuiusre caule quia
iajus rei cau
mam quítitatem "aclicinini jas plicaneis , duplicabitut etiam elu Suiliuscegrediet lutis i
lus fiue ín calido, (iue in fripido, & inalium tranfibit gradum. ntfi quisaliquod it
corum (unt darijcadem quidem ri tio efL.uidelicet ut quod ui itnbecif lius itat vir ipfius medici, minis ualidi . caius tei catía iam & nobis tradita
videlicet ne te T le uorum uifes Ínuicem fabt contra. rialterá alterius uím remittere, ni quantum pÓtcontranetatem ill fqua-
boceft hum "
Ecideneo de teteffiate eft, pex sedicinis, qu£ füatin fuo getiéte. vittadi, termittacez fótri fm. eomparatión£ in niedicitia debill d (afi contrarium de maiore illa,
itai qtia: eft in medicina calida in prímo gradsi,eft maior cóparata in faloroRuleltin eni uc eft ca lida in lecuhdo gradu. & frigidi
Imedicina rpáca ín tedicinis, quz funtia vno genere.
pinauier. retnitrendutn eÁ , quie eft frigidsor ea.
uod eft t i| eft ih pri doa pinani cdpoli dai
indo &tadti;dón bét virrurem.
fm peused juri 1pfam ad pti mum gradum : ideo quia illa, quz boc facere, neceilario erit fri ida in primo gradu: fed hoc redu- Git cam ad ré, que non attingit hác. - Etfi mifcuerimus. emi
Part 32
jue eftín medicina fori. V.g.frugi- fu
tum füperat1 co fripidicas, que eft vnus gradus frigiditátis, Quo fv medieuminé, qnort vires fant eiufdem. i t vt quod iibecillius eft,cantá temit tat de validior, itum ratio. tarica que ih imbecllo et ad rari ttiaior eft, j ipfius validioris. Vt ezempli ca : com
Loops simi lu. itidem & que jn medicamine calido i terio gada, minoterit quàm quz in & ob hoc rerperaturmi medicamen. inter cetera medicamina, quz ctu dem fun gencdis vinum, Rragisge ximücít vtremittat qued füpra. Jud cít.qff ratio contrarietauseius propiquior eft ipfi zqualitati. mox loco quod in primo exiit gradu,eruo fccundo, moz quodin mrüo cít ordine,
Vteseryli eanfs, fialiquod me dicamé tenperam c6 alio calido in fecundo gradu admifcaetis, pro« feo hon poterit illud ad prittrund
idum remittere: qfà folum qd?
in primo. eft frigidum,idcfli ecre valebit: verum quod de illo remittet, non atunget huiufcemodi gradum. At fi pro temperato medr- Rod oum
G Vs qux eft calida inffecfido gradu,
H fx caldaia ecitdo atrum,
melienam eid i primo adn
fes ppm qua sm ic
dia m hard Edd npa curet in
reg rio grad inilpur ft frigida 1a primo gradu. 3mpolz eft mediaine t€.
vtremittatex ea, quc eft ca-
in fécundo gradu, tantü,quaneminilecig imo grada , E etiam eftimpole. pia primo gradu , vt. remittat
zum remittit téperata. Et ficeff im-
libile,ve remitratcalida in fecun. flogradu, ex calida in tertio tahtum,quanrum calida in primo: s&adhuc plustemperatz;aui frigida in primo gradu.
Sed quia Medicinon videríit,neque confyderaueruntin his dicunt, £p gfi nos mifcemus vná mediciná
«alidam in primo is ii alia E ust
calida in tertio;
iim ad cali ditam m d i em wA vtinam iré deifta, qua calida in uso i, voam quiet
fetfigida in primo, ad quem gradá reduccretar . Si dicerét p turad (ecundum grad:R Refp nde calida in primo,& Tpri Rb rcducent ids terüo ad Ld ipf gadfehocetvanum, Erfidire gr bs in primo gradu redu. di di e dame imo:Et gore us s aedes Ede ad emper t$. & hoc eft itaimpole. ficut aliud. & iftc error prouenit & priuatione fcientiz. »
juan ratum. Petiq; tóne calidd incen
» caminecalidíf in diilloal X miles renim quidem &iad €x illo/fcd minus certe juàm illad.
m.gfr in. in primo gradu ró £i, ad caliditatem. minor cnt] in téperato:quéadmodum & in temperato minorcftg f frigido in pnmo gradu. Quocirca medicam£ zq T] pótremiuered calido j denidom cid pimoltodquaeil iine in pm |uantum remiciet tempe-
do nequit remittere de calido in ter tio quantum remiuet calidfi in pri mo:x rd temperatum: & minus: giéum in )r3 mo.verum idnu pi pem idis
|uantitatis equitare, cum equi
Me dai E. i Etquia Medici recentiores non. animaduerterít hec,ideo aufi (unc. dicere medicamen calidum in primojfi mifcearur cuni calido in tertio, reddere ipfum calidum in fecido. do. Ego autem vellem cosinterro- [pro calido T primo admifcra. mus figidumi ia primo illi calidof tertio, ad quemnam lum illud reducet? fi dixerint ad fecundum,tunc Téquetur vr calidum í pri mo & figidum i in primo reducent i n umin tero ad feud
lum . dixerint fri;
pipe mo rediere [dere calidum in uito callum in primo: e rgo frigidum T fecundo reddet. validum i interno té peratum . quód torum. eterne us.
Liber Quintus
À — Et pofüit huné errórta homo,
dites qui dicitur Alchindus: quia ipfe fe-
Citvhüam com piladoné tractatuil , &inillis it date copaófci naturaiti fiedicibarum tompofitarfi,
ciriflequi Etdidtg tompofitio quatuor EU do ita qj quartus gradus tiep ponit primum gradum pue Plum. efe ihciz, & fecthdum du] flum pu p TiiEcertum dupli feci uar tuth duplum verti]. & erat ei fafficiens dicere tp fecundus effet duplum. pube vetrius triplum, & quartus
xt ie iorelezerute Medid inot dine graduum , ad hoc vteffentzquales. s caliditatem fenfibilé luerufit ia primo gt hac T 'dcuenerunta mi ina, queeibrerco abilla tantum,qu& Em fuitremou illaa pofüeruntillám m fecundo gradu! S iflud fine dubio eft duplum prithi. & poft huncdeuenetunt a me« € dicina que eft remota a fecinda tá. a tuffquantufn eíl remota feuda gn a pnma,& hanc pofüeruntin terüó gradtquia. Aripicas eft& fic ra runtih quatto Scd fccundum Alerandri elite tefle vt ponant fecundum gradum. in execflu füper primum, dup. üexecffus quem habet primus fuper t£ Tam 1& teruus fuper fecund(, luplum exceflus, quem hét fecundus füper primum. Ergo medicine, |uz erunt in tertio gradu Sidi tis,neceffario interficient, & ma, qug cruncin quarto ,. iae
I1 2 t Cuius erroris caufa fuiti, chindos, qui. CN qppofüit tractare de. matura medicaminis con compoáiti di- Arietis nititur ttadare dé rithmetica atte , acde Mufica, ut lantibus ex cafü quodam acd folet contem Mer: inquo có* menn tnulta deliria & mendo(& attuliuInquit.n.i proportionem quatuor gradi E dadouh s caiinum. e eeilieaius am quad gradum. iet. ponit.tiy tima r UM die dup duplum tpati, atit duj il teriuings lur pun deed g spl fat. nedidicere cidunt Et luplutm pritni , eio vipld,
& uad quae [oc.n.eft, quod defydetáturf or. dinandis. Les s, vt. dp redde rentur. iunt. ri. lu. medicamé, ez quo pui zm itur in corpote calídicas fetffil
Hj rimo cóllocant PUN mortel abilo dieu tetd d
luda m fecundo locsnt zx vue mumieds £cadá
At Alchindi fentétia cogit pone» refecundum ordinem excedere pri mum in dupla proporuóceius, qd? excedit ptimus tetnperatutn:& tettium excedere fecundum in duplo finsquode ey fecundusprimü, Neq; video quid coegerit huiufcemodi Melics feruare tales propor tiones. ficenim medicamina tertij o ordinisomnino interficerent, lon- R dj pem
Colliget G poffanttolerare. i j magis que quarti fünt grad", K
x füntin si galoradiue po Rin melio queempsamé-
namusqita fit, latitudo quari ad. tum per (exdecim gradus tranfetit,
ternum non eft p lis la- faris poteris iudicare quomodo fe
titudini fecundi ad temperanuam. habcantcum ipío corpote.Sed & fi
& taleslatitudines deberent poniin id coaceflcrimus adhuc non erit ca
gradu & fimilinrlatitudo, queeft. dem diftantia (cundi ad medium,
a fecundo ad teruum.& fecundum | Qualiscil quarti ad tertium." & fic "a.cadj fllos, ordines graduum non funt e- bebant talem lantudinem ordi- mE quales, naro & latitudinem quz inter fecü ja caia dum & terium intercedit gradum, ceni hac.u.ratióc ordines graduü haud- réperazi. q jm reperientur z;xquales.
Etnon poffeteffe maiorerrorin.
hacarte:à ifteideo quia res, qua.
g intelleximus in primis conferua -
zeordinem excefluum virtuus vni*
füper alteram , cfet occulta nobis, feeremus,
y efle polen hacarte maior ifto, cum nihil aliud in priis propofuerimus, q feruarc ordi- L nesexceílus virium inter fe, quod dem eft nobis occultum . quond
necipfam cogno! ille gradus, cuius 4gporoo inzqua-
litate ad primam,eit proportio gra tia exempliprimi ad temperatum, eflet p! nobis ignotus:& longeiguotor, qui inter alios giadus 1ntetcipitur.
Nam,vt Alchindus cenfet, quotiens gradus crefcunt, crefcit & ipfa. lacnddo, queinter ipfos interuenitz ita ve fi daref quintus gradus , tunc triginta duasobuneret parisquoniam quartum per (exdecim partes füperare.que omnia figmenta qug M damim| ilia funt,
Eteftdicendum,g illud, in telligit Gale. in primo. Fudeig habet exceffum füper téperamento in vna parve vltra ipfüm:& fm hoc quádo com I compofitio du. pliin exceffum graduum,non ent
ogader dupla d er med
iu, fit: iu] dam oreil temj Ein duplis viab*: &: le. üicat | hoc quando dixit: Et mea intentio cftin yrimo gradujilla res, qu
Eterror Alchindi fuit, quído Tit rem,queeftin primo grndu du plam temperata in qualitate calida. But ipis t hiec fuit caufa quia fe cutustuit comparationem dupli,
Liber Quintus
& que manifeflatur fen(ui, & permutatione corporis.quia fi eflet intenno Gale.q» pimus gradus eflet du-
lum. jug manife Rn umani fet principium: [ermaudtiets c5scr lare bene. verba, fi funt re. racia,K non con(equeris confuetadinem populorum , qui fequuntur. Medicoruin nouorá
Hucufq, diximus przpararióes, quib bon poreít ehgnolcere naturam medicinarum compofitari, & com viam cognietia irent prada
,. tertias graduauum*« non feceruntalij Medic.
m eít inuenta indum rÓnem , & virtus prima, fecunda,& vcrtia medicinz compofitz (citur fm rationem: querimus fi experientia habetaliquam innen tionem in virtutibus medicinarum compofitarum, ficut habet in virtu ies medicinarum fimplicium. Et 4£ dicimus q primz vircutes,fecunde, &certie oh indi it experientia f compofio,eo qv. Tintixutate ratio ne demóftratiua. Sed fi poffibile eft in medicina compofita facere ali— quami proprietarem pp commixtio em,in hoc habet experientia ma- Len inuentionem:ppea quia qug n proprietas efl, que habet conenientiam cum com pofitione me dicinz;& quedam non. Erillaquz. non habct conuenientiam, inuenit 1n maion parte in comple£ione na. i, non ardficiali.Quis non fit re mo-
Es b p pofl compo
Habesigitofs regulas, quib*poce, cams cóponere i libueic Via aft qua tnedim£ cbpofitum quo ad (Ecádas & rertias vires. cognofci poffit, cadé quidem cít,quz & pri- B mnarum,(i apud nosipfze & tertiz ordinat; iam fint. de hoc t nulius Medicorum mention£ fecit
Tfqui ici compó me ped nep zncdicamunis cÓpofiti facultas cum. prima,i (ectda, & tertia nó nifi ró ne dignofcatur: nunquid experimé tum ipfum opitulecur nobisin. cojniüonem operanonum er. quem. Eimodum in facultanbus. fila pli- Qum confidere lemur Refpod lum quidem eil,primas fecundas, ac vertias viresipfius compofiti nón indi, exj tocum ra. tione notz fint. At vero fi oriri pof fitin medicamine compofito aliua detas peculiaris ex huiui mixtura & compofitione, ac temperatura , tunc quidem ipía entia ad id multum poteíl, & vakt. quoniam illa proprictas Suandoque cone compofitionisillius imi nisdiq; vero non conueniet. Verl apprictascsqu téperaturs fant con À dj oux
e inteni jeu dinis, quist cotoplesio ro facia fir fethpore. 3 uid cof tio magit mor ben ph ideo dicit homo,qu£ tu (cis, q madot parsoperationis. proac fita |Uéte torant
dicit 26noo de-
tolo ei credere , £d volo sdderead theriscar multas medicinat, quz fioi etant fiote illo tempore, vt de.
jua- tari
faciam. zm ideto, cut eft ligat H Ambra, earpophyll Et poft lunt enda d cf lint pec ium. & hoc faciem? in
Fofidonisilloum, jnftrumentis Muficz magis ma
fiifeftisad hoc vteorum fcientia fit. qi
fnagis manifefta, ita & nosfacie- 1 eir nt Dart
'eniread perfettionem vitimfqu,
bexicodo £mpitema appellata i
tratit,noo (olent vc placintunt tupe I, riri ifi in naturali peram inartificiali . Quis ton fititcottaes riin tedicaminil
s ppea de L ss
Qbquod ópintusefi Anic maioré
partemi operationum.
prrictates i fecnres faba
dicm non debere quicqi prittta quá Anm"
tpe ice el facerede quromsibns res funt, cisqy ob quas compofita fuetint tradere, &in vniuetfürn procedemus in eis juxta as preteritas . qp ( ín ali-
sneficis omhibos notis ac publicis fermoneni faciunt, vt maior habea. taürex hoc vfus,ac diligentia fic nog oportet hic facere,
Liber Sextus.
AVERROIS COLLIGET L133A sIXTYÉ.
BbYvMMA LISAI. De Regismine Gahitati.
1&hicabfolutedt finis.Sccundus efl, ficut forma Merins pens naria put tur finis entis bilis Tertius eft, vt eo exifbente,ftét tes peripfüm otdinatz : & hic fini ta Foi : fe. Ei exzéiter à eft finis u Prandunt . Et finis artis Med yz veraciter in pritrió rhó, & tertio dicirur : in fecundo vero largo dici tur nó. Scd rigent juá inci Ditrestm a hacanerqiy id, qui iterum in hac arce. c fuhr. Ethzc Een duda ditur pattes.vna. tet fanitás debet cohfertarl. fecunda eft, quali ter retmoucátur preparationes, quae inducütin corporibus zgritudtnes futuras. & hac eft pars media inter. €onferuationé (anitatis, & egrirudi nisremotionem. Ft fcias q» hac fen tentia non valént nfa corpora tueti,hifi à corrüptionegquz eis p acdidens fit. Et hoc plurim( accidit pp. füperfluitates ciborufn, quz in noi16 mo fee copotius speregunat. qé, quiaj m cílp" non quo-
133 libet regimine, gutcibo quilibet bó D vtatur,cotptis fant Teitihehit fem- ER ttr. beca o 'às bón di - .Et jdcirco bene-definiuitille, q ipfam. ingreffam definiuit, dicens Medi
finitio Galeni fit comj nont eft declatata,& eft quafi dirhinura, gaille. ns manifeflauit ex quo ge- E. nere eflet, quia o£s artes miniftran tes quz. fuper narur domihantur, antquzi ii t , tribus funt ,auterunt ficut füperfiflentes abfolute. ou fitum, d tnatériahi nori faciunt] ipit, &uteflicientes abfolute, qu s p cipiubt, fed faciunt forthá in matefuí ekifente t2.àut funt me dtyhoe eft vt intin parte efficiéres, &in parie fu] tes:efficientes ineo q faciubt formam : füperfifté tesin 60 cp fhariife(tant materi, & [rpiuae füpet illam, Exemplif iorum ttiutn. prirüüs eft patronus, qui regit nauirb.& mapifter, qui i- P framinsincdiot. fiauifirfacit: & fam colina pe Euge ipfatn,& ordinat, precipit. Et verbaoprie decl ndo b tento [üper Secundo Phyficorü.Ét faas qp árs Medicinz eft de gettete earum, que fant eficientes abíoht; te.gd efl,quía dat formá, qua cornplentür toflte opetationcs naturales, triaterid exiftente pr. fa.& hanc fotrtá dare t6 potell, nifi fm aptimdinem ritatertx, aut matur
G. &biceft finis: dum art vt.
i eft voca. lurimt loco c5ueni£-
eipalia.Sed hecars non debet hunc. finem tranfire.g fi hunc finem doeerettranfire,poffibilecffet homini bus viuere femper. & huius impoffibilitascft manifefts. Et caufa que. hibet, vt hecars circa fua fübic-
H fanabilem fin£ non |ua-
mine. ti, & agriculture. Et Ra(is: t E x bord frc
res füpradicte multis indi Selisad hinc fin& quénobis: ra Ibile dare exiftit. & bene dixit. Hibam ipfis fuit diminutái, & indiget additione, vt melius declaxctur. Ez eft hoc verá, hzc ars aliss defit indiiidas pon reparationes,d funt1n i|
I ri jura non eft Sibi vtfint [es vnius eiufdem temperatc complexionis. aquativn S& vtentur vno regimine, & vnus iftorü de ueniet ad meliorem finé qué confe qui poterit per ipfius natur&,in aho veroin m regimine exiftente. mali Ibuntur humores, qui mortem inducent. Et cá buius eft, quia in cius complexione,eít mala.
Ense fixa, eft caufa, vtin iphac malitia generetur: quamuis.
hanc tionem ignoremus.Et. di hls gnorantig 1quiain pa
turis tot fant preparationes fixe, ve K.
Bi nbusque manant Terms Echo
pussn , danti materia, fünt «auf mulurudinis varietatum,que in naturisindiuiduord inueniubs accidentia proptia for mz fnt caufg multitudinis varietarum, que in moralitatibus indiui. duoráí hominum. EL totfí hoceftquia in bomine multg fpecies indiuiduorá , vel cpofitionum inueniuntur, quia eft vlimá comporm.-sob hoc toc Itatio varietatis proprictatil, quas in naturis & moralibus indu duorum inueniuntur : quamuis in. fenfibilibus particularibus indiuiduor&i manifeflis quo ad noscom-municent, Ecce aliquantuld egreffl fumus ordiné libri noftri: non dá pp hoc minus féquetur iuuamé& , quia hic remouimus vnum dubifí, dimus fapientes fcire affe&ant. i noftrum Need M tái. Et dicemus g illi, qui di Pont ili qui egunmus Fm qd Gale.dictin regimine fanitatis penit* ad bonü finem terminanf', ne(citít. q6o cognofcit finis huias arus apte fuorum paffiuorum. Et ifti viam Medicorum ignorantium fequuntur.ficacilli, qui dicunt qp dies hominü funt numerati : quia noneft impofibile vt homo temperate clexionis bono regimine hoc diutius nó viuct alio , qui malo regimine potietur. Tfi hoc rariffimc acidic S ab accidéti remo- [LJ
. Liber A to hanc artt in corruptionem non adducet, necipfi? Aobilinast aliquo nodo profteruit: quia hoc accis x fiia etnia |ui appropriat. ines
voltaudje trebuserainfecis fo- Y iplasappropriat medietati fuarü abre Kd minor pari. cd ell, |ui gradus hará rerum n6 eft ni- 2 lus caufarum efficientium fo lum.Scd quia ift cauft manifefti* crountur, & Medici quafi o£s cgri tudines ipíisadaptant: &fialiqua. accidat cgiitudo,quam nó precefle xint hz caufz dicunt, qp hac à diui 8 na voluntate. it: & quia hec. Pide "prs
€a vitu . Et uá i el emori meno ha. iusartis , dei volum? loqui de venía, qua nobis peraccidens core ai etant: &iolum xe EH lum. pisc cientes, Sed iflarum.
talesfünt, gi Qt modus per aal pa
tet: ficat combuftiojinci
Go, percuffio, & fimilia : quia ab iftis vrplurimüpollumusabRincre-Sed illis, |uc de neceffitare nos immudit , &
€ das nofizo velle, dc hiseft dicédà - Etdicimusq cauf(, que acadentaliter corrumpunt, funt aeris permu tatio, & inconueni£s exercidium, fi-
nitads medid repetiturob hoc dici mus qjimpofibile eft fanitaté aliquo nó conferuari , nifi percibos
Sextus 134. Empead chymi,& quantitads, & D
'm tempus receptos, & per morum & quies, & per fü pecluicaci € cuationem, & per aptum aerem accidentiü ren dobe, qua ad malam complexionem adueniunt. Et melior modus ciborum eft, vt comedatur fecundum modum mcdicinalem. Et ícias quód füperfluitatesper modum fncationis , exerci» tij; balnei , & medicinz: cuacuant: qux omnia ingrediuntur in re differenti piferuatiux ab cgri tudinibus futuns, Et quamuis hoc mirabile videatur, incipiamusà fri. cationis fpecie, &ipfiusiunamenta É. dicemus: & de fpeciebus exerciuj ,
& eius iuuamenus, & aliorum : & reuertemur, & dicemus qua.
Itef ».... Jucq, maneries cóplexi r. um debeat conferuari , Et eoquod praterijt, de virunbus ciborum fumusiocut. fed in hochbro dicemus qualiter cis debemus vti: & qualiter cum eis debet fani- 25 con! i. Etfimiliter euam. de virtutibus medicinarum famus. locuti : & deinceps dicemus qualitercum ipfis (anitas debeatefüci,& confesuari
LJ De Exercitio, e modiseiut.Cap.14
Eisen ipiemus, & di |Cesus q exetcinü cft vlt mem brorum motus aliqua voluntatc. & hoc fit proprie in mezbns motum volantariun habenübus:& fe cundario in membris animalibus babennbus motum, ficut funt ve-
Part 33
fa- nz &inftrumenta nutrimenu. Et.
quis excrcinum eft membror(i mo geepuium ium aoddm i L q' mune,
' Comma-
€ Conmmne quid£efrillod quod vo
uim continetcorpus: &ifleeft mo. &
tus vDsabftraQtionis, cui omnia có
mmunicen animalia. - Etexercitium
propriá eft, certis appropria- 5 mala d fos
IUzuen- eft pulmonis: "e ftareeft dorfi exeridió. Ec er meri ates Tum nouiter qp exercitium fit. jum omni m&bro. Hzeeft di Pw! 'fità parte membrorti. $ed ala. it díuifio exercitij, in eo a erit efl.quecft, quia
pesce t. eid hocingredi turezesciduim veloz tandua Et
aliq ex. tia,queinnrip. &hoc fab Ac alim Nar misil, ipii ik ab aho: autficutefetin le
przmatar. €leuanione magni ponderis. &in bocexerdiio velocitas vel tarditas n5 intrat. Et alifi in vno exerátio velocitas & forutudo coniti- » ficntin iocantibus cfi fpais, Etiuuamentum. exercitij uemti vie eft. quia fpirirum intrinsd augmentat : & füperfluita- 15 membrorum nutrimenti ezpellitaut refoluit : & fübftandá mem. brorum mollifcat; Et ideo in omibusaliis rebus. isaft magis iuuatiuum.Qnodeítquiacalor, & jor: verespnenaiperiplum fünr naturali calori extrinfeco aire iequemad ab alijs ex-
Eedicinzsaut perliasiesque cale Feoir e ficat calor per acci dens. Et qfi fitcxcrcitium poft dige ftion£, iunamcntà facit fupradicta,
pn prc eftve cel * monsleda recot um menie rum virmu£ , & expelleut cibus i^
[oes Ete rd
icio Quandas ve eR
Si stessa fudare incipiat, & itur, & color.
Fone nsíci eec ni
mi, gdabi fo ít diflolutum . Sed Pproportionabiliter difule cobfümir: & ob bocfabflantá membrorá "epe corpus impinguat. Et vniuerfalifer exercitium conferuande fanitatis mirabilis caufa exi M flit. Et mahtia, quz ptiuationem exercitij accidit ti;carceraus manifeftarur: quia illorum fa bed: Cachechica: fiunt, & eorum co-
stimpure: omnesij rationes funtlefz . piu
lum homini accidit, verum etiam *sLeiid-
alijs animalibus? fouentibus cog- tibes tingit: ficut velucribusin ca- Wernisdetentis. & hoe
Liber Sextus
B pepicaimn rtmidicim Cap Ricario fir habetinuentonem pce Cuacuauone eri digeflionis, Et illius fpecies fim funt fex. delicet ues fm. litatem ; & tres fm quantitaté. "qualitate vt fitáfpera lenis, aut. tata : ant fi vis. fortis, lis aut media , fm vero quantitasem vt mulca; paucs,aut media.Sed crauso forisTeorporibus eftobruratip im, & durities corpoxd. Sel iciispraiocli gt ápertio A; lities corpori.
3 tiro media Fer has duas medium é&bunet.Operato vero rhulta eft c. Piacici corporis : & tem; 'opefrio cd impera augmentr, ina Eu eris ulum calefaciLIftz funt operanioncs fpecierum fricatióis fimplicifi : &pet fcfüm fimplicium ftfam có-
im cognofcemus. Tem Ia vezo fticationi cuenientia funt tad£cum tÉporib? exercitij. Et ego ineo qf forurum eft pecies erereitijcfi [pfbus fricationis ordinabo .
c ODemeihali. Cap. a. T quia balnenm eft vn ex his im jue füperffuitates eua. duas debeciisloqui de vitibus paruum balnei . Et dicimus qj balmein nobisdiuerfas imprimit ope zationcs, primas videlicet , fectidas , & tertias. Nam ipfum. humettat& exicatinfagidat, calefacit: fluizates. füntin poris, &c ub cue
euacuat, & aliqfi oppi tatem diffoluitinflationé remouet: &onrpora nutrimento preparar ; &
13$... riam deno membro ad aliud fpar D jt: & humores fluxibiles facit : & 't dolores mitigat ; & aliii ipfos te mouet. Et har contrarietatü caufa vnaex tribus reb? exiffit. Vna cft diuerfitas partiunt balnei. Alia cít diuerfitas m paticutil. Ter tia eft diuerfitas morcin balneo .
de- Parts vero balnei funt aqua frigi-
dacalida domus balnei, aet ipli*. & ifle edem habent gradus, quod. eft, quia aqua calida inter talidum. &frigidá temperata. Tefrige rat & humectat, & diflolutio n£operatur.&in hac pauca diffolu ti&e abflergit fordiciem,quc in cu- B ti reinetur. Et aer, qui naturá huiusaque retinet, ad paucü fudorem. corpus inducit, pp quem euacuant dcorpore fapechiitaes ubl. & hzceft natura primz domus. Et qus acr humidior fitaqua, ficut ibi declaratum eft,tà nón hume- &atcorpus ficutaqua : eo nó ap plicatur corpori, ficut aqua: immo deficcat corpora, & fin Q calidior. eflplus deficcat. Aqua. vero ; &aet calidiffima calefaciunt corpora , &
do ventofitates difloluüt, & aerei F hus deficcat, quéadmodum dictum.
eft. Et bzactoncnon fantaiin.
co! us mundis. fed in corpori-
bus foperfluratb" plenis poros cttisoppilat. gd eft, quia pp malitif. faperfluiatum & niulmdin&pori clauduntur; & ob hoc füperfluitatesegredi non pfit. & runc fiunt pa tenti horripilationes,& diftuttung humores;& mouentür de vno m&bro ad aliud membrum;Et ptopeerea,non eft vole balncum habesti-
Vliqfi commouetappentá: & mare. ers
G membri. Tertia canfa medianain hisrebus adhuc fortiorexillit. Et balneum dolores non remouct, nifiillos, qui füntáf materie «aufat : ficut apoltemata, X his fimilia. Dri e ex baluco ali dinde fitper io pet accidés,
pd iine ir nu neum it, faperfluigbw ibm i fpiritii t
quz per. iio fiti prtaquam nga queT Eus eft, frigidwatem operatur. Et aj buio e corpori, vt vidi tatem. uc reprimat, &
'H lificationem pu ificet, & calorem naturalem corripiatfm i 180dá corre&ionis fabrorum, & co
drorom , qui vtuntur frigiditate in gp im tionem fuam . Sed ícias
non debemus cum aqua near nifi poft fa fapcidai IE cuation£, Et Ícias q o6s partes balmeiincorporibuspuris bonasa£lio vel nes menmnna alteri n6 refifféte.quia. luunt füperfluitates, &t cadran fine Tene virt 3nembra mollificant fine neruorü selaxatione, & humectantfinecale có; fa&ione,& fine oppilatione refrige 1 mentabí3; | 1nuifcanone.Ethecom opeta: sia non nifi cum partibus calidi & frigidi complentur.. & fi ali id in es dumm percipitur, iftud is impuris: quia in. Puri mul [sys damnum cuenire poteft,
Deeperationibus Somwi, cy Vigilie. Ce. 5. Perationes fomni ii in corpoti- Quistiortgstot tio. Et vigili eria nri Juóo A confi artractio ca. lonsintrinfeci Tesextiicus.
Erie &rigilie dii in pericnet 3s E
nus, calorem exti
uunt naturalem, &
taler incendunt. Eee
diximus de rebut Quarum memo» ria przcedcre debeat.
. Demginiercrperm: exprime corpo? is Tonperati, Cap. 6. Einccps nartandusm ef dec Jiersatone fanitatis vniufcu--
ui 2ou£ .&vt -- « temperata.
dicamus g fila qua noa
ceffe nif atbitrari tempera ciborutn,exercitiorui cation balncoruti fomti & vigiliarum, & accion afz,& cironfantiart,
jplexionis temperatz
greflüm : eo med. ten iplimef M
lum jin patce curatixione tem
cor- &fi qiiae) Etquamuisdicat Gale. qi. Mes uationc fanitatis optime cÓplexionis medicinalibus non indigeam*, táiin conleraatione ciu(dem in loa. EX natinitatem. individui lis fdigere vf,co qd caque fm ij fum neceflaria fü (RE RA cud tium,balneG,& alia fimilia difücils lima effe videntur ; & ét apud illá;
quiopinatur, finis hofs lit fapitag bi
ua. wirempane ieranoain comi
Liber Sextus
À vo folicimdinE " D eaqens ilum boc Hie eie vtr quanto magis eri difiie DrslaniwsclhpGusni py anim
Jeeiionem aorta juam infen i beariamem cbfequamr. tá hoc certi non eft nifi pencs pau €os.Sed multi non tem füntex hoc cert, nec curart videntur pp victoriam partis materialis . Scd quamuis hoc regimen difficile inveniatur ti volumus ab co fepa- Sui Raicomhum choc ic. multum. it, 3 ice icerminei Dicimus entire videtur in regimine 2 is temperat , qn individua nafcuntur, vc fal tritus luper. «orpus cori fpargatur, vt eor(i cotpors pp extrinfecus aducnientia in. durcorur Sed qd mihi melius vide tür, fü corpore ponatut v Ufo e pona
Ldicefacete emt & fadliur, fticat
quia mordicationem n6 habet, Et ipit vcalio non cib&r nifi lacius dentesoriantur quia. € di&um eft neceffe eft cibum effe fimilem cibato : & natura lactis na ture pocti eft (milis, & £t quia ifle. € dibus, quem eidé natura it.& poft dentium ortum precipit vt i cibo vátur& humido, Tamen vtnuttiz à malis abftincat. eibis, & vt exercitio vratur tempera to &d coitu clongetur. quia coitus Dnguinem pronocat menfiruamy & forem odorem lactis permu tat. Et vtomni diein aqua tepida balnectur , & inaere temperato , vt. ipilatio tempore balnei n ad«
136 veniat. Et Gele.fentit, vthocin do D mo belnci fiat. &cgo dico qp fi acr. eft tem] non oportet vt hoc incala iflat. Etnon balnee-
feruentur,, vt eorum naturz ad pi- Er dien orsi inita ipforum n: in ipfis non fui focetur,& dulces cantus , & dulces foni, omnia que ipfos lxnficant, fünt tvt corum naturalis &
modo pucti repi debent, ambulare rr iint hoc et víy ad annum tetti, Et abinde exercitio
plus diit cibari cibo in quftitate, & to. Étiter cum ci»
tuf Exercitium dfi eorum exceflum I non debet habcre, vt per ipíuin co- Yum corpora non tut & he per hoceis augmentum prohibeatur. Et in aqua fripida balncari non debentquia aqua fnpida cre- "mento refiftit, Et hoc fegimen tri bus feptimanis annorum feruetur. Etftias p vini & ceruifia (unt mala:quia eorum capita replens& na. localore ciunt eos, & mentem iplotum perturbant. In tempote vero iuuentutis bonum eis € Yüle cxiflit: eo gtunc in cisdus cholera
tectum vna
vero pet acidi, & onm seq eeria li dusbos rckffanr choleris,
expellünt. melácho
tz. Etab herbis pire büshumidisabfinere debent. Er HB videtar mihi q homines ralis com-
nis, & qui tali regimine regü tur fant parári Phyficá (fam reciper natará :& vnam ex tribus Wtionibus. quas dixit Alezanneccflarias efle Philofopho vi ed : Poft vero res. manas ine regárur. poft digeftion cios anis li Py oko fien dila: je: : & fricago fir
mollis & letra, vt düritiem nó Ter; & bec fricatio eft a,
fecontay peer volpir aid Morgen Ex fricatio quidcm & füpénori fieri deber ad i: lus & binftrion ad (pperius, & ex latere. addatus, & ex tranfüerfo ad tranf eru. horagidob omni par-
tt poriaperiuntut. Etaer,in quo
SPEI EPIH Bs :ad hocywt füperflüitaumm eua-
nzpilz: ficut dict Gale. in pee de de pis compotui: juod. cquis lu pile , qui cum: pedibus citur, non loidarr: 1quiafor-
j piseff, & efficitur cá timore.Et hoc
exercitiü debet, donec L ghhehius cjeuctür, & coy morati incipiat, € rumor ipfius diminuif-
&ipiar. f lem dici Gale,g hzc quan. titas exercitij ab exercipantibus n6
[citur,nifi (zdo aut terno diez it qp errore ito abi foconfón Rit comgere, exercidg füperludi fuerit vnà die, fequédi di pics Poft hec yero
ijr. & extenone icai
monisad membra nutritiua.
lungur: & ppextenfionem mi vents, fü jam ini fant, edes Erde habe dac lus Cx] tuf. [ui . bt [és oie bus aci bichóe taba abíhneat: cac: quiae fà peiüsatc ad ecicbramr -miteeseriwr:
Liber Sextus. 137
bedinem adipifctur.et hoc accidit.
humorum, & fpiritum af- &(um ad caput. Hoc facto, fricatio fieri debet, qug ekdalich dicitur. Et lizc fricauo multa debeteffe, & ad
retincantur, vt ab his , que ab exer- E
^ jue circa coi drsctcmelaoof et irüt, &quieem. Sed fricanio (imul ac ve locites ficri debet, ficut dicit Galen, quia 6 cocum corpus. mádilibus fsuul & (emcl ftycari
ber ficri. Iuuencsausem , qui hanc.
quando p-.
mencriatad quam Gpumansan morum, in aqua. : ojus Gigida balcar
€ &x« vtealor propterexercititi fpar
fus '& ad (uum propri imei ierarat opcrtioberltay integra.
miror. pofictvtliusefg horz ci
i ceras props
jda, indigemus fpeeulatione. Er D. $ GaLfo deca locutus,nó pofuit (flicientes códónes : nec de ca dubito,nifi quia caput eft membri igidum p nàm.& in fumma vtr it balnear,aut nó, dico q n6... Et poft hzcofa cibari debetlaudabilicibo, ficutcamibus linz, & pane perfeto,vt dit eft prz parato,& ribus herdinis, &candaa. hisagni. & vituli la&cntis. Hora vefo cibandi rit,cí omnes digeftióes fuerint celebrate . Et fm fnfam dicentis o» homo bisin die cibef, erit jum,vt bis exercitetur,& bis balnectur. Et Gale. dicit quidam E
lici dit in CÓcraGa- Medici dicunt qp haec debent ter in
die celebrari ..& hoc eidem placere vidctur. de quo non modicum adii eft,quia fi hoc fiat ver, & i tertiam fectionem habe-
bunt. quod cft, quia cá corpus iuuenis hoc regimine vtentis it fortis
quis diccret » huius tatem fequereturjinde error prouenit, quia con trarium habet verá. quod cít, quia neceffitas partitionis horarum ez-
noni Melici niunt cfnenien" Raf
tia comedendi
sipors comelendi tpe 'celebref dicbus, & fifi exer-
T coitus huic moderatovfü có ueniens exiftit,ita vt per hoc ei
d£ nibil accidat excis, que fter napuram fünt. Et hoc non cócedimus, nifi quia fperma eft vna fuperlluitas parata à natura, vc expellatur, ficut alie füper&uitates: excepto qp infe bona cit. & ió pp paruum erro zem euacuationis ipfius fit magnü nocumentfi. & plurimi fapienuum prohibent vfum coitus in conferua: tione (anitatis. It£ fi exercitium eft H aliquo modorá cóueniens poft coi tumjillud eft nocumentá coitui re-
pugnás.Et quia coitus deficcat cor- ipfo
poras& virtutes debilitat, & cuapomarc necefle eft vt fricatio , poftcoitá fit , hzc nocumenta coitus recom| t , Et neceffe eft, vt hacfricano habeatafperitatem, vt poros conílipet,& membra confortet fiat cum oleo multo, Deregimine eiufdem per Semnhs cy Vigl liam. De Exertmintorwm exacnatione : & Lasfitudinibus abimmodico exercitío prowenientibus. Ca. 8$. I E fomnus ipfius neceffe eft & vt fit téperarus fm exigentiam. naturc:& vltra hocin fomno vel vi gilia non cogat naturá.Et bec omniaobferuan debét, nifi in ipfiusre gimine cómiferi peccact »autalid exuinfecü e1 non füperuenetit . Sod fin rpüs regrmine peccaucrit, indiget correciione , vt repugnet haic p GOrrariá: v.g. fi comedat aliqua fty pica, & ex hoc ventré habeat cóflz pati, necefle eft vr rebus pinguibus vtatur, t fi hoc accidar cibi paucitate, & temporis jongitudine, p con
eft pp terurn exuinfecarum malá complesioh£, hoc eft calidicacis & fn ilias ob hoc,quia conferasri ab iftis difficile eíLEt cá dico hie füperfuitatd conflriioné,noa folum flexcoris & vrinz intendo , fed totius corporis faperfluitass , quae exco tnansat: ficatcz meatu , qui inter & fel exiftit, & iuter.
&ff Drac Gatom,& i quido hax mé
vi medicinz: adhibeant, vt hasfülitatcs euacuent, X difloluát , hoc fiat fncatione leui & multa z fat leunat n$
Liber Sextus.
& Bioertenfinà debet fieri mollifica- Sonc. & idcitco debct fricatio lenis cum oleo eaiefsGo in Sole: cele
hino, & eff ol illi pecie Fui mi iin rin balneo téperato, & motam in
188 nd lie ipfo trabere.Corro&tio 1$Gal decacads lanizanc.
qurermenemdoneli lefionis
siones& mollificatione :
fricatione fabeili lem.
deber mblam artrtbere oram in calida, ida, & inungi 3 miboleotido, QUI zibueolc de befafcegi ,i.violacet vtilius exifli Et cibus paucitatis iftius fpeciei paucior debet effe cibo aliarum fpe leri paucitatis,& frigidior. Hocé segimen temperatz complexionis in ztatc juuentutis víqucad uigefimum quintum annum,
Part 34
Deregimime Senills azatls.. Cap. 9.
Oft bec vero exercitium dimi- Pss. fabilisri eft necef . & cibifint humidi afiquamuld: ad calorem dedinattes, Et iu fenij tateexetaiti fiar axqualeficut ini- € seris fimuis.X calidis & humidis Ydigentcibis, & hoc regimen latimudiné habetfm magis & rhin" f plu: EE vni |; die cil fa; did cierdtit (dem precipiatu, & balned,& fricatio. Et quia in cor
ibas fent vrplurimü i itatio illa füperfluitate» euacuare
foem, nefario opor cm jone (anitatis, vt cibis medi- €italibus , aut medicinis podátur.,
Et| hoéin princlplo fuatum 1, col lonumopines vtsebushurhidis teficia ntus, vt bletis elixis pa. o iediner. olco, & fále :aus. 1olenitiuum vltimum eisexifliz. 8t vti debent ficubus cum femine vrtà ce,& croco, & fimilibus ante cibá .
«quibus: € 5 eo tp refiftuns ambabus (aio pentiene rius tmhebusf
ami, aut meds; fües membra [mía per naturá, exercitii Gisesnutniens ton erit, quia fenca E culezerciid ordinaf, eff ille,f quo naturahs lefio membrorfi non cft. Et fenibus neceflarium eft balnel& Sr micant quae Eriamdi ximus Qiugenes1/ complezio^ missos lndgen balocoad mé fanitatis, fcd (cncsindigentco proptereorum. crrddorum pauciawm: jura regimen lem corm| fitam tex ceo ruatiuo. ap adus. Etdifferentia iftorum duorum regiminum eftin hoc, quàd. má pe ome aliad p itii D
€ Eccft neccffariti fenibus vitare ci- a Bernie
fed neccflazium eft vt ci melle vk. wur. Senes veso. c5plexionis naruram,, & venas habétes firin5; t, HucufmE cm sofern cb i vid ELTE t ius €onferuationis, Es gale fantondin fang volendi fi fuf Cana conferas e-& fiin hoc deficit, beret
sem : v4 calidum, & Recfetgis aire
deterior prima : & maxime
non füntlsfa & có
hoc fimili Tegi- feruarionis. & i(li cibi
iine epkiet E
pere H zIvnem fgnur,aut plara, tu Bolczacut -& Pii mibo
Tenenen quod orarum e Deregimine. Ó—ÓÀ!:
acp e da L3
fap corpora lium cholera citrina domina &ió. vteor(i exes-
[^r oiii juae: MEE i
plexio ne. & ipfi fzicarioniaffocic ali
exolcisinundio,er oleis frigi
olco violato,& fimilib*. Et.
turin aqua tepida ad hoc, vtex cor eorum. itates furno
refolu&tur . fed acr balneiess vti lisnó eft. & fi pofiea balncanrurin. dins priiis corá reco fi bina in die & 6 de- Giasincis multum
ü manifeflaref, tertia refeGtióe vrant. Scd (péscibo
dicit Medici debet céfm.
€ in (anitate pfentiscóeflecaz lidi,autcalidi & ficci. & fi volüteo-
rü, fm.
Liber Sextus
A rüclplexiones alterare , debes fieri perconuariá : ti panladm ad Tegimen accedant a scisooiis
tudinem, 3n ciseft inuenta, di en quód earum fimile pesqedia ficri non
quemar uisi re vend :immo brisa
plexionis folius non eft ciendum vi fimilibus in toto .& hec eft fnfa. |ui fníam ifl& feruár: quáuis ex toto hoc nó dedarent . Tà iftud Tm nó fufficit nifi euacuef hu. € mx. i hác fouct complexionem. promdel, ant p ord ventris. Et deintendere euacuare illá humo- Epist confüctá à natura : i itii, p vornitd : & fi p fluxü Eis) & meliws eft p fux: quia talis euacwatio eft magisnatu se manifefta Et mihi vi fafficere, vc. habés híc cóplezioné calidá, vel ca lidá & fccá purget cí tamarindis , yiolis& myrabolaniscitrinis&alu mé bicb,.corrigiola, & fifibus. Eriftz fail fuas vapor fam
E^ & ob hoc bafneatióe indi Teidát. & filt (i tenui pss 6go vfi fuerint bent
exuiafcca. Tome n Ucniens potario vini
plus & minus : quia im| vtcaliditasin fine non. fim E: vülecft iftisox
i ceri venei ze ad x
m er tec feminibus melonis, cucume
ris, auc cái alia te, f habeattfperace. as icc mae dio
le& vi Gt inolbuslocisin gbus vtimur vti fore ne-
hei wir iren
dit.Et mihi v qj aqua otdei tpe cz-
Hido egit cucaiens: dümoda cipia ftaliqd gd reprima
[oris floinachicrea,E Eph:
c6plexion£ ficcá, neceffe habéteog;
'ra humetare, ne in eis accele.
« & hoc debét facere cá
S. dijo cibis
€ Eccft neecfariti fcnibas vitare ci-
Ehinc volumi de regi- Juisealarum eon cud
masque in pers recipit. den.
fv [99M drin ier ein Dei PUT jocime
m ipalia in fuis cj T
id inter;
megas noe (ünt e
ies epit
affocies pere epa quibuseft pers
jin Mcd perd la ne : A incipiemus à calida. Et dicimus ejf complexione iftorü non.
füp corpora talium cholera citrina domini i6 vteorü exercitiá fitfacile,&fuauc cum fuami de dex Hippo quid compo cda. licit.
debentquieici & & non exercitari,
ob - hocneeie cf vtesercitium fic fricatione temperata: qua dem catio crementd cfücitin cie nc. iip &icarioniafocict aliqua i exoleisinundtio,ex oleis fri oleo riolato,& imilib*. Et. murinaqua pida ad boc, rer one eorum füperfuitates fumo x rbidrar. acr balneieis vti lenit ipli baocinria figda, vtcorrigatur. dimnf adaqua caida facit. Et eni reerio ie bnain dic dd un diasincis multum manife(taref, tertia refc&tióe vant. Scd (péscibo 16i, fm qp dicát Medici debet céf£m. in fanitate pfentis cóeflcca ai lees
Liber Sextus
A rüichplexiones akerare , debet fieri perconnacid : ci panlatim ad hoc Tegimen accedant , Sed dico qp ifla:
[ua cau-facruiaecs. | sidri ird tudinem, qua rn ciscft inuenta, di «oquód corum. ex toco ficri noa debet:
di lerionalé. P Eeiacda ncligse nen dd rcenon immo A prermatonf dd reed , qd accidens cia pof
plexionis folius non efttimendum. Si miliberin uo; &cbecelt fura |ui (niam i(lá feru&r: quíuis oc bicee dac TEM regimen nó fufficit nifi euacucf hu. C zc, qui bác foot à vomit(i,aut p luxá ventris. Etdeim euacuare illá humofÉploofi confüctü à natura : itae» L itii, p vocnitü : & fi p fluxü vdess p fuxi X melius eft p Ruxti:
lexióes calide,aut calide & fice fm plurimá funt vaporofe & fumo
jmen petíumile dico
fe. &ob hoc baíneatióe indigéi ae D L2 Yeidár. & file fi eenui vfi fuerint
; » rü &i E
eld tur ient et iren (care ;& capill veneris, & cuins fna mes filio quis tec feminibus melonis,Sccucume. ris, auc cá alia re, habeattfperace
cit ginofbuslocisin qbus vimur. vti flore ne-
c ipfa fit aliqd, gd reprimat noctemee deter fes bi cóplexion£ ficcí, neceffe habétcog
3e, 4 corpori faciunt acquirere cali din "ütutfaror ira deor
füe. folia (alicis,& vitis, & aque frigide : excepi: " rdi obi Eds cendi nos amenos cis cSueniens eft . Sed
H cóplexiombuscaldis & bumidis(u. &
iunt egritudines purrider , & Kesse op ehumut M mesi pe iguentunis, Ecidcirco neceffe eft Art exerciaétur forti. exercitio & velo
Vide ter- ficat opi. eftGaLEtAn Mpeforeemd cii 1&y. & od esdida &bi
diras plus domunanf in ipfa, Q frigi
tem nifi cóparatibc ad nauralé.erpo cfl dicimus calidá & humidá effe tépe.
morü, & calida & humida. : x Spi visis : taror| tÉpus,g hec tem,
ta cÓplexio n5 Iucniarur. di
nÉ: verum oportet.
re (uperfluitates ci medicinis laxa-
truisà capite per vik flernutarióis,
gs ipbidagie, aperi L íi iz: &:
Dorint ncicne denies
plexioné funt medicinz leues, ficut.
agaricfi turbich &caramus Et op3 qifti multi ab oppüarionibus bi «auere. &intcrogteras cau.
narra ftat pextraneur caloré cái humiditate füperflua fixtida : ficut (antci mediaing odo-
k- rifercin vlumo contrarietatis. Etfi M
tu feceris va cópón£ qua odsillg ent
& his fimilibus. Sed cóplexio fri, da& bomidadcbecrgimine faciéte & exicclue X cü mulriplica-
ione pp fapliiaus dd wlicópio
Liber Sextus
A zione generant Sed JlexiGes fti- 9e Vrseorlinesore itin carü ine cal
cendi ume tnbus, &leui iion duis qus balneo &
exercitio tem fomno lon-
go-Et vit có s amid, indi
exi eps refectioné & refection£
SC weis ficceiaagni . xióes ftigidz: p mei Tur eua- «uasione, vt humoris. T, mclicholid . Et medianz P3 hoc valentes funt myrobalani idi,& polypodii. Et vià aromatic eiit. Died valde 5 eee icti Denoasoc las exseris olus cóplexionibus, maxine frigidis & ficcis . Et inter cbplezoncicalida & humida í fu ps leui? : & 4 peiores funt. persirim fcis humidz vero medio mó (e habent circa il- Jud. lila (unt. l.xioni 1n qualiratib* a£timis & paffütis. Sod complexioncs di fléperatz folum ia paífiais tantam. monrccipiuntlzfionem quanam fü dif£perarz iu viifg;, aurfaQtuns, fi
Derefanpiiene Exiunsatermo, C» Vinc gssemexdeuation, Cap. 12.
Drift da fanc mbra
farü cxtenuauóis: E e fuerit huius. «aufa caliditas cá ficcitate mibr-
preedio m] fup pco mectahár cb Sc nó plas Afi mo 0á cburaxeric nimid difloluet, & altcrabit. Et fi cá cxiccationis ent fup. vwirtusé digefliuá frigiditas admini ra
14 o ftrenfea,quz confortent di; ficur inui cea jua: (cis. e piso ficcitau affociatur. Eos iccitas alii f prouenit ropter diffo Jutionem Ey: tam, &aliqhp TOPtet tatem. iis, & aliqfi pro- Fer vm cium iccomim » " catio iflorum eft facilis. Et extenuatio corporum pinguium fit p contrarium, fm qtu fcis. Deregimine Corporis diftemperati in. Jengulis membris, — Cap. 13. HAE mamiuimus: liftéperate cóplexióis vi perinde volum? de. ne it 1 fingulis. mébri. E Et diamusg mpimeniftard cóplexio num plus ingrediturgenus fieruationis regimen cóplexionts diftécóis Et intentio noftra in ra.
c qualis eft ifta,eft vt vir esi lius mébri forrificet fus cbplexion£, temperando ,&euacuande füperfluitates, din eo generant, & more cin qur qur generat
uitat£, conf, derands virum sumi fe, sut peraltertsmé-
1 quéadmodá ftopores in aliqbus hoibus eftlefus pet fe, & f alijs p oSpaffioné cerebri. F &m£bra, d magis. dánificanfalijs, bcpareit
imen eri H
talibus indi; n Emrine ins lusinftare di(téperantic pericu ita alind Gbliuioti nó cr datur.& hoc ingreditur doctziná de Ingenio anis cob horns pia" dicemus. ed regimen prefer"
dij, wat
G uatimum eft de curatini, ficut dicemus: t fciascp deterior hará corplexionü eft illa, qu. eftincerebro dediinante multi a caliditaté aut frigiditatem: idco. qfi cóplexio cerebri eft ad malii& conuer(a, eft cá aduentus mali mul ti & magni : quéadmodá fünt apo ftemata colli& fynáchia,&oris pu. ftulationes, & apoftemara vuule,vt rauccdo,& phthifis, & ruffis, & dy— fenteria,& alia iftis fimilia. Et aliq currát fuperfluitates iftc ad ftomachum,& corrumpunt ipfum :ita qp fi fluxus fucrit frigidus, cóuertecip-
H füm ad frigiditaté, & complexio to tius corporis corrüpetur : & cá hoc jens cructuationcs emittit aceto vtmihi temporc iuuentutis acidit: quia meus flomachus ppter. malitiam regiminis malá acquifiuit complexioné : & Medicus meus ignoráscam,dixit q talivcr fuit có-. ata, qp ipfam remouere non po tuit.& cgo ignoransofnocrá fcientiz Medicinz, & ab hacoé difté& rantie mecortum habent. Et ghi di. ftemperantia fuerit calida , luxus humorá inaliquibus crit calidus. i Ememomo kd phis ii lc Ingenio fanitatis contiaeur . Sed conferuatio cóplexionis cetébri vt non difléperetur, eff vc fi € frigidá , faperponanf ci res cxiccatiuz habentes caliditatem c(í aro. maticitate : ficut macis, amolla puluerizata , poftquá cà vi- Pehablund. yere faluitates,d in ipfo cótinue geneaset Ti udiione & fricationoqucfiuntcum radice nucis. Et ét ingiuarum fricatio confert. Et cre ra mafticatio maftiches: & vti me dicinis, (euacuant humorcsin co
sius tlpotibus congruis : & K maxime ir vere, S autüno. Sed cere. brü diftemperatum in caliditae,in. quo füperfluitates calide generant, m contrariá huius coi ur. & ioc fit inungendo capat eius oleo rofato, & euacuando liumoré contriflant£ , fm qp roclius vf conuenire. Et It cerebrum magisaltezatur. fugiditate q caliditate. & [i hoc oportet ipfe à frigore caníeruare. coferuanone vltima. Sed rgimé i lorum, quorá impoffibile.
re ipfos ibo regimine, nctrflc cft cS feruare eorum qualitates. qfn ficut. eit zqualis complexionisà fua na-
Suam, ví mihi vt zgritudinesciffüperueniétes fint ex repletione.&ob hoc indigent euacuatione vs, videlicet pl mia: & maxi
me, (iin eo apparucrint figna reple. tionis.& cum. hort ab neantà cibis multi nutrimenti.Sed quinon habetcomplexioné téperatam, maior pars füarum cgritudi num à malis humoribus hal uenire.& ob hoc oportet ipfos. sh nere& fcireilloséuacuare, confyde rando femperquantitatem cuacua. tionis, vt nó fit füperflua nec diminuta:co c tales fünt, quibus vna M. euacuatio (ufficere vidctur 1n vere : & tales (unt , qui indigent duabus, Tn Cin vere, 8. in autumno. Et ego dicogiilli, qui vtuntur potionibus in faptimtatis annorá t. in medictaribus eorum , rectius facunt illi, quiomni anno purgaionesezercent . quia nos videmus «gnitudines vt plurimá non acci d hoibus, nifi circuitibus termi
vnumquodg; ii coníy um : quoniá fpero p cum
Liber Sexcus 141
Part 35
A eum bocregimine multi potuerüt. cab D rneeiibus eis accidnialiter cuenientibus.&conucnit etiám,vtqai volunt mutare confüe tudinem malam,murentipfam fuo pole paulatim,ne rerrcant fübiro, De preferuatione corporum , que prepa-
Pat in eq ndis den,
- Eincds volumus tractare de D corporibus, que propinqua. funt, vcin cgritudinem it, vt co rum malisa| xradinibus obuiem*. Et vniueri licimus, us B ficri debet, qi um ma nitatur tanc redeet es phe cu- Trsgonands in przfenti.verbi gr. leprz,vt non fiat, eftidem. cum rebus quibuscuratur, qfi eft. illud idem dicimus in alijs cgritudinibus.Malarum vero aptitudint & manifcíhor eft illa;quz dicit fpó enric qd .nam 3 hic ceporie a rz parata fünt infirmita tibus mulis. & ob hoc de ifto vniver(alem fermonem facicm*p nó erit fimile alijs malisaptitudinibus ijsin omni egritudine : eo [1 lus obuiandi illis aptitudinib* C maliseft vnus &idem modus cum. cura egritudínd ipfarum.& idcirco hicnon eft recitandum. Et ícias. nonobliti fumus de conferuationibus corporum tpe corruptionis acris: fed in poflerum dicemus. Sed inapiemus loqui de laborc.& dicemus quod am dictum eft in libro irudinum ,. teft c(le tribus. modis. Vnus eft labor vlceranuus: & hec fpecies fitab humorib*chole ricisqui hoc mouent:& de hac fp cic ad przíensintendimus loqui. Alia fpecies dicitur exeenfiu*;& hec.
ex fanguinis multitudine it: & £f D aliquos dicirur ventofus. Tera fpe Gies df apoftemofus, & compofitus ex exten(iuo &vlceratiuo:& de cius. eft vt fuperueniatomnimembris apparitio creméti cir. Caomnia ermema Et volumus ind perea cura omnes has fpccics conti nente:poftca vero de vnaquaq; fpe €ic loquemur pet fc. Et dicimus, p ci efficienseft mala complexio ma terialisergo medicina cómunicans iftis (pébus erit, autalteratiua , aut euacuatiua.Et alteranonem,& cuacuationem facit natura cum cibis, & medicinisquz habent difponere. humorzad hunc finem aliquáiuuant ad hoc fomnus, quit fames Etcuacuatio ficum med cinis,qug prouocant vrinam, & (üdorem tum: eft cum exerci tio, & hecfiunt , quia ars fequitur curfum naturz.& iítz funt medicinz communicantes olbus fpéb"fupradi&tis . verum dc propria vniufcuiufq; iftarum volumus dicere:co non euacuatur vnaquzq; iftart [pecierum vna fpecic euacuationis, necalteratur vnaqueq, iftarum fpe Cierum vna fpecie alterations, Deremorione, ey preferuatione cere porum a labore wleeratino Cep. 1$ I Npiamus nunc a labore vlcera riuo.Et dicamus quód caufa efficiensiftius eft humor acutus mordicariuus. Et tu fcis p humor mordicatiuuseft cholericus,aut melancholicus, aut phlegmaticus, falfus: ideo quia vnu(quifque iftorum eft mordicatiuus.Sed cholera eft acuta ppfüum acumen,& melancholia,p pter fuam acetofitatem,& phlegma Taifura propter fuam. j ues
*a.Lpentr. mad,
igiunt, qfi aut (üb cute folum flic »aut profundan in mufculo , aut füntin mufculo & venisex via, qua inueniuntur in fanguinc,* pacoo propinquo. Adhar non e(L1S giquum, finteum iftis humoribus alij humores mucillag &fon non funt 6 fünz.non ea giuntquinaut fintin fpongiofitate. Eoinisacin venis c f fund f venis, saut fünt cum paucitate. inis, autcum ers multitudine, Et non. eft'muli*
isin venisnifi cum.
ifti humores fünt pauci , £ n6 fünt. multá elongati a eSplexione fa inis:eo qrinventio quorundam f
debilis & vari*,tác nó € háor in car ne,& mufculis folii fed ctis f venis. Ectlic cófyderídd eft fi c iftis hüo ribusqui &cit hc laboré fun mores mucillaginofiaut n6. & dici musq fi nó fünt hüores mucillagi nofi , & hüores faciétes labor£ funt Yporofitatibaut venis,& cüc atten-' eft cá eiscft (anguis mule*, aut pauc": aut fi illi háores fünt remoria füfiia fanguinisaut,ppiqui. Etfi pauc* £fanguis,& hüores funt remoti a fubia ipf? tic hor ifte fa ciéslaboré dé euacuari a- GÉ,&n&p bleboromil m fpém L illi*háo:is faci&tis labore : fiue fueritcholeric*, fiue melácholic*, fiue phlegmatic'lfas. qq ilti hfío resexeüta natural qualitate,tüc in.
chole- dipéteuacuauóe cá medicina attra.
ra & melancholia. S aliqui cito c6wertuntur,& aliqui tarde.quoniam. quando multum elógat fünta fan guine,longg indiget cóuerfione : & qui propinqui funt, in breui cóuertuntur. & hoc eft, quod poteft dici de hoc labore . & vnu(qui(a; iftorá appriam habet medicinam. Et dici-
sse S ifti bumores effiiuntla
fub cute (unt locati, forte exerci, & fortis fticatio erir (affi- Ciés medicina,cái balneo, &cibo fub. tili aut aqua ordei,& fqufzibiny& i milib*. Etqi ifti hüoresf porisfür locati,nó indigét exercitio, fed qese.
€nua 4 jppric habeat refpicere ill humoré:eo q qualitate perit .Sed fi peccát quátirate , tunc faciéda eft lebotomia : ficut dixim*in libro Ingenio fanitatis, Et ifti hiores fint cá multo fangufe,&nó mul tfi remoti a fanguinis fübft&tia,tüc in primis debent cuacuari per phlebotomiam, & poflmodü p pharma cik:hoceft fi nó adfinchüores mu- M cillaginofi,Q uod eft,quia fi cá iftis * hüorcs mucillaginofi tunc. [yderádii efti hores fucrint ia. veniscü multo fanguine, & non crunt muldi ab ipfi'fubftária remo-
& fomno, & abítinere a cibo : eo ifta adducüt digcftion£. & (eso
neent aqua tepida:& abis fübtilibuscibentpoft adüjtioné (anzibl: «0 q faozibí euacuat p vriná & füdoréillá háor&,q pót moueri a na- Rura. Etfi hoc acis fedabif, p hoc. tác plene cám hui*cognofzun*, &
ti,tfic Gfr debéteuacuari cá phlebo Co. ve.le. tomia;*affi cum pharmacia diffici Si psc lee. Ee hüotes mucillaginot ac df fnenotin venis multi cum fangufe deba, pauco, & humores labor£inferétes a fübftátia fanguinis fucrft remoti, tunc non ct phlebommádum, ncc pharmacádum: co q phlcbotomia.
bus illorum fparfio. wenientius in boccafu eft (quinzibin de(eminibus,cuius ficcitas fit se. cum radice lilij, & violamm.
it aqua hordei conueniens hic ed A& maxime in iuucnibus cum radic Éniculi:& edam, Er
gantescá regnifio calore vales funr: ficut darfeni,& affar(i,& cinnamo-
£om, erit cbfscho,. hocquia membra principalia funr. in vltimo debilitans, & maxime os. ftomachi. in hac compofitione ma ftiche nonobmitrarur- Scd rofa nó eft hic commendandz pp fui frigiditat & ficcitatem:quamuis fit cófortanua. fed floccas eft vitimpm in. bac zompofinone, jualitate,&
pactate. Et quemadmodum in
«afü phlebotomia inhibetur,& vonutus ratione cadé. Sed quando hu.
nores mucillaginofi funtin mufcu
vrinam. tes: quia tunc non efi mendum, tha
- &mibisulram placecilla aut ei
zn Erfras p mibi nonfüirne. ecfle patrare zc figna ágnifi ig ret fignificanga quantitaté , ncc locum : ideo quia omaia funt ibi motaia libro. debes.
fuus de neceflitawe proueniunt. A Íapguine malto: idco conueniens. eft patientem prunirus phleboto - BEEN quátitares fm. tempus, & ataté, & coi ficus libro de Ingenio laniratis do
prp: itus laboris Y capite grauitas affueri, pildidmma debes: & (tin. membris mcdijs bafilicam: Scum. ambascontinucrit partes, medi; erit phlebotoman: De praferuatione corporum tempore aeris. De mars t corporum przíeruatio nemab: imdirab'ab aere natur. Et dicimus brcuiter aet, vtalibi di&um eft, permutaturaliqüT qualia icalqiin fifa fus.
G (ed cum fitin vno aut alio,tunc pre
ta funt corpora i- Tidincsfimilesi complerion?tamenomnia ab iftisdifpofs tionibusnon lzduntur, (ed- folum. mocentur corpora przparata . nam ficffet boc bondiq à radio.
tarét omnesin aere (upradi Fro confidere debemus in regisine vniueríali omnes has continenti permutationes : hoc eftin ajoncoppilationum, & in refifté caufis putrefactionisex toto. Et €um dico quód omncs has permutationescontineant;intendo permu Hu tanoncs,quein fubftanra funcsd iatatio,quz f qualitate exiftit, Du videlicet, au in pluribus, re- [s ipfis qualitatibus. concarid effe debet.& hoc regimen particula. 1ceft. verbi grata difempera min calidis ficca eum füijdis & bumidis regi debet, & dege- [A in enrionabbus locis, inqui busadhuc aerreprimatur rorauoneaquz, & foliisaromaticis humidis. fic omnibus alijsqualitatibus
race víque ad drach.i,& poft noa debet comedere nifi celebrama Tor
nibus membris digeftione. & hoc fit fpatio fcx. oc belas armenus, & terra figillata in aere peftilentiali magnum przftantiuuam& tum.Et per nomen Auenzoar odor. vrinz hircorum confert multum.
-Et dicitur q , medicamen cx aloes
duabus partis, croci,& myrrha n te vna, de quo fümaturomni dii pondus. xij. caractorum , cum vr-na vna vini d mixtiiuuat mul- L. tum.& non eft inuentus adhuc aliquisqui hac medicina fit vfus, qui a peitlentia non fecuretur. Sedin corruptionc temporis calidi debent cligi loca altajin quibus regnet ven tus (cptentrio, mundificans. Scd fi fit corruptio in fübftna tot2, habitandum eitin domibusterraneis,& cancrnofis loca alta vitare vitarc omncs fru&tus hu. midos& tunc necefle cft vtomnes piíces tc temporis penitus fint no-
excedentibuscontrarium appona- Ciuijob hoc,quia fanguis ex iftis re tur.Etfi magnacalidirsnonobfta bus eft ci cormpdonis, ret leuiter cuacuandz eflentfüper- Et iteromnes carnes, exceptis M. 1 fluitates, quz in temporibusillisef! volucribus montanis)ficut perdices fent; atc.Sedaericomupto in. & fimilesifüs. & vni liter res fübítanua fimiliterrefiflendum eft. ventrem lenificantes hoc tempore euacuatonibus vniuerfalibus , $c — teptimg funt:quemadmodum um refiftentibus epidimica tota tamarindi,violz;caffia, fpecie.& vtantur cibis frigidis & fic. & manna.Etquod cisa putrefactione remotis ficut a- dictum eftin «eto, lenibus: & aromatizare ac- hacpar rem cum rebus refiflentibus puure- ticula ecundum noftram. fadtioni,ficut cum cofto,& ftyrace, intentionem. &galbano. Etterebenthinz ineft Íufficiens proptictasin hoccafu, Ettheriaca. eft,
COLLIGET LIBERSEFTIAMYS.
$YMMA LIBAI. Dei Curatione, fea egriodinum. Iogenio
Demedo Corationis male complexionis s, ey" non materialis. Cae. 1. Iber medicationis, Ingenio fanitausin ticulatar. Dicimus. E] ob hoc, q rerum bini funtdux videlicct zgritudines,& acci deeoafcquentd itudines:& ite. rum linum füntduz fpecies, videlicct cgritudines ic & primconíriles&c eor polit pu
dario,vt funt a malitia octo fpecicrum malz complexionis materialis& non matcrialis,& funt zgritudines propric membris officialib": videtur nobis, vt narremus,incipi£do prius a via de ingenio fanitatis, 2 remotione cgritudinum. irum membrorum confimilium , fi C nt materia esent non ma iales: & ingenium ióis egriinum. mmbrorum officialium: & vltimo curationem accidentium. percurremus:quáuis in medicationecgritudinum contineatur, quia. perremotionem «gritudinisaccidé tia remouentur. Et volumus primo narrare cgritudinum membrorum confimilium curationem, materialium,& non masralium& poftca. vnamquáq; (peciem intendim: tractare, & bzc nobis videtur oninata diftin£tio. Et dicimns q inten.
la, hoc eft vt ad. ftprimo, fbi: ii pet it primo, & ful itialiter nil contrarium, per quod malz: có] i xionis remouentur fpecies : & funt eibi & medicine: fectum lusma- Iz complexiói critudinal: fua pri ma virtute: tes, ver.g.fi mala. complexio fitcalida & ficca, remouetur per cibos frigidos humidos,& medicinas. Et quia diximusgrremotio mala: complexionis non ma. terialis primo & fübftinaliter a cótrario remouctur dicimus g» conuce nitaligf vta fimili per accidensfimiliter remoucatur : ficutaqua friida malam Tout eo! i nt igidam,eo claudit poros,& 1i fatcutim, ael colorem pstrd fortificat.& hzc mediana multum. eft timenda:& non dcbet fien nifi $ neceffitatis tempore. & maior pars Medicorum,qui ca vtuntur,crranit, vt poftea oflendemus. Scdinténo remotionis male complexionis ma terialis duabus rebus exiflit.vna eft vemalus humor cuacuctur:alia eft, vr mala complexio membrirectifi ectur, querelicta efta mala materiz fparfione in membris.Euacuatioduobus fit modis. vnus fit cum phlebotomia : & alius fit per pharmaciam fcceffiuam, aut vomitiuá , aut vrinz provocatiuam:& per cly iaJ& füdorem. quas omnes: rationes itur medicinz cum. fuis virtuüb? fecundis& terdijs & prictatibussquemadmodum m; complexio prima remouctur virtu tibus primis , & aliquando fiteuacuatio perieiunium,exerciti neüm, & fricanoncm. Sedeuacuationem per phlebotomiam. pie
€ &erperimento cofroftere pof mus: "aciumatnentam ab experiar eft.Sed uus
Gre modis Vus adus equis óftenfum eft, Medicus femper fe quideber viam natürz: fed dicim* gramm nar fluxum:
itudines; lineas myu| &e ratone inucninrus iuuamentum
quia nimis minuunt
paratione babita ad banc redo. pap ord fm vafa. Nam accide se po! t Accidit illi, quifom niabatin balnco fanguinen baíncz TI. 4-16. ri, vt didum eft füpcrius in libro Si £noru: n mardi Ga.vndecogng meei witfanguinemin fua complexione. abundic&k 1dco phleboromiarn fí bi ficriim| . & confilium ha- Y bensabaltjsm medicis tib? vi Erafiftraties probibuerst minutionem, &inrupxeruntfibiabftinen- ob tiam.& abftinendo facta fuit diffo- Jutio humorum, & inde duphcatus. fuitcaloi,& extinctus fuit ficut exinguiturlampas ex multitudineoki; iun a dar sed quan libetiftarum euacuaonum lr, aur rang altcra hoc volumusdeterminare:n primis : & Joficuredibimus ad curationem v eiu! b tet ma.
BiuenluRp fpecie eom
rerum fi ngtoifdie f K. dendi vtl non faciendi íecdi qui bwsanippiicuar pace Rn à prior ienad natura egri
EE prine aut (ate, aut
pem TO
muicraon funt. fm lus hác re-
a fequitur labor viceratiu
[orbes d exiftunt.
engin ciu Mi mm ec in toto. itin vno. Scdlocrsi quo phiebovomia debe anicipsrcin quaacur tc, eft qf o£s humorcsim quantitatecxtra curfum; tantur. dd Mari itesí cá M. a; to. is quantitatiuoy bloc q hutiore hiipfo Rüriu
humores in:
frm itia. Eres
tàtc, & qualitate egredimar Et mà xime hic concedirur phi quando humorum qualitates qu:
litati (angüinis rion tepagnát; cama nca [Xe ied
gantur:hoceft quia non fantcradi
Ak inofi. E: leirhectpamienE
fluxum inis narium, & fl lh idarum,& fimile.fed boc ro pofiumus vitare debem*,
|uando hec fpecies
nisfit pp atractionem mau de
tione euacuationis corpo- 1e.& vt plutimum hoc fit, quando fünguiselt paucus (ed tamen maliio stil rraiquldor iocum beintentiones:
ence cbe thamar unc 9 propter hoc iftud facim*,vt euacue. nus materiam egritudinem facien
fütendimus ri aahimus-pante.fed quído ad am. bas partes int£dere debemus, aut ad Ynam magisg adaliam,hocin füb fquenibus dicetur. Et hác diuerfiatem intédóis diuerfa fant loca venarum in phlebotomia , Et
in quibuídam zgritudini-
intendimus phlebotomare
filicam, & ali
finiftram ; icut declarabi-
P eeinird exubcrant fola qua. itate:hoc conferuaro ne fint de naura príus dicta , vr non fint erudi, nt mucillagi: .nam tuncinci-
dort pere eot in anticipatione pl ornicsic phanmacix eft coníjde
imus 144 1ahdum, Rafisdicitq exrenentia D. multodes viditin mahclcum Lin hofjiali, pleureticos phlebotomatos ante iaciam,& mortui fue
prereá quia mala maeriain
ine fünt euacuátz,fü« t Is EE ad numi dum ineptas, &ab his malam runt riplctionem Admantum d rit phlebotomia caufa máioris com. füipationis uentris quia membra e Uacuatajfü culeti eft differéria lificatiuam X laxatiuat:eo atta Giua e(t cutn attractione,& rtiolli«
ba- tiuacum mollificanone . & fimilia.
huiusfünt, que frpellant Res" B
i- lum.Scd quando umores quali. li te peccant f. vt finc gtoffi ifcofi, tühc on eft. à
n armaci de phlebo mianeqy. à to mz ndilitunci ii depu tione, quia hurnores fi für vil & fant ibobedientes. & ideo medicina trahet. li autem remanebunt. Et Galc.quando eua cuate volebat ante adu&tum febris cum medicinis calefa&tinis, & inci« fius cuacuabat . & quando febricie bas facicba:!
hoceüm fricaione
G &medicinisfobiliatiuis habentib «alorem modicum ; & hoc iam dcelaratum eft in libro Conferuarióis. fanitads.& quod fit cum febre , de-
elarabiturin libro Febrium . Prete- buslocis:
xea , pharmacia per accidens fit aliquado quemalmodum phleboto nia: ficut quando damus pharmaciam, vthumorem trahamus, qui cauía luxuscxifti.& hoc quamuis reiftat caufz, zgritudinem. m augmentar. &cgoin fequentib'ex. koe ipdes fit,aut per. contrarium . Clyftcrijs vtimur,q füperfluitates folum ex feftinis tra. here ineendimus, aut per viam trahendi materiam ad oppofitam. 1em. & ficutaliqui laudant vomit ic & pharmacia in egritudinibus ium füperiorum laudatur. Et Aliqui funt facientes cl yfleria quan do nó poflunt recipere medicinam laxatiuam,vel quando ipfam infirmus deglutire non pot
lzfonem i fas hebati vel (i erna- gulari
ehiguial luntur ex tranfitu cori. Et balneum vt p'urimum humotes fnbileseuscuaz & nain paffionibus ex groffis bumoril Y ti non debet,niíi precedat digeftio, quia ex hocinfammatio toti? corris (equetur,& incipalips ptr Et pibe ex (peciebuseuacuationis:& maximein egritudinibus, in quibus ftatiis &cufis fünt propinqui.Ifti funt. nodi cuacuationis
complexionis materialis, & nó materialis, Droodo cr: quando furi debet enacuatio
Qromaio. Capt Einceps dicendum eftqualt t D'ssstaisagendum fecii-
magis $& minus: sut quando K Bihil fieri debet, & maximcin euacuationibus S curationibus , quae fiunt percontrarium. nam in pluri iseuacuatio, & aliz contcafietatesnon com it: quamuis. natura zgricudinis illud requirat, Etdicimusq noftra intentioin re motione complexionis non masculo ndicerr & hoc fieri non poteft nifi per contraricza. tem curantis in lu exirus illius. contrarietatis a temperaméto.Sciédumeft, q vtcognofcatur menfuradi ia: illius corporiso-
xio coguita fueris tem| i.regimen,& confüerudo. B vites i dc pro
meni a colli, tu ipfius &ab i a alijs cógnitisrebus, Sed modi cura- Mr tionis malz coniplexionis materia. lisob hoc , quia intentio fola cftin lui euacuatione,& in alio nó, fcends (üntcau-
luunt ab corum naturis, & in quibufdam ab ztate, tempore anni,ae 76; & nurimento, & rcgiminc,& a
A4 morrboidaram,k m£flruus,& priuaiio confaeti exercitij, $c negligen. tiacuacuationum . & ctiam virtus operatur in hoc genere multum:co pin maiori parte natura zgritudiniscÓtrariarureuacuationr; Per vir tutem intelligo virtutes opetatiuas, ficut virtus cxpulfiua, e virnutritius S uitcus.motiua;Et aliquando: smotüs cuacuatipnis vni; lisaceipitura iib infirmis, maxi mea principalibus , & habehabuspinapales firgtabillo quiphicbormiaicdi is flo.
ii debilitatem habet. Ez ctiam.
B quando intédimus 'euactare aliud membrum ex mesebris corporis,aliqua fünt medpientia demonílrationem alocis fuorum fübic&tord, & fuarum commanicationum,&iu. uamcntorum.& fuarum fenfibilira. tum,& forma difpofitionis, & mo; dimembrorum totius co! :eo
rcs Vorpis demon guetur,
jnuenitur repletio vni vno membro folum. Erim M tio in muberibus e(t cx rebus fignificantibus euacuatiogem, vel ip iuationem.& hzc funt, que cant in contrarietate. medi mam, vel n6:& fi purgatio fieri de. bes,vel non.Et püc dicéda ít fignificatioqua: fumitur a duabus reb* füpradictisi. ab euacuatione,& curanone fjuc attractione per eontra» io pium,qualites deben: ficri. Et Icipia.
Opinio Ga. dct- musa curatione perconrrarium.Et mute ie dicamus q» à Medicis dictum eft,
&fec, quandocomplexio,aer,empus an-
ni,& fimilia cum egritudineconue niunt,tunc non eft egrefía comple
Liber Septimus
non is ni&í fiu
145 v.giuuenis calide complexionisin D la, cut
caufus,nó eritiflea (uo naturalior dine multá permutatus:curádos tf eitcum rebusin frigiditate remif-. fis. Ecqfi huius contrarium accidit, tunc multa facta eftelógatio: & i6 huic refiftendum crit maion otra rietate: v. g. fithomo fenex fngidz contplezionisin regióe fngida , cui fuperuepiat caufus fm illos indi, bitre multum infrigiditate di! tata, Etego dico, i noo verum dicunt:quod ma- leaam, nifelte videmus per fcníbile uw meam quia tenis fupradictus |ui caufum patitur, curari non Vic nifi cub, rebos habenibubin fine, vel int£(am figiditatem; ficut xz. '& feni (u .talia propinentur,calor naturalisi, iid '& morietur. Et dico o illud; quod ad huncerrorem deducit cos, eíLvna regula: quam po* prado longationh tica fp e lu itioniy fenis a fuo. Redi adextraneum. brand cum m portionem it Clógaciboc cxliriiuocnis fuo ca- , lore naturali ad exaancum, & iari ximequando dixerat major. ongiao, nam hoc. impoüble eft. nam tu fcisg» calor exttancusa naturali ramificatus cft. & (i poffibile. effet vt zqualiseffzt elongatio,, tííe vere. tio fm viam curationis gercomplexi effent refri tia mulum fortiora corpore fenis uai ad tertium im. fcd hocf ipfo veritatem n6 habet. Ob hoc. Ts com; iuuenem cholericum ca» complexionis 1n primo gradu, CoW. Auer. T &
pa- Cóca Ga.
febris, que ipfum
G &füperueniat ei manera ad lum
eft propter forem pru. tationemquam sabiicine perdpidt in corpore iunioris ad fabitantam. eo afüo ipm pire dtes quuni: fifeni fapradicto fig. in gradu fuperuenerit zido ipfas perducens ad (ecunfum caloris, iam elongat? HB eftatüa. zomplerione nani majuuenis prenomina: ju- [e eft. longas pe vof gradá, fed fenisclongatio eft duorum duum,aut plurum.Et pp hoc,fi pof. fibile cflet, cócederem" Fm elengationem fieri ctrarium nociuum re fpettu con fyderationis finis fm diuerfitatem [ubie&i:ppea quia quafiimpolkeft fenem ad illum grad peruenire.& fi peruenire inchoaret, antequam ad terminum illum ati moreretur, & fi (anaretfm engationem füpra dictam,bonum. finem non confequeretur , quisaliintulum vinere pofict.quia meicinz eidem conuenientes comple DEED UU ium pp ipfarum liratem. decies Vuidhags eloogurent 5 mula elongatio pant medici
tau-x morus eíl, aut;
Pranterea fm corum di
nziuuenis & fenis frigide debent ef fein codem, quia fi vnd corpus call. dum eft fupercalefactum víq; ad fe cundum gradum, & corpus frigidi eft fapercalefacti víq, ad. lum giadum,vnum corpus calidius alio
nou eff. Sed (cire deles, e» fi ueni RE. snedicine frigidz adhibeantut vl«
2f tra fuam complexionem natüraké ,
€i non nocent,itimo profünt;co qx ipfius vittus fortis exiflit ad eas per mutandas. ob boc ad gradum corrumpcndi naturam non ity fed ipfam ad remperantid reducti: quod feni non accidit pp ipftus m& brorum radicaliutm frigidwarem. hoc fufficit £eni, qui febrem car parre in lu per ratióes füpradictas:& cuam, quia corp? fenis Soil oos lt cmchendim L inas ad fubftánam . admodum iuuenis. Merl qq ratur quomodo poffit feni tanux febns caliditas aduenireR. qp fieri poteft pp dice (az: ordina. tonem.Nam fi dicta conaeniéti ve tetetur,impole eflet vt talem incide ret febré:ob hoc,quia zgritudles vt di&tá eftin libro. itudinum,nó nifiduab"funt caní i cBplexione mébri mala,aut aducnientib*ab extrin'eco. Et q& lexio, & aer,& terio & stas con. uiacat eg mdi ais vien remanebit eius caufa, ni(i regimen, M & dicta. & quod ex parte terhporis anni confyderatur, intelligitur na tura parium temporis anni Et vl, quando aer contrarius eft ni,tuttc bonum eft infi paudium Medico . & fi aerp fe talis nó exiftittunc Medicusaraficialem fu qui furnirar; ine in re, ve trum fieri debeat gut non,aut quam. tum ficri debet, eft ficut pocus. fngidz in igne ardéd. Nam fi inh
Liber À ge, fectre. poflumusdare tempore irudini Toii hepezAcos flo machi babeat frigidum , & i huic affaetus non foerit, aqua frigida ci Mamme emus tas nos dí dandam , tunc minottm d dabimus |juantitatem & minus frigidam;co rosfocmdo omperiosem infe mile conuertit paulatim, & lógo t£ hanc confüetudinega acqui:
- fed quando contrarium fübito Bit& fecundum multum, naturam corrümpit. Et hec eft vna virtus pp quam natura intellexit gradatim.
35 tempora anni de vno coatrario: contrarium tránfire . quia fi fübito dc calido ad frigidum , vel de frigido ad calidum tranfiret,natura.
fare non iof En confüetudiné dictum efta quibulamgquidam paulaum fumpferunt venenum ac. tim , & congerfum fuitin eis ad cibum,&in habitu fine nocumé to. Quamuisita dicanttamen non concedo.immo argumento: monftzatiuo,& in epiftola Theria-
ex & veneni quam ad Glauconem tranfmifi,Sed quod di cunt p Medicus de vna me. € dicina ad aliam permutare debet.
quia fi folum vna. veretur medicina,pofibile eflet vp natura in habitum conuereeretur,S in corporc de. itam non faceret operation£. fed virtus confyderanda eft in eo, quod ficridebet in euacuatione,& in medicatione,que percontrarium fit, Scd in euacuadione manifeftum eft tenor virtutis debet attendi : fed fn alterauone eft,ficut balneario aquz figidz in he&icis , q» prodeft. Sed fi diu afluefianrmembra lzdet principalia & mortem inducet : (i--
Part 36
timus 146 cut dicic Galemes qp vti acciditiu- D ueni malam complexioné non ma. terialem habentiin ftomacho, cui Medic aquam vitabant; & ipfe pp nirniast aquz atiditatem. jse-
legit mortem Qaquam frigidá bibens fubit a ma« la com| ftotnachi euafit. fcd propter aqu Étigiditatent remáfie e infenfibilitas quedam, ipfumin vanflutiendo impedi&:& fic mor tuusfüit. .Sed compl i, quz cft cum materia neceffe eft da. asfp ! melicarionis E S &aliquádo fignificatio fumicer ab alteratione malz complerionis cá Ee traria fignificationi,, ie fümitara materia. verbi gratia febres putride & maxime que de materia cruda,& Eofsia quarum nuntd de mala có calida & indigenthu medationé &: tefigeratione fed eó fyderatione cotionis malum noc. mentum imponabunr Et hic bong Medici diftretio neceflatia cxiftit, dm quam plos. infer: debet.ver i gratia, quoniam illud,quod plus neatffanum b n phlegmaricgraiflitefteuacuatio materiei: & in fcbribuscholericiseft accidentib* ob. iare. & q6 ambo equales in dubi P tatione cxiftunttunc ambo equali zurarc debes. Sed quando acciis nó. timetur, tunc ftudeas cám totaliter. remoucre : quoniam taliter ipfam curabis complete fimili ratiope in. itudine', & accidentibus epri:a« dini córrarijs:ficuteft febris fyn- €ope.ga tu fcis quaft curati debét: eo qpin febre neceffe eflinfrigidare &in fjncopa calefacere: & fyncope indiget nutritione,& febriseuatuatione indiget:ficut dicturi um*, Er hic (cire debes qp accíis; qd" zpritu- T y dui
*vitátn : & multam.
€ dinicontrariator, non fequitur ni itudinem , quc contsaria eit pri mz zgnrudini, vteft fjn ope ex i-
1a.Scctam, quido accidit mola có-
tioncsqux famütur a mh eSple-
ris exiftit, runc fignificano fornitur,
la complexio frigida, fignum eft. ier edodilleue: qua ud & cuis facta eft elongano a íua có plexionc naturali. & tunc debet cufari cum medicinis debilem caloré habentibps: quia tic alia membra. funtinírigi nonipfüm ceszebrum.& hzc eft comparatio iuue. nis& fenis, quemadmodum fupra. diximus, & quando indigescalefa- €one cerebricunc calefac ipfam fi ne timore. & fi visinfri illud facias cá timore. Sed alia membra. frigida, ficutfünt nerui,& fimilia,(i infigiditu, calefac ipfa fine timo- Y re.& qfi fantcalefacta, non refri zesiterum, nifi cum tmore,ad vt nó trahas ipfa de fua complexio ne. Er ficut diximus de his eodem modo facias de ficcis & hüiidis : qa *orporibus non accidit nocumentá nifi ex parte elementi dominantis füper ipa. Et quando fciueris iuuamétum membri magnum in. &erat. ( membrum ex. grindpslibusquz magnam habét operationem,arguas augere virtuté ipfius füpér omnia. & hoc non dico
nifi propter communicstioné mem K. brorum principalium,quam babet cum. corle qued eft fons calotis,sc minera vitz. & i6 non oportet mul tiplicari contrarietatem in talibus membris,& poprie qualitatem frigi dam.Et propt hoceff timendum, quádo acadit hepati complexio ca » ipfüm cum rebus, quz füntin vltima fugiditare:quí.
rationis vlumz.& hoc dico principalitarem huius. mensi sed verum dicimus;ex colligantia iftorum membrorum recipitur demon. firano ipforum. v.gr.non debesnus L iphone qua eic ed ie, quia. ligauim.
cerebro fripi sequam x cali dz complexionis, quod eft coll tum membro frigido.Et non. a musiterum refi; mulmum he.
quia eft colligatum cum corde. Eeenma huiuseft,p quando voerum pez iacta
m ium in calor,
hibeascuram. pusrie Qipfüm cibolligamm, cum his membris, principalibus. ideo quia corcftom. nibuslus in potentia, quamuis fit vnum in a&u:ficut declaratum cft M
dac intendas in refrigerando cor ci medicinis faaentibus hoc:quia pof fibile effet qp coreffetcá malecom. plexionis hepatis,& tuuc rediret ad. malignandum cor. & pp hocnon oportet relinquere cor fter alia m£bra.Et nonoportet folum curare fü per hoc in refrigerando,& calefaciendo,& exiccando , & humc&tando:fed etiam in ofbusoperationib*
operadionibus acidi,
À &terüjs. Sed demonfttatio hnius loa fubicdoAe hiceft manifefta.ga. quando u mala complezio fuper orpus.i. in fine faperficiei corporis hon cges melidnis fortis qualitatis. juande eft f coi opotvet EN medicis foribus cod dchi arr virtus i| farum, tran fitamquem fiunt pa ala membra, v.g. ficuteft pulmo.
De euacuatione per Ce. 3. Vexfqae diximus de dcmon- H Tlranone medicinarum per viam cohtranetatis:ntic vero loque B mirde ione fpeci
ur tas, & virtus, &. men,& confuetudo.& fi omnia i fignificant füper neceflitarem phle botomic,tunc fecute minuas fine ti mortc. Et attendas qp non fitin corporealiquod membrum lefum,qd* phlebotomiam.ver.g.ficut. tftostlomachi frigidum, quod patitur naufcam:&etiam q eger non C dui cgrotaucritpropter quod perdi dent virtutem. Actas autem,que eft. «onueniens minutioni,eft iuuent*, &ecasin qua minuitur prateriu-
wentutem,eft principium fepiima- brum
nz fextz vía ad feptu num. Verutu minuere. ius de quantitate fanguinis. minusextra. herede fanguinc:quamuis fint homines qui tolerent phlebotomiam víq, ad octuaginta annos, Sed non iclemus miduere víayad duas annorum feptimanas fm Gal. quáuis. natura «gritudinis hoc requirat ma
timiis 147 hifefls.- Et dixit Abumeron Auen- D "oat,cgo minui vnum med filium trium annorum, & euafit 2 morte. Et virtus, quandoeft multum debi Iis non füfücit vt folum minuamus. dequantitare inis: (ed etiam. poteet vt prohibcamus phlebotomiam omnino.& fi videtim*g páe tiensnon poreft viuere fine minutione, ficut accidit in egrirudinibus fenurn , facias cum timore tamen, "Tempusautem conueniens phlebo tomiz eíl ver. & tempus eftatis hibet phlebotómiam, propter debi liratem virtutisin illo tem
pter: 1efolutionem fpiritum. v
fi regrat natura. c grimudinis, facias euacuatiobem,(cd in parua quanti tate Tempus veto hyemis prohibet phiebotomiam propter coagulatio inis,& proptet tif, quam ifto pip iori autem autumni, quia.
ftam fua emperantia ficis & caliditatis,non eft conucniens ad.
nüm,& tempus calidum, quod prece Necit prinatphle
v pirum lam icat eir
txatem cuacuationis, Eti!
ad contraria, v.g. cum imis abon- K dant imus vétofas
Blerionicius Neq; fümenda cft me icina tempore hyemis:eo phumo
res füntduri illo tempore. Et Medi- MH dlaudauerfit pharmaciam. vere & autumno:quia humores non egrcdiuntur vt plurimum tempore autumnu a natura, nifi in qualitate (o bum. Homines veso, quos non co gitad (umendám medicinam nifi
It: eo. Iuiz frágunt purior fi commotio complexionis fup eua. €uationem medicinz cít tempore, inquo eft humorin comperstone complezionistanc hon eua- «uari nifi cum timore. fed cum erit. contrarium,minuascx quanntate,
Y i.qÀ aliquis humor füperabundaue rit. Etconfüctudo qui qoe in hoc quemadmodum ? n aurem erit intentio euacuádi ali membrorum corporis, fignificat fu.
'euacuationem ipfius:ficut dixi- Doesjocus [recs colligátia mé bri.v.g.quádo voluerimus euacuarecerebrum per vi phleboromis, minuemuscrphalicum: quia ppter maiorem colligitiam cerebri cum ecphalica q cum bafilica : & exam quia colligantia adiuuatin cuacua none. & cum i uahere
ibus exi flentibus in inferioibus corporis& pharmaciain fuperioribus. Forma vero membri, & arcano ipfi? demó L. flirantiterum. fpe euacuationem. fus gr nos imus de curatione
Ft oisperrtembra p noc
Pipes rogi. bri & uamé memi 1pfi* iu uamé M
"m fimilier ad eo naturam nosTducir: Tta quia talemembrum. cum code maloré colligantiam. babet ganando ks itisapoftemain it& tüc pei res refolutiuz. effent propi nandzjnquantí. exifti: fedinquantum eftin membro rali medicina a rcbus habenubus aromatiataoem , non debet denudari:
m uia membr(í mulie (cn bi nacs Dres non affiner medi- Gnsssod dc mala conplcrone i
Libet Septimus.
m um : eo p facit mal complexionem abundare.
dicunt Medici q non debemus cua. €nare cum medicina laxatiua Y prfenter suem hu
tin fübftiia imbibita rcpenerur b dne mradrauracae
pardculati in denadind
bro:& poft illud de
illa fequuntur: & principio in feus.
bribusad ephemera faciem
prodaieceeel eed fario ir onem :eo gin fe fübítantiam b; vencnoim , & fortae faciet malos humores fluczead embryonem, vtipfum lcdác. | nr quia m:dicine purgantes tmcdicinz prouocanes vds & quod prouocat vrina p rouocantium méltuazk
prouocat, abortire facit CEiftz vniuezíales medicationes complexionis materia.
cipia & elementa ad illi
mec diose volamusT quali
rum im. Et nunc inci H Guns raraícuiuíqs mbar & diuidam hoc modo : quáuis ifto 190do non proccflerim in libro Aegritudinumyoo qp hacc via hic vrilis exifhr, Erdamusq mala comple xio marenaalis , aut non m: lis, autcil vniuer(alis toa i,&q Snagis ifcfta, e(t fcbris : aut.
lis,& non marcrialis (unt ficut pri zt
num [oin dni immonecef cam malam complerioné ,
tionis in illa duz res exiftunt. Vnaad remouédum calidam, & fic.
inipfiusfübftanta , & hoc fieri debetinfrigidando,& humectando, Etalia , vt caufz extunfecz fcbrem. facienti refiflaturzob hoc,quia hzc febris nihil aliud ft nifi mala com. plexio non materialis que vt plusa. Her eue van e rainfrigidanoms.& humectanonis in hacfebreeft fecundum menfurf
nas & cibos frigidos: pet. to ficutbalncari in aqua calida, ant. ipm ia pita apos
i in fpiritualib? va; nar:quénifirefoluercami 'us nimis inammaretur,& fpe. ad putridam conuerteretur. & propter hoc balneum cftom— Dibus cura vniuerfalis, — Sed inter T üj aquí
Ere EI
quí exiftit dinerfificario (ecundá diuerfitatem caufasum facienuum fbrem.& hzc febris fecundum plu imum accidit propter cunis dení(ationem: quod pluries accidit ppter. ut in 5 Loi ph aquis (bypticis ^ tiam balnei i P Itiamyaut. totius corporis iccitatem:íicnt degickevsc phum scs it. Et vere plarimum hecfebnis calidam & ficcamm,
'& poflea de complexione calida & humids,&vltimo de calida fo lüm.Etdicimusg qfi accidit,ppter. cutisinfyiffationem, aut;
declinaionem paroziími . & d pbi p inexim bain cum oleo tepido,in quo ni ticitas Non Aisne. rium baíneá reiterare vitra femel , ficut Gal. faciebat qui infirmurn fa. ciebat intrare bis & ter: eo cp hoc re. .non conucnit, nifi homini- &(fuetis multam balneari: fed embrocatio poft balneum ci aqua Eigidavt mihi videturjiterata, con. clufionem faceret pororum:nifi po zi nirttium forent aperti, aut corpus. eflec nimiscalefactum. Et melior ci |ui poft balneum eft propinan dus, fi erit complezionis calidz & ficcz, & tempus fucrit calidum , eft puffana ordci:eog infrigidat & hu meat, &adiuuat ad expellendum. füpertluitates per omnes fuas vias. & poft huxus dizeílion£ dandi funt
iíces perrof, cames perdicumj& [11 Plios Ec fi aliam fecerit. i mum,balnctrr, & dietam. rei Ex trifüüeia. teraredebes. Etaliquando- ic. evi nimiam tnítiniam,& mulram itam fit &propter multam in Sole morá, Etquepi iram accidit maiori. rev emer pter vigil iut pp triffiiam nit.&nullaiftarum indiget fricatio duet nejfed balnco folum, Et que pp vipes trifliiam Suma ie
'ume&tanione fomno,& gaudio. quz pp moram plurimam in Sole d i, inidiget refrigerationc:& ut longá in squacalida contrahat mo L ram.& fricatióe,cum oleis fn-
jdis iun; »vtoleo violato, & A frigidi.
milibus.Ét quando pp multá ac- tate. idit frigiditarem , balneum intret
calidum, & balnei calid* aer vilior cxiflit balnco aquc.Et cibi tempera. ti effe debent,autad caliditatem de clinanres, vt turtures,coturnices , & fimiles & aqua mellis valde vrilis&, capat vero talium oleo rofato inun. gatur,& alijs atu calidis: quemadmodum alijs frigidisin acw intigi debét.Et fcias) vfis medicinaom. mbus patientibus Mexi- M. ftit balneum, is pati£tib'reu- Ab ma ppfri n Erin ephemers ab E [T 'maubus inguinum, aut altellarum caufas, & fi caufa reu maciscalida fueritDicit Gal.qp bal neum intrare debet. & hoc non dicit,nifi quia füfficiens eft in humogni fubilium igeftione,fed
- totum corpus. nec balneari pu nifi poft digeftionis cbplementum.Et vina aquofa alba. aromatica omnib? iftis vulia funt, fi bibere affüeti fuerint: ita qp poft digeftionem bibantur.ná pura ha
& &üimdioc,
Yx eni Olkri&io- [on
Liber À bEiunaméa q: vinü tationem cibida lomacho veut,
ervplayceiüca, Seiqura exv itia. a pow efttantumjin fat cuadone indiget dieta verfus frigiditatem. endente:& vt cibetur quantitate ta. liquenaufeam non inducat. Sed illi , qui banc febrem patitur ex fame,propinanda füntcbaria valde, p &atodigeftibilia tendentia ad fri-
jditanem & humiditatem. & ppter. E fi aibaueris talesin picipiopa ronifim,non febricitabunt. ppter entis fuerit.
is tribus dicbuserit fafficiens
itio fica cum femine meloná , milijautordei farinzaut fabz,, vel
orobi.& quz appropriantur propi- Baficut Qquinzitin cum aqua iridis,& capi vene.&violatum. Et fi hec füfficere non videntur,& fcbres tertium tranfierit diem , aut tu arbitratus fueris a principio, vt tá ta fuerit corpore repletio, vt pp fri C ationem,&apertionem fiie vfi ewacuatione egrum ledere poffesob hocquia tale medicamen ín corpo nbüs plenis plus oppilat q aperiat : tunc medicatio tal dum mena ner ephemeram & putridam efle boceitin phiclowmia & corporis mollificatione.& hoc facias fm exccfíam a fignis confyderatum, & fe. cundum q ab experientia & bonitate zítimatiu? poteris perfcrutari, quia pp: folam doctrinam cerüficari non pof'es, quod in vi jin dinidabt acicadum fit in quani
fi &maxime Al
timus 149 tey& qualitate in hac arte. Et neccf D fariaeft in hac arte przter vniuería lium rerum cognitionem expenien.
cat& tia, uam particularia prin epit habeanmr inco quod mn ino*
quoq, indiuiduo fieri d^bet. Ee fcias.
dige q ifta principia fcribi non poflunt
omnia;quia funt infinita , & ifta fente Medicinas nobis vetat m fctionem m haberein bacarte: eo Q maj idta experientie jon i. Agpioe dixit Hipp. Ars pun vira breuis. Etegomet n5 ijin hac fcientia, vt videatur E. mibi,vtfim füfficens ficut videtur multis Medicis noftri temporis,qui. multum elongati füntab eorum in. tentione:exceptis filijs Auenzoat , Aloali & filio eius Abe natiam, cui Deus conferuet vitam. nam ifti vecti magiftri funtin fien tia Medicinali. ur ad di &um noftrum, & dicamus, quód maior pars iftius febrisa ftypnicitate prouenit,& ficcidite , & maxime in complexiombascalidis , & comdones ficcas hibenübus . Et eisnon proucnit, nifi quia cibi iutantur in corum Toma- r chisad fumofitatem , & quibus fü- [mies fluxus ventris. Et plurieorum, quibus hoc accidit, accidit bus corruptionem cibo— rum,& ipforum mordicationem. Et aliquando accidit illis ventris cá flipatio: quod prauum exiftit. & conftipao hec accidit propter caliditatem , & ficcitatem , & virtutis expulfiuz debilitatem . & fic dicendum cft de medicatione vniufcuiufqs iftorum
&ip(üm ftomachum cum vnguen tis conforditibus vnge. fcd cum fluxus eítin ftatumelus eft vtin balneum ipfosire non. 5. hoc Gal.diat. Sed novi tur forem fluxum cfi baluco:quia H dicunt p attradtionem facit ad fitam 'm. & quamuis bw U Don cit ropna medicina, ed Meier & P eequa dipcriil ipi gudinis viam: & tu fcisqp contrari debctexpelli per füum cStrarium, vnde hoc quando pofíumus, eft dimictendurm. Sed paricns eft ciband* BA qu poliione ipfiasin balnco:im conferaare,vt redtifices i
fus flomachum enacuatione secum lanainfofaf olco poe & oleorofato,& fi maftichen cont tam acceperis , & cum oleo rofato miícueris& prediétz lanz infude- Y ris.multo fornusopezabitur. Et vlt. kr in membris principalib*nó medicina e&uali
1quamuis poventialit Sig eniak Erf fuhr alig inc flammatio Yore flomachi,miíceas «um 1ílis oleis (accum exaemorá vidum, & füccum cydoniorum . & push apponunt ceram , & faciunt tum. Et aliqui cx hac medicina miranrur, & dicunt,cá prend e51tomachi habcat mala compl sione calida vitiatum,cur Ga. ponit.
mallichen cum olco rofato?
tet & vinum pom;rum
a rdrnm o Sobecre- E. pieni midi ione fola eft aliaa fignificatione recepta a com-
eumbis (ü Et poffibile eft
m rpcet
non con-
pancctt didt Gale vaiaod
lit quia malam complezionem ha Puri fipmacho ctiam »&fic- L.
&., Multum ergo confydcrandum
SEG mala complerio lt tanta, vt.
nimiurn timeamus, ftudebi-
musíolum im oris ftomschi cSfor-
fintil les medicinz: rini Sed ilu xusnon ccílaucrit,non dritecir,
iK füm cibare cam rebus
habentibus:& fm quantitatem p xusipfum am fi paucus fit fluxus, fufficit panis bifcoQtus cum. zuccharo,vel (ücco rofato confea*, autcydoniorum fucco.Et fi multus M. fit fortioribus vtere, vel Glo ordci cum fücco cydoniorum . atorü cft. bonus. EN fm Gal. zit fluxus.mica,
aliqu&rula maftiche,cum fücco exks Mene Gale. vtitur hoc |uod com»
poict [sr Regimimis Sanitatis, Sed medicinajin qua intrat pip, aut. nos mscalidzstficefl vitida:& maxima ia
aliquod membrorum
accadencia nifi per men(üraru, lorem Erá debitam per comple- 5 foi
rcrddam Sim liter poteft dic. € fm Gal.de debilitate flomachique depopec cuins cone Si gidiiom qur londcho sad 1 acci dit pet accidens la hacarte. & boc curarcintendebat. Sed proui eft fuper complexionem malam, fic medicinz mi(ceti deb£t, Sed cre doq dima fuum ipfura in hoc fuflentagit. Et mihi videtur, qp ele-
Guarium cydoniorum miftü cum | fol
ligno alocs,maftich: lis Sam vae esie Totpottum, vt frigiditas cydoniorum vineatipforum calidiratcm, Et non cft
chi remoucte, diminuat tesftigi—
aqua calida & intendit per hoc ven. trea mollificare. (ed quia mollifica tio nocet flomacho , oportet «p fiat. cum timore, & quamuis mellificatio it huic congrua, cgritudini nature membri contraria exiftit . ob hoc eft neccBie has duas res mi(cere aut Tem comucnientem ot-
bra trahatur. embrocata. & hic dlyftere meh*cft P omnibusque fieri poflunt.& fi n& eft mordicatio,aut ventofitas , tunc fufficit. factum ex melíejoleo,& aliquantulo file. & i mordi-
& catiofuent, tuncadmiceanrurpin vé
lines anferis,& gallina: Et Frasi tec eel vtinolas coquatur parum rutz, & femina re luentia vento(itatem ficus femen. ipijcymnz & fimilium, Et véto itas cum-naufca in hoc joco figni! atq naturaliscalor delulis eit. & appe hoc nó cíl calcfaciédum, nec. ze
€ rfi, im, fed ftro; vrendum. erit. Etaliquando hzc! tribus diebus perdurar:fed non timeas, & rege iplos poft exitum parorifini, 'euacuationem ventris, ipfost balneo,& cibaipfos cibis conucnientibus. Sei ex naufea acetofa hzc febris non fitob hoc,quiz ex illis fubftantia furo(a non: nsque imm infame E &chaidiran hec bri acte
dens a tes Sequi Ebr, quei gr pia tin fübafcellis, iguinibus vlti-
ico à- mum medi.
przcipit vt has febres patientes j Dantürin balneum : fed muhiton [eirt fas nifiindedinaie Et füfficit in médicatione: zarum:coniundo tá hoc caufis exterminadsinlibro Aegritudimum.
Ca. $.
Éinceps volumus loqui de fe- DE intàr ardentes:ideo quia ifte fcbresfunt mediz inter putridas & ephemeras.Et dicimus qj iam dict
eftinfibro Acgritudinum,q hcc fe brisfitex aso fanguine & p
&cies duc: vna eft,di (anguis iron | putrefaCtus:& alia eft, dum (angatis iam pütrefieri incipit . Et vna Ses, arum nino dilponcf mosere vr homénpuos captans affligat a princi jue ad nem. aie enin ; quz idquod diffoluirur, ef pencposugneueiu, vial f. ipio tetur, víaj nem.& hoc accidit quia illud, Rod difolaimasel as coquod re luitur. Tertius mod? eft, vt a pri apio vq; ad finem decreícat hoe. fit,ideo deo quia loda, juod diffoluitur minuscít co quod refoluitur.Etga L bacfebris fit ropueroi agonem vafa, medicato i; ent. bominidm:i: maxizue cum à eft
Part 37
od fánguispuircfatus, Et Gale.hic di Nono Me
Git jrquando natura fortiseflextra tho: mel
h; mus víq; ad fyncopam. & dicit, e
Qp propter s refrigeratio-
pem habebir po bileerit vt cho abijciatur per partem füpetio-
memaetiatrirn rdcihde me
dication£ in hac febre effe necefía- pma
riam, Etego dico q hecquitas eua. cbua Gal.
cuationisartificialt non exittitim-
mo valde eft erronea : co p hec ats
imitatnaturam:& nunquà fitcifis M
nis víqy
immo hec, d uibus virtus expulfiua plus q con-
enicas li. Adhuc 8 cft Sela intentio euacuationisinquanti eft euacuatio,nifi ad remorionem lupflui fanguinis peccantis quantitate, & ad conferuanionem quantitatis naturalis: ergo quomodo pótfanliseuacuari v(q; ad fyncopam, ni cum detrimento fanguinis nata. ralis? hoc impole c£ vidctur.& Gal; hon
Liber Sep
A peli iiis sn id mnclicina accdentaliseit Lr: fa. vnde melius cft vraliquantulum.
ex calore remaneat extraoco, q ca- "uia cé. or nararalis diminua Adhuc non. qur
peer virtus diminuetur, D iron eiequi huius etrorisfaciat
primo EI tdi 'exemptam,funt figna commuta
LI ina, & lon xa. Confjdera ergo
quot in hocloco eminent pericunu la.Etcum in hac febre apparent fi-
'utrefactionis per vrinam, aut E Palm phicbonia non fiat vfq; uic. pritoa ad (yncopam uia im- Ty. Poe eftvi Eee , IDaneat putrefactiovíq; ad feptim! EET ME & LWrsasi ela KR Ther — virtus fufficiens digeftioni. Et dicit. mala ULC 4 Gale q qf medicabis hanc brem. fanguniscum Pa pet non
eft lum vía, EIE NT Uds idam in rico tandiu, zr frigiditaem
pest Sr aii jue:
preis: ibus, Pri-
maeftvt «gritudo fit di, ,&vt in vifeeribas non fita vt in ore flomachi nó fit debilitasne-
que frigiditas ncc qfi infirmus non. iadicsaquam idam bibe- Te Etfic cfle debet: qi illud,gd hic indücitad malam complexioné,có trarium cxiftiteiufdem rci que cau fam habct remouere : qfi aqua fn.
Etiam sun daciiatimor,
meremur Esami Etiam inueni fth qi bibe
runtaquam fri in quan-
Pugna ie mide
anhelitus deuenerüt.
mufculi,vel nerui , PM em
tis& taliter non d
irm isi am bibuntiam & 'e,tunc naturam.
me adiuuant:co qp tunc ibi i. aid
mon remanfit, mil mala complexio
1lla tüc remouetur ab af
bitione . & fic natura me-
:gini "fis hoc facer phibebat. &hic eft tra&atus Gal. 2 potatiojue frigide in hac zgntudine. Erddbés ee bec ron lantudi- P ord ealose. m magis ius minus -& 10€, fortioris caloris dt caufus,. "d Ehe iaitudo diucrfificatur des ta. Etqü omnia particu
concordant dum febre, quz eftar-. dés, &infitmus multum defrderus aquam frigidá, non i in hac: dtdigeftio expectanda . quia «| onem confumeé S fri v igeftioms aperi-
Ed h ei ipfius di, aha: quemadmodá cít ncbula nigra,aut hypoftafis nigra pp nimietaté com. buítionis, & tunc aque frigide exis. bitio nó valebit. Ez | pca melius.
qualisi : : Tiditatis , non cft primata digcítibe. nifi propter malam |ualhasé acutam pod prope prodiiem nec. vifcofiauEm quando hane inb gidabis, tunc ftatim erit materia di.
tur/fi eius virtus exciris fortis , qu£uis zgntudo fuerit. .Didta. s-Apheri, Rafis q duo iuucnesin dicbus eani culari f enr quor oet eratdominus & alter feraus: &am. Pohancinciderun rfebrem. t & Mejuam praebuit. . & roo nad ! f doius euafit,& feruus morus fuit. Et cer. 1ziftz noflrz mediz funt inter ter 1asGale. & Raisin temperaméto, 1 Etegreffi famusez eo qd noflreintentonis etat, & ppea quia tractaparcum mid rh trida-
ii arus riü mm,& oper hoc boná fit nar- Tare medicamentum , quod vurifay
commune axiflat,
Decwre feherum Putriderum er primo deeisim gowerdi. — Ca. 9. Ed dico 9» febrid , d funtex mala complexióe materiali , prima
illarü intentio duas cófyderat res:
hoc cft vt malá remoueat cóplenio
iseflvna li
peruey Leosten quede pii perflui dimieutio, & pororum aper tioop € Trina iun srofiicm, auc icol hem dali
B hzcomniz . Serie intentio e t iftorum remowcatur pes ipfius oon. i vt Ium accidit. icauiói: & maxime qf füperuenit accidens, qd eft contrarium figni! xis edd cenam i fuerit figoil abcíen-
bus, tunc inftare debet remotioni caufz.& per hanc viam remouebi-
vice n6 oblruifcat & jile eris vt cog ambo cófy. gqualiter.Et nos volumus im primis narrare bres, d noo hütaccidenna re fiftentia corü mcdicaniói, & poftea narrabimus illas.que hüt acaidétia contraria : co qp tractatus teflétiz accidétium eífalius à medicatione cgritudin&, & &aliasa medicationeacadenüá.od eftjquia cor medicatio eft per remotioné cárum,&cut! cgritudinibus.Sed refiflere aocidenübus fit cá rebus, quz cito ea 1emouent, & fübito per cÓtrariam:
Liber À quis wt aliq t acci Dit cao, eoopim in f fnisdoloribus. Dicim* q ftipiditas. & humiditas in ofbus febribus in-
fit per pnmas ip(ará virtutes fo
.'& aligfi fit, vtaerem infrigide m*,&aliqn vt ipfum calcfaciam" : &aliqü p itin de vno
tettias dut p. pnietates: & aliq fiunt pet balnea, aur fricaiones, Sed cuacuationes pnr in fcbribus non funcit eftconfyderandum in quo fit. quodqy iftor ciendum , aut plos vno,& in qno téporet eo g» tem| eft vaa er lebus yus A A "I hacarte. & lixit Hippo. qpt£v pusfiracarim hoc eft q iputme » dicinz ladtudinem paucam habet. Prdicimusq phleboremia Re n5 debet, nifi figna multi fanguibis: t: Ei mchuseft tat, qi non eft malitia nifi quantiraniua, € ficut (uperiusdictum eft. Ectfs facendi pitur vimos forimdo: ia fm plurimum forütudo virtu ecl principiis egritudind, Propter hoc.ordsauerunt quxdam ficri phlebotomiá in principiis egri. tudinum. & multi funt egroró, qui phlebotomiam patiitur vfq, ad vltra (eptim( diem. Etad remouendum illorá erroré dicit Gal, qp debi litat£ virtutis, aut fortitudinem nó fcquitur numeras dierd. Ec quatin tas phlebocomatióis recipitut à for. titudine cgritudinist à complexio
ligi. dlima: liud icut fit f peri
monies, cu pwlmev adir Fori itid AEthiopiá,
. timtis 152 ne, &ab ctáfe & tempore anii, cot D foteudinb dig X edibus aln Sed bonitas virtud's , & eius malitia fequncur malitiá complexionis , iusbohitatem,& pp. Loc goniturà Medico ín vnc! euscas« tio, que fit. opptlatioues, doipix i pend pine i & di, i i ficando illud, qd pót re&xficaci ipere & expellendo illud qd non. [erg recien, & hoefiriaomni febribus , & maxime in illis, Don funt incus : mE om horis, feu tépori indi nis: eoqpaateria putrida Lb nedficatur, nifi his duabus rebus, (expellendo illud,gd re&tificari n6 Vt rtiicatdo quod pb redii carí, quemadmodum fitab hominibus Yolenubus putrefactioni ob» uiare, Et necefle eft. natur contipue in vnam, Sed quia onam tnedie narum clt calidz & ficez comple xióis,vt eft (emen api) & fcniculi , & milium: & poffibileeft vtex tà li operatione febris augmenterur? & pphoc neceffe eft vt frünganfca* rum virtutes prime cum rebus fri gs ex natura fuisdiusantibuvit operationem: & talia fuat mina fhelonts, cucumeris , & hor fimilium . & füht etiani ex tnedici^ nis hatumoperationutn, qu£ funt tempctaue, vel paucz: caliditatis, quas damus febricititibus fitutca« pies veneris , & endiuia , & fithiw 1 Brinfumma intelligere debes nus qj quádo operari volutiíus me dicinas calidas ,q» figere debemus. earum virtutes. &in his medicitus inaeniant duc res incifio,& fabeiliatüo Es fcias qp cuacuse to
Col Q do per vritam eft ex medicinis ma.
manifeflis in fcbribus.Et he me L
EHE Hn
arde afbes princ ficut bulliendo in aqua aliquid mafliches : vel. vt bibantajuam illam cum zuccharo rofato. inh bis conuenit nobis. iex-
Sosiciacidédo. e aci bles bris fuerit humor frigid*& ficcus, M oportet vr abítineat bis calidis & ficas:eo qpifta ficca non debes quaranarijs exhibere. & fi vis: gasedeber serial: rdi iccitatem ear cam radice:
tiz,X zuccharo violato. Seiqbruc
charum violatum habeat virtueem.
paffulis: qi epimeenftuntI hoc hoc
cafu &. fadt neceffariz, fpafalsin in remouendo ficcitarem. fpes ye
[orm peser fes men, ex flomachi e men, , zophag Pal Pyéespid I nscófertin maiori partefebrium , Et quamuis aqua ordei fit & ie » bal Semendi care via5à fuperfluitatibus, & abflergit, &lanat iasabíq, inflammatione, & elt ex medicinis laudabilis valde 3hoccafü , Et pp hoc fquinzibin,& otdci aq. landa funt curis febri, |ua ordei interdum.
i viol, & subs iq manoir medulla babes lop)
vtvitemus dare m;
pese primo: iEcmadobe-
tertio tamarindi,pofis iste poll medulla cute. tis farracema, ini ,&
la deinde my
Tobalani. & cSueniens eítomnibas. cum febribus vti contrarijsà tota fpecie.
prediis ii iittme
maiori calidz exi-
funt, ica lant fpecies ideo mo-
Porn pied ponere debe
di bi
ifloma vel multz fm. diverfis & mulà muld-
tudinem febrium 1n quágtate cali paucitatecarundé, Et or-
i doharum medicinarü € uajis: quia.
Jrmodandaeitag aqua ordei, & pofyropus iulep ; ibit"
Liber Septimus 155
4À quofdam fa&tusex aqua roe & zuc. flomeficut landanerunt e
|ui noui. Sed propter ficcitarem. oue ponendum eft tantundem aquz fimplicis, & plus & min", fm.
videtur conuenire , & qui cisfrigidis & humidis, ficut eft füccus cucurbitz,& cucumeris faraccnici,& citrulorum, & melonum : & füntexterius coloris citrini, & freri* fünt continui & albi. fed quod fortius exiftineft bibere fuccum przdi orum abfq, zuccharo:& maxime füccum cucumetis faracenici, f.an- 3 guini : co q contrariatur cholerz a rota fubftantia fua. Sed tempus, in quo de neceffitate debemus purgare materiatn peccantem cum medi cina attra&iua, eft horajin qua exu. berat malitia humoris exeuntis in qualitate. & iam declarauimus füperius . & hoc facere debemus forci exiftente virtute. tunc eft certum, quando figna digeítióis apparent: qfi eo c£pore col für eüacua- Tio facta a natura,co qp virtus expul fiia non mouetur ad expellendum. füperfluitates per viam naturalem, nifi facta digeitione.. & in hac arte (C imitan debemus opera natury toto poflc. Et (cire debes q» facta digeft ne, fit defcenfio, &expulfio a e aliquoimpedimento groffitudinis,
Difical. vel vizofitaris vel oppilarionis, Sed tas de eus quando non aj digeilio, tunc cuaione hflenfio itterMedicos rcperitur:co medi S Gale. sc maior pars Medicorum
cunt Q fninime debem?, mf maria fit diete nif inr do fucritin. vio acesade] Moe inrelli; lumus ex dictis Hip. qi quandeg itudo eft in vltimo acuitatistunc humores funtin vl-
tima furiofitate,& non eft fecnritas D quin defendant ad quxdam mem. ira principalis edant ipfa, nifi finteuacuatiin principio cgritudinis:co quia humores, qui acutiffimi cil unt/fünt fübules:&quia ibi nonet groffities nec vifcofitasqug Lrohibea. operationem medicinz 'atiuz, Et non poteft inde prouenirenifi vnum folum nocumetum. quod eft, quia medicinz laxatiuz (uis qualitatibus primis augmentát f&brem.& illud poteft remoueri mi fcendo cum cis fngida & humida, fm q conuenit.Sed quando zgritu
do nó eft peracuta valde, fed eil qe- E ta,tunc expectanda eft. digeftio Ee fcire debes q zgritudinesquz acutz füntin ceris Hippo. in terris no ftris peracutc funt.& hoc manifefta turquia Hippo.non curabat cgritu. dincsacutas,nifi cum aqua ordei, & melicrato.Et poflg ita eft, zgritudi ncsacutz noítrz regionis & aliarif calidarum terrará, medicandz funt cum medici is aurais el laxatiuisÍn principio cgritudinis . Et in spicudiibu perscatis pro maiori parte humores corrumpuntur circa orificid flomachi.& pp hoc, qi ap-
fatabunditia fan inis, licet nó F fie fü, :gfnin
ue demagnum pucnit iuuamenti, &
incontinenti quie(cit valetudo egri. tudinisifi itqd Lphibester rebus. fapradichs, Sed qn zgritudines non. füntacutz , fed funt ex. bumoribur mudillaginofis & vifcofis & indi; flisipfaseuacuare & purgare dde. mus poit fübriliation£ A incifion£, & heceftdigeftio corum: alioquin. Terana Sed disce non fü acute. epum. & fires humonb^fübcli vict deg. Coll.Auer. hA eit
aÉu dde i non tranfit vl ids s cum difhd£tra feptem peri itÁuicQex ta . Et. ita E o eph. 55 pectare debem'di :60 q». purgare debes,non 7llud, nih i. Erde dicari pro o humocis íubtilis eft eius in Foie eed inkbeberptlog rs ipi quo Raf. ,&, us tatem. in ibus eftcus fübdlia- Sed in febiil Lc SEMAE Bo, & licut leet viri erpol melancholica RabrT pd sibl hie ves Buz* cipio carum. at. & bacca mt aig cep eius. joomninojf. pu ur rgare f prf ciop.pardi fermo ad s ea pepe gei 13 ipio fcbris.tà Gale. dicit contrarii HE hier w rumpi, df Ld fui manifeli minime debemusin E n Td AE ture Mei &ill em dirmi sd Gin dus man.e.7. oret eterkib. amnem Etillod efl,quia finis har& apod pete aree eet tur,& iml iur. igefti mati L o d xatuz ciiuserpellont, &facilPhu. caeft ii
dewestó- mores fübriles q groflos.Et ppca qnes Rat dam Medii dian: pisi c5ca Cal. dederuntaliquam mediinamlaxa fbo Opinio pé iuam ad lum aliquem bu. morem,quin cholera prius purgare E perm tur ppfui leuitarem & fübüliaté . Pia &albuc magis q» qà dantur medi medias, ,. CD laxatin. uz. trahere, & pur- DÉSE gare debenc mclicholit auc pllegporri mel flum & vifcofüm a propriefui natura,prius ilz czdem. tahostcholeram, & expellont Et acus. & hocidem manifeftat intellectus, Ei
E dm pupa Accrpelidum groí im,& expellédum. vgrofs
pre Ls: non fitex operz
o dete. Qi fic Gaceer nara lod. quod Ai priusexiret in zgrinpnib, acutis, in EE eo ritudines Tig t dont erlumosi* euaie fe dul T clibes, -& quanto funt fübrilio- 1es&
brisa ma restanro difficiliusa natura ex| iria bd lunrur. Et pp hocdicimuslq: minibem? in pesacutis exneg perpetue
ad di eft tutum, iri ideal pre- 9*- dominetur natutz:& tuncerit ma-
boc neceffarium e niin peritis
peris a medicinis füb. tiliatiuis,& Tyrincifuis per hebdomadam vnam, quia non timemus calorem buius febris, cum fit debilis, vtmagnum inferat nocumentt: & cum hoc fecerit, cunc Medicus gare incipere debet. Et demonlisatio huius eft illud,quod vides fieri f & etiam in fimilib*, ipae soto fügi Mn cipim*in talib*ab ,cuacuanone,po- Mi nendo i medicinis laxatiuis incifi-. ua fubclisdna- Etmihi vf fpole. recipiendo. um fquinzibin cilomadam fam Ld er den Xióc rn lilij exclefhs,& feminis apij& liquiritiz , quin fparet hüio- 165,& digerat, & leuiorem faciat exi tum a corpore. & Quis tot*hüor n €uacucfa corpore,tfi natura inde al leuianioné fu! 'oino.Et inde re dire debes'ad Yadedá , & fübriliádd paliá pere td diximus:& pofleá purga operádo , hüores.
Liber Septimus.
ut domino die dente. Echoc meliuscziftit valde, $ infirmum dimittere egritudini, rure. C6 videbis nacirs grim dini przualeretunc diztam,& regi nen infirmo iubcbis.& hocin arte minime collaudarur:quoniam nift naturz violentiam feceris, vel adiu.
poteris in febribus mclancholics, &fic facimus bominibus anisquá do volumus ipfos; tef quia ip fis digefliuum propinàmus ad (übali: dum Higinic sem aperiendo, fic & in argritu: oportet facere. tà ia spinis maior diligentia eftadhil ,co epearum humores diffcilius recipi untdi . Et hoc manife tur in opere Galc.in labore fpontanco febri propinquo quonim ipfe 'urgabat omnes hpmores faciétes
€ bunclaborem,prater humores vif. tudinem
Inofos:co, p omnes
cofos mucill; p tales nó funt.
concordare vi
13. Meth. purgandi.Gal.autem videtur qp eua.
€uare debemus habentes hác febré perfticationem folum . Ego autem. affirmo [1 fima inhoc mulum funt coníyderan: ter hoc.
ett danda regula. qeberdlis quoniá mihi uidetur qp cuam humores ur «ofi, & mucillaginof n oti he coltes genus tamen inaifióc, & fübtliatione per. longum wempus:X tunc iempus di-
geftionem laudabilem. Et tc oportet hasres multoties experiri : quia. experientia in his rebus non modicam virtutem habere videt. fcripfim"de hoc 1 hoc loco fuffici Decibation.Cv fricatione, ey balexatione| ium. Cep. Ico qp cibus dari non deberee Détaaie YÍqy ad ffadí
itu Broreteofydcam quid Ste con re cgriru, net Qvoniam,ái fueris ex Miindizibus peracut euius ftamseft pro uus,& crifis debet effe in feptipov natura fortis exiftir,tunc ill
bus facere debes. Etfi virtus debilis fue.
ritnullaten? facere debes. Sed fi vir. tus mediocris fuerir, & etas fuerit iu uentutis cibabis ipfum aqua ordei, & mica panis,lota ctiam cum aqua calida ad. pv titatem vnc.ij.vel iij. ponderis. & iftud eft fubrilius regimen in noflro climate fm confue-
Part 38
i m. Sed regimen an iquum fübcilius erat, nihil dare p hebdomadam vnam.& quando vo lebant ingroflare dabant aquá mel lis folum.Sed hoc ferre non poffunt. illiqui funt noflri climatis propter. complexionem aciis,& confuetudinem.Sed in climate illorum corpora habent minorem refolutionem: & cum hoc bibunt vinum non in multa quantitate, & comedunt car nes porcinas,quz duo funt plurimi nutriméti., Et güafr confj. da eft cófuctudo, qíà qui cófueti fant Vodj c
10. Metb..
G comesereter in die,non poffunt. dicta füftinere , & pecie complexiones calidas/&refolubiles. Ed is ftatum egritudinis eficlongum, & virus iofirm: fuerit. debilis lus eft plusq diximus án principio.& cum ftatus appropíquabiatinuódus eri & totum hoc eftin i exiftéte vir-
tuse.& fortitudo virtutis exiflit f có
plexione forü.Scd qui babenz. jones calidas & ficcas , pauci ex
is famem poflunt füflinere:& ma ximein egntudinibus fibi confim libus,& in temporibuscalidis:eo qp, quando talibus pati famem fecerimus febres corum ad incenfiuas de €linare faciem*:quis debiles exiftát.
án radice:vel ad he&i uia f c
1 accidataccfis] nin: fum , cui M ceflarium ficil 'ropinare, vt. fyncopeex rellurobe Ted fiumue rimusaliquod ex his, cibabim* eos in princi i im:qf in de cosa fyncope taliter liberabim*: quemadmodum recta Gal.dc |ui to Icorum musa binom tribus diebus.Et aliqfi conamur cibare ipfosin medio paroxifmorum. In febrnbusaurem conunuis horam cibádi debemusjn qua maiorisexi(tüt quieis: ái confüetudiné.
tis: tá
com uis
mane,&fzro. Er(ciasc bafne K. um in declinatione febrium collau Solneam dams quoniam faperfluitateseuacuat fübriles. In principijs vero minime, quia rigores habet prouocare S diloluic framores nal eeriaines t (pergie fup ü tates per corpus totum: eft: tum quin ide proucniatapo(tema insliquo principali membro. &-
is hi euaeuet , multiplicat tt caliditaté & ficcitatem febri! uc fueritex aqua calida facti , (iue exacte alio. Ecnecefle e vtoor- t Im non tan itur aqua Eipasoi hnmorercficit erodoe.
Sip hoc balneum ficti non debet. ni!
factam declinationem,& f quz non ed Medica quoq; aromatica leuia, f i uam füftinere poflunt, phleg— mice & mclancholicz eite poflumus : fed in incenfiuisa vino omnino elongare. Gale, 1-Meh. quoq; curabat febres, quz erantex humoribus mucillaginofis cfi frica tione.& hoc indiget cófyderatione. qfü nó eft tuc, qui hores fan ione p toti .Etip femet fcipitin lib.de Con! ipe M fanitausqille, qui bé lafimdme, Lb-4- & corp*er fuerit icti vel ple nü ib*mucillagi vtmini ze moueat vel exerciteé neq; balnefíi faciat frication£, & fimilia:eo 9 fricauo n5 euacuatex. hüorib*,nih qui funt fübcutanei,& inter m qui at fntf venis. nullaten*cuacuari poffunt, nifi c medicinis laxatiuis. Ex £tvides qfi fan*faceret frication£ cepe ab 5p. foin laffitudine,(-ita maguá, dene eeffitate cutisaparef: co qp fricatio. hxcin vltimo grauitatis cria
Liber À illis maxime, qui hác petiunf cgri memet lfielnefcn p (ufficiftet [oriis vf güalk curas it redibim*
Aec febris (i fuerit pura tertiana,crit fecura abíq; periculo :
&fcimusceruffime g natuta habe. ca
bit dominium füper hunc humotem. Et propter hoc non debemus BB eum moucre cum medicinis attra iuis icuteft fcammoniaico qp re Qicando eam quanum plus ind imus femper membni princi; bus habet inducere nocumentum . & propter hoc virmutem debilitat,& augeteniam calidiatem febrilem, & ficdtatem füam.& fi aliud n6 in. duceret nocumentum,nifi conamé
de fupercalefit,& debilitatur. Sed aj C parente figno digeftionis non snalum date aliquam medicin& attractiuam in hunc modum,f. quia imo dare debesea,quz primo ha [erlenire materiam $ humectare ficut fyrupum violatum,& tamatfdos: ad reprimendum nocumentum ftomachi addc aliquid ex mafiche. Et rheubarbarum in hoclocooptimum cxiítir: qr reprimcndo nocumentum predicarü laxat.
Dofisheu Etquantitas quam dare debes ex arbi rheubarbaro,cíta duab'drach.vía;
ad eresmicendo ei fyrupum iuleb i fqsinzibinana oc jum v pa til [uc frigide:& infra di
tabis. pos aqua ordci.& hoc fada
timus 155 dum eft of die, nifi nattta ntoueret D bis in die ad affell&, ficut connenit, & fi natura moucretur ex hac medi ina vltra quantitatem , minue fta. ri m res Et fümus eontéti in hac febreer infrigidatióe & huprse |ua ordei & fy iulep:eo g hiec febris non exifhtintÉ(z caliditaus, cuim fitex cholera naturali. Et fümus contenti oppila. tibes ipfius remouere cum aqua or dei & fquinzibin folfi cái modicat itur oppilatio , & forfitan nibil. Ecda digetone 6 uicit E m; |balanos citrinosbene. t dé:fia 2t, ppina infrmocr [3 monia charactes.ji.ci tátundé mafliches,& cum vnc.i.fyrupi denena fare,& vnc.j.frupi malorum [Syru. pusdesenufare quia angit qual tatesipfiusfcámoniz primas, eius caliditatem & ficcitatem:& cá hoc epica dormi or mi d bra principali: iori, eoquia fngiteius Trilatt, & re. mouet nocumétü principalium m£ brorü ab ipfa. Et maftichequia obfortat & remouet nocumétii princi Federer Medic iiipfis v F t ad occultidf alitis fcáimo Bic. Etfi timcbis debilitat£ infirmi, Gbabis ifm mita panislota. Eciam teftificatus eft Hippoc. cp nift fuerit. ex errore hec febris nó tráfit quar tádecimá di& cfi fortiffima fuent. Scd fi bec febris n5 fueritex pura. cholera, (ed erit ex vitellina,vd pra(* fina amginofs, non cuadit hic abfq; piculo magno:& maxime qi fere prine eaginofa. & mihi vf impolt q aliqsab crugine. fa euadere poflet Et hc febres logos habétparoxiímos, & peffima acci-
sad gp hoctéigé purgeite eum
'€o ep purgat choleram aduítá, & id melancholiani pofl fregeris ficcitatem eius cum. m duldum. Etaperire oppilationesin hac febre proprium exiítitnifi fucrit excedenüs calidita tis. quod fi fuerir, cunc intendere de. besíolum ad infngidandum, & hu. mectandum.
Deowacaf. — Cop.ti. Hiec caloris,
& prauorum accidentium,
itur inceafiua, & impoffibile cft hzcex cholera naturali generet [os ifta cnueniens exifbit purgazecum red amaiuaa prnipio ipfius,& minuere ex (anguine f [^ uinis apparebuntdando ci omni dic.x. aurcos tamarindorum infüforum in aqua fimplici abíq; fyrupo &aliqua alia redulci. &poít dabisci bibere aquam ordei: & poftea per totum dicm potabis Y cum aqua anguriz. & hoc regimen ium exiltit omnibus fcbrib?,
quz fantin rltimacaliditae Er n6 dimittasaquam anguric,& aquam fupermues infigiham:qia ficó uerteris hanc febrem in lentam , &
chronicam,meliuslongeexiflit, d q!
wtzrger moriatur. Et hoc ctiá dixit. Abumeron Auenzoar de quodam. quem ipfe medicauit,cui da-
omni die aquá anguriz,& quo tidic choleram vomebat. & tamen. 1aliter fuitoperat", donec illa febris. €onucr(a fuit ad chronicam,& inde.
b fuit Etmibi viden xE jua anguriz longe melior. it: que ir niue infigidan in hoccs-
fi:eo g aqua in niue infrigidata,qvisi vlima fngiditate, velociter tamen recipit caliditaoem.& adhuc. juia aqua cum fit fimplex, iurat, neq; prarftat corpo rinifi füigidam qualitatem folum : fed aqua angurie reílaurat, & addit. in fanguinem faciendo frigidá fab. flantiam,& qualitarem. Sed quando febres eruntlente& longi erunt. paroxi(mi , & certuscris, q non ex lera pura crunt fed enit ex vitellina , quz naturali frigidior exiftit, L tunc ftudere debes plus in aperiédo oppilationes quàm in infrigidádo, contrarium cius, quod ficn debetf illa quz fuerit ex dole pura:quá uisraro tales iaucniantur. Eclauda. biles medicinz in hac parte fünt, uz habent virtutem aperitnuam 3biqueforá caliditate, ficut capillus veneris, & radix apij, & (emen faxniculi, frangendo ficcitarem eorum cuni radice liquiritiz, & caliditatem cum violis,& florc nenufaris,& feminibus communibus. Et ftudcas ponere in medicinis res, quz habent membra principalia M confortare/ficuteft mafiche fpicanardi,com| iftacum fyrupo fquinzibin. Et efto ftudio füs ponere in medicinis foludiuis, quz babentcholerá euacuare cum. |uantitatephl tis : ficut eft (emen brufcandoli, ideft, (emca cartami,frangendo tamen caliditaem &ficcitatem eorum. Et hec eftcuraomnium £brium cho-
Liber Septimus
[y Decwra febris plegmatica. Capi de
Aec febris ci fuerit ex Dh
mate fimplici & naturali, hocfueris certus tunc ftudiófus effe [x xp umore & in 'oppilationes aperien doplufquam Num idando & hh mcé&lando. & fufficit ubi in hac intentionc fquinzibin cum iure cicerum, occultando ficcitatem eorum cum radice liquiritic. & adde huic €ompofitioni aliquid ex fpica &ma füche,quoniarn in bac febre floma. chus debilis iar Een
5 hel vin in principio huxué bis. lenife naturam cum femine cartami,& femine vrücarum, fracta ficatatecorurà. prius cum tereniabin.Er eruato hoc regimie per hcb domadam vnátm, ppinabis eis medicinam laxatiuam, quz habeat illum humorem euacuare, Et melior illarum medicinarum eft turbith: quia a proprietate habet trahere, & expellere humiditatemquz in ore flomahi eft.& agaricum etiam ci omuia eradicat humoré groffum, & apentoppilationes.&fi addideris aliudex hiera picra, nó cft malum, € confidendo magis in agarico,& tur bith:& aliquandooccultando,& frá gendo ficcitatem eorum cum oleo amygdalarum dulcium. Collocynthidcm autem in tuis medicinis exi nere quantum plus poteris. Etá Tpsachie tibig Humor fid xz: duritici, qp non poffit euacuari abía; ea adde ex ca ahquid in przlita compofitione,occultando ma litiameius cum cachina(& credo fit tray tha)& cum amygdalis. & dofisciuscít media parsaurei Et. talcs purgaudi funt bis: qfn in vna.
m. d
vice non poffunt ippyroffi- D tiem hunioris.Ethocaó [^^ i-
fi vir? fuerit fortis, cófyderarisalijs códitiombus füpradichs. Medicina vero facta ex turbith in pricipio hu. josfebrs n6 cft na Eos wn in prinapio hui! isfiut
va fecun: eo «pftatus peri minor trium feptimanarum : X eft poflibile vt ipi. dutet vfq; ad quadraginta dies,& lura. Rafisautem. diat. anat fegtimana quarta non eít malá infirmo exhibere trochiícosde rofis completos cái aqua. Cicerum:eo qp bác. felrem patientes in fineleuier deueniunt ad debili- E tem ftomachi & hepatis, & cadunt de facili in hydropem.Etego mco tempore vidi quoídam. tes fe breschronicas,quib* Medici noftri
Propinabá eis lyrupum fquizibin lum , & ceciderunt in bydtopem, & mortui fant Et quod dico de trochifcisde rofisin hoc loco, non dico mfi cá ezempli & (imilitudinis. tá tu debes darc ex fimilibus mediemis fm plus & minus, prout tibi melius videbitur conueniré. Enam. fimile huicft£noni repi&eft zuc charü rofarü , pier fngiditati magis v punere q uochiíai didi, Ec à. Y videbi£tibi cóueniés mifcere cü iu recicerá fyrupü fquIzibf facit illd, Etfiiflatiot edil, auti palpebris apparebis tibi,caucás a fyrupo fquf zibin:qfà hét pducere ad h quésdmodá diim ^ In. fnb lematicis, n6 recipiétib'digeftio E "queri facies & Ver tumefcüt, & eorum plábei videbunt, Gale.vt qp tales (nt euacuandi fricationem, donec vigilant, diuidé do tempus corum, ita q dimidiam. tempus corum fit fricando, & dimi V. adj .ocdium.
€ dium fit dormiendo. Etdabim* ci bibere aquam mellis cá hyflopo, liquiricia.Sed Gal.porabateos aqua. ordei.fed eam ego non laudot hoc €afa:eo quia nocet flomacho,& fadrhoripilaionemaif cum ca füe rit maftiches,& piperis, & radi Cu feniculi Ecran bens eo diu diminrere abfq, iboquia inde recipiunt nocumentum: Quis leuiter pati famem poflint, qth gf ifte. humor. mucillginofus multiplicat in corpore, talis humorcum diffi— cultate maxima poteft ad fanguiné copuerti,& propter hoc virtutes co- H rum debilitárur,donec ad fyncoré habent peruenire.& idco cis dare dbemus micam panis lotam cum aqua mellis, vel cum vino aromatico.Et hic zft modus fricationis, qui eft a Gal.in hoc cafü Md bere debes gau(apia aliquantoli grofía & vetui in primisfncipe te debes a fuperiori crurium,defcen. dédo inferius ad pedes. & yoftca fri. tagenua, X füperiora coxarum,defc do ad genua. & pofica incipies fricationem ab humezis,vel fpatulis defcendendo per bra. ] chia ad manus.deinde fricabis dor. füm,incipiendo a fümmitate eius, veniendo vía; ad pedes.& fic fiat p. totum diem. Etfi infirmus fenfent laffitudin&inunge cum olco n6 ha béte ftypticitaté ficutoleum chame millinum,& anethinum,qí eftbo num.E:dicitGale. q poftea abílergere debes oleum ,co p anguítiam. praiftat.& hoceft,quod Gal.vf dice Te de hui*zgritudinis regimine: Et. juia i hae febre accíis fynenye con- (ueuit puenire,ió memorat*cro ci* curan, vbi tractabo de curisaccüi ittendo eorum caufas,
, K De ewe febris Quarsena Capt. Lludautetn , quo dusindigem' d in hac breit L dere, & fabühare, & m inipfain digemus fricatione, infipdarm ie, humectarione,quaf nihil, Etcura huius febris quafi contraria exiftt care caufí: eo quód in cau(isattendimusad febrem folum , & in hac cauíz. Et propter hoceligere debe. mus medicinas incias r iliati uas,& [pleni appropriatas,ficut radix apparis &icelopendrium »* tamarix : coquód iftud membrum L potensceít ferre medicinas fortes, & apentiuasabíque nocumenso. Et tes conficere has medicinas cum. roto fquinzibin fado ex vua paf (à. Etoportetin principio te cuacuare materiam cum belbeg, ideft lypodio, extracta virtvte eius in. Jure galli veteris& oleo amygdalarum. Etfiuisdigeftionem expecta. rein hac febre, pores facere propter. ipfius modicum Feienam »quod tefL, Etfi vis purgare ante. digeftionem, porerisfacere facta incifiSe cum fyrupo prcdico per duas feptimanas, vel tres. M Et medicine , que habent trahere. hunc humorem , & purgare , funt. iam manifefle,& etiam babent gra dus.& que in primo gradu reperi tur fant myrobalaniindy& embli- &,& poflea polypodium . & tales (unt, qui dimittunt myrobalanos rer eorum flypticitatem , Et PO polypodrum eft epithyinum. Et operatio iftius fortioreft operatione polypodij, & maiorem cor« pori infert angufham . & hac de
& duarum rerum, fGilicetreminendo ipfius qualitates primas , & eius remitendo malinam. Et pp hocnon eft malá mifcere ifti medicine medicinam, quz faciat ipfam velocitet feflinare, ficut ponendo ci di&a medicina Karacta duo fcammoni vel tria ci tertia parte vnius aurei de maiorana. € hoc non faci.
muscí expellendiipfum humoré, bo
fed pp debilitatem & tarditaté ipfa b medicinará Mica dit ditionem , vt recipiat inde princi [i expellendi Poft pithymim eft B lapislazuli . Sed ab elleboro ni, cauere debes tot poffe . Completa. auté digeflione huius febris, à Gal. theriaca collaudatur. & ante digefhoné recepta, poflet ipfam ad caufum conuertere. Sed fi tempus fuc-. ritfrigidum , & 2tas EE flerct, dia vrion pipercon fhone pinbiies conferri za mein frigidis regióibus, Ftindi, in hacfel rat lenem fludci, f. emplaftrando ipfum cum rebus femouentibus ipfius tumoré ei*, &
durinem refoleentibus: quemad- hoc
modum in cholenes fida e£ deus circa. S&in mati C dsinorificio fiomachi. porn brum iftud, quo maxime talis bu mor putrefit,& ardet, ficucignis, in hacfcbre melancholica eft íplen : & in cholericiseft hepar: maxime continuas cx cholera patientibus : &in phlegmaticis circa ftomachü exiftit , quarc in iftis ribus bus febri conueniens eft dida mé bra cófortare,& humoré digerere, & rettificare , Et fi cognouerisin fdidis (anguiné exubcrare 1n princi pio,cos minuere debes. In. phlegma tica vero mihi videtur p cum ümo
re magno phicbotomia fit faciéda, D quiainca mulm quantitas humorü crudorum. tur, In febreautem acutz,que d£ mutabecca, &in latino fyuocha vocatur, fcire debes.
à putredo p pre qqüputre oprguslucriGitunc pur.
prae: guidisplasipla pa uátitas fanguinis plus i redit fepetirurtüc lus Ó nltomárejj purgare. Et fic iam fini tus ik omniom fbrum utridarum, aliter & fpeciali- Lv Et poliam c curas nidis cognoueris ex ipfis (cire de bes leuiter curas cópofitará , velut hemitritzorum& flatum fimili, B Decwra files Hetlice, — Cap. 15. NES mihi remanet de heica determinare. Hec febris c fit de mala complexi&e fine materia calida & ficca,ideo intentio cu rationis vna ezi(tit, Cinfri Bumctarcdc cplusindi usihac iumectanióe q i tione.quare infr idare debes & umcdare cum olbus rebus , quibus potes. Ez. duplice fieri poteft: vno m6 cum rebus intrinfecis:&alio c& extrin(ecis ficut cü balneo, vn&ionibus, &emplaftris. Hacc quidem fe- F bris tres gradus habere ví,qui variá turfm plus & minus. quorü quidé primus leuiter curari pót fecundus difficilis exiflir : tertius vero minime curari poteft. Et cura quidé primigradus,& fecundi eadécxiftit;ni fi quia diuerfificatur fm plus & mi nus. Cibusatqui maxime conuenitin hac egritudine,eít lac. $ mclius ex eo eftlac mulieris. € poftip fum eftlac afinz. & poft illud € lac capre. Et eft neccfle ca, à quibus re. cipitur. lacnurire cibisopimis fm uam
Opinio Auc! reconfyderationem : eo qp illi non Diftrauon
GG fa naturf, & facientibus digeftionem laudabil£. Et ipfum in ieiunio dare debemus in ea quantitate,qua. eigen poffit. Et conuenit tibi ftude xe,vt bene dagerat: co qp lac T floma ho de facili cafeari cófüeuit.quare incipere debes à modico, dando ci
imo vnz.i. & fic addendo, donec Maenas ad dimidi( rotulá . Aqua quidéordei eis magnam habetneeffitat£. X quamuis corpora cort masori indigent nutrimento czteris corporibus, ideo quia virtus eorum nutritiua debilis exiftit,conue. nienscít,ftudium adhibere in prz-
H bendo eiscibaria digeftibilia, & bo
ni chymi.Q uare de carnibus lauda. biliores que eis exiftunt, (unt pulle gallinard,que nutritz funtex frumento. & mitellumoui fimiliter eis eftoptiri nutrimentum. capones mucà lis & fruméto eis collaadanlar cpnme Er fiin corpo ribuseorü calór fortis reperitur, n5 eft malum eis propinare aliquid ex olerib* aliquibus frigidis, & que ex eis magis laudabilores exiide unt bévczquia fomnum prouocant: &ipfiindigentipfo plus czrensho minibus, & quia virtuteseorfl funt 1 écbiles, ideo abaria eor debemus. diuidere in vicibus pluribus , ficut fequenti dicturi famus , Sed in balneando cos debemus magná babe
videntur habere neceffitaté calcfacendi, refoluendi, nec euacuandi . quid.n. proficies ex infrigidatione. accidétali acquifita ex balneo, cum humeoresinde euacuent? & hoc nó confert nifi in mala cóplexionc ma. Seriali, Et poftq ita eft,mihi vF [41 fi nó indigeant aliquo ex aere balnci&quaus aqua calida héat hu-
me&are, cii hoc tfi facitrefolutio- E nem. Scd balnei aque frigide mihi vt efie mclius, fi poffit ipfum c6ue-
"nienter füflinere. Et faasqp Galen, 19-Meth,
manifefte dicit qpipfi pon indigens
vtaquam frigidá valeíe fafcre cam qua price, debent pud balnei. Bine fmi| wi liter debet prz parari, f.qp infirmi Srredebemus cum lecto fuo ibi. S cf fucrit T camera prima ipfius bal nei , extédere debemus plumarium paruü, & eum fuperponere ibi debe. ms: villa prima camera pida L reperituryibi eü à isexpoliare debes. & ordindre debes qà quatuor hofbus capiédo i juatuor lis plumarij feratur. ad came« ri darmi, & ibi ipfüm reponant. nudá. fed répcrantia camerarfí balnei vnaalteri comparari debet, (Xp eadem proportio effc dcbet fecüídae ad reri qua: primz ad fccundam. E i fueric in sumens fich LT i 'o'eo & fuseit in camda teri ibn pon dus ett in balneo, vel tina,aut pila : qdidem eít. Etih vnaquaq; camerarü tantí morari debet,quantum ipfe infirmus poffet i füani M. Frabynocapiearum adaliud, Etex tunc ipfe infirmus dcbet poni jn balneo, vel tina feu. plaque pida: plena, & illic morari debet t&n Poftea balneandus éaqua ida. & men, mik GaLin hoccafidebalco ed Rafis entire vf,» taksinfirmi non indigeant nifi balneatione aque teidz.. Scd quia impoffibile elt vt ta Ta erpoliantut, vicis non eueniant horripilationes, & pedalis inexitu ab aqua calida: met
Liber Septimus
A feeftvidna vel balnesm ebram fic incamera emper excedat in caliditate. iplis draqua fimiliter temperata eflc debet. X fic videtur ci,vt inde aligd iumamentáü.
tionis fzcis picis eft, co cp vir SEPdtosd aecactta debili fies peritur. & propter hoc ponédi (unt imo in aquam calidá : co gin ilprincipi actractionis efle. zur: & in cadem tfi morari debét, roof mtb orá vndiq, tume- TidcanéS. pon per orumape Tanrur.& deiude pixeft appo é
B &hecomnia recitat Gal. vbiloqui
tur de cura malitic complexióis ca-
7. Meth. lide & ficcz flomachi. Abumeron
diuenzoar aic velle VE qp, noscisin tinaaquc lum ponere benutabii natione Iuph. & án exitu mz propinádá efteislac. & cá dige(tum fuerit;iterum pon&dim inima es is eis im ordei, & ligeftione i| ebus przdictis. Sed ex rebus, quae exteris fiunt, (unt balncum,& ncatio fm q diximus, & etjam aer.
d emn infrigidare, abflergendo dom , & fabí in i i li ipd
ficut fant rofze, & folia falicis,& ores nenufaris, & folia vitis cum fuis. flonbus: (tudendo vcl ingeniando, vtaqua frigida à fu bus ad Í- Ériora it: Et vt domus fe- Jrscionalisexiflaz Ex ille fene- Poli pesca ile cadant
:&il itur, nde poteit intrare. Etquando aer. fucrit frigidus , non indigebunt przdidis, nifi vcipfum trahant, fi- €utcít : & maxime quando ptinci-
1$8 ium malz complerionis fucrirà D velà vel ab inteftinoxeruno,velà renibus, & ab iftis ipfa mala complexio deinde deriua. tur. & pofüibile eftetiam gilla mala complexio incipiatà corde, & indead przdicta ,&ad rotum corpus deniuctur. Quare ftudere debes ad. fciendü , vnde habeat prouenire fcbrisipía.& c fciueris ncmbrum quo primo. it hzc mala qua. hitasfcbrilis, ftudeas ipfum infngi dare, & humectare abfq; tral ipfum à fua naturali complexione: fpecialitcr,fi membrá fuerit maximiiuuamenzi, Etemplailra con- E. uenientia his membris füntempla ftra facta cü rofis,& (andalis, & her bis frigidis aromacicis, vcl cum cerafficutdicit Gal.Etcum infrigidare MARG iaada Hasaromatica & til mgimen he&ticz , cum faenitin vltimo. fed. quando fuerit in principio, cum le- Uioribus curari poterit . De Syncopeyius caufis , co curatione,
. 16. T pi locuti (mus de febribus abíq; accidenubus, prohibentibus curatióescar(i,nüctractare volumus de fcbribus fecü hnüb* E accfitia, Dicam" crgo qp ifta accidétia gfialiter proueniuntex omni re. à loluente virtuté:& hxc te(olutio [yn nominatur, & (uenit nex peo mala cóplexióe cordisca. lida,vel frigida. Complexio adt ma lacalida aut puenit cx rebus exuffecis ficut ex aere calido, vt fpe c5tingit diu moranti in balnco éalido:autez rebusintrinfecis, ficut ex. mala cóplezióe totius calida corpo ris,vt cóGingit in caufo. Frigida ve- 1o cÓtingitaut cx rebuseraingcis,
€ ficatacciditambulantibus perloca igidiffima : autex c6; füjda membroril intrinfeca plurimi imenti, ficut accidit ex ore ftofnschi,& ex (a ione matricis : aut ex mala cóplexionc totius coris frigida, vt contingitin febri- Putridis, quz fiunt ex humoripotgrofist vifcofis $c mudllagi- Et hzc cóplexio frigida qu&doq acquirit ex (üperflua euacuatione diminuente ealorénaturalé. qf qfi clot naturalis fuperflue dixninuitur,impofe eft vt poffit. 1e col & omncsoperationes F gidiores debito exiftunt. quare pro Denit fyncope. Non dico tg ipíamet err quantitatis inducat. icopen : fed inzqualitas qualita frs mie corruptibilis cá eft; proportio juatuor qualitatum,f.caliditaris, Sg ditacis , bumiditatis, & ficciratis : juemadmodum in libris naturalideclarauimus. Species afit euacuationum,quc aliq ibundazeconfüeuerunr, font ficutfüpfluus fluxus ventris, & vomitus, & fuperfinus luxus fanguinis narid,& hemorrboidarü,& aliorum membro- Y rá, &in mulicribus füperduusfu-
xus menflruorum, & qi in tu füperflue exuberant. Etposdtét fymcope prouenire ex ruptura feu €repatura , vcl ex 2 magni apoftemaris fübito.Et vi; ii fiifiter hoc facere poffunr Er éraccidé tiaanimz , ficutexcedens gaudid , & uiftitia. qi hzcfaciunt fpiritus exhalare,fuperflue dilatído,& confringe &indein fübítítia mé anhelitus fpirirus malam ac quiritcomplexion£, Eté fordisdoloreft vnacxrebus, quz ducuntad.
fyncopen.& hoe attiditaar ex ma- K la complexióc acquifita ex dolore , aut füperfluitate totus virtutis expulfiuz facienus dolor£ , ficut dicit. Gale. Hzcautem, quz dicta funt, funtomnia actidenua, quc habenc Íyncopen facere, & promouere. Ez (ammarie fcire debes,g qi fyncope. fuerit cum febre, ftu: eftmnc in remouendo, & re&tificando, fzu curando fyncopen : quamuis contrariü febris videatur. Et nos dicturi famus modum eius, cum ipfius curam tractabimus, Et nunc incipere intendimus tractare de fyncope rocedente ex cá humorái crudorü. L cimus itaq; cp curatio huius eft regimen przdictum in curatióe ha rum febrium. quarc fi ez negligenti,vel defectuipfius in fyncopenin. ciderintiuuabimus cosin primis ,p. pinandocibum, & fi in medio füctint paroxifmi: quamuis noftre insentboni contrabi videatur, cá intendamus g» natura zgritudini debeat praualcre.& in hoc cafu nilul vino melius reperitur. Quare dico q quáuis unum Sarracenis bibere. licit non fit,t& in hocloco ita licitum efle vf vinum bibere,quemad modá eis ic € fomeders cames Li morticinas f. fe moritur, fuffocantur Al ibus necefiraté quare cipere debemus cis dare mim panisinfuám vino. Et viná, quod melius reperitur.eft aromaticá: emuscahdiaspenezare pos totum corpus, qd fit fincamaritu. line. & ie ide: S&eftillüd vinf gd eft vinofüm, pungitiuum in. pricipio, & poft delectabile fine aliqua amaritudine, & ponticitate. Et mihi nó placent viua in noftris tibus affueta , ficut funt vina LioH
A ideo quia funt vina medicinali, & non nutntiua, & nocent principalibus membris fua ficcitate, & acuit, tc. Diamufeiüi autem in ralibus pro pinatum cá vino non kasd Etin
incipio fyncopes rorare faciem, & Mpeg c aqua rofata, vel falté ueniens eft cum frigida. Et fi (jn «opizans habuerit apoíbema hepatis vcl ftomachi,vel fimilium mem brorü, non fpereseüi curare cfi czhi biuone cibi: quia cibus; plusmule flarapotema virtuté. fiicare exuemaT hora fyncopes conueniens exiflit. Illis vcro , qbus 3B prouenit fyncope ez caliditate vel &cumine renum, qd fcire poterisex fignis dictis ab Hipp. quz (unt naresacutz;oculi concauttépora planaj& fimilia : cura illorü cit ctraria. ades quia ad cbíeruationem non us abfti
sbfné &ftomachosres
tia cibi, necrefpicere diem critick, neq; ftatfi zgritudinis aliquo mó . Etex cibis conucnientionibus om- Bibusceít mica panis, vel Kiftordei €um granis granatorum : quia in
€ ginimepofi-Acex dbisfs quii Íos habent confortare , fant vii proc pm Et sicci dan ex panc infu foin vino:& fitvinum aquofum,le ne, odoriferum ,album : ficut dicit
Hipp. & lymphatum fitcum aqua figa d, dea fi fyncope prouenit ex ibus vifcofis mucillagino fis, vinum Iymphatum c£ debet c
aqua calida : qn aqua fugida illis infert nocui .Ettu fist fjrupus pomorum , & cydo-
füper ipfas ad: ip werfionem , Vinum id tius przparaturomnil & medionis: ita g diciturgin fto macho non moratur ad di, t nifi in hepate ol, &in tan tum indigemus reftauratione & nu tritione. dp fi inueniri poflet aligd, Eo nutrire poffet. abfq; digeftione , illud melius czteris diceretur, & vti lius ppeorum debilitazem , X quia. intendimus ipfos citius iuuare,q eflt pót. Acrauté in quo infirmus juuari debct, frigidus eft ftypri debet eflc. generahter tibi neceffari exiftit,vt talibusordinesomnia, d habentrefolucioni obuiare s & emplaflrando füp ventreseorti, ticas & aroma ticas.& fi calor in calibusefie forus reperitur , propinabrs eis res ftypricas: arnaas. Et habent fynco [v apoftematis aliquor mem rincipalium, nullatenus de xpfius iberanone cófidere debem?,
D . ness pronior nf Su
^.^ Ce. 17. Yncope quid£ex ftomacho Seer cholera; qur in dte flomachi abundaucrit fuerit, f pri. mis vomitum prouocare debemus, ido penoá eis in ore.& fi cum eijcere non poterit, naturá tic mollificare debes.Et Gal.v£ ve telibus in hoc cafü oleum tepidá dare. debeamus. qífi fi vomitum n6 haniai cabiturii jua. py t vomit Tecoocare, »de
6 dare vinnm plas eo, qd facithumor effidens. pen, & addit in eadem zgritudine: & pp hoc dico gione melius e corü
machos cum mafhche , & fpica nardi,& fucco cydonioroyX foliorii vius. quia taliter virtuseorü cxpul fut conformar de bcecm exit. & fi vormitus à fe prouenerit 3n hoccafu,valde laudabilis exiflit. In fyncope uidem facta ab humo zib* frigidis dabis de electuario dia trion pipereon, ftudendo extrahere humores, quemadmodü dicturus fum in curis cuiufq, membri.
H. Defoncope accidéie cá Doloris. Ca.18.
Ico q fi potes remoucre dolo- Doitesoueao causis, finsbar conca epitudii i
tibus contrarijs zgritudini . & banccurá inueaiestcirs malecólexionis , que acciditin v inem: cog dolor à proce dit à mala«cóplezi abd veli ida , materiali vel non materiali : acciditaliqfi à mala co: icai aee cora hdicdo lorinf ficco, Sed qi dolorin
tant fortificatur, q» nó cfttempus Cura
expectandi, tc curare debemus & «um rebus augmentantibus cám, 1 £ ftupcfaciendo membrum doloro füm. & hzccura non confert nifi p accidens , f. priuando fenfum illius zmembn,f quo mala core] Teitur caufa humoris ibi exiftétis. inde diminuitur motus eiusexlinus eius virtus expulfiuaabjue tá refolutione fpiritu aliqua,
lf aüt fenfus (uperfluus mébri c£ itur,táccerffime fuperfluitas lutionis fpitituum reperitur. Et
fi facimus bác fpeciem curationis jn doloribus cá frigida proucnien-
tibus in fine, tunc fequitur magni K nocumentum . Sed fi cá faerit calida,tunc non tífi fequimr nocumen. tá. Neq; o| illam curam. in cá fgidasnifi cum infirmusfarticulo morcis cfie reperitur cfi dolo ris.Etex hmói medxinis, que] hoc cafa à
ium tum in ipfo. Et hec ar pidieron ma imis operatur, & in quibus mais neceilcia exiit c in dolis" oculorum,auris,& dentium, & inte flinori. Et Gal.przcipitq» minime exercere debes hanc curí;ni(i pofi L. Frognoticarusfuerisinfirmo, quin ine ex ca lzfionem habere debet. tá conan deberi reminendo necumentá , od ex co cognoueris Room is pareb moliri qi voluntopium opcrari, non facunt: nifi mifcendo cum alijs medicinis, ficuteftin philonio.Et melius phioium eti |uod non eft vera (uperflue : quia in co virtusepij: dime uaria
mouédiscít cura cau(z remotióis : quemadinodum faciunt illa, d ha- MI bent remoucre mal& complexioné faciétem doloré. & hocin illo cafa opus theriacz laudabilius. exiftitopere philonij . Etei volucris remoucre dolorem, ream cám: ipfios.confjderare priusdebee quis humor cftin caufa. qífi f ex humorecaltdo faeritficut dicit Ga. le.deillo,qui pati r doloré ven. tris, &exumabatur gp ci illius eflec. €x humoribus frigidis ficut prona. jori parte accidere cófucuit : & qi cunq; dabanturci calida perós,aut. elyfleria.
Liber eyfieria ponebanimy dolorin eo fp. augmentabarur: & fic cognitum dolorerar ex humore calido cole
rico imbibito í pelliculis inte(linoxum, & tubc cibaus fuit cibis nó fa cilisgannerfionis, & biseidem pinaja fuit medicina fata cfíoleo , & fic fuitliberat? ab ipfo. Sed fi fue. sit dolorex humoribus frigidis, tfíc curabiseum euacuando hümorem dict, ficut fecit Gal. in (eipfo cum celyfteri,cum extraxit humoretn viucum,& Ide liberatus fuir . Et qiqy fit dolor caufa ventofitatis fümo fzzquz refoluitur ex coi ipfius 3 humoris.& talis dolor n6 cft curan duscíí medicinis vltime caliditatis:
€o qquamuisrefeluantipfam,fa- tus.
ciunt oririiterum cx ipfo humore aliam fumofitat& quare cura iftius doloris efle debet cü medicinis mo dicz calidizatis , & (ci hoc habeát virtutem di idt & theriaca etiá $n hoccafü magni exiftitiuuamen si. Hucufj; iam elongátus (am ab. intentione matene: co qp curam re notionis caufc memoratusero, ci tractabo de cons remotionum acci dentium : & nunc redire iprádo ad illud,qd prztermifi de mea pre(cri C puinientionc fuperius. Dico er, Spin doloribus aliqi fiunt locali remedia : ficut cum pinguedine an fens,& gallinz,& anaris. & aliquádo funt cum embrocarione aqux calidz, & olei, & poneado cosi bal neo,&cum his (imilibus.In doloribus vero fa&iis.ex vaporibus calidis folum apponim? ventofas cfi igne. & hoc tandiu eft faciendum, doncc. Medicus tempus vel fpatium héar cau(am remoueodi: co qp maior illorá dolorum, qui ex ventoremouenrur, redire cófüeuer(it :
rrus 160 nifi Medic? tporit fpatij fueritftu D i Medio atpere (pai fe qa Six efie poterit» quih error adatta.
mine ipfius infirmi ; & inde videbitur recidiuare.& fic rónabiliter. effe debet, quoniam vapores iftius humoris (emp faciunt paroxifmá , donec ex toto fit re(blutus, vel ex to to euacuatus .
De fjncepe promenionte ex fuperfina En. ewatione Ce. 19. Suec iti fu ; fit plu ribus modis. Primus eft vel fit, trahendo maeeriam ad. parté fitá. Secundus fit, confortádo illud membrum, Mariibiqurd ne E L 'argere t. Ter i pss, fiin
inpendo vias,vnde fluit humoresad locum.Quar- Tus modusfir, ie cmt expulfiuam, qfi füperflue expellit : ficutfitin 22 ne, quz cholerica nominatur, & in Arabico dia almayda, inqua vomitus & fcccffus fimul fluntquz curatur firing£ do,& ligando crura, & brachia ,
eos in balneo : & cum hoc
if eadÉ neceffitaté habemus.
nendi flyptica intus, & exi ga balneá fuperflue habet foluere, & egacuare, i6 cum ümore magnota F lesin balnco Fonendi (unt erbibendoeis ftyptica. & & de ifli huc locuti enmus, qfi tractabimus de cura male cóplezionis materialis, dum euacuatur de membro ad membrum,
Vra fanguinis narium , fi fue- Cx ex nare dextra ponédz funt chondrio dextro fup
iex finiftra, pota
ventofz h
hepar. &
G dz fünt fuper fp .& fimili terficx iem ded fluxezu nimus vento f mamillas: & cum hoc fünt
ica, quz: jwstsicérin gere
De fyncope promeniente ex faperftna. Vitiis. Cap. 21. Vigls fübuenimus cum cibis,
quorá proprietates fant indu. eere fomn(i: & cá vn&tionibus prouocantibus fomn(, ficut eftoleum nenufannum,& violatü, & ole de feminibus cucurbitarunt: & cí odo H ratiuisinducentibus fomnum.& & debemus dareeis vinum lymphatur,fi fuerit fine febre. Hec autem. omnia füpradicta diximus ad recti ficationem, feu curationé prauorü &periculoforum accidétium febribus füperuenientium . Curam auté rémotionis caufz rememorabo, [fi tractabo de curis accidentium , málorum apoftematum . irri T poffj narrauimus breuiter curationé malz complezionis T vIis,narranda cft curatio malz cóplexionis particularis. Sed qfi mala. «Gplexio cft immaterialis,cura cffe ps p eStrariü : & qfi fuerit mate. fialis,cura cfle debet per euacuation&& per contrarium fimul. Sed in euacuatione, & in refiftédo per con. trarium confyderanda eft ztas, & complexio, & confaetudo,& t£pus . & eüá attendere debes complexio nem membri, & formá ipfius, fitionem cius, X colligantiam fü& , & fenfibilitarem, & füum iuuamen. tii: hoceft quia alicui membro fa-
Part 39
peruenit folatio fine apofiemes & poftea de apoftemanbus lo.ucmur. Et dicamus q modas, vcl vfus medicaminis malz complexionis particularis eft vnus fed diuerifica: turin aliqua proprietate, quemadconferuauo proprie cóple xionisillius mébri, pure ipfius & pofitionis, & cópaffionis, vcl colli | on fübtilitaris, iuuamenti.& didum eftin hisque ptzceflerunt! fed d nece vt bancconfy deration£ femper habeamus ppil ]a, quz hic narrare intendimus,
Decura male complexionis ficca Stsmaehi fine materia Ca. 13. i I ftomacho mala accidat com- A plezio ficca folum,n6 materia - Iis, dicimus modus medendi ill eft vnus &idem modus cum modo medendi malam complexioné to- «tius corporis ficcam . fed diuerfificatar in hoc, quia diffimiliseft cóplexio naturalis ftomachi à c5 Xione totius coi .Ergoina medeemuspormdo li n a Bis Epeamet ane, care ttem, fins, aut docopoitemus cam digeie ac ícemus cum per figna. ructus, & BÀ Oir nd M chi , iterum ipfüm in balneo ponemus: (patio tfi interueniente intér. vn& & aliam balneationé quatuor horarum aut quinq; & fempin exi tu balnei debet inani c oleo violato vel communi: eo qp ipfam humectabit, & cauebiteiá multa diffolutione, & in quoliberezim b nci propinetur lac fupradidum , ipfum ziectanent
Liber Septimus
A benefermentatus cum pullis gallinarum, & caponibus Ipinguatis ci late amygdalino . & pifces petrol d hec funt vüiles: caines perdicti, & phafianarum,corurnicum é vd- 5 funt Ex dibus Cepueniencor «i
: digeftionis eft & n Giawtimendi 1quáus talescibi ali- & mdeantur contrarij, Et vin ta-
um debetefle aromatic cá aqua. mixtum. &talis quátitas vr bum 1n ftomacho natare pon id s exiéfionéaut grauedin£ ii t. Et €um hec fucrit fedata,paula-
B tig ad illius confueta parumper de
De cura caliditatis ev» ficcitatis Stomah, — Cé. i4 'Ed qfi cum ficcitate coniunge- Sins cilióitas canc cum hoc regi snine tes frigidz funt admifcendz, ficut aqua ordei, fjrupus de nenufa ze, & fjyrnpasde molis. & vini mais remperetur cá aqua frigida. & Füisaqua Gipida cóvenienzcxilht. cfi ficcitas multá fortis fucrit, tüc aqua frigida eft timoro[a,nc os flomachi lzdat. & vngendus eft cum elco lino. & inquants egri- C ido caliditate & ficcita: it, intantá indiget rebus n i bus & humc&tantibus : r] eft (lomanca, indiget rebus habentibus aliquid caliditatis cum ftypuitate S aromaticitate, & ppea non eit malum cum his addere aliquátulum matliches. eene frigidudts, ev fiecittisStefrigiduanis, ipn i 'Ed qfi efi frigiditate ficcitas c6iangetur tube cá labe aliquantulum mellis c(t m boi it odoris atq; faporis, &aqua or
161 dei dimittat/fi fortis frigiditasaffue D. rit. & tali ftomacho fuperponatut puluis maftiches cá oleo rofato ez« tenfus fuper laná . & oleum amygdalin& clum ifhs iuuatiuum val de.&emplaftrum picis inter cziera. juuatiaum cxiftit,qh rationabiliter fit: hoceft vt ponatur (uper memb -& nonibi diutius: perspici nifi vt poros aperiat, & poftea au! ratur. Etíciasqp ficcins difücior. eftad humc&ádü , d humiditas ad exiccandá : quem; lü frigide diffciliores funt ad Tcipiradé cali ditatem,q calidz ad recipiendá fri-. giditatem : ob hoc quiz difficilius E. quod in hiscffe poffit, eft curare fri giditatem,& ficcitaté, quia ell «gritudo fimilis. calida nanq, corpora. debent cuftodiri,ne ad habitum ve niant fene&tutis.
Decmramale complexionis calida Ste-— machi. Ca. 16.
Ala auté complexio calida fo M: vf vccurari debeat cum re igidis folum . Sed t& hoc m&brum infrigidari nó debet ex toto : ppeaquia fuphoc mébrd dnaf friditas: ga fm plurimá vnadqy res,
B alteratoné recipit, tiusillà reci F pitad quá fua complerio declinat Raturaliter.& ideo cgritudines ifli* mébri à frigiditate caufané vt plnrimum.Etexperimentatores noftri poris Tp honibus flomachi mul errant: eo gp non intendunrcalid& flomachum alterare, nifi cá frigidiffimis rebus:& tfi cum Medicus. percipit qp aqua fit danda, hoc ve. tat, erit magnus error. ficut recitat. Gal.deq juin flomacho fuo habebat cóplexion£ malam calid& forem, & Medicus cidem aquam. Col.Aucr. | X, fie
€ Gigidam bibele inhlbebar.& Gale. eiaqua frigidam prebuit, & euafit. Etppaliam cám ifripidationé ifti* membi vitare debemus: co q habetoperationé toti corpon commu. Dicantem : vnde princeps cóicans ica i mébra, qtaleofficit bhabentinfrigidan nimis nó deb&t, vt Mascot non dant Etpe
tum ius, vt fü Pa fomscht oleum n nus a£ frigidum , & fi fit fngidum in.
proceffus conueniens non effet. Et qf Gale. dicit qpin lone operationis m&bri ma. ior cadit timotin euacuando q in alterando,n5 fané loquif, ed errat . quiaficutaméda. eft euacuatio,vt. vinutem nó lzdamus, fic in alterationc, & maxime in alteratiope fri-
gula medicationis in principalibus
membris non accipitur nifi colli-
tia cordis cum ipfis, Et quare vi
Tene de tupcrat Gal. Archigenem , có dicit.
ecl aft Q) virtus regitiua in cordc exiftit.c ] ipfe medicetur cor , & licet
ecrebrum? & Propirea quia
fum vituperabat pech málicando procedebat, & caufam medicationis ignorabat. Decura frigiditatis, e» bumidutatis. Stcwacbi, — Cap. 17.
Ed mala coplexio frigida & hu- S aidact cae cicad eriam da, ficut cum electuano trium piperum.Et g dicimusin medicauone malx complexionis non mate-
rialis in ftomecho, illudidém de. X betintelligi in alijs membris: & me. xime quapdo faeririt caufa dandi malam compleri toti cotpon ficut aliquibus membris. Quod fi mala c6plezio calida & ficca ad« uenerit, ent caufa dandi toti corpo
riipfam, &in befticam poreit pro.
ire. & boc eri mala c6« plezio sque ad cor educar De agritudinibos Stomachi , ey- aliorsum. ttria. Cap a. T. poftij fümus locuti de nzafa E:slierne non matziali AL mur deinceps de mala complexi
mareriali, que pót alicui fuperueni re membro, Et dicimus g intentie funtduz res, & fant vteuitetur füperfluitas, & rectificetur mala coner lexio relicta à füpfluitate. & figni cato hará rerum habetur ex ope« rationibus, & ex pofitione mébri, &e eius forma,& ex intia ciufdé, & cx füo iumamento, &ex fua fenfi bilitate,& ex demonftratione natu« 1e cgritudinis & eius caufc; & acci" denus, Et tu fcis, qp faperfluitatái fdam fint, que generantut in mem bro:quedi und que ab alijs fluunt. M mébris.gd eft, quia confüetudo cft; Mébra for.
ale. q fore membrü fuas faperfluitates i^ erpel i Piebilecrpela: mtrme ad li pee
hocadiuuant locus,& viz,quz con«ad mébea. Sluunrad ipfum, icateftcsebrum debi, e cum ftomacho.& boc medicatiot perg 8. ne membrorum eft ficut efficiens 44 hoc im. caiifa . Eteft perferutandum in re uicidé.c. €ificetione illius membri , &in re- Fired £hficationc fux complexionis üeft Phase: füfficiens, aut fi neceffe eft totum ri c. euacuare corpus, & inhoc eítne: membris, cflc anticipare in fartificando: met
Liber Septimus
A brani otn flypricis inedicinis , vt materia ad illud n6 trahatur, fi cor. pus non fit plenum, vtattrahimus materiam ad cótrariam partem ad i ilius membrum , & poftmo-
im medicamen conueniens adhi bemus. Et viam medicanonis m&brorum. peipmusd forma rnem-. bri, &à loco.ficut ftomachus vt plu sximnm per vornitum debet euacua. ri, & per pharmaciam vt minus . & kpeam ambobus euacuari potell, quibusetiam io iungitur vrinz. fed intcfhna foli phar-
B macia, & clyfteriis. Sed í humor
faerit fixusin fubftantia membri, tuncceft neceflana fortior medici-na, vt trahatur. Et aliquando erit compofino in eoquiaJ ipfo eft humor proprius, & eft alter tran(miffas. & ficett necefle duobus modis prouidere. Vnus eftin periculofiori. Aliuscftin cuacuatione alterius, finc cuius remotione curatio fieri non poflct. ficut verbi gratia, vt in. ellcntia ftomachi fit humor vnus acutus, & in concauitate alter humor fit locatus, tunc non eft
indus vel non poterimus ipfum umorem purgare qui eft in effcn-
C tia, donecnon rrahetur qui in con cavitare exiftit. fed í humor, qui eftin eflenria, efletfy lu- €ens.tunc prouidédum elt. fed fi res non eziftat periculofa , tuncin medicatione ordo eft feruandus , hoc eft vt promdeatur x grids quz currit per viam. » & poftmodum rcafionem remoucre, Etfimiliter zgritudo, quz non curatur nifi per cuacuationem alterius, que non eft ipfius. v.gra.quando in miacho vnus humor eft fixus in ci* fubftantia sealter eft in.concauita-
. 162
ui (párfüs eft à terebro:didirhos D prinkoniqisbhs dum eft cerebro: X poftea de humore, qui eff. fuscít in flomacho: vltimo vero da illoqui in fabftantia eft imbibitus, Et hicinueniuntur medicinz m prie in euacuatione. ij mébri y. & propriz in meme bri,ad hoc vt füperfluitates recipere. Bon Y. &: juando in fübflan: tia flomachi
€o qpaloe non nifiá (tomacho tra« bit Scd aliz medicinz,, quz iftum, trahunt bumorem, qu&uss trahant E À ftomacho pp fuam fortitudinem, &ad ftomachum trahunt. Sed qa huthoreft in cócauitate, fufficit in. abfira£tione ipfius abfinthium cá melle, & myrobalani citrini . Sed (i ifte humor eft phlegmaticus, aut, fabtilisaliqn füffiat voritus cum, aqua ordei, & mclle;qi fuerit diuifascum oxymelle compofito:& flea ftudere debesin extrahédoipp» zm mcdicinis po njs buic icut: icum, & col (Rt is, &cum p inmi laxatuis, fi neccíla. fucrit. Et fimiliter humor melácho licus eft euacuaàdus poft ipfiusin- €ifionem cum medianis fibi pi priis. Ep ftudiofus cfie debes in oj ranonibus tertijs ex proprietaubus medicinarum in vnoquoq; mem» bro: eoq vnicuique membro fibi propriz medicinz à tota fpecie res Perunmur Sed incifio hec eit nece ria fi humor fuerit grofs?, & poft ipfam fm conucniétiam purgatio . Vniuerfaliter hic funt confyderani tera Meicopicoo ipmi ri qp (ant propriz vnicuiq; membro. &iccixco videt mihi raro: me X ij dicnaiü
via completiua in hac famma. Et ppea vna ex conditionibus, que dé 1n hominibus pfe&is in artibus eft, vtfit dominus arisen fe ater ,
| Einceps volumus narrare egri Du funt cum apo! mate, Et dicimus qp prima intentio apoftematis;in eo qp eft apoftema , H diuiditurin duas; :vna eft eua cuatio materici faciéi ma: alia eftremotio malz complexionis.Etaliqfi minor cadit confydera tioín vna iftará d in lia, & aliq «b fyderatio in vtrifq, zqualitet cur zit. Euacuatio plus confyderari debetin ate fanguinco,fed al 1eratio plusin eryfipelate eft confjderandajq cuacaatio.Sed compofitio iflorá duorum humorum equa. liter confyderationé przbet. & iftz duzintentioncs non confyderant, nifi fado apoftemate. Sed qh eft in. fieri, tertia adiungitur intentio . & 1 hoceftad remotioné caufz . & hoc fit reiftendo fparfioni materiz ad membrá , quz froucrir aut pp totiuscorporis repletion&aut propter alicuius membri repulfioné,aut plu. zium :eo g fortius membr ad debile expel füperfiuitates fuas. & ad hocadiuuat comraunicatio m& brorum, & habilitatio viarum . Et aliqi cauíaiflius attra&tióis eit ma. lacomplexio calida ifhus eiufdem mébri, & aliq exiftit cá dolor fortffimus mébri . ná manifeftum eft qp complexio calida trahit. mam ca.
. Colliget
loris propri £ attrahere. Sed dolor.
hocfacitaut pp malam complexia.
nem,qua- at dolorem :aut pp malam cóplexion£, quc fit pp füpfinem cede expulfiac, cum füperfluitates expellit : aut. iflas res ambas. Sed mala complczio calida , quz cá exiftit atractiohis, aliqf accidit pp extrinfecas cai fas ficut pp morfüram, é & fimilia & aliq pp intrinfecas ac cidit caufas, ficut pphumoré mordicanuum,& fimilia, aut ventofita tatem eztenfiuam, aut pp füperfluà Eficionemqus grauaz membri . Et he tres intentióes curationis apo fiematti (unt.quarü quzdam funt, qua fic fe habenr, qj vna aliqfi con trariatur alteri : & quedá non.& i& diximus cui magis intendere debemus. Et deinceps narranda funtilla, quibus c6petunt he tresintentio nesin medicatione apoftematum , & incipiemusà refiftentia caufe efficienus. Etdicamus,fi cá attractiomis ad membr( propter refolution£ cxiffit, eft facienda tunceuacuatio vFis : ficut phlebotomia,, fi propter multirudiné fuerit fanguinis: aut per pharmaciam, & vomitum, fi ppur malitiá fucrit humorum : autcum vtrifq; fi adeft vtrunq;.Et elt neceffe vc ila euacuatio fiat, ficu didum eft, pattrationé materix: fitá per vias a| fea propi ai cedit pa tura. quia cpoftema hepatis vt plurimum criticat per fluxum fanguinisnarium. Et ifta cadem via intelligenda eft in euacuatione humorum. nam fi materia fuerit in fu rioribus, tunc pharmacare & cl rizare debemus: & fT inferioribus,
A fi caufa d faciteffufionem materie, erit in vno membro, tunc illud cus. €uandum eritficut eft cum fticatio he.v.g.fi materia, qua ophthalmis habet inducete, effunditur pet ocu. los& proucmtà cerebro folum,tfíc vétofe 1 fontanclla colli vtiles funt: propterea quia hzc euacuatio duas pond intentiones conuenientes in hoccafü, quia euacuat membrü apoflemarum , & materiá trahitad oppolitam part£ . Euacuatio vero , quz fit ex mébro apoftemato, cor-
exiftée. seftex rebus le- Ténibus dió vade hoc pcs B cim cffugere voluerimus, oportet nostotum euacuare corpus, & poflea redire habemus ad primá m£-
euacuationem Fape eaídem vnüadq, ci indiguerit , debemus euacuare: ficut cerebrum , d pótcuacuari pet flcrmutation£, & garparifma.Et (i fecerisifta, corcxift£tc plethorico, lefioné in- Tenabebit infirmus . Etaliquando huic intentioni euacuandi materi ente dictam alia adiungitur inten- C tio fm q ante dictum efl vteft fortificare mébrü cum ftyprias & fii jdis, vt füperfluiates non recipiat. hoc fiat corpore vacuo eziftéte & fi hoc nó fcccris, non erittutum, qn materia nó redeat mébro igno bili ad nobile. & hzceft vnacx rebus,cx quibus apoftemata curátur. 10 principio, Etfi caufa iofufionis momnbri fuit ipfius caliditas, intendendü eft tunc vtremoueatur mala complexio ipfius.remota vero có lcxione mala, membrü debet con rtari, & fi remota non fucrit cau-
163 fa, quemadimodá illa, quz propter D menfüram alicuius animalis venenofi fit, tunc priuscuacuandum eft illud venénum cfí medicinisattra- Giuis;aut vétofis.& fi humor affuerit,euacuetur . Et aliq fignificatio fumpta ab iftis cft fecunde intétioni cótratia hoc cft apoftematiseua. cuatio : & qfiq; non eft contraria, Exemplum conrrariz eft, vidclicet, qfi remotio complexionis calide fit € medicinis fngidis: quia euactatio non fit nifi cá medicinis refolutiuis. Exemplum non contrarie eff, *t qfi canfà fuerit humor groffusf membro,tunc duz intentiones t B. vna:eo g fient folum cá medicinis refolutiuis. Sed medicatio doloris, fmq di&t efl;aut fit pp remotioné fug các:autdando mébro com, xioné contrariam dolorofe. & fiunt cum medicinis, propric fünt in mitgando dolorem,ficuteft pin. guedo anatis,& gallinz , & olcd vitelliouorum,& fimilia. Etaliqf remoueref dolor p membri ftupefa- Gioné. Hzceft regulaiftarum ei intentionü fuperius narratará , Sed. fit fm otdinem temporü apoftema. tf. ga fm plurirnü fnedicatio apo- F ftematis in primis fit euacuadóe, S repercuffiorie, fupponendo frigidas & ftypticas medicinas fuper aj
ma X illud, cd magis riccefe eft ve caufa efficiens remoueat;eft in apa. ftemaribus citi aduent* ficut T apoflematib" acutis, qua ex cholera & fanguine proueniunt. Sed fecunda intéuo eft, g ipfi apoftematis poft. flatfi cuacuatio fieri debet. & prin cipi debeteffe com. medicinis ma turatiuis, Et fi euacuatio nó eft (uf. fiaens cum rebus refolutiuis , tunc. aperiatur cá medicinis corrofiuis, X.Cdj; aut
6 gute éno- Ermaniftum et fi euacuatio fiet cum medicinis dif-folutiuis,dum materia eft in curfu , Dres, goa citer po-
] [et euacuari. pureá eft vt poft euacoario fcm apponantur medicinz cuffiuz mixtz cum paucis refolui Wis: cog ftypticz committent dolorem . Etquando fuentin ftatu, ttc medican debet cum. medicinis reolutuis folum, & intra ifta duo tempora vtendum eft medianis ex his duobus mixtis. &ifte medicing ftientur in libro Simplicis media-
HH nz. Regimen veroin apoftemate «alido malz complexióis in primis eft rcfigeratio : co q» cum infrigidatione eftctiam repercuffio : & & "quia propter mitigati caloris rfus materix. itur. Apofte- &mata vero frigida curan non debét. «um rebus. fegái, nifi tranfacto Sempore augmenti : quia caliditas. "non reffiit refolutioni. hzc eft intenio mcdicationis apoflemarum, ánquantum fünt aj .
loquemur de apoftematib*, fecundum q füntalicui membro m iata, Etab apoftematibus
Li ds poncpum Fic us, qua ín membris funt intrinfeas, & ex-
Vrin(ecis. & càm dico calida, intelli
goctiamillaquaz ad faniem dedu-
«untur. Etquando fiunt in princi-
palibus membris, fcbris cd ipfis ori
tur fiucapoftema fuerit (anguinefi, vel cholericum,vel phlegmáticum, vel melancholicum. Sed phlegmaipe ad (aniem non perucnit, fun cur umoresqui dicuntur na fcenüiz.. Et melancholica, qux ad faniem non perueniunt, dicunt (cir zhotica & cancrofa, & raro fiuntin.
De- ca,& melancholica
membrisintrinfzcis, & qiído fiti K incurabilia fant: eo qp indigent for tibus medicinis.quasintriníeca m& bra tolerare non poffunt: co qnód quoniam ala apis uoniam talia aJ nOn re- Diaunut ni poft longnudinem temporis : & tunc virtus infirmi i& defect cfle repentur. & pptet hoc hz curationes non fiunt, nifi cum fuerint in membris extrinfecis. Et
dicamus q apoftemata , inquantü fms quic tcum fuis Is intentiones tres fupradi— tas, Sed diuerhficantur in lus uribus fuis fpeciebus fm magis & minus, Nam apollemata cholerica ia. primis egent refrigeratione multa. a violis € cum vinditateilla qua: fupta aquas reperitur, & cum vua canina, & cum cera infuía & malaxata cum frigidis ficis, & humidis, &lis fimilibus. Sed fanguinca cà refrigeratione ftypticis egent, mfi adft dolor.& fido fo ade fune mi fcenda mitigantia . Sed lica indigét igeratione, & fffióc, quia. debilem motum habent. Intentionescóunéz in apoficmacibus gra tia membrorá, in quibus funt,fune. hicnarrandz : cog in his maxime M. cadit prouifío : & maximc fi fuerit. in membro principali. Etdiamus. quód m »qua per phlebotomiam fit propter apoftema alicu. ius membr/indinfec » debet recipi. i colligitia membri, & à loco fuo : €o q quando non poterit fieri euacuatio in membro zo, runc debet. fieri per membrum communicans ci, & magis propinquum. & fint. meatus de vno ad aliud recti,aut re. Girudini propinqui. ficut ia. iren
A bárínleriónbes phfebotoma bafi- Tero Me licz valet. &in Apofiematibus aitis, is, & pulmonis cephali-
EIC P lebenhia mediancom VES ie nibus valés membris. Ec frindiget
wolfióe. ohlebotomia propter bepatrs apo-
pris | aperitione. pios dextre
n£a.,. cMlit confjderatio. ma Gale. dicit
S.opioGs in libro dc Ingenio fanitaus , quód
le.de phle dextra in apoftemate hepatis phle-
boomà bormetur,& finiftra in apoftcma-
te (penis, & in fermonibus fuis vni-
libuscontranum ponit. Ettu
isquód in euacuatione.
agio ossis imtendattar Vnaeft
la *uacuatio marerici mébrorum cü
REP" iposommanicanium -Aiaclir
Moy&in flatdeclinatio humorum ad parté
[eee oppofitam. ficut natura facit, quan
denm, docnticatapoftema beparis pfu-
gua.Li€. xum fanguinisex nare dextra : eo
4. p illa euacuano comprehendit opgoitioné& communicationé.
im phlebotomia bafilicz in apofle-
mate hepatisex dextro latere non
ft nifi vna intétio, hoc cft commu
micantium euacuatio :
quia eft fecubdum. dimeifiont cor
potis, quz fecundum latitudinem
exiftit: eo dimenfiones oppofite
C (anc ex , videlicet duz latitudina-
des, & cft fecundum dextrum & fi-
füifirurm : & duz longitudinales, vt.
f duz profun-
Li Vide. 4.c.
164 botomia fieret Iesum &hzc bafilica: lateris finifiri , quia. inea continuetur communicatio, & oppofitio . Et quando nos intendimus facere cuacuationem , communicationem , & oppofitionerh continentem , tunc iüuanrins eft pet oppofitum trahere materiam, qim quando vnum intendimus. lum . ergo cüm fuerit necefle totum cuacuare , propter huius neceffitatem tunc eft neceffe bà bereambas intentiones. Sed quando nobis füfficiet folum" membrá apollematum euacuare , tunc no- E. bis vna fola füfficietinteatio , idco jn maiori parte, quando inrentionem habuimusin talibuslocis , fa« Giemusattractionem fine euacuatione remouentem : & tunc poterit fieri cum membrum euacuatione
indigeolcnon totum corpus. Et Sed teflaliquando effe, vtprima incu
tio fufüciens fit fimiliterin 3liquo loco.X fiet hoc felum tempore íta-
:botomare, conueniens eflet: eo $m fitumendus materie curfus, IF
tem| augment aggregat res ambas iia non curatemus nifi communicationem, & non: fionem , plus trahemusad: mata , quàm euacuaretur : fict in eoqui medicinis vitur diflolutiuis aperitiuisanteeuacuatiunem:quia Sabirur de anguine ad membrá, gina luaur, Et fimiliter confyderantur intentiones in
vero pafionc vuluz , quando diminui-
1quamusibi non nifi perlongitudinem, X adj Ec
mns de fat leni di
GF: fimiliter cum ventofisin zgrica dinibus oculorum in fontancilte col li, & in frontein paffionibus occipitii capitis, Sed minutio vengqux vocatur fcylos, in zzgritudine fplemis à parve finiflia non compre-hendit nifi communicationem . & fi volumus mariam dime ad
itam, fit illud in a momen ri iaa occrpitij capitis, ligando extremitates pedum , & manuum , Et propterea prohibetur f apoftemaubus vuluz omnino cuacuare cuná
H wocanribus eripe cm liter inapoftemacil itis cum. uocantibus vrinam , & cum cd cinis laxatinis : quoniam cum nlibus non fitderiuatio adoppoüita: &quia impofibie videcur efle,
les mmedicinz: tranfeunt
a ibus, quin eis relin qua Teen & m diximus quód hec eft vna ex tebusaugmen tantibus apoflemata. Et fimilter
rohibitum efteuacuare apoftema
prins sis pod pena manibus um in aj ci
oris, & palati, Eteodem mo-
omnino prohibitum eft
I care vrinam in apoftematibus re-
fum » cigar e. non (ant prohibita, nifi donecip(a a
flemira fuerint in angmehto led
quando fuerintin ftatu,non eft ma. cft
lum vá talibus, quoniam habent vi 'euacuationem mébri aj ftemad : quamuis noui practici ianttalia abfque alia prouifione , & deliberatione. Pro, confyderandum eftin apoflematibusau num partisdexurz, X finiflrz, in is latete phlebotomia fit facien- 1quia manifeftum eft quód ce-
phalica in primo iflo Pot epoema io aue iino in aute: DO debet minui de manu. juia. qphslica devra agregar ebicato cum atttactionc ad cótrariá pat tem, quia eft infra longitudiniscxtremitatem, nam ium non efl extremitas. quia non eft creden— dum, & maximein ibus ple nis, vt fanguis noa ab aurc fini. trahatur ab extremitare dimenfio»
nisladtudinisoppofitz . & euacuamus icam,ob hoc effex melins vt phlebotomia fieret in
pane dera quia hdaz 1eaggregantur. vna cft communicato, alia itio fecundum duas diiones : eo quód ifle.
nesopponuntur fecundum
Part 40
dinem & latitudinem , & fi à ke eflet, defy ius vt quando attrahere volumus , vt 1bi omnes exifterentoperationcs: & maxime, quádo cft replecio fecundum vafa v
De enacuatione Apefiemarum membrerum principalum. — Cap. )0.
armacia :ob hoc, quia ila 2j fecundum plurimum non funt rnius humoris, fed in il« lis a, rur maliiz quantitaug cum itia itatis . Sed tamen. ineuacuatione tu debes füper hs. morem dominantem przuidere. Et Rafis teftificatus eft, q» Medici fai temporis faciebant pleurencis fo» lum minuaonem,& mozicbani €
Liber Septimus 165 À Sed fignificttio feenndee int&ionis. natur, hoceft quando apoftemata B ex aj atibus habita fecüdum | fiuntin locis mébrorum principa-
membran quibus func, facilis nó eft:& maxime quando itio nc fdiguerit :proprerca quia apofte mata hepatis, & oris flomachi non conuenienter medicinasactu ftigidas recipiunt: immo necefle eft vt. nétu fint.calidz. quis frigidz poren Gia exiftantficut oleum cydoniorü, & oleum myrtinum . &aliquando eis pot£tia calidis veemur, (icut oleo mafliches , & ab(inthij. & hoc facinus,vt virtutem con(eruemus iftorum mÉbrorum pp neceffitaté cor- Bj porisex iftis mébns. Et cerebrum. etiam non füftinet medicin& multum actu frigidam. quando mdu. €it neceffitas rei ad vtendum ca, mi fcendum eft cum ea medicina, vtip fam ad profundum ducar:ficut faci mus miícendo acetum cum oleo ro fato.& boc non fit cá cerebri, cü fix frigidum:fed vt facilius per craneti, &iuas commifluras ad medullam cerebri puenire poffit.& hoc non re quiritut pp primam qualitat£ , fed fecundam. Silr & oculi propter Eobiliarem multam , quam bét, debét przferuari a rebus forti AC fimis mordicatiuis.&albumé oui faperponitur, co q» rcs multas bonasin fc héta; im remo. tum eft aborni merdicatione t lippitudinem abflergit, & tpatz fri gidum exiftir,& figitur fupra ppter ipfius vifcofitatem. & lac nouiter a mámillis mulfüm aliquas ex iftis virtunbus habet,& fupcr hoc habet. virtutem digeítiuam. Etaliquando confyderantur apollcmata ex p-
te membri, in quofünt, per.alium. fuodurb,vt nibil repercaliuamyvel aefrigeratinum fuper mébrum por
lium purgatuis: vt quando fit poff prid. n. afcell n ,aut ngnibus. quoniam quando ifla apoflcmata penetantur in his locis, & ipfà refugerabis, umendum cft ne ad. mébrum redeant principale: quem. admodi illud, quod fit. aures ad cerebrum:&illd,quod füb a(cellisad cor.& maximeilla. apofiema
|uz: procteátur p viam crifis ont k^ ab infigidatione ipfius abftiete debemnus:eo o» propter has a- &iones materia redire poffet ad m£
bra princi; jucmadmodum fu g Ma mncpalafinec apoftemaris Imonis:eo q cordi vicin* exiftir. auté fant demonftranones re- €eptca membris fm predictas duas. intentioncs1n curatione spo! tum, remouete caufam, & infrigidare malam complexionem proue nientem ab eadertíiquamuis inten tio fecunda gli p» habec prima,eo o frigida funt repercui ua. Etquod dium eft femper mominifle oportet, hoceft vtapoftenatibus mébrorum principalium , |us fant ficut hepar, ftomachusce , Morum, &fj :eo gifta membra E opationem faciuntcommunem to ti corpori, & habent colliganti: c -enrde:& pp hoc eorum virtutes cáferuare debemus, mifcendo fcmpet ftyptica,& aromatica cum refolutivis. Et diffolutiua fünt ficut emplaflra.qpz fiuntcum medulla pani, olcooliuz,& melle.ftyptica vero. aromaticitate funt, ficut abfinthi nafliche,& cydonia.Et dictum. Quisa me non fit bene conceflum s tp quando apoftema in gibbofitate hepatis exillit, qj cuacuari debet p po-
G prouocantia vrinam:& quando in concauitate exiflit, per pharinaaid. & ifta. medicamenta a cBicatione snembrorum accipiuntur. Et fcias €p medicinz vrina prouocantes for. tescffe debent: & propter loci remo tionem inueniendo;debilitantur,co
Qin buie dad
modus. brisad quz veniunt medicine cum. multa digeftione, ficut eft pulmo, cuicafüsifte feruaturiftafig 'ica-
tiocftfumpraaloco mébri,, ne- rusfames.
dicinz püocantes vrinam in «gri P! dinis haie eppladonetage riunt ficut n p ium, & eupatorium.nam illz due proprietatem. Prid
lriain. Cortez caJ pris Meliins v quz fci uunc ventrem in aj ibus «Ocauitaris hepatis (unt ficut aqua. alubleb,& cartami. Sed euacuatio fplenisper pharmaciam exiftit. Et apoftemata ifta inueterantur, tc fortionbus indigemus medicinis (b lutiuis:eo qp membrorum iftorfi na
p turaefi, vcn fine indurentur in eis ipea rime calida, &
ioc maxime accidit hepati
vito &f amanda x apoflemata indurantur. ? duritiem fuz fub tiz,&in fplene lici£ fui munimen fep iple rar fübftantiz cíL.Sed medicinz,quz funt. fortisrefoludionis in predictis apoftematibus funt ficut radix lilij cosleftishyflopum,centaurea, & ariflo lochia rotunda, & his fimilia.& hoc fieri debet poft &a&ionem eorum. ficcitaris cum radice liquirinz , &
eriam in reni
hisfimilibus. Ec(ciasqp necefic cff, K vtquárum effe poteft, vites ne iftorum membrorum apoftema ad fa-
ma €isipfüm ad faniem pet ragonem non babebicquia aut ins durabitur,aut ger pérdetur, & me dicatio a; mq cum. fane aperiuntur, íngreditur ordiné medicationis vlcerum . Propterea fcias vnum,g proprium eft mébris ds Ai cutem habéui ab ipforum princi ü fiuierefüdarerci Splopirca conucniens eft abipforam. prídpio in fais medicationibus adhibere ab. rante mpl goficesfenoni & iT anie ipfa grofficies fucrit, mi fcende funt resincifiuz. & talia mE bra fant ficut pe&us,& pulmo, hepar;ftomachus. propterea necefle é vrifta abflerfiua abomni mordicá one fint exempta & iftc res funt & €utaqua ordei & pultes furfurd códita cum amygdalis amaris,& fmi ne melonis, & eletuarium atripliciscum oxyzaccatain apoflemate hepaus psoprium. exifti Kanole q dem loco atripliéis poni poffunt.In ayoftemaribus vero pedoris &pull M monis resin quibus ponitur aceti, füntfugiendz, vt multum nociuz. & medidinz , qu eis conucnientes. exiftunt (ant capilli venenis,& liqui. ritia,& (yrupus volatus, & ctiam fe mina mclonis funt optima in iilo cafu , fed medicatio aj imm, |a: T iftis fant membnss, eft magis iajnquantum funein talib* mcm
quia €t declinarióis nz ab aliqua ftypüicitate nó dena daat,& in principo js. Ex
4 qf apatafiuntin Inferioribinrefti hisfm noftram inttion£, clyfleria funt meliora:quemadi fiin
bus fuperioribus fuerint, exhi- De per os conuenientes effe videntur. & hc igorficatio fümirur abintndoncloa. Scd in apoftesnarbus gulc omnino vtimur meicinis refolutiuis , &. latinatitis,vt adharcant locisin [uo tranf tu & ctiam ponenda fünt narcotica tran(glutiendo ca paulatiac, vr diu. án tranfitu habeant permanere . In. apoftematbus vero cerebn in decli Bationeneceflatiz funt fortes medi
B nz: & maxime, quando fünt de fatura dedinantesad fngiditarem, quemadmodum fünt phlegmati- Ka. & tales medicinz füntficut olet de cafloend i: fimilia.& hoc non re
iritur nifi proptcr regimen mem. iniqua ct períe humidum, paf fiuum.Etquidam cuacant materi. huius. apoltematiscum ventofis p fitisin cerebri pofleriori . tliseticnatio eft améda:co gp fotfitan io corporc exifbt füpfluitas, f perventofam ad membrum ipolte matum poterit u
C liseura adt Enden cum fe €uritatem habebimus, qp humores nullatenus ad locum diícurrere pof fintinde.Sed hec medicatio in prin
ipalibus membris eft periculofa. lucufq; docui breuiter medicationem membrorum áj tái, in-
ejinquátum funtapoftemata: ob hocquia medicatio apoftemasum, inquantum in mcmbris officialib* it, non nifi iftis modis comlicatio,que in carne
liclexifti non el ner ffarium
to fp
timus 166
vtagatnifi inquantum fünt apofte D. mal Sedin multisiftorum. polle
matum non indigemus coníyderationc in caufiscfficientibus ipfa:icut (ünt apoftemara fata in carne. molli cauía rerum extrinfecarum , Etfi corpus muodum extiterit fufft &itin cura ipforum apoflemarum
oleum calidum folum.
De esa apoftematm: fetidorem, es liorum apoflemarnom [becialium. C4.31
'T delceps volum*loqui deafa- E mirtsgli qnit cb ete formica dcambulatiua, & dc car bunculisquz fiütin aere peftilétia li.Etdicam*g afata mollia] fiunt d phlegmate n5 multü groflo,mut toticsex hepaus errore fifít: ficurillad ficin extremis in hypofarca, Et horá medicatio posdit m mo« dá melicationi-eif;a quo güanfi& füfficit vt vnga : *oleo rofato, cá a«-
ceto,& fale. Ec t. vaulta illic fp
materia, pdcít euacuare mébrum. abilla materia, & vti reb*calefadit uis & dcficcatiuis, & cuacuanóc c
expreffióe mébri.horem medicatio F non faclisefLEt fuffic:t fpópia Yfü faVaccto & ma fll. gà fponga hét ficcare,& ftypticitaté facere , eo Qr (apitnarurá maris:& acctíl deficcanuü,X fcifiuG cxiflit. Qua vero funtde groflo phlegmate embroca ri debét cü fpósa T acci Yfufa,mix. qo ct alumine cinere fale. & d& ja ligari fup mébrü,quéadinodücganue up mébrà aA . Scd afata dura] ex hore fidt grof fo, debét emplaftrari ci medicinig mollificantibus:ficut cum medulla. cruris arietü;aut vituli , cí modico ammoniaco. &ifta, & fimilia *
G lia fant: quia medicine multum re. folutiuz refoluunt fübrile,& groffü [ssp queritur hzc compo-
itio.in qua fant refolutiua, X prz- aj paratiua ad re(oluendum:co qj om. ne ansapoftemztisnon recipiüit. Itionem equaliter Ém vnd mo dum.&aliquando cum ittis medici ms mifcentur medicinz forus cto lunonis. & meliisomnium e(t acetum, quádo cum ifhis medicinis mi fcetur.& hoc fit rai spotemam. EtGal. hiclaudat fum pid marchafit, v?
Ipaifo aceto:$ maxi-
B mein em funcper neruos, & d dba pr patia.Ego vero x Gale. Meme me icinas a non laudagnif quádo vir tusacet zqualiter perdat calorení mat jn ipfum mébrum:co geftin fübflantia aerea,& mébra recipruntab ea, quemadmodum recipiunt res, d maturanturin medio aere,quz zqualem habét maturationé. Si at.
quzrarura Gal.vaporiftefitacalo timore. Simprefo: in. lapidibus ifhs,&qua seppnaturam Bpidseidem cóuer tatur:ergo;quare lapides non terun. tur,& ponunturcum accto calido
1 fupera dpofiema Turarum: Etquia cum fueritin fpleneacetum. füppo fitum in den fuis medidnis, femp laudabile cxiftit. ppea quia hocmembrum eftrarum : & non. acciditei durines nifi gratia profi nutrimenti, ex quo nutritur. Ie tum affimilatur huic mébro intot2 fui fübftantia : co q fuum nurianétum complexioni aceti affimila. tur.& hzccft melancholia . & ideo
nesqua in purgatione (plenis orange debat opes quia ipfam cft ei cibus&medicina.
uia inderant ba;
Etnon fuüffidt in spofletuaribdu- K. tisque fiunrin fplene, emplaftrare. deforis folum, fed indigét ép os te »qua habent refolucre Paus tié eius, &ipfiusopprlàtionem aj re:ficut c(t radix. capparis, & fcolo« pédria, cum aliquibus fpébus aromaticis. Sed apoftematib*in he te dunsacctum propinari non d coppaam E: duritié magnam » fed-cura eiuseft cum. cus rofpi ica nardi,& aflaro,cofto & fehecadatho it fimilibus;Et du- B apoftemata heparisad curandá uirum difficilia (unt, & maxime I FT fuerint multum inueterata;& vi inh inducür. Sed fcrophu. lz funt apoftemata dura incarne moliigi R» dex eisfiuntex phleg. lubrili, curari debég cum medicinisdifiolutmis anolliicatinis, quf fiuntex Pres, fr cum cum medicinis iuis, aj rond cum m Entinadi fed hoé deri itatione, x - EU veruce, c nodol tes esuibus curantur modis: auc difio Trroneaut utrefachionc, aut inciquibufdam neceflaric funt foncdt us & quibufdà vna & qui: M bufdam duz. Sed quz intus in corporcoriuntur.curantur cum. medi- €inis aromaticis mixtis cum apcriu uis & mollificatiuis:&füntomnino difficilis curationis. Formice vero duz funt fpecies ambulztiuz. vna. cutem corrodit, & incedit interius, &alia vcficulas hét paruasque milio affimilantur:& pe miliaris ap latur.Sed ambulauua;qua fite umore cholerico fübiila, ét curaricum medianis illum humorem. euacuanübus, ficut (carmmonia cfi fero caprino:& füperponendae fant fu-
tióe, ficut. memithe,&fimilia. Sed. miliaris,eo quód fit ex admixtione. phlegmaus cum cholera, & ppea e- Tus materna debereteuacuai cum. medicinis illos umores purganobus . Carbunculus vero, co; pro maiori fitin gere pefilénali ebullit Egi, cpu t.& m: de neceffitate inducit febres pethile tiales. Medicatio vero illarum fieri détcum ambabus fib cuacnadio nis,vt phleboromia,& acia. Et ri febre non fabio medici- B na, vnum tantum purgans humozem: fed medicina omnes purgans humores,icut pilulz cochiz Rafís, in quibusintrant ftachas,& mafti he, & (cammonia preparata:& col locynthisetiam fparata e£dét,co p corpora talium recipunt putredinemin omnibus humoribus.& talia in hac egritudine multum vulia. exiftunr. Et füpponendz funt omnes1es, que fine mordicationc exic cent,& vt cortofioni refiftant: qué- 3dmodum eft emplaftrum factum. ex farina ordei;& indico, & lingua arietis.qua- c planago nominatur. € Etdabisei &aliquantulum de the.
bi non fünt tes repecuffiuz fulg;ne materia reuertatur ad.
inébra principalia: ncc apitiuz ne poueironeminducant. Sedcan &erofitates multoties euacuari debétex humore ipfo gáantc& fup-
167 ponendz funt medicinz deficcati- Uc fine mordicatione,quemadmodum mincralia exiftunt:vt eft calx, Jumbüuni,&cachineauri S bor imilia.piopteree quia propter malam qualitatem, quam habent, pp. pancam mordicationem cito corru prionem recipiunt,ob hoc quia fiát «x cholera aduíta,que fupet perram. fparfa ad modum aceti bullit. Et hec paffio fanationem non recipit, nili. principio- fed fiinueterabitur, incurabilis efficietur. ppea quia me dicine iocales füfficientes non funt. &incifio pofis non efl, quia neruos continet, & arterias. & fi indiduntur. ifta membra, non eft tutum, quin corpus petdatur . & impolt fil exiflit ifta apoft-mata cum corrofiuis remenere. Et fi fuerit tale ápoftema. 15 membns principalib?, eius cura 1mpofis exiflit. Ha fünt curationes. male complexióis materialis, & nf materialis, Etfciascp apoftemata, ju fiunt in membris Princpalits P ris aliquando fine medicatibe fananrür:& fufficit in hoc opus naturc. Etpropterea multos inuenies complexioàcs habentes denfas, qui €x foribus cgritudinifus euadunt fine medico,& medicinà:ficut Barbary& Arabes, & qui in deferto hiabitant.& hoc fit, quia aliquículum. cum brudisaffimil aonem hábenr. & pro maiori parte boc accidit illis, qui eomplerionem habenteffie quando medicine componuat fundum authorum di&a;tunc ad juuant naturam tempore breui , & bonum finem juuntur: quis bonam habent deccminationem , & minime violentam. Sed qui folá naturam ez foribus «gritudini us curantur, in ne remanentin
G zgricudinibus,qus temporanec di eRacur-ócut i accidit quádo ztaui cuni febre fortiffuma, & cre ticaui ez illa pera] 1n articu Disco qr mihi necefaria adminiftra t$ non fucrent; quare remanfi arthriticus& ic* & adhuc fli . Éxfünt «gritudines, quar. corre- €tio non füfficita natura,nifi p medicintr uer iae d potentia declaratur, Et funt aliqua i int febres,& apoflemata;quibus natura & medicíe fuf non exiftunc ed fi euaduntper accidens cuadunt,ficut in. Wl rebus naturalibus aliquando extremitates iunt.tamen de raro contin.
ibushoceziflit: ficut vlecrato m
Blois fimiles. Sicergo finis Mus fcientiz in fito habéd* eft fecundum plus hoceft (ecüdum. spritudincrplaimas plura diui dus & pus tempora. ficut hocidé aecidithominibusT Mechanicisar tibus:quia aliquando aflequitur ar gifex intentionem, & aliquando ab ea priuatur. & caufa illord funt me dis quz in illa arv cadunt:ficureft
gnarisnauigium,agricultura.Et| pura diia defininone, meli
|Efceps volumus loqui de cgri die lutonis conimeins Et dicimus q continuitarà
e, dicitur incific : &quandoinof IE 1a:& quein arcerijs dicitur:
Eriod. So ifl ric onc
nisi dese aba Fgued
Jem & parücularem , fm mébrorül
condiuones: & nosab vniuerfalif-.
: iricmus. Eo E ies ed eog folatio chimtipiaseriti fuir Mepccimgpe dum rr
eorruj fi 8t corruptusoportet. vtincidatut: ob hoc quia noneft membrum neceflarrum, fed iuuat peprinih pia bicneruos, Narr asob imo ligare debedcs poli Sand coma prum eft incidere debes.& aliquando inflat propter frigiditatem aeris; ja runc intusreucri non porc &tunc fpongia in aqua cdi infa M faio manibus expre a, & optime temperata eft íu| tGá dist q qi fecta Toc tcnon ps feceris, cunc de cute aliquid Ici debes.fed maior pars huius artis pditacftin hocnoftro tpe, Sedali quib vulneribus con faic labia 1f vulneris itio , vel futura, fedeft nece vt ponanf'medicinze deficcatiue,que deficcent vel foie iem,d in parcib* vulnenseft
folu cata.Sed fi coniunclc fuerint partes)
hac non indigetnus:fed tunc medie cine flyptice &exiccasiüe. fuste.
LiberSeptimus 168
A eias m.ppexiccatio- tigacfti dbni femi» Dnem labiorum Etftirede narum & puerotum. qfi vero ficca. bao indita membra reperiuntur, complexio eft,thus faliciésnó t,
fed necefic eft vt fortio: recipere pof. erobi la quis ia mas cda
fünckcmcfutt lacina & ficcitatiscaro hon; nifi mulomsis nemba,d tüm per ficcas medicinas. nam au funtin s cciam, Quádo ve Ed vilnera,cá parua exit famam
ITI prid tento cópletur, qfi materia ad m&-
brum veniensin itate & qua. peers
abíq medicinarum adminiculo. E» circa horam finis digeftio quolibet membrom currunt du füperfluitates, quarum vna eft mide grofía : Ps fluxus haram luitarum tioni iabhor i (Spe giai
noua caroin vulnere n6 liquefiat. & tales medicine fant carnis
tnedicinis vtimur fm magis & minus.nam thue & farina. orobi,& fa be funt in. imo g&ationis carpis:& ina orobi, & iridisi& poft ifta ariftolochia, St panacum nam ifta. ineriopala quaf exiftunt Et barum medicina. rom ititas & modus a complexioáe membri,loco, fenfibilstaee, & pierden nobilitate fumGtur. quia m& umido. medicina carni güa-
turcum memithe & aceto. & fi ma.
gna fuerittüc trochi(ci* andaracha, androni
ron vüles exiftát . & fi n fufficifit, Vficaneceflaria eft fcoria ferri cum aceto. & fimile eft vulaerib'gule.
Et Gale. propter. bocdicin q eunt membrum paruraliter ficcá ad hu-
1 —— rp
natura multum eft
mam medi. enc itn ali quando ftatus contrario peratoin codé gra duin quo membrum dí pe ratum: ita qp fi diftemperatum mitin fecfido gradu humiditatis,ne. tu- cefic cft vt medicina diflemperata.
in membriefcds equali lated tione ci* , qd'in mnibtis humidis
enftit:ed neceffe fecundum pluri- V mum,vt per comparationé exiftat, quia corruptio, & putrefactio
iccis membns
qui reci t. P hiam dicimus q cau(à hu 1us non eft nifi difficultas membri feci gol ffa füperfluitas quin ineo exili ficut p eft, gp ficiuseft difficile paffibilis . "Et huius ratio iilis eft rationi iuuenjs & fe nis ficut füperius determinanimus, Et via; quia. Medias me-
€ medidnain musdificatione vlceris
debilis exifhit,cft multz fordicieión ftum eft.
Yictze abundáda : quemadmodura €ognofcitq medicina ninriseft ab flerfina pp rubedinem :vulneris 1abiorum,& ipfius profunditatem.Ft liquando medicina 4otrofiua, augerin vulnere fordiciem. Ein hoc errare poteft Medicus, sudic aam hac accidit rubedr, aliditasin labijs vulneris exiftit, & in vulnere profunditas. € fi boca loco prouenit, hoc cft manifeftum, Nam fi vulnera fuétmt in membre. expofit» contadui medicinarum, M autin faperfcie pofito, ita qp ini tr fitu mutanonem nonrecipiant me dicinz,tunc neocflariz fant debiles. fiattin vlcerationib* fufficit toma fecas der dyeian: im int, t izari: & fin fübülibus pharmacari.In membris veto profuniis medicina fortieres : mE vlceribus pulmofis,& in membris muí » presas eorporis funt TA. t pp hancloa tófyderationem ha. bé filtin gutrure vlocranonem;in pofitione medicing ipfam ftare ftipimus ere&um:& paulatim medi Y cibam oportet fblutiuam tranfglusire. Et habentibus meti medicinam lambitiuam dari preci pimus ,& cisdmifcemus vifcofam medicinam ipfarn in meatibus mo xari faciétem., ppea rulnerum diuer. fa eft medicano. nam quzdam ore tenuscurentur, & q cumlo alibus medicantur, & quxdá cam ambobus, - Adhuc ordinata fant p pear locum & figuram. conueniéna. Anflrumenta, vt medicamina in ipfis debite jpijciantur: ficut fyringa , peflaria & fimilia. Qnod vero a.
fibilitate fümitur memBci manife. KY
re non potefl fift & membr multi juuamenti.Sed vulneribus, que ia füperficie corpons fiunt, in concaui exiftit in. Cicatrix fimilis cuti fien « a fsalecdcor pla belua liter: ficut. dlauftia, Sc.
EECHPLENI do lutinatiuam operationem. Ciedat Erin quibus caro füpiiua
» neceffarie funt medicinz arie que fortiores güiantibus E. exiftant:& funt vt colcotar,&viride ss, X fimilia: Et ppea non eftimpo£ fibiletin. aliquibus corponibus viride csiam fit carnis itiuum . Ecfcias Q corrofio carnis füpflue operatióibus nature. laa nó
ficut eft carnis gnano:fed eft. so qurappropda e opesonibur ar
carne fiunt, cum quibus mala com. [e noneitafíociata. Sed i ma. complerio eftappropriara,eft &-
eut cau!
lit ; Et dicamusq mala [ue in vulneribus fiy,eft
Eros fempeamserilts auta toto corpore prouenit. auta mébro vulneram,aut ab. ambobus Et fi a toto iit corpora autamembro vulnerato, autam-
bobus, eft wd pes. quaa
À qiantitatem,ant qualitatem proue posed eer competit ia. quiam, func eor eft autem ab virifa; pers vrrunq; faciendum eff .. És fueritin fingulari membro cx m£briscorporis, tuncipfum oportete- Racuarc, Et fi fuerit ipíum membri vulneratum, ficut renes, & fimilia, Dri corpus euacuádum eff. a toto It eo; cuffiua. mecdioria fatcennib'icp- T modis, fecundum qp diimus:& deinde membrum conforta B sc debes, & trahere materiam toro yoflead ta. Etfi mala complezio faerit in membro vlcerato, tunc pronidendum critin fuis quafiasbus malis -quoniam,fi vulnus fuent iccum,ipfiim humectare debescum aqua calida:& fi fucrit bunidum, ipfüm debes exiccare cum fornbus exiccatinis. Et ilt facere de besin diftempantia caliditatis & fri giditaris. Et fi in vulnere caro addiicum Ecc pllcappone de cum ferro: poflea aj besea,qug habent generare,& confolidare. Erf ibi fuerit apoftema, JO non eft via fanationis membri, nift apoffemare remoro: quáuis medici neque curant apoftemara, contraxXic vulneribusexiftant, Et (idu ag itur resin membro,velut má complexio propria mébri & corruptio ins aduenientis f his coni m eft. Etícias
169 fa non eft conuenieris:aut quia in D membro complexio lefa eft per na. turam,eo gibt vna. fgeaes mal có Fexionisaur plures (ünt.ergo (cire.
bes qp fanatio vulneris fitaut pra ptercorporiseuacuationem,S cum. temperantia complexionis, & cum. plage deficcatione.& aliquando vti mur theriaca,& fimilibus, Sufficit Brea lides maeds continuitatis fim|
Decuatione folutionis contitmitatis Ve- MITXM C" driqTiarum. Co
Einceps volumus loqui de cu- Drieionis comtinuitatis in venis,& arrerijs. Et dicimus qp folutio continuitatis in venis facilis eft. confolidationis: (ed que effin artepisilla eft dificihisexcepris, i is puerorum. & propterea «p folu« tio ontintirads Ioram nos addu itin aliam rem multum timendá&, Boceftanguinis fux neceffe eft vtin hocfetmonem faciamus, Flnxus vero fanguinis multis fit modis.aliquando fit propter venc incifionem,vel EE &hocft T aut propter caufam intrinfecá , àut. lira n infe
extrin! prier inci im a
.pp in! aut pter. humeres acutos corrofiuosaut ex 1enfiuosjita vt aj t venas ,& ali quando currit €x orificijs venarum, & aliquando in cipiemusa fari decurréte pro» pter venarum.
i eo Fescoloforeziftt. Etdicemusqe
exiftuntantquia materia zanfimif quando dilaceratur vena in corpo- 3 5 CollAur. Y Lj
fh faperficie , fanguis duobus mo- Spore reftrfgi.vno modo vt füb illius membri maretia, qf pr mulam fitquantirate:anodo ve digito opplleran f fucfit nam hoccoagula biturt orificio fanguis, & ftabit aut. propter ligaméti , aut propter cauterium: eo qj cauterium cruflf pre Lu fs im:aut propter meicinas ftypticas corrugatiuas:ficue. medicina facta de vifco cocto,& tri tici fanna,& fimilibus. Et Galenus commendat contra fluxum fangui nisarteriz alcon,& thus,& albumé
M oui,& pilosleporis.&hzc medicina gui
rctinct fanguinem , & generat carnem.Sed cauterid fufficens n6 cft. quia crufta cadere poteít,& fanguis fterum fluet. Preterea cauterium. minuit de fübítantia membri,&no bis non e(t neceffe minuere de fübflantia membri,fed potiuslaborare nis viec Er rs laodarucaunerid quan: luxus t mero: sqa rüc curi fuperpo itum eft loco reique remo uetcaufa ama f fenem eomont. Etaliqu: ponimus prs füper menbrem Pando 3 fluxusfuentexcaliditare, Sedali-
satio ad partem. fitam fiti-
cutquando emptam ic
nis narium vétofas (aper. puri
ni iubemus: aur füper fpl L-
ritex "m finiftra, Et vétofc ctiam.
x. ocdipinum
p^ sguncia Feri
parie mamsillaram z- zamenítruum.Et
Part 41
inem prouocantes,
miain fanguinis raéftrui fluxu eft per accidens :
pa hec. Dedicatio i infuo
(olum exiftit. vnde timenda eft . &
aliquando eft naturalisyquando fia
20s proper muluiadinem fangui- Dr fare quii qui emm eod
E anguinelnt rasquiin
S ibus intrinfecis sie e bet viam, vt retineatur nifí a. meis cinis ftypticis aut cibis
medicine ftyprics in hoc fant. pes M
|uando pradicta omnia debilia ef! balaufha,s dem ica
dicont infüffcientia: quare tuncncocflarium exiftitvenam vel. fünt arteriam finaliter incidere ; habita Edo briercapur bi vegqus ido fortiter caput i lux Firerascon t pofieti inade. Sed fübtra&io fanguam cx locrillo i Trperparerus membrum. Lerigal Ntorificium apertum fuperius adaptetur. Sed debes tunc materiam. rahere ad oppofitam paruem,vnde.
Por» Etque funt Lata, & id presi gn E a, * m. Bora irent acum plan inis. €ommendat in paff e pep corrofioné ibi fient. [4 bus laceratiombus jue in membris fiunt, (antille, que in pectorefiunt.& fortiores illis fn: in venis uat pulmonis: ita q. ali qui dixerunt. p aunquam sono
Liber Septimas.
A dantur: fed quàndo ad fanicm deducunfj le non curant: fed cá bono regrmine,fi inueniri pótcorá geopbitria s: fantaliqui, g ex
c 1Dfirmitate minime moriunt & hoc dico,qd? p animá meá proba xi poteft ex dictis Galeni: qu&uis il- Jud non dicat manifefle . fed multi x modernis hoc teflificati fuerunt, & dicit Auic.g vidjt mulierem,que vixit viginti annis poft lacerationé venarum pulmonis:fed illa (emper «omedobat zuccharutm. fmm cü
runt. In. Principio vero huius difpo
fitionis d f rà . iamen rebusextrinfe.
non fuerit multa repletiosde bafili- [al minnenduserir: i fanguis duabus vicibus extraharur. & tempore. phleboromia: tefticuli,& brachia li gentut: & a tuffi abftineat quárum. plusporcft. Galenus precipit dare &cerum cum squa míztum,fi medi us viderit, q in pulmone fanguis € facrit coagulatus. & hec medicina. eft conrraria iuuamento caufz , & accid£ti: propterea quia aceto ineft pernaturam vt moueat tuffim , tuffis prauum eft accidens: hoc ti mendum, & acetum cum fitpungi tiuum,vulneri nocet, & fanguinem. fabtiliat,& aperit, &c fuere bir Ax Properhor acetum dimittendum eft.Etmedicinz dandz (unt haben.
& cipia fncfiypic qui" fant. tib^ful litas (itad mista. fopet n membri
170 indationem , & mihivi- D ochie melius. Meiveiecn reb? eit zuccharum rofatum cum aqua, 10 qua co&z fint elandes, € nuces. jualicer. Et cauda caballina,&mi rabilis Abumeron Auenzoar mihi indicat q hzc aqua debct efle illa quaferum EN extindtums itaq propter hoc a fua quantitate decickati pofiea. in cans bulliát, & per hanc viam poffibile cftgluti madonem fangui; serus confofi xi pla mültum neprice is, eft cibi diminutio.& fufficiraqua ordei cum nu dei: granorum mali grana f E prídio.aut pultesgranorum ordei: & fero vnc-li. panis c tefticulis gal lorum.Etfi cá fraturz venz fuerit. zeuma,quod illuc concurrerit,& ct mouerit tuffimet pp hocvena fit a
fü :aut pp humoré acutó,qui fub ruant phu itó qui ful
eorrofit pulmonis:tunc phar macia phlebotomiz eftadmi!
da,& füperponete capiti res dcficca tias. fed fi caufa reumatis frigida it faperponamascapiti pulucré caryopbyllor,pipis pulczii. &cfi c remiffe calida fuerit, fuilic:: puluis mmacis,& nucis mufcatz , & corticis
pee niorum, &omnia qug F iab£t virtusé calefaciendi modicü, cil modica ficcitate füntcá folida. tionis vulneris. Et quia in breui spe vuln* ad faniem poteft pucnire, ftudere debem'in remouendo ci quantum poffumus.& hoc fit exicchido. modisoib*, quib*poffürus.Et pp hoc thetiaca in hoclo co iuuatitacriftit, & maxime noti tercófecta: S pprietaté héc retine diangrint quéadmodum hét infuxum.X poflij ica eff hic
Y i5
G cara conteniensexiftit duabus fpe
cicbus fputi fanguinis iuefueritex fis
€auía intrinfeca , vel extrinfeca : & Galen* commendat hic trochifcos andaracharon . Quando vero fa- €um fuerit vulnus faniofum, Gale nusdicitq caufa faz incurabilitafiscft,quoniam fine tuffi mundifitari non poteft : & m tumorem augmétat,& apit vuln*,& à tuiiorisa mienrat anie. E dee mihi videtur q caufa füe incurabilitatis fit:quia cum hoc membrum. ápoftematur, vulnvs ipfiusinduratur,& fanationem recipere non HH iefifed tamen longo tempore viue. 1e poteft. Et habenti faniem in mone debemus inare nas & cibos qui habent aliquid abficrfioniscum afperfione & confor tatione : ficut capill*veneris,& cortex aitri & mafliche,& radiz lili. & iem. gomedac com zuccharo roto, & vuas n, selachocisdabilrexitc & bibe-
reaquá ordei:& terras habitare fic. neceffe:
cas. & imile huic faciat,qui coto t&re in reumate frigi tfi vleeratio eft in canna, meli*cu rari poteft.& hoc fit cum rebus cxic Y cariuss deficcantibus vlcera pulmo nis,& precipiédo infirmo vtin ore teneat medicinas deficcatiuas & ab fterfiuas mixtascum lenitiuis:& vt jaccarfopinus focios medicami i na tranfire poffint, difenrrendo: do per vulnera,quemadmodum ros dil rendo pet parietes, mui teredu prre sid nis fueritex aperirione orificiorum venarum,cura eius erit cum medici nisleuibus flypicis.Sed (icaufa ap ionis vene fubülitas fanguinis füc-
&bibe- fü&ionem.
ritipfius fanatio eft cum cibis. K
lntinauuis Sufficit nobis huc. nís; drxifi de folutione continuira. tis arteriarum,& venarum,
Decnre folutionis continoitatis in. Neri , e» Lecertis, C»
Nas ume diee de lutione continuizatis, qut f is,& lacertis accidit. Et quiY ausndo luto continaitais im
mébris accidit , tunc neceffe eft
dicine hs vales funt, ficut vifcusalboan.& qp fortiusexiftit eft, quído aliquid addimus de euphorbio : & maxime fi humi3a fuerft, confert valde.Sed in corporib* dure M. complexióis X ficcis,valetopopana. cum& affa fo-tida. & (ülpbur crudum olcooliuc mixtum in his mul tmm valet. & gummi pini in his vit tuti vifei,& ium proximá eft. Etquando incidir , vel fcinditur. nerüus,& cutis defüper fuerit cleua. t2,unc hasnó poffet medicinas (üflinere,(ed erit fufficiens abluere i füm cum oleo oliuz,&: pertuiam ablatam. Ecl corpus d mn
Liber A 16n erant füfficies Et 6 neruus ex. tranfüerfo, Sex toto non eftinci fp,tunc vulnus piculofius eft fi in «ifas in longitudine waheretur. & huc eft imor fpafmni. & ob boe men iftud rotaliter eft adhil ] vt ptouidus fis in refiftédo fpaí(mo. tes que mitigant dolorem neruijipfo non exifléte di eit oleum oliue calidum p: qa sefiflitomnibus paffionibus nerui. fed quando difc im eft,tunc «onttarium exiflit: & non eft poné dum nifi doloris fortitudo tosimpellat. Et necefle eft vt medicinz, 3 quz neruofü itur, fint actu €alidz : ideo quia hoc membrum maiori Et quando apoflematur neruus, &exeori lus eft fpafmus, cunc ex toto incidendus eft : quia ex hoc fecurabitura morte: iuis mem. brum adducamus ad priuationem. fen(us,& motus. Li, ta Yero fortiores medicinas paritur quàm. nerui & fimiliter chordz: quamuis Wiciniores fint neruis, Sed ligamenta,quz cum lacerüs füntconiücta, icationem fimilem medicatio- C nincruorum rccipiunt.Sed quz offibus continuantur, fortiores recipiunt medicinas,
De cura fratlyre Offi rre im.
Eincepsloqui volumus de fo- ] )lurionc fatta continuitatis in fibus, quz ruptura nuncupatut. Et dicimus s, quando ruptura fueritin oflc ex tranfüerfo, tunc nece(-
fecit, vt partes ad fua propria loca xeducamus:& ad hoc vnamquanq;
i partea frigore lzdirur. per
timus 171 parem trahere cum inflrumento D
mitigatiuz , & embrocctur aqua calida, ad hoc vt
ftulz non oriantur:& hoc prima Erinans popers fifecun fum? ab apoftemare,tunc non folum nó fufficiuntfafciz,immo aftellz erüc adiungendz.Dicit Rafis:qui med& tur hoc noftro tempore fracturis in prima feptimana , aftellas ponunt: &Hippocrates hoc apofterr.atis mc. ti vetat. Etctiamquia prima feptimana nontimemus, quód mem- F brum fiattortum, fed a lata. tantum amens, Item Rafis dicit, quód &actisoffibus,, noftri met risMedici in principio ponunta! las in extremitatibus medicina rum,;quibus mernbraligantur cum farina ordei, & albumineoui,& fic dimittuntdonec * conualefcant, Et mihi vidctur quód ille , qur per hunc modum curatur, ille cafualiter cuadit.& meliu:eft diflolucre fa fciam,&fic fiatomni feptimana, & videre yorum farcoidem : (& eft il Y üj —lwd
G6 Tod, quod dicimus in Latino fupra 0s)qui fi nimis fuerit groflus, faper dz funt mediainz multum tiuze,& fafcia bene conftrin- . & fi nimis fuerit fübülisemir fpongia, & aqua calida, & ficia carens Etfi fuerit á medicetur phlebocomia,& ia, & ipfius cibus fübrilietur mulrum. & quando tráfiuit primam fe ijmanam, dcbet cibari ibis fimili 1lli fübftanrize, quam volumus. re , vtcibis groffis & vifcofis, cfi fiactura cum vulnere carnis exiftinnecefle ct vconficium vulferis remaneat apertum. Erfiosin longitudinem faflaram patiaturli tura fola cum bono rgiminefa mat. Etfi faQura fiin olle cranci, vt víque ad telam, tunc né &cífe cft vt circa (cifluram osremo
eatur, vt mi i poffit a fanie tcla,ne telam corrum ip fificnó arinon polit. hocin
1 Decuraegrimdium Officialium mem
: Primum antem decura. egritudinum in namero,
i alib* appropria
tz,quzdam funt, quz funt zgnrudines fecundum numerum maj
& minus;& quedam funt,quz funt
ggriraduvs creationis ficutfi e ilatio & apertio;afperitas & leni iat funis cadunerpo
duciém nc rumes rod. [u: nai » ficut.
2 fextus: & quaíi ars Mcdicinz hoc non t: & quzdam fünt non naturales , ficut lapis quz. nafcitur in vefica , & lumbtici qui. in corpore nafcuntur, X verrucz, sc aquain oculum defcendens. & vngula. & antecedens caufa iflorum eft matería diftlemperara in quanti tate & qualitate. Et fi ifie zgritudi ncs(intin fieri caufa. efficiens re—
moucti niueríali, & lum membra. aperia ee emtede &ffa Ga fuerit, quod factum eft, ent rc- r, mouendum.Et medicinas proprias vniu(cuiufq; illarum rerum tu fcis jo muldisparticularibus libns, Sed guslapidem expellunt,& arenam , (unt mediciriz a jar illiope. rationi, ficut diximus, Lumbrici ve 10.& a(caridesocciduntur cum me diainis amans:ficuteft abfinthium. & * cenionicum. fed cucurbitini * Grioojfortiotibus indigent mcdicinis. Ver eum. Tucas vero eradicamus cum ferro, OPPo- vf vel cum penna, ponendo verrucam sre ei. in concauitate pennz,& citcumpi- 4 in &ne, rando violenter extirparc, € quz v&à dicat buicoperationi vilescriftunt far 9, sfeari inz aquilarum, & gallorum . des lodiaquis& faniebus, que in oculis p grio, aggregantur dicit Gale. de quibuf- hbas me dam Medicis oculorum , qui infir- dicunis, mum poncban: fuper fcamnum,& Et tófcias & pir infenusquaffabanzdonec aeo. cx videbant faniem ab oculo defcca- eacbiudentem : & hocin aqua oculi ficri 26: aam non pofíct, co q» nebulz affimilan- poni tu;ita quód quando ipfam deften quamuos, dere facimus, reueriitur füyerius propterca non valet aliter,nifi infcrius
A riuscum inftrumento trahatur. Ex collyria fellium fenibus valent, &aquisquz ad oculum defcend(it.
Etahqui füntqui curant eas aperi£ do . Vngula autem, quando ma; iur cum ferto:& fi para curatur cum medicinis Scd mollam remouemuscum medicinis prouocantibus menflrua, &
€um aborum facienubus.. Sed zitudines diminuuóis nderi funt,
it caluitium ptopter alopeciam Ettu fcis, quód pilorum gencratio ex füperfluitaubus fit laudabilibus,& inlaudabilibus.ergo cafus co B rum eft propter defectusillarum fa luitatum: autex corruptione di füperfuitatum, que. le fünta füi natura in qualitatib! ma. lis.& propter hoc necefle cft, vt expellam? ipfas füpeifluitates p pharmaciam Diminuuo vero carnis di
€um cit qualiter debeat reftauran.
Decora agritudinum in cruationt, Co.
EÀ egritudiuesin cieatione, ex quibus vna in figura exifüt, vt plurimum fünt naturales, & dio € in curatione mediana ingreflum non habet. Et(i ctiam tempore: tus víque ad finem augméti ad oon Eceoam enini zi poffunt Et euam lenitas,& afperi tas cgritudincs forme exiftunt. Et. afperitats cauía eft humor choleri «us acutus aut phlegmaticus falfüs, & fanatio iftius eft füperfluitatis ifliuscuacuatio,& membrorum con fottatio cum rebus flypücis, ne huiufmodi materia vlten* fpargarur. & poftmodum cum medicinis]eni
n9 I
17 titis afperitas remoueatur, Sed leni D tasab humore fit leui, & lubricatiuo.& huius fanatio eft illum humo rem remouere., & fecundum quód.
eft. ditum eftin alio, hoc erit facien-
dum. Et fub hoc genere oppilationis iradincs cotinearur Erf in fieri fuerit, humorem facientem euacuamus cum v(à medicinarum aperitiuarum, juz illas aperiani t Plsnones Er Oe fuetns Ac noh adfit repletio , apeririug medicing fafficientiam habent. Et apertioni viarumque claufc funt, medicatio erit per contrarium : ficut funt medicingilyprice, &confottatiue. Et E. juando curatur hec paffio cum. icinss ftypucis,& tupefactiuss, & hoc fit quando virtus üperat ex pulfiua. Decwa ogritudisum m pofitionez € eptris peroratio , CNN EL pofitionis zgriudo hernia manifeftior exillit : ficut quef ventre, & tefliculis fit.Et que in vétre fit, fanatur. vt eger fuper ceruicem ponatur, & quod cgreffum fue rayreducatur. Et fractura ftypricis fanatur, ficut cum nucibus cupreffi, gummiglandium, & fimili- F bus . Etfi tumor fuerit, qui reduioni refiftit, remouere illum debe. muscum rebus remouentibus ven. tofitatem,| Hernie vero que in inteflinis decendit,curatio eftvt. egreflum fuent reducatur, & exerai. tum inhibeatur. & hec egrirudo difficiliscft ad (anandum? Ex cgritedinibus pofitionis gibbofitas exi flit, & huiuscuratio eft humorem. groffum vifcofum euacuare,&exhs bere mediclas vaporabiles, d vérofi Y üj — tam
'diendi jn perfedtione
€ tatem diminuunt . Ethu iufmodi «gntudinum eft dislocatio.& hzc per reductionem membriad proprium locum curetur, an tequam apoftemetor. Et fcias,g quodlibet membrum , quod dislocatur,eius pofitio lz:fionem recipit, excepta brachi], & fpatulz dislocatione: tamen huius fcientiz arüifies inteam. Sufficit ibi &illis, qui ibi affimilantur , quod breuirer de generibusegntudinom di&um eft. Quia bunchbrum n6 compofüi,nifi illosqui tibi imilantur.quia il ETE E dies ab eo m, faodamedta & rincipis que habe bunt, Nam tu fcis p omnes (ciétiz principium fümunt duobus mo-, dis, auta rebus per fe notis, autab. alia (cienna.Et maxime ribi fufficit jud in hac fcientia. mukss hrabes inas; & prfcipiz. Et (cias: ill,quia te dongibicar, pora
iti modi
brum vitabit, Sed debuifiem com E pleuiffe fermonem meum in fana- Hioncaccidentium vnicuique ment ro füperuenientiutmi : propterea. uia ctiam accidentia endum iquem modum zpritudincs di ^ €untur:& meliusin declarationere rum vaiuerfalium cziflis, ve ipfa vniucr(alia ad particularia reducantur.fed ad s ihi coutnioditasnon 1quia inalia re, velarte hac nobiliore ftudere inten do. Vnicuique voleuu ad huiuflatitatis fcientiam perue nire, bonum eft vtlibros Abumeron Auenzoar ftudrofe .mamL illic medicinz thefaurus patet manifefle, Et Deus nos abetrore exu. at:& ex ipfius lumine noftrosoculosillumnarc dignetur,
Libvorum Septem Collect
MARCIANTONII ZIMARAE SOLVTIONES CONTRADICTIONVM IN DICTIS AVERROIS
Super Secundo Colliget.
eeuegmeiordpe. Kiripdore quia peret i
quod fit ez comailftione mellis & aceti & — abolitg fanc » & feruattr laregritas. ] m. libet flahat petíein Teruus eft, quo ex ere & | eóaiti ees em aie pumesedite femi farur diétum (aum in eodem bl materia & fotma corpus. Dicimios! dixicquàd membrorum quidam funt có Auerro. vetitzcem. olia ex element pri , de ex plutibus vna re in.
'oporter quàód elemen ains fpcciel patetautem quód membra taveniancin locum mitlionis, A altereneonfimilia, que à Gracis homibmera ap» tur,& corrumpantur vfq ad medietarent, pellanmr, noo componunetrimmediare vt ipfetenuit ir. j.cal com. 67, fed,fi mi. ex quatuor elerentis acu exiftentibusin ftum debet generari ex allo niifto, non ell fnatrice, quz pofte3 mi(centur adeorum | neceflarittm: quia tunc generationis eiut. feneracionem:nam. anmur ínímedia vmumt eft adu, puta guis men(trtus eft teer menítruo , qui fuit genera fübied'um generationis membrorum cod tus ex cibis & poibos , ficuc rpfemet fare-— fimillum . vnde mernbra coafirilia idea tur in eodem. Amplius gcneratiocó- dicuntur fleri et elerbenris prima compo politi ex materia & forma eibgeneratio fidione,non quis immediate ex eletnentis Corporis ex pluribus vna re,quia mareria tanquam ex mareria proxima, tar,
(C dtprimodiuera forma, K anren mare. quia hoc eft conrra fenfam, fed hoc eftte- Rf ria &forata non (antdug res in adu ante. membtoruni organ. . Aucrro. talis eft, vt illa dicantur ge
generationem compofiti corporis. nam, vt. diit Commenr.in. 7. Prime Philofophi netarí ex elemeuzis prima cofpofitione, Commen.ié. gens nonfacitimnalioallud, quz non generantur per coc medid , fet felerslioalinkquisnonfici in manera nocgenctanmrorparica. nam eeft ore formam, fed facitex materta formamm. do. ex dementis generamtar cibi & pouust & eandem fentenciam tenet Ariftote, ibi, et cibis & poribus generamt (angtus nien« & Commen.diffufein. 11. meca. comi, firosex artguine menftruo membta cod vbirecrat tres opiniones de generatione — finiliatex confimilibas organica pace au« folagg. Term. Didimusnoscum PerrpareucsK& tem quód plura mediant inter. orfertim cum Alexandro in laraphrafi nem organlcorum ex elentendis, quàm ut. le anima cap. primo, & in libello de mi- — generatione cocfimil ittm. fi elementa igiflione,& curn Thernift. in Paraphrafi fa- — tur de nouo debent venire ad gencradoné per.1.de anima cap. .triplicem effecom- — alicuius mifti immediate,oportet vt prius. . Primaeftquandoaliquidex finc iactu, & als agente niOueanyebus corporalibas componitur, domus nmadlocum miftionis,in quo flzmul con« x lspidibus K lignirex carne & oibus ge gregaea tlursatat lc diaidammur sd varies
Solut.Contrad.in di&tis Auer.
G minimus vc dicit Auicen.& tic refültar c-
perio S qereootquens forma mifi, Sed vera fémper in: generatione.
Mcr mifti rabo millón quo elaenta.
exant refiadta & voia , quia tune non (unt.
inlocs diuerfis,vt paret Invlligitur euam
fa doeitia ad acum Aut dic qubd propo ficio Aucr noa habet locam de geoeratio: ne quz definixur in primo de generatio. Vbi dicitur Generatio eft crantmuatio to- FB doin conim , nullo fenfibili remanente , fobie£to,À habet locum de. miflorum modo declarato al:bi enim dixi variaseffe definitiones genetationis ab Aciltore.uradizas , & ui bene intelliges Videos que ovd in quete de
ium tenerin. j. parcbosanimlium cap 4b Andluc. Scho, fender lego hier cile, uinn hieex mente Galeni, adduci ciu apparentiam ied noa prbat propter hoc opinionem. Cancadét etin aperi Did Pdl pembaug ordinata fant ad atrrah das aperfiitates (anguinis , non facinnt, Wil quaa ant(breonuenienteincibo.er ma quoiquuur ors felscum fondi & ad aurahendum choleram,& (plen moincholicam Mtena veia ad arahen dum aquofitatem is talia memramus ancor ex iftis luperfluitaribus $ed boseonizadicis magia cius Arf dein [re partibus , K de generatione animalium,volentisin habentibus (anguiné, wt p de gene nutrimengum. i imo de generatione anima» Mcraolerm on pelea aliquod mmembram , quía) qualitarcs oppoti-. tas paxrimento.quia nuuimentum ejt dul 6; & cholera eft amara . ltem coazradicit. itle vir bi ip in. 1. Coligerapis prima primo vbi enerconura Medicos , qui:
Cuiuf. non repem
cofimilia noo poda ri ex eholo- K. Pisonis! uicti in in vua itur in a&u nifi:
"& non alij humores à Medicis. map fed eadem eft
licibus Gontra,quia officialia agentur, tom Mnammmrqua Drmplica augentur, &
Bicis pans ex primo de in tez.com. y). i6 eflet. Eu hoc di&um eft ex mente M. ifa olario fare non pot quia fefe ex propria mntentioslogeiqua dice roc &neuadas obliuioni . Amplins , cunc fermo eina. Erie reperitur inter Loquemeeswt ife dicicin i aufcultarionis cb. eie Reid ejaft L müterroré qua tanc nec f porus Cus,nec parus Pby(icus. Ideo aliter dicendi. solurja, pida ipf dici in fimilide lomadio .dum dubitat vum nutciat guilde amico pe detar fpe&tare qualitati q quantitau ac fí dicatqp non eft vera natritio. fed qa opera. tio ciu obici proprium eus efcibre b quiin dylam cooteri carr deo certe ci icu ceflat fitis fum Lc omadhtevolopuaeu in io y Dia &cponcitdiide hemos mcbris anatura dellimds ad anrahenduin hmói fup. fluisates qp voloptuant in eis ficut fus1 cay mo &lotdculizo cell eft pervia qualitatis, noo cns ;r verá nuuritionem. Aut. E top diicinds qs dicit mifa ali bamiditas guinea aur leg urine numo: non Mt merito cholerz purz,aut Tz.NÀ ex fnia. Arift multa funt. a
'non nutriunt tine, (ed aliqua hu. iion: gportional a did dri in habent
eftvlumd. nurrimentum,eft verum:
aliquod fanpus porionale Gh aligbus mébrim Qu pr eH co Dien A ft in capit. 1j. Dicit : Auer.arnem efle d adus ner 1 colligue. ui noncuriunt ni(i ad ttperatà cóplonem C&p-1j« «amnis,qa funt in fua complone (iles com. plexionicerebri.& ideo in aialibus perfe tis in carae ipford fünt difleminari multi nerui,& vbi nerui mulu ifh non. peruemembra niunnilla mébra hát fenfum duri, & ob-
Super ij.fij.& v.Colliger 174 Dp recreational criteri eae id
fimilares coni dis,ex quib*cor. ;nüerent &c Difetpa- vider mibi ad euitandá iftam difcor- perenni irn Sol rp. dis paliod ch loqui de au vr cópsraf s. fm Ario e prcipld oium venari & To, mébris ümplicibusalind vrcóparamur mé. neruotd,& £1eo fanguis & fic fm. bic orpanicis . parues.n.nfr corporis funt Arift.dicédd Ecarné efle organi. & null* duplices ex primo de hiftoria alalium c: neg Grcari.neq, Arabipnec Lannorum Puede fimilares & difimil ici cteliadont in Ario ane Tes. & iceri operationes aiz,quzdam | aliter loquit dnt. *,& in.
i Witoria.qa diri acné, alt in de ptib*, aiz quzdam a&tiuz. ibi 2dcaja c Arift iudiciü fcit cóparando i atiuas paffiuis,g, vigvares a&iue mplic- — diflimulares. & ic &í 1. deala gaala £aats fant eis orgatict, 8c Vra &us prim*corpis organici. &ió adv & wespaffinz principalr auribuunt mébris de conímilbe n rdehikatlidcn , deii fyderari vw amribuif mébro oanico pp. eap.de carne, K de ijs d vice camishaben- ale dehinirion£ Caro igi fm Arial & ipe &cedc cd tafiSfit de virucibsfenfiduis £organd,&c medii. Vid p cóplem&o Al enumerantinrerpaffiuas virustesaia. a. berni 1.de alalibos wradtam xcap.S.
aía. ga. deala có. S authoritate Ale. Quia dead Loo ri Ae 1.Colliger xan.vipricipalriftiviruré armbeimem qfenfusolfa£tus alabsd bro cbimill-mébraatit cómilia,vrAnft amradióevt eit f apibr&c focmicis,ifte fan. dios func caro, fanguis venaarrerisner- fus éclanor,q Lis, odorát p aractioné, Sed huius oppofini
uus pdos,pi vnguis,& id genus. aütaliter velalt per fenfuyn taétus | aialud cap. 4 . qp fenfus claritas, ex E peer
ex ifhs mé&bris illi ipaltactü anri organi fynceritate, ma C Ris cepleno dt api gan quao" ac C t atia ala dm Li
puxbukanaméirequiDiurmé panaion Waütpüngula exmébriscófimilibhque magis tparsigif organd eiuseft füperiys entrata funt, nalld € magis p- (equés (enfus olfacts eft clarior. : Solgslo. tévitronpaniaiiaroGnpaeneipp Nilcfeg dium ciucihinanmm qua carnem, é mi ci, &carnlscomplesio € ad mani iem adus fendiendi quis calda &humidain füotpamém in quo animalia ifta, vt apes ar diffand
báltic vita sc fenfuszneruivero,vengarte infequunfnutriménd ex odere ineanariz habér: rion frigdà & loi co &one.fcd alalia nifi artrahant,debilt imdecuit piis iónécam8e£ organd ifto. niecanrur. mde, qfi volunnas bene peipe m6 Asl loquitin de hiftoria vb tradit inquamus , & arzahimus odtint geli deerminatt lib depd- & ta heiuntcarues & alia fed, quà ad di Wasabi rieadrppgdSebünordet finecognofceredtiu odorum nos exdeamnbuam*fenfum Wü mébris organi. cellimus alia. ifla elt (ententia Ariftote, is;tüc ne dubioillud épnmüorganü ta ibijicet multa qub ad diflantiam ezcedáe. &hisbi quo primo appet inter. iba nosinhocadu.
o patio, viru carnis ifla o pado alijs or SYPER
Solut.Contrad.in ditis Auer.
Qoradito et lo ite CREDIS Pan pINIcEre mr gloria nh Lr deua qu
SVPIR rbi LIBRO
mags dicit q oppilaiuz auc fant t Sis dur declindr ad parua £ ebplexio miftori differt a cópl licid, & habct latitudinem ratem etiam in ipfis Sclla cradi. E ca.) Dicit Auer. Eexuancü vnitagéris a&ióes p ded diuerfis difpónibful ini.
Mid icti, Hoi* dmjo, hin Mdetaci cat qaifubef * ionkfmodurin Ldexa Emo cipue times riding mela eeifumare aa
scri diverifiari per formi echa. Vidit 0.1 phy hoc Ati refi Anar quis có. 57 ipfi n.opinabant q; formz fequant materis, & diuerificant p illas, & afe opinatectario. ci hoch acc 'eios in boc loco. quia a&hus a£tiuor func. dn pane & difpelito.&: i6 nóinconuenit ab vno agente ex diuerfis di(pónibus (ubdeti pucnire dinerfos adus. ficur ibidar
Recien nugis Marie in quitus fi quid didrà &, ad a veritate hdei nrz diffonare vi,illud ex Philofophord m&e, &c j Anercnos morcm press fuimus did
fit.Ego adtin oibus Romane ecdefiz me mamme (bmiro p veritarc dei nir, p qua bis im ncIcIe
Seltionem CootradlFionat in diis | Arifle. co» Across finu.
Toannes Brnyerinas Campeeins, vir de^ eredi Colle/la neoris Auer. felliones, tribus Collseet b. Secwndo, [-Sexto,ac Septimo re]pondétes. latinitate douawit , apres preta- I. [jp Nor antem findioferum covzvedo cas poft antiquam librorum Colliser. franslatismem vna cemipfas imprimendss cra simu.
IO AN.
175 IOANNIS BRVYERINI CAMPEGII IN SECTIONES TRES
COLLECTANEORVM DE RE
M ZXDICA
AVERROHI PRAEFATIO,
"ad llufirisfimi potemisimid; Principis Lothavingorum Medicum Totem um pes (imum : aique Flieronymum Montuum Allobrogum medicorum prefuntisfimum,
Part 42
oyviricherifini pd quosmoftra bac Colle Pape mé datio cummien pre fi. Quijyepleriqueemserimiort medii rabsn Masritanorumá; dogmataodyum conce.
minand: sctandiulocusreinquane : prins eram, aig Geemem babercnerpralcm, Hari, fummas; veneratione, fimul ac diligentia. Miruare debumus , qui vniverfa, qua ad medicinam pertinen, tam do£ld tam co" irttanó acento talent vt acri ad offit , quodrim. sedicam adisnet, Q a opinio, eimi dum rorem iim immo:
qepetinpreldine, Sand fummis fuit Hi
oumibue mimime abjoluti: quod e rem e d per Gam asque 6 de Galeno tem Gram rom Lage rm Marita ira quis pri mae fibi vendicat Auerrboue, qui multi im locia omni (Indio conatur conciliare Arif» Galeno ; sterdomy vero abipfo notatur Galenwe: quod quam re£le,viderint doti. Ego quidem inea fum berefi , Arabum pariter at Mavrorum de medicina commentarios , pois unu i] ponti I A infiften, qui etfi eloquens
viribwe mine valerent, omni genere mini gue defliimebantwr : uris sjrsriesi ni iiit emt lingna ornati(femne, Latina, Greca, atque Hebraa, ihid olim in literis Graci preces prr: pres quippeisue euelemdum Gert Aiconum menepenta, illum
suulta affequacum indicij acrimonia,que oportuit ab eo, qui linguam Arabum , He reorum; calleret, explicari. V bi etenim locue. oeoereit, in quo varie effent com pani ici ignit iai ris edo Remaadsexerit, poftremo Clez Feet Fptimi tentfiame) ftm illicá; Felgmatem, ille-
emnino expertem, codici Hebreo plané affentiri. Quamobrt apud we
Feiern pi tdi qu iii e
fifinis defiugere vie potuerant, Sic tria fart botninzm mirae ar: dijs cloquotia
dinoque i
tudine imbibermt : quin potins fefe politiores , vennflioresque effecerunt . Eace
V asikrinis spl een nir arci vn it, faciant , dum Auerrloi nonam interpretati ag gredientm . fic emi
ume » quii stem sif fri vai pricitaiuni
ero Criticorum buiv(modicalculos , cenfurasme niil moror : V na mibi fatu erit, wi
hon fafceperim , in canffa (nitecium , quo ab Aule Galice temultibus liberi , ali-
lem fleriorum , diligentia virorum dolorum , enit in mentem , me quoque. eines lin, fb, quen a rider mein, djs utum, vd cempnfimédarenazm, quam pl " diligenfimd ; Leberani equis inre vehementer, codices, ques tapis ecufia babewims, deprasaaimi, denti en porum admoneri prima rim hsc menfet aliquot inciderat jn memwi noflras Codex vetufüifime, qui tres qua. asiue fitlimerberm Colleéldpeerum compleflabarwr , quique temiem- » qua in alios immigrarum: Arabum, atque Mawritavorsa , tum Philgt
gpefiaten, atque j ia, tum medicina. Porrà j tadem opera docere, quo modo ba^ puistesieiesmiéioiipi ai ipio situa inti
enebentur, atque eoram phorum , tam medicormm. Blatonem leyi[fe videtur Awicenma ) quo. ud. erre eriatae erga hen. fuiffe sindiefifmam : quamelrem. Dir retra erro Kain zin becó; negocium, E Hifada fern Memo adir ai dere d arem acri id fm apo Lar. Menreran aitate vicunque donati (mmt : amt. lam im Lotecia. Porch f lgipha medicinaque ftudiis , ex Viifhania im Galliae deportati , illic transferri potwerum ? tenente Carlo » loannes Scotus monacus Dionys peraconnerterarin Latinum y panini ntn iiptcnivnigidmnd volsersnt , quorum prime ( quantum. g pire acerrimus picnic Auerrboi (érnla phil '» negecim tale efl ac refus. mon
quen poftca dej instar, mulsa m locom emifirumt omni dotirina.
nent, Sanó quantum autoritas edem Md ael
ess Arifloteles , tom clarum, vt explicatiamei lari ad - Apud Latine
yr pannnerin, i tom evdenter illum fint. mfi f pefquam ex lta
puse Wf pei vtolerd rin romsolersnt , maqna cum Leede parvs. commentaria Anerrboiim Ariflottln volumma. Py
tunes nd. fat fon f emo era men dabat evel parem.
datio: agr fimo eren tem fli teria Gl tum olas [pini Fee empl ag mni lacobo ende
9, in bunc: eals p es PII í sehorieuferrad quam
zu (m rrj
lena ilio fuo enarrerioni de anima pro cordi principatu difemtiems pel ad aumantim difetlienem promocans rir pé asi ied vm ur od animadwertens Amerrbow. ad
TI UU cT
i. Sha anf rin kin or Aainpid Heb srsdeieid rr peor E Mec comi
k acum je ; ai n Pere Arf " pre En MEET ELE medicine candidati à letlone. eim e
nhi, Cei Si. Eme prácijn arm demise qu jl fran ribdi, qm femi iri Lt
G Hipreftlo fuit fom Gol Jones tom Ariffe-opens, uL K peque) nein ddirau arai jmd ime pe it.Erenin nemo, miis quier nada phá
dai ymie erri pedre d e d de irit noftra TOCERRII EU Em game volitas,vefieris amor erditiffmusroboraretwr. Quod(utame Des amet)pra- HR fert alio patlo haud poterá, quàm re, qua vos muneraripotifimum,expetere — E wxplerarum haberem. Vobis aque literarum fientifinmis tque ftn tiflimis , aliquid de meorum findiorum offcma depromo : quod f aptem ac iucundum e[fe congerit, propediem alia, € multis quiababeo.in lucem emittam. Val itim cr om didàvofiras vigilias m nominat hem interpretamini. iex. dea
Coll.Auct. z AYER.
ffichex 3-Coll.
AVERROIS CORDVBENSIS
COLLECTANEORVM DE RE MEDICA SECTIONES TRES.
A loasne Brsryerino Campepro letinitate. donate,
DE SANITATE SECTIO PRIMA.
Anitss eft có-
* jJ moda parit
m mus& patimuridipfum,e natura pati comparatum autem Maio eft ex his, quz per fe notz fünt.Cum itaq; partium, quá tum fenfü deprehenditur duplex fit. eompofitio : fimilarium. licet, 1 ac difimiarium: rimam in arum quid ip(a fit.confyde Sindum: Dei in faaeriims Poftremo geioncram pafüióes gulis attributas petdifcere oportet: quod cum cfftcerimusquid fit fani tas vereatq, abfolute tencbim?.Sü- [oiger ab incompofitis fimilari partibus initio afferimus,me thodum, qua exploramus id, quo «um mE , patfionesq: fuas he. cil ima medicine fundamenta adfer- 1c pofie. Eft nanq; naturalis philofophis interpretibus docte abüdeq;
nema modcrantia mixturz ac cem.
i peramenti proficifa:commiftionf.
vero temperaturamq; modoclixaonis cobfici: & hanc ipfam a calo uariis, ARS d licatum. Ad hec dri Naserarem , que fimilaribus dett, aquatuor qualitarum,calidz vide-
lictac Rigidz, bumentis ac &ece M.
differentia modo, menfürave haod. uam contingere : quandoqui-
Em ipaum Mite vnperatürz, P commentario pro dnm cft fimilarium formas eafáé €fic cum tempcraméti formis,quas confequütur. accidenti que in ina gulis harum dfijs fpc&tantur. Hzc |uidem, vtpote maxime neceflaria, & ab indicationibus naturalis phi-
iffima nobis, acfirmif. lofophie doctisatq; ordinc optimo
dyfpofitis orta, przceffiflc oportuit: quáin re, mcditorum nó pruci gre uiter aberrant, qui de hac cien rin
it entibus: quo fit vt longi: faba dbhique ex
seferendus etit, qui in de temperametiis indication me thodum aliam ab ea, quam Ylibris de elementis vurparrz:quare vel aillum , qui diale&ica a limine tantum falutaucrithuius dicta minimi erunt! is. Veram vnde B aoítra defluxitoratio reucrtamur, she ordine,quo coeptum eft,pro uchamur.Siigitur qua nuper a hobisaffera funt intellexeris: hoceftjid,cuius
intell t fimilazia & a-
quutum putés, d temperatutz formamquc aor orum snoderata méfüra,atq; commifhomc procedit. Porro mifliliaT mixto
iri: ^
Primo,vbi menfurz pares ad(ünt, vocaturq; illa miftio qualis, colla. € doncextremorum,inrer que media. eft:Secundo ac poftremo, quando menfürz impares, Atq; hmói inzqualitas (ané varia cft, fm quá. fpeprksk iu dodi cien re iciuntur. Exempli: : Equi mloog: Di eltaberque mini contigit:quippe elementosum molesin ipfo aliter fe habet, q jo homine. Forma igirurilla tempe icuiS, (pecie
Via quorum album Gale b
dé& bep Mi mute comm. tiones quamoe, p smigri
fee paniquod ndumnatur hole rlicantur,nihil aliud te afie-
fpe&tet. Quod neq;im Qtitate pti i nne aca Be p El*méta vero, din fianidari- V prspollétfüntaqua & wrra: v cGcrerion£, fóliditateme, nancifcá tur.Quin éecdé qualizites coctioné cbcoctionéq; cóficiunt, Quare corporü d gigountjquoddá attribur tá eft parusczupantig quac agit, & calida eft,atq; pati£tis d hilida: qui bustü cómisto, t coctio pficitur.- Ceterü libro Meorlogicor quar toL[ nunc dicuntcopió 'explicat&. funt: vbi guoque ídication feopts. cófimilib* quinq; tf tpaturas cófüirui debere ;pbauim?: equalé «ná, Tpares vero quatuor. Ad hec, haudquad fpectari poffe: do earpora iq y
ijj — cli-
Colle&tancorum Se&prima
$$ aliditte ulterum al ie eoaits Quat halla cinatur Gal, de calore pucti,ac iuac nis didlerens:ficuti a nobis alias dili. grntiffimc oftenfüm cft. Simatim. eto te memoria tcnerc maxime vc lim , duarum actiuarum qualitatü
apélürasa duabus paffiuis defumi: limentis)
ppefotmae materias (üb. il continent, $ed de bhiefori plusiufto:cauédá etenim dis
nobis fummope, nea publica medi corum (chola abeamus : que
ror tonc dmodem &i ki modum & is, je natura ijata nuper di&us. nq Gale.decute volz: s man* fenbor veram cffe ingenue fatepraeterea id, cuius auxilio & a-
fm naturam eft ho-
Tem ofum tpamentorum paiticul iuslibet: juidem actioni Sonire pariscollua, La
bimrAcit que elm quri xerit)fpecici tempetatura voci
1d sent Cem polis
mus.Quarü eft rpamentum quiam füntofücalesquod i dam vero quatenus ex fimilaribus eonftiture . Q uinetiam his expofi- Gs de namra tpaua, ac ftructura mo. derata totius diffetemus: quam fané quid£ minime. remus,nifi in Htrümentarijsinue. niretur:ex quibus &
t cfla£ Porró ignorare haud- K Reds, parium alissez cfns pnmaria fiructura conftare : al atit cópofitas fatui ex illa có ftiranone: cuiu(mods funt impli
E vel implics, aliquid, porn ve
ie naturaliscomihen,
aca füperq te docuerücimos
vbi de partium vía tractabimus, co
Poi ae diligen hoc fcribe mus.Preterea neq; Plisnen Y
am2,neq, etiá piruira cfhta ftamon
tur pacium-imilarid, eo ipo mo»
do quo fanguis:quod ideo contigit,
|f caquz gignuntur, haudquaq
abfolutave,nifi f mu
tua ipl fit mixtura: tunc náqy
perpe eder m
melle,acctoq; , quz: fi r4 actu fy binc Ad hec cisci bis iogeiat rss iip mi(ceri eernimns, hominiscorpore ad vfus aóndlics nihilominus cófyderant, qui mox nobiso(tendentur. Praica quidem M hinclongeabeft:qüquidé ex ea ptes minime ceonflitmanmr confici turve m tráfat.ac prins is web bilis
hinc remota:quippe nulli*maverize locum obunctin parüculisquonif
[orftar ineo etd gain dü nanq; pu. trfatin vtráq; commutat Hzcau. Eeonfequéca quibufdá errorisan fam prebuit, qui efnta 1n co quod
exipfis conflatur,
có teiaefleperípicicbant Esenim pro-
RENE diede dde hdi
De Sanitatis Fü&ionib.
À& tinusid verum non erit, fiquippi£ Eee eid tom. qpin om uim 1ationi ivrum noneoip: fo pacto quo alim£tum ipfis efle citur:fed co,quo vita materia Ien-
|j oporteat. . De partium, iN LEMDET A2IIRES. Isi erpoliisad nobis itaq; ti H numm chdinem recarters : |j; üngularum particularum filacius tem quibusearum. nobisclare innoium itaq; efentia figi € damacficcam ipforum temperatu ram indicar & de piliscartila. gine cndonil neruis (jndefimis, k? Itis, venis, membranisq, da eft: vtpote a calore cocta, atQya concreta: atq; eadem. a cldinse emolliuarur, dif turt,. Harum vero altera qualitas án vno magis Q altero prepollepilusquidem «mnium ficaiffim*,ab illooffa deinde carulago, poft quá ligamentz,a quibus »exin dévenz , pofl basaerie, potiemo erui, atque mufculi. Frigiditans quoq; Widram pili primum indi-
179 exntfigidiffimi nfq; omnium: ab D illisoffa dcinde: j » pofthác fyndeími,czinde memi qu
ditare (abfardum id.n.foret: qup conco&io, miftioq, in ipfo. confiftunt)at qfi ficcirasipfa p
ficit vincitq, f ipis. Calor vero, qui
his adeft. d :
collocatur . Partes iem.qnehumi Li
'uis, ac fpiritussquorum pss (9 di alicimus: deinde
fanguinem : poftremo carnem ip famqua rion humida. quoqino mii rr. Nempe fpirituseft ge neris aereiatq; eflentic:aerem aut E humidiorem in commentariis de philofophia naturali cóferip frigidaru:
net; locusociü abundantiffimá poftula. retvt de ijscopiofiffime accurariffi F eq maderemt ie alias nobisaf im proditum eft. Preterea id te. terenon ed nuper dicha mus: gradus vid licet funcliond fa. iuarum in vno codemq; tpamen 1o neceffario fpc&tari fm acionum. patientium collationem : que ofa philofophis, qui nature [is 1ntérpretes perdifcenda funt. x ars , dfi partium temperamento. idis Am vero ad diffimilarid rpationes tépeíliue veniem*: & in pni Zi. mis
Colle. SeGio Prima
€ inisde corá &aüo. ld lari ione Cs EDIT pdut puede aiook sida tisq; compofitá eft, cadáq;, um | re. Nempe f par fapradictarum ,pob mvlofpirs i sn eo conten in homine
oblanguin£, um &obe* Teac, temperarum.
1einftar foci caminián musinipo nocas quz decemperavero ficcá( vt cÉent medici)an hái- preis. eias patum, ezaminí- Verum haac SÉperamrz mo
: -lecur, vtpote fümmé car-. particulisabca, quz fm. Qoam, ac fangursetm, & ob art- Ct medioctiane ac emperationey psc ioci ipeird iil abeuntibes,vna vel pluribus qualiqua
H humidi i L e estes cmaepibue ris RE
parti ei* maior molesacpor hic variascaufas tioexefleniia medullofa acneruo-. dfi náq; a repone, intcsdums ab afa conflat. Mcdulla vero eius haud- i quaqui eiufdem ghiscfieum c commuratione: Q uippe pueri calo. buscontínerur:quippenibil rehumudiateg; funt ptzditi:iuueán co quod t pingue, Cuchom o- i
Jeofümve cernitur: fed id commu-. fngidazac ficca: cuius rei nobis ma.
Boc icere documus, eadem nos Tea exercitia ftudiaq; , victus ratio, defpincdorá medulladixifie puta- & (dá alia externa tpamétü fmu- M, Vsochanteteaim ciuem & gcheris tant. Atq; bec vniuería inftruméta. &narurz. Porró lienis,acrenum rijs vfuuenire poi cadcm. puse lore bumoreqi con. inc nemo ibirinfciat quinti qo ea tamen yt rencsípleüe: tius corporis cópofitioni, ac fluctu. eeeia i merce pes 1z. lam vero octo cfle apud medi fanguinis uias vilerris crafirudi- coetemperieci recfus docui Ius: i: im ordine iod nouÉq,dtiasq morefüperarar, EUM dram pe k tá matwra temperata. dd m naturá oportet patiun:v-
Rosmumeh videnarura qp pella&o&o vero ini i. Resetepes differamus:quí qu nl fquacalidá ac fipoliétcali
exije que defimilanum, i daac ficca dicc&idé quoq; de crezis
A fa náédam. ga róneinncligen bi ent. tpaturg (anitatis p tpata. vniuerfis co: rá pib*ui fimilarib?,eá diflimil bul etis Hoc d ingre, in ilis | Gear rii üdario,atq, p acciis . pH prices qualitaub* qum paédb acceptas acceptas refctoti* corporis mérum ijdem ad bind. Qua 1e fequetur, vtquaruor in totum emerpantintemperanti. De mde
fanitas particulari us kan podia ura l n Mei iet [) icauim?-atq; iré p. acci ade d irhenariarad viue, flructurz corporis: pxim( €, vt PxuuCIa n unis fünt)eéntialis difleram": eiusq; o&s peto -Diflimilaresitaq;vt
bet eit Ded Palais qu-
tate, (quamenus qtitas)pofitura, par c ui mimm cóitate (dii mutuo iungunt) vni- Kors ( modd [erasserit
ra cócinna E i in meatuü atq; cócauizató dopulionineq :nefamplioresfint ma, angultiorerred parfit. In fopfice mediocriter rum [zui , tum alpera. Quantitas vero , vbi adeftipfarum numerus naturalis mod', jatq; men fara Cóiun&io, qfi pars parü apté coniungif Separatio,qfi parsà partc fm naturam abícedit.Cetera qui. icm nora funt. At vino fimilan q diffimilari cómodior.Porró magni
ED RR
Part 43
udo ac paruits menfurz fant vo- D Irantinadcontinug arribu
- tamulrum atque
à Menfüra aurem suus mili
lares.? quibus componunturac c$ ftiruntur,moderatam quoque mé füram fort; fint. Ad [vn poma tantum Ir partis
corpore locus'quemadmodum vea triculijiocinoris,cordis,lienis quoq; j, Poitm nominamus. Confenfum. vero inlirumentariarum intelligamalim coo fiue comb E
iufinods lestie rendo
[em que profecto a haudquaquam pieni
p^ aber: vnde praxim vifcuscá wifecre confenrire fpe&tamus, id manife iimein verebricum. "à triculo con/ fu, pociffi; imum 1n. petentiz. Alium infa] onraden digenus,cum a parnculis vnius ejuemq, mem i officialis fit con. fenfus im co quod. eftinipfo majonsprzftangorisq; dignitaris.Hu jufmodi autem videmus particulaim má pericum i
«terum hec breuiter gov que a diffe&toric artis pofíis, quo-
rum multi deca commentarios có.
fe&ator verfatas fücris,atq; ad man*tuas. bi nofticommentarij m renctint,
Fitone disertum Gata Freue cxatiunq di
Colle&tancorum Se&io prima
G cciitille quem nofti, mihi non noeiut Arid indicum defer re hau: juam porenss, nifi fi na taralem philofophiam ffudiofifíishe attigeris: te nanq; hic philofophum, medicum magis poftulo. Quadam adhoc faperiorius adjciomda,
Ca. 6. vim vt cunda a Dd ic tius explicentur, qui i adhuc adícilkmus: Toner taf falubria paribusattributa ftmi laribus nos inuenifle : alia quidem. fm fein temperationis extremo: a- M reor tonem fofbilem neni ceflus i jin a&ionibus, neq, affectionibus paf fiombusve operaf: quod etiari inftrumentarijs vfuuenit : vnde quali tatem,quantitatem, pofituram , ac ques lum " tà dicere par eit. fane tutio ca erit, Eyre dc bono habitu ordo cuitzaquo tu quoq;ffi voles. perdi(eno.Suntigituroffcialif por tium falubritatis octo differenti: quarum quatuor temperate , atque item intemperate quatuor. Atqui nonnulli genus dii tiarum quf tum arbitrantur, commune tum fi I milaribuscum diffimilarib*:aiütq; effc formam coniunctionis noftre quequidem dupliciter intelligiévo modo nodofa,altero vera:atque illa compofitis;atq; officialibus ma É propria. Hec aüt fimilibus para us; rum
iqucin habitum falubnitatisca.
Tekredaeft Iam vero vrrarüqs partium falubritatis dfie tum cóes, vum pprie nobis dictz funt,& quo modoin omnibus communic&t : huic noftro negocio fumme erant neceffaria. Similarium temperamé tum modcrarum aliud eft ab coq
pfam ensnarurale propter actiones
incftofficialibus : illud quidem pro E
im partium. lum:qui qui itióis quiste "alum caarum col vero nuper ex) feret ifi curan tom ra malium,tá materialium nobiscon 1, fyderabitur . Verum enimuero príufquam longius progrediamur, vnum natutale principium flatuemus, videlicet quodlibet corpus ex. materia for jj conflariac cóftare:at materiam formi gratia confiftere:vnde colligenda » ipm fuas roprias tantum effe . Quare Arift, ; Ilchre ac doe fentit, naturá frufissinclom, ac emere nihil efe molitam : quod in his quz ab arte. prodeunt, confyicitur:quippe ligna. nauis, forme, ac figure nauis gratia adinuenta (unt: & fic é duobusi(tis Mr conftat,pp nauis a£tionem,que erit. nauigano. Hinc etiá T hominis cor. porcefle quippis oportet.qd' fit lo €0 tum forme, tum materic: atq, & poliremo aionem affe&tionéq;, amb abfoiutionem partium indicant.Querendum iraq; quid fit vicc forme: quid demum vice matene: indt ad. actiones, affectionesq; tranfibimus. Simplices quidem ac fimilares partesin compofito maxi ma cx parte locum materie habere. fpcétantur:ofía nanque , ac fyndefm,
De Sanitatis Functionibus
i&onisintéfionisve non poffet , atq; expanfions , fiue relaxationis, & als hurufimodnifi fi compofita. foret. praterca X fi compofirorum. caufla icompofitz, fimilaresve par tes ad(int cantum: habet nihilominusharum quzlibet fundtioacm,
türa euadit,emergitq;:idq; in mani bas videre ít, queib b* robur attollendi onera obtinent, atque a «are, neruis,& fimilibus fefe expádendi, explicandiq, modum . Poft difcutiendum inueftigandfiq;
an fitqui cuius gratia compofitum licum quo deniq; mune. Ta functionesq; fuas obeat. Hinc ve. To liemur : Partes natura quid£ &agunt& afficiunturin totum, -abipfis calore innato : niabuseft ab co, qué a cemperaméto adipifcü trid quod 10dicationum ped do docuimus, Experimento quippe
'€ anatomices, (rarus difiecan li cor- |compertum,ezploratumq;,in puri quoddam vorpafculum pes tineri vaporofüm , exquifiteq; calidüquod ab ipfo per arteriatum canalesin vniuerfüm deriuatur animantis corpusatque tranfimittitur, idem quoq, de cerebro cenfendá .. Que vniucría cum ita cadantf.ncquc agereneq; affici partcs, fterq a. calore interno: fequitur qu..qy funiones fiasa formisab lui, perfiiq;& ab eo ipfo: a cajidirate inita oras ru Aqui a for
c munus peculiare, quod manife-. q feri dum, ac compofi-
181 ma conftituitur ez vtriufq; caloris D. (nati Caceius, qui a temperatura acquiritur) mixrura,qua agunt ciunrur:vnde perfpicuo liquet cor« disin animantis corpote excellétia, atq; principatus,quo czterz partes omnes indigent, ipfum veró nulli Sámimiculo get. Porro de cerebrí ignitate,atq; przftantia dé b fedeli i pub videhtetae vec bus quibus preeffe fertur.Incompo fita taq; pp cópofita: hzc vero ob calorem a deriuatum , qui zjuidé his. mE loco adefl:qua ratiocinatióe: iit, fingulorü m&brorü funchones HON jIde ici(ci, Verum enim vem an folus ic calor ifta efficat:an ficaliud qp. pam quod fit huic caliditari vice. rm2 medici confyderation£ tran fccndit, Iam vero alias efle faculta* tes, Brer eas formasque a tpatura, aen liecasqute far voci dequib'ante a&i neq, "mus, harumq; quot fint icabimus: mox ad ca quibus vnaquzq; pars annbuitaddi- Cifa; reuertemur: qd fané fietcogs potétijs d fun&tióes papüc.IIlud vero te in primis latere nó velt, P fanctioná gia quatenus ad nos pti net, botiora e£ car( facultatib*:naturx aüt potétias notiores.C( itaqy philofophi, atq; media functiones fpeculanfres tf poteitates hol ad. etle affirmát:naturalé, vitalé, afalé, Naturalis quidé &,qua alimurIcremétf fumim*,atq; gignimur. Vitalispul(üm efficit acf corde fed& hct cui*quoq; refpirsdo aj iiec dilata 1e &expirádo occluderc,ac conftrin gere. Cui*quoc; comeseft vis illa Tpulforia mourixq; qua ct gd expe« tim*,ad id apprchédédü Tpellimur, mo-
icis expli
Colle&a.Sc&tio prima
in quinq; eft diflféta modosac dif fcrentias fenfiles:videndyolfaciédi, gutidiandittuam :quibus t accedit. motio fecuslocum(dela- Sous Jaremve vocío) - Ad hzcin phanuitici,quí imaginacicem a pellamus, cogi! ] imas recordatricem,conferuatricéq; diffecatur Quam quidem fection£ rne diciin druidendis. im irs vi int: que & aj it, Gi londus in bac arte Drum H eritincommoda. Quamobrem,aptior ofnoilla eritquz fm motioné naturalé dicit parório: qüquidem $n confeflo eft,iitas funchones non. tfh attribui qualitatib* quatuor, ve. bir fiam feolkaribur, uas Ei aj itant:Superquibus dum accuratiusq, difirunt, atq; difpatant,alias fhirpibus adícribunt, nutricationem Cincrementü , ac pation£ retro nobis dictas : quarü augédifunthon£ altricis finem rede. quisdirericgigneni veroquafi au icis potétiz abfolution& atque; fettionf Preterea alarum nom£bà I buerunttum quia orginienri qa ex facultatum naturalium minime fint. Efto vero qp quis inter naturales referat largiori (vt d:) loquendi mó:is haudquaij aberrabie;potiffimum fi afa a relatióe vel fandtione. intelligat. qp (i ab eflentia tífi poteftatem ppná ipfam cenfet, isabfür dc labii," nobis teftatiffimum re Iiquit Gale.nofter;in quodam fuorum commentariorum, vbi illá ma. gueti comparat.Czterum visa qua. pullus efüiaunt, altrix quoq; eft,di- Widens ac princcps: vtpote quz vnà
ite- Tatrixexpultrix,S d difcermés nola. tur: quáq ca ipía maioris ia vita fig. i is fdickisob calor&qui multus abipfaemanatqua. t6ne medici im| jtali buic dederit Tub altics gf ebrehendaf . Quidam infüp plátas, fiperve ab Na vella Riebo- vegeaules : eal 1 me minimi ribi c deniq; rónisipfi* víquequaq; ve ra eít,vno excepto, & pratermifío, É.nibil intereft, an vim mouendi fecus locum , ( laionem vocant)an. vim mouendia voluntatis imperio seyimpers nolaueris:vbiin confimilibus cum ea conuenit imagina. tio:id quod in commentario de ani ma epofuimus Quiautévim mo M. tus volunrarij, illi qna a vita nomé retinet.potétiz affiguant, atq, ill&, jue motnz fecus locii d, alterius [peciei efle cenfent, perperam facce" re mihi videntur. Sunt ctenim hg. tff facultatcsaltrix, autrix , fenfttrix, genitrix, rmaginatriz , appetitir ciatis ix:&t qu Pi matnz,cogitatriz,cb(eruatrix, atq; recordatrix. Eft aüt (quéadmod( re troiá ditum eft) fuperimaginano nem coníhtuta ranonalis vis, vtpo 1equz vniuerfalia cóplectédo perfi cia&quod ab Ariflo. primo aulculta-
Uo memo
DeSanitatis Functionib. 182
AÀ mtionis naturalis, & pofleriorá pri mo diíceré nus contrarium in calce pa am£tarij aufcultaon( fcribit dubia fiquis dilueze ac fluere obs Supiitabeoipío Arif peur. C6. réda iuq; Mp vi iat que
le&at cflenciá horá pardcularii Euer enn Ein Scemi
lit: recor- Ens imarorti eft Tpresfio: E imaginatnx, d
füfcipit, amyempledi: rg bcnc.
virtotis rationalisancil
fehad ecusac msi domini b Tisue fuis morigeri fünt,parátá; ac curant qd fato opus efluita S carte m, potentis rationali famulant. Patereitem arbirrorvim imaginatri- przdictas
C fac conftruatiicé rauonalis cópre. h£fioni aribui. Quare c à rationali ab(ccdát vf'ia,. recordatriz
vniaerfahum rei ilLirur, eflima pia eoidiatacdi it runc larem à recordatrice iml & zfti--
bebit: iei: quelabimdacabimdgian tione accepta confequurad, vis ra-
|uo prius carebat,d adipi- £m. Inde fit, vt tresá nobis retro
ptt; tie illi, queà róne noeniti qued iulentur, ac mini-
: cutus nihilomi- feflori vilaac
ius doceci vele eu nature interpretibus qua 'erü enimuero in horae "a Daci vient, d pcespod cit |; v(auenit, id przcipud erit tempclamcati, tii, qd fi bg acd nbus incil,tribuiturdycompertum. peserph ipd tuei:f greiinere:
pa Sansnáq o Med, fup
ex hac diy Ina. ri
d mam quoq (pci inelichusd, mam quoqj. in b mitico teria cognita quaruor füccorfi catpois, parnumq; vniucrfarum cognitionem aflequatur
MT Rims
Equitur vt. man acamus,
D pdcsomacisanimhbis eficob
przdi&tas facultates conílitutas,at-
Ext potcnuas ob fuas. funciones: P má, un homine pari, que:
zílimaicé fitactioniscuiuflam,atq,
nisgratia: quas vbi exploratas vnà €um temperamento fingularü habucrimus,, (alubritarem quoq; cu-
peris! vil ape LE pi qup [uan luc cum à masia guurd fonna nominet, ha- nobisinnotuir. metr adferre( vtpoteiam.
oportetnift. m echec a qd sd
conferuandi peers iiu fur fao ab víu fimilaniü,dicerus, 1emque pp alia nco:ílana eft,id bi
LU Collecta Sc&io Prima
prefi É indicat : Fdeoceb dirmdà, quint luidé homini datus cít ob vil
necrflariá: binos età arat cea-
iogiparium m fant vtofla, car- H E
p» medi
e quatuor, atqj; fp Tol »fta-
is (ubflantis fuflentandá fübij ciuntur:Ad bacad Tunimendium
cuiui itis atq; mde Horá verd muliridb ad
jj: ma- - [nij fe moueri non pof-
E Ure offibus brachij fern e beri occurrit vfus, quic vrclimerha m Lenoir Dit tiat disfipef, dum:
ee Haraltitaf ae de
joe: in ciuaria confpic itur.Quin dcs adir vit meet ille: ne, vbi es vn6ál afficereturue , ita.
lzfionis,affe des fimn: 1qfüaltérum abal haudq
junctum . Multa q: omit tumob figureipfoi e rica um detqpib ans puis fabricata,um. ob ma gnitudiné, ac paruitatem : que và-
i. sa e hi
Z- radoinofibedigied, cruris c
fi- coxz fp .
q; eri modit qe valla grandia graniag 'opocvicini que ds a mine
iis ims quá idena Ponód carni adhzrere iungi; natura vo- S irsenernfzula, ae mollia übeica. ta funt, cuiuímodi ed
de: fonrgencrs id Vimediocre Eds. mes
Gen duds ugs irem. ros :prime c ebisad fümmitaris digirorá mu nimentíi,ac conferuationé: quo p& f. &o hafte fummitati ferrum.
quon 1 poftreme vteiusloci o armes dmi mat, Delius pprehenderet :
nis. j eft. Neruiinfüp n6 eftt fecun dubito
pe GaLconftátiffim? afferit,neraorum a E min p fenfa$ atmotus in om D. Erie e dum ftitutos infitos; ad calor£internti gg Smperandt fen(umQ; itid
dee arapr fna porimef eftil lique dam fuí. bi & irn pl
im£to vtitur, videlicetlefo , aut fort torá ablato neruo, afficitur, & adi
in di cuffimus, Vfusigi neruorfíciufdem generis. cum cere bri vilitate, ab coq; o&s plané ort habent: neceftqd in cerebro fixos
DeSanitatis Fundionib.
A vendit Gal (dicas. an vero mad voluntariá efficiant, dignum accu-
"i pace H pi arque vent Img hmi Er pun
n juo lapf her-
tur ; B3 efficiuntur holes, Venofum
accipit, in omneis4; parteisexpandune, aliás quidé fanguin£ tff , ais irit ac fanguin£ limul, AI ique iss t ftfa depre in quil iritus vix fenfu.
di L6 opinio diuer-
Vi effe, qui per arterias à corde defczatur : qui quidéljoco formz ent, proxi
, fenfus exorinntur :
ERSe iun d eflentia
mdi per fe proximum arbinatur; D Venum Ai aiocaio füperhis imói : Sanguis (inquit) quatenus fanguis, parciü band dubia ci alimentí : quicquid vero alit, para, bus accedere deber, affimilariq, :ab Sum vend runs pcr fannia. funditus,
: zc orbus vifi jum nuuimenti ,ex coq; confiftunt nco-fía-
rio. Cum veroin crudum & coctá. fecctur fanguis ille quidé vicé materz,hic vero formz preftabit : vn de crit crudi cocti collaio, ficuá formz atq; materiz : Hoc vero in. librisde animalium hiftoria Arift. R. drin Carm qund pro pendatinacuieel hl, amis
iiri que fab caluaria includit, haud dubié materia fpintus, vnde. f Altera verà ,q inoffibus habeturalimenu (angui
Colle&a Sectio Prima
€& Atinquo mutoo difcpet, vbi de ibus difimilacibe ifi-remus, difcere poteris. Porr.j caro dudbus contine differentiis vti retro1á do
licium , q fimplex corpus fenfum. deprebidk Dies quom officio nerous carni famulatur , vt tépetet. videlicet fpiritü fenfus qui à corde tranfmittitur: quas rónesà nobis
quet. Genusinfüper carnis tmufculofüm à Galetio vocatumjinteroffl EI UDI vit [uj nullius. Fico loni dnt fed
eex fe motion£ baberet, moucreturá; : quo mó resin infinitá procederet: nihil etenim mouet, nifi idé qe moneatur. Hincnecefíario qe necefíc eft apud pri mum à mouente immobili agitatum. Veri ifta in natural philofo- JY phia ampliusTterpretati fumus.IdE quoq; carnis getus mufculofum , motus fecus locü ( lationé vocant ) CalenoTftrumEtá fcribitur : & nos quoqialiesdifierem us de eo. 1 ve- To corpus ii fum , ad in ingunnibus erri ord EAS tín gratia fabricarli,vtexacta pul fütaq;à ceteris partibus excrementxexapéret: fce poflumus no-
bisperfuadere,, lentum , & benccarnofüm c£ fadum, vtinr. perratin medio vaforü;in diuer-
parteis diductorü iuf-
demi; diduclionis irmatenuf ac t tutela foret. Of quid£ & fimplex £, animantil 'ofbus cóc : haud fe ctisac Cot vhf diffimilariái accom itor omaianitiantium generi Doedacim. Nde de foco quomo füntjin pri
mriat, qui functioné efficitisqui in jocinoreac venis, d ( vt m« £ntiunt)ab eo vifcereotiginé habente. Altera, vt cóucliat ati; deferat vnd fpiricum caloremé,, &is in arterije
*ontentus eft. Pienra. isinco-
ij &tuseft,vel( vt quis dixerit) fangui- T
pes fuperius, quc parum abeft, velim exi!
conco |ui, quin & piruitofa excreméta pi pee Ah hzcalijquoque vii Vimins innéfhgari poflunt: hume» t nanq; parces, & nutritió! aj eficisrieths amend in. De dia preftat. Flaua vero, j bilis primo, ac per fein corpore contin£ tur habenturá;. Etenim cibaria cf à ventriculo ad iecur trahi min rin£ hau jus tram firent mutarenturucnifi fi ab eisil Ja duoexcrementa ur t juemadrhodü vinum dulce nó àiduobusexcrementis abáicatis;altero craffo. roo alreró teniile ui » olbus fuis numeris pártibusi; abfolutü dici dcbet. QuSob. rem natura amar; bili,no; atre inftrum£ta acconceptacula inftituit, pituitz vero denegauit: qiquideng ex
De Sanitatis Fun&ionib.
A exhac pares cóflitui ac nutriri vo- Toit naa: exalijevero remo dits faccis jua m:paet 4i na ta hoefucco infürumena Brel atis altricis noluetit boni ele&ibe. Nempe vefita bilis meatum habet
Lspee indi plurimávaicusis adipt
imefbtum, hoceftenti fan. di ventriculi &ieluni tmedifiinfer-
diit, rum vreporge turtum vtcitetur appetentia: quz eple&io ab addisezatan cBfueust quorum alijsin commentarijs co-
imam el vtdeadipe pines unum: vt anno c temuszcurs vilitas prima, vt calo-rem moocstatjyaccedas omento
füb- po
Part 44
; finceibrd f
us, Pro- tii
184 Etadimpléda Qin animante vatua D moderatus pipuridcelipe dan lane prep iori vu rier ta&onisd nota E:multk ipp. ali. mentor main ( in€ dico it vertiob qui reír;
nanq; in capite naícun.
iEneas arr epi
us. ri
Fouad rt alamit fra dg.
wig popudier in ij
t ilosà al pria vapore quodá
te exigua
j- excrementum ab internis ad extcte-
mantis corpus, €olz, qui vt fecüdior,feraciora; ra fias femina illi dimimns aque
* inikiuntquz dliciant, attrahaneqy 4 ineciattum tertetio, cóiftit. E
cuus olüm tegumenrutn com-
]qd mune Spiritus prosima (unt facalam
Collecta. Sectio Prima
tuisinftrumé,q animal regit atque gubernat : cui quinq; tesancillantur.attractrix,retentrx, 8ltcratnz, expultr'z, quibus difcernentéadijamns, Verum enimuero alra quoq; ineft facultas, que abío- Tute gubernatrix nominattoti corpori communis, de quaaliqü plenius difputabimus, Nunctancum id dixiflc fatisfit, ab anima cffe ac prodire,qua abeunteanimal quoque interire neceffe e(t. Dedifomilariburnutrutrie facultati ad. délepatiu. Cap. 9. RH Vac de partium gfiisium vífü. pertractabimus, facultati altrici famulantur , ed faria in totum, ac manifefta expli- €anves : principili facientes à nutri catione; qu: ad viram eximium in rimis ol ioné aiasabelrcee i metre
quitur.Suat veroquátfi fenfu vfut. ni
pare poflumushz : Ventriculusat queos,& (dà ons particulz gulaJteftina;iccur, vez» renes, ica, vtraque vefica,tum bilistum lotij.Cete. rum oris ipua vtilitascommáducatio clt, in quod munus dentes Y inflituti : anteriores quidé ad fecádum:(indíforios vocát)mazxillares, qui& molaresz ttanslaióe,q his bi veluti molis cereales fruges tenuantur,& atterütur.at qp in ore fit aliqua concoctio paret, quamuis is, q ^ probé noft ;aliovtatur nomine.Gula meatus quoin venuiculá ibaria ingeruntur : cuius functio duabus conitat facultatibus, attra- €iricc,ac propultrice : primo nanq; ab ore trahimus cibos, deinde in ventnculü deuorstur, pellunturd, : quibusactionibus aboliuis, animal
fimulinedia, famed; occumbere ne K
potríla- ccfle eft. Variari vero partem, quz.
potentijs naturalibus famulatur, oportet: id qd ex arte fecandi corpora patebit. Cóftat igitur gula tunicisduabus,interaa atq; externa s quarum prima,cui recte fünt fibre, quoab ore:n fe attrahat, infhituta. eft : altera vero, cui uranfuerís funt. b miri conflrings read conti netac lis
pellit aüt cibos haud irs ta Coacta ac ,fluudahumidaáy. Sequitur ventriculus alimentorü pergulam ad fedelarorum co lionis inftfm : ea nanq; in chylü T, mütatatq; alterat, at nó in fangui-. n£:qd cenfirmant indicantá; nu- Eerdids pounrie » quibus ad.
Á vüitur. Concocio vero manifeilior cilin tunica cius craffiore, ac carnofiore,que plurimi ca loriscopiam tum a venis,t(í ab arte. js deriuatam continet. vifcera calidiora adiacentia ventri habes: iecurá dextris, lienem à fi-. üiflris ,Duasquoq; haber ennicas,
uz pertinent víque ad ipfum os;
'na que interior efl,qualis € in vétretalis perfi iflens: itera ad carno fiorem fpeci& in gula conuerfa,qua rum miam inter fe difpo- M fitionem obtin&t. Que intetna eft, in re&um porrectas habet fibras,vt. que trahendi cá fit inflituta : exter na tranfüerías, quà circulo contrahat.Hinceftq attra&oria,& cx; foria facultates euidentiffime T vifcere fiot. Népe vbi alimnéta i fta (unt, arcte ftatim vndiq, cópl it fuis tunicis , quod vbi dbosad. perfectioné concomt, vntuerft partes füperné infurguntad inferna f médo . Habet veto expultrix actio-
4& nerduasomnino contrariasvnam. concoctione deorfum,alteram que fürfüm expellit. At visil Jaque nobis difcernés nominatur, perisien d did ar ad í
ex cremore(chylum vocant ) ali i fam dixeramud cob id cibü appo ze, S tam arcte rndi jconfinngere
à fe noftra eft opinio. oue aliter. fentiremi eft, ex hac conuerfivennem: curigiruralimcosaet- Q, accepta tam v: i
i jj & efüritio cefla ascalioqui n itia neque in comple zu illo di i vende fiio gbiunforeiin eo. o íi fo
vt] i famuletur)fuijpfius. Glliuifarar.oporte vade am alispun valitatem ob. Dis venter confeque suriinquo. D ron noftroriraó paucos dubitare audio:aiunt etenf, alimentum prius non poffe cfle cre zmorisillius conuerfionem, quàm f
3) rentvbicai quein
que nibilo minut nuuionmr Ce zum concoclio in primisa cahdita-
185 te bumiditateq, fit:deinde ab arto D illo ventnculi compleru. Quambb Em animanca quibus ees craf TeS,co! tiores di b m Tene dior e concoquunt : huru(modi vero funt ventresauium. Verum antiquorum. nonnulliin hacfuerunt herefi voa. fola illa cóflrictoria facultate & am. plexuquibus venter circa cibos vtif con ici putarent: atqucobid d renes quarundam volu erum,qu; b Gum, omini vensiculo acti s füppeditare. Pars vero hec craf* fior duriorq; in his facta eft,qia d£ E tibus molanbuscarerent. Proxima huic funt inteflina,altricis quoque. potentiz inftrumenta:primum náque per pyloron ea que ia vétre cócocta funt, ad ipa deferuntur, perfe. Ga quippe concoctione, tum aperif inferinsos ventriculi , excidit, per ipfum quod concodtum eft: inde ie. salit poftrem. [se ; ei trahit; o (üperfüuitas , excrementaq; deorfüm ad inteftina delabunQac pelluncquorfí duo. vfus confpicimus : alterum qfaab 1pfisadiecur alimentum tranfmnit- ti alterum. excrementorá F
E spissenaeb peer jucreni jue vt! iu obla. (AA mae
Colleda Scio prima
€ maperentdoneciecur, quod fbi e£
fet neceflarinm,aflumpfiflet. Erdtinnalenli Qur
quein io inore alimentum in fanguimé c5-
mutari;inde ad partcisomneis tráf-
miti, in vonfello cft: quamobrem i
Im altricis poteftatiseffe Ga- cocbone ius.
cenfüit,ob excellentiam, qua
ezteras nutritioni addictus parteis anteit: qui equidem ignorauit, alimentum in cotde exquifiti, ac poftremum confici : altricemá, in co fimum ae zm fitam. H Stvero inimi vifcereanrurali concodri
que nat tates:
ti:ferofum. j: quod a renib? trahitur:biliofüm,quod a vef «ula huicinnéxa: atribiliarium , ac. eraffum,feculentumQ, quod a lieme. propulforiam vero facultatem. anradoriz proximam efle merito dubitatur:cuiusfolutionem hiclo- 3 eus haudquad poftulat. Meminifle. ero te oportet, omnes has facultatesmutuam quandam concotdiá , atq, concentum interfe babere in «orpore,quemadmodum circa mu fusvnum opere multe & citca arti ficium aliquod multi artifices.Nutrienti vero potentie vniucríz famu lantur, qug fanc eftomnib'animá is partibus neceflario indita : vert énimnero accuratius confyderabisusyan altrix ifta poteflasTiocino re'prinapem (:dem obtincatan a- Jiud fit vifcusipfo preftanaus,cui Jaaffhgnanda it. Nosquidem fatis
liquere ex bis, quein naturali philo fophia fenpta reliquimus, arbi
mitur, hancipfam nutriendi potéti£ vnam tantum potci
: jo veroa. inde facultatis hmi inflra-
üiph. ifünsiecur.alizve nutrinoni addi- L,
i &xz partes. Quód fi vera fit Gal. fen.
membra huic po iniftrantia calorem , dum. : iLaliüde n haberc abiocinor, afirin inc ipfa principatum j; tenebit i Vifeuscnins auxilio fu obed munera:ipfüm vero ad faas funcióes.
nulliusope indigeat : d excellentis. 5n
Tpfi fateantur, nó paucasa corde at terias in ipfam deriuari, 4 non pau cam caloris copiam deferant, fané incafíum ac temere a pim commentz func fi jecur ad bácfun. lionem füfficiat. At forte refponde. buntab ifto calore vim vitalem io» TE EE it vi ltasin Esca patibos an alia cab alus ec
A fenfibili, quibus vi: iargui ise
aee Era adüerfarur ifl, qué
tantum, fentiendi C.& nutriendi arbitramur, Atfi obijcianttertiam aliam virtutem a corde
B corde emanás : que caloris ac viti h is cuftodi
darhm caula ced v
fi hicalia eflet vis preter iftam aleri. cemliaquoq; membra haberent: fien etenim non. vt fit vlla in particula. iti2. fpecie contraria. alys que funt! octeris membris po
C tentijs. Hec veroin folo principe vi fcere (edem obtinct:quod neq; Ga le.neq;alij medici víquam cenfüe- 1unt. Collatio itaque cordis ad iccur eadem erit, cum caquam facit Galen? iocinoris ad partes
pie lum munus:
186 gatitoricquode Galeio ceres D
rinceps vii vocandum,q: Trig corad alim£i tum elaborationem,tum confccturam: admodum ventriculus, &fi ci Prae pricepi nihilo mi-
idacordealimenmm ue exhí
berico modo quo njer diximus, z nüfcaffum remered; i
opinabimur. Carter hactenus per anatomic fpectatum nen cft, ab hepate p venasad cor. né de imperfe&ioreft: qui in vero in arie rijs continerur,vt vehiculum fpirii* eliesinfofuselt Dicet vero quip,
q^ bhácconfjderationem ad medicura
D gerinee. Ego vero mazimene jam i fateor , qd' alia. diffüfius exphicabitur , Cater(i noh poflum non demirati Galen cor. mentario de locis affectis cr. imme E
iexiflimás remedia cordi idonea adferebatad quem Galenus ridens. inquit, pofl] à Archigene ruinca esopinione: memoriam in corde fi tam,curcucurbitulam cordi non af figisomnemá, medicationis fc
id non verti?
litate tum quantitate modera? tr(. d. Archigenis fententiam digno" 'ex his
Colle&a.Sc&tio prima
G omnium corporis partium príeeps:. quz iocinori fübeft,vt biliofum «rs E. atque eius fitus obünetpna heretezcrementum.Renes. jue «ipalem: in medio.n. pofitum eft, iocinoriancillanf trahüt náque id
(qui loc" eft regG, ac nobilior ) vr vndiq; atrígi vel eque vel proxime pofct,& ruuus conferuari:quarein. uolurum & crcundarum membra. a crafía(pericardion vocant).Nutnmentum illi aduenit ex vena, nter ipfüm atr iecur iacet: tum vero atque operimentum qd^ suricius impofitum efl,eius gratia fatum eft,vt relufum, fanguini f beretii um:occlufum vero,retineret.Áltera vero auris, quzca ve- Hass nonnulli fentiunt)ad pulmonem fanguinem deferente alimenti gratia ( vene náq; nulle pulmoni funt continue ) operimentum hét ad hoc commentum vtextrot(üm apertum fanguini exitum Y ses preflaret : verum alteri urium terna 10flituta fünt tegusmenta, vt aperia introríüm fanguis atque (piritusin arterias dimanarét acflucrent:nec pofiea refluerent,re. €urrerentve. Hecautem venaeftin.
«ordis ventre (iniflto, eft vero arte-. qi
rie maiorisos. Altera vero auris.d gp bain parre ie os eft, que ad pulmones tendit,a qua venulatio cordi contingit,quare vt extrorfum aperirenGtegumenta huius fa- €a funt. Scquitur vt de liene nonnulla dicamusqui duos meatus ha bet,vnum iocinori , alterum ventri culo continuum.in hoc vifcere craf* fitudo fanguinis. itur, quare vt. 2 melancholico fucco iecurexpurflitutum arbitrant. Abeft autem non parum a veritate/fi duo effe hepata in corpore cxiftimem*: nullas.n. ab hoc venasadalias par tes deriuari cernimus . Vefica vero
juod eft in fanguine aqueum ac fe Som per vend a gibbis ioano- Ga crorit Voca rea rta renibus Ium, aqueamq; fuj iuitatem culum quoddam: cortici non. mile(mufculum alij vocant ) quod dum wabitur lotium,referaattra- &o vero & defluxo, occluditur, ne sineret d Id vero maxime. meminiffe te » vnumquodq, inftrumenrorum inftitutorum ad fanguinisczpurgationem, attrahe- L. reexcrementum illud tif, vt ex eo alimentum füfcipiat:prz (tant vero & alios víus neceflarios, vnde facul-
tatibus fcriptis. fingula predi ta ima actrice rideletn, Itera-
m triceretentrice, difcernenteatq; p-
pultrice.Hz fünt omnes altrias tentie partes. Czterum duas tín có-
FSI de hisqu le rimus füitiam iuc.
nerationis. füntiaftrumenta lide dum:Aucirix náq; porcatia eadem hétcum altrice organa, rulla vero fibi propria.Partium gcnitalium a^ lig Doc cminarum, erus, vuluz, mamme:marisefles.& coles. Teflics ad genitale femen cffiacndum ema
QE de partibus nutritiól
DeSanitatis Fun&ionibus
& emolita eft natura, quorum caro al ba, fungofa,fpongiofaq: eft,cuiuffmodiquoq; mammas
demie quu üagutemdbiüni fm mus. quare V nd
lem faciunt, hocelbalbicanté:qué- 2dmodum & iecur chylum in rubrum murat,hoceft, (ad colorem:. agensquippe quod ab eo afficitur, bo ordope Vilud verote latere non in generatio neprincipatum. ien. fen tit Galenus : &fi facultasilta in bis fita fit: quandoquidem funchones fuas nequa poflunt peragere, nifi fi perfpiriturh qualitateac quanu- Bj tatc moderatum a corde tráimiflü: juarc in confeflo eft,vim illam cor disqur tam probé calorem tempcrat, vt inculpaté fua muncraobeant. téfliculi prcipue geniralem aj eriam De on tas i (sad miniflra ent : aque. cerita quandam obunbre v det particulans cenfebit. Q uos ait. Gale.in fcmninis conftitutos efle p. didronulliusin generatione momé ti efle exiftimes: quippe femen q^ in venereab ipfisemrttifad ionem nibil vrliratis habet. Atqui aliquis dicet: Fruftra ergo horti te- C ftium cóflitudio a natura facta ef Hurc protinus refpódebimus,f ma fibus mammas nihil conferre ad nitricem potentiam:in illis tamé Bonnullos vfus infitos, Rogabit iterum quifpiam, Vnde femen facmineá geniture nihil opis fuppeditare exploratum habeam? Dicam ingenuc, id tum fenfü,tum argumento deprehendi: Nempe fcminam non. emiffo (emine concipere non i; ramus. Ego igifpofti Arfiodeca re commentarios perlcgiffem , non
paucas obílctricestogitaps,an id ve
187 rum efíct,comperi creberrime vfu- D wenire,vel (i inüite cocát. l multas vidimus que vi I acem ! s paffeconcrp .Porró matro naquedam que regióc edium no [mors Serius conceptis verbis, cum balneum intafiin quo improbi quidam hominesantea dum lauarent, femen. genitale profudiffent, ftatim conce. flexquod &fi incredibile videref, itnihilo minus vitz illius anteaz int atq; inculpata caítimo nia , vt idem verbis fuis adhiberé. uamobré protinus ad cómentarid quendam Auencladij, quem de. femine genitali edidit , euolaédam acci dbi id pofte condngereinue nimus.Cuiusrarioné miré nobisar ridentem huiufmodi afferebat: uidelicet ipfi utero inefle nim qu&df£ ropriam abditam,ac czcam cum [n itali qua ipfüra trahit: ad quod nulla opus effc delectatione uoluptateq; Ícribit.Eximie quiicoemoodnamnangnen lud autem;quod nat men rocsploramaseft,q f frmincum femen eafdem in generatione, & tá F eximias uires obtineret maris femen:pofle Keminam cx fe nullius lerare, quare mare minime apurelíct. Noa tifopercenfendum paries quaídama femine ma 1is,alias uero a foemineo confhtui : quoniam quis numerof; fint, in unotamé( quod psinelt prícipio) unam funt:cuiusquidem principij largitoratq; opifex cor erit , parti juog; omniü auctor poteftate : qd fà ineo feme dimanaret,nos. utiq; maris femen ad iioné nihil conferre re&deaibitraremvr: crum cadem eft rato de hominis AA ülj o ge
Colle&aneorum Se&tprima
G geni: vero aliquis, nentrá faas functiones agcre:nifi fi priusfit mutua commixtio , atquc.
vero tiffime difcerem , in - is ac 3nenad hanc functionem peragendam.Sanguis etenim membra vnimera nntrit ac conficit : patet stem
giu: im vnum obtinent füae enim l itize inferitur : vno quidem forma, ab altezo mate sia. verum nusq przílat formam: snina:nusquam mas materiam:q; im alimentum ezhibet, matená
enim. l faemina alimentü »függeritigitur & mate-
riam:! vero masquz cft A-
tiflo. (ententia. Vcrum enimucro
quoniam facmina in fe nihil conti-
emdsgemutfosen anu angi Ius, jue
nem mebilruam: at fena aquofà
eft humiditas cxcremento fumilir: E, ncc aberrabis fi vere excrementum nominaneris, quo membra ali ha- Uudquaquam poffuut:a fanguine ctenim potius nutrimentum (üfzi rent:qui vere alit. Nibil vero fereft. inter alimenti materiam,& inter e(fentiz matrriam : alimentum par-
tiz efLin toto : totius vero materia.
fiunt:vteros quidem it cuo- L mitQ; fuum. : maris vero attrahit ac retinet: quibus liquet füpflaitatem efle fo«minc voluytate concitaram huc illucá; di-
fe uagantem,haud (eus, ac falíua in
ore efürientis atq; famelici prouo- Caras, dum alium, edenteim fonfpicis. Marisquidem femen agentis vi cesimplet: partesitem a calore na-
netur, pi caliditans huius portionem a£tu adeflc. infe mioeillo quidé, quia calidi humi-
dà; eft. Sanguisaüt, ex quo confi- [3s i rms cx fenis cotris famine, qui in vtero retent*,
3 a te nuper dicta: incoctus nd hicexiftit:quincti& lógiflimé abeit ab cad£ potétia faemineum femen:przterca foetum in. fecaliditasé habere n6 erit dicéd(: qfiquidem calor ille naturalis a calorcsleusa c na(af. Qukobrtlc colligem Jemen quod eíl éeming,
DeSanitatis Functionib.
-À neq; materi, neq; formá foctui fug :quippeilla a (anguine men- I. hzc vero a facminco femine. farm femen non folá I rliani pflac- Anio vülitaéq, P Ari átaq; Galem. imn witabit; qui. 2nalláque faltaueratapud Hippo- €ratem,aborriuiflc (exto die,contra Ariftotelem adducit; uem (altum femen mébranula inuolutü vi fam eft:neq; ab Ariltotele rogádà, bi femen iltud haberetur, vtpote T ze medica parum neceflarium. perti net veto hec difputatio ad genera- 3 tionéanimaliá : quare qui controuer(iam explicatam ac folutá habe 1e volet,ad commentarios de genczatione aJaliü Arilto.confugia. No flraigitur orario vnde ia erat, zeuertatur. Coles tum vt femen in. vterum immutat, atq; infundat, tü. wtpereum. lonü,confütutü fuit: Verri, veeontineatur in cs juod giguitur,atq, vt per cos dcflu. Epi pe ils incodti f& miparü(menftruü vocant:) cui*ortuscítabimmodico carü humore Ob penuriam interni caloris nó pro bé cócoctojiná, partcisomncis tráf € miflo, Quarc natura meatusinflitaitquibus menflruum iftud excre. nent vicibus quibufdam ac circuitibus : coníhtuit vuluas natura cx multis fibris eranfüer. fis vt retentrix facultas valida eflet: Sonnullis vero oblongis, vt femen
Brzisleanmaherencatqs vis ja eximia cis incil, vnde & ánlatum protenfas nactc funt.Q uc.
set vero qui(piá:an vici immutan-
peer E gbquidé ablurdd efc i i
35 9.1
188 vterü fetus fingere, cá à viil D la(quá informatricé nominát) vna. cum calore femini. inna fingant. Quin potius quzin vulua cftimmsanli porre eonferuatricis á tum vicoccupat:femen etenim cá ab acte nos ambiente attingitur,fta tim vitia: vnde videre eft, quá immutandi vim vuluz córineát . Poft hecmammz ezplicandz , quz , ve lac progignerenz fact: fünt:cato etenim iplarü fungofa albidag atq, infigaem cum vtero confenfum ha. bent:quare vbi quzad vicros profluere debuerunt , ab aliqua cauffa. impediuntur, ftatim ad mámas re- R. currunt:quod lactantes apert? indi cant,quibus nulla, aut pauca erura. puntmenítrua:quarü nonnullz dd infantibus lac prebent,cócipere mi nimé poflunt. Haten* de méflxuis, ac ícmine genitali.
De infirumtiis fenfibwue dicar generatim. Cepit
Entiendi potentia quinq; omni S oomodi erp édi, audié dguftidi, olfaciendi , & tanpédi:quorü grauia cerebrü a na tura efbptzcipue propter qua. tuor primas differétias ud quo- F rum quilibetfüo duntarat ipii mento contentuse(lvi ol
factus naribus:guftus,ingua: audi tusauribus , Tactionis vlpinfra-
Colle&a. Sectio Prima
€ hoc eft, citra alterius opem functio nes fenü£di a cerebro przítari. Hic veto cor pnacipium cfle fenfoum, «ui f bac facultate ancilletur ac fub. iyciafcerebrá , vel | ipfos fenitsotrinene d quceale eden do contemplari volurnus, qua nup. jocinorisexcellentiam excuffimus, Primoquidem Gale. ig; anato
Part 45
miices perinffmiingenué fatentur, fo
arteriss nó paucás,magnasQ;,ac va lidas a corde ad ccrebrum tendere: vnde facile fnotefcet, in his functio mbuscerebrum cordis auxilio indi . At dicct aliquis:Si a corde cere. H brum calorem delatá accipiat quo alitur,ac: r: neceffari ot ipfam cerebro famulari : alim& fum nanque & altrix ipfa nonaliam ob cauffam a natura exhibita funtanimand, ob fenfus & fentiendi facultatem : quod veroa cordis calore cerebro accedit ac (ug geritur, fen(us funt omnes, quina- Tio complexi numero:quamobrem dicetalius vim fentiendi in cordc. cipue fitam: quz quidem fenfus communis vocat": cuius eflentiam. in commentarijs de anima (aus fü- Que explicauimus. Hac itaquef 1 P'iflocatg; Gale. mutui dilcre- Rensillo 10 corde, hoc f cerebro fen itricem vim collocante. At fi quomodo compertum habeamus, &corde cerebrum ita moderati calorem tum qualitare,tum quantita te obtinere, vt fenfib*olbus efficien dis fit fatis: Hic nbi libere,ac vere re. fpódebim?: haudquaq a quouis ca lore fenfus quosl.betgigat: qfiquid£is quo c alédi potézia agit,alius abeo, cá quo fuas functióes pagit vix fenfiix:quod ipfum in dor mi£tib?,atq; vigiláub"viderceeft:né
in fomno nutritoeia facufras va-
ici T fomno deliburis,actu in fenfib*minime fpectabit quidá etenf oculis iétb' dormit: atq; hi t& handquag vide;.t:id vero cómittit, calorein quo cbfiflit vifio,p neruos viicos Graeci vocant)tecurccrnendi
rente ad interna : alioqui
mun haud quicfceret. Ad hzc meminiffc oportet, vná eandéq, vim, achu atq poteftar fimul &todé té pore inueniri haud poffc.facultas itaq; cernédi vnà c6 fyiritu viforio K,
ue6, emanat:hic vero cd narurali calo-
re:vis vero illa, vbi quis doemt, a- &u nó ineft, quippe fomno videret. Porró calor naturalisqui vi; feufitricem roborat, nó is cilqui at tric£ fouet:dormiés etenf aliGacmi nime videt.Q uádo vero vi tráfmit. nequo mumereori le didice ris,(cdem ; fenfus cóisexplora.
uü habebis pa enfucro a corde ficfifac defertilluc; redit, acreuocat: quare vigilás plane calidior.
eft circa exteriora, dormiés vero frigidior,qui inde altricé vim validio- Tem hét. Abfurdeigiquis afferue- Me rit,caloré illá;a quo fenfusoés.ac m. gilia cófiftitprim( a cerebro ezoci
thc fien:vifcus etenim. i.frigidd, &c. qui inde nafcunfnerai frigà qu pe maior hort nüerus frigus eui.
tius cótinere cófpiciun&quáobrem Tcredibile quippiá foret fi caloré ab. hisT coris pteis deferri ac delegari cE(erem?, Przterea & qui ule altricis materia eft calor, & qui Coficis,nü quid£ (ant,tfi fubiecti loco, rum fitu:pot£tia náq; alédi , (1 fae tu ad (enfilé admiuédá: api
De Sanitatis Fü&tionib. 189
A damidonea eft. Hzc at fectui formá fin&Qilla materiá pbet. Atqui join loco maxime apto fit: ala vero recipitin fui tin fübiedti lo o,füiq; fitus, qui (ane calor eft natüralis:quare fedesin qua afam fen portetjillic ent.Q uod igitur ex vtra. que conflatnmyc t] in eft, vná. Joco fübiecti ac pofiturz dicemus: Quisin neutra duarum fgurarum poffit vnum efle : fimpliciter quidé vnum,hoc eft numero : atq; vnum. definitione:certad; de his noftra eft praclara fementia, Verü enimuero 3B poft aptiffim? declarauimus calo quo gubernantur moderanturQ; fenfus, (edem in corde obtine. mueamquefenfum communem i it porentiam,hic quoque fitam sc cerebrum ipfum famu leur, & que principem eminentiffi mum cor habcat. nos id indicatiua methodo fufius expofuiemus: fed breuitad ftudérs, in alium diffete-
muscommentarium. Cerebrum i-. re
taq; cordis minifter facultaté fenfitricer illi fu; f.pacto, quo rex a cubiculanj fui poreítate quá
€ nihilominusa rit, aligd. facereiim) ile Cirerendd deeepis "quo cerebrum cordi deíeruiat, quéadmodum dc minitlerio Socinoiisretro diximus , quod alimentum videlicet cordi apparat. Nunc vero haud dubie afleremus, fun&ioncs fznfüum in quauiscaliditatis menfura ac modo non pfici. Patet quidem vehemention non opus eflc,uc ezterné fenfilia pcipi im. iat. Spe&tamus etenim acutis af os morbis, & ob id cerebti ple, runque calidiori intemperie laborá xs/feiz wvidete,audiied; multa, quz
nus] faotexiflimantes.Id quoque D
in sachone precipne innotcfcit, in is ad qualitates peipiédasin!
Bra cft quib carere [m inftruien tum vtpote commoderatum ex eis, haudquai potuit:atq; i6 & tpaciffi mum factum, vtexquifitius exacti« u*q; fentiret. Czterü cor cum fit ca. lidiffimum,iccirco aduerfus cordis fedem & calorem cerebrum natura. molita eft,vt feruorem illius moderaretur,& téperié afferret, qua fen filia ius fentiremus, ac depre henderemus, Atqu» fi frigidi cordi tpamentum indidifict natura, altri
€is potentiz functiócs imbecillime E. foren Ceebrum vetoaccor feud
uería pofüir, vt nuper dictas
tes anfmátia pietla exquilidilimas abfolutiffimasi; obtinerent.Spógia. quidem q inter afalia adferibitur,Sc. multa id genus , cerebro indiguifle non videnfpotiffimum3; co neruo graudi,fpinz: dorfi medullá intelli- [iud acerebro ortum babet:qua. b fort? aliquando pars nonnulla huiufcemodi animantium fecetur, abrumpatur,aut euellatur;illa & v uen& nutzietur,& incrementum fa
fcipict:óc cfl;reiduo animal illud F renaícetur,& complebitur. HTc fpc- &an foreitin quo cerebrum cordi famuletur: quod doct? & fapienter Anfloreli,eiusquc fequacibus , amy fcciz: viatoriie fcripti eft. Caluaria. ad cerebri defenfioné ac munimen tum conftituta figure rotunde , ne tam facile lefiori pareret:quod imi a ducsiubent um rotüdas cóiad vix patiendum aptiffimas, Ad hae(pherica tum capaciora, vá
affiduz motioni ac verti gini promptiota funt
Colle&a. Sectio prima
€ : " fermonisezpreffionem GA efe: T
iar ei^ cuius radice duo meatus vifuntur,
d fedsiofam illad,quod faliuam p
Pinz dorfi medulla ciufdem ge licis attingentesivfus veroid genus
S acisctcum cerebro, vertebras aliuz eftivtapores guftui roddat affixas fibi continens.
De taf onis inffremente .. De ecalis. Ce15.
Adonis proprium. inflrumen |Culos vifionis gratia conftitu-
Tes caro ef,vtpote animanti tos nemo nefcichi feptemkoa
busomnibuscommunis:quin &
fe ta&tusipfis communis cít:quorá a carnem t neruis numerofis refertam,quibus cius téperamentum moderetur. Cá itaq; VH neriiciufdem fint cum pde
aturgqui ab eis vfus ex,
Pob Vdbus refpondebunt : verü enimucro parces 1n quas pauci infe xunturfpargunturve nerui , hebetiori , atq; obrufiori fenfu przditae funt. Porró huius fenfus quippiam partibus vniuerfis carnofis commu. nccft,quatuor f. qualitates : calidi-
tasfrigiditas, ficcitas , humiditas. Quippiam vero vni tantum parti pioprium: quemadmodum vbi os ventriculi inaninonem quandam perfentifcit hoc cft, famé, ac fitim : illa quidem fenfüserit re(olutionis. Y craffioris effentiz calidz ac ficcz : hec vero frigidz & humide:duplex agitur fenfus proprius conftituitur . "ctillationis fenfum, quiin glande colis,pudendive percipitur, dum. venen idulgemus, ta£tui acceptum
referimus. Delingsa. Cap. 14. Sicingua »quz ad fapores percipiendos vnà cum fuis nervis accommcdta clt: alij vero,vt preilantiusadiiciuntad literas etii exprimendas,& explanandas, & ad.
flant runicistq, tribus humorib*: dom chryflalloides primum vi- (us i itum , vel etiam runica,telz arancarum fimihs ( arachnoides Grzcis dicta)fupra hunc hu. morem pofita. Quippe ex narurali L. [oor ia didicifb, hanc compre fionem in re perlucida peruiag; cuiufmodi funt aer, atque aqi ri:quorum perluciditas facit, vt colores admittant. Sunt vero duo rantum in oculoex mixtura ac tem " ratura aeris atque aque cxqui(iti mz lacis Ad hoc Bololam guram chryftalloides habuit paula. um deprefíam ad fenfilia numerofiera fompledenda: huiusque gratia alijomnes humores atq; tunice pons fuerunt. id moderara, vtquippiam a. nofa affumeret. 3 Humor uitri fufi colorem referc, h. Etre jui al Suincc it medio intercedente aliquo fanguinem tranfire ac deri uariut cztera ad alimentum huius fient idonca : Qui uero albus nominatur, aquofus ac tenuis Galeno, ut ipfum primarum humccta Tetarceretque ab co aeris nosambientis noxas:atque prohiberet, ne. contactu uuez ( rhagoides Grecis) ledererur.Q uc uero tunica. coniun.
veroildi M.
De Sanita.Fü&ionibus
A Gers quam adnatam alij appellát, fertisac ualida , ut a duritie nerui dcfendesetoculum, condita eft:li, mentum &ipía exiftens toti ocu d offa circumiacentia : cuius alij quoq; ufas moz explicabuntur.Por z0qua fecunda dicitur, Galeno cho
ipiam unma quoque hp ged inturzilli quoque füp| tatcalorem andas quein ipa fant. At retiformis fpiritum pracitat Wiforrum pet neruosqui in ea diffu. fi faut hoc eft, naun caliditatera. Tam autem. & chryftalloidi ad JB uchit, & defert nutrimentum roridum:atq; calorem fouetob arreri- 5,quc in ip(a fant. Galenusillam , que telis arancarum. imiliseft, arachnoides Grzcis, lucidiffimam,
geratanq, ideo plena:Alter ut a duiate: d ee illod rutam reddatob id mollior facta : Ité xc fpiritus uiforius. diffiparetur di- € fpergeretur, nigra 1quippenigrü
disueaat iul uelorma fenfili. Nempejficun bene nofti,non fit ex tra mitcendo uifus : oculus etenim. admits colores pet fplendidas fuas partes;ac lucidas, co pacto quo fpe-
190 tario defenfa & fenfiliQuare fi ps D qu«piam oculi idonea el,& ua puer fuum eximium fplendorem colorum impreffionem,crit pfecto proprium uifionis inftrumentum . Ceratoides ut propugnaculít foret aquei illius bunjoris, quem albunz uocitant,con(tituc,atq; ité fübtlis pariter, & fplendida,oc ch: d *li impedimento fitad formas recipiédas,fimul ne uifio ab extrorfum. Occurrenbbus aliquando lzdatur. Adhzcadnata tunica feci mouet. muículum oculum mouentem.Ha. Genusde parüü oculi uibusex Ga leno:qui maxima ex ut patet, R a conic&tura proficifcunfpartes ue 10 oés fic tantum inftitutc, ut ocul* €olotes füfcipiat.
De anditorss fenfibue, ac partibus.
Ca.16 Vncde. aure,auditionis quidé N inftrumento,nonnihil difleré
vta di. Eltipnurquod énfam gigni
neruus qui a cerebro ad ipfam deriuarur,ut ramentiauris Itopcrimentum. Ambagiofis auté pere. obliquisq; Grrduolutionibus ite aurcs,ut frigidi fpi ritus rationem ac uiolentií pers rentpaulatim obliquatibisuaricta B te. Atq, ét quod cft commodius, ne nalidc uoces, foniue graues tam facilélc(ionéinferrent.tucrunt qum gura
i charnlaginofg, ut unà cu hunóiad - ibas,
t10ces percij aJ me forét. Cetera ueró animátia ali ter conílructas obtinent, plusá; ijs prominentac maiores fünt, ut cas Gircunducere , & obuertere femper.
€ulumqui mozubi bdmifflimpuct fonis,ac uocibus poflint: quare ra-
funt, a uorio (pir [uiis dnt Erwildiar gumencis
uffimus in commen-
tionabiliter homin1 non mou£ur, ills autem crebró mo- Wentur, De
Colle&aneorum Sectio prima
be olfatforis wfirummtis. inieumen Lfa&usi tum safas 'eft:qui fenfus in his quz odoratu lita funt animantibusattractione, (pirationeve, in his vero [uz huius finr experta, mumme ic us fanta| alia ibfaeh. Ariftor. Menceficin! nafi duobus meatibus hoc eft, naribus cenfüit:at Gale.in duobus illts mea. tibusoffium, qua ethmoidza Greisappellantur , ob quorum remotiorem fitum fpiratione animásindiguifíe adolfaciendum. Quz opinia veritateahena eftalioqui nafibusobflrutisodoraremus,vbi ae rem ore infpiflaremus, attrahercmud ;: neque foramentum palato ineft his proximum. Qpamobem Auenzoarus nó inepte fcripfit, nos fle odores petcipere eduliorum, pes in véntreconcoquuntur fi Ga. leno aftipulemürcuinetiam queil lisoffjum meatibus carentanima- : uad ol facerent. Porró attractionem olfattui donatá ob dua. Tu cáuffarum alteram meminiffee velimat rmdies£ i t sut propter buius fenfüsin hisqu, odolant animantiboscraffiudiné. ago heberadinem Fieri n&que po 'abodoratis & olfadtilibusqua tenuioris (anteflentiz, vaporem ad ftnforium impelli. Verum enimue ro quia olfactus, aut trahendo , aut 3mpellendo efficitur.vaporabolfa- Spe Rupe fcendet:qui leni Mfedecacr nde clorstum artrahendoq fundendo magis fentitur ac percipitur:qnod ez co liquet, cá quippiam olfacere volumus, nos ét inattradionem incumbimus, qua.
fane huius gratia Iflituta feft. Que K drtcutos exquo pad rio. itiori Vevtmeme qtue veroin formicis aj l; tur:przterea in his odori malibus paucus, vel pene nullusodor fentiícirur citra among pter imbecillitaté atquc li nem fenfus, Equidem homo mulisanimanibusodoratum obrufio 1em obtinet, que precipue fagacice teodorandivi ; Veantur quód itia quadam diuina sc pre bi be De partibus, a quibm motwe efficitur vo Iouariw. Cap.18. 'Acultasque motum animanti^ Pes przftatimaginatrix eft,efti matrixve, quam appetitrix , atque concupifcibilis przceflerunt : demdefirmata deliberatio, fimul & ratioob prefentiam illius,quod eft imaginatione zftimationeve complexum: ficuti in commentario de Anima explicauimus.Inftrumenta yero huius potentie quot fint, qui« bus fuas functiones; it, explorandafünt. Primó igitur motio- Mf nem voluntariam in propriam atquecommunem fecabimus. Hec eritqua fecus locum , delatio diciturmouetur animal:illa veró cutis quz in fronte eftoculorum, maxil larum,primarum nafi abri Jingue epiglottidis,capitis ceruicis, humnerorum,cubiti,radij, digitorumyrticulorum,thoracis quando refpirat, veficz vbi clauditur, colisinteftini recti vbi excrementa retinentur, pe. ritonei,coxarum,crurum, eeftium , denique pedá,& corum digiorm-
fcientia teftantur.
DeSanitatis Fun&ionib. 191
A iz quidem funt partes, quz volun tario motu agitantur, Verum vnc fiant mouoncs ifl paícrurandum: namà pluribusq ab vno effiauntur. li gratia: manus & tendono motum habet, tendoà znu(culo,mufcul* ex feipío, is; pri mó mouet, necab alio motionem obtinet: conflat nanq; o£ qd mo- Wet,ab alio moucri: iccirco ea quorum vná aliud mouct, taodé ad id veniant necefleeft , vtà nefcio qua. porentia motrice modi babeant S non. corpore. principi erhuic neftaltud, vain nazurali iia diffuse explicauimus :
3d ái non admitramus, ncgociü ad infinitum dilabetur. Mononisigisurininum in pfo mufcolo ,Quíbrem media, q à neruo mu(cults motum preflari cen(ent,abíurd2 fa Sidi adr ttulie mo mo
pes ied monté haberes qui l expers non fit mi Simi mooci ni idé moucata i r1] motio emanare , resin
infiniti caderet . quare hic effe ne-
o przccdunt. Prztetea cüm id qd
it expers, fequetur neceflarió, qd primó ab ipfo moue bitur corporeum effe , & tanquam. gnatená : illud veró formam : fieri inim baud pót, gd primi mouct
in animsete fine maseriacliifiere, D Quale igitur erit. us hmói? népP alorhanuralis gui in nobisell : enun calor quidem illom
it: calorem quidem illum. naGunm in alium feb&tiond definitione complecti nemo nefcit:qui bs profani End i fort f til ion( na fortitur: eui dentiores veró funt in nutriendi ia
iditaris T cerebro effe prodidit literis: d pet neruoein vniucrfüm de. feratur corpus. Arift. contra in corde fitam ceafuit, cerebrumq; eadé K ratione illi famulari, qua nuper dicrbamns in efaum fondtisibus,
itur caloris principium atq;
fons Qaare in more calor homini ad cor it recurrit; ol 3l, crura Gemubt interdundd, ho mo flernitnr,mouerit, non. Vnde visilla prima gubernatriz in hac motione, id quo caloris modum ac méfüram temperat ac moium corde proficizuntur. Ga-
preterea exteri; omneis media vimillá voluntariam in corde fará tur pofitam, vnde animantia tandi & voluntatisimpetu mouebunrur, F.
id, Scorprincipium erit, quod à ccre-
m bitur : parum uero inte- Ius temperamenti aut merat perc pini animé jn ipfum defluenté,qué fpiritum in.
- nullis neruis,excepts uiforijs (opti-
&i negat.Ci rimario à. pir andar ji eer luseft,ob quandá fimilitudi: illseft cá calore: cóponitur etenim. ex came fimplici & neruis, à qbus vadonescrotionrur, Norimsqui
Colle&a Sedtio Prima
€ dem folus natura frigsluseft, malna immerito principii huius motionis nominarctur , quz à vifccre non primo ortü ttahat.od item argumé slioindiceri pore [ali mentum függeres juiefcerei moucti debel Aresia i n6 erit abipfa nani itatióes pulfuum, omnino diffimi ià
vrariz efficiuntur: quorum
igiturfonté & ini motionis calo ris natiui dicemus. Q uamobré par. sesoffium: dupliceset exigue,à muículis, nullo intercedétr,accipiunt motioné:duplices veró jn ramos diuaricaur nf ope qui abextremoipfará fini tur,motái babent : ob id cim cogitur contrahifá; pars vna ex his, ten dones illi velluntur, atq; ob vincu- Yá,quo cá offisextremo ligatur, os iftud motu illius mouebitur. Atq; €&t pars 4 matuó contrarios motus obtinet, duobus quoq; ofibus vel mufculisconflabit , qua diucrfum. inuicem locfi fortientur,quorü q4- I libet fuo tépore trahit, prohibetq; neà fao contrano codem moment0 motuseficiatur. q fi vtrunq; fimulageret, parsequidem mó vno, juabili; velletur . Expli gratia : mufculus, quiin externa manus ire fituseft,trahat, in illam parté bit: fi veró qui in interna, ad bác vertetur: qi aem vaung; it, manus neque introrfü: b m moet fznlorum numero differam?, quos
Galenus n x x1x.in re ho- Ruinis prodidit: cic quilé 31v.
» quatuorfü
. ocnlos x quorum xx 11r X pri p pet Tem x v1 r. reliquum faciei out * in hisqy fub oai cut deliefeér
i, oculorum apertioni ma« gnopere conferentes. Suntité duo
|idá retrorfum , alij dextrorfum , quidá finiftrorfum . Linguam monentes nouem funt : cer- L.
dcs vero atque cpiglortidis grati xxx11. Humeroram fin,
feptem:vtrifq; partis
jxrrr mor cubitum: intusduo, isi internam manus itur : duo foris, qui ped i hoceflinternam partem. Brachiorü quodlibet xxx viLobtinct : quorum alijextra, feptem veró intus po firi. Manusitem xxxvr. uclibetx v 111.qui ad externa, internaque mouent, & ad motum. cis minimi digiti atque volz. raci sdeniq; c vi1Lquorum alij relaxapt,alijextendát. Vertebrarum xr vriLIn ventre füb thoracis o£ fe ad vmbilicum o&o perueniuntz uorum alij rech, atque in longitu. inem fefe agunt, quidam in latita. dinem extenduntar,nónulli p trí uerfum deferuntur, qui alijs &lax& di, tenfionis vim cxteris fuppedi« tant. Tefliculis infüntquatuor: coliitem quatuor. Atin ceruice vefice mufculuseflqui arcet,ne nobis inuitis reddarur vrina. Przterea in re- €hinteflini extremo quaruot appó fiti, nc videlicez imj
X1 v 1, con(lant : pedes veró xxvit. ad motion indigucrunt, atq; eor articuli quidam : nam czteri digiti
'dum xxii. habent.Ceterurh mu-. bus, przíl
ulorü ommum motus;aut à caliditate innata , & c5i : autá calore, m vnicuiqy adeft mu(culo, prodit, üm itaq; ita fit comparatum, vt pars nulla motioné obtineat, przterd à naturali calido, gd eft inftar. formz : vel à calore, qui mufculo eftinfitus : hic veró abanimg prin cipio:id iccirco quid fit,vnde,& vbi fcrutari debemus : facultas equid£, 3 quz motum fecus oci prxbet, ani maeít. Arai motio huiuemodi paronm fin à potentia taria infera inébro cimmuni particulz,qua ex fe moucatur, profici fcitur : atq, eti à vi propria, à voluntatis imperio ite, quae innata eft partibus quibu(dá particu lanbus , que pet e morá obtinent. hz verd lant fculi Nune veró fenfai fatis fuperQ; vfarpatur nullá án animáte partem(excepto corde) «ommuné toti corpori, que perfe moucatur.Q uare porcílas commu is quz à voluntate eft, in corde, XC, hoc efi,cius mufculo, edem habe- "bit: atq; ea que voluntaria particu. laris nominantjin quolibet maícu- Jo conrincbitur. Q ninetiam motio eommunis amantium, vitalis reiratio appellata, cor jp fonte ob- Ew cui? propé. dizerim germana ea, per arterias fit, agitatio, dutn pixin ad; abobícatoreiL Ce. rebrü igit neruosq;, vt calorem, qui. eft fcaturigo motrias facultatis vo Tantariz tum cóistü ie, temperareb natura. idit. Ad hzc Mtefare velim, motion&que à uo-
tur in czanguibus mufculorá expri ; zquidem in animá-
mofculum n6 pofle confiftere fibi. pfuaferar : À ueritate alien? € De riffirationi vfus atque ems infira— menti, C4. 19. Roximum eft, qd refpimione, partibus; à quibus efiici', dierachos Hanc Gde. à uoluntatusimpetu prodire exiflimaui: qis cerebri auxilio s motus peragaturt i£; teruis incfle motion£ uoluntará:qdq fità ueritate remotnuper cü de motibusageremus, séoftenfum eft.Quamobrem a Gus motioni contingunt, primario ac perfe mufculis aflignabim*: i er confenfüm ucró ac colligand ac neruis: atq; curationem. imó & remedia mufculis adhibe ic: deinde ad cerebri s] tetur medicationis (copus. R. (pira tioni auté pares deferuientes, (epu tranfücríum,pulmoncs, afpera atte. ria,epiglottis, columella : quorum. ufüs prius non cxplicabimus;j fpirationis utilitaté cxa£té difcuflerimus. Hanc Galen. alijq; ocsancdi- €inz profeffores, duos ufus obtimere literis mandauerunt: Vná, utcor. dis oap roi bd nos ambientis ingrefla pesi eh umida. cabpino fa; à calot natiuo diffipata diuapó nad
uec F
Collecta. Se&tioPrima
deprehéditur : compolitü: nanq; nullum à fimplicialitur : alioquin animans ex elcmento uno conflarum reperiretur : ed penitus à Galeno reijatur; q ob H id aquínon nutre aflent. Czterü cui porentiarum anim« fpiranonis. munusa(cribarur,accuraté cófyderemus, Gale.à motione à uol(tatis.
im prodeunte períici metam, obli ingrum it nobis fpirare, propr luma adis album It proprium,ac. nu
rab Quare. ic£bo curpiá neruo qui fepro trá(uerío motdl faggerit, is profectó diutius non uiuegq qui. fllingularaz Verum enimuero Ga
leniopinio duobusargumentis re-
felli poft: primo, quia dormiétes. aolum
dpiramus: uoluntaria ait motio co
38 gutationc acdeliberanone fittheau e ecd qur: mo, qn. sempeltiua cíbac repofted, aneparum pulíüi regbdct. |uare Hippocrates hanc crebró pro pulfibus Würpat, quoncs uidelicet refpi gom addit. minimé affedz t| quinexi cordis tempcraturá eque atq; arteri docuit, Quidá preterea philofophi ex uolá gana,atq, nó uoluntaria facultate hocce aturali, animaliQ,refpiraconíLitui cenfüerunr : idqy un
peragü- Nempegi
n5 paucis animantis partibus.
iratus erin mom ond er lutitióis quas e5poli-
aci ib e dettes
ppe buseffe&hs, cadit quoqysc debilia.
tur deglutiti fec? exis! que quáem Gra pil
tor effe uidetur. Ii quisobijfaurerur, ciat,illum Prodémarac ides
gimus, dum; morbis laboram €tebrà citra deliberatioenm.
funchóné molita eft, ut auxilio c£t naturali potentic, qà uidelicet cordi fatisfacere n6 Prazerea Ga. leni pbatio,qua illá omnino à uo-
luntatisarbitrio docet, eft iig. Lido aco dios L
naeíttin pripapijs tin Bgura. yg reiquca fub. je&o dara eft, aufertur, non debor. femper auferri predi abilla, á qua eft (abie&tá : alioquj repugnantiá antecedentis oppolitt jn tota materia unà cum repugnátia oppo coufequentis rutati ac defe oportet -Hocautem teflatiffimd facitquanrá in dialecheu caede quippe fi abneruo,fccbouc,quepiam quoq auferat motio, illud th necclar non ícquetur, neruo illo exiftente. mons
De8anita.Füctionibus 193
& moruspratis, q neue propri mo-
tionis cauffam acceptam us. Atqui ái quifpiam venas caronidas, seruoeq;. feros , Q-ad cerebrit. gertingunt vulneratos. i Eee. 1l
latiooem nactz (ant.Q uare Rafiur memorie dedisrepem Idi m quempiam nobili genere ani Saducrere vellet, (cctioném hari partium imperaffc : quod animad- Werfióis genus ac fupplicij morem. adferebat.Q uis autem (ane mentis illicomneis motioncs voluntarias » infertasdicet? Porrà. niilaionem bun£nodi inneruo effiat, j id quo: potennam «omj x atq; perficere poteft: quo
Part 46
tfta amxihum.
motio thoracem fequatur,neo pri- D uatum motum aliquem obtineat: an vero fit thoracis motus fpirde, quem pulmones (equantur;ninqué afferentem. Galenus pul-
de- monem priuatim nullum motum
re impletur pulmo. Exiftimareaetem oporiet huius conilitutionem. fimilem cffe follibus qui f £errarijs habentur:quod tibi maaifeftius fiv
afficiatur quoq; acho nece£. etfi vulnerato thorace,ac confoflo
feeft,&(i huius propria nó fit cau£fa:quandoquideri vitiatur, tur; functio,abolita facul. tate,que illuc deluebat,ac tran(mut. tebatar:quamobrem volátarij motus ino non ir morum quemliberin neruorum eflentia vo luntarium adcffe:qui tamen per ac cidcns a voluntare prodire, C Quódfiob(tinat? repugnas,volun tarium penitus affirmando, nibil p ues: quippe mufculofüm erit,non neruorum, Verum efnimuero ad partium fpiranoni fa- T piper jui 2 in due pulmo 1gur fpirationis officiodelegarusaditum fpiritui facit: cum. n.atollitur,inBuit fpititus:cum contrahiturfluivndeTfiromentum refpi opa pos prb ipe litate ingenij lam erit, nunquidrefi piratióisq
acr introrumpat: quiefciteeenim p. titus pulmo, interi; eius motioz id; ob refrigeratos pulmóes ; Arnforeles(cin&turam vocat ) fepe possim aliam vtilitaem. fcripto reliquit, q vt epararenfined pares princesa. nobiliores i nutnitorijs& ignobilioribus:vt yi delicet animz principisotigo ino: F fenfa fcruetur, nec facil occaperar exhalatione cibi,& caloris aduentitij copia. Atqui tantus philefophus calumnia dimus non i neg; imuidem quas aree fecandi corpora. i ab&mulia füntRà que numero motiosum ci; €omj Ars veró anatófniccs zceuue. Ariflotelis planà haud quai crat abíoluta. Porzó Galen? uius Gicajó medicina omnibusnu
Colleda.Sc&io prima
G.uepts,neq; cognita in lucem emittent.Quamobrem non tam crebró. em tienen Galenus Arifto"
refragatur,quin potiusilhus invendisaliquid adijcere,stqy im| niutur: cuiufmodi füntquz de fc« pto, de motu neruorum, de fenfu & otn, dc cotdis ac cerebri : ;que náq; ille de particularib*
Biierisbaudquag in. bus huic re.
Toctátur. Verum ad id,vnde noftra
digrefiz eft oratio;redeamus. Gale.
igitur de pulmonibus fententia dili
genter. quippe nullo
lio argumento, rationeve probare ftudet dilatato thorace pulmonem
; attollq q eodem quiefcen-
te pulmones quiefcant,intereatque
animal. Nos terà non Adcó abfola tac impliciter pronunciádd cenfe nus, thoracem videlicet przcipuá
motionum pulmonis cai t
fierieten! poteft, vt pars vttaq; pri-
usrim moueatur, tj mutuü quendam confenfüm,ac proprium, wtalterá abíq; altero minime moueatur:obid vno quiefcente, alteri
nci. ned; afücitu
efe: cadé methodo
didit. Nuncigirur thoracem difara IE tum pulmonis motionem adiutare, eadem inicatione dicendum,podi fimá ; vbi vehementiori ind; imus refpiratione. Verum. caluero Tin pauca ré conferamus, Cor cf&, abolita refpiratione expiratio À obi aimdinieterius contingit. Hinc neceflarid ab ipfo fpirationem emanare inge nue fatebimur.Czterum pulmonis agitatio(vr fentit Gal.)violenta eft, adem ratione ac vi, qua funt, quz: abarte machinata, agitant Mouct id vifcus modo quo naturalia, atq; bifariam:náq; tum ab electione, a natura. Atqui duos in motu prin- &ipes collocare non eritabfurdum; mici m motio sisabarbitio volá tatis intis: cor ad pulmonem. huiusque a natura eft.Galenus hic. nixusefl,qua in czteris füis indicationibus coofaenit, Haudenimaliunde motü pulmoni, quàm a neruo adeflc putat,quáquàm per artem diffe&ionis corpo rum nullus ad id vicus deriuari nez.
puoqyecfexasqi neutrü altericauf! uusípectetur,quo fentiat,nedá mo
motionis fuggerat, prebeatá;. Quód Gafierereios pulmone ncn 1 Pu noto, nec thorad£ ràoueri, qtiz eft Galeni opinio:nos meherce cenferemus pulmones thozaci motá fup | rre "Quare viderar Galen*fen ic in Ye forent:immorod, aleerunequoqüe nimitrie agitasi: non fit moror. portó'id quoq; vfa- Senire poteíL, 9» diffecbs. Wibracia neruo,affect*ad pulmones per confnfüm pertingat,quo modo Gale, snültas egrotarc parces litens pro«
tum obtineat. Verü ingenij noftri hebetudo: ol |uo min*ve ritatem perfpiciamus horum videli M. ponendi bis confyderantur:attamen.vt sem. pus ferzatque fuadet, oaumq; permittitin hoc: lum totiincum bimus: ali veró ifta futura. fant. itiora. Pulmo in duas fi bras diducitur,vt fi fort? vna ali
do: ltera vicem ciusfüp Lee juemadmodum in thoracis vulneribus videre efLin quibus ffs Droslectiedarur s picatonialasá deferuire neceffe vf: viraqy erire nes ft: quippe ve se
DeSanitacis Fan&ionibus
Q& Sequitur vt deafpera arteria (qua nonnullis fucialt itla dicitur) nonnihil differamus: quz fpiritus. cauffa data efhacenim fpinti tra. bimussddimusi,refpirandoyerpi randoq,: fed nec folum frirídi cauf fa fcd ctiam vocis: quare naturacmolita eft particulam quandam in eius fammitare, qua: munus efficié dz vocis contineat, minoris linguae formam referentem:deindea mu-
fculo quippiam eiaduenitquodva à
rà arteriam afficiat, & ob id variz Signantur voccs:fedis quidem vfs
aminimé neceffarius, verum vemc-. fp
H Ins acfelicius vitz m curricalum vírus:idà; in alijs quoque paribus pr rodent atit uini, [ed mon vnius tantum gratia, verum ét plurium conditz fuerüt:quippe nares tum vt odoraremus,tum vt cere briexcrementa expurgarem*:illud ad fenforiam facultatem, hoc ad
pulíoriam referendum . Vua (columella alijs nominata ) facit nc puluis fumus, & id genus multa , ad
iritalem fiftulam non irrupant. vineam fpirium primum remperat,nc tam frigidus , ac fc6co&tus. ad fpirationis inflrumenta defcen- J datquz dific&a, diflillaóonib*obnoxium reddit hominem,refngerá do parteis omneis fpiritales, voció
tiam adimit,nani & h:
inctioné neceflaria, Epiglonidem vocis. fn vbi in arteriá ajantis valide in- Tifiamusror reddi haud abfimi- Visilliquá dáviucretfonabat. Huic &aliud operiméti annex: ne artetiá cib*, aliudve deerrás, alal flc fulctniqeebr videm?, dá aligd ipam dilabif, tufles (taf excitari. $5 d fpiratióe, ci" Tflins dit id €.
Deerrero ciae parie fantEtiua Caio |jVanquam imaginatio,cogita. tio,recordatio, Sun erxatodp " , neqy mébra fint, habentsililominusin orcbro f desin quibusearum fanctióes (int. cuidentiores, Phanrafia igirur, fiue imaginatio in cerebri anteriori. te fita efl,que rerum fpecies, fenfa communi rehiétz funt,concipitac retinet.Cogitatio vero ma« nifeflioreft in lio cerebri finu. ivc:hic quas aflertiones,& con lia vocamus/fieri traduncur:di(cer L, nimusQ quid in his nobis ficeligédum, vitandumád,hicintelleda refcuntur:quare in animan homini foli tributz eft: bra ta vero iftius loco zílimatricé vim obtinct:in pofleriori cerebro cauct naampliori visilla reminifcentiz: fedem h trix
Se quogidiermr, qhzcformá exhibet fenfilis, vel (enfibus priuatall veró ad cuftodiam,& refrica Mt tionem rei concept. magisi; ad in. telle&tü, prudentiamve referendz. quàm phantafia, Arq; illud memi nifleoportet.q) &fiin ventriculis ce. rebri harum potentiarum functiones peraguntur, tamen a corde, oium principio prouenire , (edesd; tff in cerebro tan inftruméto obtinere quare quéadmoda viforia fa. cultas cryftalloide fita efle fertur, €6 tf fit in corde vel cerebro, fic vir tutes ifc, harumd; fediü veilitasad temperandum cas inflituta eft, ce Bà.cip;iom6
Colle&ta.Se&tio Prima
G modo,quo cerebrum diximus op£ ferrc alijscóceptionibus,atq; appre henfionibus, Aliaigwur probauóe non indigemus,quam ea qua füpeziora difcuffimus, que eft huiufmo Gi, facultates nihil ape calosem natiuum, qui ad ipfas non per Uenit,nifi cum qi moderauo nejcmenfura:visd; illa que tranf snittit,temperatà, calidum natura- Xk;in corde pofitaeit tang fonte ac
incipio. Ad hec imaginatricis fun ijo teftarur fenfilium aliquid fen. fü cói hzrere,cuius fedem in corde. Ebro deanima fcripfimus: auo
HH illa quoq; principium cor habebit, que vnà.cum facultate motrice voluntaria, animanti moconem fugfoem in corde habitare. nup.
iximus. Prxterea vbi imaginatio, illic wd cogitatio collocabirur, qua.
icicmus,non erit ftatim ferendi
Südicium , fontem ipíarum folum
fic cerebrum:baud aliver q affecto 1 cryftalloide vifionem vitiari cernés
aililo minusipfüm viforiz faculta
tis primariam effc fcaturiginé. Ní & €kas potentias Izdi fpectamus:non tüfanz menüs homo harum fedé in hac parte putauerit:Cerebri etcnim ventnculi barum gratia condi ti anatura,quorum ra fun €ioncsipfarum conficit . Atqui rctro fcriptz virtutes in duobus prioribuscerebri (pecubus cuidentiores funtà quibus per viam, tramitéve,
tranfüefo afe o, nuperdi fyderem,
qui inter ipfos conffht, defericur: K in ju via mcatuve quedam corpa. fcula conftituta fant, quz dum calorem internum ad cerebn finusin. li oportet, aperiri credütur, clau vbi fübicri: Horam vero men. tonem fecimus in commétario anatomices, Cerebro humido molliq; conflituto, fuper 1mpofitá cft os,quod calua nominaturpro tute. la ac munimenro:dug item mébraaiz(quarum altera tenuis atq; Tbeeilla:altera crafía ac valida)cerebrü Mer iieri Qeincit glo-
tum pobdiima, Torndi, asque L fphzrica:tum. i tum ab 1nc5modo & lefione remotiffima. fedem cminentiorem in animantibus perfectis cerebrum obtinuit (enfüum. ia, qui cuftodes tocius corpori fte ) funt : quod etiam in rebus externis tane Rit,quippe qui cuftodie excubijsve. pel! in aree fublimioci; loco
Defomno, Cop. L1.
Roximum ab his parui be Paw: diximus,eft,vt de quibu dá, que ad fanitat£ conferant difle- ML mmusiniso quat big afomno:de quo en H crise cr Gafas us oportet. Eft quippe animani generi apprime netellui* atq; vtilis füb quo homo quoq; c$ tinctur, qui fomno deftitutus vitz nonezi; jacturífacit. Sónus igirur(mes quidé fententia ) Merl |juidam & quies fenfaum,atq; recurfus rece a fuis inftrumétisad intima: dd; fomno fepuly aperte cflanf', Qu
A feofilis,&fi proxima minim? perci piunt:tü qui patentibus oculis dormirant,nequag vident: atqui fi facultas viforia inftrumentis adcflet, continuó hi quoq; viderent. Ver nimveroid non tantum in fopora. tisconfpicimus, verüctiá in his qui ftudiofiffim?, acentiffimed; in ali quam doincumbunt: etenim nó
uca fenfilia intia nó ani Biadaermnz Cum itaq; fomnus tá m fit nfuum adTima refus fenfus vero moucri poffant illa qua ed oer Rad fi motione , abfq; auxilio alterius,
3 quod illis materic loco adfit,erit ve 16 idcalidum naturale:quare fom-
que principum in fomno refluat, atq; reuertatur, neceffe eft : quéad-
modum in motuconfjderaf , qué ad id , vnde incozpiredirc oportet: juale in Deo fj iu5, a quo ofa
lmanant,& ad quem cuncta reuo lant.Poftq igitur explicavim" fom num,fenfus quietem,ociumd; fuarum functionum, atq; intermiffionem,quz a ca'iditatis fubterfugien tisreceffü confitzproximum eft; v ferutemur,qu: fit caufla huiufce có. furijin fomno fopitissquod in yri ais coCtioné adiutat. Calons equi-
195 dem ad extima fparfie 2 qüantita- D te,non a qualitate eiufdem inaucta. ptouenit: at coactio quantitatis im. minuno eftidà; contingit,quonil
a frigiditate humiditate, fj Somnusergo calore interno refn| rato,atq; bumc&tato fiet tunc nan-
ali- quera minuitur calidi,dum ad
intem recurnt , Preterea cf cerebri v(üs. fiy vicordis caliditat£, ficcitatemq; moderaretur , necefle. corabillo maiorem huiusfundtio
Vice que
humeclarid;: proinde rigationib? ,
quc vim fngidam humidam0; ob- E. tinent; imus capita vigiliis.
affe&orum creberrime:ctenim cere. bri confenfu, cor quoq; affici cófpi cimus.Quamobrem qui a folo tere brofomnum effici putaucruntgra viffime lapfi (ant. Ad hzcargumétuma| litate humiditate]; (om. num conciliari tale eft, q alimenta
leraq; omnia foporem appellátia, Tr gina humidag; lita funt, iuf nodi la&uca,&id genuszat vi
cun ide giliasacceríentia calida ficcad,. S6
ni autem cauffa quz a matenia nomen habct, vapor c(t hume&usab F infernisintimisQ;ad cerebrum ela tus,vbi a frigore confiftit , grauisq; effectus dumque illic fünt , cereris muifeetur bumiditanbus, dum; ad altiora penetrare non valcat, ncque difcuu diffiparive , ad ima denuo defluat necefle eft , atqueinde meatus facultatü fenfili obftruat. Quinctiam fomnus animát ab fatigatione laboribusi; confit, calore. natino inter mouendum, opusq, fa ciendum difperfoimminutads eius andare refngeramos roindc coa. us ad (uam confugit fcaturigin£, BB " jon
Colle&ancorum Sc&t.prima
G fontÉq;: hand fecus ac milites, qui grau imminente periculo ad da— €em recurrunt, "a vero inanifnante E poftremum. aiimal modio s igitur Som grus item naturz cít functio corpus. gubernantis, iccirco neceffaria ani-
3hantibus juoniam abía, perii siiis laboribus frangerentur fenfus atque interirent : quibus. euntibus a&um de vita effet. iamobrem,qui minus probé dor miunt pallore afficiütur,atque mu. aia fua potiífimá nucritióis, dteri* abeüt. Quin & exercitio ac faga H one fenfuum calor ile iserns re ur, vrpote ad extima expanfrorsy ad intima fübterfugit, vbieius minuitur quandtas. Iilud vero te latere nolim, fomnum conuerfionem tancum effc temperatumidanediqeque hit taro mi Que,que hüc tus gebernans qu in corde pofita eft,cuius calor hacratióe huius cft. infirumentum. P: exoriturhic queflio, cui potiffimum po ténncanimz commiffus fit fopor: Cui ingenac refponfüm volumus, facultau fenfitrici illum effe credi- 1 ig vi roboratur , & incrementum fuícipit huius funchonibus: jue nutritoris poteftati attribuendum quatenus cít nutritoria, quoniam vegetalia non foporan sar fenfus nanque funtexpertia:il- Ja veró vis fentiendi a(cribitur fenfai communi. Somnum tribuimus fenfitrici potentig vtpote quae abco tueatur, conferuetur;: quamuis femetür tunc tempons.
ta&tinqua pereunte, lal interit. fp ratio iem neceflaria . Por liquer eaque fanitarem is humani Gaciiracconfesuanr eie aquíac réalimenta, quibus fecdá natur. fe habentibus is fariitas confequàtur. Aer vero naturaliter fc ha. bet propter folis aftrorumá; fictio nes:fol vero id facit, figuiferum per errans per anni quatuor tépora, ver L. ftatem,autumnum,atq; hyemem, pepsr Softinrtionem exploratif. má medicii hal juippetum dignitate, ereclentid »tü vülitate lon; fuperet alia fatitatis tüen quit. 'ere quidem nutri tionis functiones validiores atque perfectiores, calido f.interno copio fiore exiftente, quod remperatura efttum calidum,tum humidéá: pin de ver calore, Bumoreis moderatü afferimus, collatione ad hominis t£ 1 fatta: quinetiam adole 'ntes iuniores; vere aGhones viuidiores obtinent. Vocabitur ité nó M. abfurd? wemperatum, bominis vem. peramento collatum:quandoquidé fion aquatuor qualitatibus p fe totis mixüi ca téperarura conítirui cuiuslibet nanq; corporistéperatio alteri qualitatü agentifi exuperanti (qua inftar forms crit; atque alteri patienufi(quz loco materic)afcribi turzalioqui non vnum fpecie, verá duo tur : funztio ité vna f fio mrmino mie e Pd lue qualitates oppofite fimul puni ineffcat Soabiles actu pin flatcdi. Quippe ez duobus conzang
b noftre memoriz: adnalranver iá illis explicabit "Téperata oatura,cx quatuor qualiwm pari mole. moderata hocefl, varii ma naQqui. fpectari po-
mf Qunciam temperamentum vni Tu quala iratum agentium atrribui moderatum non con(picimus propocrea qr fingule athiuz modum na B &z funtfunctionum fuarum ab al rapeiennams jus illi adeft loco vade noflra fluxerat. ratio percibe & A&ftas calida & fscca:hyems tum frigida, tü humi-
da,collocata ad ver, hominisQ; tem. peramentü. Quidam autumnum ruis ned hyememá;
ius)eque temperatum atq; ver. «ollocaruntlargifli quidem pec €anics:veri náq; in totum quisdixerit cóurarium!à quo vires omnes imbecilliores euadunt,cuiusexéplá: Spcimésia, vegeialia animánads ] ids illi iet murdt € quc hae illi. 'mus:at rri erit ficcitas: verüm vt (um
omnes peritio-
boctantái intercft, q autumno vires infirmiores dcbilioges fiunt citas exuperat inae
ullam in gene tatione calocis i m
litatem przítat. Verc ii quod altud eneranoni in primis apcum atque
perantiava- ac
196 idoncum:humidum náq, tali fun- D ioni famihariffimum. Porró breuitatis druturnitatisd, certum finé,
mam ac anni tempora non obt- 73 soclipogonum pol
regionum natutayatq, pim ee variantur. Quarum etempetatior eritin qua bre iantimnun uer uer m;cu brise fant que (üb quito cma te iacent jj mariumz.Au trmnur. 1n noil duorf eft menfium , quz eftin quina climatis principio. Sub libra item teni peraram horam afferere (vt nó pati )ab(urdum eft: quincüiam quartum quinto preftantius climatc exi E flimare. Galenus Grzciam terram. temperaüiflimam tradidit literis, pó tiffimumque Hippocratis patriam Oum ; huius tempora anni ve. ri fimil los quatuor caufis,matériali Cformali,effectrici atque finali falubntatem partiscuit c5. plexi fumus,
AVERRHOI COLLECTANZOXYM SECTIO mr.
DE SANITATE TYENDA.
Dearri medic e fane. Inisphil riam dicitur. Ptimo 6.Coll.re
Secüdo- em , quéadmodü formam materie finé aj píceióis as insiatetabid. Teri, ac confe-
Collc&a Scio ij.
G finis vocitatur, vt ferram finem artificiorum, que yer ipfam elaboran turappellabimus, Verum enimuc-
1o artis medice finis rationabilt ac
vere, primo, 4; mi
nunciabu air nó ita fim :verum (vt quifpiam dixerit)in itudine. PM M medicine
mobis nunc fcribitur, ceteris ei*partibuslongeani ic rur
fus bifariam (ecabitur:in partem vi
delicet que fanitatem conferuat, ac
tuetur : deinde in eum, que docet, quemadmodum auferri itea, que hominibus morbos accerfunt:
fané quidem mediaeritinter a:
"ES ittis tuitionem , & cgritudinis abolitionem . Porró id te memoria tenere velim,noflra corpora à vitijs tantum pofle vindicari, quc nobis €x accideoti contingunt: idá potiffimum ab frcemenorUm immota uc ab alimenns, mit Quippe pado vi&tus modera-
operum facultan,& neq; formá,ma. teriamve faciunt fcd rabéc Aut mi nimé precipiunt, fed faciunt formá 1n materia apta: Aut medie f-r has. que videlicet: m facit, partim. prefuat ac: Tobenc primo quidé for mam Visiplonqnr id maternam cognofcentesatq; explicantes. Horum primi. exemplum gubernator. nauiseriratq, archi, |ui nau eris eundi rei isquiinn&. ui cuncta probé t; ordinat, jj iubet. Nos verd de hisesqui& L tiflime fcripfimus in commétario, quem in fecundum anfcultaionis. naturalis librü pofteris reliquimus. Ceterum medicina ex his arbb?eft, ps abfolute factiue vocitantur:fflatetenim formam, qua funéióes faas naturales homo perficit, id; natura matetiave apta &idonea ad. -
ta omnibus vfürparetur, a nallouf. opuscziftente : alioqui.n.non. fet
quam famtas abeflet. AS hocora culum in hacarte diuiniffimum,fir miffimumá; effe tibi perfuadeas:alioqu: manca, ac mutila effet,clauicisq; medicina.Q uamobrem nó poflümus non minfice laudare atque probare definitionem medicinequam hic mox fübfciibim*.Me dicina eft ars factiua,ratione experi mentod; inuenta,que tum fanitaté tuetur,tum morbos lit. Qu definitione nullus maiorum pofl riorumve noftrorum aliam verioré fip reliquit. Nempeetfiillaequ& e eed io nee pend juifit , nihilo minus Coplicata declarata eft Probe di xérim manca : qiquidem cuinsef fet gfus,non explicuit. vniuerfg n-
formam prebere. Eft jon nisqui aru locum fui fabie&ti conveniétiffimum függerit Atq; haud. vu abfimilisratoni victus, qu£ ialenus homini quadrato,tempe- M. zatoQ; prefcribit, vt f. vite naturale curriculum tranfigat,fenectutemá; artingat, que me herde ob infi gniter refrigeratas ; exficcatasque. rtes corporis principes contingit, nare hunc finem , atque (copum ars medica nequad. debet.
dere: qp fi id faceret, immortahtaté hominibus adferret:quam n6 pof-
Teabip(a prettari in confeflo eft. Caufla vero, cur interdum medicinalisars finem probum non coufe quatur,eadem eit cum illa, que ceteris artibus impedimétum inijcit, ne
De5anitate tuenda
À necirca materiai fasmang fübie €um finem optatum adipicanrur: quod in athletarum, nautarum ;acqueagricolarum vicus ratione ma
nifefhiffimé confpiciei Atqui-Ra-. coi
fius noftet huius cau/'m in quodá fuo commétano tradidit hurufino-
di, videlicet, ea que retro iam a o iride pea que prop
unt, non paucisintercedentibus medi; indigeant rthüc ipfum finem obtincánt,quem a no bis fuppeditaryfieri minime poteft. €uus equidem opinio proba eft,ve. rum non Tiucquad. perfecta: qua. Te adicere qi nosoportet,quo B5 dilucidiorcuadat Eítipitur verum, hancartem in nisi luorum er ibus peccare,ob materiei i [risen Przpatationem fcrináq poteit, duoscfle homincs ciu(dem |uabilis, temperat: nature:vna. een; rne victus vtentes:quorü Alter ad (enectutem. finem; fuo té peramento conuenientiorem fiet: alteri vero(X(i codé diztz genere vtatur) praui 1ngenerabuntur fucci,qui mortem acceríent celerio xem.idá; profecto contingit ob quá dam haiustempcraturz infitam in. natam; aptitudinem ad vitiofos C hurnores gignendos, quz nos lateat& hanc ignorantiam nobisparit maturarum tam rhultiplez innata paratio,aptitudod; , vt- nullis nous nullisq; indicis compeehendi valeart: quoda nobis inicommeatarijs philofophiz: abunde expofitü eft: vbiid quoqee proditur, materias f. fingulss accidentia obtinere peculiariajnfitaQs praterea queq; ,que aforma füppeditentur,Q amo ré acadétiaqux materici adíunt, mul tifariam illam naturarum indiuiduorum variationem procreát,ha-
197 d fecosac et ,qtiz peculiaria for- D mz: infüntmoresram variosin hg minibus fingulis indiuiduisve concinnanr. Quippe homo poftremü ficü exiftens non paucas indiuiduorum differentias (peciesva habebit:quod facit,vt multiplicitas netatum.naterarum fac morum indiuiduorum, non ita pateat, Verum emmucrolongius fore, q par fit, noftra cft expatiata oratio quand ingenué affirmare aufimd quod nuper nobis (xiptum eft, ma ximam afferre vilitatem bis, qui exploratum habere concupiícunt, in quo philofophorum.doctorüq; E virorá non pauci olim dubitarunt, Nunc ad inftiturum negocium re ueremur, dicmesiy illos quiim ea füntfentenda,g videlicet is qui ta- Ii educatione regitur, qualem in libro de fanitate tuenda Galenus ftepit finem optimum coufequerur. ignorare, quomodo dignofcatur fipisaris medicea mx fuorum paf fiuorum:hiQ; hallucinantium medicorum & indoctorum opinionibusafbpulari videntur.quemadma. dum & illi, qui dies hominum aonosi; cerro numero aftringi céfucrunt: quandoquidem vfüuenire po f teft, quempiam naturz temperatar jnculpata educatione vti; vetuntamen cque breuem vitam viucte,ate. queis qui rationcrti victus improe bá vfuspanit.Sed hoc ratiffimne core Éingir: quare ab accidéti tam retno toaclonginquo medica ars ncque fubibir calumniam, neq; fübuerfio nem: abfit etenim , vc tam infignis artis nobilitas hoc tam exiguo (cru pulo obfcuretur. Porró qui rantuma. rebusezternis,atq; ab elefhorie vor. luntated; prodcupiibus morbos -
. Colle&a Sc&tio ij.
G tribuitis noffe cauffarum minoré cumulum videtur : quippeechricium tantum gradasquidam (quz dixerunt)(ünt: Hz veto vtpote ma. pigftioresip ied pomzibis medi €is zgiitudinibusQ; itur, Huic oni(vificinerdum) morbiaccidant, quos id genus cauffz non przceflerint,diuinit,ccrlirusiy immiflos protinus aiunt:quam opi ionem, quoniam popalaribus vul god, arrideat, minime improbabimus. Iam veró fatis füperd; exyofita artis medic. Som modiais atq; vilitate proximum erit, vt de.
H fis difleramus quc ex accident cor.
Part 47
ibus nollris vitia aduehunr, qui [un j; medicine auxilio occurrere valeamus:fünt autem he cauflz effecrices ; quarum aliz huiufmodi funt, vt facile caueri vitariq; poffint. vt combultio fectio,] lus, & id n'mille,quz fugere omnino pof Ern. Ahg jua: neceflario nos ajterant, atq; immutant,vel nobis inuitisnolenübusk, de quibus ag&dum mihi náceft. Suntigitur quz. ioflra affiaunt corpora ex acciden ti caufz,aeris nosambientis coníti j tutioimmutanos;texercitid immo deratum (quale eftartium quarun dam)deinde alimenta, potionesani ma affectus,atq; vt fummatim per ftringam, quatcunq; intemperiem. & cum fücas,& citra (uccos pariür, "Ab hisitaq; quandoquidem vindicare nos poffumusautratione vidt* aut mcdiocritatem(que in fanitatis tuitionccollocatur ) amplectendo, afferimus fanitartem. pode ebferuazi tif alimétis, cum boni fucci tum jtitaus moderatz, tum opportuné affumpris:item motu ac quicte me
diocil icrementorum(Q ez pur.
tione : deniq; aeris boni infitira- K Seaegerocum accidend pte inrperié euocare na-
L. aliquacle&tione;ang; procedens: qui primum. a Dembriseficitun monorcm vil& L tariam obünenüibus: fecundo vero abijsquemotu funt prediraanima. li,cuiufmodi fant venz,partesq; nu. tritionis officia excquentes. Cum itQ; exeratatio motus ftquzdam. propria, quedam autem communis. conftituetur. Atq; hzc tori corpori attributa, qua vruntur cuncta animalia:illa priuatim fingulis membris peculiaris: q YvOxX, thoracis,atq; pulmonis: federe, ac. ftare, dorf exercitatio. Quinetiam alia eft exercitationis (echo, quamenuscxerGtatio: (prima ja par: tibus defum; MID vehementernetenim qu: iffiorem acle Uiorem,alctram & tertiam. temperatam collocamus, Atqui valida & imbecilla &mgatis interdá ac laboraritibus cuiufdam partibus fiaut, quibus pariter accedent, tum conci tátatum tarda:interdum vero cum. in moucndoslierum alteri reludtatur, atq; ab co opprimitur, vtin. vios ueris faLlaione. ini verum buic differenti: ned; neq; tarda iunguntur. Arqui nón quam pariter, & vehe«
DeSanitate tuenda
BÀ menti erercitatio habebit, qualis eftilla üatorü. Caterum exeritij modici vtilitas eximia eft. Spifitum etenim internü citationé
itat, augetcalorisquoq,genui- peratu
miaogmentura prelet, cuftoditá; excrementa partiá alerici facultati defecuientium expurgat,& expellit, patiter & difcuie membsorü effen tiam emollit:quare corpori, cztero sum nullum magis erit cómodü, q boc ipfum.Q uippe caloris, atq; fpi Fus: entum, quod ab cocon ficitur,nó abfimile eft caliditati na turali externz. Atqui hec que ab ex B ternis excitatur,veluti a medicam&-
ja & actu ca-
ulforia motu, agitagoncque. Droimobre: € illud efc faruimos Sane huiufee £
weroezercitauo tum primum eft, «fi fudocem calenn. admixtum fpeabis, ata, fpirationem alterari im muta; rubrum ac floridésppitefimulac Tusinnme ligenter itaq; curabis, vt
dictorum iam iadicorü quodiiber apparebit, protinuscrercitium.
Me Quippe valido digeritur, exha-
rubi we patetin bisqui.
198 miffiori vero & imbecillo,quod ex- D purgati debet, minim? expurgatur: necquod ab eo fufüm ac quatum. diffipare valet. At mediocre ac temim excrementa. ris tum. difcutit,tum ab(umit:quinetiam & corpus implet,& carnofiorem obcfioremve redditezercitatum. Q uaread (anitaris cutelam füpra quàm euquam credibile fit, moderatum. exercitium copfert.Verum enimuc. 10 quotinoommoda ocium, ezerci tij clarum no meritam o culisatq; cuftodia vitam agunt;fa- €iesetenim horum nó diflimilisca E. €he&ticorum facici:cnlor fod*:atqy iem omnes funtiones illzQ; Sedafantiá quoq, ccteris idé víuuenire , maxieq; auitio ghi caucisdetenro & (aginato,cernim*, DefrsfHient, tini; maliiplic ratione. eremi choodis fidioquoq,curcmtontene- , euacuation£cxequiécoin dre lmplies quide fex nero ftatuim*, qualitati ternasafexibétesaíperá,leué,mediá: vel (vt quifpiá céfüerit,vehemétf, remifi, ac mediocré:Quiradiveró multá pau. ciomeliocé À vehemétei fiiétio. nes tá défant,ri durát modice cocpa:Remiffe veró & Ibealle rarefacere a!'ac mollire valét: Mediocr& fii&iond op? vniuerfa iá dia m.diocriter efficit medicd; inter prfas. poemas birar Preser idi res camé minuüt, lj corpus reddi mediocres cha ain
adi rali oj métü adijciüt:pauce veró ni
cuidés chlicid nif. parü pod unt. Hacten*de implicib*frictiond dàrs, quib*ceniuganócsipfarl , ác. complicationes exploratas habe—
Colle&aneorum Sedo ij.
G visfi diligenterini pusveró nullum ibt Amin quent
triburmus:, inlequenut
fonum diffentise xerit] dif frendijscommifcebimus. De loxacro, C44.
Vnc de balnco nobis differen dum,vtpotequo € vacuentur corporis fuperflui:ares , atq; excrerenta: cuius varias effe facu!tates, qu: corpora noftra afficiantafferimus:primonáq: tum humecattü ficcatrefrigeratfimul, accalefacit: Hi ekeremenis qui füb cute adhzrét, & meatusobturaat, expurgar:inter. dum veró cofdem obflruit, & cut& dat fatus difeutitac tumores:cor a vt probé alimentum füfcipiát, 3Mdonea aptaq; concinnat: eft enam. "vbi appetitionem incitet: dolores demelcenaclenit, & aliqfi prorfus tollit:humores fluidos facit,eosq; a.
vacuat. Is vcro,&fi aqua(vtaliasdocuimus)humidior fit, t& non zque hume£tatperindeatq; aqua ut que corpor applicarar: quintmo vi ficcanteaerem przditum. meminif. fete veim-quiquo calidior,eo pl: aridiatisi * Porroaq! x infigni calida. &calefaaunt& iterdum ficcantur, excrementa vacuantquibus edu&is flatuscadcm opera difcutiuntur:idá; tantum in ibuspuris,& non excremenpreftancquippe in illis, quib* füperfluitatesexuberantimmodice L. moms obmmant. ; cuocads ad a vitiofisac. (is füccis,quibus Bereritusna paesob coplam eraffinem;:vnde coi huiufcemodi habentibus horrores, ri; conungunt, vaganturd, fucci p vni serons à defeluntiris lo- «o vno ad alterum.) uamobremi il
particulain particulam aliam tranf. lud tibi perfüafiffimum habeto, ho
znitür. Harum veró adeo contraria. rum& fibi ugnantium function cauffam eflc dicimus vnam cx his, |uz ternario numcro continentur:
^ otenim abipfiuslauacri natura,
3 &conflitutione:autalaborantium corporum affeztu:aut deniq; a tem poroquoin ipfo detinentur. Cum Yero naturà balnei, a*j; partes fcri pfimus, intelligas velim a« €alidam,tm fiigidam , deindc domum, qua pra»paratur,acrem(; . Aq; ifta rurfus in gradus runt quippes jua Yer calidum Rigiddó; media refnigerat humectat;. quin. eriam nonnihil difcutientis potcfta. tisobtinet, quo fordesquz cuti adhzr-fzungabftergit. Act quoq.,qui eandem cum illa temperaturam ha.
mr ius
mini plethorico malist; referto ha. mor * lauacu vfum anobis ini Quincnam. juzuis cidcm con fulimus. Atqui caufla, que media collocata cft, maioriscft momenti MI cateris.Porro lauacrum dolores títum leuat, quos fluxioncs concita" runt,cuius generis abfecflus, & hugeneris morbi. Item interdá per fejinterdum ex accidznti refrigerat. 'Hoc vero fit mcatus referando,& cdudiis vnà cum fuperfluitatibus ca lore ac fpiritu : illud auteta quoni& aquz lauacri frigidz vis fappeditat adhibeturq;,vtcalidz intépcri&moderetur, Xpartcs emollitas corrigat: atq; vt mitiget calorem naturalem, €o modo quo fabri fcrrarij ac coci,
D* Sanitate Tuenda. 199
À qui fi vfarpant,vt. füi menta xercirationes frictióes,bal- D' pres aningnt aer ldacm nea ómnos,ac vigilias animi afi nataioneue igidae vuhaudquad ctus acrem nosambienté, atq, cxdebemus, nifi priusexcrementacx- | terna omnia mediocria c£ oportet : pulía fuerinc. Balned aut£ (vtfum-. qui modus docédi, rum à doctrina, matim perflripgam) in hisquicor tum à functióe proficifcitur. Quápora pura obrinent(fi modo oíum ol uilimé hallucinati funt, eiuspartium fueritconcinnaaffen- qui nullü locum medicinz in confio) caimia. prabeu& fingulania có druatite fanitatis hominis tempemoda: etenim füperfluiraesdiícu- rau reliquerunt, putantes illámetit,& citra virium noram expurga-. thodum curandi folum füppeditationes efficit: emolli, iraa- reque fané quidem temperats mimÉ,vt neruofum genusminimere- nimc neceflaria eft: gd (i ita force fua: : humectat.citza mE Vüocret id mrifim ü memento. 1quinetiá refngerat, nec tai 'reterea etfi Galenus in tuenda va-
B obfbzoiones ob viciditarem ac- letudincoptimi emperameno me B ecrft. Quz vniuerfa uobissam fcri. dicamenusopus non eflc prodidcquá clio fogidos petüciunur: ritnihilo minus in eiuseducanone neq; puris, fed nó punscorponbus modo diutius vixerit hmói wndiui imodum. . "a qu sinis apprim me illi vriba fünt(cuius generis ex- Defomno argvigili | Cap g- erdum Jaescror At cdirra) diis Omniin hofefun&ionesfunt? cultatis ac negocij non parum hac5coctio (imulachume&tano? bere videntur : ponffimumá; apud Vigiliz difeutiunt, quant, co: illum, qui bominis fin fanitateee. uriunt, caloremq; genninü & collocaritexternarum rerü & fluxa. joternü ad exteriora detrabüt Ho- rum gratia dubitationé haud parzum cauflasin commentariis qui uam obünct: veri multo maioré
prascefferütradidimus, defumptas difficultatem excitati rationabili- x a-Philofophia. Atqui vbi fomnus. ter fatebimuralteri , qui fanitatem € immodicuscft;natiuumillum calo! hominisfin£, aut ob animz perfiréadobruitang;exdgur,corpusj, tionem,aut vt ineffabilem quanintumoré fodum atollit. Vigiliz, dam &íenía Vncomprebenfbilem fi modum exceflerint arcfaciunt, felicitatem confequatur,cenfuit: f alorem diffipant naturalem, &eü fententia iflimis cognita coni- |ui cx accidenn prouenit, accédüt, pertauc eft, at mulus difputationiusdehis quepdimilcopor Dus opiqomibuxq, excu , ded tuit :iam ad cartera veniendum. o 5€ jp nibilo habita,abdu- De ratione viélus bewinie temprrae — centcanimum ab huiufinodi consawe — Ce. 6. temp!»uonecrafline matetici PorjRoximum eft, vtdecuiuslibet ró rano victus temperati hominis nouttemperamentorum (ani- diffialiorab Auicen..a abunde extate tuendaagamus, inino fumpto | pofita eil : quare rem 1n pauca com. Anatura sépcrams. Primüigiurali- feremus. Galenus nupciriménad
Collecta Sectio Prima
6 pu fale minutiffimo corpus con [pergi ptzcipit, vt externorum iniu mias non ita facile admittat, fed du- 1zetur. Verum enimuero mea quidé fits S& Auenzoarij, vrilius oleum,
juod ex glandibus. itur , illiquic pendbumgen i & faleexpectamus : neq; etenim, ficuti . Pr omni veró dibolac przbendá iubet víq; ad den. tition£: alimentá quippe , vii alias. diximus, alito fimile cé oportet: lac utem infantis temperamento fasiiliareac confimile, ob idá; à pra. dente natura ipflitutum :à denii-
HF tioncfolidioribuscibis nutriendus, atq; humidioribus, Nutriz mali. fucci alimentis abftineat, temperaéoque exerceatur exercitio : veneri non iüdulgeat , quz men(esehiit, vndc lactis vitiantur tum. fapor, tá
odorinns juotidie lauetin aqua. li |; »ne Tigorerciemrinerusndum: quidem in domo balnci Galen.fen üitefle przparandum, verá gere téperato nos ambiente, ego id nihil Tnoror. Tempus veró lau&di flatuimnsà lachsconco&tione,ne in corpusincoctum alimétum trahatur :
I atq; item diuturná precefíifle (om.
num oportet. Exercitationis vices occupabiteunarum motio, Quin- €tiam quz wrrorem madtitiamQs poenis ia ij :hisnan [ue pigrefcere, atq; hebefcere con- 'ucrunt. name. Deinde ne calor
ipfiusobruarur,atq;extinguarur, ucró
inerem£tá fufcipiat, viresq; ani malcsroborenturhntlcns melolisi; fuanibus infancem oblectabi bus: modisq,omnibustentandá, vthilarior permaneacquinetiá for. mofisac venufüis, tum homini|
th picturis affüc(cant, Iocbmimóda E.
atque infantibus accidunt, antà igore , aut ab zítu,tut rextonbus,
*& huiufinodi nrultis alijs exvernis
T ii ambulare: . is av nisquotidic ezerccbunrar, deinde frictionc vtétur à qua lauacro fuae committendi: alimenta quanticata. qualitatej, fint mediocria : verum Ped defen ingerant, ca Int. cac loiqes moderatz (inc : um
feruabit ad expletum. terdá (cptenrium.San? vinum, utque ceruifíam rie guftare quidem puero fuaferim : nempc haufta caputreplent, ac fuprà q par fitcalfe« ciunt: ipfiusq; animum ferient, tug, bidumá;efficient. Malisueró aw. iugenibus poti uinfimodi daapett ut incommodum affer, ütetiam infigniter utiles fint, modi cb exhibite : utrang;etenim bilem ME tum flauá,tumatrá iam manifeftà. colligunt :illam quidé naturaliter, hanc ueró fecundanó, & ex accidÉti.Summatim bilisamarz acrimo-. niá demulcent, ac. t: ati urinam ac fudoresex| Siipam dieser fpecie De" ut nifria im dizerit,rota fpecie. aigue iumc&antqui Mimimodice ficcatá eil.Porró cibi adultort tenuantes cfle non debent: carnes. qbusuc(ci aflucícendi funt,optimg perdicum, unà.cum panisinteribre. preparate.
1 i ' ' ] ] ' ] ]
DeSanitate Tuenda.
A greperam, Aboleribus ribus, T totum feripferim., temperatura. Mumidioribus. abftibebunt. Atqui €iuímodi ztas fic producta educata; ad fapient naturalcmáy fciétiaminclinare,& idonea cflc fm na.
tur. uerum &id efficient, ut fcilicet & concoctione nudétur, friction&g exolco dulci adhibeant : mollem. inquam ac tardam, quz corpus nó 38 condení(ar, duratue "hicto Ueró ta lis ob hoc fcipitur , utaj fint exercitationibus obeundis, fi exer
ab euocaus ad ipfam labore excremenüs. Oleum calens efto , durata nanq; cmollit,ac fuperfuitates diffipapfimul & difcuni . Line qbus itur, leuia Fine aperiat cart ofiendít, Va. rig autÉcruncfritiones, ut füpernà deorfüm,atq; inferné furfum: cum in fubicctum, tá in obliquum, cum. in tranfüerfüm , tum fübtranfaer- € ueríüm adhibirz: quibusomnibus catis meat? exa&é recludunt. Quin. riam aer , in quo nudus fricatur, &etis ücrni temperiem refert, ut mo detatz excrementorfi uacuationes. fiant. Quippe frigiditas immodica. expurgationes cohibet: caliditas uc 1O itnmodcratiores facit. quare ut. mediocritatem feruet, opera danda. £ft-Przwrea ab his frictionibus ex- £icitium capeflet, quod inter uchemens ac remiflum, citarum ac tardum, medi tencat : cuiu(modi eft perux pilz ,cui libellum priuatim
200 dicauitGalen. Nam eins,que D nica appellatur, & pedibus. papel turezercitatio minime probatur : tum quia immoglice u: acue* hemens, tutn quia non citra pericu lam perficitur. Huius ucró exercitij modus acquantitas tibi figaificabitur, ubi anheliros alteran cac ithoc eft,auolli & intendi, atqy dore corpus perfundi,ac detumefcere. Ceterum exercitationis mene furam,teftante Galeno, nulluspót adupguet primo ftaura die dcfinire : fequentibus uidelicet fecüdo, ac tertio,& quarto exadlius poterit, experimento facto : riam fi qui ex- E ercitio incumbir:! leagno fcat,& ymmodceratius laboraffe , fequen die nimirum od fuit nimi, corriget,acdetrahet. Ab his fpiratia cohibebitur quantt fieri poterir;fa. £ipit enim incrementum , atdueroboratur hoc pà&o natiuus calor: meatus referantur , ut facilis pateat excrementis exitus: cui non ab(imi le faciunt, qui infufilantes, foram& ta atq; fpiracula recludunti cohibé do uero thoracis mufculi (cptumq; tranfüerfam expanduntur,& inten duntur: uer qui fünt uentris parü intendi debebunt, alioquin excre- P mentofz füperfluitates tum pedto-
ris, tum pulmonis, ad partesnutri, cationi Teeraiencs, exprimerenf', ap dcerrentut Arqui feptü imba cilliusobtinet,ab buius genctis cohibitione prorfus abí(tineat : excrementa etenim cerebrum peterent? cuius rei quéplG nobis fbentfiftula tores,ac tymbaule, quorü uenz faici ac ceruicis in tumoré attolluge turn& ic rübore Merid Fina gitur. 'umoribus fpiritibüsqy ad caput papüs,ac delatis, fed hae
Colle&a. Se&tio ij.
G fritio , qux apotherapiz: debetur : quam nuit exhibendam duo nobis indicant (copi » Primus, vtquz füb cute delitefcunt füperf uitares, & ab exercitauóein. hunc mE cuocatz étur : Altet,vt firmetur corpusatg, vt. bi vapores vindicentur ab. eledih.
tionis immutatione. Quineti&fn- q
ho toticorpori,ac celernmé adhibai Tplbnasiubenn: Galeno. Qua efi linteis vniwerfum vno tempore perfacareturjid etlet comsocius: vnmeríim, ac fimul excrementa € corpore deuuderen(, H Hanchiithonem cx olco dulci perfinendam femper memincris, fed &quz circa corpus efficiuntur aliquo fntcric&to fpatio ac À nedebere éxhiberi.Czterum poftq quar (eptennium actigerint , qui opumum flatum habent, & abundeaucti fact rei qe balmeum intrepide víür; it, tum vt. denen quz ab exercitio rarefa- &z paries, (imul ac roborentur : tá etcalordiffufus & ad prifinc foci redeat undior à con füetas ri peragat: porró ra tioric hicaqua da vümur, qua Y fexituá lauacro. ne glacialis, nec queferitafüciid; partes. dcta veró ep. imus, nun efficit: quinipfüm immorádiiu lauanome tempus breuc fit, Verum enumnero num caput frigida lauari dcbeat, inquifiiónc accuratioriindigrt Galnusquippe de boc fenbés, Don pauca ptztermifit, Atqui (vt. brcnuer quod fcatio aperiam ) capuromoino lauandum nó erit friida etenim pars eít. Poft hzc alimenta probi boni; (uci aflumet,
gallinacea, hosdina, vi- K
uacrum (abeat. Galenus quorundam medicorum (ententiz accedcre videtur aflerérium ter in die vniuerfa hzc debere víurpari: id qd
non pofíum non magnopere tari. cü etenim iuuenis. ratione victus voentis, rol optimzá; fit narurz , probed; coricoquat, tam fiequent alimentorum ingeítione minime indigere acbiwor. Quin poiusilla ciborum par to Emonbes exon flatuéda : in qua opinióc ip(e quojue Galenus verümur : Fami: ac partimur exercitii lauacriq;. tempora, ob ciborum neceffariam. tionem , Sané recentiores mciduorum dierum ternas cibi affmpuóes cflc debere ceníent :cademq; ratione lauationis atque cxetcitij ternam. admiro Quorum opinjom admurabilisi Auenzoarus fubícnpfifle videtur , cui plaué cgo quoque aflcnuor, vtpote verora fentienti. Dev/o venrtrum, — Ce. 7.
'Enus fi modcrate adhibeatur, V iic quiopuma & tem
matura clt, commodus. valitasd; afferet: canendum tái , nequid ex. hisque funt przter naturam , conzingat: vencteisetenim tantum in-
iL hac
DeSanitate tuenda
A lum effe cenfemusob hoc, [ excrementum cft, quod v - lum cztera po ftulet. Atqui fane alienum haud-
iuam. natura bonum &
miliare:quare exiguo in his com niffo errore,atq, peccatoi n, quitur noxa. Vnde iuxta non pauce. xum fententiam phi prndentium virorum, corum nuli* eft víusfalubris, [esi pid
ica coitu fi aliquatens vlisfiscamnos anc ejtquae nus itum corrigit Ven*(vt pau cis dicam)hzc mala affert, ficcitaté corporá, effaminationemyac imbe. illitatem, virium, exhauftà nul ac éiflolutionem : quamobré quz poftcoitum perfricbo adhibebirurqua ille attulit incommoda, liec refarciat oporecEriraurem ex leo,copiofa fimul, & afpera, vt cusm denfet, partesque confirmet ac foborct.
Cap. 8.
Raedi£tz nature fomno? medio-
| pcenis videlicet optima
C natura appetit ftatuitur:mediü ete nim neq; ctiam in vigilia illa tranfcendet.quz vniuerfa ad vngu£ob fcrabuntur,nifi (i aberrarum fit in. victus ratione , aut externor quip giam illam Izferictunc nanq; erro fem corrigemus hisqua aduerfantur,& contraria funt afficienti. Expli gratia: fi adfiriogétibus vtatur, laus illi ob hoc fiftatur , ad pinfriacmencumendumi vero aci
i parcitate, & ex longicti tem]
alui fiat compreffio,contrarijsiaidé erit. lum:porró vt [lurimü
excrementa non redduntur ob iac D
milione iccun & bilisveficulá , iter ac illius , qui iecti fpleri&Qy Doesiaercad hacpalatiac bend H«cigitur vbi prob? officio füo n5 intur,remedio indigent , quz vacuationes huiufmodi promou£t. Caxeramid tc potifimá laterenolo,exeratationiserrorem caftigandumeft vero islaffitudo nomina- B. tacuius(quído ab exteruis fit ) tres. fimphices differentias in fuperiori bus prodidimus,vlcero(am,tenfiuf, inflammatotiam. Prima itaq; cóntingit tum a facco calidiori, tenuig. rhatqy acriori, tum ab excrementis retentisquz exercitio. dieu drea non t, tum ob car Fist adipi paricalas immodeze ta agitatione fufas atq; colliquaras. Curatio veró commodior cítaffe-
excrementa.digerentur vero, vacua buntur multa, leuxd; frictione ex o- F. leo calido weerinihil adftrictionis obtinente: bsenáq fridio quia le« uis,non denfat cutis meatus , obtu ratve:quin potius rarefacit,ac recla. dit:ad hzcquia multa,vacuat.laua. crum autem primo aetcum,dcinde ex aqua tepida conuenientius.cibis Mode bre frigidioribuye i nibusá; coní ir vertat parciorib . Eias vero qua tenfioms fenfum inferr medicatio relaxatione perfia Coefaxciiag; leuis frictio cá oleo d foi. caleiaco, fa vel cum vol.àuer, ^ CC
Colle&.Sedtio ij.
G anethino vel chamemalino n6 inu. tilis. Quinetiam lauacro qui fic laborant, committendi itatÉ mon excedenti, plurimamá;in ipfo noram trahere debent. Terta veró lafhtudo , quz phi inffmansve vocitatur,rum intendit tes.cum plusiufto attollit tum fenft bilem lzfionem adfert. Atq; ca tria pro remedi io poftular füpervaca -
extéte rem; is pre uud moinflaramatiouis accenfz refrigerium:ergo & oleum. eof fum ac Cridum ci Kichone molli & mui- H ui: ftare vero cá olco quod ex vio la purpurea conficitur, efficacius fricabitur. Atq; longiorem morá in. Elie Emme G&rabet. Cibosciam probi fucci affamat, lac cater Fesditemedut. Halm ratione victus & educatióc optima «onílitutionis prouectz ad annum. quintum & tngefimum. DerasioneyiTus etatum fequentium. Ca. 9. 'Vm explicuerimus quomodo à primo flaum ortu, primisáy annis,con (eruandus fitis, qui mediecrem nactus fit corporis flru&tu. ram,víq,ad annum quintum & tri «efimum,proximum eft, vt tranframusad cas, quz fequuntur ctates.
Exercitationesitaq; qan-
tarius enun chi humidi a-
liquantuloq; caloré predin . Senes
exercitio vtentur temperato, cuf. modieít ambulatio lenta ac fuauis shmenta cilia hu nad lue:
Que quotidie inj rur. vi
ds aio lautodioem non riam
ebinet maioris minorisi;. Ends
annorum multitudinem ac pancica tem.Quinctiam füpradi&ts,exercitium,lauatiotq; perfrictio adhib& da. Porró qf fenc&us vt plurim& excrementis abundat, exercitati quam vfürpant £nes, ad vngué Tecaapprime neceflariá erit huic. etati conferuandz,cibos medicaculam vim habentes, vel etam medi» camenta preferibere.Quamobrem. rima menía apponenda fanthüe tia qualis eft beta elixa , vel o» ko faleq; genus alizdj .quialüfi mollia, vuliffime inijciemus : ficubus cum. femine vrticz. & croci titulo primo cibo vtentur. Mufa. bis qu flacab ftemijaut quibas vinum inbibecuc: quibusq; jones , qualis eft cerui(ia,non bibuntur, eximie. defi. Inter autem ceruifías illa pftae. |uz: ex paff vua acitis experte,com. icitur.Cauffa veró in promptu ef quia nihil quod aftzichonem cond netfembas con vtraq; enin faa qualitate adítringentia fenibus inimica funt, obftant: , quo minus fincm,in quem incumbunt, confequantur. Atqui ceruifiasvetuftas nb. biliat color, vini colorem reprefen M. tás. Verum noftrates vetuítas. mfi poft femeflre intcilisitur: nec fanitati tuende idonea.Iam vero in. ter potus vniueríos vinum primas tenebit, commodiffimeá; biberurz quod neq, apud nos vetusnomina roin f anniculum fitaut altera. Quód fi fenum partes im. ele ah fint, & fenfibiliter affecte,ab exercitatione abfhine bunt:oportet etenim illos qui exere
centurinculpatas illefasa icu TI terquaterd; in menfe, vt id exercitii
De$Sanitate Tuenda
A defertionem relarclat : nempe fen educatio ex conferuante,atq; preca wente ranone conflituitur:quarum differentia hocipfo ubi innotefcet,
illa confimilibus hec vero contra. nis perficitur. Illud. deuiq; animad *eriereoportet,aliméa pt Ld eraff;j |»in primis. da peer quifore(vt non ra s fitjin huiufmodi ciborum vfum jncideritconfeftim extenuantibus, c diflccantibus vretur medicamen. tis,qualua funr piper, & quod ex tri
bus piperi: bus conficitur.lac feni euius latiores funt vene . meladijcarus bongmsqui al t tura funt. j uenis; an- Fitionbus priinesa peius & an. gue) vitare debent. Hactenus deop tims narut; victus ratione diflerui mus,ví3; ad fm . dArdieer alíquisque à nobis psecipiütur, parum ahcfie abeaquam querim* 4emperamenti medi] conferuatióe, Eflo, quilibet nihilo minus hinc ue nari poterit fcopum, atq, finé, quo inda valetudo conferuetur:T qua fi deliquerit , vanjs modisid cmendabiur,tum vacuátibus excrementa, tum ob(tructioncs apericn- € tibus tum putredinsatg, generationi occurrentibus, Debis,quiimtemperiem cépofitd obtintt., Ce.
Kir immi ranarisaliquid ardngarus.Inué
m igitur compofitionum I antomibino difciem Pc Pr-
tera inzqualiter,vt fg quil cercirani e le calidum ventriculum vero frigidum . quare.
202 Galenus hanc prima deteriorem ia B dicauir: dá potifimum,cumT
tibus principibus affigitur, Atqy. rum victus ratio precauenti, quim con(eruáti i proxime accedi mediis ener »quz eít nódum rum corporum: & ill,
jue parans aptisque in cgritudince pei i, tribuitur : quod vna pluribusve notis fignificatur, vel fanitae te frucntibus.
Rgoinitio fumpto ab his, qui & Erin de tit funt, dicemus talium corporum naturam ftatim a pnncipio minus apparereaffc&tam: cum tamen log. gius procedit, ficeitas comes illi ac« cdit, Quinetiam bileflaua abundatfaciled; ab cius morbis capitur. imobrem ezercitationem prze ter ac facilem minime; [fs latqualcs fantlente deambulationesatqueequitationes.Q uod vero ab Hippocrate proditur, calidas na. turas. qe » ncque exercipido jo ini ES imr 'ocio ini lum:verum. mediocres. labores irribit quippenullatenus ignauia fanitati uem. dz confers. Frictiones adhibeantur. leues, ac temperatz , cum oleo ali quo, corum qug refrigerandi &cultatem habent, quale quod ex viola. purpurea pararur:carnisetenim ig €rementü adiciunt. Lauacro aque ide commiratur,vt quod in ipfa fumidy, ac filigino fi excremene ti uacuctur, ac. litum digerae tur.Sané aer ipfius balnei non cóug. nit Atfiquodcx calida lauauone CC dosdm
gida ablutio emendabit: bis 1n die cibos affumant:atque etiam, fi plusiufto ficcitas prepollet, ter.ci borum veró temperatura talis effe. debet, qualem in fanitate cu&da ob. feruamus:hoc eft,fimilis, Eritigi. alidz,aut calida ac ficca. Quare f ántemperiem calidam cormgereqe voletcontraria adferet, atq; ienfim ds fiet tranfitus. Czrrerum temperamenta,que amodo fuo mediocrita ted abíceduntlongis, faallim? à morbiseiufdem generis corripiunturjaliquo extrinfecusincidente,at- H queeiam qpad excpiendum iam intidonea. Quare mea quid£ fea tentia son víquequaq fimulibledu «andi funt tali temperatura praditiquandoquidem miré vario diftfguntur lc: inclin&t etenim jn egritudines, que ab intéie illa oriuntur. Nositaq; nó folum conferuationi cibiscuram im- [x ivipidiir i Treeenie idebimus, ne quid cx illa tf pmta aptitudine vitij. ant. vncibis admifcebimus,quod cótra fiam temperationem ilh nature ob. 1 tipearjfic eniin quod ab exter. nisimpendet,periculum . Quij quod db intezipetie imet dnte. 3at,quo minns in totum funilibus viantur:qui vero huius fent£tiz au. toresextiteruntid quod oranói adjjciturin totum non ezpofucrunt. Ad hzc vi&us ratio, quam preferixd ug-
ere K
tiuntab hoc abíhnere debent: aeq; hisqueobftru&tioncs aperiunt, vu. L.
fimplicium,& calidarum ac ficcará fimul, maioris mifioiisd; tátom ra- Soc dier emper emi proce" dente tempore caliditati ficcitas comesadiungitui. Quibus, cóflimudo ne aeris adiori virer bibeuro: [Acsi ipe fume,
(i n8 ljcienda
lina. rum obí
vel cum alijs qua: caliditatem, ficci tu tnoderandi facultatem obtincatiinter que non inferiorem vfüm habent cichorium, atque vidlapurpurea. Nofter autem minus. Aucnzoarus iubet n] flotes yoà cum oxyfacchara exhi beriidq ponffimum. empoee calidiorinempenym
DeSanitate tuenda
À quidfemperadmifcendum, qd os vétriculi corroboret, cuiufmodi ma
fliche,cinnamomum,nardus:acerü di;
nanqj(vteft acetum ) huic in(igniter incommodar. Ego veró aquam oráci tunc viliffime bibi ceníco,cü aliqua erunt iniedta,que noxam oxis ventriculi refarciant. Corporum.
nectusobrepat. ábisautem. pe caucbimus probi füccihumidioribus,cuius generis pullorum gallina. » ecorum caro:lauacro im uen tiori aque temperate:labores, i; lias folictudinim. animi, curs m neisQy animi affectus qui caliditaté accenduntqualisira , arcere quàm. lengifimé ladebimus Denia; mo disomnibus, qui fic afficiuntur exhilarandi,atq, oble&andi. Quare exteriora que adhibemus, proríus ebtraria fint huic nature, vt fünt fo Ya falicii,vitis,& aque frigide, gaudium temperatum : aer quoque t$tus lecti penfiles, atq; vtin tot lixerim, mufices fuauiores foni, ac. canülencamceniores. Calida &hu mida temperies facillime ab cgritu € dinibusquea putredine proucni(it corripitur:excrementofis etenim fü. perfluitatibus abundant, precipue. eum ztate funt florenti. Quamobtem vehementer ficaffcctos exerci tari oportei:fnctiombus vranfmul tis;ac validis: balneum cibos przce dat. Verum ad ventriculum borum. animum dilgéter applicabim*: gp pefi a naturali téperatura. recedat, vniucrfi corporis fuperuacaneg fup. fluitates in bunc itabuntur quarc tunc eflct victus mmurádus,
boc eft,frigid: ficia; cibi apponeré
203 tur.Hanc naturam,qu&uisita Gale D nus cenfüerit,emperatam minime ixerim:maiorcs quidem , prifciqy medici quod a natura primum con. fequimur tem itum, calidi humidum, tcftati funt:quod collatum;quatenus mediocre efl, ccteris temperaturis, cquabiliter ceni] raum Bominarur i ipm lenübusclementorum qualitatib*, p» funtinipfo,confertur,calidum. iim & humidum afferimus:calidum náq;;atq; frigidum emintiora (unt fngiditate, atque ficcitate, Inde naturali tantum collatum , id quod mediocre hic vocitamus)hu- K midum,calidumá; dicitur. Q uamobrem cum temperaiá effc calidí, humidamá; naturam ex nobis audies equiuocam appellationem ac- Gipito:Quam ipfe Galenus naturalem vocat, collatam ceteris temperatutis:paritet & calidam,& humi dam eollatióe mediocris ac medie, Hinc exoritur dubitatio,num tépe. rata occurrat natura. Verum enimuero propofitc temperature confervationem ad calcem luccm?, de(ites ad id, vnde digrel Non folum igitur huc cófilium dirigetur,vt exerceat, lauct;cibis fucci I boni Van eeremedam |oribs juc ini uncurprofpiciet isqui niai humus onporis pre €irur , tum ijs que per aluum, tum. ijsque per veficam reddütur: i quo rum uumeroagaricum, & cnicus, atq; adianton n Quinetiam apo phlegmatifmis ex ftaphidaaria , && id genusaliquando vietur:fícrnuta tidesftem citabit:gargarifinate col lutioneve ex mafüiche victuratque. in primis dabit operam, ncobftru-. Gionibus tentctur:pugpabiri; con. CC. ip; tua
lj calotisT pere ion
|ue autem natura funt frigidi
piens fuam conferuabunr ijs d
citra humectationem iunt: seoerercino » & vidus ranione tot2 Temperamento veró, frigiditate humiditatem. clnitda liabet; fuccurntur calefacientibus atefacientibusQqy:exercitanone uali da, ac frequenuori ione ex- €1emétorum, que id luxionü mor bisobuoxium faciunt. Es frigidiofesitem atq; ficciores nature ceteris. Viens ribus i tipi lorehnmoreq; preditis remediis:
Y ui fichione.aqur tem| balnco exercitio to, fimul ac fom-o diuturniori, purgatione infuj €xcrementi arribiliari; quo abüdst, que myrobalanorum indicarum fi nul, & filicule exhibitione uciliffime peragitur. Porró uina odora his. siccommodatiffima erunt. At uene- 1éa füpra , Q cuiquam credibile fit, Shimica huiufmodi temperie affc- Óis:verum,vt faommaüm dicam,ca Mdiores, humidioresi; ex longiori &ibabuntur interuallo: contra uero
Part 48
fictiores breuiori. Atqui calidiores,
€ hanc f habent. Hadenus des peramétisa medio remods utrifqy qualiadborquarum quidem, qui
munus offi-
fx- panentesdicuatur fole,
ciunt g agentes foleuel utrarumqy coniugationes.
esee ri i
Tiem c5 : ribusá, fuccurremus.Sin autem ab. imbecillitate facultatis attractone, & diflributionisalimenti , proderit. illinire corpusolco, uerum talis illi. tonis meta eritut randiu permane. at quandiu alimenta partesattraxerint : alioqui fi longior effetmora, plusiuíto perbalitum digeret ,ui- Tesi; exhauriret, (imul ac. bri immutaret,afficereti,. Ad hec ft a frigiditate concocbionem vítiáte euenerit gracias corporis, ftatim adferenda erunt concoquendi ul ad juuantin quorum numero uinum M. poftremum nencrit.fünt & n6 pau. ca alia auxilia, que non te latere de. bent:gradlitas ucro propé dixerim. femper ficcitatem comitem habct, Atqui ficcitas aliás profiafcitur a E a infirmad;, d & ciborum ariioencum affum— tione, cuius inflaurano perfacilis n. Cyterü contraria ratione, que obc(iora funt corpora, gracilia redduntur, quod tcignorare minime arbitror.
DeSanitate tuenda
4& Defogularum partim intemperatwra, z
Xpofita ratione uictus , que toius corporis intemperaturis de. berur:gróximum eft, ut de fingulis parübus intemperic affeGis difíera Ius. Hgautem intemperature raione magis 'ccauentej] ea que in. femperi P ommunioccurmi, indit. Caput ueró noftn confilij, ut. ars intemperata firmeturac corro L,id fiet, intempericm mode. randojfimul ac excrementa ezpurgando, que in parte gigauntur, ac continentur. Quinetiam a'lanioni B caufsquzilla IG accurate ftudendun . Ill quog confjderato, num pars qu« fic afficitur, perfe ac primano, num per confenum inté periem habeat Quippe uenriculos interdum propna laborat affettioe, interdum ucró per confenfum. crebci uitiarur. Que autem pari, utplurimum homini noxam. zunopriacipcs funt, quando uidelieet contrarijs temperamenus fünt affedc. Exempli gratia: fi iecur ca. lidum,uétriculus ucro frgidus,cords fit gracile, rencs calculo tenté rc copiofom erberer mcm € taluer afflio rarióc uictus compo fita atq; mixta opitulabimur : magis animaducrtemus id,quod ma. is urget, non tamen altcro neglcuerum ad methodum medendi 1fta pertinent, quibus füperfedebisnus:precaurio quidem, ur alias di- «emus, füb curationis genere com-
| sein Iam meminiffe te ue im uitiofiflimam cffe cercbn intéjem,que ucl a fngiditate ucl cali
D tate immodice aulis, exoritur. Cerebrum itaq; fic intemperamum , hec mala adfecit infiguiver pernicio
dior, luzio. juam adfe- cadem de ei de qui
204 fabfefíosquiin ceri eed D anginas,oris ulcera, puftulasi;,colu. mille infammanones raucedines, tabem quam phthifim uocitátruffim pantetac dyfenteriam,&huius generisalia non pauca, Ad hec frequentiffime excreméta cerebri in Uentnculum defluunt : que fi frigida fuerint, uentrem refngerabunt , totiusi, corporis uitiabif: |d'tibi maxume indicabát rudi*aci i. Quib* ego iuuenis abüdabá, ob. ventriculi intpatutí;quá ex uinofa uiuédi róne cótraxerá:uerum cum. xm abindo&to & impito medico lagitaflem , morbü ita profunde E radices cgiffe dixiucnufquam col li pofizc. Atq; huiusignoranna,mihiintempericsomneis, morbosque quibus afficior, peperit.n6dum ctenim medicine artem. 'am. Porró fi intempericscerebri fit cali 'nuif in methodo curandi copiofius fermo fiet.Cum igitur. cerebrum frigidd extiteritobíeruared; uelimus, nea vempenie fua difccdat capiti fuperTponcmus deliccantia cum cahditate aromata, qualia macit,ac chario P philli in tenuiffimà puluifculá tri tiprimü uero cum uino abluctur. i hec cerebri excrementa affidue. abeo
cómanducatio ité frequens ches:raedicaméta infüper p fuccum noxium tempefhiue ta,ucte (.& autumno, unliffime affumencur. Calidioriscerebri intépe ries exctementa calidiora parit: cui contraria nuper dicteracióe füccuc. 1endum:primum quidem humoris
Cdi ^ dn-
maftitia ibi
. Colle&a Scioij.
G infcflantis pargatione, deinde olei. De precestione fatsrarmm etri
foeiedoga caliditate: quamobré
iligentiori cura obferuandum, ne & frigoris iniuria quid patiatur.Ceter qui fic educari ac regi non pof funt,conferuentur uum fuarum temperaturarum qualitates. fi equale fuerit sbipo oru pe zamentum, egritudines que füpuenient plenitudineexorientur.qu& obrem opitulabimur totius. riseuacuatione, hoc eft, fanguins detra&kionenotg vero plenitudinis
Hbi jndicibunt Abflineantinfüper a cibisqui multam alimoniam gerunt:preterea ijs, quib natura.
ita non eftplend; omnes mor-
quibus capiuntur, improborum. füclorum fololesfunt: dritaq, c5 sinentes cfle oportet. Modá vero,ac
menfüram euacuatiorfum teneatis ol
qui fanitati conferuandc huius naturc preficivt neq; immodice fint neq; it£ plus iufto exigue. Alij náq; fcmel tantum euacuari poftulát,ve ze nonnulli bis,vere & autumno. Ego quidem non poflum non magis commendare illos , qui feptimo. 1 quoq, anno purgantur, vacuantve, S alios qui quotannis:qfiquidé ra- 10 nifi cercis circuirib'accidüt mor biautnon longe ab ipis. Hocigit eirca fingula indiuidua confyder&dum accurate: maximam náq; fpé poss hac nobis ripa taie ob ta,non pauciffimos les euafüros , quibus ex accus cap confüeuerunt, Ceterum fi quiscó fuctudinem mutare velimprobam. defyderatfenfim id faciendum eft: ormnisctenim fübira mutato
que frenton Cap,
|Vedam narure, vtin morbo.
facle labanparariffime funt.
exdem (ümma obferua.
tionc indigér:que fiet abigédo canf'
fam,& vitando, que afficere poreft-.
lunt vero note innumcre,egri
lines s prenunciantes mul zema
nifeftiffime. Vnum vero genus pre
feruationis totum ad curationem p-
tinetiam itis hominis: qua-
leeftcum clephátem morbum, ne
fiat,cauere remedia, L.
odis morbos futu.
modod; curatióis. ipfarum tota continetur:dequa im. prefentiarum nullus fiet fermo, Atqui non putes meoblimm e efie illi* x utionis, quam iscorra Bioacris erm ei de ipfa Fuencibus differemus. Nunc verà confilium noftrum eft, laffitudines tractare:quarum triplicem differétiam in commentario, quem morbis dicauimus,prodidimus:vná vl« cerofam:alteram,in qua tenfio fca titur:tertiam,que ph fenfum affert. Prid qui m ex biliofo fucco, acri, ac ftimulante oritur... Altera,tenfionis a multitudine hu morum potiffimum fanguinis ortum uahic: quidam s accopam
De Sanitatc Tuenda. A fetulerunt,noi ill Bapam ekerantnomentuell far, geni
Tertium uero la( fitudinis genus;inflanimationis fen. fum sex duobus primis con.
eft na(citur , um ex nimia. boni fucci copia, tum przdi&o pügenteac: m biiofod, humofe. Hecautem peculiare i obtinet, vt partesomneisin füperficiz pofipu mufculos] tumorem attol- Porró generatim primo, atq; vniuerfim. otaionem harum die bimusfpeciaim veró , acpriuaüm. in guéibusinio fümpto a cauffa ice, que eft intemperies ci B humoribus coniuncta. Commune itaque remedium, vel alterabir, vel vacuabit:quorum vurumque natura facitcum cibis medicamentisQ; aptis doncisd, ad humorum vitia corri :quinetiam fomn".quiesque interdum przfidium afferüc: Euacuantur autem. tionib* füudorem, vninamá; appellantibus, flatum difcutientibus,& diffipantibus:quod exercitationes wellant. Atquein hisomnibus ars naturá imitatur: quo etenim repit , medici |uoq; munus eft, curfum humort dirigire vacuadonesy romouere, C sunt Anm hac rm a omnibus communia laffitudinibus:proprias vero nic fin, im medicationes docebimus, quandoquidé aiia cil, tum vacuatio,cum alterano vlcerofc, alia cius qua tenfionem infert, alia vero infammantis.
Delcerefz tenfina, acinfammuatoria laf. 5e
Jitudinis tum pracautione um cu-
ratione, Capi.
Affirudo quz vlceris fenfum af ] zer canam efficientem habet. acriorem,erodentem,ac p
20$ item: hic verd vel auae bilis,vel D atre,vel pituitz fal(z eft (oboles. At. qui humores ifti mordaces omnino fünt, ac timulantes.amara qui^ dem bilisob acredinem,atra ob aci ditatem, pituita veró propter faliedinem. verum in hoc io con« fyderandum , num füb cute tantá: num fübintima carne mufculisve: num veró in mufculisac fangc iue, qui intra venasconcludirurhumo fesifti contineantur.Nihil etiam phibetquin interdum füccos lentos accumulari fentiamusjlias (üb car neyaliasin venis: quorum poftre-- E mum f contigerit, vel cum [^ dnis paucitate , vel multitudine fiet: venz vero multo minime abüdant fanguime, nifi czteri fucci parciores fuennti ; a fanguinis natura nou. proculal 'tes:quorum ahjenzt gia actuve prius (petantur, T (an guinem commurentur : alij autem. Cum mutatioacm in eundem nacti fint quemadmodum vtraque bilis, tum flaua, tnm atra : deinde ex his nonnulli facilealterantur,nonnulli difficulier.quippe cum longius abfünta fanguinis natura,tardius im. F mutantur,vertturQ: in ipfum: qui. veró non ita procul abfcefferunt,oe lerinsocyusá;. Qu priuatim vni cuiq; curatio dicabitur. Cum itaq; füb cute impadti tantum fint, exer- Gitationibus vehemennoribus, fi « tnul ac frictiGibus, lauacro rtem,ae. victu tenniori opitulabimur :infop. jua ordes pariter & oxymel exhibebuntur, & id genus cztcra.
do vero meatibus adhzrent, abíti boi iin ahi fomno indulgeantiinedia przcipiaturqu vanae concoquendi hos fuctos vim obtinent: vefpero infaperlanae
Colle&a.Seaio ij.
€ bunturaqua temperata: & poft af- [inim ein niii e ingerant:oxymel quippe per vriná,, atq; füdorem expuigat füccü quéli bet natura motum. Q uód fi (ym. ptoma id,morbesQ, ceflet : tunc (a tocauffam cxploratiffimam te habere.Sin autem cótra, exiguusi; ac tumultuofus fuent ipforü fomnus: sontanram in carne mufculisq;, ve rumctiam in venis deprauatos fuccos contineri non dubitabis, Adhec. confyderabis, vtrum cum i(tis mifccantur humores lent, ac tenaces: quandoquidem fi non ad(int,fed alijin meatibus venis; coacludant, animaduertendá,num paucus,mul tusve abundet fanguis: an ab fanguinis (übilantia remouorcs, proxi mioresve cernantur.Nam vbi pau- Giorem fanguiné (pectabimus, aliosi; füccos ab eodem longius remo tos ítaim medicaméto , quod vim purgandi talem fuccum habeat, cducemus miffioni fanguinis parcétes. Quippe laua bile morbum cómittente, autatra , aut ipfa pituita falfa , a naturali fuo ftatu qualitate 1antum diícedüt.Q uamobrem pur. antc inedicina,quz: humoré mor im efficiétem vacuet,vremur. At- 1 qui ffi quantitate fucciilli viciantur, fanguinisin auxilium ad. hibebitur, va in metaodo curandi docuimus. Praterea fi multo cü fan guine miíccátur humores , nec fint abeius cflentia longe alieni, prim quidem venam fecabimus,, deinde. purgatorium medicamentum samus.Semperautem intelligere tc vo fücas enis minimc przfenzi us id preceptum locum habere: mppe i adántt veris cum fangui. ans copia, nec abfinta fanguinis na.
tura longius, venam quoque in hoc K affectu (ecabis: jovero vix ad hibeatur.Q uádo autem copiofi tenaces fucci in venis pauco cum fan. inc mixti conunentur;quiq; affe im laffitudinis pepercruis bumo resa fanguine parum remouentur: fechoni venz,, atq; purganioni in to tum parcemus:illa nanq; exitialem. pernitiem afferret: hzc vero fpé ac opum noftn coníilij audquai ueretur:craffi náq; fucci cont. maaitas facitne prompra, facilisq;, nedum vilis purgato : quippe tta- Gi &agian humores. ver deflue rent,venasQ; obftruerent. Victusi- L. dm infignem calorem attenu. ans,diffccansq; omnino. dusne a cahdiuteimmclerat in partesomncis difloluti deferantur, Ay hic vüliffime aflümetur oxycum feminibus confe&um,cu ius ficcitarem viola purpurea probé emendat:püfana item,pr é1uucnibus cum focniculi. Dlicbusin terdum veró & mulfa dabitur. At quoniam frequentiffime his omni Dus naruris flatus » aceoiofiores ingenerantur, Galenus iu. dan medicaqentum dia rion pipereon,atq; ctiam dia cyminum. Mt verum ngos homincs nó tolerant, periculum etenim , ne fcbres iila acceríant;quinetiam Gale. nustantum frgidiore , tum conflitutione acris, tü temperamento cen fuitofferenda. Prefidia aütatenu£ tiaquz & moderate calfaaiunt, & internas roborant parveis, n6 in. flxemis opitulabuntur,qualia vi licet funt cinnamomá,cafía lignea, ambar,canophilli, & quz cius güis. füntaromata.q fi Gale. ex his Qd&. non probarctjid aftrictiomi. impu
DeSanitate tuenda
À duim eft: quare cum czteris admixta,eximié commodam conflabunt. amcdicinam : náque princeps (potifimumq; os ventriculi) imbe- &ilhima: fpectantur. mafliche igitur non pretermitenda : fed rofa,quia. erigerat arefacità; vitáda. infuper,um qualitate,tnm peculia xi proprietate,infigniter comméda- Gir. Caterum miffio fanguinis. aq vomino jjfdem fané indicauomib! vitanda funt, bi veró craffi lentiq; fucciin mufculis faerint, & probus. jn venis fanguis continetur, atque. fyncerus,auxilia calidiora runc mi
3 nime verebimurquz vrinam. appel lant:etenim nullum à fparfione. lationcá; in totum corpus fuccorü fübeft periculum. iobré hic. prefidio ex io Gale. vtitur:qd^ anaximopere mibi arridet, aut ali quodaliud huiufmodi. Porró notas
ve horum omnium vitioforum umorum hic omifimus , quandoguiemineo commentario,qué de ignis conferipfimusad vnguemyex potuimus, Sed vtobiter aliquid de histradam,memenro vrinam poffe 1edocerequi fint exuberaates in ve.
C narum finibusfücci: quorum tum eopiam,tum paucitatem, a ratione. viuendi antcacta;a tcmperamento, ab attate;a tremore, alijs; füpradi €to commentario explicatis, cogni tam habebis . Praterealaffitudo: fpontanca,qu« tenlionis fer.fum af.
im nulla praeunte vehemcntexercitatione,atq; motione conti getit,(üccorum exuberantem copiá tellatur,qua cum reliquas corporis Eum przcipue mufculos in-
ftat: quare grauitas rantum ac té fio (enatur : quandoquidem folius fitfanguinis abundantia : qua rc-
106 Giffime viliffimeq; vena cubiudi( D fiac " bitur ia mallcolorü venis fcarificaus : inde toto corpore. relaxationem tenfionis. veniendum, idá; fiet vn&ione, fritione molli quiceslauacro temperatzaquz, ci di imaliquantu'um,citra tamco mordaciatemyobtin£tibus:quo in numero ptifanz,& apomeli (unt : nos ve- 16 dc his breuiter diflerimus, vtpotea Galeno tam copiofe explicadis. Scd &de poftrema, quz phlégmo. nes fenfum prebet, nonnihil ptzcipiendum.Ea igitur vtpote a bes neporiffimum proucniente, di! ione venz curabitur : tantumque detrahetur fanguinis , quantum tü xtastum temporis conftitucio,rum temperatura laboranns fuadebunt, Atque ctiam loci difcrimen habebit mus hocin negocio laflirudinis:ca jue, ceruice; grauitatem s, fenticntibus , humeta « lem vcnam incides: fin autem qua fünt mediz partes, cuiu(modi i raxac dot(um dolore affBiciantar, internam cubiti venam fecabimus: qfi qualiter vmuerfum. gn uitate: |; erucieturmedi£, Si RF gna caufíasq in füperiorib? libris accuratiusexpofürmus, De aeris in vuiuerfm precaution, Cap. Ex(vti alias declarauimns) ef- A fenziainterdum faa terdum. qualitate tantum alterat, atq; pma tacur ; verum cum fipiusalterutrá contingat, corpora fimili affiiuntur imempene crum non omaia, atquz in tales difpo! rat fnt:alioqui qui fub. cele farentur acre, vniucríi morbis cornpe
Colle&ancorum Sectio ij.
pent. sdbibe ligenti
veroqualitatibus| tatur]
dii pensieri bini i
peabquando admodum calidus fe H ebibet interdum admodum frigi
dusinterdum coniunétim calidus, hoc
acficcus. Pro calido igitur contra-
; herbisó, faauibusacrefrigerannbus,alijsqeius. neris quales funt rofze, bumi fu! Es in czterisqualitatibusti (im.
periem noubilem haudquaquam. cil
- inclinante,Jeniffima vtemur medi- ] éinsquz vitiofos fuccostunc gene TAtOsexpurget. Verum enimueto to taacriscflentia corrupta vitiatag; , euacuationibus corporis vniuerfi p. fpiciemusatq; etiam hisque in totum peflilentiz adueifantur , vitu xefrigeránte fimul , & ficcante vocsnur,qualisqui ex aceto,& lentibus parabitur:putredini fi quisalius,có
fifa cfi àfpracs, gabani, binthinz rn cdlariar
iri oic aped vino diluto "ü fcm fimm fab nc Nol
lum. juam vidimus, Kn cci iculum pe lentiz non euaferit. abftinen dum a pifcibus vniuerfis, frudtibus humidioribus habitationibus m5« tofis füblimibusd,: facillime enim iex lus paritur fanguis putrefcit. item vitandz , exceptis quz:
a montanarum aurum
tuntur:füb quo. perdio randi udine. misés continentur. eres mótanií aluum deijcienubus. commodiffime vtemur: oxyphenibus ili " melle acreo,viopurpurea & d juae alls cibis copiol: dicta funt. wi
iam tempus appetit, vt finem
huic Íe&ioni impona-mus, atque ad ra-
Dc Ratione Curan.Morb. AVERR H O I gsissli
COLLECTANEORYM $ECTIO III. DE RATIONE CVRAN- DORYM MORBORYM.
|uidé " nera(queezscomi- . nni
mores cuenit: Alij autem diffimilares, inftrumentalesi; pattes infeflant. Verum enimuero
€ium mefacturü videor, fi hoc no-
»z tioigitur fümpto à morbis fimilafium, vnief curationis inrempenae user dier rtad plam
1 Yt. "
y conflirutionem;ac fta. parsipía reducaf': idó, fiet cótraria adhi quibus intem, Xierá curario perficitur , Süt aui£ jd
tulabimur, Heceft aát il quijd mo,& effentialiter(vt fic dich)p có» traria fieri medicationcm dixim*,
fagid ege affectum ab intemperic frigida B : meatusctenim có-
profeflores. nisgenere ventes, Rurfus xgritudi
nisqucabii dc füccorü exozitraeléd me hoduduzcledia-
Viidrs cem! ipie decubiilen
pie e reeree d Canis téperamenui altera-
Colle&a Sectio Tertia
cognita eft Sed posi jentia prohcifcif, itur. Pri
«fà medicus naturz mocfi idoncfi, atq; conucnienté femp imitatur,na tura vcró multas md inesá fan. DC exortas , inis n marl med jnuenicudi vfus medicinarü purgá ná.Secüdó , qfiquidem creberrime eucnit, Moni] immoderátius ángeramusquó fiet,rt fanguinis co iS immoda acum ^, ahusue 'umor exu| |uz (anc. " autvenz. bonc aut pongadooe autalia qualibet euacuatione, fum mepere indigere teflantur. ad inediá,exercitiumue folü tis confiliá dirig minime fufficit: dum.f'affe&us, qui à plenitudine,q eft fm vafa, originem trabunt, cu- 1 rare ftudzmus:illa nanq; lentius, tardiusá; euacuát. Preterea tale qd poft vliuenire gd illi contingitq [rinfomnum putabatfanguineo uacro Imergs, atq; lauari, q nos in fc&ione, quá de fignis confcri musaliis recenfuimus. Hic igitur. confilij gratia 2d Galenum quoq; dit illiq; affettum omné recé(ens, tand£infomnii hiftoná adijcit: qui
busperfuafit fibi Galen.& probe ve laborem vli
zeij, fanguinem in homine auct jmmodicé: ideoq; venz fectionem.
ficri przcipit. verum Galeniconfi- di
bohaudquaquam parés, Erafiftra-
ic ia, ined
fios quof medlicos adii, L4 fion. nguinistur lent) kel ipíunt: qua ober uata fuf [i Li homoss, caloré immodicel int tandem. extincdtusco.f. quo abinfufo per modum oleo deae lamen ltangulatur. QR vero. n dictarum uec ous Tid fint, & hanc,anillá multum intcrfir adhibere, in primis definire agfredior sunt itaq; quz fuadcátac iffuadeát cuacuationem, aff«ctio, vires, laboranis temperamentum, artas.anni tépus,atq; ip(a regio. Vni uerfim autem. pers ec nid L musminimé euacuationes moliédasnifi vbi à mó, habito; naturali bumores difceflerint, fiue 1n toto.
€orporc , fiue in partibus quibu(d& corionsjdiy vel quit vel quae litate,vel vtraq; vitian. At quantita. téquidem fans indicat venhonis q« dí haud abímulis huic, qui Eoo ead pere (tur.
fià; plenitudo illa vocata fm vae fa hoceft,4 confiftit fufis p vafa hit. moribus.. aut , que eft vtad
Tre pienimdosià ititate, tum.
àqualitare it : abeaq; facol taies, d &alé Ar moncndi munns M It ivt] once reta corpori füppediátquibus imbecil lioribus;ini rmioribust fatis fucs corum li» corpore fant, , dmEtam nacre, fmula us mtianrur Quamobré vt pe
ppc CC),
iced obolem pomo acti me 1um miffionem fanguinis fciendt
DeRatione Curan.Morb.
A effe potiffimum cenfemus, vbiomnesex equo fücci, qui corpore ha- "béur, immodice füccreucrint, hoc eit, quantitatem, d fm naru*á illis debetur, pratergrediurt: od fit fan guine plusiu(to adauclc, qui czte- Tos humores poteftate in fc continet, cuiusincrement immodcerati nota non exigua eft labor renfióis fenfuum adferens. Veri od minus fuadet venz fc&tioné,elt vbi in qua. liacquantoà mó naturali abeunt humores: qui item fiqualitanbus fhis fanguinis qualita haudqua- "quá aducr(entur, & minime crudi p 33 corpus,atq; lenti fuerint, vulisfime denrahi pofle fanguiné demftrá: ; j; interddi ex accidéti fanguinis
*miífio fit, vbi videlicet à nerib", aut toidibus , aut menflruis,Sc. hmóialijs (anguio£ prouocamus: 3d quod tfi quanta cura poterimus. yitandá nobiserit. Przterea hmói euacuatio fit nonnunquá, vtà par- Ridpanem [] seucliantfacci, ne Tas € corporc h oportet, qfiquidem paucus fit in homine: fniiSarque 15 nihilomiius vitiatus. urías vtroq; medendi genere ali- "qfi vtimur hoc eft,& euacuamus,& € aucitimusyqj (.humor£, qui morbá procreatauferimus, & ne rurfus fiat,augeaturd;, przcauemus.Ommino veró memoria firmiter tenere. te velim, à vicinionbus efle vacuan dum,tunc cii medentis cófilium ad folam euacuationé dirigitur: qfi ve. 1o reuellere oporteat, & ad cÓtraria. trahere remotioribus locis educenxdum : plenius at S accuratius de. his mox di(leremus . Catei variz illz indicationes faciunt, vt multü. interfithanc velillam vcená incideris:quippealiàsinjernam fccamus,
2108 aliàshumeralem,alias tnedi5, quin. etiamaligr quz füntin dextro chio, interdü qua in finiftro diflccantur. Hac veró fpeculaione de misfione fanguimis abfoluta,fuccedit deca, quz per medicemenia fit, *euacuatióe oratio. Purgazio igitur tunc maxime adhibebitur,qf füca fola qualitate vitiati abundat. cui fcopo illam quoq, retro nobrs (criptum adiungemus,hoc eft,nc adfit. crudorü füccorum, ac lentorum c pia : qfiquidem tunc de concoctionc & medicaminá incidentifi ex binoneineundum efft confiliuni atq; przmittendá . Qyamobrt adlum diligenter, vbi fit premietenda vel fectio venze,vel purgatio, Rafius etenim literis prodidit, fefe frequtsitimo experimento cóyrobaflc ( füfeeperat nanq; eos, quii. nofocomio It, curandos ) pera laborantes interijffe,quis detractio fanguinis ante purga tioné adhibita fujflet: quord rón£ hanccgo quidé effe puto,q in peni tiori corpore fü vitiatorum co piaimmería brbaque ubi mota; agitata fuit, in actü(ur fic dixes rim) producta pernici£ , mortem, tantibus 2 |; uerd co mur fangui, »g [^ tione ui xiliü etenim. E: Fencifim quibufd& morbis? quare ad id,gd magi: animá confiliumQ; medicus debet appone. re, atq; ab co xordiri curationem, Verumtamé mihi in primis charus Auenzoarusin ca eft hzrefi,ut pur» gatio miffioné fanguinis praccde- Te debeat : gfiquidé ueng fangüi* neinaüitz 'füpuacaneas fupfluita teS &adalendum n6 idoncas exu? gunt, eb his; uitiofa int£peratuca afficiuntur:
Collecta Sc&tio Tertia
G aficuntur: quare (Fio vene & d alud aftrictioré reddet, ptibus.f.ex- Bapdie cruiu quodi escrementa srcfaciéubus.Porró Tcr pu I re eic
i |uidé fuccos. it, hoc v aluein tà mollit, & fta- €ora educit. Abflinebimus item tü. 8 purgatione, tum à venz don colla pe c'upes fedt gudori eollc&ta
on peine deidendur. procimbin tiam,
7H quz nó ia facilé faciunt purgation& attrahet nanq; , atq; euacuabit.
ul ac fa-
nofler n5 febricitantibus purgatio
néperca moliebat vim &cale i Rei icdiicaed obineac. A
jux eft de febribus, ad vngué cx viet Ros km iiy pobisditü
Part 49
fort auBiorem reddit; qd num.
£i a coni
fie victis denda dei
snus.Nuncad clyfteres accedamus, uibus tfü vamur ad excrementa ij cducenda ; aut ad contsarium.
faccos aucrendos: sonnill amm £ peipieeni un p a lien
tum. porgamoniamal eame item tjs,quibus vel iecoris, vcl vétri- €uli ntium contractum fuit: nem-
à medicamento purgante pars
Tan. folet affici. Atq; vtin tor di zerim, vüliflime inijciuntaffectionibus, queab alui aítrichoneoriun tuc ineftinori rlceribus inflam. renum, ve-
fccos difcatidtaen, euacuani L re vbiá craffis rad imei
Mela ctae ia deurardes idat corpas: folet etenim humos rum molcsinfammari, fj ante com.
citra bumoresfadiz;; euacuaoib^. M Quando font. furinda enacsations,
: pues c, uum lum. jue retro dum "
'éuacuationem, itrarij adhibitioné, ceterum alia fübefie Trbibcinquominusi
Atintépcraturo d
A fas melictioconariaadírédo peragitur:veluti fita contigerit, 1n duobus vel tribus gradib'ad ei dam inremperaturam. uis decidas, tücfalubrem caufam ih huiufinodisffectucflcoportet,quz contarie tare duobus tribusi, gradibus pugne aduerfus intemperiem illam , quam vtique compertá habere mi fime ifi prius dum fanitate. feretur, hominis tem] tá per €ognitam tenueris:ad hec regioné, ztatemyanni tem| confüctudinem, virtucem denique, &cauflam. Atqui (epiuscauflam
B virtutem; confjderarc prztermittimusnift fi incemperatura. tibusafficiat. Q.uando aurem pars quzpiam ftemperie citra humores corripitur, cuncindicatióes curanomispercoutrarium deumunfa par tisiplius temperamento, vfu, etate, fit: poftremo ipfius (eufa: verum jntemperaturarum cum humorib* eurationis meta cfl,cuacuadio.Caufasautcm , quc excrementa illa pasiunt,confy imusan f.acorpo xis affecti temperamento efficiant, annon. Solétetenim in plensQ; na
C rishominum talia immodice accumulazi, ac colligi, in quibufdam. vero erasann coníhituno,ccrli ftabesser) y! edunt victus ratio
iufmodi füperüuitarum prouen tum adfcrunt.Q uinetiam confüetg purgationes rctente, cuiufinodi he motrhoidarum,menfium,& alior(i *confüerorum profluuiorüm, excrementa cfficiunt:exercitanonum ité derelicta cofarmdo, fimul &expür ganonum. Ad hec virtus nó fnediocnter adiuuat, qui Renanmac
vid" rauoné, i
209 dico, intelligere te velim faenltates D»
munere aliquo fungentesin corpore,veluti à i
fectis partibusprecipued; fi ex numero principum t,&ca— rumque munia obeunt przítantiora, cuiufmmodi cit ventriculus .
Nempe fi quis detractione i
tisindipensos ventriculs
ftulat, el mana iiiun Beute Toi paricule Preterea vieti in muetel de afa dot deed diffoadeant purgationem: nunc de P TUN cem iDiem.
" oma me pus viumeftirarum monu menüs, inis temperamen, tunc partm a naturali confliranóe declinare, cum aut natutz,aut zta- Hastambien notaetiantaóni u
deniq, regioni, & alijs n lufmodi it morbus: veu d
juis: tem| cali p bei niegioncealidà, conftitutione anni. qui vi- Gus ranone calidioreantea víusa fre ardente corripitur huinsqui-
e amram pauco vitio t£- Auer. (DD, |ui
Collecta Se&tio iij.
G tiri (cire teoportet. quare prefidirs opitulabimur modice refrigerantbus. Quód fi contra acciderit, fent f.cuiustempcramentum fit fripidi* in regionc frigida, & anni conítitutione,pari ardente febri affici, a naturali habitu longiffim? abefle , noneziguam tem 4 alterationem menminifle te velim. Curationem itaq; moliunturcum infigniter refrigerantibus. Horum [3 opinionem argumentis mani-
iffimis, validiffimisá; refellere cé tabo,llle etenim adoleíc£s febre ardeutelaboraus, fenticttáum.
H abextremé?,eximied; figidise quo rum numerocaphura, & cucumerum aqua:que lentezhibita pari fe breco » Calorem eius internü extingunt, atq; ob id pernicié,mor temq; accerfunt. Verum quod in er onm tales is addaxieend eft.
'uippe exiftimarunt eundé equalem d emper fen iuuenibus, at que lenibus nariui caloris in extetnum receffus modum,ac menfurá: quod fané abfürdum eft, alioqui d vehementius refrigerarent,hoc elt, tertijabíceffus medicamenta, fenibus vriliter preberentur : fic nanq;
J via ac ratio curandi ftemperaturas nosdocuit Elo igitur iuuenis bilio fus, primo numero ordineve caloré obtinens febre corripitur, & ca quidcm, quz calidum fecundo ab(ceffücfficiaris profetó vno tantü nu mero fua temperatura,infitaQ; ca liditate aberit: quamobrem c6mode non medcbimur ijs qua'ordine fecundo fünt fngida: nempe nimis accipiuntalterarionem in hominis iuuenis corpore ab igneo, acquifiti tioój calore Verum ít nuper dicus féncx primo ordine fngid*ab agri
tudine quapiam afficiarur, que f- E. cundi abfceffus calorem. pd qs 126 uerit bunc magisqui illum adolefcentem a temperamen. to proprio, natiuod; difcefiffe vnus fianq; vnico tantum abeft numero. alter veró duobus, vel plurib?. Qui obrem curationi medicorum(quos retro iam diximus)adhzrédum nó efL.Q uippe remedia quz indicirur. à receffu illo naturalis emperamétijnonomnino fecura funt íenibus, mortem, ir plarimum adierunt, juandoquii rincipum parti,
dq: nobilium. dioc dtareh viuant (ua vi refrigeratoria : Te fie, L vt auctior , validiorQ, enadat amevai efle zgritudinisinteritusq; cauflam,in confeffo eft. Przterea,q. priorem opinionem inuereruny, eiu(dem abfceflus przfidia frigida, fenum atq; iuuenum debere cflc c£ fent,hocquidefn argumento,g cor pora calida primó,caliditatem fecá diotdinis confequuntur: quz item. fant frigida numero primo , caloré fecundi adipifcuntur: nec eft alterá altero calidius, Quinetiam fi adole fcens frigidioribus,q naturz fuz c$
it, medicaminibus vtarur,nullif ab hisincommodum percipiet, at ME potius vtilitatem confequetur. virium etenim robur adcó validi ob tinet, vtfacilé ipforum vim demutetalteretQ;:quare naturam hominis haudquaq vitiát fed tuen(, atq; ad tpationem reuocant . Conrrarií ait fenibus vfuucnire foletob partium fcr ofum,ac przcipué princi» p imbecillitaté frigiditatéq;. feni, qui valde deurenti febre. [i mucriidonea eruntque fecüdo ab
[u refrigerát,idà; rónibus. ped ESIDMH NRUA hzcq bu
d - * " a s £ i t s z " 1 . 1 41 i
A zque poteft medicamenta vincere. flum. caloratq; iuuenum,&1 fub ftantiam igneam demutare. At qs Togobitcur (embus víqueadco cali dz febreseueniant:Cui in prom rüdere potes; lleram vi&* ró nem daliü febrium cauflam effe:n& pe 6 proba vterentur, vix accenderé tur in fenum corpore ita acutz fcbres.Nos vtiq; in fe&ionequam de. morbis fcriplimus,egritudiná cauf fasduastantum effe docuim?: ed
|uz: ab inremperatura particu diia defomaur: alteram que. ib exterioribus cooritur.9 igitur tépe-
B ratura laborantis.ztas, aer nosambiens,regio deniq; morbo fená adterfantur, protinus confilium medéus dirigetur ad folam vid? rationem.Atq;(vtin totum dixerim)vbi er egritudini repugnat, valitatem eximiam «grotanti pariter,ac fummam voluptatem medicáti adfert. Quamobrem fi talis n fucrit, qua lem diximus, artificio elaborabim* ac parabimusco ipfo, quod fectio ne dc fanitate tuenda indicauim? , Czterum qui a confüetudine expetitur (copus in medendo,an f. quid ficri debeatan non:& fi fiat,quo pa.
€ &oqua$; mediocritate id efficiatur nunc definietur exemplo Poronis
xe frigidz in febre ardétiffima, jui laboiatdum fan? de-
frresaquz frigidz potui aflueuit, forüpri
Ttrepidéjac tucó ( veliocinorc oreq; venliculiimbealijllam Tropa bimus:g fi contra non aflucucrit fi ne periculoerhiberi non poteft:verum neceflitate plerunq; adacti ill& bibendam ytzbemus, (ed & parci*, & minus gelidam.Q vid autem cbfuctudo , quz eft acquifita natura, alat fads fuperq; nofti : atq; cná
fübitasomnes,ac repentinas muta- D. tiones perniciofas: pau'atim nanqy acfenfim liendum, cum altero ad alterum tranfitus fitid qd Totifimum a prudente natura f có litutionum anni mutatione obfer vati fpe&amus,lente quippe ac gra. dam idet operiu im pjt:alioqui fi te frigus immo Dcum cllori füccideretjitolerabrleid animantium generi foret. Süt. veró qui tantam uim confüerudini tnbuant, vtafferant fuiffe quoíds , |ui a teneris, venenis eduadisaffüe Dlesenr nullum ab hisincommodd fentientes fed alimoniá ex hisqué- E admodum ex probi fücci eudlijs, fa. fcipientes.Quorum ego fentétie mi nimieaccedendum arbitror: quare Ylibello de theriaca & venenis, mul dis demóftratonum argumétis do cuijillos grauiffime: autem. allia effe nioanda Kn nec vnico tanium vtendum, probà uidem dictum cft,nc natura afl vfa corpori aflimilaret medica mentum;atq; id, quod praftare de. buitimpediat. Porró nemo ne(cit virtutem maxime efle fpc&tandam vbicuacuationem cogitamus. Alte ratióis veró modum indicabüt,qui F hedlicis febrib* correpti aque egelidz balneo lauant, vul quidem pri mó,fcd fi diutius vterené, partes, ipes vitiarené, moriéq; in dubitató orent juod Gal. nofter. multisin locia ocflime tradidit, exéplisq; atq; hiflonjs cófirmauit: purse illa adolefcétis intépenecitra hüoréaffcctiqui c fum. mopere aque frigida: potioné expe terct, bácü; medici denegarenz,ftatuit moriédü fibi poti", q lic excruelari.quarc auidiífimé,atq; immo- DD-ij de-
Colle&aneorum Seti.
G deradiffimi frigida exhaufta, flad abintem ra liberatur: verum. dicor maintenant
in! ,tan dem miferrimus.lle: meliorum Ld ftiiainterijt. Przterea intemperamenti,quod cum humoribus confi ftit jo duos fcopos obtinet:
interdum etenim indicatio fumct
d T ab ca, que ab humoribusinte Exempli i "Ebresquazab liees put tibus orrum babét,pomum; a craffisdendsatq au dis, quatenus temperatura cÓftant H aldac fic, medicaminibusindigent refrigerantibus fimnlachu mmecaanril |uamobré concoétio fi(qui alter eit (copus) maxime ob t Oportet igitur natura pruden experientem hiceffe medici
viindevulitarem,non perniciécon Jis
fequautur laborantes;quippe quod Yprimisefe ium, idonetíó; Tirotz febris curationi exiflima- Inus,b euacuatione proficifcitur vi accidit bois Ebr quradoqu idit bili ibus, [ui demipfarum frmpomirs foláoc currere debemus . Atqui fi vtrunq; 1 vim confyderationis poftu- [m quam vtriq; medicationE adhibendam effe putato. Quando veró d fjympromate penculum non. imminet,caufleablatiói modisom nibas ftudendum efl,quippe eo paocrquin fit morbicuratio. Ad ec vi itudo,&f, huic fs ata romain xinbveluti febris ac etitopituladen rini ogeanda ap ta füntanimi liquio calefaicntia: atq; illa vacuatione Idiget ,
hecautem alimento.Q uinetiá:
in qua videlicet citra humoré caufa confiftit:atq; item aliter , quído ab joribuei c
cuiuscuration£ te non arbirror. Hactenus de totius corporis
3; ue pri
Vnc ad cas, que priuatim fiafe vertatoratio.Si igitur in vna core potis particula. conftat, qugpadmodt & cer intemperiefrigidiore. Iciatur,mitor: d£acleuior erit morl ha ud Macmend fymi natura-
iti Itur.qua.
reprefidia. modice cents do
nea erunt cerebro:at partes aliz re-
frigerari validius debent, Hicaust
affumemus indicationes,
quas fupra cfí de fene aciuucne fie
ret fermo,fcripfimus.Cerebrum igi
turcató: igerare non citra periculum:ceteras veró Mi
|uippe ha.
putato,quoniam partibus noxa tan. tum acciditab elemento in ea przpollente. Maximam veró folicitudi nem habendam tibi effe cenfeo,cá partisaffedtz magnum in corpore vfum. ueristid genus funt par
Derónecurando.morbo. 1II
€ ipfarum robur fouereatq; ada: enteros ser
(vt fieri folet) imfi cora
vferifoleraak Vope deese lume. de
1emin talium morbis, EIC CUR mii vbi ee . pea Bin itmedich cale Sd ipud e tandequidé juifite ; dos eiusomnibes paiculisct ne ecflarium. Intelligens igitur parti omnium tum fünctiones, tum vfus (erm alia fe&ione indicauim*) H haud difficulter inuenies, quatenus cuiufgi robur cuftodiri t pro be infuper dictum eft, focietat c5fenfurná; non exiguam nobisi: cationem füppeditare,velut cif ventriculi calidiori reftigerantia im. moderate admouemus, cerebrá ipfum vitiari neceffe eftquod aacura. eft fg ius, Neq; item iecur Ifigni ter reírigerandum , propter eiuscü corde focietatem.Ceterum iftz vni verf indicationes, quz calori contrána magnopere non efle adhib£da demon!
nobis fcriptum eft .Q uinetiam. [umma cura aduertesiecinore inté peric calida laborante, cor non effe. negligendum, vbi curationem ag. grederisetenim id medicamétis,id genus facultatem habentibus refri- Bxtabis: quoniam identidem calorisiocinoris caufa exiftit. Verá eufvcro non folum nos oportet cohfi-
lium dirigere ad calcfaciendum,oc- K
Fesefum humectendum, amy
ficcádum cor,fed etiam ad potefta-
tes,& functiones auxiliorum fecun. tertíast, vocitatas, Poftremó d.
fituindicano aflumetur:que ctenf
jer fumma corporis ini jela-
itimbecilliora lant: cease (profondo cot re fntem| confiftit Pio validroraexhibebimuzzalics quimulinfirmiora d ero vfutuo ad locum peruenienr: foluitut náqs
Cipsisenacuationis gationem, atq; fanguinis mi,
i juarum varic fantindi piss Unida li at tendenda funt in primis, virrutisze. bur, atq; imbecillitas, vehementia motbi, uc adu uc fuma fite annitem| acris flitutio, vita ant confuetudd,
eft, deniq;omnis medi ratio:que vni-
werfa concentu quodam ac concof- Mr dia, (i detrabédum effe fanguinem fignificentauda&er ineepidet ve nam incides, vnoquoq, diligenter confyderato, ne pats quepiam corporis affecta id prohibeat, veluti c quis ventriculios refrigeratum ob. Bnetfimul ac nau(tabundt &im-
lum. Porró etas, in qua potiffimum uena uri MAT (uc florens vigens dicitur:
i olei. Equipe itr prennium ingreffi fant, idq; fterdát ad eptuagefimum vfq, annum,ve-
DD 'üj' rum
Colle&a.Sc&io Tertia
G ram mfor, parciorá; euacuatio fiet, S cxteris. Tibuíum autem octo-
ijs citra periculum & commo
ES mittetur fanguis, Pugris vcró an. se decimum. quam annum Gal. omnino vetat deuahi : juam Auenzoarus memoriz. delerufe Li liolo rimo venam diffecuifleatq; hunca morte rali remedio libezaífc. Qui veró vinbus infirmioribus degunt, in totum ab huiufmodi cacuationc arcendi:quippe fanguine miffo virtus femper iis cxuemé «oncidit,nec poftca reuocari,rccolli Xy potelt.Q nód f vitz difcrimen uramé futuram ( vtin fenibus apoplecicis ) & alijs ipforum morbis peruideas, (ané id genus auxilij vfürpabimus,prudéter tamé & mo deraté vacuantes. De temporib*ausem anni , ver accommodariflimü venz incifiói. £ (tas maxime, fi có ftiutionem füam feruaucritinimi &iflima: exoluumur eteni facillime fpiritus ac vires, Ibecillioresq; funt: quare fi neceflaniá miflionem (anguinis perfpexcris modica fit oporposi Lain Hyemsquoq; vetat: e5crelait nanq; tunc (anguis fimul. Y acconglaciaturcraffefcitg,. Pollre. mó aurumnus/ficcitate caliditateq; zflati proximus, talem euacuauion&interdum diffuadet, tum propter ventorum tumultus, qui in co excitanturtum ob inconltantiam füz €onfliturionis.iprerdum item autü noquibufdam vene fectio cóuenit, natura ac morbi magnitudine cogéte: quantitasautem ac menfura munoreritg ea, quz: vere detrahit Preterea vbi intendimus parté vná tant corporis vacuarejin qua plenitudo quoq; confiftat.tunc (angui nisquantitan cduccnde ment£ad-
lubebim*: nec uno impetuid facie E mus,fed irerando, quippe cóferim
fa&la euacuatio infigne periculum quandoq, Pepgaon — Cep.
Vnc de medicamentorü pur-
gantium pouone diflcrendá efi:cuius inodum ac méfüram exa- Ge perpendemus, Hanc igitur pucri,neq; extrema. nct tonk ài afamere debenz Tempora auré anni conuenientiflima, vt Tideruat doctilimi ansquffimiq; 1edici,ver , atq; autumnus: quoniam ijs conftitunonibus fucci L a mediocritate. naturali, qualitate. tantum declinát. Acftate item;atqj hyeme euacuatio qug fit p medicamenta, noxia cíl;illa náq; ficcitaté, caliditatemQ; immodicam fuehit : hzc fuccos contumaces ac rebelles. efficit.Porró qui fanitans tuéde gra. tia medicationibus rantum vtunt, qonfüiione empors planis aris humuidiore purgabütur:quippe hu. iufmodi: armsconditio ac fas
portuna funt. Confuctudo infu ipnum in bac re(ficuti & nali mbusbabebin momentum. Qus etiam aliquam corporis gaturi. y tum po! arab ac. litt, ac deniq; cum alijs focietatem,&có fpirationem exquifité contemplabimur,quod nos fupra de venz feione propofüimus,cuiusquoque nuncmeminiffc non erit alicnum, Cerebrum etenim cum quiscuacua 1e volet miflionc fanguinis, humeralem vená diffecabit, qua: cerebro magis cófentit,quàm interna. Aucr. fionis item grana predictas indica- P
punc eur
Deróne curan.morbo.
A curbitulam agglutinamus:atq, ng fluente? naribus moderatius. fiquidem € finiftra nare fiat, [ieni:in € dextra , iocinori. us mus cocurbitulas. Quóodfi ra laborauerint, inferiorem. eacus tionem precipiemus: quoniá id gegusaurilium tum vacuatcum auer tit. Quamobrem eximie confert vo itio affe&ibus partió infernará : pugaso veró füpernas tollit egri- &udincs. Preterea a membri figura. Acformatione Ícopos dicauosum habebimussvenyriculus quidem vo mitu deictioncq; vacuatur: iogino B ris gibba per vrinam, fi modico fuc coreferta (int:ná fi plurimo, phar- 3naca deicctoria quoq; tolerant: ad hunc modum,caua dcicctione tan- Aum ntur. Quinetiam ipfa in eb ce pair E] pos P canales vrinales/fi paucus fit (ucc: fin auté multus, valiter deicctorijs medicamentisexpurgabunt. Quáobrem prudenter quoq; fefe gerere. debet medicus, dum inicriorumab. effc Áceflus curat, nempe purpantium 'macorum tranfitu irntari fojnflammari,nifi fintex his, "quz noftrates ibccilliora,benignio 4 ra; docuerunt : gargariflatus item
Eee autem Eno eem " imus ; nobilitas Pos connaslos]ed aie mags Elie nolunt
ad pornonem.
acidn vis
actionum digni
bere. Exempli gratia:ioci EE RIALUE
nobiltadiscu- tob
2112 fcutiéibus rité,ac meritó eurari po D ftulat. , quemadmodum alij omnes abíeeflus: veró fummus) cor. pore víus faa, vt tibus aliquantum odoratis vramur. Non. prztercunda veró intétio, & ea quá
parucularum fenfus acuitas , tudoq; przítan: |uz acuno orci fenfus veliemenca b medica-
menta haudquaquam ferunt. Cete. rum melicodum. nonnulli pucarüt. Ttemperiem er fefücci,qui eam pepent,euacuauone nequaquam fdi-. gere:quos ego quidem cenfeo, purnem ini afi quzintempe z maturam plerunq; adauget.Sunt, ferea. ai enilimantes jn febrium acutarum initijsdciectionem omni no vitandam:fücas videlicet contu macibusac rebellibus exiflentibus: de. boc veró infa diflerem* vberi? .. Tam ad Hippocratem veniam*,qui faiprum reliquit, mulierem ved gerentem,cui detra&us fit fan, px & alibi,vterum. fi materia turget, dam rto menfe,& víq; ad feprimum. inloco non poflum non magnopere j; dubitare,cur pur. gauon£veng fectiói Bralerit.Ego fa né(vt fgenué qd'fentio, fatcar)ían- P guims miffioné, fi adíit plenitudo,
Eee mm t
nib*j itib'effici&, ofno vitabo : ne null'cómod" finis.
iuere;ac decübere
rd cogit, q 3 bici niter: t: rainfüp me ponbepri pi prime farei eant
Colle&aneorum Sedo iij.
6 ferunt. Ha£tenusde ijs que genera-
tim uniucrámén fümunturindica-
It0tti accidere corpori, cuim(modi eft fc. brisautunitantum particule. At «um humoribus frt duplici conftat
cum tumot Verum initium faciemusab intem. etie toti corpori communi:deinde amd unicuiq; pai aduemt, definie mus: abfccfluá curatióe Orenium diarirum férium curatio ge-
Part 50
wmam. — C 6.
E ephemerisprimó fermo no Doisisdulot quarum cxratio duas indicationes obtü jid nam,que docet intemperiem cali-
^ fram reftigerando, hurae.
€hando$;auferendam,adtempe-. ramq
ramentum reuocandam: Alteram, J quc causfis externis atq; euidentib* idum füader: quandoquidem diaria nihil aliud efl,quàm in. temperatura citra humoresa prein €ipientibus ut plurimum orta cauf fis. Quatenus autem fit iefrigerandumyatq; humc&andum,multa no bis mdicabunt: in primis egrotátis temperamentum etasaeris códitio, anni tempus, regio,atq; cófüctudo: poftremó cauffe, que hanc febré enocant. Aducrtas infüpet refiigerationcm,que primo fcbribus adhibe.
turj cibis & pre(idijs vim frigidam
habendbusfoppeliri Queen t
lifcutiarur,ummodceratam rot corporifimam fafcitabit:quo fict, ut in
Balocum itaq; hmóiomnibus udli ter curanionis ergo precipit. Aquí
par- item oportet tantam nancifci
rentiam, quantam cauffc febrim ef ficientes obtinucrint. Acciditinterdum diariaa cutis flipatione , cum. ob frigus, tum ob miffüm ,tum ob lauacrum aquará tm "à babentiam,qualesalumi; it deniq; pprer cor. poristorius alorem d calore acris immodico prouenit. Atq; in torum calidrores ficcioresá; natura. corripit Caratio]
jj lauacro committérur:fri
nesitem cum olco dulci eyido me
dioctes lenesá; utiliffime funt.Nec M fant bisterQ; i quoniam cos tantum fic curabat. ius, quib
ben confu cfieot uineam io aque frigide a lotione itera. ta(utego Due EE de do)incomme dacrit, obílruentur etenim atq; fli pabuntur cutis matus. Eft ui quando reclufi immoderatius fucrint,egerd; immodic? calefad*ná jnuci forum .Porró ir pis alimentum dabimus,fiqui it peratura calidior 3c decor [m anni; empuscalidiusscfrigerans imi
DeRadoneCuranMorb. — »::
ierfe ct, ac it : deinde promouet, ac ries e lespanter & perdicum carnes offeremus,X id genus alia.qp(aliá haberet acceffionem,faperiora reiters da fantalisá; victus rano. Quiavigilia, triflitia, atque ira diaria eorripinntur. Ce. 8. Vi ob vigilias.riflitiam ,iam. QE, etfi curationÉ ean. -" dem fer: ezpetantamen que 5 ab ira proficifcitur febris, maiori re fiigeratione indigebitquim quz a. vigilia,aut mo-flitia:quarum equidem mulla Rictioncs defjderat blo balneo mediocri contentz. Ad hec quas vigili dcriftiia accendunt, mags. iumedal » fompu diururniorem precipiem?, modis oibus laborantes ezhilarabimus, A folis denfiiome, Cos.
Qin niorasonem nt excitatur, igerauonem. poftular.quz fictfi diutius io aquz temperata lauacro immo- € retur zger fimul ac fridtione modibey lon] i XA tibus, cuiuf-
i Équod ex vi rpurca pasatarcdor pfafio fundo vilia e
Abalgere, Cap.10. Rr abalgore diaria corrept?
fitiis pariter lotione calida vtef'. tqui aer balnei, q ipfum lauacríi, «6modioreft. Caput item rofacco €alefa&to perfundendum.nam cate ris frigido rigamus.Cibi erunt tem. petatsautaliquaten* turtures:mulfa quoq; maxime idonca, Verum (vt fummatijn dicam)
lauacrum diarijsoinnibus, przter D eas quz à deftillarione frigida on tur quz ex ingeinum tumorib*, conucniétifimum. At (iab zíftu de. füillationes veniant, lauandos iubet. Galenusea tanum rationeyy puta. ritad cócoctionzm. tenuiorum fuecorum balne(i (uficere quippe craf fiores per vniuerfüm corpos diffan dit.Quamobrem ante coctioné abfolutam lauandi non fünt. Ericaüt balneum dulcis,atq; t£perate aque. Viniaurem exhibitio cornmmuncm in cunctis cphemeris intentioné ha Hid inquam aqnofialbirenuis " &odons: 'tátes. fanitatem vino Libédo lnfueuerit, bibendum iderit:znam & po nem adiuuat, jj ciborum in ventriculo. ease. flatus difcutit,vrinam atq; fadores prouo cat, animam exhilarar, At poriffimum ijsqui curis & rriftitia. macerantur, ius vulifimé bi bitur.Qui veró ira excáducrunt, af. f&tu mitigato rutó potabunt,alio-
qui futurum noxium, Afasgatiom. — Cap.tt. Quran n eStracta eft
febris.ranonc mtus refrigerí Ie te tantum curabitur:alimé torum veró tátum ii t labor tesquantum cóficere poffinuac füpeareiolet etenim im modic? ciba. tis naufta füperuenire. Abimedia. Ca.12. Orró fi ab inedia febris conti; rit,edulia jpbi fucci , omi concoctioni parata dabuntur, qu£ tum refrigerent, um hui t. Snob fi iri acceffióis initio ibentur febrem arcebis,
Collecta Sedo ij.
6 Qued Mri.
ephemerarum pluri
CEtizm luc ab obftrucbióe,
bs a6 Mg jumáy [crit, tertii diatur diem,iam tibi cb doniethn dum,an plenitudo adfit:que agitai 'Icommo
teslis on tí fanguinis , autalui deictionem indicannt:quz prudenter a te conf] ntur experimento. 1o. Quando quidem fola difciplina citra experi- 3nentum ex, minime in fingulis cendi N Tquali, &cquanro fit vlibus theoremarum quippe expientia principia quzQue parücularia fdiui. E literis ad d vngu explican non (umus.. uo min*medicin ^in caufa ericid f£. qróne fabis hà E itaq; huic arti operá minime tá gi nana ps vt ám io. EiopiniSein qus fanent Ici no Air tpis medici, qui putát (e ad fam. 1n pueniffe,quorü cgo vanam glo fánó poffum o6demiranzq quippe folos Autzoari filios magos me dédi exiflimo,quorá vi; lógiffim& faciat Dcus opumus raaximus.
fia$ac det
j; folis. rr ta OCratad 3 3 cd dli duor viget,à lauacro
pcm x
pem quber rien innido rofam & qualitatem vitiantur, Febricitant ctiam alij & ex ijsquosalui profluuium à cruditatibus male habet, quod à ciborum.
Were d fieri folet. Ex sh alui huiufmodi in febres
ione & vacuatione:fiquidem alui
bod Merwicu |, (grotantesatq;
dus ventnculum corroborans in fe
bris remiffione:deinde firmando vé
triculo, & quz circa eum fant parti
ad moucre,
inebisquz eft Galeni Íentétia: quanqüam recentiores vehementiaalui profluuia balnco cu rate (e przdicaptauerfionem ad có Mt uaria efle purtes : quam rationem. z medendi vitabimus,fit enim cx acvi cidéi, & propé dixerim per fimilia, Cibandiautem funt fuente ctiam. dum aluo, necbalnco commitrendi.Confülcturitem ventri, (i modó vacuatio amplius non duret , peni culooleo abfinthino, aut roí imbuto.At fi maftichem tritam oleo rofacco mifcueris, remedium. me preftantiusefüicies Przterea(v paa. €isdicam ) partibusquz ex nume- To fünt principum , sergia igida.
De rónc curan. morbo.
A nufquam applicabis.Si autem veniculus depratur,commifcend"ent ipus oleis (ummutatum vitis füccus,quinenam cz balauftijs,hyneed ad dadicemaui i ita confeQa adijciemus qui bus i ceram addideris,ccratum effi €xs. At famr medici non paucifümi SogAntes , cur i Galeno ventri in-
temperie calidiore. €he cum oleo rofacco mifceatur :
"bus 1efponfum volumus, in ete dictionem abintem-
tantum firmandz particuli tia, idonca efle,qux va cum ia neamara & odora fint: in quo prip Rui erpenmenta Gésbanmr, [ws |u* intemperazurz nol bibcbent Dlicimdinem:quod Galenuscos fcciffe ieflatur in quod,
fj intemperie vétri- wétriculá calidioré
qui «ulum affectum habebar.
dco cum fü veró xcgscadpisii 8 (pu q
locum punicorum füccumpyrorá,
214 vel malorum. Guenus ezhiberi g- D didit. Quéd appetentia careant, medicamento quod ex cotoneotá fücco,vel eorum fit carne vtitor,cui. & mafliche admixta fit. Tradita ve. 1ó in librisde fanitate tuenda a Ga. fii Arnoequod pipi melt io Atnos ni pe : me tunc probauerim*,maximed; pue ade tentt lulà; reddat, confyderandá in qua. parte cibus confiftat& num in ven. tdeulo autmieftinit, Quippefiin
Gale c nobisin eite egrimdi in repetit part qu beue
lore,ex accidenti:quéadmod( folis Y &fornacisatt camini flamma vali dior lucerng lumen:quod cadem ra. tionc conicctare pollamus de vé culi intéperie,ac naufes,quz à caliditaze efficiunt. At Gal.confliá cuxitquc ex acadenti ventriculo con. iogquam indicationem a fua re gione fum| fcentviliter (ant agalochus, mafti diei chasiophiliguod ia teripe,
fex ventriculo nutimendi deícen
derit, tunc. illa.
tus iion adfintex. ib fale : fin veró fimul vrgeatro- " fexinam; an Pall
pues sica iind p
jent.olco i ius rutá, feine iiem que & difcutiant& c pritnant,qualia funtapij, camini ,
refrigeratióe, nec ca. Jorefeorfum vicridum, fed fimul c£
exi- -!
ü- quippe famidus vapor ab illis non
antem fantoranino differ&iz, aut. enim cadem febris vehementia pe manctab initio ad finem,quod accidit, quoniam par eft ci, quod ac-
& exigufi quiddam fosleis femper ,
«xuit:quin potius,fi ita contigerit, palin alude] ode d
Wr ien
gminoté facere : in uli ,quale propofuimus, continenü febre cortepto, nó adfit putredinis alicuiusalterius (üca fignificatio, ac przparatio, d maior
calore interno videlicetimminuto,
à fübeffc fpe&tabis, caue, ne ad animi
ljquium detraharur fanguis:qfiqui vel édtione vens od fqiimfi di£ permanebit putredo, quam. euincere| |u& poterit virt, tanta vacuatióc facta imbecillima,
arocant, veliubcant propinamn primisiaqyconfjderan lum, n&jn humoribus concoctionis notas videris: an tumor aliquis prin.
T bíecfluá Tuch rdeidpom pes uk direi
exhi velirepidà in- y
, i haiarpotiane v it, ad- |uo ab huius potione víuuenit,.
Verafolno cid cram fcbrisadi mese debet:quippe humorü cruditatem facit,omnéq; concoction£ ip for tardat: febrisadt nullo pacto sbibir, nifi (cà fouet, cá priusadimatur. Nónullisinfüp ex in i rie triculus, alizq; parti ij
adeb efogeras fun, v natquá obur prifluni recolligere potuerint. Atq, ex ijsalij fpirandi-difüicultar,
'uadet,riri puereac vin-. alijtremore, X cóuulfi eéeberimtecilorharcde a, imela mipactuaf gener.
€ &ifant.Gelen.varissfuphac eehi- fe.
Colle&a Sedo ij.
florias fcripto tradidit: veluti ill,
dis, vel f 1 dirigé tibus, vel à füccis craffis, atq, lentis effatinterdá veró à predictisomnibos.fi borü cbtrario foo cu. acidi
febris quoq, vifacile aibi patebitin his quz fngidis füccis onuntur:lualesfant melancholicz 19; pituuo-
illi ftvcim(hac cfi non negle&ta] oocumendor aito. Nos aqui
me&ád: hütad febrid ofum medication£ intus affumunt atq; id pel 5 É f
mis. . ambieaié: BM igidü,interdü calidum
Piarum bui ui
bufdá tetrá mutare iubemus :
admodá tabe laboranté ia. jo-
i grinisfonr amp; porgatione medi
€amentorti; fecun:
eximie neceflarid.
ngeins adfucrint, nee
DeRatione Curan.Morb.
À validiores funt, Qufobrem ftatim. à principio,tü purgationé, tum ve-
nz íc&honé medicorum noB pau- ex
€i faciendam arbitrantur, & tín n6. vltra feptimum diem.Quor( errorem noíler Gale. refellens,ac difcutiens vhi virium robori , non dier mumero atteniái effe medicíi iubet: mec folá fexto feptimoue die, ed & fequentibus, vel vigefimo mittédd in£, lus,ac detrachióis mé
fura à magnitudine morbi à ipe- Tatura,ctateann: tem| (üetudine,& fümmatim ab tota victus. 15eAcid genusaliiindica licarióibus. B Atviriü robur, atq; imbecillitas t£-. iti probü,atq; vitiofum có untur: quare vno nominato,
terü intellexific. 'Euacuatioacsinfupen dobitzuétion apertio ne prouenianrjncidétibus attenu&
tibus, atq, füccos. ibus in- 4 v mbdicamentisd vniuerfam
Vd farciri pót,corrigunt, quodi; ca. E itionÉ non admitti
lunt: (quidé 1ntentio in ofbus bribusmaximé in illis, quc deuren tesnon funt, Nec ftermittas hunc fcopá in cunctis morbi téporibus, gáquidé fucci putridi ali-
€ Srin melius enoced non pt qul
dent. Ad heclotiü citantia nó omit emus : oporte.n.afüiduum eorum. vfüm effc. Ver quis forté tutó nó dari credat, qf taliüi n3 calida , ac ficca fit , vi febris vehemtéia adaui valeat,qualia (unt femina aniinbapij, feniculi. Quare s£perabim? facultates hori primarias refrigerStib* modic?,& vi vriná
214 ciéte fditis, ! quo numero pepont, D p ocumert fémina Sunt werd iis temy Srzdamuciofno
exiguü calorem obtinentia, ut funt. adianton,& cichorit.igitur ubi me dicarrina calcfaciétia cópo
& cómuniffima utilites : infuper f
à nope diéhs przfidijs, erp jncifio eftata, attenuatio. Nó igno resaut£ ab ijídé angoré, atq; a; Itation fummam exciti,quinerid u&trem, fimul ac iecur uitiari , fcipud in diuturnart febrid finc. Qu&ob- E inci confirmát,
1Équz principes panes al fintul eii incoquéda erüt, cuiu
modieít maftiche-Tria itaq; pera« gemus,incidemus, tenuabimus , ac. Toborabimus.Quód fi humores febréeficientes,frigids, ficcamáy s&petit nancifcunt a calidis , atq; fic- &is abítinebimus, ueluti quartana. laborkti figd eord exhibeas, ftatim jj uel radicé dulcis radicis, uel Madii A hecoxymellis ui ui t mue paf cmédaicradit rand; alioqui,ac mordet neruosá o£gen?, & gall cenzicald am, afperd ane: Porró aqua cicerá in ofbus prope febribus c ined
exi gandexgivabloit leuiter,iucali ma eft, & febrib* urilisfima], interdá autem os uentriculi afficit, ma mafliché cómifcebimus fecilum pluris minorisi; rationem, I& Ó i ta, qua tum alui calori febrili
deii mp
jciunt, tum.
goant; fmm laudantur: id
genus fant oxyphornicia, uiola pur.
purea, mel aerium , & huiufmodi, Amprobs-
G Amyrobalanis caucbimus ppaftri- &ion&qua pollent, ni& colibacfo dE
1n primis igitur mr neis, polinodivilper pores, deindeo: icia : ab hi. Mureriora Secum cris qu amat € zppeilant,tü cafía. ,poftre mo myióbalani. Omnino infaper. in curádis febribus affuméda funt,
|uc penitus & à tota fpecie(vtfic di Sein: adocióat: ha fant
tí cóponitur : at uos vt ficcitat£ ro facez cohibeamus, aquí fimplici
EL ES
Part 51
iunt (yropos vockt) Peierbarü fuccs ;bumidarumé;, pottiotes. funrdtalijs in numero cucuri cu- Ere spese rri ditant fuccus fingulorüi,nullo adic- Qoam Quineid dant bli vt in totá dixerim ) contrarius cft. Scutcueum Reflan, valiqd purgatióc: Ium attin; Ius:
bis ode
uj. raré (pcciabimus: atq; id virtnte va K. nesdemóftrabunc nanq; coip(o e£ pore natura füccorum vacuationcs uas (ummope cóimi quiqy medici : inquo imitandá naturá accuratifprecipiunt.Ignorare afit mini
priceden I,
adhibere neceflumfit fterquam in. morbis qui extreme acuti. lunt: qd
ipii aliquá(nifi ftatim vacuétur abinitio)decábere , & illá vitiare periculü cft : tenuiffimi etenim. funthmói humores, nulla; 1ncfi craffitudo,nullusá, létor,qui mediipi jvalear.
dioribus regiGibusin principijs me dicinas purgátes adhibebimus: qa fgpenumeo in ore ventriculi fucci
DeRationeCurand. Morb.
A viiantac ané Ad bee mor Piequordi
cS cum. cii epirade
apscribuleqi Erde prior vacuarctleuiffimá bac : tenuiffimá cé:ceterosát hu.
vei s EC MIES
le sr nblmotire à 1 fücco tenui, Puoi n qeintd na fici! Gapellit e usobréwbi Sidopcet ur:i talib*.n. tardare ma- € lé qü dens afecta vale pollquara
Pr pollicea£. nari,& pituito(axinitijs 1quop; Pia. tri f, q1c5métarioad Glaucon£ alt ino & córrari fentit: gppe ab tali b? febrib*nullá nil mine pell Pitui-
niii ente. ectstdo flee Pra if dierum. oriente ua f? acTci-
curationé moliemur, d etfi
purga- rüq
? v?n5 exa- audéti'
2117 calfaciitexigui eritipforTe$mo- Gi d dde medicinas à tes admi. et Ta
imopere cómédam* is ,T cli Qua feodi ficràdiced j feme
$;nà a opé nó pe: peaccu ead tioné: próptior etenim füccori euacuatio, fi pbé concodti. [9 E ar m itaq; tali róne curádi quada
[c 3; ac t: d pisc in und qut Lon nalaborátes hoc má nare js niet,& eos, q p fanitaté iid
' Colle&. Sc&. iij. DeRat. Curan. Morb.
€ piana ct£? eris:& panisex P ieiabutivncigdcbb-d & có(actudioe
adijcef vl Piel Quineid flor coram
Ili aát vind liberaline iba ac fuillis vefcunf carnibus, 4 valéi(lime nutrit. Süámatim Ee NOeq tudini aliqd cé dádü MH bis terue cibü 1 dicaffumef viu&di modá nó Siencalidiores nature, & qlta fit a emelog? abe, ebiees cgritudiné à pieni ssp vinb ec ice i cipio cibü fi*: cü ve. erectis ic fübtrahé- Pal virtutis roburà jpbo t£peraméto Trelligit. .Porró calidiores, fic- €joresQ; nature n ita facilc inediá resinae pim fibico gnas& pe fidiui* 1n inedia córineantà ed b* ad vehemétes c aliqü ité J ad he&icas: prassi füccos & yberiores gignit,& factosaduriLCi rs,
f dris juo nà E jcdibge oma picule-
funt,g vitate cu-
eet it Gal.f co, cni
pers meiioit dierum
inediá p(cripferit. n: GE me d accatiobe darc cibü cogi:
Prgterca f eDunnis. coydaia pri*
n effaetudine,autriédi
"IK 15 quoremisfior € febris. Sd magis idonea erit vefpa, ac mamtin.Ád hec vina odora,leuia, oligoir prtuitofe,ac melancholice fe. accómodatifima:iis átq vehemétibus atq; deur£tib?. Farétib? corripiunt,
vino ino penisus mierdicend, um
m pes p»seed [wo *peftiué fübibüt: qfi qd venue
apis baleece rid kodsd
int, in ijs; fücci. meum » dor quse hac
icd sue geoerant, fendi, Pin pope eT] pan Sbceflus decfibit. Calorisisé atq; ficcitatis icremétá facrt iue fit
; hopilis ege Crochropd fig
ieifuy da leibesqipeca pen did Galeni cur. tio fiim iri pen
ertewm. — Cep. Alen? nofler febres à [m echtplan asma volo qd te accurate n; herir, quomin* fusa tori corpi diffandanf'ali fridie! Quinetikil leipfe lib.de: piri a din£ hofs,cui*. boc fca video ca M Em hibet,ne exerceat vlloue mo: ido agitcGneue fricef, neue a
Index 218
INDEX EOXVM, Deünguine | amc QsxinAucenueCsads — DeMelanchol aD
: Rememoratio uar ce rebus
vontinentur, naturalibus, & funt le
a3. G
Renemoratio defpiritib? c [et c *— primo de naturali,et poftea de vitali, ] 23»L
Rememoratio fexta ex rebus 4[ non ] naturalibus, & funt d*— virtutes, 234.E
* Devirtutibusvitalib?, 331.
*De virtutibus animalibus,
23*.B *De tionibus — 23&E Derebusnonnaturalibus? [— e*&aecef ]& primo de Aere.236,A dis. *Deimprefflone ftellarü in ae^ rtcum Sole. 236.E *Dealterationeactis fm regio» nes, 236.K * Dealteratione acris $m mon^ tes. E "De alteratione aeris fectidum maria. 137.D. * De alteratione aeris fecüdum ventos, 237.B * De alteratione acris fecundi €a, queci vicinantar ex terris
Pars prima, & eft pars Theoricz.
finitióis Medicing,& eius par tium, 210.,G Rememoratio rerum natura, Iiü & prfode Elemétis.222.G Rememoratio fecunde reí naru ralis, & eft Cóplexio. 22x Decóp!exionibus in fe. 223. B. Decóplexióib*hofum. 223. M Rememoratiode complexioni bustemporum , z3s.C nune Rememoratio: [ partiü, & fpe dianard. Cierum eiusquod augetur ,& vegetatur, ] 21s.H Rememoratio complexionum statum, 237.,G Rememoratio Pudc iid . maículorü,etfgminarij.227. sous, "E pars, primo] de iL
gnis complexionum fumptis abhabitudine, 228.B Rememoratio fignorum à colo recorpotis, & primod colore carnis. 2i8K Rememoratio fignorum fum, ptorum d colore oculi, 229,H
Weeris. Rememoratiob [
b l4 rebusnaturalibus,& funt hu. sores, 23o0.D
Deph! Ite, 230.H DeCholetz, 23o.L
& aquis. 237.1 * De alteratione aeris fecundi habitationes, 237.K * Dealteratione fecundü vefti^ menta, 237.M "Desleracione fecundü odori^
bus.f, Cibus& Potus. 238,B. Teraex rebus n6 naturalib?, EE ij fSom-
corporis.] 249.G
Accidentia abegredientibus d Bie corpore, pnt Rememoratio Signorü. 350.E.
e Rememoratio fignorum indi^
in mtbriscófimilibus, 242.L
dofrumentalium velorgani^
24*K DeVrina,& primo decolori^
De&ibne c5tnuitads, a144.G xt primo
a*— Capitulums vues]
b'&cid4 tib9dnatura, videi] "C
€*— de caufis*
tice tripliciter
Joc obo c rie t Rememoratio fubfttig.357.M Rememoratioodoris. zx F
ememoratio fignord fumpto i rum bier L& primo a h*—
quantitate, Rememorati
Rememorztio fignorü Proguo ficorük [generalii.] 36.C kt— T o Pr aór4
B Si; domi Siguinis. 262.B Io 248.D dua " 262G CaufzconiundionisÓ vnióis SignaMelanchofig, — 261.M
24ÀF Sipmphgmaie — 26.G Cigfolutionisindiuifl, 248.L Remem,flgnotü pgnofticorü
morbi cStiagftil . 364. B. Regimen comedia, vel Cibi
|sbeedrin fieri] Li fap Porra fluxum Gnguinis, 269.L *& Prio ? Sicoacrifis per Rux(i ventris, vomitum, & Vriná ,& fudo. b*apolte- xm &b [iolorem. .] a70.F mau. .ememoratio ignorü progno €'— flicorü « [ mortaliü íumpto^ rü exoperationibus, ] 270.M
*Defiguis mortis, &primode. Ri
fignis umpiisex operationi^
271A Y moratio flgnorü progno fticorüi mortalium ompiori 2 qualitate corporis. 271.M Siga ex excuntibusa corpo, 271M Rememoratio m lauda bilium pi icorü, 273.K penso oratio: canon um, qbus vtendü eft in iudicio progno^ fticandi. 175.K d*PnAi- Parii Sefta[ pars Pra&icz.] - Radctatus primus, de conferuatione Sani tatis. 276.G Remcemoratio pat^^ tium Practicz. ibidem. Regimen corporis Sani perfe" €ie, & primo quantü ad Aere €iusin geucrali. a77F
l. 328.D recti
E ReimcSm ES, Viliido
Regimen motus Exerci
fo nauigantium,. Regimen: [ dictorüi ,& primo & ferat 281 H ibret
Regimen cóualefcentit.286.M. Regimen fenum. 286.G Regimen, [ eius fanitas eft di b *corp sninutaf aliquo ex membris, diuvno & noninalijs, ] autin aliquo meo tépore, & non inalijs, 287. G od eil Regimen eiusin quo: apparent *li* fignafuturimerbi, 287.K . Ractatusfecüdus; [ Pra, * deca icz, GC de reductióe fa nitatisfegriscumcibis, & medicinis, A Rememoratio fpecierum medi cinarum, 288.R Rememoratio folutiuarü chos lera. 2881 Rememoratio foluentiü phleg EE ij ma
289.D rüpiliaaphlebotóia.199. M
Rememoratio educentiüaquá J'emorbis h [ ex chola citrina &itrinam.. 389. contingentibus] — 300.D Rememoratio foluentium me^ De isex humore phleg-^ . 289.K matico. 3ot.F Rememorauo compofitionis Demorbis ex melancholia ge^ icinarum, 190.À meratis, 301 H
Quz dofisdebet dari ex medi^ Ractatus tertius i[ Pra^ cinis, 290. H Gicz ] & c(t manualis
i operatiok [ quz in tres
a*- facientibus. [ prgterquód e» diuidinur paries] . 9D
Doctrina quzficcumabhumi — ratiócincarnecü (carificatio. dodiftinguit,& gradum me^ — ne, aut ventofis. 3o04.D dicinarum fimplici, 392,C "*Deoperatione in carnecü fca»
Rememoratio virtutum fecun — rificatione,aut vetofis.304.D. darü medicinarum fimplicià, *Deoperatione incifionis car»
b'mama &Cprimo medicinzs[attracu — nis. 304 m oum] 391H Ars cauterij faciendi incarne,
Rémemoratio virtutüteriiarü —305.E.
medicinarüflmpliciü, 294.K Arsperforationis, 3o.G eDecur € [Rememorario qeifcaniis t [Pars tertia manualis mE
cortuptionis, & fignificatióis is , cuius principium t
ipfius.) 195H efleinconfolidationibus ft^, 4* »efi- 4 [ Rememoratio morborü fL — curarum ipforum.] 305.H EgB fti gnificitium fupra morbosex DeTheriaca. 306. G malc&. malacóplenóecalida.]296.g Vr inuenta fit Theriacar plexiot. De flgnis mala complexionis compofitio,& quis eiue Süd fisidr, 196L víusCap. — ibidé, ftoi? pe fienisex mala complexio Vtrum Theriaca conferat cot. *hamide née|calida&t ]íicca. 297.G — porib? fanis,etqd T hoc Auer.
2t s FL Capitulum morborüdeRe^ — fentiat.Cap.a. 387.G | moi pletionc,& conditiones, d ob^ Quibus €gritudinibus cóferat repleóa-. feruande funtin euacuati. Theriaca, & quibus non. Ca. ehe" Bt totumde phiebotomia.] E G wacaado- 297.L. Qüo Theriacacorpusiuuet, && zi ^ Defpeciebuseuacuationisflen — qfionon.Cap.4. 310.H dz,& modis. 298.E Dequantitate Theriacg exhibe.
g'— Cutramorborum & [exfangui | dz, Cap... 31.B ne]per phlcboromiam. 298.1. Quaena, & qualis Theriaca bo^ *Decuraggritudinü ságuinca^ malitCap.é » d
E . AVI-
1* Deco Ta ftafto-- T, & di lJocartis i
C ANTICA,
AB ARMEGA
NDO BLASII
DE MONTEPESVLANO
EX ARABICO IN LATINVM TRANSLATA, ET AB ANDREA BELLVNENSI €ASTIOATA.
Cum Auerrois Cordubenfis Commentarijs.
Inquit Aboolit Beuroift.
K] Oftquam pnus
quam contulitombi carniex virtu.
tübus (anitatem conferuantibus &
tezentibus à langore,dáte intelism Medidnz, & ingenium. taris diuinis.animofis, & intelli
B gentibus: dedioperam ad commétandum librum richimatü,qui inti tulauur liber Benchine partium Me dicinz: ipfe enim vmuerfaliter cóeIuditeasEfl.n. ci hoc meliorvalde pluribus alijs introductióibus & fümmisin medicina compilatis,or dine valdc conucnienti ad tenendi mente vel memoria, diladiti & delectantianimam.Fui autem attentus ad exponendum eius dicla , cxpolitione qua cius cerca intentio c6
prebendatur & intelligatur, verbo- C riora & mulütudiné Quoniam authores num richimatorum in actibus fcientiarum indigent quandoque diminutione fermonis & truncatione: necnon etam mutatione. vniusloco alteriusexplicando fü nobilem intentionem . Etex nunc imploro diuinum auxilium ad per. ficiendum intentionem horum di- &eximiam fpeculationé, laudabilem eorundem : necnon v£ me perducat cum omnibus fi bus focijs ad quod ducere debet fai bonitate, & gratia, cius feri tium , atque timor.
RE üj t PARS
*»1He- hancdiuifionem medicine,
4G loni : cvm cius operatio & vfus habeatur, & fatur vt Plurimum operando, proquanto ex conditiosibus Medic *t uam flete. faentiam Medicine,&eam. tit, qp fit vfus & exercitat?
tit fa áni PI us eius. Manualis au-
Part 52
jo minime, vtdrximus, ^!
4em operatio idis vcl fermonibus: addicimterminima parcceius. &fimile vi elus de anamolnis, nam. modicum «eius. ex fermonibusimagina. 3i.Primusauté, qui exprefe. a
T "I
*uain medicus, uem d ieorazoen redarguit,& endit.iam enim ipfe inatus ct qud radiccdicio Sum Cale indicar falfitarem diuiionis predicte. cui poft refpondet Benzoarqui opinatus fuit ibuenif. £binc diviionem in quibufdam ibris attributis & appropriaris Ga, Veritas autem. tia] To cur nas
eau Ee [rebus atn) fon fio,
maturales.Et ex eis funt (ex som
mei funt nece[aria.
'moniam predixit qp pars me di-
I cn ebeorica ericini x uibusre bus, ideo nunc inchoata prima ca 'rum. Vnde inquitg feptem fünt res aturales:hoceft, p pars prima the. *orice paris diuiditur in contempla tionem feprem rerum naturalium, beautem feptem res naturales funt potiffima caufa (anitatis,rcperte & xiflentis in corporc. Et dixit quód »x eis (unt fex alic, &omncs (ünt ne. veflaric:hoc eft pars (ccunda par tistheonce diuiditur in contempla tionem fex rerum nó. naturalium: "quoniam non perficitur effz natura. kfinc cis. Ex his vero reb?[unt qug-
dam exuin(cce, & quedam. volun tate S exeisquedá animales: que omnia ex iate cofpori con tingunt.
vtdbuc funt alia tres in bbris
Jeripta, felcet morbi cam a coz
a. Tertia pars ex tribus pactib*thco ticz diuiditur in tres partes & fcien-
qumibs. | , Prallica diuiditur im duas he- €165:quarum una mambus exerce. fur:et alia cum medicina , necnon es died ex cibis erdinatwr. ffi diuiferat mediciná in duas partes.in theoricá & praticam: & theoricá fübdiuiferat in partes fex decim,io trefdccim,f naturales& f tres accidentales:ió fübdiuidit nüc practicá in duas, :ez quib'vna eft manualis icut (utura vulnerum. depofitio cazara£tard, & fimjl teta vero eftqua curatur morb*cá 1edicinis, & cóferuat fanitas cum €ibis.heca(it parsincludit fciam na. tuarum inarü, & mod i
it medi- fi di €iniin7. &p
REUS ftnits&in(cfaen perquam co
K di modicaming ex eis,& víuscorun
2 Collin d, (ciam ét de naturis ciborá, & $e T ror modücbferuandi fanitaté cum eifprr
dE Efiet at meliordiuifio q fdia diccrem*mediciná diuidi in *oin cam, qua docef ud EE
|ua natura i Poit uie
zin jua fcitur i
nium curationis -rudinis : xh ingeni con.
feruacionis (anitads. 3 Rememoratio rerü naturaliü : & primode elementis. € Rocul dubio ex rebus naturalibus fant elementa , ex quorum compofitione exiflunt cor.
€ aliquid componitur, & ipfum ex ni
i dei hilo. Definitur & aliter.ipfum.n.eft
inquo reoluitur compofitum cum cortumpitur:(ed ipm f nulld aliud refolui,vel diiolu poteft. Et dixit: Hime eorum com-
tione cxiftunt corpora,co gopi io fuit. Hipp Gal.p corpora lo minum componuntur vetacitcr ex quatuor efhus,f.terra;aqua,aere,&. i viam admixtionis;ficutoxymel componitur ex melle & ace 10.Super hisaüt fuerunt valde diuer. fi & varis philofophorum opiniones Cin numcro, & natura clemeng?
499 Cd hocdiiolaatur
2221 uibus corpora liomind D eomponustar. Quidam. 2. exes di xerütea effe quatuor, ficut didum efi:&quidam afferaerát ea effe (olum duo:& quidam vn6 fold. Qui damé corü Nirerunr ea cé corpora indiuifibilia eiufdé narurc,opináces hec corpora,& ofa entia com pogeneranturex eifdem.
Sermo quidem Hippscratit m bbrede Elenentis in bi eft ferma werus [-quod fint quatuor:aquasniae terra,
Sermo Hipp. dicentisq quatuor füntefnta in numero,.acrjgnisa- K
Tra& j.
Probatio fermonis Hi, pora mixta fant comj quatuor corpocib,eft cá eo,» vide. muscorpusafalis morun diffolu: & refoluiin predicta quatuor efhta - Quod afit difloluitur & refoluifin
|ua , pculdubio vf componi ex edad itur ali uid aliud, luat. Cüiic aal morif/eius partes ficce refol y wuntur & congertuptur in terram; & humide in aquam,& calide in ae rem, &ignem. Eftautem hoc not ad fenfum ei, qui curiofus,& attentus eft ad videndum illud. Patetau. tem ipfum cóponicxhis quatuor, eoo termiuatum habés effcotiam. Omneautem corpus ra le componitur ex terra & aqua fit. .n.proculdubio corp* tale,curo malaxatur terra cü aqua : & potillime
f i i ndi, do— secca billed sipeie .
uihominem ex Tubo fcut teftam fü
li. Huiusautem. i
icigntur in N; i faculcate.Me
dicusautem inquantum hmói,ne-
it hoc vere & demonflratiue de-
arc apponit autem nihjlomi-
nushoc, &accipit a domino fa£&tiz
Naturalis. ipfe tamen declarathoc.
Tlibro de Victoria & de certamine:
ficut facit hocin libro dc EfhtisGa.
3 ^ Simnefet mfi Vnum elemen-
VW. aono eer. .! eximal cum merbo corruptibile.
Hzceft probatio Hipp. corpo raanimalium pon tomponimr ex partibusindiuifibilibus & vnius na. turc:ficut componitur domusex la pidibus & lignis.Nam fi corpus ani.
is componereturex parubus in
diuifibilibus, minime corrumperet
€x morbo:corruptibile enim corrü. pitur proculdubio cx dominio contrarietatisf co. Sed (i effent vnius & eiufdem naturz,nulla qui dem cfletcontrarietas corrumpens ] €a nec ab extra, neq; in feipfis, Verum quia corpora funt corruptibi- Via ex feipfis, co crin feipfiscontraritatem habent, quod etiam circ datca exterius, contrariatur eis.C igitur contrana fint diuerfarum na
turarum,fcquiturgpipfacorpora nó /&
habeant vnam naturam,neque fint. ynius naturz. Et hec fcripta füntin lib.de Elementis & in lib.de Huma na natura Hippo. hzc autem Ícientia e caufis vli pats, vel finaliita-
Rememotatio feunde rgi natu, K. ralis, & cft Com»
Off bec antem (ctia coms pe kde eff ex indico i Me
pkaxio. , conferentibus. exquibus componitur corpus pcr cognofcere fpecies complbnis. cium autem huiusfGentiz confert. in medicina.& eias eft ms nifeftum:quoniam cem ipfecogno fcitcomplezi i grati mls pim ed dem (i fuerit fanus, erit conferuario ius ia cojin quo eft ci ous fimili bus.fi vero fuerit zger, co qp fic lepfasa qualitate fibi naturalt ad con trari& curabitur fi reducatad quali tatem fibi nstralem priusIco cz tem cumco quod contrariatur, & itur qualitati facienti egri dinem.Exemplum autem huius efe quoniam, fi quis calide complbnis. patiatur zgritudinem, per quá eins. complexio infrigi etit procul dubio ciuscurano/fi calefiat, doncc sedeat ad fuam complexionem na. M. turalem.
. mE uc tplrad fn fri, pron dnd ees wir [ * con - a*iplie
Quatuor füntvirtutesquibus cf paratur & referfcomplb hofs, cum vnacz cis,vel duc nolantur,velixin. cópofito v'cój ito ex cis:&füne calida te igida hide, cca CG alit dicir:fiue diuiferit, fiue compo« faeritcas vir confültus intellexit p eSfland q cópIo hoIs referatur mi
Meat ds jt. fuj iüquam ficcitas dominatur :
pora, quatuoranni tem temautumnam,ver, & hyemem.&
. hocideo,quoniá quodlibet ex iftis
comparatur. jo duarum eziflis virtutibus & qualitatibus be tamen qualitates referuntur aliter ele. mentis j afalibus & aliter j tempo ri & loco, Etintellerit per locum, dli mata ede apiibis. Ecintellezit. QI à iier uuE
feruntur his quarnor virtutibus. Elementum ponitur in altime
M pe
; informátrcfhtaaliquaexillis qua
E edaael in alijs qualifati- Atumeít Aliud vero c6plbnadi, co cft mixtum, &cponifab exttemnisin vktimoj, ez quatuor qualis tibus,d fünrincface ideo fl mea
dium ittereain eorum ad inuicem. Vodeliceftin oIbus.miztis & medijs inter predi- : in colore bruno dicto Arsbicecbam ,exalbo (.& nigro comspofuo:
€ pofi sec dicimr nec imagi [ospiti o g ftiniploni in parte), & albus. $n parte. Vnde ficeft negociá qualitatum in cfntis,& mixto ex eiscom plexionato.nam füntin elemétis vl timate,in mixto vero & complexio Ato confra£ic.
Calidites ef in igne , et ere : frigiditas sero in terra,et aqua:et fcitae inter ignem et terram: et 4eneritas inter m et nubem,
uobiam predi. eleméta NO dics viruntibus Hor H manurcil
€u:quomiam calor eft proculdubio 1esacciis huic igni fenfibili:eo qp ia. eorpore tericitn exiflit . hoc rorum. eft in naturali fci£tia manifeftü,& gpb. ti. Cum afit dixit.ficcitaseft in. erige. &terram,voluitdicere gp duoefhta ficca fant Cignis.& terra: terra th ficcoreftigne. Etcum di- €it: & teneritaseft interaquam , €
t eserinsciineraquam y Y ei perra esemiac din
'm in vltimo, notificat
retduocfhea humidé fant, ser, aqua.Oporretri (cire aeré efle hi diorem squa/Ary equa f nibilomi nus potentior in humnectatione cor porum,quibus obuiatq fit aer.
Sipsficamr mbis efe et gene e ratio inter fjecies ipforum , cum. fur fsue coniunguntur.
Ineellexit qj Preis quafitaves dividuntur in diuer(as (peciesquia. in quibufdam variantur, &ing| dam vniuntur,& affimilantur : qd
|uidem ratione barum partium & iuerfitaturm,efle figriant,& siano nem. Et proculdubio di ficant inmcem,queex eis diuerfifican(, r6 PonaFieuicarum gt voir coniungotitor,eo. ifti vaiuneur &aflociantur in &ea dem qualitate:volo dicere ficutaffo. ciationem iguis & aerisin caliditate it aque & terre in frigiditate. Decomplexionibus ho^ minum. mmerfificata fuerunt inui- vy cem,ne e(fcnt quid wrum et idem: et fuerunt. comunta , et x nita , ne sudereur omnino centraria.
Ratioquidem cft,quare noa fae. ruota principio vnum & idem:qí& fi fuiflent quid, non reperircturali«
uid diuerfümn ab cis. Cum autem duck fuetuntconiun&a,ne vidcrenturomnino cótraria, ftellexit t vt affociarentur qualitas
&i contrarientur ex omniba
priis füis.ex hog enim faiffct.
eorum mirtio & compltt
D i 1 '
Pars j.Tra&:j.
Li PM " ri A adem tu temp
e ex Fe [ab] e à predominante.
Tntellexit nó imagincmur miY vunislorai is quiliatibus e qpin ipfo vltimentur: fed dicitur & áma; it tale a tali qualitate prz dominante inipío. Curs cxemplá eit delconc,cum dicimusqy fit calidus & ficcus.non intelligentes illud de coin vltimo: ficut facimus de i-
cum e(í ic nominamus. vnde
intelligimusqo calidiras S fictas mel
domi Cas
t bomine: elo ere qb
» due pa Tant in eo maiores, &
V7 ponimus » et temperafum ad referendum ei, es quód ba. beat quatuer facies comuntlas,
Omne quod imaginatur informari dominio vnius vel duarum ex. iflis qualitatibus ftelligitur procul dubio effe talc in comparanone ad temperamentum,& zquale,in quo fcilicet reperiürur quatuor qualitates zequaliter:volo dicere qp reperiat in cotantum ex caliditate, quátum. ex frigiditate, & ex ficcitate, quant ex humidiuate. Sütautem quidam opinati q hee complexio fit fm opi nio.Gal.complezio hominis vernpe zatam complezioneni habentisi.tp quatuor qualitates complectuntur. in eo gquaft,aut prope zqualitat : B maxime, vtdicitn cute manus, &cx cute manus figuificaturex cu te digiti medij. Ex (ermone fuo nibilominusintelligitur qp fic,& dicaturin eo tetnperamentum X equa- Je medium in fpecie. Exemplá eft: quoniám quamuis caliditas, S
2214 t25 dicantur dominari faperkeon£, D X eius cóplezio hétduo extrema: S mediá inter duo extrema df qquale. Aurum. er ia comploncexer cet leooperationes fazs melion mo doquo poteft, inquantum leo. Po» nunturctiam exemipa buius equa lis, & egredientisab zqulitatc eius $ bisque fiuntardificiaft. Vnde cxent. pligraua dfoxymel cquale, & tpatü,cum ponuntur in eo mel & acc«
nep reperiaturcez eis operatio oxy clu perfetor lande iliorque pofüiteffe.fed dt cgrediens.cum dicte qualiates reperiuncar ancls vt E diminure.taleautem cquale repetimdr debeciuligiin qualibet be cie:& talectiam del ys minc remperato,& equali.Oftéfum eftautem in naturalibus. qquale, in quo pareselementorum compo nunrur«qualiter, fit probibitum,& impolfibile inueniri. Cum igitureritin homine eqoalitas, po terit quidem intelligi dicat equa. lias de €o percomparationem ad exiema fie fpecici,t qr extrema ip fius dicantur egredi ab cqualitate p. comparationem ad ipfam. Poffumus& inrelligere quale predidtü ex eom) e" a proportione puriione quaídam ex eis quibufds ex ei(d£ ; Cum autem intelligetur in co hujufinod: proportio , reperietur in. €o, inquantum eft homo, calidi tas naturalis maior & fortior frigi* ditate, humiditas ficcitate, Si igitot ficeft, erit complexio hominis
diueritate diflantiz ab inuicem .
fcd Vnde homo, cuius caliditas repemur
luz zqualitates fic litur frigidus & ficcus.& in
1o caliditas& humidi ; zes & fortiores fant
autem huius com
hominiscfic calidam & humidam, di xit verum,dum intellexit boc de ca lido &humido temperate, non ait. dccalido & humido egredicate ab. ecqualitate/& temperie predicta, Fuerunt autem milla, com leta ineo fecundum cxifitmatiop mt fer pondus, ev menfara. Elementa fuerunt quidem mix-
autem reperitur complexio diuezía abiftajmaginatur per informationem qualitaus, qua diuerfificat ab ipaq fori dior , dicemuse&
calidam : & fi ficcior , dicemus eam efc ficcam.Sicigirur (citur có nominauit eam pondus , & zmenfüram,.
umiditas amplio- » 5 gin pedido, j, diciror calidus & humidus.Ratiche. 4.
tace. non tü erunt inca cqualier & temperate ,ficutin. il
a*fmviá fea emi
mine tertz;j.frigida & ficca:& ano minc aqua; Ingida & humida. In tellexit cum dicit:funt ex eisque. comparant acri , que füntcalida & humida in com . & pro certo dicit hoc, prie fm opinionem me am,qoportet vtqualitates, quibus. ropriantur & referuntur complexiones fintbinz: & coniu, ut funtin elementis & humonb",
RUE bile cit inacnirccalidam cóplezionem
2s dominentur. 33.— Lem quidem perfetia fint m-
aradaai tem fpecies
q' pineturpoffibile elementa có EEUTIT E laE
eie racso las com qui & : cum quali- 2 caliditas. tret
sasssdine,rrpore calidus &
Seis alid * [aun accedam ad deufinem
nuam, )
, Inter has autem nonem ines xitcplexioncm m, Fonsi abeqliam quamoe
.compofítas fuper quas dominant duz qualitates p quatuor fimplies, füperquas vnica folum ex qua. tuor qualitatibus dominatur.hz tí men,vt diximus, minime reperiuntur. Hoc autem proculdubio opina tuseft Gal.co q parum didicerau& i eratin fcienua Natura.
€ li Óporet etiam fcire q fpeciescó- Tep-
Mid mant, & pede que membea
Part 53
organica nominantur.
Rememoratio de complexio" nibus
Imdtienem:mon euim cej-
temporum, 34 INA em e
ia locuruseft de fpeciebus cf pisioum bomi itnuncio
im phlegmatis,intellexi epe ihi dapia it & augmétatur phlegma E Tn ea. Et cum inquit, q ver excitat fanguinem, ii it qp fanguis ge. nercturin co. Cum vero dixit q zflascholeram, voluit ctiam dicere,
1nea r cholera : eo 9p fit Sida B cca, icaceft&cipfa Etc dixitq autumnus choleram nigrá, Yoluit dicere o autumnusin natura füa fimiletur cholerz ni, i
igiditate & ficcitate:& ob hoc generatur,& multiplicarur. ineodem. Et verum eft quidem quod de vere. dicit Cg fit calidus & humidus, Eft tamen conrra intentionem Gale.in p de complezionibus. dicitenim ibi 18. qp ver fit tempus temperatam & equale, in quo repenuntur quatuor. qualitates cum zqualitate.Conftat. autem q ficflent repertz in co qua. tuorqualitates cum z-qualitate, in. o vitz operationes minimeeflent decentius coaptatz, quarum cauía eft calidias & bumidicas: quàm operationes vitz contrariz, quarum Pisa ct fogiditas c cci Siete fuiffet ficin eo qquate virtutes & qualitates primz, minime füifferin
generatio:neq; ctií - Coll Ase HE poe
yov bnmotisTho minenect alijs ab eo: neceiam. merat & ele alicaius rei LA
Je&temperamm:co 9 fi Ks eo: it inter | mem &zítarem meliom . &cum non fint nifi quatuor tempora, ncqueeti nifi quatuor humores, maniííta eft ágnificatio qp non fint & nif com;
plexione medicinzrunreft comem- K. platio inftrumentorum & organorumjquibus fanitas efficitur. verum |uia ambo conuenit & vniuntur (ait tractarums. eis iue it hic meadnd as fers i pe
cies mineralium,plantarum,& ani-
malium,& partium & fpecierum frthocelp hz funtacs fpei medicinarum. Et nominauit mine raleauctum & vegetabile tranfitorie& min* ic.& hoc ideo, quo
in complexione , inam!
niam babetanimam, i culdubimipezale vero non habe Le x eam. & bocquidem eftin (centia.
Naturali pai m. Quad Yinci cy faperat corpun,
QSEI Remenoratio « (pardum,&: £f medicina Quad Yero merit ev"
Quialocutus fuit de complerio nehominis H ternporis, ai. & nuncloqui de complexione medici saremürnene ru Hoan tem negocium. ponam H tractatu eer libri füi de complexi6ibus:quamuispars inuefligatio nis(ügin hocopere fitin comple- Sine hominis przter qp fpeculerur in complexione medicinatum.quo niam fpeculatio, & inueftigatio de complexione hominis eft fpeculatio füper (ciiam (anitatis cius: fpe. culatio autem &confjderatio de cj
me &ipfaimmutet aut d 2 rini feit calida eri iditai it frigida:& saine ad alias poscere ifs. hocaát fit tunc, cum corpusummu M tat,& alterateas ad fui fübil&ti£. al terat quidem ad (ui natnrá quicgd Eugen diim qug ntillud naturale, immutat cum ali qua mutatióe.Si vero cibus , folum. immutat ifm, preter immutetur abco.nam cum cibus conuertitut f p alicuius membri,conuertiad. imilitudiné illius m£bri. Sed c c6 uertif medicina in partem, vel hüiditat£ alicuius mébri, conuertit ad. fimilitudinem eius.& rne hui* me dicing courant cgritudines róne có ga-
Partis j-Tractj. 2126 «un Vid
HN :
Wi egritudin£ Eftaütfden tionescarum in corporib*: dá q idcft numerus fpecier com qer quoexiterint füper jeeieod on conpleniond bolo eal gübdnien qucm qa m gps
fp fm ad fciendu, mediionem! primonim, IR ll icc
M Cemplexio babetur Ws pron napa Kap iio ione E
* exróoc rm fr timen Tihoc mulio ploresinodi, jw ka moYere 7 inflo. quos alibi renlianes, cx qui funt
(0 T"WARwwuwW ea uw
ezipfis erba ip eri uncar d poro oodd dicemus q fai, t calida, frigida,humi tus vir ifleex rememorationc: da,& ficca in porentia:intell ris folus, non curans deahijs 3 hoe
pun mn parit ihe
cinarui E featatem: 'dCNÍW WET9;£. aima pep irm" poft Hi tres faporcs cSucniunt & vnà ingreflum carum in. untur in fignificando q; düans fup | dais lubio certus rodeo. complezioné medicin£ fit ficcitas s [cendi operationem. carm e capi & non folá ficcitas, (cd Étcaliditas, mentum & hoc, qf opinio eft, «p. Significatetiam caliditatem & ficci tnedicine in corporc détef tatem fapor acutus:dulcisth cft fi» Fperk vt plurimum comple. gnum minoris. BED xioni füc:vt fi complexio medicine Qs ab eoquod nare. com fada edere inm noftre in fimilirudic.Et polt i ium se calcfatho & deficcatio : & fils de. mmn
hi besar Erf lum premifit.
Nosti videmus plures (pecies reri juarum natura. Figidacit & 6cca, nihilominus habent faporem amarum. vnde fractus bilium. qui dulcorantur in fine, pm vtplu 4im& amari faporis in principio. Omne. m fa H temperate forte complexiume. Concordati funt q habens fapo- Tem manileftá,fit inzqualis cópleionis. Poftquam ergo contenti fü fuseius, quod dixerunt de fapore 4nanifefto,S habente ipfum , fequi. tur ncceffario q non habés faporé
fit equalis-& vemperatg cóplexióis, nigro
Oni [aper ponticus C7" aceto
P? fus frigiducf er com: seem. d
tiam omniu fypticw. Hoc. Galopinatur; 1 dubiog ponticus,& (typri cusgenerenturer fübítantia frigi da terrea & grofía , & acctofus ex fabftantia terrea frigida S fubeili. 3t
fm Medicoseft compofitum ex füb. ftantia aerea:aer autc calidus eft & humidus Sic igitur (unt in gencra-
pepsespun cd €um; ties fui Seri a dor
jualitates. videtur &t q fapor dul cis&amarus fint. ij do ciucma ins abii ined ei 1 ro i ftre
fos: curomnes colores abalba lt
put quia
dominaturodotin rhedicia quan
h doq; noneztenditur peream tod, M
fed exiflitin quadam parte cius:faa quan pare cs
) quibos manife funt GR myr-
E epe ter. Et proculdubio figuum fumptá E ETE cinz: dniam vous & idem color. quandoq; fequitur ad cidcm
Partis A &figidiusem:eni e
trino, & ciinum eft calidios albo. lam aáit dixit Galc. de modo fignü dicinz à fui celeri & cita mutatióe, &connerfione: i: omnis inedia fübelis non. fion i &eflario: NO. |
B culdubio pofüit feu ex conditióe ad didit q) fit fübrilis: quoniam habés dominium vifcofz vn&uofitatis,qd ABrabeslarg nominant,conuertitur
j Trad. 2127 feruntur in eodem ehie.hecautem D. operatio, cuius caufa e(t proportio exiflens inter ambas formas, nomi natur
erai Conflat in. latos
médicinz ex toalitate fub porre Ia modum
det Memavprum m quoil ^l era
bec: »& nifi etiam feiremus opera- cierates, egrodienem a qualibe: pr
fdignem ftequetiter de facili , neq;
thi conuerditur celeriter ad nai
peris Procadabioadiunxiter condiuone non d quoniá Res Sonic n igne,nec tfi conuertirur celeriter ad calorem . & proculdubio cum funt duo coi «qualis fubcilitatis, qd
exciscitiuscongelatureftfrigidius qo.
in cornplexione. fi tamen eflent di- € uci in fübülitase, non effet conue. niens vel neceflarium. Hi crgo mo difant manifefti,quibus poteft co-
jo medicinz per mo- oum
E DEI Tem e« qualitatibus equalita in mixtone, volo dicerecx proportionc czift£ro inter qua(dam ex eis gercomparationem ad formam ge eraram in illo ente,ex proportione 'qualitaram, ad quas re-
tempore füper qo nesnoo autem dubijsex eiz. Quoniam au. n ex rebus quibuf I
ibilomines mint
bicibent. & Lo] litate faz fubttanci, & pinde eft vanum 8€ ddem,cibus alicui alali, & medicina necié
G Rememoratiocomplexionum
^5 fiam dimer rficatur im eta
De autern innuit nunc fermonem. fuper complexionem acjarum. bominis folum,
Wb Cdlor puererum appripinquae 33 caleri iuuenum in xiene,
Calor iuuenum & fünt
Joqudlicir propinquiiin quanti
g4 , Inuenes tamen declinant mer-
pu eripi a
Jore puerorum: calot vero Remum gestr candum cid junenum lum. Viccoc i eror, acwior calore puerorum. indeor inati funt. plures bominum iutenes fan clidores: non. tamen eft ita, immo calor puerorum relatus ad ipforiauteft maior & po-
tanua non ín iuueni ficucin pucris. Verum Gale. comparauit. Beimilauitcslorem iuc & puerorum vai &eidem calori:ficut fi iamaginemur ipfum in aqua & acre.
exifiere:nam. -— exiflentem in sese re- K perimus fortioré. Antiqui aüt certa. erant & cedere fup biccóplonÉboctà &qd! Gal. ex ea tiellexit.
xit cum dixit: cxiftn Aihilominus & cruditasin humoribus. iti. qd" crraueruat quidam eorü,có Deinem các humidam dicenres, Rememoratio complexionuna maículorum , & fe^ minarum,
N maculis exiklit. caliditae *
ip&rum colic&arum:qi
Pacis j.Tra&.j. 218
A dem colle£tio fignificat fuper frigi- do enim efficitnr ex tefiduo fupees D ditatem & humiditatem sss flui cibi & nutrimenti. Paruitas auniscarum.Debet antem Medic*(ci-
tem pinguedinisin animali igni re&cognoíterecomplexioné ma- catfuper malam difpolitionem ip- Ículorum,&&eminarum:quoniam fius.nam paruitas refidui ex nutrifciet tempore zgntudinis ambor. mento contingitex dominio cali- ' Qualitates clongatas cuiuslibet ex ditadis & ficcitatis exiftentis in mé- ' eisabeorum complexione natura- brisdigezentibus: autex paruirate lizneq; non vtfeiat qualiter confer-. & diminuuonccibiillins: autanni uccinciszqualiarem, peser br m pinguedo icat Luj iuam i" Secunda pareprimo defe udin: menbronum in ibo & |& Reme — gniscomplexionumíUm^ ^ mutimentoagenuum. hocauté có ptis ab habitudine, tingitex complexione membrorá igid b " przdi&orum naturali,aut acciden-
| F rigida en dd tali:antex malticudine ciborum.& E
J '
, oratio
37 lem P propterea pinguiseft breuis vitz,fu. ns phguisset lendabilis corperic] Eo rnsde Blicorrupóonem. Ae-
, roniam fecerat: /moratio jualis vero inter maaem & pi: ' t Po nem pecierum Com lcxiontm,ac- dinem et bonz& landabilb com- , te Pinfnl ot nuncadfaciendum rememo- PlttiOnis, vndetalis habitudo cor-
fatonem lignorum füpercomple- Porisfignidcar fuper zgualiasem Sioncrfgarium.Scicaria nique membrorum phus in bo agtát, 2j lctonis duiiinrin lacune iipfum digerengum.
in luas fcientias f.1n fcientiam P D
fpeci complexionum, & fcien- Habitus Ó mara, C ,8 ! Wim fignorum füperquamhberez 669444 cat
! fpecicbuseius fignátium.Ex hisau. sp efe fecum. ] tm gnis funt vniuerfa- ^ Hocceft manifeftum & notum,f. Clia& ncili que füpercbplexio- «pcorpus naturaliter macrum,& te nem totius. isdicunturíigni- nue,non digeritex cibo & nutrimé F ficare: & qi funt fpeciala & toin membns fuis quantum eief-
ue € fignificant. com fetneccflarium ad digerédum. hoc
icu: pies ex membris autem conungi: ratone Gcctans
«eius. Ipfe autem non facit hic reme fuper complexionem membromm LI
mmorationem nifi fi m vniaer dem pi dianris: eten] c di faliom,exceptisillisquz habentcá geilióis fant cahditas & humiditas, plesincsoculi denotare.Sigoum au
Lem vniuerale famirur àüribusf, , Omses, quarum mena uns ex ab habitudine corponscolore&ca. jp/erum cerpere late , ant cAlidi. amo pillis.Proconftantiincomplexióe ^ Omnium,quorum venz fantla ingnisSclaudabis corporisiaue tzc ex radicconginis & ctcarióis fü magna pingoedinis domina eorum cópleniocft calida . vnde: humiditaspingue- dixirexipforum. y intellexit "t moa
&crestionc. Cá autem dixit: i
calida , intellexit. erae anealide :& cfi veng fant. ea t fu omplerioat calidam guiicart.- Caufa autcm latitudinis eft calidum venarum:i cutcaufa ftriturz earum eft &igiditas.nam ficut frigiditas de fui n«tura. ingit,ic cali ditas dc fui natura dilatat,S extédit
nvenmeeciem TE Poesenijuqui Bentoek C adc dii
H fon calide intellexit).
antem baben eontra
j eorum , qua
^. Tem blat cam p
licunq; habens venas contrasias habenü latas, i. ftrictas, habet. quidem tales ratione frigide cóple. xionisin co exiftérisa principio: gon: dum alia bridura nó «ontingit rai phos cmelone giat Y, Gradi quidem corporis equa «1 lis, infi cecidi inter emnes.
Voluit dicereq corpus zquale & tem| cii inedim iuter pin
mac quod nidem intel Ericum dixit: adus quidem cor | ist pii AERA ac diceret, q gradus eus cecidit. diusinter ambos lus, v etiam inter omnes gradusqui fter ambo extrema exiftunt.
Si dima,aut regio faerit caufa Ymutationis colorum ibidem habitancum, tfcquidem nalis minime fignificabit füper complexon£ ip-
im.tunc.n. effet iadicium ab ex tiníeco s non binis ficut. t jtin terra Nigrorum, & Scla. Sors: námclimz & terra calida denigratcolores, & frigida dealbat
is ionibus lobo xcii ed wbglt in frigidisefficiunturin vltimo nitiei & lenitatis. & hoc eft,quod ftellenitin fermone przdicto. Caliditas immutanit adeo T bd peraincelerum in vegismo te poc Eran. iod nitredo " cnperit er cerpera pis vim:babitantes uere in Sclawnza tata adepti funt albedinem, quod efficit er redigit erum cutes ru tilantes C7" candentes. B In regione Aethiopum eft cali tasadco immuumscirpora ipforfi, qp corpora ipforum coopetuitcolore nigro:hocautem contingit ratio ne tranfitus,& rcuolutionis Solis fa. per caput ipfortaut de prope. Sed caufa frigiditatis immutantis cue incolarum in regióe Sclauorum ad excdlenrem albedinem, contngie lisa copiibul wmm, e
Paris j-Tra&j.
A sidetermines feptem climata, 5 fries fpecies cumplexienum.
Si (ciasdeterminare fepté climat2,& noueris complexionem cuiuflibetexeis, fciescomplexionesex fi gnisquea coloribus fümuntur.
4 " artum ex ex efl uflum C7 le, in que celer fequitur pel
vartum cx climatibus eft em. peratum,& zsquale. vnde in hoc dli mare nó fitymmutatio colorum ab litate aeris ipfius immo fit P culdubio immutatio ipforum ratio necomplexióis hominis, Verumtamen fm Gale.quintum ex climatibuseft zqualc& temperatum. Vnde: inqui nullus cx jinib* Ale
xandriz elt zqualis complexioni: & hocquidem verum eft:fünt.n.in jone Arabum quamplures erem& filuz altz,cuius termini & li-mitcsincedunt perquaídam reuo- Jutiones & circunferentias decliuiü & promonroriorum,i, afcenfüs. Vn. de habitantesin Arabia funt gfaaliter calide complexionis, fuper quos dominatur rubedo , & proinde: sn
€ pellatalbü rabeum : efíá; poff vtinde uituperet ipfam aliq jualiter, ficut cum dicitur. quare es rubus fi Jpius cut*ipfiusqui inter dzmopes varia turcoloribus,
Fujcm crocems cheleram vu
35 beam:fed ob[eurm « [Urumw ]chbo
MET leram mgram.
Color fufcus croceusT equali di
mare fignificat qo cholerarubeado ler
Part 54
minetut ipfi cholerico:fed color ob fcurus brunus fignificat in eodem luma:e dominium cholezz nigras.
229 Corp ef rnbenm ex dominio D. engnims:€7* album im cele , foe eut ebur ex bumere phlegmatict. In i Ibedo domisara; cdorquiem alis fignicus inem dominari complexio«
temperata. Color mixtuscx albo & rubeo fi ificat complexi ficcolorati efie qualem in quantitatibus, &c ibus humorum in ezijum:i.q non domineturin ea aliquisex humorib*faper alios, fed. [j otim co gasliecfim 2: nem nai & haec eft cóplexio squalisquam prius defininit. tlbws capillm efl frigida có- foxeicfod capilliw niger ef ca» y Le complexionis. Intellexit qp albus capillus ín xli climate , & regione fignificec. (aper frigidam complezioné, & niget füpet calidam complexionem ,
Cim emplexu f diminuta ge frigiditas , abet capilles aureas flans zer enim xi eff di. minute caliditatis , babet capil- .
In quo frigiditas eft minor cai ditate,cftcapillusaurens, aut flau*, nam Bauizas fignificat complexio»
G nemdiminute: frigidi riditatis,& rube— do capillorum fighificat fupercom cionem minoris caliditatis qu£ it complexio habentis capillurh ni grum.& proculdubio cft hoc verá .. nam rubedo eft propinqua X affimus nigredini,& flauxtas albedini. ou capilrum babentis cem xionem equalem €7* temperatam,eft aurem, ex flauo Cy rubeo miffus,c7" compo[ite. Nihil volui hice: ji demedh
fe notum, & H Rememoratio fignorum fum. ptorum acolore oculi. $2 Qmm bumiditatis glacia- S lies" albuginee fuerit per- ,, Memupsrum, Cr parua quà titatis , ey" exterime localiter prominuerit, lux fen. fieri pura corn[cams c. »effs eietur quidem inde color oculorum. laweni:es"ex caufis contrariis có tingit antimeniálu ,$. niger , aut Jubniger, ficut antimenium. 1 Humorgrandineuseft quedam humiditas Rioculoexifteni, quam idini affimilauere: in qua quid£ umidirate vifüsexiftit Principali ter fecundum Gal.fed humor; gnneuseft alia humiditas , que ante. predictam humiditadé 1n. d ftit. oculus enim ex tribus humoribus,& quatuor. tunicis eftepofie. Diamuseigo,g fi corpus grádineg Messiah tlbagieg Merit wiumypuram , & vehementer luci- «um & fplendidá , & cti hoclocalt exicius prominucrit, o talis ocul*
color inquus eft niero,, f. ac fi dicen efie canc humiditas alba excellentis quantitatis,& grá nea in profundum pofita, circunfcripta luce fplendenre valde.Quod. etiam dixit, puritatem grádinec hu miditacis efle vnam ex caufis glaa. Gu Melrortm quorum fcm vr uorum ver titur (uper hoc, (qpglaucedo conií gitratione. m tatis albuginee , aut glacialis & grandince, aut vriufq; fimul.Contingitautem ab hn L. miditace albuginea duabus de caufis vel fai peruietare, vel fai munditia & puritateaut ambob* fimul, Siex humiditare grandinea, altera. trium caufarum, aut duabus ex cis, automnibus fimul:Caut füi peruie.
tare,aut füi puritate & *. paruitare, "a Lgelee
sut fai puritate & peruictate & emi. Me menta ld exitio. vnde cum hz
fintin co medi: inter excedentes & diminutas:& grandinea fit medioctisin fitu Lab Profundata nimis, neq; exterius cminens: & enam q» fit mediocnslu. cis & fplendons, Éctalis difpolitio oculi figfiat fupcr cqualem & tparam
d ffcut&s d T,
erali & vt plurimum pian Un
«Splex; ipfiasoculi.&ob hoc
a r in horb? fn. num,d minime
Fito vnde Aribesviuperant tÉ
rrr ler,
eigeride ter c7 lumimftae. 'nà excaufisobícurita- 3ó itas fpiritus vifibilis : & «aufa luminofitatis eft multitudo
ipfius boc ci nefcio ex fermonibus. Hzcigtur funt, quz retulit
complexionem Poibu dicere autcm fermonem boc fuper quoliberez is particula, iter ciet nimis.
Partis j.Tra&j. irai fm
230 £nificatio fm complexionem D priam cunslibetex iftisab orataooibusipforá vt plurimum. &hoc 35tam cum fantearfi operationes. fortes & uvenft fignificant füp calidam & ficcam complezioné ip(o- Tü:cum bios ird &diminoc;figorficant fuper frigidita-
eorundem : fcd cure Karin boc medic, ignificane (aper cqualita- Tem corum.
in colere yz caplexione [Lex mate C" cbelera.vubea , c7" [anm
guine eo cholera nigra.
Corpusanimalisferrur effe coe. pofitum ex humonbus diuerfisin €omplexione & colore,& funt qua-
poesie Wr carnet Lnd
, bris fa
Ey Spem prm € dm orgia infirimcsala, Er ics tplenia tne or ppirróedssequtic ni ct iculic& dide
fs,& panni quedam calide. k
lide & ficce, icut veng flle Erg c bo urs fant Tadiocs organicorui
ealide & humide:fcd i inier
eftverum fm Gal.& Hippo.Ipfi.n. isaqua, terra, & |ua & remo
inaüfuntgri ser (intei ch ta corpori juatuor fantei efhta propinqua:af tes etis choleram nigram affi ere : maria. rubeí. [uc , & fanguin£. i Pies men | Medicorü obuianteisin hoc dicentesq» materia p pinqua bominis,cx qua gfatus cor. fossis propsiect fangu:& qp alij tres bumores funt refiqme, luitates ipfius fanguinisque C. ueftrantur & ftpasorur db eodem perdigeflionem cius. Hoc autem porcft elia ez dictis Ga.(i faelli gaur
cr ra rul T fanguine, án mm bulleaie t cholera i
B, dixitY chole-
fyll non concludit, cum fitex. dasbosafürmatiuisin fecda figu. Tofu pare fpcculantiin fcienua. H DePhlegmate 3€ Hlegma naturale eft infe- Ned pidum, cv frigiditatu ttm «o fmod ata.
Pod e Quinq fant fp&sphlegmatitex Shi: Rletccaelpee d lege Lor fatz feu remific Ei. litatis d g7. Extoautem "Witreo mine: efl antems gro[fum. € frigide complexionis. So atreftalia (pls frigide cóplezionis,& groflz fübftftiz: & no 1 minatur vitteum,co c vitro fufo & liquido fimiletur, qa, Exeoaneé efl adbuc pH duce qued quidem mn abel emnine a calere.
Hee (pés phlegmatishét modi- dis
€um decalorte:quod tantum opina. mereffsqin kis a eem
itur. legma plus Ears approplnquae
45 ,Jurfus ex eo efl , quod uocatur.
67" boc midetur were calo me fam dina.
idis. — dne It
Tertia fpés ex eo eft illud,g3 re- f£
itur fallum t fapore: adea liditarem, X ficcitatem declinar.
Exe df uafacetfim, D. erue. - corrumpitur cibos gidim m
Ex coeft quarta fpecies, eft ace toli faporis & frigidz complezióis? quod quidem is mache turum cibus in co raxione frigidi tatis corrumpitur.
DeCholrs — Ac cbelera *[ fnt maria co- Jeribw,] e exea $, Oria
, vi "—
Voloit diccre qp ex cholera fane Per feme diueríz (pecics:ex quibus quedam te ges dicitur füumofa. Reor autem ipfam. goe- Ludi pelis A iria Temyex füsia ficmztho:mon tamea vidi re memorationem huius fpeciciin li
is Medicinz.
et L
Ex tà etam eft ulis mirid; * e erede quidz fnt mae
que vizi-
dicitur. « etiem alia a pradiTis gua
d atop ern
pig pin quidam Medica M DeIoINE
nio Zomaim. Et. ex eis funtqui
Virtutibus Naturalibus: & cft tác maja caufa fortis, & vrentis calidi- 3 tons, & Halibenrazopa incedit per.
viam, €& — (alia Bucies ex ea efl cu.
ies (anguinis eft Ens, cu? decocto litis eocde fc de-
Itu d e efi m, €; Dif. 'enim per anatorniam qp inter & fple: cteolligitia, cf p por eie qe crie deiegatipam ibat (pé cat Tahitipüum ad (e racone cóuenit fi iiaeahie dicrum mile
phlegmatis apt cholerz ra. Ema üinis. fpecies quidé
maniftz lan cs ilaque. rat ex choler niger natetaliode flione: & hxcquicem eft alijs foe-
7 p fe Tia mé H
is, nec etiam quin ge
nerentur quamplures fpecics alix exdiueiís commixtióeipfarum ad n&
inuicem. manfeftz tamen, & not. fpecies vus fant prz:dictz res.
Memoratioquartzexrebusna PUO
turalibus, € funt Mébra , E P Rumipia,et radices) cor pers foot quatwm , alia entem ab eis funt "velut rami, Hzc eftquarta pars, ficut ipfe di it, qua; i£ mébra hols fimplicia & c5pofita : & fant illa.f neraliter colligunt hbro hui? artis, quide anatomia mébrorá inticula fur Lie df noo remlicer ceni feprincipalia & radices. Hi nanq, zhythmi fant uelotintrododtunes án hac arte; Inquit. juatuor. alis ab ipfis ramificantur ab cifd£, ifami emori: na ifm Voie ex bie eft bepar,et ipfum Anidem praef cibo , ey muri mente in cerpere .. "Vnüex his. 'eft hepar, & ipfum quidé prceft nutriméto.i.dit fanguinéjquo ola m£bra corporienurriunf'proculdubio. Orga- 2a deputata nutriméto corpis fünt, S fpes) (uir arii neclis rcoes, Ffidát soda aio ons fo ebd e nutrimen: t jo me VEA pim aborecomedié& mafüicat, & fpu fio ciusad ftomach(i.Etob hoc fuc 1t co pofita corpora dd&, quibus
D. nékhos
ius & ci &ccamad
multa,vt cibus morsteti
fx dura. lunt: ter imeflina vfq; ad vitimd intcfli necefl » eer bi i6 . Deinde atit fo ad fc tractum di rit& in fingunt conucrüit.Conk Ersiega feni tet mj i.i s£tarbuléca eftcbolera ni feu melancholia, Separat afít ab co Meis fpumb(m d aim "al feme. fellis impellit,& defünat. hoc auté fien. is fit:ea ME
ta & plura inteftina , ne cibus egredian citiusabei amet irat traxeritabeo quantum poit
A defertur lia paucorurm in-
elinorum continue comedunt & egerunt. propter. it marne aionom "aitsmbrorum mucitbis in abo, & nutrimento corpotis.
, Cer antem alit cerpou vita, et mif ipfum effet , corp afimilaretur
hzcfuitintentio Hippocr.Plato.& Gal.Qus quid£ sptentio eft falla & ezronca in duobus. Prim( eft, quoniáclarü & patcfatum eft, n5 effe. mif voá viae agenrem in aut méto corporis: d quandiucziftit et Mi dd deanimals & qh aufertur ab eo, morif. In hac té virtute cómunicant plante ct animalibus:& ob hoc planta df interdü viuens, nó tfi dicitur animal virtus aut&,qua aTal excedit plátas, € elt virus fenfitiua.Si igitur fic& c5 flat p animal di animal róne virtu. tis fenfiiuz:& maxie fenfitiucvnitz & repertz inolbus animalibus, qualis eft ta&iua . Sed proculdubio Medici opinati funtvirtuté vitalem €€ aliáà fen(itiua & nuritiua, & firusews fit! corde. E: hoc, quonii motus pulfus exiftit fp£atiter in cor. de füper cztera membra is. hictamen motuscft compofitusex. dilatationc & conftnictione, fcu attra&ione &expulfione :ergo & virtusifta cft atuactiua &czpulfua.
232 Scimus autem qp virtus atrahés & D expellens fant de numero vitarum.
a in nutriméto corporis agentium & deferuientium.In hoc
autem omnes Medici conuenmunt.
Sigrurcel vius pulácnain aLerd
rdc exiflens,rit naturalis & nocri Gut tiuz,non aute folum viralis. Secundus autemerroreft, quoniam ip& pofüerunt virtuté aliuam & naturalem in nutriméto. i vmindecmdlei em aa Froculdubiofin funalivno &comembroj/fincorde,fm q dixe. runtin hoc Philofophi. & tefmonium inducunt naturalium virru- E.
à tum. Noptamen hiceítlocusindu.
non reperitur (en(us, nifi in Saeusbeo qued awtrit aliaa reperi etur in membro non notnto, effet. animal non numritum,& |j nutrimento : quod tamé falfum eft & Tpoffibile . Si igitur fic efl, ergo m&brum, quo fitus huius virtutis nutritiuz cft, eft principale. fequitur etiam neceflano q» habeat pricipatum füper illud,in quo cft fitus virtuds fenfitiuz. Notum cft autem. ezanatomia membrorum, q cor fons caloris naturalis T corpore exiflentis& abifto diftribuatur, & multiplicemrper cetera membra.
cori Eftautem notumiin fic. tia
laturali , quód calor naturalis przdictus eft (ubiettum & materia animz: ex quo neceffario fequitur. quód & anima fen(itiua & nutritiva fiti illo membro, in quo cft c& lor prxdictus.
[-] vatliade eft cder , qui eft cor-. 73 peri *
b. f.coc
H quemadmodum dibanarios
ficut elementum qued.
ramicantur : que quidem vena immedizteabiplo pullis & egrditr, & pp hocillud rhembrti vltimo infüpdamr in mone. eimi id itin. lut clibanus, & calor narardlis ficut incendii in ciba. no,&anima eft ficutclibanarius.& z ins ftat,& moratur prope incéndid, quatenus regat ipfum, ficut decet : fic Et decet qpanima agensin calido cxiftéte in corde,fit & exiftatét in corde. nam.
TaLidt, eft generís f ibidem. Ex quo patet,
virtus regitiua corporis & vita i|
Rartrin cerde & hoequoniam ip füm cor eft incorpore, ficutclibanus, vt diximus: & calor naturalis án corpore, ficutincendit in cliba- 10: &afa, ficat clibananus , Si plutesanté & diuerít virtutes in multis & dinerfis membris exifleréc efq ervnum animal mulra animalia . Ecce quod cerebrum cum ner-
a* mihi gis , CH [ flonueha ] cufdut,
7 pra[ernat ignem, Cv & srdis ab nj ^ Inuamcntfi cerebri, quod ipfe te ulit biceít, fm viá &opinion£ Ari flo. oon aüt fm opinioué Galen. & epinatuscít AnfL principii fenfüs& motus fitin corde, & qp cereirá torpganfi deferuiens ei, equan. do eins, hoc eft, qp frigiditas eercbri habet zquare & téperare ca lot£cordisin ria, q» virus fenfitiua.
poffit attingere fenfata (ua. ipf.
tfet ».K pe.
tis minime récalidá attingere , (cu. Ei endis eat dus fibi diterfim. Hoc aut tortcft de dulyjs naturalibus, de quibus Medi pede emm ini naittunt, & It verri abii dale zecipere, Eft &t notá, q cerebrá eft incipit efie moras exacte iue fit principii primü, fcu. agit peciit coc , fiut intellezit Arift. Erét notandá , L, 49à cerebro & nucha ociuntur neri £nfitini & motiui : nucha suré & corpus quoddk egrediensà
saquorfilibet duorá forarorü nerui: ex quibus vnus incedit à dez Tiodouliusà initi: ofc vltimo perforato,, à quo folus vns neruus. irae. Soir afit predica ofla. xxiij. numero. Ex illisaüt ner nisvenit motus ad manus & pedes. Ab anteriori autem parte. cerebri iedinaé(epe paria nemorum, &
ritis d prebenc enfum &motum omni ci inecrinsexiftit, necoó tif pe&tori,& organis anhe-
limus, & (ermonis. Ex eis efi motis iü£lurarum , b*
fiditeilicul fant * [máira aliu]
484 fERETATINI neruis quidem eft momsiun. &urarum. m opes Lec mer ibnsin fumma ex ner E lacera ad quoshi peruenifít &auingunty& cordaegredi&tcá laeer,
Partis j.Tra&.j. 253
À ero, & colligat cum. ita merbri mouper ipfam.Primá au tem,quod moueri percipitur,eft certus, & eft corpuscx panniculis& earne & neruis compofitti,& dilata tur,& conflringitur.poft cuiuscon. fin&ionem fequitur tenfio, & cor-
atio cordz egrediennsab extremitate ipfius,& coniunctz exaemi tati membri mon per ipfam,&trahit membrum uerfus parté, inqua. venfusexifit. Etfitendat lacertus exiftens ab alia parte mem. bn,declinabit membrá verfus partemillam.fi vero fpafmentur & ten. 3j danturambo lacerti mouentes mébrum ex düobuslatenib? eius diuer fis & contzaris, ftabir illud mEbrü ercctum & excnfum.Cuinsexéplá
ti exillétes ex duobuseius laterib' eSurarijs , remanet membr emcátü & tenfum.Eftautem notum, qos mocusin corpore repertus exilütin. € laceuo.exiftit tamen in lacerto mo susquando venicadip(um d Mm animal neruum,qui ad ipfum. Frideo aufertur motus la écru,cum inciditur neruus veniens ad ipfum. Etfunt fmopinioné Ga les o lacer in fuero Cum autem dicit, qp tefticuli funt. gencraon Aid boc quidem dixi fm bw .sopinion£ Gale quiopinar Ree eei
meratiue fe. Vcrum fm. Ariflo.coreít pnnci-
morgenem. eétb
la- nemex Psi aei ipfe vidit ftaum;poftquam fuit caftzarus, eff
Coue curà quadam vacca, & cam. impregnauit. Ex generatione eorum fpecies
een[eruantur jn querum "[termi- cd
natione Mieret terminatio ,c7" ab
i iriimamendes hoc mem in totum cft generatio, quaten* peream fpés coderuentur ipfum -n.nequitfacere conunuam. ag nentiá (cuexiflenuá in hoc homi-
uam famlanres p predictis memrw ers ibus, &
hoc.n.de cis intellexit, & fuit quod dam iuuamentíl carnis
Part 55
velut fcutum,& regii T rum prfcipalium. & fimiliter eft de. i ine (ciendum. Verum car-
d eura
quz conferuntad gationem fali-ux:&exütium in mámillisad tionem lactis: & exitium in tefi lisad ghanonem is, Ari.t intellexit qp caro fit organá (enfas ta&tus. & hoc,qfà eft membrum pri mum in omnranimali 1un&um.
Ofja,eo" panniculi,c7" ligame tà funt velut columne , C7 menta corperi.
Dicit offa, & panniculi,& cuni ez velant& exiltüt füper membra orporis.gamentis autem, collig&
tun& ncclunturquzdam ex mem — cerebri n bris corporis com quibuídam.Inof*
fibus autem fuit intentio, qceflent columnz & pillaria. tis: fed in panniculis, & hgamentis fuit inten. tio, vt corpns protegerent,& coníer varent.Conferuantcnim ligamenta coniundi membrorum: & Jensieus tünica: tegunt, & con-
int membra füa:ficut facit pan. niculus,& tunica cordis cerebr,hepatis, &aliorum ab eis panniculos & tunicas habentium.
etiam, cuius mannseft fubeilis (£n- E. fas fignificat bonitatem intelledtos €ius.Et cum dixitg pili fuerüt propee füperfluitatem, vel ornatumjin. tellezit pilum efle in. sorore vnum ex doobus,f'ad col fü; ; oru] ilias membri,curos. ilus,ne ledat ipfum, ficut pilus Un irum & | pelorixaur pus or natum , ficut pilus palpcbrarum Sc füperaliorum.& poteft effc vr cam. hocetiam intendarur protectio mé briillius, ficat percapillos capitis, quibus quidem füperfuitates ficcze iconfamuntur.
Hc autem omnia (nnt famu Y lantia,cum perficiant flatum ,cz- per radices,
Hecola membra fueruntconiff Ga, vt plicereex eis ftatus &fi &ob hoc fuerunt per conf famulantia radicibus: Lisci Rememoratio de
A4 & primo de naturali,
poftea de vitali. -
Spiritibus, * —
Piritiu P[naturalis efficitur ex fume feu] vapore laudabs blinitit Di [puro,c7-] munde. Penn ar
V. utem fuerunt in ex- ?» iremitatibu propier auxilium z
1 fed pili fuerunt propter faperfiui-. tates vel ornatum.
Tuuamentum vnguium in digitiseftad iuuandum eosjta vtcü ca. piantaliquid,g capiant illud firmi ter.funt.n. (uftentamentum carnis in extremitatibus digitorum exift£ tisintantum vt rem quam capi(it, poffint tenere, vt poffint bene c5ftrf
'& fortiter capere. Iuuamérum. etiam totius manus fuit ad capiendá, & faciendá o£ organicum cuiuf cq; officij & artis.&16 df effe num intelledtui deputatum.&
Spiritus diuiditur in tres fpecies. M
exquibuseft vna fpecies naturalis , &eftillequijeftex vaporepuro má do generatus, fcilicet ex fubftantia vaporofa. Eft aurem fitus huius fpiritus fecundum Gale. in hepate,tr& fit; ab inde ad reliquum corpus: ed fecundum Ariftote. ipfe exiftit incorde rin hoc fermont Gale.experientia. ilis: quooi
non maBifeftaturin hepate, acque etiam in venisin co ramificatis, fi-
Prmeniars c incole od
A^ — "Qudeuttmexeoian vw nal fieati]exifiit ia corde,er" ef f Lu wide " itusin cotde efficitur, PE-Gs foctrdaslübflrada ie bep m dicus &cdepurauquo quidé ar te permanex vita & exiftit:& i fo remoto,acaidit mors, *in corde enim exiftit vita, Huncautem fpiritum vocauit Gale . vitalem . iam diximus quód vita flat per vir tutem nutrinuam, quam nataralem vocat. Si ergo remoto fpiri 5 feriens in otdesaufermur vita, juitur m. itus natu heticrde
* ale
f sed generatio eis , quod ex 3 H » R P4 E es fertur in cerebro 7" eim "mibed "78£4. t welende.)
iM "chai fpiritus in (pém. pániculis (.(piritusanimalisin cerebro exifté diereinef cis cuius quidem fübftantia tá diu. Vi Eu. ieretur. in-
koc dixit:fed fit. Intellexitetiamquód fiatinfra ce c tebrum (üb meuinga fübrili inuol-
es msnt ante iae fjrritniimaginatio, ratio [en inteleim , ev nemeri cum complentwr 7" per. fieimnter ipfa fpecies in wentricm bte cerebri.
Hic fpiritus, cuius generano inwenitur in cerebro, cfl ille;cuius fpe ics perficiunt tres ventriculi cere bodige & coquendo ipfum , donec fiant exco tres fpecies. Sunt enim tres ventriculi cerebn:& fpiri tus generatus in anteriori venrricu loex ciscil fübictum imaginatio-
234 sirquisutem ia medi et fricivas D rationis:ült: ri ei polisiod & remini(ceotiz. fieiibu ve
an quolibet ex [ tie proprie. alsa ab illa , qua eft i ile ibus fpiritib*(a NS ex tribus fpiriti
eft virtus Opa, in Ec Ballo aliorum enifüt mil fpici
tu maturalieft anima naturalis , & f. vitali vitalis,& in animali animalis. fcilicet motiua, fenfitiua, imaginatiua,ratiocinarins,& memoria. Stt aurem proculdubio duo fpiritusin g corde, & cerebro exiftentes : ex quibus vnus & idem defert multa in 2- &u/ficut vnum pomum defert, & habetmults,(ilicetcolorem,odos &faporem.
fant virtutes, Eplene sirtutes numerantur
fc&tuum ipfaré in formay& fpecie. ax ri eff sirhus smmutatina $7
fma, peter qud potet
& fanguinem menflruum 10 maice, donecex esf eh te. tamen im inl pisi figures Mifpomaz nibilomigusipom ad caps & conuenientis., |uipr €G ij p
. Canticorum.
Lj qua ferma,cy figura informat cor. pera: necmn C7" quanntate , C77 Smero.
Secunda ex virtutibus naturalibuscft pla(matiua, & € illaque cor.
B gfetam' virtu attratiiua di * Dicen si e
tutis; gia n jo, nunc retulit. agentesin apri cor uit. ie virtutes fünt. EE iuda dbi digelti- Ua gaius i.que digerit digeritauactum duk ri eds fg expuliiua, [s Quod quidé no
in án g rebus, Wegen inde
Fic 1pfü em ey impellit ipfam. Mme
Efl etiam ex bu virim yniens
9* mira fm ex
rene d irt fua di vais
ides immu detm plis
tiuam.Et nutritiua in quai rum rememorationem fccim"hi, Frigida imd
umi que Cqu feparat fuper
fuitatem à cibo.
fot dndlperia ex quibue vua roS
oe T pulis per dila
Duz funt fpecies
zii madis Miei
bs babere "lud odio : v^ anm, C7* cius exaltatio.
DES INPS caufa, tur,eff.
qphutus viros. ratione amoxis vcl odij in rebus dile&is vel odio habitis, eft caufa quare agantura - €ionesin alijsab homine. Huiufmodi utem virtus eftalia a nutriti ua ®itiua, vnde fi nomen virtu B tis viralis imponeretfolfi huic uirtu. tieflct runc quidé virtus vitalis tarti2a fenfitiua & vegeratius.& hzc quid£ funt, quc Plato innuitefle in ter vitales, Plafnatis tü n6efthu jus generis: immo fübeft geneci ur tutis agentisin nutrimento, Devirtutibusanimalibus, Nouem funt Virtutes. ua ab anima numerátur,ex. f funt quinque, fub fenfitima,[- L "I Fat, Latina C7 fa ina omuerfalus. € Virutesafales fentille, quefüot jn cerebro,& fünt nou£ : ex quibus. fantquing; fenfitiue, quas ipfe hic nofauit : ex quibus tactiua in tota Efl etiam^ riri ad. *[nernos) pernemens , ex qua [eu per quam smonet quie arts ,et nii fin Sexta ex virtutibus predichs eft virtusque vnitur neruis quibus ho mo mouctur,& mouet localiter m& bra fuajiam aüt prcdiximus modü snotus fui, & qui fant ncrui illi.
135 P quaima D ginentur res I [ ficut ridentur.].
ima ex predictis uiribus £s eft virtus, qua imprimuntur res in imagihad. cum imagin£tur inter fpecies, que videntur . hec aut£eft virrusimaginatius , quein. anteriori parte. i exifüit, ficut. fupra diximus,
Efl adbuc ex ci "virtus n qua efl ratu co" 66i qua efi memeria. dier qure css
xquil i flens in melio cerebri fecunda ft rememorstiua, quein vltima & po B fleriori parte cerebri exiftit;& ficat in fumma, omnes ifle virtutes fun. vndecim,
De operationibus, Omnes optratimes Yirtuum sumerantur fecundi ip[ae "rirfuites quarum [unt operatiunes, N ionf vi ef qualsiplirtmmer vimiriqes rum füntoperatiónes. differunt.n, pss inropeladonre vium L] em mE eperatio dicitur ,, 5 y» quibus dicitur: etin ent rae gem I "peat eft nomen quod diit & Flat squioce decis. de ib* dr & predicatur. nomen aut£ cqui uocum cft vnum & id£:&ra,de qui bus dicitur funt diuerfa, » Rt fient de tranfitu" fecundum *hmes. e. penetrationem ppt appetitu. capot" GG iij "nim
Q nam attratlio cfl fx anias surtutis folus: etinm rir eir Lapi
vatunibm fimul compofiti ,
€ct ex aperatiene [entiendi, ey" at. trabendj. epcratio autem [entien di e impelendi effiit tranfivm, C7" penetratinem cibi bac enim opera ex pradiclis ambo efficiatur.
Quia dixeratquód operato cit. nomeo, quod licatur equi equi peeitator, near nunc qu« funtills operanones, de. qus nomen zquiuoce przlicatur : & iunuit quód funt opera. tiones fimplices, $ compofitz. radoautem elaa glici, & nihilominus amba dicunfuropcationes. dcinde ede eiempla operationis fimplicis , di Semet fractione igefti
retentione. eonfeqnenter fübiungii
Et ficut de tsanfitu , feu
necibi,& ersappetitu. E quia po-
fucraipnrdica exempla operato- Jum fim
ite.vnautacho eltoperatio » fan '& vnius olius. vircutis,&c .. Sicintelligendum de digeftione, S xetentione. Confequenter declarauitqualiter queliberex tioni bus fequentibus, fcilicet tranfitus
membrum appetitus, & defyderij K. Cibi, à quo membracorpons.irahuntcibum & nutrimentum, cum. abes diminuit, & coofamirur, tuac etiam membrum inanirum fentit per (c (ui inanitionem, fiue nutrimenti & cibi priuabonem , & tunc appetit & defyderar cibum . & talis p iid dicitur proprie fa mr ge pride quód ie opcratio elt ex: compofita, fcilicetex attractione cibi & nutrimenti, quam membra faciunt trahenna ipfüm ad (ipfa : & ex fenfa quidem inde percipit os ftomachi, &ablaiocius quod ab co trahitur. L, Aflericetiam tranfitum & penetrationem cibi efle compolità ex duaibus falicet ex tendi Acimpcllendi Nam cum cibus, & nutrimentum impcllitur per canales & meatus memiod quod ácsadi peri fem um it peri pelitillud ad aliud . Diis exemplum eft tranfiens ab vno intcílino ad aliud , doncc tandem. ad anum cxpellatur. quod quidem ex fcufa fitineflinorum. impellen tium ipfum a primo ad fecundum
bu tione.
fum cat in diarrhaza, lienteria, & vomitu, Quoniam perfecerat re» ik rerum naturalium. iti j inten ditnunc declarame alias i
Ol babet iudicia fuper aerem, idem in fiflentur ex imhprefiio mibur:climata etiam babet fuper Solimmutataerem in caliditate. frigiditate, ficcitate,& humiditate :: quod quidem ex temporibus anni,& ex pofitionc Solis in determinaus partibus circuli,quas Arabesahanne vocantji.manfiones.
minatur proprie f fi : nem,in qua Sol exiftit, q ex propin pet longimdine S. ad nos us media diftania efficiuntur quatuorann tempora/f. vot, bens darumni us, Et eft res maex fe.quia. et clongatione i fuus cft cad frigiditaus. humid tatis:& hec eft complezio hyemis, &ex propinquitate eius eft caufa ca liditatis & ficciraris, que funt nacuta cítatis.& ex cius media diftantia. eftcauía quorum dao e m utumni,& ve. sed diuerfitas in impreffionibus. irtacre contigeris ex fitu So'isin di ueris manfionibus cft nota conuenienter Arabibus, bog autem, (.dierfirs im| in aereex par. fiests imer ipm & peres muli inter ij & multi tudine & paucitare flellar,aut ma itudine,aut paruitatc earum, aut. velocitate, aut tarditate motus ipfa .ftellarum fizarü . inde:
ex pra-dictis. Diuerfitasctiam tranf Cpreditis Digerfiaseiam man fefta : cuius can(a eft propinquitas, & longatio Solis. Caufa vero pro- Jinquitaca ioni: pred
eorum, füper quorái capita tran. siet secido alioram
iorum magi quantes regi. meoró, fpe qud capita uanfit So) funt calidiores: & magis diftítesez regionib*eorum, fuper quoram capi n5 tranfit Sol. fant fngidiores, Deimpreffione ftellarum inae, E. Tecum Sole, .
Ier Cl jam alteratur, Q7" im- 101 mutatur ratione alcum aliri o-
In fleliisctiam eft actio qua immutatur aer ad caliditarem cx carif afcen(a , & ad frigiditatem ex card defceníu vel occafu:quod fm acoc(" LL
Cli enim 5a]. appropinquat in- 10s. Jflemmat aerem. 'Aerinfammanry cd Sola 'T0-
|uat. ex flellis,que ii Pads dicanmc & funt quz ge neraot: Dem acriscum. perfeucrant aliquibus diebus, & vo cantur comete.ná ex calore Solis c larum,inflammatur acr. 19)
taelengantur aliquo modo a 5e D
€€ üj He
Q Hoceftindítl verum lorinfiammatus
a ponis 2n idea i operatur. ids
ptisnem aximatorum.5i sero quaa. fertsnata dicuntnr fuerint ibidz, Wi gemifeabune [falutem eorundem emmmedam, Hoceft fm opinionem domino sum ezpertor(i in iudiciis aftrord . Eteft, quoniam ipfi intendunt, qp quidam ez planetis fant, quorum effectuseft vt plurimum detrimen. tum,& corroptio, & funtilli , quos jpfi vocant infortunatos: & c» quiex eis fant,quorum elus vt plurimum füntprofestus & adopta. tio & fant illi, quos vocant fortune tos. Opinantur etiam q quilibet ex ipfis habet propria loca in orbe , in Y quibus ipforum a&io roboraf, aut eoiticatr. Loca autem corum,in quibusa&io fortificaturgraduatur. apud eos: & impofücrunt propria noniina predictis gradibus que flit exaltatio domus,triplicitas , & alia abhis.Feruntetiam,g cum infortu natc funt in locisque dicuntur eral tationes corumyy tunc augeatur,& 10borctur eorum operatio. Et fi fic efttunc fignificabunt fuper deflru- €&ionem corporum animatorum. Etfifr cum fortunate füntin predi €&islocisfigificabunt fuper falusé
tum eftt philofophia Naturali. NÉ omncs; actiones fanc laudábiles:quoniam effe omnium ho rum inferiorum eft ligati cum mo tu, & fitu corum in partibus dioer-
vill in montibusexiftentes figi i fünt: & exiftentesin vallib*(ant. calide. Huius autem cau(à eft propinquitas montium ad regionem,f qua fitgeneratio nubium : necnon. etiam, quia montesomnibusqua, tuor ventisi untur. & idco n. fiunthabitationesin regionibus ca. lidis ratione latitudinis propinque Soli,nifiin moritibusearum, aut, peeos. in regionibus vero fri, y à ratione diflantiz latitudinis, funt M. montes continue niuofi, & per con fequens inhabirales. *Dealterationeaerisfecundum . Tnontes,
$i were montes fuerint aparte veg Jeptentrionis, cp claudatur nntibus indicetur snfrigideri a feprentrione,
Sifucrint montesa parte meridici protegentes villam à vento aualere quidem, illa villa. Side ne
i D D D ' ' D D Ii 1
162/— Vileedificata aparte meri-
diei ,mdicetur clida ratione ex fafflatiome ilius yeati meridiona li fuper eam.
Villaa] meridionali apert& fudicarat Hic c calida ratione ezfafflationis véti meridionalis facte fagercam; nam ventus meridionalis «aliduscfl,& humidus,
308. sed fi fit ex parte occidentu,
P sex perte orientis, babebit fubtilitatem. mE Cum aliquis! e itus, &dil d peiitigi ii tionibus,& infufflat fuper eum ven tusoccidentalis, efficierur quidem. aer cius groffus, & frigidus & humi
Maria babent contrarium in. 109 dicium in bec , ficut fapyentes retulerunt.
Tudicium marilíad terrí eftcon. trarium rudiao montium ad can-
zquant& tem| 1orum. vnde (i ipfa fuerintà parte meridiei alicuius tert, squab(t v£ tum meridionalé,minuenti; & rc- E mittentcalorem eius, & filr cd erüt a parte feptentrionis,equabunt v&tum feprentrionalem , X remitient ci Gigidiurem Cuius rarioeflqfü juz? non fic | Iuntur, |: Siria edidiate& figidiea Sole ficutaer.& ideo eft, ipfe tempore
dus. Si vero infüfflat fuper eum ven. tusorientaliseritaereiusfübrilisi. deaquis maris intelligo. «alidus & ficcus.& hoc eft,quoni$ pe alteratione aerisfecundum eire eft cd i ficd, ventos, occi: lis frigidus & humi- go ] Fr dos&hoctpermdaionemeftad , / Cfi fim generant imaemt € medium climatiscuiusliber: quod Mud guad generant in eo? [man- , ese
[uoniam in pluribuslocorü, vé fimes.]
tusfrigidus & humid? eft caufa plu warum in cis contingentium: & ca Tidus & ficus clarificat aerem ipforum. Hoctamen variatur 1n mul- $isloasterrz: apud nosinin fula Andalufiz:in cuius medietate, -i.orientali pluitez vento occidentli& catur eins aercz vento «xcidenuali :& in alia eius medictascoccidentali pluit ex vento occid£. tali, & clarificatur aer ab orenma-
Intcllexitq venti in aere püiant fet
li complexionis, ficut & máfiones intellexit aut£ per hm5i manfiones pofirionem Solis& Lunzin manfionibusquas Arabes a» mone vocant. Jam autem przdiximusqualiter fiuntex cisimmutationesaeris.
zf4 à [LÀ ida jcali TI
ditare bumiditas, P [pre tanto & & py generat [aper calefaionem,cy") Load
putrefatlionem. ven
fí&es cale
Canticorum Generatur entem ficcitae im ae K. re appropinquante alicui vila, *'5
ideo ghatui ex flatu ei*j
exceflus n.fua: caliditatis & humiditans eft caufa. jonis putrefa&tionis & ideo qui intendit prohi berc putrefactionem rerum, infrigi
Ventus itrionalis neceffitat.
Án aere frigiditatem & ficcitatem.&
dco leditorgana anhelitus gfiaéqy H ex eo tuffistquod ex ficatate organorü anhelitus contingit,necnó ex couferuatione eius quia humidiatem cerebn comprimit,
Caler,cz" fabtilites snfunt eri. talizez", fripditesc grofiities ec eidentali.
Hoccft manifeftum , ventus orientalis eft calidus & ficcus, & oc cidentalis frigidus & bumidus. vaxiatur t hoc fm diuerfitaté ex ter- T2,& aqua cis contingentem. Dealteratione aeris fecundum
Part 56
] caquacivicinantur ex terris & aquis, Omeis *angul terra mollu, H Vert CiME cireunferentie [unt difeso-
f£, arca z flo- duleis) , ej lem complepros prid
eee rina euis terra mollis non (a, rcfüdans aquis, c cius citunferentie fünr ditog peitz montibus, eft humidz complexioms.
Tepaludo pert sentibus C7" babens fontes. 8i
cuum terra vel loce (axofue cfi, € [alm
Villa habés aerem ficum cft, cu. jus locuseft (axofus, vcl aduftus , &
Demi aide patula, c7* omm 116 bua wire difemperta, efi in bryeme y
salde, 'fritida, «flate Yero calida. Domus, cuius ianuc funt valde ioi: [- uinriida. margo - Ex domo exec depre[fa, cv fib x terranca babetur indicium cen-
babecdilpofiuonem contrariam:cti M
Bs Wisin i hoceft, poised in tpe byemali in jidetur tp ezfliuo:cuius rano data. eft in Naturalibus.
Dcalteratione fecundum
Calor inefl pánno fato ex Jerito, Cr cte:c7" frigu Spin rafeulo, afl pine plam nó lesagineje feu elerofo, o" lime. ^
1: dl r1
Partis j.Tra&.
4À Panniez fico, &coto fünre ali di:& panni mechanoni & fine pilis Ecl igidi ficut lini, Sed caliditas. ineft pannssex ferico,& coto per re. dasodem ad corpus bomiais Irigiditasautem pannorim raforum có ingit rati litans borra exi-
fiosin es vila-K pannerü pli. zar arem in füntcsafs cacfiontico q hene Ead
Peodlsdemp tá lint eft temperata. mueempifitus ex pilo, "[.— ler lena snefl cum caliditate. » ex pilo & lana fatus & compofitus habet cái caliditate ficeitarem,& lioc ideo qf funt ex füperfintate animalium, De alteratione fecundum odorifera, Tudicatur caliditas fuper complexionem cuiuslibet flerie, c7" cu Suslibet erematicis , exceptis qui
nee qe foeptefalieemfaconfüs
Emo ieien de [o7 com boc aromatica.
D ! ! I 1 '
dis & ^ Hocquidemefl,fm q iple dicit, «piod, q aramasct spl Artberelt alid
complezionisin hoc,qí eft fumofü, aporofum ex bméi aut£ vaporofis fuut quedam calida & fice tat caida & hnmidasererpisiftn
á itin
pros eorá paribus calidis, quz quidem fant pance in compa. satione sd pars cort igides. t aromagicti qd£eít. Ócapud Arabcsel Sod bond odoct habéti,
2538 Deoperationecolorum B in vifu. Lendabilur, cy^ ntdlier ex colo *** ribus wui,efl niger aut wiridu:al emue fHsdidum led, cy] [gre aem €
Veiliorer coloribas vifüi eft vici disant niget. viridis quidem fecunuim veritatem confertei quia fecá dum vetitátem medius eft inter album & nigrum.alb* autem procul. CE E
m itGal. co gri] fati. ado aui co eid E eft huic contraria,.co: vifam.Siigitur fic eft, quodlibet hor extremorü Ledet vifum,&c medium. pases . veumeft
n mouet vifüm Selon, portat inquancum huiu(modi minime leditipfüm. Secunda ex rebus non naturali
bus.f.cibus& potus. Cite quod uera cibi atfio eft N refers , rt emne d » exdifo latione corperis, C" ad pris imm Y Jietum deducere. petduo. Vnum eflquoniam im- Folie dtunima rrncipo fus icum efle cum. generationis gegii Won itur ci conuenire per natur, i tum eft tale, aut tale ammll.pro tanto fuit ci cibus necefarius; quamus augeatur s cocntcius. perueniatad quan.
€ effe CurSecundum tem mutim&i rcfrafad id qi fubeft,afo fprrit*, X corpora animali iupgitur.cá dicithin. conueniunt difloluuntur cx calore aeris contin£ Paredb, YE tfi Qu referatur blinis toti referri, & neceflanusad commutand( ali Erfcendom q penes mcd
h ^ itabeis cdida Arabie armat, compo
Mediipfa confümunt neceflario ampli*, ci panisex fimi] frumenti cópodritte ii * inh dificlis &tardz digeflionis iuuenes & poft j fit Melior
Tajo EF antem exeo eligendus il-. bermuacdal prenne emmertitur eo" franfmmutatwr, ri erai coaá inre duae Eletuser cibiseftillequiin lau tuatasponunti ipfüm in eod£ gra. quien aaginen magsgiaali du cum pane cocto in clibano, Tuetütur.& ranfmntatur,. Groffi entem ex nfiaalibur. fame pu s Lorena fable. pa: faie,er- fur? [ murs laudabimáefritiet C7" carnes paruerit pul-.— la Muornm axmerum. lorum gallina, cr fene bles om Ex cibislaodabilioris chymi ,& leribuhi eniom comeniunt patiem. cum hocgrofiz fubílantiz (untftibis egrit cut panis fimi] iion meo dao- Cibuslaudabilischymi,&eum rumannori.& hi quidécibi ógra hocfübiisfbianigelthcepe. tathanisfdaborie" ed primi qe isfactus & compofitusex lactic. fcentibus,&conualefcentil io S fimila frumenti &carnespar uorum pullorum i ex ole
12$ sace firactdele abii.
Pifcis netm bebitanP[inrups va€
rib^(icutblir& vig torumquod Pw eff cibrcongrum uexate ab o. Ton
dicit de cibisifü, propter fübelita-. exercitioyey" labore, "
buseftille,qui natatin. r m5 ts ect tee buckinelieris erem
ilm suimslins ambebuss | siquis iftum illequi viuitin. ibus Cainsróeftahn uas, primis dominafpicib, Peri verti oés illi qui nutriuntur a aquis falás fant minoris humiditatis: cówarum eft dei in squis dul- 3 dbasnutriuntur: i vhuuncia Ambebusaquis ona nor meditercog, Ex marinis autem (ünt tres
der fm i gn peram ex M
Sms Tri
i fantquids qui (ant eft pori ficut cizus aridus & 6S
jl füni ibus. En
sap aces funt [ubtila malitia fe-
ew fonapu, eques aliam en
ME enda fe
Tupé eT
tem, T quibus
id eb rarqubue mor melácholcusá principio &r&. d dio nare &ceomplerióe corum
ex bis c. d enm tem, fap
Mnt gidi & humidi, aque dollar et fiia les con[eruant bumiduatem vam fem faem C. uitatum, € deducunt cibum per "venas. ris
MT er eio uas
€ miditatis dicaltin eieriflenis & facilisegrefla- cum & füperflui tatum ab m Romei ite ib pvenas,ob hoc btilant Aciduidt Tedddripim. Incftéeissliud Paamentüsbein cad igéftio fit per eas.nf ipfe el imtrerefierec ribus, &c vrere tur-Etindeefl, qj animalia adopdit & defyderüt aquas, cá ftdigefhoci bi.od aut dtluc, i aquz &uuialesfint melioresfonunis, eft quidé d fmopinion&Medicoü*akar. ahorud quin foutanz fm opinion£ Hipp. fecandá , & Gale. funt meliores.& ex eis ma- Xumeorienules,& fuper arent ince. dentes. Cuius. pude probatio ete booqi rax Diui colligátur, & commifcér c pluribusaquis, incedentes füper terras druerfarum. complezionum ,
AMelur eff e x aquis plsmiala srrida: quentam nibil. pleri tis, quad inferat eis nocumentum.
In hoc autem coneneruntomnes Mcdici: quonis nó admifceur. apis huiufinodi,ficut ipíi dizerüt,
2qua terra nociua, Eft tamen dubitatio, & controueríia inter eos de. Pooicswalisrum poft przdictas in 'u cxiflentium : nam quidam Firnertoosa dom, qi i dam autem fluuiales,
Ex eis antem funt. egredientes. Anaturali difpofitice earum, rum propria a£Hzo eft fecund com plexint em, Mfeetur eis.
edat füntfpccies aquarum lentes naturam aqua. fimpli- €i,& verz,i.qua non fünt delectabiles, Gcutaqua fimplex : quarum propria actio confequiturillud , qd
fuiteis admixiónt. Sierpo fintama E. memorie Kfccr inei dem. $1 füeri ;coriimifbit arem dl S acm fr calide, erunteis cbmixur terre fol phures. Ferütét o (dà adfuerit re.
€ dcetofs. Erunt ctiá Q in parti. granacr funt qi aqux ne. cancsanmalia, quz bibuntexei, 133
Omne , quod bibitur ex cerus-. ditat, ct Wm smirit erpus OQunibus pontibus corpus nutrientibus (unt cria ilicet ceruifia, vinum, &lac.
34 Polus conuertens. d (as aab, cf fut exe] rx uw. emento. Proculdubio intentio fua in hoe loco fuitad réfcrendü genera cibo- T & poruuro, diucríasoperationcs in corpore hominiscficiéium: n autem (uit intentio eius ad referen. dumeos, n níera nitatem. tol lunt zzgritudinem vndeefta 1 potus font fi-. eutaquz,& alij ab ca: & aquz fant. ks: &cexdectabiibus opuós M iex ili : fant ales, & tales: S earum fpecies fant tales,& cales, Tertia ex rebus non naturali» bus.f.Somn &Vigiliz — Ormnus efl quies virtuti ani 153 malium metiuermm, C7" fenfitimarum, Somnus eft renocstio feu; fos virutum animalium ex tia corporis ad cius interiüs & quoniam earur actiones [unt mo- Ure, X enure quz in vigilia not. eu.
Partis; Tra&t;j.
A tur. bocantem. jtcum di&kz virtutesexiftüc in mami «orporis.cum carum operatióes fequuntureas. Somnus vero eft carü quies. nam tunc quieícuntab opezaronibusfuis X redeontad fuam originem,que eft cor, &augentíeu confortáur ibidé.Cauía auté fomniefttam digeftio cibi, quí labor. nam cíi digenitur cibus generaturf orde, & in cerebro vapor fngidu & bumidus ; de natura aut£ frigidi tatiseft confiringere, & cóprimere, feu in profundá impellere. vnde re. wocaurtanc calor naturalis ad fü
B originem ex fugiditate occurrente. &obuilteci :
it ét regreff fuia. n& ipfi ferüturfup ipfum, cü ipfe Git fübicctum corum. Laborau tÉcft cauía fomni : quia ipfe difper £* & difioluiealore p maruralem, confequésin ipfum. Vilasenim Vnita ortor i ipt
difperà -quo cicain fua colligiur.
rk borem, donec ad fc plexiosen pinem dicia popec: c € pofquam eft complera d- 336. Ipfe enim clefacit corperis in feriera,ex quu fit cibi digeflio lau dabilur c7* melior. (c. n.calefacit corpus: : uem calorisim mani
cum przedictis duobus calotibus, vi D
delicet cum calore*fpintuali & pro * (t
iocus calore virtutum íenitiuarum : qua: quidem tempore. vigiliz fuas operationcs excredbit,
5i lt (omnus multi prolonga 137 tur, replebiur caput bumoribus .
Huiusquidem caufa eft, quoui& càm calor cxiflicintra corpas nm debito, tunc augetur & multiplicatur fumofüs vapor, & eleuatur cluemreipi adcezebrüm : & fic re-
If caput vapore przdicto: auia enf iam fuit cibus digeftusp fom- É num p rofundum . exerce: autem eal : füam in humiditatibus corpoiis. vnde componiturtunc vaporcx primo & ex afcen deute ab illis humiditatibus ad ca-
It. pro tanto repletur caput illis
umiditatibus , qne humectantip fam fecundum modum przdictá , &izduntipfüm.
ape etiem bumeHlat eorpora , ec anat extinputs cleréui-
zo mificantem ip[am..
Humectatio quidem ,quam fa- r eit Vcn i iria] lia exiccat corpora ratióe cius, [99 difoluitur abeis per motif fenlüum . & ideo eft, q cütn quie-fcunt fenfus in fomnóyaugetur hue miditas fpiritum eorumneq; not etiam humidiras membrorum. Ine
itautem ex dicto fuu, cm di« it: extinguitque calorem , etczte, quód multus fomnus extinguit calorem ,quo virtutes vinunt, & exl« ftunt . & hoc, quoniatn de tiatur
quietis & &: de natura coo
ambo prelicra calori elementa uitcorpora & fpiritus corü , & cort ri, vel naturali,tépore fomni,Cquies. colores & (plendoré fedat & corrá- & fuffocatioex mébrisabíq; refpi- pit. nam ex corruptióe caloris natu. zationefüfficieni: ppqdcontingit ralisimmutatur color is,& eituncextinclio, ficutigniextrinfe fplendorciusalteratur. ob hoc eti co.nam infüfflatio venn ign£incf- caufatfübmerfioné,& profundario dit &infammar. vnde. vaa n£oculorá, corrupuoné digcflióis, " —EMMM ingextu.
TÜperata excitat val-. .
M9 qe fenfus et dijpanit Virtutes ad Quir cx rbusnon naturali atione: fiae, C7" i £Motus Gc Quies — rp
bn mand cat corpus à facibus , Icom 1er € faperfbisaribu tim. C equi ja:
operarióes fuas fortes, & cum vrilitate.mundi- pii ipfam zquat corpus, & expellit ficat ét corpusá füperfuitaubusi. fec, &churniditatsfuperdoasab expellitcas &educitexteriusde n& eodé, zquatautem feuvétura.n.vigiliz eft. euacuare: perieni corporum cflicit,co 9 calo- Loss confumit — rem naturalé confortat. Sed expul an , cótingit 140 , Exlnga autem vigilia eontin prtesip siad ue i AI it expergefathio , ei snfemmetét. ne calorisnaturalis, quam ficutdiienerás anxietatem,C7*. hé cft héteflicerc.ad cófortation£. anima. Ipfa eti diffoluut ritus, n.calons radicalis fegf confortatio. dar virtutisexpulfiuz, & aliarü ab ca. qr emprra fedus , Cr: corrumpi Difjonit etiem cerpus dd boc 143. [plendoré cv claritatem corporis ; difeme" "Aser. colorem eus , et profundat ocu. Wrawriatur C L Lena 4 Hei «td bec vt augeatur. lueeetg digeiant er mentem Exercitium equale & temperat nlliter ', C et puIS II^. Ai(bonitcorpusad hoc, vt nutriat, ren fida, ] &ad hoc, vt füperfluitates cducan- Vua. x longa vigilia contingit mor- surnecnon & ad hoc,rt calor name
o CCKXWWwILCR NW. TTL
- X Gel
Partis j-Tract.j. 14Tc A ralisinflamrhetur. Tempusantem (eneótutis,rarione eius,quod ez mi D conueniésadexercfdum ipfümeft, brisradicalibus diffoluirur. pofiquam cft mre snis Vltmata " quiet ef in- 144 efto, term. I * eonuemens, HINAPHÉRTRDS c reprint dE inimiarcn, ma qudm inipfis membris. Et empusquidé. replet pumiditatibwe, ficut adexercitandum conueniense(bod ey^ " SC neduneque difpo
[sd & diminutz euacustióms fa. cum eo: & proinde caata non Ed tio. [nzelligit autem, cum di- nem nutrim£ti, eo Lqp non. " Sdípenirpamailocrat mrmac Wpedemedeco in. augmétatiuam,tam in mébris par- us f.de cuc »;
b cial " Teple " 34) .— Imnederati autem ex e lOrpr. 'et snisera j prie dicitur labor qui quidem [i aie mem ^s
ritum enacuat, C7" educit, laf-. brorum per phlebetemia,es" phar fat cerpua , €". emacerat pinguet maciam,ex qua quidem efl perfee ceris, e inflammat cale- — (lum innamentum in wert,
C. reps extraneum , C7" ducit etiam — Corpora autem indigeat vniuer y bumiditates a cri e e debi fali cuacuatibe & paráculari. fira. AL DETWÓE 6X ia dolorum , . npe € facit cerpw [inefeere ante ata bonia dr pb aliquo m piri tem [enetlutis. meatusillius mombri, cum funt in mien, Con pecaiipl men Ege
t. idem fpiri&euacuat, tione fpeciali ipfius membri. Et moclelem enrancui in corde ac- odsonuu quzdam eft value cendit , & infiammat,qui calor ele- falis, & quedam. icularis,
s1gesoi mentari fcu radicali* cóuariusezi- pitab vniucrfali , dicens c talis eft flit euacuat.n. pre mulntudine mo Pico ec E q-
tus (ai humiditatem a corpore Sex ocenda int in vere El aut
magna diflolunóe debilitat neruos fciendum q homines fünt Y hoc di
facit; fenc(icre corpus ante aiat werfi & vanj.Nam quidam funt hs ColAwr HH, bé
dam habent incquale non tempexatum, (e enam exercitantes &qu dam habent corpus eq! exercitantes fe €orpasin, eiantes &..
Elia non fe exercitanria, affumé
da cibü vfq ad cpledi faturiun£. y'omitw frat in aftate, (éd me
lanchelia educarur mn autumme.
Vfüs vomitus laudabilis eft fpeiaft in cftate, & hoc eft , quoniam xflaseft ex efficientibus humores Bacantes irt flomacho, fiue Tote fto quieti ius AT
li (ant fpecialt in etate. A. ipe etiam. Piuctionem melan
jóliz in autumno, eo q runc eius generatio augeatur, Ver autem Thelius ceteris tempotibus ad cele- Bratdum phlebotomiam, & füm&dum pharthaciam; & hoc, Quia ttc
344 I
teetur cum fant medicinz attrahenoesa capite,
tÉ- &cascuanrar gut & pingi ct
Mode ue pelucicaqquiba ick
funt plures:
ardore pingiog- L Premca vrinam, alice incidet.
o. im bydrepem. Et promca mifirue,
fi antem corrumpentur corpora earum. eli
Viere medicinis vrinam prouochitibus,, alioquin timeas hydrop£. Ex fimiliter vterc medicinis prouo cantibus fanguinem méflruum in. Sooleribus alis earü cotpora corrumpyentur.
Educ feces in colica-nam inea rum eduélione curabitur patient impefio,denturin potu eddoteiodi
iis & pra&ties.
Vtere balneo ad tollendum for hec pen frei educere, fuper fina. tates à cerperis füprrfiie C" cut ab accidétibis itia an damfacere.
Partisj.Tradtij. 242
A Minetis eft neceffari ied. fuperflnites veri [ono hoc di corp? ad füfceptionem cibi.ob hoc etiam có gruit, & neceflarium eftin coafermanone fanitatis. vnde prióres vteuam fuc-
x conditionibus cius, ficut & exevitij, ne diu fiat cum cibos fit in fto gacho Erimmundira quidem ef
Part 57
us fordices ex füperflui- Per corp drgcili lea.
nenibw, quatem re rh
Proculdubi. Gipitat macros in he&icam, &f fenes, & debilcsin eundem morb
itt. v3 eret dagramge ders
alios ille, qui Mur coituimme di-tte pofl cibum fumptum. Prognoftica ci , qui vtitur coitu €ibo fumpto, q» contingetei podagra:&elt dolor yedá: & fpeciesarhriticz,que fchiatica nominatur : i eise alij dolores multi, icut dolores contingentes ex oppi dasonibus S apollinatibus S dp-
lores: /&. j Peer bereie a
ons gercibam Bias Derepre
dignis cibum indj um ,& caulat generatio: latonum,pro quanto pur ed tecoficüt dictum eft, omnes morbospredictos.Ipfeetiá nocet, fi fiat. seripore amisi qf exiccatcerput vnde córiuententius t£pus ad viürn.
eft eiuscft medium inter illa:& eftid
juod. complement eft di, Baum cmm empesdidagiscongi uum ád hoc:cum fit tem-
pusegrefius &expulfionis füperfiui
,, Mailt coitm debilitat crpws Y facit, ipfum bareditare varias necumenterum, C7" deleri, Nedum bp moles eoi? debilitat. ipfum cons fequi variorlolorcst orbs: iimmo g diminuit & abbreuiat val devitam, facità; cá valde breuiter, & celeriter terminari. Ariflot. enim. affernit animalia multi coit*fünt. breuioris vitz:probans hoc, & con» firmansex ibusqui nó viuit probationem,quoniam n6 Doparet bigredo fuper gutur illommu Amar gramm: jx m Edo j t füper (c- Z excis. ics ratio elt:quo, niam coitus dar, &infuodit (imilitudinem fuam in fpeci fis fimile aurem cgrediens ab omnibus mem. bris generat vitam.& ideo multa ex tabilibus exiccátur, cum feiaé producint Eft etiam quoddam ani malquod immediate moritur, pott
|yam gencrauit.
3 HH. ijo: Sexta
i corpus, eitfebrem putridam. & quandoq, jmpelli himores de mébro ad mé
ui » hoceft, cum cfEin corpóre mala.
Timer awe incitat frigidi-
Taternyqui quandoque máymifica- Enos
fur in patiente tantum , dwnec. ledat in ulimo,
corpus pinpermittit, tolerat quod diflol matur. Etin hocquidem terminatur, & perficitur cractatus de rebus. neceflarijs politis in generatione fa
ueris Edi Biadsi er quibas nins efficitus, Scasrin tantum ín pas, donee Tradtatus feclidus de rebusex, mor eia cau(a tranaturam , € primo de regrefluscaloris naturalis ad cor. Morbis tis in ex umore. risconfl Magnam C7 multum endi milibus, iefetua pu, er doma orbi ex faperfimo ca i pinguem, c7 eraffum. lere in membris conim e(t ex rebus. ] fomilibws abfque fa. impin andbus: q fi mac witate generati valde &contingatfübi (ia, Gens marbyw febrile Cy" cota terficit.& al : 4 rigen Hiecqeain ero i fumptimon , ficut im bellica, Cy* tibus erat; cclor anoo per- PMorbuin fei in liconvitatis, & angufliz venarum. po fyderatus,et mala difpofitio in cor. rum.cum autem motus ifle, fcli- Jorecrifiensan rens operaionib? cetcalons naruralis, & ciusexeita- fuis &mutationibus
nocumentum. Mem-
nibus ipfarom. font aurem mébra. sel,
ifta ficut caro,os,& fimilia. n& quee libetparsoffiseft os : & quelibet pe tarniscaro.Membra aurem diffimi
liadioerfarum parium füntquord.
torins € partis néquaquam eftidé nomen; cut manus cius pan nec
tium fint duc fpecies, quarum vna refercur. qualictab'pritis, ficatca. liditatiin membris confimilibus.& boc intelligit,cum dixit : Morbi ex. füperfluo calore in membris confimilibusabía; fuperfloitare, &e. i. quia fiunt morbi ex caloreabíque xnatetia : ficut contingit in phthift & he&ica/ficut ipfe dixit. he nang, duz cgrirudyes ínntex calote abíqy Inareria Cum aurcm eneratur biis corporis nequaquam habet fi- € binomen appropriatum : fed com
[vip lid » YOcacur 3s. Et (i membra illa faerft radi
skis, vocat hedtics, & confamptio, i »vYOo-
fi atcalor fueritin humorib' «atur febris putrida. fed fi in fpiritibus vocaf'ephemcera, vel febris diei,
ao , Merbu autem ex tdlore cum
bumere,efl ficut febris putrida. Tntendit q morb*de caliditate di uidarur in duas rna abfque materia ficut he&tica, quam fdixit: velcü materia ficut fcbris putrida,
? Yu
ade mari aco wir t,
i d er morbis umi dis preter p in corpore bumor fit, vel materia : ficut habitudo corpoxislaxa.& ex cis efthumidusex hu F moribus in corpore exiftentibus:fi
Marbws fccum com materia ef 165
ficut. cancer nel, Sed fc
ew, i qud. in evrperiboa fit
maria fient [afr ex intu.
n Morbi fici diuidanrur induss
AP Qpeuiar corpor: icut HH dioolapo
apolbem: cancer dicitur, vel fcrophula lula.Glandulz aucé füntapoflemata in fübafcellis,& im. inguinibus Ernerara ve eo collo, To quz gsoprio nomine fcsophula.
tur: & hz quidem omnesez matexia ficca. tur, Alia aut£ fpeieseft morbi fici abfque materia: ficut ficcitas conti ez immoderata cuacuatione. vnde fpafmus inde contingens nóvft fpaltnuscx. replctione: quia fpafmuseft, & fc erepleione, ker inaaitife "Hiau
tem morbi, quoru: Itrememoratio, fabeodo, 1, morbos calius frigi bus humi
dus, & morbus ficus: & quilibet ex. iftis efl cum materia, vel abíq; máteria. Ex hisautem alij quatuor cóponuntur, morbus calidus & huxnidus,calidus & &hu idus frigidus & áccus. Qui etiam in duas (peces digidunrar f ficut pri mi,& fic erunt |ui fi primiso- €&o coniun i visi m.
Bruntergo n vniuerfo mórbi m&brorum confimilium fexdecim. Ar
quoniam caufz predictarum tudinum (uat proculdubio hudosor: quiquidem humores non funt mifi quatuor, f. calidus & ficcus, vel slidus & humidi lus & ficc* vd bes & humidus. Siquisafíe €» Galenus ponit mort pou materia: Dicerus qp ta. morbi abfq; materia habent ur culdubio ab extrinfeco
amem excinfece. figide
Riesig hone sut fpés vtpote
alid; & hi c» auc calide & fic-
i- forma, vel
ez ; Vndefi eft poli c£ cotitudies
2a pulger iai F bic quidé cft lum
periere hoc aui
mes diim impiego. De zgritudinib? membrorum inftrumentalium vel ot
nomero spot citm
merbi cum accidit in plafmmatione 1e
lafro,nel nicumentum. -Membraorganica (unt ficat ma. nus,caput, & czteracx confifibus
compofita , quorü tonus & partis Son Ctidem nomen fed diue fum. L Sunt autem fm Medicos quai jueruoc. im in harum f morloria pans te vel formajin quántitate,in nume. moin poitiont. Et motbiin plafmaire diuiduntur in morboscontin geutesin figura, & eos qui ex corru. ptione concauitaus membrorá gcnerantur, &cosqu ex afperirate & lenitate eorundem coni it. Ip, fe aüri ita moibisin plafinate.
Valioca vd socium. M fabandimus, ficut fi alicuiusex cis.
fene ac eclesomaer quad debet efic lene;fiaafperum. EÍÍ autem morbus in angmen 165
piri uie ias m
mniomóe parnm. Morborüia quantitate funcdug vtpote augmentum & ezceflus. inquantitar mébci,ücut caput nimis
Paris j.Tra&ij.
& vois magn(:vcl diminutio in quan tinte icut flomachus nimis paru*.
366 — Sy Wideatur fermacapitis lata.
ael cempre[[a,erit errer uel pecca gum in pla[matione.
Quoniá retulcrat duo gia morborum organicortvrpore cótipgétium in plafmate, & Qtitate ipforü: & cb(equenter diuiferat eos, q funt. in qtirate in duas (pé, ex augmé- 10 & diminutione ipíarum contingoncincorpit nüc morbosf plafima te diuidere in fp£s fuas. vnde inquit. pex morbis plafmationiseft, cum. corrüpi£ forma mébnia principio fuz gnationis:ficut córingit pueris nafcétibus, quorá capiti forma ali euiorgano ato affimilatur : aut ét ficur natus habens ribias obliquas .
Ex eis etiam efl morbwe in con exuitate cum accidit ej necumentum, ficut cum planta pedu carne repletur.
Spés feciída ex morbis, .plafmationiscft morbin cócaurtate: ficuc. fi concauitas pedisin tantum carne replcat, qp nulla cócauitas ibidé videaé vnde hmói patiens nequa fu € vio rotunda & gibbofa pedum
marvel appodiat greffus fuos.
348 — Lut fi accidat etiam, quod in
terponatur aliquid in poru et mea ibw: ficut contingit in eppilations dw ex lapidibus remi cotigctibu.
Hece read N ies vel morbus plafmationis, coarctatio xum,& canalium. membrorda:ft «ut contiogit in oprilanione genexatain canpalibus renum ratione. lapidum;vci cakulorum in cifdem. gencrarorum.
enicemuldia D tut fi: T. et
[e aferum , , fiat lene; vt floma- 169
1n quo [uperfina bumiditas exuberat:aut fi quod debet e[fele-. ne,exafperetur ficut canna pulmo Ni cum exiccatur.
Ex morbisin plafnatione eftad. huequarta fpecies:& cflcum menm. brum, quod naturaliter debetcfle afperum, efficitur molle & lene, fi-cut ftomachus fuperflua humidita teoppreffus:qfh ftomachus natura. liter afper, durus, X folidus curiuquit Calc quaren?pofli E fitmitet comprchendere,& commi nuetecibom, cum digeritur in coz autcum membrum , quod ex pti ma creatione & plafimatione del eflelene,exiccatur & exafy (1 cutcanna pulmonis, cui ficcitasim moderata accidit.
Efl autem numerus anatura 170 egredies vfex,vel quatuor. digitw.
, Quia retulerat morbos in creatione contingenres,& in quantitate & cum hoc diuifit morbos in plafmateT parte antc iftam,in quatuor fpecies:voluit nunc referre terium F genus predictarum egritudinü. hoc autem genus eft de morbis in numero membrorum . Diurfit autem morbum in numero, ficut morbü inquantitatc in angmentum & di minutionem. vnde intendit, quód in membrisquorum operatio com. pleuur in numero determinato, eft numerus innaturalis, (i determi narus augeatur , vt fi quis nafcatur cum fx digitis: vel minuatur, vt cum quis folum cum quamuor digi
üs: HH (iüj |In-
G mterdonanister du ac "T
[7 Ga naturalter )feperantur.
ende morbi irme & pofitio.
rum adeb enaddin eorá , quz
urcondagirin ca, gui alcun fi-
Dr folutione continuitatis, BH udis nuicui in b mé&ris j gol» paratiune. n conuniliene | quidz, E3r-onerismeriri Li LI
épolii T ium no-
tatum in folutione* indiurfi. Fitau tem * diffolutio continuiraris tam.
^ ous r lmdaseicd in |uo ex membris Sidus reride cutin fra&ura offis,vel incifióe car nis.& hoc intellexit, cum dixit q fo lutio * indiuifi reperirur in folutióe membrorum,i. cp ficut reperitur fo *sLenio. lutio * indiuifi in aliquo membrc cum alijsconiundo, fic etiam. n riturinaliquo membro folo: se, & alij non coniun&bo , & inrelligitde dicto (ao,ficut dislocatio bra. ij, S folutio vnionisin membris fc & eft illa quam dixit priusin EE membrorum. & etiam in hoc capi.manus, vel. disab(Gifio, DUE
Tantlione membrorum , ant m[e-— chordis dicitur.
resp n
funt nomina folutionis
continui in membris confimilibus, m fa&ain offe, dicitur fratara: invenis,& tunicis dicitur ruptura:& fa&ain neruis fecuidum lon. gm aut| dicitur fixura.
r fari er ra Mic
lice dicitur S(rabathe.]sed fatia. in cerne dicitur mlnus . fi tomen 'eretur. eins, dicererin e fedi, sel lacertis dicitur attritio.sed fa x ain fla cute dicitur exeoriatio, is dia in chordis
E dralbocoe Se Gta came df val
nus.& fi producitur tempus eius, d£
cum (rparasut cutis a car M
Capitul derebus ie*—
(— £ cid uo deCaufis
Atm a diuiduntur in [ma
nifefles apparentes ] qua HAMM
ilicet eontingunt cuti, C7* faper- LIS
carp feu ira C
e lé, «NI TNDINTA COMMONS (alt. -—
Patris j.Tra&tsj.
A. Pofiqoam perit nlaionf de. fiduntdifctendem inter han fpe- D. Besos ovn Ia
,COpit nunc referre etiam caufas efficientesiplo rum.Etquia tres funr fpecies canfa rum:fünt.n.quzdam cxtta Corpus, quz primitiuz & ianifefte nunca.
itur ; & quzdam funt intra corpus:ex quibos quzdam (unt gppin
ijun&z dicuntur: fà dr iaaesi remodr que dict: can
tur antecedentes : ideo carpit nunc
diuidere caufasin has tres fpecies.
"Vndcinquit : Caufz diuiduntur in
mani! ri paries eft inn
dens, cau(z diuidanturin primi LI Sus antecedentes, & conlións.
Coníequenter autem dicit, d fant
cau(z primitiuz dicens quz Í.con-
S int cuti, & füperficiel corporíf,
&c.icut igniisqui calefacit, & nix,
Part 58
dira esccmdoge Ce
Tu| vene conun| extal-
To lrus nan . cit cab morbicb-
munis, lutionis continuita
tissscignis & tix font caufe morbi
«onfimilisqui eftin membris con-
fimilibus (pecialiter generatus, vt-
pore malz complezionis. .
Ex cenfit ctiam [unt, qua diciü
C aur coniuntla, C77 aeu: funt
sntér bas fpecies differentes Cy
tur putrefatlio continnatur febrn
putrida. Ex canfis etiam [nnt qua.
nte-edentes appellantur, omni re. pletecerpori congruentes.
Caufz intriniteg diuiduntur in exu(as propinquas , que coniun£tz dicuntur , & fnt pi ic & imtnediatz caufz f zgritudine.& ob hoc reor ipfum dixille , qp fint differentes inter has (pcciestboc eft diu
des &g faciunt differre quafdam. ex fpeciobus im,in quibus funt/ficut putrefs&tioquas cft ezufa calorisextranci:& caufas diftantes & remotas, que antecedentes no minantur : ficut ít repletioque cft
caufa febris. Eft autem proprium. eaufz coniun&z, vt ipfa ablata,tol lacur & r morbus. non autem ita cít de antecedente, immo à
Dri eomplexienem ex bu
Quicquid caufat membri corru. ionem ex infufione humoris ad. 5 el
finentie eo" latitudo mearuum, et debilitas nutritua : bec enim cit fifficiens fumma earum : mecnm. etiam quia uidebi qualitatemin Jebflantia corpori exiftentem fi. perari , € «ad fuam. Contrarium
ME . Caufeu nismaterie ab vno. "membro ad aliud funt fortis poten. ta expulfiuz membn humorem. "u-
G impellentis, & debilis virtosmébri zeapientis. Et fecüda ex eiseft mul titudo humoris in membro impcl- Kite. Tertia autem cft latitudo mea tuum inter membrum recij impellensexiftentium. Sed quarta. «ft debilitas nutritiuz in membro
recipiente. & hoc eft, fm q videtur.
mibi,quod intellezit, cum dixit : & litas nutritius &
rigripfeintelleritep debilitasviru-. cj eady
tis nutritiue eff caufa, o» contrarij
humores füperflui in membro im-
pellente generenrur.Intellexitaut£,
um dixit;necnon etiam quia vide-- V bisqualitatem in fübftantia. q' risexiftentem füperari, & ad fuam contrariam declinare: q» videbisali quem ex humoribus membri qualitatem vincere & füperare,& ad fui contrariam tranfmutare. vnde eft, ac fi diceret, q vna ex caufis expulfionis alicuius humoris ab aliqno
membro,cft nocumentum forte il-
lius membri, caufatum ex illo háo
1equi in eo exiftit. Et nihilominus excaufisezpulfionisab vno mem-
broad aliud eft.cum membrü im-
pellens fituatur füper recipiens,
y Decavufis zgritudinis calidz,
Quid generat in eo calrem,eft quidem cava, quare cütingat cirperi iliud, qued inde eidem contin-.
ere confuesst.v fne antem e[ne al [^ ef calidum in potentia fed calidum in atfu eFÍ ficut calor 58lis,
2 stein s[ Moe Iosenditliic p calorexásin cor re inducat in eo illd, qd eft'cá do [p eftac fi diceret, p» Tdücit in eo illud, quod eft aptum de. natura
& du
paulopoft meridiem. Ex bis fant motu anime ficut 110 SrásC7" mot corperss; ficut labor,
corpo d eurisporose ndis &cb(igin,
&inde proculdubio ghatur fcbris, quz ephemera nominatur. aufz zgritudinum ex fügidiate. —— ./£wfa vero harum agritudomam ef ucqud infr MUtetem generat.ey" Á Jeluitur ex eo contimumm,cumeYir 1s ant efl im potentia, Yelut cótim itin byefeyamo afumpte:ànt 1m M 4Cfu ficut in nine.
Quid juid gfiat in corpore faigiditat£, foluit, E bio interdü có tinui icut cum eftviolentum. & forte:effücità; tunc morbum,qui. conamunatis luto a Tlatur : ficut patet ir folutione digitorum cx. niuecontingente. Actus aurem & opatio ex fngiditate diuiditur primo in dus (jés, ficut & opatio come tingenser calore.Eft.n.qu£dam im frigdatio in potentia,ficut hyofcya. mi:& quzdam actu,ficut niuis.
Partis j.Trac.ij
A Femiefi cum pabulum i-
Vx rifum termanatur C7" ficut cotin
£t chm terminatur , C7" confumi-
Eur oleum ia lompade vel eurcibu
Je Yebemens etiam faturitas , 7^
erapula calorem fujfecat , C77 ex- "Wit.
, Cum aurem eft fames adco fortis & valida, actio * naturz, qua Corpuc natritur, terminatur,contin gitquiderm fpirituá diminutio feu €xüindlio,& cerporisinfrigi ficetiam accidit fplendon luminis, B fcu flamme. diminutio, cum efto-
Jefin cur&bulo omnino confüm-
s.l mate
146 minat Eeft quidE neceffaria calori D natutali piratio& moto, vcitatioficat igni euctario, vl'exfufllatio
, Fertis 9" valida corporis dzfi 186. teccoclndit calorem in cerpere do sec extin, . cer pu inymode-
défitas fic
it: fed
omnino. e utt amer dni 903 ant cana emaruationis rituum. € infripidatiemn eorporis.quiete enam infrigidatur calor ficut ey*
C femme fume extingiitwr. Cam tempus fornum motaum. Froducicuningigidatorpus exeis: licec in principio corpus t: t2men cum producuntur,inde fyiri tus cducuntur, & per cófequens cor gusinfiigidator. Q aieseuam &o- €ium corpus infigidant: quoniam. exomiffione motus aupetur & ma goriicatur fumofa fuperfluitas fu- Peresiorem naturalem, & ex ca fuf itur: ficut exrfguitur igniscum. fümo przmirur,& fupra ipfum do-
fpiracula habentibus. Cáz zgritudinü exhüiditate, ut
Vt [unt numero jcry- & hüidia. Qr LL pot rantia ) ex qi austr ua calida dulcis fuper tati&cor- hemidne pueinfnfa eff bunsida in atf.
Aflerit quod humc&antia font cau humidicué facientes, & funt. quíq;:ex quib'eft hume&ás T actu, vtáqua calida:quod quidem intelli & ver. dà. fuerit aqua dckcétabilis,
eius infufio fupcr corpus multa.
EX utem pe- 186 tentia eft fan lathis ev" pifisum. dele£fabilium,ca[ei recentis, orpuris;et reclufio bumiditatu,et mideratarefetiio "yel aic
€ f n humotantibus in Poenía be lunt. icut poros ais cus ium a dulà Talisndun eset
ditatum in corpore.Intellexit auré humiditatum reteutionem fieri ex
Pede ticepeibmes " QE merantia , fen[u sntellella. H Maris fa: Mo ant. bertas: TUTTI
Hecquisqs onte inlita dimit [pernitate fermatir], v rep wr
ex modo loquendi eius in eifdem, "eu, Vnum cítficht cüm dicitdeexficcantibus in actu eft boreas, & fre- 1 quensinuolutio, & continua. habi-
tacio in terra vel arena. Et in potentia,ficut. finapefue Er Émdesic canscotpora , & hoc,quoniam ex €ibo naturalis calor intenditur, x
deablato uel (übtra3o cil
lorio membris. in mi ditatibuseorum, confüméens & exficcansca.Etümiliterex motib*for tibus& violentis contingit ficitas mam corporis. Etex inanitione füpflua , fic icutex füperflua Sritiber d
folutione ventris. im expleegritudinis mé
brorum confimiliam, accediteunc E. sd retmemorationcm membrorum.
fnembrorum.f. fortitudo Slade uz,& magnitudo materie, quí per nuriens inrell
Canja parmttatis membrerum x i magnituds
contrari eit, DC t Hh cauft paruitatis m&- MM ir
B3 háiTice CONTE
vant mls egrefu feras in ortu um
x cius tortura. feningot peccet [2
fum in figura C7" forma. Csufà corrupdonis formarái m£ bie eaditin adiri numero reir fidines. figuram. .& hoc có-
an complexionis
ca mice Nem malitia complexionis matricitdifponitinterdum paffürn,quod recipit formam, & agens taliter, agens malam. prima fot mam aut redpiens "' malá formí recipiataut: minutione. ita * eus pe] eius; vel Bgenerauo imy itur, quod quidem veru" eft fm opinio. mcm
babns (imul. malia " exitab WO n, aurá mari n Heaut cáe omnes (untextrinfe- 5i Ex hit etiam. meri fle larcamquám habeat ame linerit fafe , tquàm babeat ponisi am: hurityi eem. tasíen ormofide ard übiaram. ut d: torrumj forma inaliquo, c Nutrix &é caufa, quare nati mé a diruod cs afar brasorofa efficiuntur cim erat fnas ri mal cips usipfafciando ipfum , ligando i prinfay coníolidano ipfam cumfalcia: & hocqoii exte plcinur, mouestir. merae Kchumidium a Hu etiam faciendo vos. mugeni " oret in. mers, [fene ] in leprofis ,et* a gisesrortabeadé commifloincle- [ Pernitas eorundem: fue mbe- crop un
nationc,aut depreffionccins, tam diat trnam , C7" contitnias phibiícó sm reifen paw mos füvapeiuku: L5. Dew,eut ad nutri ma]? exiflat. '— Inleprofs. uides eonsngiege onec
i neraliter. formz. £xcedenscibi extrinfeci quanti mí uo indie ds - y sz ; icnt Scxceflns materie [rin jn extenuans & confumpris. Cauía i à principi utem buius ficcitas efl,qug cái diffeczCconingensiprinipiogene Came efe
dine materiz dcbili vir paE vdut Vertura orit C97 facies com 195 - n i. "
mana io prodnttite Urine fingens ex mollitie et velaxatiofilas Bt nurina, Acibamrnumi- HMTWI £M curTNE fione, Cy" ner. £t groffo ante vempus cóueniés. si fenfene Ye? fus colli declinare.
ad numendüipfumtalinutrimen — Proculdubio cz: iftz funt mor- 10.namcumfübripiturhumidum bi. NÁ tortura facici fit ik faded, putalaccorrumpirurqui & mollitie nerui exiftentisin parte.
raris babeni coll maápuicpioineodemimpref. pansoblqubé bab&e,k pars infi
€ sa etiam non cotragatur. Fit &i mimic pude Frag sain d ol
196 rell lematum,e7" o-. tatrices nleersm, et sulneri pro» enldnbio formas tn [aperficie cor-
ripuAL Cá quidem hmói in apoftemati bus jo reliquiarü (üa- Tum.Sedin viceribus, & vulneribus «au(a cft mala cóiunctio ipforum, B. Caute claufionis meatuum & pororum, 397 vApientes dederunt perm mm colletHione eorum que funt. de genere claudentsum C" obtura. qum. peres et meatus : ex quibus tide retentiue C" debi-. wifite : interdum ct friui efl camfa buius. ] cipe. Pori &meatusclaudámrdomiwe nio & fortitudine ret£tius virmutis , €osdonan & dcbilitaus expulfiuz . frigus en do. —— coarttat& cóftringit poros& mca tus. ed quidé patetex corrugatióe, 3 feu coadunatione neruorum cz fü- 'contihgenre, poe: codYlat eos nal. era fi- dexey fiouliter faciunt ligatura: prd [apeitema etiam lat. ] er Ld Fobliguat eos per colirittionem pra cosz- EXHTJRI In alique ger- Qai oeto P4tem : ] fringit etiam ees meeneriusin diejna fbyptica.
i &qf , Picitas aucaT aliquo membro bro 9$ fiingit& coarclat poros & meatus TU gius.ldem etd fadiligatura fupcr membrum. Proculdubio apo
flem generatum ín aliquo mEbro exterius. it meas & poros eos medicina flyptica . Hc etiam cotingit interdum 199.— enfolidatione unlnerum c7 mlce- TWIN:C7" eliam nerruca fen porre: et carne (naturaliter augmétata, Ex caufis meatus claudétibus eft cum vlcus, vulnusucin naturaliter. confolidatur : ficut contingit in c. folidatone loogimadinis ve operi i €iei meatuum. Verruca eti in cis , nata eftex caufis claufionis corum: : na(citur enim interd(i interius, fi- ! cutexterius, Ex eisctiá caro eft in- l naturaliter ineis nata. fs Hec etiam bumer facit,aut (a. 300. mues,nel fanguis, lac evagulatum, fim € «quat daft humores infundátur ET. ad concauitatem meatuum,qui replent & obturantcas.& fift facit fa hicsin eisexifleus , & frft facit fanguis coagulatus, & laccafearum . , Hecetiam faciunt nermesla M. piso fex fecadura cr aer - teas, Ü J ficte | Hoc intelligit de vermibus in ma radriniefti, erqubera ids ti colica, per lapidem ctiam intelligit lapidem n vefica , & enam calcu] inrenibus. Et pcr aerem intelligit. vétofitatem groffam,intcrdü meatusobturautem . indc etiam cótin- 1t vna ex fpeciebuscolicz., (ilicet. fi. »quaz contingit ex conclufiona ventofitatis in inteflinis. Ex lusautem caufis conungit vt plujimü retentio £ecum,& vringe, . Cauíz
& Caitfeapertionismeatuum,
se Anfa aperitienis meatwló
funt fertitudo expulfa, et.
dlebiltae retentina . " Apertio meatuum contingit
titudine expulfiue, & debilitate reef
itingitclau! Sua dcbninac oxpolfue, & fordtalini retenuuz
eina aperitua calida y* bumida caufis meatas P ovs medicinarum aperitiuari. ; dubium, quin medicina calidal: humida fhcatus aperiat. Cautz segritudinisin numero , ao4 V equid augetur et excedit numero in nobis euge. ,—Qüuerwr ficut ex multamatevia v digitus , fi fuerit materia Lendabilis: aut vano, fi ferit ma aeria idlaudabilu. huia retulerat caufas apertionis ac onis menral, inci it nc re. ferre caufas augentes vel diminuen c pedis vnde in- |uit. icquid augeturin pumesatione multitudinis materici: quae fi fuerit laudabilis. erit quidem cor« pus indc auct naturale, ficut fexi* digirus:fi vcro mala, erit corpus innaturale, ficut eft illud , quo rana appellacur, S angerur fubli wicquid miWitur in nobit un mero, contingit à centraris, cum ememratienem fecimus. Cav diminurionis nomeri eft
í. mgri
248 commen Cau afperitatis. n/a generans afferitet? 206 z yia buniditatis, qud jnterdum ex bwnure frigide eorin
i, "t, ate ciborum, £ puluere, fppiiei
Hie proculdubio rerit, caufie rum, dicens E im ade itatema et quodauis humiditatem ficut y EELPEEUTIS ná pulmonis, i ex:
e fimustaci cc x paleis & cibi fty
Yel vn&tao! lenit
irbnmoten fe tad Vi
€ofz , & oleaginofe ,
Cau£z coniunctionis, & vnio» ? nis feparatórum , Reculdubio omne illud , de 208 inr nana cd "fft: fe-
[cionis 552 Cvnbeus ]56 debite con» a* ieu.
fado uid ft ro i meme
foipinra, fender, dubio sume seii exalia
morborü ficus & pofitionis .
sadus có humeri une
Freie a Mi
& omneillud, de cuius natura eft «t fec. [| à membro fibi vicino, &c.NÀ c eit rahis fitus, acciditi; ci vtconiungatur membro illi procul dubio cauía huius erit gnatum vl
Omne mébrf,, cuiusfims iudica K tur per naturam cffe inter ipfum & aliudjita q feci coniungatur: frqui décon eig feparetur abillo, quá&uis talis feparano mébris orgaicis referatur c erunt nihilominus.
€us,vcl vulnus in füperficie cuiuslibetex predictis membris. accidit.n. fter hoe, vt fuperficies vnius ez illis snembris vulneratis cá füperficie al idem ei tur, & vni: it hocin oit vier Peri bli generato,in quo.f. füperficies quarun. dam E ei? cá fuj calidi ciufd£ folidatur & vni & ob hoc f-
Part 59
H quit, q videbis m cfelidatione vul neris alicuius mébri,cüi indebite c6 folida & alites quá fperares , aliud quam fperares de patiente cucnit Ex bec tt eff fortitudo immu tatiua C77 debilitas infrmatina. Proculdubio mébra naturaliter. tzindebir vainnmar, foli danf interdíi à principio operationisipforum crimine nra gencratiue : & maxime,qfi de natu. B'eorü eft ve multi vniaatur, &eó iin r.& vnü cffiaantur, & interdum adijcitur huic debilitasin-
proculdubio c&z. vnias
Cautz folutionisindiuif, V adam eft bumor babens. 211 "Ywm,Cr qualitatem Yfh- osues di bw iri a C" corro fitum, eut bypoflaft im. Grpeni, gei
105 i tenferent, ) Yel nfeofitas relaxas d& am à qud
tione, faltus foluit continuitatem. rum,& lapis Izdit,& offendit mcm brum, & carnem contundit.
Ex eit [unt medicina cerro) S47 nf ne, ut, ferri cerredens ,
€ lxans. c7 rud
quorum. eft n fít in fitu coiuntla, fit de ge "m mere C7" numero. agri fws C7' pofitiens in membris orga. vicit : nibileminus eif ede ndit ratione tenfomisidemm tid genere [olutiamis indiuifi [eu conti «pit ignis, ficat e7* in ceteri. uit atis : cuius quidem folum yyociotum elt perfe noti & ma e«u[a ha referuntur... aniiftum.ideo noncxpono pitulum
à . PanisjTrm&i. —— 249 $cÓM pin cimi qd selecti doiplcier aude
funt accidentia - Itomnino aufertur , sut. jmorborü.
Á» - o | 3 fut, fecib »"[erref fajiuimi, fadrese risa Quoniam ií
eifdem. Inchoautautem in hoca diuifione accidentium eorum pri ma genera. vndeinquit p ipforum. funttria genera. Quorum primum. eft accidentium ab operationibus membrorum affumprorum:vtpote À nocumento ipforum. S&hoc quidé eftcertiusex eis. Secundum eft acci dentium a qualitatibus corporis affumptorum:puta a itrinitate, ma- € de &qualitatibusalijs que continunt corpori poft «gritudinem ex
immutauone ipfius. eum mw
eft accidentium fum
L naturalia fach x fon debilitas, p. d
aummutatio , jeu corruptio f^ : A
dem fici bar ionibasfaar reper. hocenim no tum eft in vifa,
[am debilitas ; nist Gent debilis vius Frerem plam ablationis eius eft ficut vifus. ablatio, & dicitur proprie czcitas.
d deg oon eft Gcnt cfi com vide tarei vnum doo: 216
tibus: contiagentilon als epe fibre restes dii epe
accidentium. Ljssir alis bd
morbi funt caufc horum. acadennum.Nam fi corruptio, vel immutatio operationis fucrit] m£ bro confimilierit quidem cauíái Coll.Aucr. u ps
6 fas ma ex olio fpecicbusmal c. pi
plexionis. füeri €0, etit ui ipfas van et pebos
Eod MA M Ox
emit. interdum. du
Seria iude iul
Jer twnorem vi rd pec at igo
percipitur ficut citingit cum acre do vel acttofius in ore percipitur, Talfu etiam quoddam ex ewco-
e[citwr: fic.n.per tatum cogmfe cantri derities,
Y Accidentia fumpta a qualitate eorporis fünt quinque, fecundum numerum quinque fenfüum , N£ x cis fantquz attinguntur,& per- €ipiuntur fenfu vifus : ficut colores natura cgredientes:puta citrinitas iclerico contingens, tumorin patiente apoflema, S alijsapparens, ,. Xtexcisfünt quz aure , vel audira attinguntur , foni failicet .egredien tesa natura: ficenim. auditur tus, gurgulatio in ventre. cust a vno linrcad aid mis wetur.Ez accidentibus etiam petci-
quelam odorem, feet ia K*
ti oeibu tremite T" & fimiliter. ei contingentis.Et ex ers ne qur fao apo per fenfam guftus. Pepiunar :ficat. itinofe per. smanitudo, vcl acerofi hisac- PT dentibus funt, quz znfa ra&*co» gnofcuntur : ficut dutities contingens mébrojin quo e(t cancrofum tautem quatuor hte accidenti
feafüum:| reb ope Ace fpe €icbus accidentium fümptorum ab
dus er LA QEi itn ipfe.
irri 119
ode Dui f fj "yelut fan-. guod. Uutyrum : crine,
qued. im, ratiene di[folutions, yg
"vel refelutionis egreditwr, ficut co tingit in entofitate, Sernntatione fingulra. invomitu etiem repe. ritur interdum. cetofit as, amari fude uel flypticitas.c7* cum urina.
fuerit fetida, fignificat quidem fa
Bu perefen Meereeri 1n [adore em.
fucrit nel calidus,
titur fi frigi erf
feni v
» Partis j-Tra&tij. 240 Accidents vifu percepta in Hzcquidetm accidetia , quor DD
dientibus a corpore. pee sememomtionem fecimus unt in.
cat rabedo rrinz , & pis paliooes spud Medicos
ipfius: 1n febre. , gnafünt fupereorum niortiosde-
iua. Et boc ideo quótiace.
bWtyro- morbi fant caufa pria ier
egredientibus a eorpore percipiun- Teraudi Con tesex impulfione naturz, perd tates a corpore expellentis:ficut con. tingitin ventofitate deorfum egrediente,& flernutaione,quz contin gite caput füperfluitates digeftio- B nisfaz MSIE NUNT RD gulm contingente ex im| u mom Docmenram. flomachoTjut. Iuntur | faporem/f em fant Reslipene. in a lo Dons tied ti ac firpeicitas hi eni z E CELL Quzaurem odoratu £ndunGfunt. ficut xor vrinz fignificans fuper Tera vec ificat nihilomin' d d corruj ncm itre- Er aui iu c Span inen deri sr itur cnim percum autcalidus, frigidus tenuis vel vifcofus.Q ui. dam tamen opinati fant, q tenuitas enifcolitas (enfü vifus pcipianf. Hc quidem accidentia funt. M9 patientium paflises ey pud net fignaco" demonfirationes. gt pofl quam feci rememerationem de bie. quafi tranfiterie , C7 in generdli, faciem nunc rememoratnem de
exdem im fjeciali,
caufara quidem arteftantur,& fi pies pod fases, tnde f icut ipm quidc amidente ial icant fü] itudines . pro tanto 6a, inquantum funt figna demon- Pe Rememoratio fignorum, Mnt figmon , ficut diff *3* efl,efh rememeratituum , eut prafentis indicatinmm nel f. fori prognoflicum. eft temenutile mmwexeo 'aterut, miditas pai ; jd Tresauté fant fpecies figuorff
Namf figaifion luper egritudin
itur indicatuum: &
icat fuper b gia pz
teritam & terminads, dicitur reme- y
lus, moratiuum:rememoratio.n. & me
mona funt ciusquod Mis ijt Ha TO eet fu] inem
iade appels dognofüicum Deinde idacitezemplum rememo ratiui,& dixit:ficat humiditas, &c.i. ficut humidiates quas: it Medi cusin corporc patienns, fignificantesei go patiens jm füdaueratin fterito:& interd figüantei. itudo iam fuerit erhinata boe Alt fus non eft Medico neceflatifi,ni
per accidens, ficut diximus. H ij. Omne
nod ex fignis figni egisse pte e Ripe fs
125 generari , & fuper accidentia ex
earum generatione cbungentia,eft
quidem cx his, quorum cognitio eft perutilis, & multum neccífária. Hin Daran inaitimar enim his cá
Ex bis quidem fign fant qua dem generalia, Cy quadam [Becia Bay? particularia alicui ex mébris : de quibm quidem fjecialum faciam rememrationem 1m arte. fenparte artis curatina.
Signa harum duarum fpecierü diaiduntur.Nam quedé horü funt fries fignificantia (üper qu&-
ex cgritudinibus: & ez eis lunt
pp esr pides
quitur de fy €nra Rememoratio flgnorut. indicatiuorum, Mne fit 'alefü-. EL puta. t ,cerebre ede bec ferandum ów ritatem dicuntur principalia.
pirareinemoratione ghalium:& lo
" ingentia Bigot d mt
Sicut accidentia eperta n vrina fi. gnificant füper morbos & nocum£ ta virtutis isin hepate cxifh. tia, contingentia. & accidétia pul fus (aper morbos vitalis virtutis fecundum opinionem Medicorum :
& fm Philofophum fuper morbog virtutis nutriduz,
Vicm efi retfe fermatunis , 33$ Jeusmaginationt jC7'ratiscmatio 965 , eu cogitationis [a memorid C7 recordatioms,
ledituraliqua ex ids Moredia
Vnde fignificat qi paticte maliti£ Meroe eel busin anteriori parte cerebri. & fignificatur.cum cum peine mens& r6, qp medium i patiatur.cü ve- To memotia patitur, figoificamrg, poferior pars ocrebri fit zgrous.
Pattis j. Tra&tij. £51
A uibuluen Cr fito landa: Gincrant:quorum quidem prim D *54 Vile guiar oper capite mta. vinim iare
em: moumentá eis CIBHBEOT- | i eftinterdom fortis & valida, d
già demitát prculdubis quod msir. irzerdurh proportionalis xqualis
bi eaflant im cerebro, temperata, -
Quod hic dicitur eff per fe noe. Magnas autem eft, cuius di-
Namcum mons eorporis, & pere menfanes eminent P [ev* de[cen- b vd do-
ptio fenfüum fani fant & j : Pio EOE REEL fican faper capis morbos. matrem. eredi dena Seria mener fone, enm. ej p $ z " H | tS reor moque * P pie iem eri E Dorn fab hoc genere esiflcss. n quae
ac J
(facomà, Sicordispulfus moneatur, velut 4^*na cx eifdem cftilla, q« fsgfiat cor efüceum c &c debitum, figaificas Soa ia pulfa maga: &cefllle pr diac füper cordis fanitarem. Si verode- afcendeus dicitur. cminensin oae. | Xrp n m, $i i irm E 1n face pul uieta confueto & fibidebito perma nibusíuis dimenfionibus, fcilicet! | fos Ggiat turamyfiguificatquidem morbos: longum,latum, & profundum:vt: fap [P5 ficutcum variatur, &diuerfusf pol mafisdebitoinlongume ud f
- fationibus efficitur.runc enim atte Jutin mm, aut quia magisdebi
mum. flaturfoper diuer(as (peci iru- inquocf, mE autem. ici mi . fequenter, quis & pulusdimerfor ^d ,Parmu pulfus efl contrarius ia 150 "nrtute , Cy" etiam pulfus longus, n » D furens Cbron lí NE jn monere dena aiiis pulos qui a
rio pofita ufi ab ore (apienta i Dre quidem etin s lem prins afimdns Hence Erdincaditnibes dit pé «rarin ef «f ie ripe Gucneer alis duza fpecies pulfs d enion fignificat [aper demimum , Tre ui icneulongoe €7' fortitudinem Virtutis, C)P-. vis Ef autem longus pullos, cuius
sario numeroincluduntur,fecun- huiccontrarius, f.diminutus afua dum gea fapientes dixerunt &nü- longitudine naturali. & Le
Canticorum Qi omeeealiam of rim esr los mariam qui pr acitaem ey E fur.
31. gy : secuon etiam eminent, Q^. frigiduatem . | - ns polos (ampram ab erifl Hietiam fünt: aligquo- Inanonequietisdiuidirur in rum vnus dicitur firitus & cft ille. *ett»fpiffum ,& eft ille ol | «uiuslatitudo minor eft latitudine habet quiewera:qui. debili- | fa naturali:fccandusautem efti]. atem virium ignificar & calocis. fequi dicirur latus, eft ille cai*la- yirtusertm ratione fuz: debilitaris
qui titudo maioreft lanmdine fus na« n tursli : terius vero e(t le, qui diit debutto venz erienfioncm & dilara-
3 | kc t z q Hi H 1
Women, Disfatem cum. nem genus porius. Seddum quidem genspulla betcdidi in duas fechs, in fümpcum eft ab exiftimatione titer pulfagtem & pescutientem gosimonucw, et quo quat digitos & in debiliter percurienté, inmomüo, AERMCAP IT — gx Penere fumbtoa ue M Videre larium "« Tent [rd dor, 93$ to qui quidem fignificasfüperdebi quiatteHlanw, atem:et Eres legisti mu diaetaionlr c UAE m Genus fumptum ab exiffima- — Ger, r difp nd fione temporst quietis diuiditur m ri faetum e c feque finis vena: pulíacii S&choe quidurum qaitcm [oper debilitatem sureutiv,et ipud ccitatem cf- «alen "[cdorz,)cr zsrarum , fis con- Plexionis corpos patientis Secune
iuidirur in fp
fentitur calida , & fignificat faper «omplexionem hoc genuseiufdem qualitatis cái eo quod anteipfum: (ant.n.de numet0 qualitarum tangibili
tum ab eo, quo rc-
Gens B anon pe re rint d] u
sem 2"e|e bumornm eims:j
Genus fumptum abeo, quod cir €nndat vena pulíarilis , ignificat uidem fuper multitudinem, aut iminudonem humorum fignificanone manifefta, Nam fi percipiatur plena, fignificat quidem fuperaugmentum bumorum:fi vero vacua, fuper corum diminunoncm. & paruitatem,
348 — Genus [smptum ex motioibus
e quetibu pulfus , detegit qui-
Partis j. Tractij. 2153 B dre cfi cum Entic Medicum dé ad fenfarn talus fpecies ess, D Venus gnificu complexi bu Lipsia spiri rd midisasm corperis perients, mi am e regiam 36 . Gems fumptum a prima qué-. xx eo etiam efl eprediem adebito litate corporis wena fsgnificat re-: confuete. & fs eomplexsem: fcilicet Hoc quidem genus fumiturex
latatur,&alius cum flringitur. Et vna quim ex duabusquietibus É euus eit inter finem dilatationis, & incipium eius conftri&tionis : fed eftinter finem conitri&io nis & principium dilatationis. hoc autem ideo efl, quoniá inter quoflibet dnos morni contrarios in vno motore eriftentesoportet de neceffirate effc quietem mediam inter. «os ambos exiftentem, Cum autem dixit füperius quietes, intellexithasduasquietes : & cum dixit motus , intellexit hos duos motus. vnde inquit quód in comparatione temporis quietis, pulfusad motum. xus eft genus cius, (üb quo funt P fpecies detecte & manifeftz ad (en. :ex quibus quidem eft (pe — ies illa, quz dicitur, pulfus 1ufü ponderis : & illa , in qua comparat0, & proportio temporis motus ad tempusquietis eft naturalis. Et cum dixit,quód eft. conucniens pul. fibus ztatum, cz. intellexit, quód. talis proportio variatur , & diuerfificatur pencs diuesfas qtaues , rem-
poraanni, & es. Naturalis enim in hocei ille, qui congruit ctaü cius, cuius eft, & fimiliter tem-
LL üüjooped
G porianni, & liens vero natura efl ille, fconuenit ei, cuius eft fm i Í.fitincoalia proportio motus:
2 proportione naturali . Briss entem Medic alu gottio naturaliseft,g fit morus tan fuunaques quam i $mqQ mihi unc inquit & Puro eene
itate ij Hocgenus pulfus diuidit duas fp&s, f. inillum qui dicitur vniformis fiue zqualis:&illumqui diuer. fas & inzqualis dicitur, qui f. contrariuseft primo. wi rete incedit ynifermiter. " bc ope ier "nitus ffue a sero clandicat 77 debri m
t,imequalis dicitur, C^ dinerfus.
Intellexit quidem per pulfüm vniformem,& qualem, illum cuius
regibol cius. Egr- quidcm
equalis. hec omnia. pa Mrd rade quaniaem, cum fitin cis proptie
*oquidem declarant.
mde fae pneri fmi a 249 Sumero percu[fionum arteria funt pcm eft ille, in cuius die rA erücdioenibud sits catur in multis T
folum prin
Di rens
Differenspfi b*di E eer (ea
Part 60
facit mentionem poft,
a rmapeditae C dure tatibus. erdinatum]Cv" ordine ca» MA rentem, quem fcilicet anima percy * in a xd
ere nequót. ? Voluit poft oftendere in le& diffrens pluribus pertuffomis
bus diuiditur in pulfum in huius di uerfitatibusordinatá, &in pulfam. nullum ordinem fetuantem in cif. demyi.contrarium primo:dequoin quit, cp anima nequit ipfürn comprehendere Intelligit autem per in- Ordinatum in huius diuerfitatibus. illum,cuius alique percuffióes fune. diuerfz inter multas vniformes, m v
Partis j. Tra; 253 A £a fitena diuerfa inter plures voi. frerdam vltima fenfüi percuffio oc D fo mesaut haic cótranum. Ec poft cultamr interdum minime Eter. hzc diuifit ordinatum in duasfpe- hoc quidem comparat ipfum cau- Ges, St dixit. . da foticis: quoniam. coarinne poft ea A) Lpeminus uins ordinis dici cius magnitudin£ minuiror &fübaudi nl: te reuer aut:eo* eff fecundam di prn piinbeqer pir H tuo um mj ille , qui peflquam inire ue dioio sun, reuertitur cim/é. quaquam, (ad primam difpofitioquenter ad percuticds ficut pris. nem&ordinem,Et poftquam reta. Intelligit ep exordinatisin huiu. lit differentem,& léin pluci modidiuerfitatibuseftquidamcu- bus percuffionibus, refert conícqué 3us diuerfitas redit poft. iquas per- terinzqualem in vna. percuffionc. piidocümpecfontmpetde | Rfetamexeo, qudfferem Lay terminatas percuffiones fimiles & fes diserfu in Yna percuftione re- R vniformes:& eft ille, quem intelle-. perieur cuve menfura quatur di- | xit,cum dixit: qui Uam DUDC jreruse. fic percufit, reuertitur c.i. ci nde DineíusSrinequalisin vna pee i€i lunt
: : ** artria:vtcum erit velocitas diffimi jn pulfando S percutiendo. &qui- fi, vnios percuffionis. fic eritde damexeoeftcuius dinerfitas mini. jjj, oe neribns & hoc quia eritare qeredit ficu prius confquÉer rijs principio fai motus multum. feirbulesmendonem, , velox, &in fine multum tarda ; &à € — "[Exeoetiam]efcminsregref! conuerío.Et pofiquam oftenditgd 246 [oe minime funt Ymfermes:7" tà. it differens in vna perculione,cui* *&qdi lm eff qui canda fericis , füntplures fpecics.ex quibusquidá s | Tntellexitex hisdiuerfis & ing. babent propria nomina & quidam | qualibospercuffionibos, quidam Dotsideo inquit. ' p iunrar feu antpott x eo etiam ef proportienatus 348 'minatos. ius. aeens que. 2; aqualium in hadinequalitates E pacis quam [ant qui al hacautem fpecieeft pulfusquicau I reireferwntur.c7" ferme quidem da (oricisappellatur: &eftpulfusil. affer erit mune fuper neminatat. le,quia principio fuz pulfationis — Exhisquidem fpeciebusfuntdmagnusapprehenditurecundaau dam nomen habentes & quzdam. temcius pulfatio confequemter mi- non,& primz quidem : norpimapercipirur,nec ceffara tali. tur & referuntur alicui re. & nos diminutione pul(ationum, donec. quidem loquemur nunc de nomen quafi ad nihilum deuenetiradeog habentibus, Ex
ax bu quidem eft intey ue Rosie minii abaecó ex bis etiem efl aleus smiley"
Ex fic diverfis vna peren füte eft ille,cuius percuffio prius Jterciditur & finditur, & ter vnitug. Nisi ap oi p
partes quedam füntaltz, qi humiles,& deprefic. so
fine duo funt itfus cy*ex cu i quo.
ic pul(ias imilat malleo , quo Jreudtur fupcrincudemyA: Gia re
tia incudis per (e primo lena tur , € confequenter. percutit. incudem iteràro. un
Ef etiam ex en "Yermiculars,
I e ferrinm , feniliter fermicula-. 5naqualu
i5 ,C7" unde)
Vermicularis quidem fimilatur vermiin motu füo, qui cótingit ez debilitate virtucis nequeuntis arteziam impellere: $ i quidem fortior eft formiculari. Vndofüs auté aqua. rum vadis affimilatur, & fignificat
Y humiditatis dominium , & füdoré fururum . Serrinus vero affimilatur ferrz dentibus:qui quidem hét atte. flati (uper apoflematain tunicisin teriorum membrorum generatpu
ta (üper pleurcfim, alia ab co.
Ex bie etiam efl le,qui tremu lu dicitur : ex quo eft. fignificans
ipe betlicam. fus , f tremulus.
Hicquidem d fignificat fuper ipafmum:& fimilis E ificat fuper hecticam.
Ex bis etiam efl, i cuius percuf-
Omne quidem pulfus gom co E. tinet duae [jecies , c7 ambe funt aj 6Gtraria-iner quac efl na equa lie, qua ex ambabw co defeendit fen jn gr.
Omnis generibus pre di&is continet fub fe tres (pecies:ex quibus duc habent rationem exiie. mocá,t; exceffiuus in illo ge peresiri i ioca dmeliosTier amboseft zqualisin illo genere.
Inter [ecies mero generalis di- 558 Ser fites efi malta cy mon efl equa. li,ey media m diner fitate. L
Inter fpecics,quas retulim*, fune
tietates alij ab eis habét medi
Ex pulfa temperati corporis c
efces pnl/sm cum[libet , donee [eiae ex ev cui lateri quatur , aut
Pulfas bosprir ipei €o rem adr e quidem,& tparus in illis gencribus. €onuenitcum pulíüeius: inzqualis vero & intpatus cftci diffimilis. eie did A
CUT - ius egrediatur. abequalita am td qué ciesflum,
Omnis pulfus egrediens a di- 256 fofitiene cinuenienti dicitur com pareri ad egrejfum complexis — sic eim.
Egreflus cuiuslibet pulíus a pulfu zquali cft quidem fm lum complexionis ipfius a complexione zquali:i.declinado pulfus illius erit fecundum declinauonem comple- ,xionis cius, .
Partis j.TraGtij. 2154 id pee TT palíes pesanti ends cei D [2 pis p Up ple wa dit 26r . Rr. diac funr zie guminrte um. sn, E" varias:
lie quidem ef ia vule f carnem laxam isa. ood etiam eft in fe-
rum IDEE an etii ls bofs nam- electam
Ps dnerihcam: tia de & varia oporlet
gnorati; uidem pulfum.
Bialena io qualecheminam. - ade tfíces quudem rin 16) palfes selectus com magma donner cune umido
M59 quidem pul mo tadine cfl jn calido , ficut etum eis e errata emn
sma[culo, cniuslibethomin € nifi werdet Eos per ie ger pn d oti nai otumtcll a calor ewinflibet babentis com 164. excellens in iftis. á ionem aqualem C77 tempera-
T dis autero efl i»regione, co^ fmilarur quidem 840 y furatione meridionali macro figa se. plur E mice qualem affumilutnr. edat pali v veis EX E PATEAT talis etiam eft pul hoc , Quertum clima fequitur comune acil cota cns. &cik plex pradicla, m ni lis.
Ferunt Medici q fputum rotun- P4 & globatfí figniice(up par ibi boo fi piede dia
e us icet: apofma - Inzllrit
iini Icabitquidé itifim.. riciper elle Eus ioc dicto fuo.
$i patiens non ceffauerit. i.
v6 1 quidem incidi in, »phibi 'um autem. es fine et difficultate, fignificat fuper per.
Sica felemdieefimem
aibedo, m quidem nigricans up Diinm t pedldam eftilludin azqualisi quo quingrfequens v ondes de. vniuntur, feilicet«p fitalbum, ff Sit pro. pio, füm,& oniun£hulos d fne P9. prio atur, & fine. pell ftu odore horribili .
Rememoratio fignorum fum» ptorum ab operatione
1 Eneratio quatuor bumerió
355 efl in bepate , ex cuim au-
nete augetur bymer in.
Generatio quatuor humori eft
in hepate: & cüm augetur corum
genciatio;in eo augentur X humo- Tesipfi in corpore toto.
Omne membrum ratise ipfrus
Er H
Ere oce pone menbrami in
eorpore ratióe hepaus augeatur: & qr; nihilominus membra nutrientia
fintjdeftin nutrimento er propria RR.
4i Peor zia operaio incar Meparé rent arra ae Teipfom vires natarales in ref
Corpore: vnde iumrur & fugunmur eben et & viwles d cardo k Glider d ecbeo . Hoc tamen opinion Hippocrae tis Galeni, & Platonis,
Ex vepere ait ipfens fit forstus. "Rc
(ass ctercent operationes naturales. hzc aüt minime (en- b
fA s cpiuntfed elt did ad gd opi-
nione folum attin; lar sii her ig
] opinionem fum aiibi perfcrutatus.
Apre fin be E DmEmrimseiqsl EE.
bier crai türalédifpóné. talisautem fanitas. bumorum ex (anitate hepatis cit. EI aqua quidem deucbit cibi 185 ad ipfum: mu[centura, cuilibet bu M. mers fuper eum deminanti. NT Tera fame V adh Po ec homoribus don fastus commit Aqua ctiam mittuntur abi 1»
utetur : eff mbilomitms imipfo Jdeirindipharidai
mui[centur. " t ipai paa m p
Partisj. Tract ij. A veneritab humoribus: & impellit. cho;aut füper domini fi eam ad renes,& renesad veficá .có-. fuper dominifi bumoris
! 1 mifcetur nihilominus cum humo- ! '
iei qi ab terum, * [ncc mn etid mne. IeiouLo sad guod eff neceffarii in derlamanifefta irt
S ef notum .
EET pr b d i'onem. ius. le PT 1 quid dixii m; mani fpe rais ve ! ritatem fe il iopiricipe de ,! pylep m nes ex vrina [igm ' jficantes. qual. fie. | 3 Mr manibdtum ex [ o qd prxeesfit. qffi cli vrina ex hu-
moribus fibi commixtis fuerit tin- € & coloratis, habet quidem füj füj
tid , aut fuper luxá vrinzi. füm eius inuoluntarium , in egreditur vrina al slba &cindi-
[ue poteft runc. e vis (ots pena
groflum ex vrina & aque pro-
trare fed (olum (ul
pinquumin colore.
Cin antem rina nidetur nt 294. dicum citrina , fignificat. qudem. perutatem gbilera : fe idi,
Moiregueden fuper E
Hocetiam eft per fe noti : quoniam cüm vrina exit cum parua ci trinitate, fgoiics quidem quód
€ Feicei commi
confequens: nó fimi iu ims amceft multum tali cnrino colore tincta,
fi er quidemf muli choigni fuper:
p 155
! pewi-poschsesor im ' Sraniieime nd
im iade beo pestur : n eotamen efl am- ! Devin in Primo deco» era ridbea-
! Color quidem vrinz, qui aros. 25 p Mere Sims. »i.rübeus »quig-
si id fuerit talirex a]|mptione croci «ut eppluatione alicuins rim 'enin floma- fir, V «lcana, ant ex celica."
l imei
€ Color valderubeusvring figni- men coloccius exteaffushpes con- K ficat quidem. füper mixtionem fan tigerit, vtpote almuri,cafíia ftula, Errem ct domum ipfis & fimilibus ,
eoi tamen ille,cuiuseft, : pU
comede iei sliquid, quod ice Rememoratiofübflstiz vrinz, xerit, corpus Enuit; sid. 199 canerit : fisralcatmam raa, tia piptn pal us fac autfortem dolor£ ficut colicg , paf- 5 j
füs faerit, per peruitam dig ejos. 5i autem Yideamir re um quam erp qui tif fueric fufca, fui cat nx icat. Pepe idem [uper frtem ,fj füonis & cius debilitaem. & hoc, T rds ppireat pof B Bii decoctoni aeg deis 397. ceflit nalde rubea, fhgpmficabit fü-. varaam£deco&ioniseft, quód ha- L PH per fertem bumeris ufionem. — beataquami: pro títn ac-
Js vii i ipfius cruditar£, ECT pa itas complexionis — ET freenldabis efficitur urina go0
patientis. fi vero appareat poít vlti-. zemwjs [per corruptione ibi , ] bpoíam.
bediné, ji inei leen iuts Dp temm atur qe t aub I bas vein d s ipia .Hzcautem omnia f cibi corraper mort£eius cuius eff.& boc, qi fo m fiomacho Vias frigidis nigrum faci i- , eut & vlimara. tas. : ^ " 398. Iudica auem fuper merbis ex decoquitur cibus.greditur vrinaal |. 1 olere rine : nifi tamen fuerit ta , ; lit ex cibo wp[am tingete,putaale-. VIE URE Ims p tiers chen breuiter tingente ficut almurs, et Fei in corpore exi . . Viinge groffities ienificat füper Vnina quidem fignificat pealo- vim & forutudincm digeítiuz, aut rem fünm füper fpecies humorum. fuper grofíiiem mansis. & rim incorporeexifbennum,&(üpereo- — quidem aze(tatur füper rum quantitatem ,ex quibus quidé tatem fed fecundum (a
morbi fiunt . cüm igitur iex per morbum & Cs generentus decer quód Medicus acgritudijudicet per colorem vring fuper fpe nem.
€iem morbi, (en caufz cius : nifi ae
2. Rem«- otatio d ficishypofta preci Mem D
ry "quid bb vins | Cmdm, Eres 4 i col
rie PR fidus di ja ipfim pro- Eie t faperdui fide dpi pue 3o$ Ta digerit rade com lt ba figni pete epfemano, eas ime tei loogsurrd poducanr cum iim pep fgniücibe prcaldbio fperago
, em folk equis v A CaL Rd Hippo vemm.
rubez p-
in apoftematibus, & alia i d e free
abes riaperonur p^ turis nen eil fes de eo ali 5) antem color ifi n
" eerta s NE orn mur frepsmach s d
Sea ig agree * t
lubio Malen dendi T pinum itin fando vals, Ginz: neque 1 pon edam quódiJ Toliquem pour apparuit in füpe-
parte: ffi NC AMNEM n jam ex Es Mar pnm fried preeuldn- Frionisficat licit & us ja dii dmg. re paret proculdubio in. &bribus vren E * tibus perniciofis, » Kd en mbe fen X Pf dqperter nix "L
Canticorum x S uh foede adf dieend fignis NU medio vri pendeat mm. lenddile , radix merbifuerit fit&eriam qp ipfa tin medio dige exmelenchelia figmficabit que: nonis fog. B füper meri cenjsmptumm ,G" — pr co qu praeeunte citri- 3 | oc flcundum plurimum. fas fuerit alba,lenu, er mns Sihypoflafis incpiat nigrlcere: ey mferins depre" die emm lace pote ficia fe tino appercat quod digeílo mor. Qin morbo fuerit acutum aliquod. bi fi leta. & fuerit principium morbi ex cho- Si poíth im dtinam apleranigra, fignificabitquidéquàd . a Inicia Tpar morbus fitiam copfüraptus:& ma- Fus, Jisálba &ulisdon xime ficum hoc afitaliquod ez 6i- Sbusreidens mE ociarar dl grinlandabiibes quorum o equÉ irse pofl istam alba foc- i riam " gud hocel e phsimum rit vifa, & poft confequenter redear. toriusvrinz, & non contingit. iam foerit dipefi iod fecundum hypoítaám eius. im eame its ; J98— si epparcat nubes fapirnatany & incipit : f ? j j nditrones coniune jw faperri parte vafis fimfa-. oa eine ipis delit fuper criditattm,licer et Befioin fundo vafis : que quidem aliquid digeflienis qua ex vento nifican: fuper perfectionem tate puc in impeditur, os ilania loci eftü Curn nubesfüpernatatin vrina, 7 tn fgniücat quidem fapercradite i DH nta gnam pe eetfitin ea aliquantula inq Ep eric. ga ] Caufa autem cius, quare fic natat nol semanfitin e nif pen x füperiori parte vafiseft vétofirasin de natura em partiug, Terreacelufain hypoflaft , quz nequit dif- dio cf "gta mind folui : tanto prohibecdelcéfum füperluitas 4 digefla eiusad fundorm vafis. &ob hoc, fiperiiitas coda. [tnim Cite fitineacdiusbocautem Gries d nafo de Kaum apparctin vrina a principios fcendencibus. m incipit dipeftio fieti.Cum au- . gt 1em hypoftafisalba fucrit, ignifi- ^ Rememotatio fubítantiz. i cat füper fanitatem. me? [ autem apparer by- im Et [cito qud fr videatur pende. peftafis non contintata , ) Spese eid re in medio, quod parnaventefitue. figmficar [uper debilitatem rue EL. ef inidibypifafi fait s
Partis j Tract ij.
!—— A Shypofaforno dive duobus
"appareat,& confequentercefíetap- grodi
, pareres& iterum poft appateat itcta. to
Part 61
258 thoticorum . & plurimuni cum e-D itur fanicsim vrinayaccidit hoc ex dubaylet in membris cibi,& vri»
t E poc dae
] €x priuatione opera. ' tionum ipfius. jo hypo flafis areftatur faper poceniam ín operationibus fuis,
i rum. ed fi aftumilentur furfuri et. Bum b fitere, figmficabit 5 refe fientem. pin
Inomuibusquidem his fpecieb* illaudabilis eft hypoltafis,in qua o*
perams eft óperatio contraria operationi , quá
tur calor eléfnentalis& natu-. fi
fragrnentis hordei fignificat quid£ Pi calor extraneus in tantum venas folueritqp eas corroferit. hoc eti fignificar futfurea, fi fuent fihé frx- € tote & cum febre. fed fi faerit cum fatorc & fine febre, fignificabit vlcera vefica. Hypoftafis fimilis bará turis& fquamis metallorum fighificat quidem fuper violendam diffolutionis & ráfure venarum. 53 [oes appareat in vafe , fiificabit fuper apertiontm apelematu.
Apofiema durum, dictum Arabice dubaylet, eftapoftema intrin^
| Eumdibels ditor matü tauobis. eft eniat de genere aj
ftematum. ereriord ditorum fL-
] ]
i opera
] valis. Et hypoltafisquidem fimilis ,
calorextrancus:curus eft.
Bier ib n cabe plemapllgnanci
, o" eu
Differentia vero jarer banche
EL juidem iex
ipa fublana.& hocquoni£
iffa cft vifco(a in (übftantia nó au-
ira auté prithae
'acuta,uon auté
Rememoratóodori, — 4 DE rena
. Vingit ex. pruatioe 29 à ulia iens c5 digefhe jr ant ex indie dovt focflne rohe abi smdigefibilu.
Priuatio faxtorisin vrina contin gitduabusde caufis: quarum ng eftindigeftio:alia eft, quia natura ei digellibilis groffa eft non tci«
.. Omne illud , qud efi ultimati 317 fetoris efl ultimate corri tions.
Fator quidem. vrinz eft corrapobis magos ignà exiis cord
t k
^ i09
meris bidulzodi.
€ eim,euinseft vrina. vnde omne vi-timad faoris fignificar fuper eoc-
i vitimatam. gwf.— Si antt dor eim fit extrantus,
, Jenbiis tein euim ehe
nem Gale.frodor cjus fuerit not intelligit q fac
extraneus. Xc.ini 'tor eius non fit'in gradiuraliarum re 170m.
corruptam. n " s» retuli geperawrs
derum ex. "PS vinz pen »Y fap colore wi filli hy & odore. nde inquit retuli ágoa fimpliciazex dics vero. 12»8s perit quis wii in hoc per fe. Psp ogeeieercec ed poterit quis (circ fup qd babeat fignificare cum erütifidia f "rina plura ex dictis generibus. io fignorum fum^ ptorum a Ezcibus,* 4, & primoa quanti, fate, 319 "E Nterdum atteflentur faces fu per flemacbum, c7* interdum. uper sateilina,c7" tpfum bepar.
idem: actflanenr! | upeicten fm amr fier E ee per. mesabrocu. Facts quidom minmntur r4- 411
pr O7 beiden fitm "4 [c MM Patua qui i egrediendum p*rersiend gnam tranfmutaionem cibi.cum. »n.tífinutàtio Deeisiar rim Esninebomr: & bocqui
gaificat füper fortitudinem. uz i debiirarem ezpulüuz, fitudinem attractionis anractiux, satione alicuius nocumenti cidem.
contingentis.rnde hocaecidens fipe s fus calidis quare
cau(a cil, cum in co foruficatnr at- ag tractiua:& hoc, qfü cum füperflui-
tates calide: cur
aid o ede
& inde contingit exceffus, & domi-
Si antem fuerint magn. qua 339 nitate, eri quidem fimum fid tibus sen prabeat augmztum cor
j, ent quod attratitua fit 10 eo
D de ch dimimte, C" epa sa fertis ratione alicume ,
ICHINENLL. ^
Paris; Tra&ij. 2$9 A Sivero feces focrint maiores de- albi colois. &quia fi caufetur cho Di biso fm. narumlem,ügni- leraciuina in hepate, iturquít Sesbonc quidem fperaleritt cx dem cum hisaccidentibvrina mul doobusC sux Cibsnonconueri tum in citrinitate tincta, & inde, urdiitSp mébra. culdubio fignificat fuper iacrid ipfius nox falii tiuuamentum Secundum aurem, füper quod atre €x eo, ratione: icuis malitic, ant q» flantur fecesprzdi&z, eft dominit Small madii. marc pines gr gud nui jj & inte ionis frigidz : finccuss prier & ercdeas & quidem contin d datbn, rnimaen voie! 7 allo prnarone r: rubeg. hoc gentis membris predidtis, autem icat fuper corruptioné 213 i antem faces fuerint alba,e- ird ont sie oc con
| € LL ritepplan (vel fewrbnfis mea tingitez compone raiuser qua uae
efhtisvel humoribus corpotis
p tib cyftis fellis. gp iéleritia. T s oem e edes yd Tu bn fenfllie. b bc eriam pec. 2e en fuper ufum mere efl "vrina eitrimttee:mfi cum. rre Tine Mic micetunt Kr oS capitulá oicescrilrgata,
Lad pi lmpicr Sed fi fmilentur perro, aut^Yi 335 pironcloqudef impiser ridi m re hgmificeune.
Forspcieieriiers ipie fue qudm merbum , C7 seltierm
zintfÉecesalbe, fi rabed oper kc MEDIE ES feos colorenrur olore inii colori porzi,aut viridi eris, fignifi
€ fellis. quéd quidem peris bunrqvien fuper magnum pe farris fperpatenremappamat, cu iiam morbi, & vrina fitualdecitrina. Cum enf eiie aper excefmeatuscyítss fellis fantoppilativel füm & im vnius ex duab* lau Sil pa mequittranfire fpeciebus ge de de quibur qz
edipfam felis protamtme
gurgitat runc ad hepar & venas, & umb eus fang. namurademumimpellitcam ad cu. deteriores, licant (üper ve tim, &enntingit ini ifteritiaCum hemen
fim pucnit had crim fel rares dictum eft, neq;
presi ica ad icefl. jn colore, boc quidem contimget ex
na quodex ea confüeuit delegare fmc. fluit
ad ipfa pto amegredis rri peris cune er rdeqne-
dij eant
Q reant in morbo acuto , figmfica- Dunt fuper smertems futuram in uc cabunt magnam tisabanuquo ob
, humor mper dominamrin corporeipfius. Sait qj cum tales feces parentin violenta & acuta cgrirud esp Ggnificat (op propinqus- Hip pocrates autem. uit in principio morbi cum. valdrapparcdt mor cm & malum denunciant
Si utem faces fuerint dura, fi. v fortitudinem a£. cum,
B. ewficsbunt f
d p uper calorem^vren-
sem, Yel faper cibum flypticum ,et. INN.
dem conriogitaltera ex tribus cau-
fis f.ex dominio & fortitudine attra
€iuz hepads, aut ex forti calore fz
€esindurante & exiccante,aut ex ci
bo,qui habet natura fua vétrem o
flringere &con(lipatej.ex cibo da- 1 To,arido & ficco.
d. 5i Yero fuerint feces molles, et liquide , mn erit forti attrat] wa. carpere dut in corpere erit fries ditas mala , aut boc. ex mala alia difbofitione corporis /vel ex cibo qui foluit ventrem, cy mol lificat. (Ber narum fiam.
- Tribus quidem caufis apparent fees molles & liquida. quia aut at tractiua hepaus cít dcbilisaut quia excedens frigiditas dominatur (uper membra digeílionis, aut quia pitiens lit cibum, qui de na-
tura (aa laxat € mollificat venté :
Siappareantfecesdutz,hocqui gro
&quandoque contingit boceatio- K-
differatur et tardetur egref
bum. » Ls pwjeiripd ut ex
tate digeflionus ip[arum ant dini jn riri i » dnt ferti frigiditate, aut ex vetré. id locutus elt de quantitate. fecum, qualitate, incipit nunc lo & exitus carü.
& hoc ratione alicuius morbi & nó cumeni cxiflenris in eis , vel ratióe
tis frigiditatis
hz quidem fant cauíe colicg Peaung ex apoftem: ihose reopoliat humor Lrofío M & vifcofo.
Si entem citm debito fur , boc quidem erit ratione cibs son confiri£limi, [ed potsms per na--
turam fuam meolbficantiscy^[ fol a id
sento: ant ratione bumerum C^ bumiditatum ad c«« fertiter impulfarum: vel ratione me[eraicarum men (agentium, C7* attraben fium : autratione nocumentorum sn inteflinis contingcntium utpote.
Pareis j: Traci.
A apoflehitie nel nlceris eut corrum ptionis digefionie Hn. iem dpecierum morberum eifdem con-.
lus frcfí citius debito capfaeft vnum borum, qua: retulir, plura vno.Nam hoc eft aut ratione. sibi mollificadiui & lenificariui,puta maluz & fimilium:aucex multis humoribus ad casinfufisaur rado nedebilis & diminutz atrractionis mcataum fügeniium, quz Arabice. meferaicz dicuntur : & funt venz,
3 abiab inteflinisratione male com.
neratorum.ipfa nang; leduntea ra Gone Suxusx infu
$0, Conringirboceriam ex multa & naga humiditgte in ris exuftcnte. 2dco aro faciente crbum ab cislubrican , ne imprimantin co aliam. € : manifeftam. & eft vna ex caufis morbi noti 5n lubricitate inteftinorum.hec autem accidentia contingunt interd fjomacho. Conjingu exam bocex malitia complexionis fine mate— xa. & hocinnuit cum dicit: alia- 5i egrediatur cum fame, 3V*. Lobynt [aper magnam vetofitate. Hoc de £e mauifcflum cft, & actum.
bocg COrporisauter malitia digellionis, v'
260 Si vero faerint mifla nies, D nificabune. e ima ia Te Organa cibi dicuntur venties,in. quibus coquuntur & funt, f.inteflinajtomachus &hepar. — 2. : Sed fi ápparcat [anguis cii eit, 999...
ificab acere, [5 vlcera inte-
Jus tinefius df , li dolor affitinteinorum, & venuris. nam fi fit hoc E abfq; dolore , erit hoc proculdubio ex aperóoneonficiorum venarum. Si autem fint saltum firrida 333 ignificabunt fuper magnam cer- . ruptienem. 5s Yero velut oleum f
«cetofi ex bumere acetofo. eco eic
Fastor fecum condngens eftaut ex phlegex ratione corruptionis humorum mina
inofitas ear(i ait contingir in. terdum ex diffolurione & liquefa-
ione fepi,& adipis renum:& inter. pens e P nc pinguedinis touus corporis, & carum. Gontingacx melaacbalit, Rememoratio fum^d —— Pemumalebre QR primo a .e— titate. der maleus ta morbi [bu His idis faf, ! e XX iij
jeff ex accidenti vim et fuatttram spfor bus , neque eft. ficut ille ,ex quo ft m- NmCH IBN.
Sudor quidem multus eft vnum ex accidéübus factis in morbis humidis, neceft ficut fudor factusin. purgatione & mundificatione corporis,ex quo f. confequitur pati Tonamertum : imme proculdubio fignificat: vim & naturam ip forum, i. q fudor contingitei om- H purgationis,
336 — swperfimu autemin vltimo cií tdfn Yirturu patienti,
ex labore,ey- debilsta Te virtuti, Cy" natura, vnde mers. efi»
ium t Esci labor, & debilitas virtutis
& nature,contin; i fatiga: di mequá paa eter violentia & malitia morbi. pro tanto cum apparebit talis füdor/fignificabitfüp mor
Y dficationem nature,& virtutis,
337. Sedperum [adr inmorbis fu utis, C7" groflitiem bumeru , C7* debilitatem expulfsue, ev" perniatem digefliense, (2* "ventris mel litiem e7* fluxum fignificat. Caufa far cn in morbis efl;aut quia porri cutis fünt claufi:aut quia humor faciens mor bum eftdiffcilis digeftionis,& diffi cilis diffolutionis:aut quia virtus ex pulíiua e(t debilis:aut quia virt di-
Eie iimedemcemt guntur o& hs cág aut plures cx cis,
porecius,cuius eft. luitas.& in vellexitex dicto fuo,cum dixitEr fi. militer prxbet nobis figna fuo fapo 1e: qpfüdor etiam foo fuper maturam humorum tium atteflatur. V nde fua dulcedine figna ficatfuper dominium linis, & filed TET falíum fui phlegma
& [pump im acctofum ,& M fui infipidiare füper infipidum , & fui itate , & aufleritate füpce melancholiam,
Suder fabrilis contingit ex fab 339 tilitate bumernen , C77 grojJmne ex. Hocquidem eft notum: manife ftum.n.g fübrilis figuificet fap (ub. tilitatem humorum , & groflus fup. groffitiem corundem.nccefle eft.n.. vt füperfluitas affimilcturci, cuius eft faperluitas. s
A Pattis j. Tra&.ij. 349 Weed c ibeni » le nda m duas
ticularie €07 dpeciali inum » efi malu c7 laudabilis.
Si ador accidésin aliquo ex die busmorbi facit per torum corgut vniuerfaliserit bonum fign( & lau dabile.fi vero fit folum in vno loco
Part 62
Ge:quarum vna eft igoorum pro
tium generari in fano : & fecunda cft i-
m flicantium fuper il lud , quod eft futurum patienn ex bono;vel eius contrario.
Signa antem referentia fuper 4s famsntur
ex accidentibus iif antim fs
humorem facientem morbum, & ftr
difloluione &emiffione ipfius per cérebri, eut refidui corpori.
füdorem.Quód autem fiat(olumi ^ signa fignificktia f morbos » vno membro'hocquidem contin- orina rad idbr E EZEEossili mestmerdiuden
nocumenti humorisin k iumorum in eo;aut fuper 341 — Qui etiam cont; tempere. ipforum diminutienem figaifican Jaesnà cum circuitibus (y* paro- tibus.& hocqif morbi accidunt ex foi febrium, en indie rct, V iioc humor cot fi quidem bene ev: landabils , ore cxificotium. drereri auem basa giué | siufcat auem fg rper ven Sadoraccidensremporelandali P7 mn vide qui adir iicaut tak balneszer exerciiicex hm nan.
qrieeoris cumcircuiibus, 4€ 4 esntingit vepleparoxifimus febrium : hoceft fü- femis 4gr tudo , C77 bis contrari
ciem ieUEEDeE pulse um p
e ius & lau H »
ecd eror open dd ile.g ^ Accidentia fo replenonem at. Fd scidirindienon enincsnecin c" pefiandia funt ver quics.&aflum- 1 multi cibi,& rarus introit*bal- Rememoratio fignorum Pro^ nci,& diminutio exercitij.Hzcaui tem omnia fünt caufz efficientes
. ralium,- morbos de repletione.vocauit tamé. Lo | Regmflicatio diuditwríre caaccidenta, eo qj funt Medico fiferentem e fignificantem /& funt fecundum veritaté cau pur iier continuz repletionis penes virtu. wm fütursom generari JÍ4- vem: &ciscontraria func caumo, in fignficitem, qued debet. fis diminutionis butuntingere patienti in Jo morum.
Canticorum € Signarepletionis,& primofe, — Sivero repletio füéritpenes vism E.
cundum uirrutem,
un ione diuidi sn repletionem pencs rtu tem xima , qua [i fuerit repeti. somutatiayC7" digeilina nequam. quam erit appetitwe omedris lan dabilu,eritá, egeftio mellis c quida, nea, erit digeflio in urina, In hacarte notat repletionem.& diuiditur primo duas fpecies.Qua. rum vna eít, cum humores graucs funt & mu]t, re(pe&tu ramen virtu. tis is: verum pon funt multi &abfolute excedentes refp:Qtu fui: & hec quideni repletio nota efl,que. É dicitur repletio penes virtutem. Se «unda etiam cft nora, qug dicit reletio penes cócguitates. i. ud rertei abt Insepim muli ite. fau zem pimo a. fpecie repletióis penc. virtatem.vnde inquit genus cius" diuiditur primo pencs animz virtu trs.nam excaeft qi vircutisimmurariug füper qui pletionem i*cibi mal"
juam re
path. juam, vitalem, crir
Cn[/a nero debilitatis anima ?**
rum (eu potentiari efl Lud , quod Nequeunt pati ex chymis:nam pa. rum ex eus ladit y^ grauat eue , Ren autem ideo quia. CHR C ANiL 463 ex eis repleaugur.
Hocacndir diet bac bd narum..
oftendit qriplalcio non
accidatex ius ex debilitase
tionis idco accidit, quoniam anime. feu potentis dobiles fuerint ex chymis ucl humoribos: vm. de nequeunt cos tolerare Nam pro *r ui debilitatem eduntur in de tolerantia corum:quanq
liavepletio «pra 349
figi: 5f antem. t 1 Erlsiiitepien cli liq EZ penes concanitates on ionis vrinc, emrum.[.cum mn 'erunt tole-.
da,& priuatio
346 — signi rare idyex en Significatyr autem [uper re- Ah :
plerionérefpeflu wirrutis matiua, States ex grauitate C77 lafüne motm. Hzc fecunda fpecios repletionis 'nificatur autem ledi vir?mo cft quidem peret cicauitatenorgar tíua fm locum:eocpledarar &gra^. norum. vnde eft ae fi dicercéq, anuetur faciensez motu locali. tipiche pk iai imul Ei j 7 pia norum fongauipases. 5i autem fit vepletio refpeHiu y demi [sie on passt.
lfatine , erit. quidem patens pro )c. igitn pul[ations enu.
idco inquitif.cum non peterunt pa. tics co quo membrorum concaua
'icksuterdum autem ani. vit. eh
Partis 5 Tra&ij. 262 À — Bhcaüton Zo Vi? rebletióme
spiri pl nie
fe comedere dulcia in B formi, Cr deine quid guilet Viper t
accidentia fint in
fma rr sere, auti junztutis no
Wn 666
Hocquidem gen fngdioe caer à paren
Deren die aule. T
guine c doi
minio cholerg
Eat humore mcleboliciattp Pig 1hatici.& efl quid£ poffibile qp omnerasimc ces is i aca p
Belle , fignhcabunt quidem nobis
md. Ji eft. fuper agritudi Azuguscte-
fue quidem de [atio c2
beg, feguenter epparcbun.,
o Hrrimomnis accidéria funt. per 'nificantia . & por kwcow d notum. Ho-
» Brdhn] peg nis, fumamem accidentium. funr Uca lomi; ui "CY IE Tunes MIC" dor capiti inexeef d rir P liaj sferciernieE me arme Hi M$ feuhuic fpeciei. ICE: Pbi «toes mi. vidEvar in (omnis: arua m prata er paler ieiiper ei oio e deblitare,e fatig atum fenfu, rin! f, iidem v pela Reperitur etiem tatu * [« effi-
si koii cum grauitate bumerum,c7- [cam
ma. (ione 67" faamitate utu: er appa fik rebn femnia letitia, c7" neunda QEETR cum uarietate q^ multitudine co
Mug" lormm. Accdet etiam prurit in.
i4,cum -
Fi aiia apofiematibus aut Caen
xt pullulis corporis C7"
ciu que focnnt ci unt velut dei ium: ames fucrintacen dentia anime, lut gaudium. & leciria.Sed fi fueritez. anni cÓueniens in hoc, eft ficut ver. nale . Si vero fuerit etas ad idem. conueniens, et cut cssiugentutis,& adole(centic Tacuit de muldtudincextenfionem. pee npeces
tinumaris. Et. e i acciden tium poft. erationcm. zontingencium eft ipfius fan- Dus auteius umidiras . Vnde
EX Dep Ued
Canticorum » Q caufa fomni i Etpruzi Hecomnis diaidimenr i mir gif eperdomiiumaK moridonem premidmus, im qui ltitudinem fanguinis, Éfigas dominum fanguinis! vci plictommia Lema qi cantia diniduntur: hoc eft dictum [^er iificantia fumunrur a espe ex ginatiua fequi: lexioné generamibus Etacddenia. Poesimprinim &aftmilarquod e ominio cholers mber contin-
abezua percipit. gentia fequnnrur ipfius coamplezio Signa cholerz, queni pese s ie sir Ed
Lu ym dominatur cholera ci- ae Eopidiatz appetitus ; n& HX. Mrd icis Ld vudecum leítes (lemacti quo L
eene e dprimeiet RUIT qeR IE
'caju. ^ tus. rte go dmince ot, Fictum is amaritudinem , €)* serdicatin£. m caicaeiti ^: fient
exipfachelerarabtaim f b cltde i Soludocdam quidem v
gentem: accidit, eiwentris: cationcipl us- & ipis monficatio
js rubea, ingit ratione caloris, & ficcita-
renta ine pefocdirae Sacri mier bat cii
; miturez fa, n duacrerms urina efl incolore ual. Gas pere faper fubftaniam ipf", ea ecdug nte enm tgreditár per vomirum vele y riget eatis eim ci permilliene,G* ecffum plasfoito. Quz autem ip- A.
perturbatione: ii ei fiis of fascfficiunt fant ( vt inquit) m deiamium, ey" apparent ei in (omne. eirrucatumes cum fabtilitate pul exteriorum,Sefüs medicinarum ca fees alere is. Sunt etium lidarum,Smotus vtimarus vigilia.
erbiund tibn malieer fre rum ioftandajira & anj
"atio in calidus, " ""
Dh fipbuccer milieu Veamdamcholie
Mimi qui finnt inrcgiemibur ey [wi 1 gere chelera mpra ineorpo- 5$
us iauc- fepteutrienalibus, "Id re deminctur erit quidem fu m pin m. Fas celer corperis cum forti S tu. xime fi fiat tempore affine, dimelitaiumy iptum
PardsjTra&ij. 163
4A appetits eibi forti er reperietir jtex ipfinsfri 4 &ulisqui- D
dmere faper. etr. E rider |uitur quidem fortis medica- 5 :
sop mdzchelim aem deas 3r eff alba, te- 5$
sura melancholizcítoffufcareani suis, nec efi m egeflieme
znamXexemereexcafbusintem Qe du
Poreconíngentibur.conngir&t- — T,onitranst viiaeeflex grof-
fitic cholerz non permi:
ex fai nai Eier: eécholishabest — Hizcautem continguntex timo rae vec RN zm animam ex Jumore nigro, ficucdefolamrquis , ,'/f^54: fémom uvm, C sg extncbr icobíruriune Hocsu. "[Pabiratimer meridimdler, ]cr* cea dictum eft ficattruffa &cantcum, | cerperut macies. &bocidcoquoniam fibocefletoo —— Aetasquidem fene&tutis neceffi gu deer poner q (an. tat dominium huius humoris, co i : j- quod is anis complesioni ciu:
Tum priuato d tis,
de intriinlmi is rd
& , s f frewani-
modbss. fur caput ein, im erit lo-
oer farte Wer agendo
fiel € erit eite appetite.
debilis,eum vepletisne penes virtu P pigri tem,cr Prarbationem feu perma vibe, & fo lienem er" epita laxitate.] phalur" Grauitasquidem capins, & loabd gus(omnus rauóe mE ia Php
matice contit ilic i "7 M gaio.Kob hochse gecdenda camitanturenam dominigm & abüdantia (anguinis.& diminntio qui- Mo appetitus contingit;
Figidiaem & iita Eeepet fuautem huiushumorisa difpofidonsssmrah ganantu : €obtingis tem E milier Lumidias ipfos nisin aCtiohe itrteris:fappofito tamnen q» non contingatex priuationecxerciüij.
Ex bs etiem eft fum (line, € [uti eo" tmo vultw C7 color, patientis albwme, c7 erit in. feme [occuleatio,) ev7 tarditas, € inrita turbulentia Cz", rof fies C7" erudita.
Caufa fluxus frui, & faliuz eft. manifeíla verum tumor vult? ideo
36e H
P d
liscxiflentis. occultatio pulfüsex frigiditate con. tingit. Inc etiam contingit vrinig tul itia groffitics & cruditas:& color qui dotninatnr in corpatt,eft sibus.rurpis,& fu(zus,palidas,
FE. im eo fitis , mij » Bauamt per as
2 Incoquidem,f quo do mec mine adiri "i illac a füerit (al(um, aut inrx Si arii L1
Ex bie etiam accidentibon fumt ges hnmidorii,
daratiene fluminum, c7* appare tie marin tn omnis Co" querimo nia ex incubo falla ey in potentia
eftismir choi.
o^ quidem gunt & effidunt. humorem pl iticum,f.cib*&i Mj gidus & hurnidus,&cras is & tempus hyemale, & obmilfio exercitij & balnei, &sugmenttim cibi, & villa humida ex multitudine aquarum.hzcenim omnia aberit conformitatem in complexione cif humore plilegmatico. Sornitt zu» tem aquarum, & marium, & queri
ia eri & lli ia di i monia cr incubo, [ir
ischylui eibi
mum e ed humorem icum cffcqué tis [ncubusqui mor effi
i l
Partis j.Tra&ij.
A Th. eilepfie qui tempore fomni €obtingit.pro tanto eft fi m ied
m um furergepi ek | ilis acis cerebro & nétuis ex homore phlegnation, aut tento
ftare phlegmatica.
363 .— Chm autem apparcbunt tem-
pere [amiatu continuo. acida al oreefcae epe deenti. turam faluem,aut mortem. jor [genia »
eft idem peecrprum "ni
posdei in xA arte:& hoc M B quis videbit aliquod ex accidentib*
norborum iam fani actdiffe, . )6€ Ex Paem (pede norum figni 8E exei ef uad igi fene i ficantium tempore faniratis ps x Cam fanitetem [en fune t nest aliaab lla T REN — [pecie m,qua icat fü- lica.) Kieo Medicieruntdectuáa m dit mper "ne
tom &capitulum fpeciale. Ex illis edipi x Essi fignis funtifta, continu*mo tnram "ft ügnoram füper fa ram Es progoolitancicva fermata Animeftfignord erfalisi tio totius corporis, d En er futurum (p ium: pundar Ferunt eft fcientia: i-
C eame pero EU Srinsirk nta qur pror geliceduins b gere Ex feieitiatf itane 168 do füronctdosmtn eu eetrot pio di fiet ui miri ren gnofticatapoflemata farutain có- ber, mane [uas a cura eint: Soulatibus membrortm. e ft ptem itex y dentia eo
iuiuus In infetore parte vérris exadere debeat , y^ ipfist (op lapide ant. Meran ndm que Mica. ion lis eti Et do- €urari pro tanto. vetificabit cy pro res quidem dextri lateris pgnofti cabin i tit füperoppilat&es hepans, & fap. fignis hrs conlequitur Medi forur$ güiationf fatum in eodeth, Am &iuuariul Et víbo quidé vring figfias fap vle E feitquidcm uu
Part 63
era vefice.Ét ipenbosquide pin
fap farurs. ii eie
mulaal alia abit p jemiemeri En itu ris fais. Pofl]
Stoici füp D
Cipit hubc
2 temorbi fignificantis C C luper fa-
€ quis moriturus fit egritudle fua c Eres sion pau digssii
ificabitillud amicis fuis, & re-
atio appelletur. contingit E.
trahet fea cura eiufdem.fic& (dec. 999.
ex ci(dem quis euafarus fit a morbo (uo: p tanto pezdicit curi &evaionem ciusamicisipfius paien
1ate [eu
debet generari ex crift in t&pen BR zu
, Hzc quidem figna diuiduntur ne prima in tria morborum, & eo incisex üpnislanda. ido De brenitaris morbi,& acuiratis & leui 1atiseius, & boc quidem intellexit 1 Viizzm feu cranquillitarem morbi. Sede icio BE ex biscatslanda His eu andas án témporibus mriorbi. Detemporibus morbi, — N quilibtt morbo fant dinifa E tempera in quirsos dique c& figit mecs y nita vel lu, ev fint principium, augmentwn fla. us. In quilibet potefi mors contin eren quarta autem qud decli-
Vilentia debili. aeri franquillitate «| m, ips iot illudin
Pie dieere
Ia quolibet morbo Glubei funt. quamet temporas& I queliber ri primorum ez cis Cin mento/ (lata contingit mers & i |uarto non contingit.
4 Tefmpus autem prfcipij didi eft t quo infermr nocumentum, naturalibus operationibus: tunc.n. tantur omncs operationes tientisStob lioc Medici Erunt qp Là rebitin vrina,
donec digeitio appareat in* [hypo Gest
Sc Yrina e
eft tempus angmenri Er Gal.quid£
opinatur q cum tem]
/& cius initium anriciparar
Partis j.Tra&tij.
ipfius accidentia, puta can & PERMIT accidentibus febrium,fpecialibusaugentur &fortificancurfignificktur qj morbus fictuncabíq; dubio in augméto:ficut proculdubio cum minuitur & remiztitur paroxifmus in tribus przditlis;morbusexiftitin decina tione.Sicetiam erifitin ftatu.cum. predicta quiefcunt,nec ampli? mutantur in par&xifmo . s rantaEn paroxifmusaugetur inquibu!
ex predictis, & ainuitur 1nalijs. Sunttamen diuifiones multiplices
juamplures diflinguentes, quas q- Pp" à comj um mime ic netolleraret.
Jo — Statm "vero eft ,cum pofl [di-
i negocium |perfetda. digito ui wp irc apii a angore com am dipl Ed & completa, nec: ecsugen
dona corquanur & el acf di-
eeretur, longatio paroxifini, € &horai 4 eius füntez-
dem, ins arcidenta. vniformia, xqualia.
«Atecipit etiam merbw dimiputionem ,C7' fit interdum crifis eren
spregnaficetur pax ey' fum. fet
pota mers minime ac-
1n declinatione, mifi errore, fo
per patiene. [o , «ut eere a rua nae d.
265 bilis necnon etiam emni extrinfe D te contrario eidem contingent Tempusquidé dedinanonis eft, indnePit morbus minui in lon. jtudine paroxifmorüm, ac pr. tünc breuiores folito effici tuns ptempus inchoationiscor füboccupet, & ipforum accidentia. alleoientar X mi 1. In bocautemtempore perficitur interdum. morbiconfümptio & deftructio p crifim, & interdum confümxtur infenfibili diflolutionc ab(que crifi. Vndecum apparebunt. flicerar fuper cuafionem aile tionem patientis a morte. Conílat -n.q nullus monturin dedinationejhifi ex errore contingenteex ££ipfoutab affi It ex par. 1e Medic , autez malitia, & corrupüione aeris , vel in fumma ratione. extrinfecorum
ticaut rationc aliorum ab hisex ac cidentibus, & rebus animalibus, vel corporalibus.
eientia autem mira, per qud 57.
prise rd iia confert quidem m
bum,e7" dietam , fiut decet ,ey* F in mediande fabam n enia
«xgmente. Nam boc e memet ad fen senerit.ttnc antem decet M. E elim ed fabrica per
dietam. Beeren tem) incipij, auj ti, & fonti neital id artem fübtilian «grorum, slleuda- Nam cum. fcimus morbus efle ia ColAuwr — LL pus
& principio & ,fübüliabi musquidem diztam patientis: ita tamen,ne inde virtus pátientis ante. flatum debilitetur & cadat appropraquanae vero fima fubilia im* quidem diztam in vltimo. Ferunt.
autem q Gal. & Hipp . abftraxertft f artem fübriliandi diztam ex cogi-
tatione di(lantie aut in(tantiz tem poris flatus. Vnde cum inltabit ftats morbi , valde fubulietur dita f vltimo: cum autem valde diftabit, in| :& cum erit mediusTrer propinquum & dittieem, medierur inier fübnlem primam & grofíam. H Bn rentia eorum, quibus fà tus tempus cognofzitur, eft ma neceflalia cqueieT ame tradics.
Mi morbos perficitur
menfura,que fi fuerit bre NI ducitur acutMa , C7" bic aut interficit in breui tepore, aut per cri i aadabdem tirmirar Omnisquidem morbus confü-
I - dici mitur, & deflruiturinaliqua men- P9/7& prudenter 1m quantis. vm se Igel posu
& exea eit breuis . vnde ex morbis. eftquidam leuis motus, & eft ille , quem ipfe vocat morbum acutum. natura autem cius propria eft,» icri terfician aut pet crifim de & confümatur.& hic morbusfeenndum opinionem Hippoia . attingit vt plunmum * nonum diem:er quo eft maxime acu. tus ille,qui terminarur perceriümT iequarta,
&l. ded ut
eiuseft aufterus, & picalofas. vnde patiens moritur ex modico crrome eidem contingente,
Copw[citur autem exbremta yyg te fia principy : pro tanto regatur.
duata conuementi,
appareat di in fputo " ia videi quara dic pha
Non enim (unt multum ag gra ande eiu virtutes nec eft. T. m rendu (9 probibendi escibue om uo « principte:nam for itan cade
« ret yirtus ens:nec etium eft debi-
lstandm ante fhstum ipfme [éd eff Mt
T Mate renés faficienci dentiam [as [itineru.] Non inquit debet refici patiens. in hoc. cibolzfionem &gra Wamen virturj cius referente,nec £t. eft fübito transferendus a ibo fuos hoc eft o noo debetei omnino füb. ripi cibus (uus: nam caderet virtus. eius,priufquam morbus ad ftam iret, & per confequens pati Eres Vade metciduidit ce bus cius fecundum diftantiam ftatus
s fecundum exi vinti.
Partis j.Tra&tij.
À mtmorbi ficit& menfürantfümi sip e iri ui
mrt ii m ipfum, & Tir pim
us , Er abi. priotesquidem iufferunt. patienti, reine «um
nariin die quarta, q dimittetetom. Alao cibum dum vius forisefier alioquin 9 füfficeret ei mellicratit. Sitamencffet füb tali,nutricbátipfam prifana colat, S (ine fzcibus. Sictiam virtus cflet fub hac, reficie banteum ptifana non colata,fed cá totalitate (ua. Cum autem opina- 38 bantur morbum noo terminari citra decimum quartum, nutnebant ipfum ptifana ab(; £ecibus fuis.Si virtus efict füb bac, nutriebát ed ifana cum £ecibusíuis, Quód fi
b bac inucniretar,, tut ei dare panem ad comedédum.Et cófuctudo quidem viuendi iuuitpoft in hoc negocio:qfà bolesillius tem pons non fümebant cibum multá: & hocqía cibuscorum fm menfü
ram legis fumebatur, aut falem. few tensperalis appe menfüre appropinquabat. Cónfue dem mini
tudo autem. moderna ef contraria. huic regimini, quanrum ad talem € menfatim cibi pro tano decet vt.
266 ram ante flatum , idon D De feum fuam quidem
igna mali« gna medien quord relation£ facmi acciinia periculofa, vtpote figuficatonc porentiz morbiez S fignis, & corruptione radóis, & cum hoc vidcas q virtus pari£tis nequeat pati violentiam morbi: pgnoftica futuram mortem eiusanteg ad flat peruenerit.cum tamen. entmorb'in vltimo fortitudinis & gi wolcntiz, morictur patiens in prIcipij.verum fi fuerit (üb hoc, mo rierurin tpcaugmenti, C. autem boc in. ex acc bus malis. itiofis cuiufinodi funr. accfitia Phorboruza ex cholera rubea gencratorum, Ex morbi etiem cft din duras € legi tempori , ebrenicit qe
minime. 'er cene
ti Jumicer di flu, fed ANE MeCAE
ipfum cum philo bellica ,e- 179
cibus modernorum aliquantulum rej /Angwinie eut macie:ant pa
an| mur poc ime in crapulofis, & laborantibus. ,
377.— Siautem sideas difficultatt, € malitiam. »€rprrieulerum,c7" dilores fertes 7" io
lentos cum mala difjefitione , C7 afa "virtutis, C7" ratune diminstaco permilla ,ita quod'yirtiw nequeat morbi malitiam tolerave,progmilica mertem eim futt
tiens etiam longo tempere curabs. fir Cr nrbi per. paulatinem diffelusumem,cy" digeflienem com [wmetur ..
Pollij fecit relation£ de morbis breuis tpis & acutis, refert nic moz boslógi tpis. vfi fquit, pex morbis fant qui pales Cu chronid ap
tut, |ui longo sem| ms ípatio. incdus tom minm
IMtAQE Cito. , vel dil i$ MIO TIL 4 ns
G ficatacuti morbi faciunt: immo qdem aut interficiuntipfüm cá ma- €rorc,aut egreffu. fanguinisaut diffolutionc virtutis paulatina,aut eua. det& curabitur quis ab cisin tpe l6 E perdiflolutionem humorá pau '&etet Qp pateatin co crifis manif-fla Et hoc quidem deditintelligi;cum dixit& morbus pzr pau. latinam digeftionem, & dilloluno memconfümiur —— n Cogmcens autem ip fum ex. witate, ey" facilitate accidentium. en er frigiditate ciufhbet ex H bi merbw,
(ccs quidem morbos iftos. ex adus adidcatuu piorum, & natura corum: quoniá funt mor bi frigidi.
dto — Nencibes slum patientem mo
diee cibo, queniam caderent virtu
e$ ein.
Docetquidem g non in morbis
longis qui non difloluuntur per cri
fim,cibetur pariens paruo aibo:qf. virtus cius,
1 ay medy, quorum fcilicet tempora non funt abfolute breusa, nec lo a nde cibus eorum in fubtilitafe medietwr:nec fit multu, neque arit.
Inter motbos quidem breuis t£poris, & morboslongos & chroni- €os.rationem extremorum habétes füntalij medijin longitudine &bre Witate:&idcirco non reponunturin. vepore longo vel breui, fed potius. in zquali aut temperato.pro tanto docct, vt cibus in iftis fitinter paruum & magnum medius,
Inter autem morbos iftos funt. morb,
Deciüe[Rfügue — E
Cito quad. ei atre m
fubita mutatio, que fuo tcm pereex difficultate feu malitia ac cidentium, C7* pugna exiflente m. fer virtutem £7" morbum genera fur, Yt celeriter. aditam yel mor. tem perueniatur.
Crifiscft mutatio fuo tépore fubito contingens patienti, ac fi daceretQ hzc mutatio generatur ex dif ficultate accidentium patienti con- ungentium,& ex. quar inter vitaem S morbutenilic qui dem mutatio fignificat mortem ce leriterin morbo futuram, fi faerit illandabilis, aut vitam,fi faeritlaudabilis.vnde tranfmutatur hoc nomien ad fignificandum immutationem & diéeius per quádam fimilitudinem,ac fiin. a te referri iudicium feu (ententia. fup. vi&oriam morbi, vel virtutis, Sex [unt fecies mutationum s V COBITACERTIUM Nam «xt megueia tardantur aut citantur nn ex: ynde interdum conuertitur in temperibws breuibus cerpm ad bo Num C7" nit4m. Sex (unt fpecies mutationum, in morbis generátur.Vna ez end tatio eLin qua trásfertur corpus in. breui tempore ad laudabilem difpofitionem & (anitatem, ac fi dice. retur fübito.& hoc quidem intellexitcum dixitin temporibus breuibus.Vnde hzc eft vna ex fpecicbus rifis,& ip(a quidem eft laudabilior. transfertur.
cziwrixinca enim. core pus
i i |
Partis j-Tra&t.ij. accidentibus fed per difoluionem D
A pufübitoa difpotione illaudabili &d (anitatem com. cuacuarione n un ho fado ea ibi rium,aut fu tjs: 51 fuerit. Lendabile qud pee dit em ,, Tic welficabie fc fuper. peri enifim [ecwram, e"
offica laudabilia przcea enfim , iudica crifim futuram efic laudabilem: & cum hoc ctiá i--
mifcsbunti in quo téporeacadat, fpeciem. uacdatioRs que debet.
" w "Sil auem dlié materi wx
35; pr Manipur p
eat mertem. in b,
malitia eft eired fw Me diciznam bac erifs j ^ni ip
Secunda ex fr crifiseft ve lox & fübita. Meno ad mort cá prier fenfibili.In hacautem. ifi eft ficut ipfe dicit f* proecflus Mic quod Quidem p ecílu curationis intellerit. vudelet &cfi diceret qp non inuenitur cura- Gonisingenium a Medico. Et hanc
€ quidécrifim przecdát. figna mala, Tertia ex pradiélis mutatum
difpofitionem [anitatu, c7" curans. morbum: BIB LATHEB CNIPI CT mf fd potisw per diffolutionem p,
8n ca conningentem.
Tertia quidem ff fp bus Bir Nine qi i sim muta tio tarda, induceus nihilominus M c fanitatem & curans: non tá cum evwacuatione & forubus feu violentis
occultam , & in non diciturcrifis.
Quarta antem [jeciex pradi- 187
larum mutationum ef! mutatio ptr. sarda ducens patieuterm ad interi fiom:nec fit cum. euacuatione , fed peti cum bellica E
P ne quie
rum Todonum pne tarda, ducens patientem ad mortem ? neceít cum euacuatione & diffolutione fübita & forti, fed poti*cüi he-
Chica virtutes patiétis confumente,
uter eas d isitdus "ertem,Co" malitiam vlimatam.
Quinta quidem barut Bi ek yrsiok MT gun ducam ad monem. .&
Part 64
|uoniam jn hac i| Esker rii wi osi cd quenter diffoluuntur patientis virtütesin tempore tum latitudiné ha pre n rer y comy ita ficut dicit ex i| fubito tad mortem, Sex di "i cente ad cam up"
ud Km efi mutatio tarda , inducts ad. infenfübilc.
Sexta uero d ad sitem ? inmedio t
dede e M niti, &cex transferentei
tu& uanslatione i 1L ij '"He
nt edicti eft 598 Quinta entem ex pradiths efl
Canticorum € — rraantem crifes fbi omicom 330 dicuntur contraria cempefita. Hz duz cries f: quinta & fexta, componunturvtdiximuscr quas ex cis componitur ex duab' bona, fcilicct laudabilisex. primis laudabilibus, & illaudabils Sidi. eidirad die in latu cm perfetla digeifio "t me C7 Yirtutis fortitudine: contra. f via yero ei puta slendabilu ft im
tibus, Omnis autem crifus prognolli- 194 catur ex "violenna accidentzum , "T dicimim. NNNM ea qua refer.
5 finfws, e7' n
5 varium ,cr
fis laudabilis eft ifla quz acci ditin morbis poft i flionem cum fortitudine viriuan &
capiti. ignisausem foturam crifim. virtutum : & contraria ci eft illa,
Exfi fignificanubus eft permixtio ratio-
accidit in augm£to. nam accidit an teccomplementum digeftionis. Jememoratio corum, qua
nus,& diminutio fenfus, € dolor aw rium,& capitis.hmói afít caufs cft snotus humorum in capite.
t fluxus lachryme, anguflia, 19€ M Mer eir doloe iLmdabls citare
4 femme cum mots , C7* rubedme yg | oculorum.
p Tz epertet farre in eri- PA quidem ef (cire cfi éicbus cis, quamum ead efb,uia füper difpón£ ipfius rifis. Seientiam Yideliceh de progm 393 y atisne erme,cz* de diebw eritieis C7 [éientiam etiam esm. ya Fignifcatur per figna mbis gif €antya, in quam erifis [peciem ter
Eft autera illaudabilis excitatio 2 omno,cum exciratur quis (oga. no füo,velut bomo exterrims,
gt frendere dentibon , v7 lima. m
münctur , cum perficitur crifis cu-
atum quidem zu siborct enti: juam fitu, fiecril
famza. Lcundam aurem eft (ciécia de natura dicrum crizicorfi. fed ecttium cfl (zientia de fpecie axifisque
fie eerundem in fomno, Cy* eorundem percu[tio,cv fertis fricatio na. figatientu.
Intellexit quidem q; patiés limet. & percuriat dentes (uos ad inuicem. prae qs confaenerithoc tempon
Partis j Tra&tij. itlique. smatrice, ant in omnibus iantluris D
A /— arinteriums y 393 V (cemmenende cum labys fuis vi ant
uim edm rüm füj 1omiia
gea 5 "rilocitae: quidem anbeli -
Pega í T. m acidi panéü ems
reb*in- Nx ] zt pul[atio cordu continma,C7* '
ERE «ties aleido eer
adi pei c eic ois ngullia : que f prrfeuerawerit, € Gage espe mapa, C^
naufei, » risa ndi Gi
iilos, Toseflezitper | & coftis
[P E wd bepatis aut dolor "ventris ent. Suia| circa petlinem aut etiam ia ra- [zs dpu,Cr" vefica, ant dolor fert cir-. "unm cé [Yrgem, ]ae in mirgo, ut i
4M EX CM IBEN
welexterim. Im hiceft pfe nohorum accid£ti in cum eft veatüracrifis, e(t morus humorum peritum corpuseius.runc.n.naru raexpellichumores abomnib"mébris;& mitüteus vnaximcad mem.
eod magit
ptr libus abíciffionis onda P uid) qute qua conqués y cum boc figa die ftionis przceerintin vrina:procul F croient nequaquam dubitare, fed potius dcbet patient &ae miciscius figüare Firmar demas 1o hoc coni C odia Doe dig dt Ei eonuanumsac dicatur, hoc.
chigoum malis i mali,
De dicbusCriticis, relatio nera efl quo.
sidns Lufa Lua Yard aHienem i»
morbi. IL GjocE
€« Cu eafüserifis in die busla: libns comparando cot & principio morbi] cum Lupi, verom etitid rici rünt hoc.quod ié it,qi
bilitdiur. boc autcm motum efl i rte "tflronemorum.
Fuitquidem neceflarium,vtope rationem iftam appropriaretLune: quoniam dics, in quibus manifcfla tur buius mutatio, (unt fepeennarij
sutquaternarij:& non regitur qui-
dem iliud ex afbis, cuiusdifpofitio
variétur, & riutetur in hoc in fe mas, ant quaternatis ex fiu itione ad Solem , przterd Luna 3pfa. cum hoc.n. quod apparet, T
ipfa maruret fru&tus,& fegetes » prit
j&tis temponbus ciusaut actio:
notain maribus & in aquis,& vnip uerülisrin humidi quibuf €unq;.vnde cSueniens fuit qp ab ipfa efíeta&io mutanonis. in digefti nc humiditatis. Cum autem dicit: & fortificatur quidem interdum in hoc &interdum dcbilitatur.intelligitquidem lioc effe fm diflanik propinquitarem fui ad Solem T his BEEN fmconipn m aliorum planctarum,cóm
: ea conuenientium aut difconuenié tium:quos quidem domini a(lrorff fortuoas & infortunas vocít fcu iu-
uantcs & nocentes,
Neguáquase eff. i» fae JRLATE fo wel mcumento á
A£lio quidem Lune cft enfibilis eun lunaris , ex
Ere E .hac tranfmutauo, d inca viübifis exillir, atteftatur fup
in ptenis. & eft ac fi diceret q ,baeceft caufa quate crifisin quaai &fe ptenisexifüt lioc tamen minime re à ginis d iiit ien omnib? quaternis & feptenis,& nu. pend pii ul isa prf io ipfius: cum t incipe fcpati quolibet di menfis enart, M Vnde caufa quare crifis fic fiat ocdi nate in quaternis numcrans primo die, quo carpit patiens zzgrocare,eft quidem ex hoc, quoniam in quaternis morbotum itut norabilis diuerfitas imp: scum modo ordinaro. ná quod ibi apparet ex hoc eftordinatum , & determinaté fic procedit. protáro quid coogruiug talis irpreffio fit in eis abaliquo cx aftris.& quia Luna de. terminare efficit imprefüonem in
quaternis & fprenis, congreix qui
Partis j.Tra&ij. 169
& dem q ab ipfi procedunt tales imtá funt huius diuer
iet prftiones abip[a,rationequar menfis, fed potius rbnc quarta
rum circulorum , quos efücit & de-
^ faibitin motu dierum : quod qui- UR Qo dem norfi eft*in rezelatione dierti, ionem — Etwerbu qudem minimc co tingit mfi ex difpofitione qua debi litatur opus senes cum n oxilio producatur , curabitur qui-
! [ ! !
' dem patiens, y" mita prelongabi- ! 1 tur: Jed [4 tum detrimento jmerie- J] E] tur quidem,C" mita perdetur, C7* ] feparabitur. Morbus non eft in patiente, nifi «um Luna fueritin malo loco a. ipio natiuitatis eitis. & cft ac fi dice. set 9 talis locus eft ille,quem attin.
1 i
,! it in principio zgritudinis füe.vn- Eu —— —
fi runc
2 tali loco ad loca vtilia f iugatiua ! & cum hoc locus fuerit, in quo inci ! it generatio morbi ipfi*paruz: ma. ! iz , & curabitur quidesn patiens, & viuet. verum fi transferretur tunc ad loca malajp(a exiftente a princi € Pioinloco augeret & fordfi-
fed poriusex arte Aflronomia:qu; uidem ars debilis eft,& falfum Sosimum quod in ea exifti,
Crifés contingunt interdum in quini sey edam in [pron Et ille quidem bono funt 77 lan-- Le quibus cvm 4s ffo, egiicatia atteflites eerie
Crifes contingentesin quaternis D & feptenis in principio morbi neratis funt biles fempcz,ci prae ccdpnteas dies indicatiuli. fticanies crifes confequenter futndigit ErHippe Qeden i Ga à jo. i qui & numerant diei ualeroarios velut mundicaufa. Dicuntergo, p dies quara laudabilis eft & critica : dies. etiam feptima cíLariricain qua fm. os terminatur fecunda qnarta.ipf -n.dicunt o duz quartz primz vni untur in die quarta;hoceít didum. €pipfi ponuntdiem quartam, finé p. & terminumquartz primz,& prin. cipium quarte fecundz. Et die vndecima terminat quarza tertia,qu& uidem quartam minime comunim numerant cum (ecíida.Q gartam vero,quartam fcrunt rermina- 1e diem xiiij, bec quidem quarta có iun&ionem habet cum terris, f..cil dic xi.Sicetiam coniügitur quinta quart f. dies xvij.cü c2, quz ipfam. preediofieur & fm Hippo.& Quara Ex, idiesvigclma. vnitur przeunti ipfam . fm tamen. alicui alij E Miren nec | conn Itur,. quaternatij funt dis fndicadiui ic , tiic. eft autem decentius p quaternarij ex cisdicantur & fint indi narij [xen hzcquidem z e ries,& ordo laudabilior dierum cri ticorum : hoceft , qp crifes com, tzin vltimo & fmplurimum dabiliores contingunt in eifdem . Verum gradus fecundus predi rum dicrum fm coscít dierum im-
M pariumyin quibuscontingit crifisa.
tertio vía, ad xix. pura quinti epci- &imi
Canticorum € ditnipimi &deriminoni Ercon. quaft modum quiternorfi tx;pyin É
flatquidem q fm. cin dicbus e
Dios non contingit rie i i
atio nifi raro, &
itate füi ad cos. Et eff. rbaronem &rdobiratbocus Pal
füerit, erit mala. dixit cótingere in eifdem, i
extauwm criüsÜrpinsacdidati(es — re aeg habentibus vero dige-
H quaternanjs.Et G Bite pteanatiora zu, ví adxl. €um coniundione & À
get cris ferifibilis in acuds i zl poflunt antem morbi acuti crifim fuam differre víq; ad diem .xl, satione flimulationiscontingenti: eiídem.Sic etiam accidunt cníes in ehronicis in quatuor menfibus, & án tempore longiori, nam ficutcri- Íes accidunt in diebus menfiá acutorum, fic enam liter
T contingunt in men(ib" annif chro
icis:& interdum accidunt crifes in
uam ciroutw e57 perisdi repetjnntur ratione turbatianis ey" du
lutationus contingentis tn eidem .
dicte. hoc.qíh fm Gal. cz eard poffantefle humores qui fünt materia morbi fervant vibilomin*ali«
fingit uides um jn corum
accidentibus: apis i d bis diebns cum cemigit rel fj
féquenter. irum.
Inquit citia illaudabiles fü, U
|uos non przceffit digefBo, iudi diio pro m non dicuntur abfo- Tute critici accfitia ait in cis conun. Fa anrdabia: nam crim fi €conunj peni ri fabíequitur aliq! Rememoratio * (flgnorum fu. s e
Pit Wal cii [5 ( Med widerit morbum fan 5! guineum, anflerum, c7^ uso lentum ualde, cum Vleudabili e smpetwo[o motu cuim figna patu- M la fine in capite C mamfefla, mque ad emnes. énus piis md fyr eum rubore C pruritu nafi e rjt proculdubio M ims per fitm mus EE usi
fupe cim cia Ene antequam fit. vndc cá videns morbum fanguineum, &c. (citur autem. hoccx fignis relatisez precedentibus, Cum ergo ralis esit morb? m
Partis el -Tra&ij. . 170
Sum robore/ prarim naf | Sunc ct qu seil pad aper dang cliens d fit per lusum. fuhzmonhodat — nanum.
accidentia ipf 5i autem morbus ex chelerarm (x4. e "sempre ghe bref inn anders apftm s cem dure coim ues, ma capiti ey" dolor capitit ,C7* 4m € pracefferit retento menflrno- atur nequaquám qui rw, rntinger quidem erifa per. 40? f defperendum, quanam ci finget crit. enu per fluxum [an- B — Siquidem accütia dominifi fan- NE Mari, guinisfgnificantia in parteinferio | P r it Res musicum fcri hocapolem [wide tiens facrit mulier, cui menftrua i rre parientis cum inrenfione. «Bdufa erit & rerentajiudicefcrifis. fi iusfatuza per Bas acaflruor, tegelqem eit nde deii
an ise nic pari prin . pum
peipuppidipai sip Signacrifis per luxum ventris. vumyey" patient querulojon f yominm , & vrinam , & [used pr hd fadorem eL dolo, y sje
€ mittetur error, f protmoflicetur rm fci aedi fon $*
'& cum. NETRICMIP.
darin coacta dominium mm Siquidem cholerg rubez accidé- Sis ipifcanta, eum dolorio per z daüinfbomacin por dolor tburiferioribascorporisexbte hy sense pariensconqueftus fusi Pochondriorum & begadaquivíqs anre. de hepate fün,c(i an fto- 2danum extédatur, ficrifistalis pa: machi &naufza forti, S fübucrfióe, ends progno lectu fumma paper tunc quidem contiagitcrifis cius p tioncm onlici venarum[ano vomitum.afktrit auem Galenus ,
€ cipe kaieiaiíscenemnm. quid merfas ft n mlrime actmi- E. 416 — Simero caput eim fuerit fne re fine ori dare eo lir fadere.
de fuidem f molis c" lemto exi-
m cum ahquanrulolabore &vigi ijs, przter p fudorem patiatur, cü doloribus mé infericis partis vétris, condinget proculdubio crifis p vrinam. Signanterautem dixit, d tion patiatur fadorem : nam tunc. p fignificabit declinatio humidz füperfluitatis ad renes, & ad weficam.
Verum frcum pace C7" quiete.
18 pr edilarctiacatur yrina prater
proculdubio crifis cart per
tex his aj ibus eft magis
it diflansa membrisprincipaibus, M
Rememoratio fi
Tere leudabib regimine 430 ex finie [aper mortem, esefienem, [en quietem, C7 parem ificantibus. soror inciinetf ali mo caf, iui bum maguum S üocomentum im ecre-
7g mecum b [rsbere motu firti O^. -
debili fiusoculi reentiuz contingentem manus Q7" pedes [sus detergere. modi Idem euam eft de magno. Hos quidem ideneontin 5i
5 i cum pedum, ; gii fane burerla-. oper ienia P nie at Lien erdec peo Vemm deer amis qa
serrigne hr prim E
421 ax parsitas oculi inum late- "Cum quidem entis cerebri
Part 65
je ri aba eeitaris imaginabi denke en f. enema di rmn gnificat fuperfpafmum contingen (uis quam quidem tnnc conabitur. tem ez morbo, qui contingitcefe- euellere. & jnato quidem re
gaiücatfüpdeblitarem virmtéze. — px bis eriam ef ultimata gra RD DTE miam s i i remorum fi E: arcum viris motuz :
* faisons, mann cr pedi fü piii dried qnd ,
pen relaxati. permixtionem. nam
put.aam in fomoo narural: uis füper alterum Jarerum faorti, pereapst.en ber Frendere. p Htorpus contin, git: vnde mort? i: gon fiac & fiperlatus (oum Sic re erm dpudaliqe ipd. manuum ] n
4 Hocetiam eft malu 26 gni ficatdom' ium & lum. in mer- Bo acuto , mors quidem appro popabi.
Yntellexit quód hoccontingente in morbo acuto, mors futura fit in proximo. . I
«i» | Exlus etiam efi fitacitm effieiatur uerbofue ey" mitis p.
ouv, .
. Hoc quidem contingicer viol£ tia morbi cogente patientem dimic. tere confüecudinem füamn.Cum ertacitus per naturam efficitur ver. luus,aut ex confüetudinc pacificuslitigiofus, eft quidem fíigná ma. lum,&illaudabile.
ut fi conqueratur de ciu tateyes [urditate, wel cafumirtnfir,ratione uiolentia morbi. Mors buius patientis eft vicina, juoniam priuatio fenfum eft mcmors. . Veletiam finideatur patienti Md dum dermit in flatu , quod cadat. p mix fuper caput einn. Hocquidem videtur ideo coatf- EE apparitio huius coristemporeitatus morbi, figoifitat füper martificationé calons naturalis, & dominium frigidiratis in. eodem,rauonc humoris extinguen tiscalorem. rion tamé re eordor o Hi] alicubi retu-. leritfignum illud. 4j. Et anima quidem mina magna fry mala
Exfrigidi " imz6-R gnificacar cordis Engidi [tudo vero fignificat dfpofi&onem patientis.
gx bis funt wipilia noHiurna, 433 et (omne diurnum, aut omnimoda
Hoc quidem tocum cft malum, cum fi contrant difpóni maturali,
Ness fi diffi apriin [em 434 vo, C7" pofi fomnum deterioretam, € eum dilore efficiatur.
Cum (omnus erittempore, quo corpus cbfücucrat naturaliter quie v. fecre,&nihilominus morbus ai tur fignificabirarquidem malitia
Si etiam Medicus erdinate et |, reHe operetur, prater quod appa- TéAE. epeTALNIS INLERIIIM. , E738 malum
Iom,&illandabiüe boc nim Ggui- Memdmcre:a Medis nt Rememoratio flgnorum Pro i mortalium affumptoruma qua htate corporis. 2c bran! fin fae mire «x fwerum facit confomilet, rs cum plamcie * [ fen extenfune ie perum, ex merbo contingente.
Pattis j. Tradtij.
| AÀ He quidem facis nom font M». mortificadónem virtutis morus. D
1 dicis facies mortuorum : quarum. 1 téfle] Bor uw qe ip eft. &
! idem facies qvum lar idus i um li apparesacia imeem figni Pid it fübirü vircutis,& priuarionem feu confum ptionem humidi radicalis,& extin- €liouem calons naturalis. & hoc ra. 1 tione violentiz morbi. Non tamen 1 B it malitiá in morbis chro- 1 nicis ficut faciunt in acutis. poffunt. i evaimhz fires raionelongi tem Dy morbiapparere. agens.n.debi e, " efficit tranfmua: " magnam ín tem] longo: : & écontránio a- | ges Pos effi e mirir enn ma iam in temy reui. Cum. pm bmi videbimus IER Ii i mis diebus morbi hzc accidentia, fi 1 icabunr uidem morbi malirií vitrotis debilitatem.
Dm ria abr, uenire sedo tu ! rm mitur V cnm
füm bumorsin cerebro.
vut eliam [i quieurint P [
edd Mcd fuerint infrigidati:* [ aut ppt i brarum Mtortura, Intellexit aut oculus quieftat. a motu füo riatürali, aut qp tollatut fenfus vifos, aut p corum. tiaturalis cálor extinguatur, & infri gidenC&hoc quidem totum figfias
[I [ur p
Nw verlas à ia e Sex latere daby cb ies il nd
icumén quideni na(i accidit ex zm
EE f pius
riti, p
isl "rente.
uidem vhiantur tontran fignificabunt füper
ágaitabit fpi doni nium vítionis in corpore. c" spe tnepre Ps cii e nn
tingunt ratione motüficationis ng mri caloris in corpore& aduftio
Se macale nds veg or
rum,& contufionibusin locis detetttiinate ex. te. predictorum. Intetdum autcm f-
güatnigsedo exuemonum fug cci
j difpfna D
imagen rem. &ezcef EIU :
indi. . [4
Cantic orum
G fim, per quf euadit, & liberatur paens, nri goes hocaecé un|
Ad Fil acis poft Ex is etiam efl ifferitia fi an pefe
vero opi. nati fünt,gp fi eueniat aute feptimá diem, in regionibus tá calidis , pót M üibilominusefie bonum fignü , & laudabile. Addidit etíá qp apyarcat. cum madich 2 :quoniam macies illius loci figoificat ex. eeffum,& dominium vfhionis, & fic Ciansrenum. — . . xt fi frigiditas fit nmanfefle , cr fuperficie cerperu , ev ea
fuga membra inci f calorremanfza a
44 — gr tumer quidem uultis , cum. fumere extremitatum antc duo [e
pteneriaycfi quidem terribili. uà
7 iem probabilius videiur clc de inremanet "hüoncipins,
bhuiw patientis materiaselox eft, X. Ne cita: unde mom uidetur quod. uA d terminum duorum [eptenario um nalcat peruemre. T: |uid£ facici,& extremomminsculbbesane rd em, " peruenier ad erint, icta dici aur labef | quidé mor j aut fi qefcat , ev" eeffet fe- 445 eria moi eed | P pálem augeatur im diebus | [nerit g erii illaudaris acuta fübi-
lum, febris augeatur in dicbus. iborant quia cra deci talibus febribus, nifi in diebus
bus,quod quidem malum eft & il--
« Signaex exeuntibusacor^ . pore. AX bis quidemsaft
ba. ze. mala [unt , Co iL. lefu rj
e" eri
ttim [1
|uat Dridem €i Sed füactizem i Trim &for-
pm etiem [i appercat NANA, INIT
nigra Seu quidem malum, efinanq, 6 D ca cafüs appeurus
Bt etiem uto f cbe- 449 Ipeetbesa angu: » «bf4 pus- Giene,er Bvnnlat, qo i
E P. fp extomaruni Cm «jo teratunem corporis appareat, Co^
perenni iat
pce i
fam erit larcdieri, vorderen audientibus. en cobi edt mall dnd. uooerm Doonis, ea ler volet.
UTI i id 454 — mx bi eriam fant bmitw,cy" y fitm Jm mere d languts dine , cy* factor ex putvefattione. sinierad. gib per vitto gusten tans repa E i nij pen T uS Iud : "i asy , Frepuens eriam tufis cum mo tni dice v efl fignum malum ey il Mur MAE
Me ie
Sudot. in fronte, & proe E capidseft quidem f nam
. rum,
E facies eirion. appareat qua 458
Mes fuerint tempere fanitaté,
eorum eura Cy" cert etis
erit Hla.
Palain quidein eft & manifeftà I, qphz faces fant magife(te contranz faciebus fimilibus faciebus sno tuorum,cum igitur facies; à fict fuper morte, ideo figni
bie etiam efi Yuifermitas, TAI TEE" Nace
itn có fpica per dal
país. Addittamen cum vniformitate , & x
ft atem.
fo rolemat latera fi exeatfp tum diuerforum colorum cum ficalate & tuffi validacrit quidem mors patientis proxima.
Et füder falew capiti ad. fin ad cuim poii cim Juiequitur quies ejt mal,
jualitate calorisin. »$ fucrint hypocondria mars d hoc ideo,qfí talis cft difpofitio he&hcorum. eft ac fi diceret,g calor repe zitur vniformis per sotum corpus corum cum macie hypochondnorum ipforum.
tre,e7* (én/sam ymmium,concomi tante facilitate ey lenitate fus chr pois,
Partis ij. Tract. D 74 » hi decubitw, i eyoflémate capitis geris omi peciam prios » erfips Pu fr 45»
e eis rmm rite qe fenzatem efantibu,
pesar wired icd prone pik wee ar fa fatüfz Yexationem,
acm qudem figeaomnis fint .. d etiam ab aure in merbit tonc Fac quor posce i&- piro .
quorum premit Et hoc: fla mus : & caf iftorum etiara fout E pisse iiu abad
B noncportet, nx eftacclici foluituraj eomniemmm in ftis. Taelleriran- belit martin vum fe P. scum dixi ie quoq fume [ Ye- Me Keine füieorpons.g eum. ie dou efl Landallu:nec eff verendum: mori le mm - . REDEEM E enfucririntercjf, am:
ponds i van , tegens erigere. febrib'frequésanhe.
E d Cerebrm m qudm panne ex lins ign mali: nam.
s fecum 5 iuda me d Tárdus quóq, nbeimsetad in; b exa[erit a, slate CoA pem f gnificat adionis rcf sal aet Lb vo eique € db bec erbe pude pes
Cum membra;quibas compatif. flemarisin membris principali ? €trebrum in. patunturfi- exiftentisautexccflum ficcitatisin cut pectus & circffcri is anhelicus exiflétis . Verum
fiae, qium imas. fidem paire mes ER it& liberum ab te. Alia. ergo anbclirsimmumg fir ab his aurem permixtio fterpollata itpo- omnibus ignum eft laudabile. Ei qun Pci ini n Et fimiliter eff laudabile cum ionis d pulfon effvirino fun. fer Line 45 Sinh E illia, ec eft Wy quidem continua permiz- ein
fo radodis, MM jo Am
tusquidem. Tres ifia fuper in-
^6 oaxbu sem fnt bita p ,c geffanis, cum
aar er loei fona fe
arrina i CIBC [enlore medio in cstrimi-
«olore &« fate, eireun[eripta. ear
qp egrefus Erectcees
dia Hirpo ial pi ybi dicirg fi luxus ventris ex cho-
ficmas i eonringente. n5 n.ellcanfacischalers rabea f$
gontingente: ecreba.. mis arobhur es rd
fum curat a morbo plenis, & mel
C. rholia:qubniam fanguis hzmorintrlerit. ipo daram ftp Emdancho-
rope afcitica,k humoris
tici tn carnofagp fit cura pe
di&srum fyecierum hydropis. Jus quoa, cheleracstrina (^, 'almia fef
£j " CWrÁ CjNS. intellexit o flux?cholerz rubez curet ophthalmiam celentercx eadem cholera contingentem. N x
Partis j, Tra& ij.
«73 gib mid Hf wed 5 eie d aep Tro cirritt , eum bypefifi alba ini fondo vefidente.
Hoc etíatti eft botntui ez eo, qd dictum fuit in capitulo de vrina talis nanque color eiuseft haturali
^ &ulisetiam hi; fitiilitet. paturalis.cim fit alba, & refidégiri fundovafis, — t f etidm uidees [aderem in firmi aqualem im febre centimua,
Tntellezir ff füdot &t equalis, ;
B ac fi diceret, q fit equalis pér torum hoc: eftbonum fi
Hzc auct iseftex (atigtine,
44 Wired med teni in [yuanchia. enim bonis,
e leublile ef. - Hoc quidetti bonum & audabl keftficut dict tumoreetiam exte riusini (yohtichia.
AE E
ex taapparente interius & exterius videatur. E xtrinféce utet feu ex« terius fünt tres quib?laudabilior eft illa , cuius ipfe fecit hic metitiohem.
Tumor quidem Aufl chronica, efl cura corperis.
Part 66
Tntelietit (tutu in tuffi chroniea geberatur tatboe tefliculorá , fic cura eiusshocelt cum marriafa €ieastu(fimn traiisfettur,& deftinat adlocum predictuni,
vij ieplebtut.&cisgrof
tefliculorumin. pecit, hoc
Xt foniliter ajoflema pediein 476 Bieiysifuiupl tri: derum ininstitra rni
, Ei puflnla nerimm aut lebiorit 47y pim ignem [luti jro- Hoé ittellesielt eiata ipli 6 K vctát&cftilla quz non tranfit feptetti periodo, (zu citcuitus, Er yaricei daidem innata fs (bá alopecid: itte timi 4wod cf ventre,
Ld 5C" [lene. Vatices fünt morbi in tibijs acci tes , Cüm vehi&in eisexiftentes
odia rea dt
replent vehie ille, icis e(t , pro tento e ehul&óne & P tratislatione illis hurmórisád eas €otdbgitcutardo fhorbi (plehis, 8t tiat apolterhaturh ii tenté gerié
hurhore j cia póteftex omnibus humoti generari. Hicautetmi canon cft n* cR honfinis Hippocra.& opinad* tft Galenusin expofiione. ens;
MM dijo pos
im pro leprz.non tf ifto empote.
ec A ixi Tientefiacontingireru&uatio acida g fit. ,& laudabile. Hoc náqy Teteriionem ideo: cibus
ftentisattróne vlcerurnexiftentit p? eifdem. Vfcum retinetur cib?ia.
ftomacho, donec acefcat, eft igni
Jaudabile.quod quidem verumeft,
vel; dicit Gale. fi de nouo conage.
mq prius non fuerit. nam hzc
eft dc accidentibus potentibus coa- Sngerein principio
Et fabre contingente n [alme P
«to Je Rio
3norem fpa(inum facientem c c5 Li pexone hüoris facienus fpa(má. eere pred faciens! imum fngidus lumi dus.& ficeft de ipfa epilepfia. $1 patienti Itum contisge fernutatin y ura eidem. Hic ngaltuseft humoralis, (eu chocióqi flemus
ehirinuarqy, feu excitat naturam ad expulfionem ipfius.Sugultus.n.eft debilis motus pam in expellédo
pofuit alopecin: conftat apud Gal.illo tém| cho p: it apud | Empore:nec
f Us ex zepletio appireet
soci umorem iumist gm
fuperfluitatem nociusm indio K. Dictirias ion Apc
1&cx hisquedam funt,cum quibus. apparentalia eis contraria in. re.quarc eft dubii f prognofticáde Infla autem fignificatto fumi- ig, Tor inter membra, ex eis qua 4p- M
Si autem videzs aliquod gnum iafte teflificans füper euafioné vcl perditionem alicuius, & videas cá €o aliquod fignum ei contranum.
Contingit etim qidappeis puoi id
7 Contingit autem eoatrarietas fi
One fignum mn babent confrere fjgmificat retle fuper cu- B reme enafonon.
Inteleritq o£ gnum landabi- Jle,cum quo non apparet contraridi, inquam. ifte contrarium, illud quidem fimilis fignificant re €t füpér eüatipnem corum.
4E s armne ime prupmficati
mis prediis contrarium, figmifitat mortem C7" perditionem. fecundum opi
€ qdéignaiufte morem figüiantia
Cu autem apparchunt tibi fí hd quiemeiacr Mua fom &
«d bec dubium. V nde ila oes preme Judicium. L
noli micum referre. Cum vero v- E ma ex fpeciebus contrari; a£m- Erciedcam genet i nantei Quod dicirapud Medicom in predi fignis habentibus gradus & do minium in fortitudine & debilitate. boceftin. jone:fic!
alteratione: dementientium : & ficut faciunt. fapientes afltrorum in virturibus aftrorum contrariorum er contra-
MM iij Auicen.
CANTICORVM deal isiia hà [rne
PARÉ SECYNDA ehypus ms pter] 2T MéT PARS PRACTICAS fittnediótis & ibit, Echec íecáda
dinit utufaaticin quei
dirar qualiter tolldtur &ytitudo., &
d TOi tuat aie de dttem irichioabit, ve.
wirdinakeram incipiam, men rdi bn Bii mici mw em
Lid ter] mat prp rjpiridiql 7i P — fini rg; mid p erum rit. prm ix ig ion leopeaisi aen pratici fone f e duo nsidi: quirum "vmne naturali, milla efl per. pint i» p ter exercetur : alte vero medici. fiam in onibus t PityC7" cinsienienti nd primer npo bir.nff'antem mn squad. 9l in quibus [- debilitas ekf per. per illadvegimen exercetur, Hoe ttum mif/a, C7" 58 toi quo appa antem regimen in duae partes dia. et «ligsad fignum pr. tendens me sdirurdkarum vnd conferuaria, IPod appareat im eo lapfn i Jatitatie dicitur:ez altera aj dece dinis curatiua . C9" boc per Vitans peculeriua con(jderstio in prf . tel men* [in perfeBimne ptediina Gipio hui*capituli diuiditur in duag medicis. continetur ] Doofyderatur coul raatio eds anita Poftquam iam i intentio« Pee cab te rd
nem mciin parte buiusaris Theo. eftjn qua fit fpeculatio de confertatione
| €x in totó totpore,& in omoi tetti Er ineo ,in que apperetin alo-
I pore:quod intellezit, com dixit:in. qua atate ey* in alique ex t
i to cuius debllitis perniziá eflper. 7 97 Hn 4o ex tempe
|— tamlübiantati (sai kac FUÉ dn nun n dli icut bu
l nibus temporibus fiis.A raliseft a. !idsu tm complexione efi debile
i itas fetum, conualefcenum ,& jn pueritia, ev" pofhquams aut.
1 querotuns, &edats eiobquipata fors e (anis cs» fertis. Et ficcwt
i eftlabi in aliquám zgritudibl qua pera ionem d; Yi
' lis cftille , id cuius cof rT " Xxienem lefiruetwr .
' aliquod ex fígsisignificantibus(u Án afia prerer quid in ve.
1 perlapfm, Keafum eiosinaliqu&ü. re debile
i itudineni.& talis vero eftille Q — lnfirmi quidem penesetaré (aat E.
! non ex caufà extri exhus velut illeculus cotnplenio eft valde
i more cofiqueritur de dabo nuniidasenl quandit exiftitin
' ié.Sccuhda vero efti qui conf)de. ritis iccidunt morbi ex hurniditatatüt confefudtio fanitatis impetfe. eet(ed cutn dd (t4vemi (enectutis per.
i & eut, qui füitegetit quibufd& uenerit fantaefietut, Verum zgri
1 et metibüs (uis &c bon io alijs: at tudine penes quatuor tempora an
i icut
inquutdatierquérmotánnitempó fiunt, ficut habens tomplexioné
sibus, nou in alijsvel iniqua c. ficcam;qutin aurütmtio quidem zevu nuin. ni » Echec idem grotes dn bjetfatts xii
it; etin. locespilo, Regimen corporis fati perfe
lia fl in eh ,in quo eppetet primo quintum darem minindipaes pabuli. Copiar nite € fui corporit, puta ini Cute tttà , aut. i laca df nbdort Honahin dir - EXC dint Ui aramibus Medicina. Ex quis Er Linen Fh vac tod c Les weres [C )htatrice:foeut tm ba pl béte fextum digitum aut bruma diena milis, fed cum in rem gibbum.] fran] atió corpérit tint d [nd tóm» Hi quidem fuat de ecie eir, flexinet iat bninf. st Kaendam oa Fx hisedam at sedi és quod cintParietur timble quoruri membra fnt cgraex ma AioNi nfadicia. F'ersntegimen
apfon laudabilem difofitionem. He funt due fpecies conferuatio mis fanitatis in. i:quarum vnaeftconferuano fanitais perfecte d alis elt conferuatio fanitatisimp fece ioequahe Inhac aem plexioncin. 'exercerur: liciecirao raodo ad caneruand bartin difpofinone in qua eft, regendo illum ainseft,& cteó(cz 'matio cum fibi fimilibus:ficut ex&pli gratia,fi intendatur sd coníerua. uh bent X
tionem. complexionem ca lidam, erit quidem conferuatio ci* cum calidis, & hoc idem intelligit,
ápfiusad temperiem & medid, hoc idem ferc eum contranjs; puta «um figidiscomplezióe calida exi cum calidis in complexio intendetur: des erp : eumin: translatio eius a fua complexione , fiat huiufmodi,&c.Corpus vero temperatum. 3 & cquale in complexione conferua. furcum vemperet juod quidein fodicritenm disie erum regimé i fimpliciter, &c.i.cum regimi, sbioluse tle aatem abfolasm geratum eft & equale . Et quod dixit cum volumus con! à cm 'xionem egredientem al lidoct Rgumuscam coro ibi fimilibus. Eft quidem dictum Gal. fzu quod fequitur ex didis eius . & hoctamen dictum e(t dubiti,& me rito, fecundum. cfinionem meam. habens.
& hocideo, qf& íi abcascompler-
tefüaentcum cahdisf com, nexmin'ci calidis q &t pfam,
Xt nwretur [cu faciat vefidensiam fom in difua cx cimitatitin elimatis , que [7 Her arem habeas er. Au
Decetquidem vt habés comple" zionem qqustlem Stemperatam ha. bitetin quarto climate. Addidit av^ auk hilominus qj ciuimas,quam inbabifiers mail cali i fac flantesa mari funt calide & fiecc. natura enim maris fignificat ratio nehumiditatis tarem ciuita tiscalide vel frigide. Intelligit autsm diritqhabear m acrem,q fitimmunisa. Addiditetiam, q» babeat M veríus eremum, &c, & hoc. fuppie té pore hyemali & frigido. Q nód aur Quarcum clima minime temperarfi & «quale fit,patetex vnione & con. fusdrione ione fyluarum in eifdem. Hoc autem iam afferuit etiam Gale. & hoc,quoniám complezio equalis & temperata, queeft fignum equalis & temperati cimaris,non reperitur in quarto climate, nifi raro valde, parsilla,& aer cius eft fübtihbor, íi- €nt dixit,
sinkt quo sk
Partis ij.Tra&j. 17$ A rempoe "vero affiuo declimet/— Hocéeftintumper fenotá,& D yin nion manifcdanecquare non erposaapertun aparte feytantrisnali Regimen comeftionis vel cibi
4, N utm tm d t Tela motam qi por ER t libet comedere femel ster.
sero defcendat 4d. moedatur ter sn duobws dicbw. 2 Magisqd£ mod*comedédi Acdifiium quoq; domorfifüb- 6vtqs tier f duob'dieb* & aerrenarum in quarto climate figni. hoc,qfü qd& opinati (ity a&*dige. ficat ipfam forusefe, magnecali ftióis pficitt tertia. Sef*decf , dirais proríaoin hacer noflrs, odo horis puitocii lat trins come y 'eniet Bi infeaHifpanm fto Tduob'dieb"pficifdigó in m& P reno icd um dendi wie de n Sod fnnt haiufénod] Diac, cues dü *dectocko arai eri fer duad « peo ond dne ilf cota ale andar j« * illd. it adt: y, CANAL CTIAm C)" titet pannos ED rcli fcd hc. d laneos ey de bombyce, c7 conde- e acd en eceqiam - perfecta digeftione cibi faffümpri. . pori erri RR Preangerur eriam tcmpus [rg (Dao tonc calidiraus pími. feos , [Yt fiat bi bom dige- « matin i S bombycini,& etiam róne fle. Fiant etiam parua ,
equalitacis,& empericiipfi*, lini. st bene digeramtwr. d df 306 — Viaturetimarematsfrgi — Tem S fuos mafticadonaeft ionis x dis ficut ex oleorofaceo. Gbusin ere bene rini.
Przdido quidem eftv.. CDteramur.Sunt eif buccelle parux one C oodum arodatics fogids, pua td. d ha iuofad drgeiloné, ] &koleisfrigidis cut oleo — Nom owned quod [conunde. huru(modi talibus, re nó peteris, erit apud te digefto nappe. pretegats eculsi fa apulue-. mi difficili. E:
33 gs, fupe vapore. Crema — Meligd£cfl. fit bucella parom maia, dirosrarad sels berameridici Séracnii i pes magnisudie ua cet micaten € fermeris necmn ab occ [fü for ER Eripe adirellióà rd ls caliditatis : nec etiam attente : iudigeftióia veio fen
Jnfriciet figuras exiles, er fabri — "[urttendatur etiemut omne 5,
Ber intricatas , necliteram mim. preter naturam , C Mlleudabile dure
temer fnbtilem, - ENTE CB CHSPATIO HM COBRE Co
iehti cóplezild.
Documentum ommum to.
voluerisex cibismalisaffumpusad tdoism eft in difpoátio
malitiam corum,& ad contrarium | pem nararalem.
ipfas maliiz . Vndcfifaéritcibus De ordineciborum Sdkeftifica. tione
quoddebet remouere & expellere — Vrecipithic ne confüerudo fübi- 2d dam cófae.
6 saequales| eret;
B pirehfcabile.] fiandum. ni fotidum cum ca geris elem ieperiunmr "quedam deer t emtraro qud fi m sxii, & i| CSplerioncsillandab mzqué pgyc [deferdatio oleaginofs, vel e- à it EU ape valmdeniquia iu ui indady iura ut
ibi ibus huiufmodi cóple- se iir, ] addatur [al eis, siia xionesprohibeantur,cum conueni wf dcutitm, naNe bec Hi^ ausis anteisratione fimilirodinisinterv- 4 es, od abrliandum. trofaeziflentis, vod humidnm li«
7o Viae quisa c
t eit bomo fecundi oi canon & "isa cr cor ndinem. fnt nec pasinmgohe oni che
funt eppetitwe nec delelfatocibi hoccfiquoniam ad conferuation£ emitiendi faniracaexigirr o men(arendr ci
» Confuetudo autem naturx affi - ps Bes vA WP ETE eM
1 miüsrckecta fidieet e erníut. jy asdablios minitzamé cene
it: vw "ERUNT
Gisctaen efc prana Aillandabits, [esa pro ree Dictum autem cius:nec funt appe- : tirus ec delcttrio efe vnum de preeepus iurus arus per Ie vn " in d enim eft, g nociu& tell a eftincpis, duciur.nomm 2 T vreinbocquodebonla Aries rajceaci dics
i magi ilis.mels & &conuerío:& pingue vnmenti ma, dele&abilis,meli Cimimordicdabl &íürmaio- — Cuom com allót
Pards ij.Tra&j. 135 Á Hora refeionis. at pifcibus vecentibus ,bado, DAXxm—m4 9 «gm mediocris atatu yr pul. D
refettio facienda, c7" ipfum leg. 1s," gallinis ,carniprfiguam exiverit fax abes. — bui ag AslmDawm joo à p ideo eft, quoniam rem] EE poftdigefouem fa&á rs n carnes fant laudabi gerfiuiuesa de id eos, de quarti bonitate coa bomeficripüm a. Pew i etri dium pig i ire ad m£- jonum cahdarum & ficcarti tem| aéem quarende locu trá figidaiim camila in " NA "vento mearegione i. cuculla. 35 c, »6'« s- tcomriies non fubit hac no g Senatus. Á infüla Andalufiz, sem faciendam, necis etiam tem. — Sunt etiem ex cn " EL «FMde decet. Bb wir iioi fe attentum im boc re Jecombiar* Uatabeg , or a itheti & dign idem poseepram ett v |uidem fercula cum cociá- dukia, ái rein b ent é cha ic [roni E D TMCTME Fl molus.
modrealem itafent irse ignem cuta d Regimen potusaqua,
bi rur: accendi c* roriur quid iSc con. 14s. dose T Regimencibiinqualitate — s, c. ibua- Y S quantiane, um anime 5 diad ciis, dad
2 pore quidem affine ji vd. nhi quentiter reni. Pos deis voluerit spinis wc ad [ubriliter mutrientia. cnin inidar segimen lui Y rri «ade vitanda fant. quorum vnum odios qfirrie
func carm grof/aey Vitium fe. bosialiod pori hoc qd diritde oleribus. llis Decicbus. gue ou Horguidem fitrasione debilita LE ircorpocibasct dominio calx afta Saar tuac faper corper wpotefligo,. /4mea6,
S Hec péeceptum inducit igi m frigida':
rl ex ca aim Bdas, ai ficit molum ex pida E: licethoc fit verum in dimaribus calidis,có-
it nihilo: vfus i fritniblomanasvíis squewpk i
tempore byemali, tni Gi timent valde porem aque figi" de regione fua ratione confuctu.
x hoc dito videtur, q concefz: ritinterdum potum aquz frigi minimum:quod quidem ft yngfetit fcit tempore eftiuó cálido,
Nen ef etiam eferédus porus qua niuis ni pingut [anguine multa carnis,
Hocquidem notum eft. nam fi macerextenuatus, habens modici fanguinem,bibat aquam niuis , nS eft iecurus quin accidatei inde ftu por, & dormitatio membrorü. Retuli.n.Gal.g accidit cuidam patió
3 "1 poft porum aqua niuis, adco ma gnum nocumentum in gutturc füo 9 nihil deglaire porn Standem. mortuus eft inde.
39 /— gf ettem witandws petue aqua. faci Hr mep[anifi [ratione adbaren- Tio i flesC7" tardi defcenfom buccella. ] poii Ee em quidem enc bibat poa Faber ere
«us tardatur. Nen eff etiem fumenda aqua 99 on nibo yc in egre[fn a balnes.
Part 67
Curfs quidem boiosefisquosit É Sie inni eiie
coquendo fimtul. vnde ficut cum ia
j fundirur mul, in magna quang
tatei inolla, proptcr quod rardatur bi decotio is rade, Rc qdem contingit inde ipfiin ftomacho. Aqua autem fümpta füper bal L ncutn nocet valde ranobe contrarietaris exiflentis tunc in membris: conmarium.n.fortificatur tác in oc curfu fui conari vtinqai&t ob boc non eft fecurum quin infrigi winner pin figi-
Nec etiam pofl forte exercitii )* €3* citum;bec tnim efl malum et Slendabile,
Cá huiu didieft día in affum. ptióeciuspoft balpcum. ath mai* M eft nocumentum potus eiusin coàmgr
i^qui víus eft coii iansrarals auctus A forilcams.
Si tamen quis ex medica tolo. ?* rendi petéria fiti vrpeatur fuma ex ea parum tantum [. quo declinane C7 impalfia cibi adinferius
fiemachi cempleatur, quatenus jo
idem digeratur [amat tamen ex. me ampia jim [eher eo fa
Motietzant ex im pud, co quanti
jusinferius Cad fundum. zt fi fumnpta aqua ad (atietatz 39 ur nm faffiienti y cccidat ft, "yitentur potus certi: quoniam tu.
lis fitis ej mendo(a.
Hocquidem eft vt expena ins mendo(a- fi fumpta. jua, vel vino: facictatem, genere. 3 FP fiisin codem , frisquidemlla.
erit mendofa.. pro tanto i .
tüc tollarur omnis poi fet fins illa. Regimen vini, 3* Os eff curddus de a(fumm priene malti yim: debet, efficere madicum cum eft in MÀ nec ejt conzussandus emm die pe-. ti riminec efl bibendum in ieinmue:mec etiam. poll fuonptionem ei bi fabtilu vel acuti:eflá, emai t$-. pire miteyufi femel in mife ebrie € tec vitanda.
Hzcquidem ta factát tn vim funt api icos mani fla:ex quibuseft vnum,ne bibatur exco multum:neq; cti omni die, fed folum vno dic,&alio non:& f-
t£pore calido, vt inquit Dio-. cod£: hec.n.nocuméta
eipuc fcorides.& cum hocctiam cógruit vt die qua bibetur aqua,fir aqua fo la:& qp porus vini fit viná lymphatum. potus a(it vni nociu* eft in iejunio,eo q vinti bét potétiá pcutiédi neruos, & nocédi cifdé., vitatafit fup cibá fübulé, 4f conuerut tunc
Partis ij. Trad. anl eia dtt
fe omm
al icatioaür&
dubio ine refiftentia & cótradicti ne. Afcen(us aütebrietaris (emelin. mi£fe eft erroneus:qíà licet vind te-
Eis ion muht& petia tfi ficut multá & fü, ciim eréageicle men Beirat
non concefleruntipfum iuuenibus. ratione forjis caloris ipforum:coneclicrunt tamen parum exco f£tibus& decrepitis,
*[Et bibat vinum arematich : adinstTa fibi acetofitate mali gra 8. Vk Un nati, ut facco coteheorum C2" CW- dix ebeioenmerie ple cui accidit ex potui m e qiiem dien ebrietos, Jirbataypfum cum aqua Y. toam
Hec, deta fünteis, i pacte ii &visiy i corr: dolort capi- viné tisfon; &quib*accidit ebrietas ex Fri
J e5ting6t ,p- ua ia fs prices poco rini io itma cida mé. giscui tp minuat Qrica f& gtanatÉeius,ut dimittat prorfus ipfum. 2: Ec vinum quidé atomaicá ejt me- s Ka Jiusex vinis apd Medicos.vipum ti cumee alb6 cft melius ei,cui jacoditer po-
t vini dolor capiris.necnon €
ex er cgruit om v expedit etiam, ap em fa tomilig atur, Bain jc cre » Ex magi s ertt cibus oeque irem ta p eft dim mure cfüone faa exiftente eft vinum pu- pientit digeffanem. rima. Tum,&ereicminum,cum(tc&- — Somnusquidem deraatas re: cbam.
7 T. »famenaun m distr eem, i e be eia
spa. E twr acesfa Cr fuper n Somsusquiem füperfluus.
ento, & quidem eft novum. Intelle- fame fadus: "X oni dc it Lr in acdde xit aurem per fablitaem poft cipq Citatem cius calorem temperatum, pu risen d Piumar Regimen Somni,& Vi^ no,vtdi&tum eft fit zeuocado calofypuicaa- liz. fesoftsbsedinredon, juatenus M.
gentem tidem fomai,& Mn immediate 4t DES in ET Mp henem dar- 5m n dme —EMMM qnimasg & ns » donec ad qt geratur vem ener Vgeflienis peruenerit ei - Eoropen Bomsiprd m bus dfumptus.
Partis ij Tta&j. M A iiquidtm, vecum siquis. senda ne eel p atur quedtimetur bendo capite Cerecio ,dooc cibus gremin siqnoermenbiserde inferiora rad aded : bilitateipfaserit quidem conueni podes itii beeeim pellen, " illod
mebromili poft commeftionem. " i eidé tal fpeciali& lione Pieter edt Et arum fopcdeiaciam & lmine-
/& in fomma tempore di Pidmer efparcar wlaxey" [uta eh tts foesceputDamwi gie exei] o fr NM inus iuuat &rme Terminus ezercitij apd tionem caj iie vaponbns dicc €o quo ezercitatai mo dormiat poft c B Macer uem C77 voa dj- ! ae sdioniset imputo vr son deber exercitari ne ij
filiarum, &cempos £roinamelt. folutio "eatur. ! . p uon: qp calida corpora vei lut cholerica ezercientar,
QC tatur omne exercitum z mme tf— Docet nimis pinguisexercitef iem *[boc vitandum. vltra exercitium tperüm, quateds r, pr
mais eunt & empor en afin cl mim asy. TRLerge titer monbraexer. foluatu er fabisletur bem per. inda G7 per exercitium adin-. NNSRn
Canticorum .
€ Priiumio fam debe ee mini in :e0qQ tem] eftno ninvamur &cdidcluarr cor pushomunis continuc per fudo
48 .— Lan qudemretliin capitula
tbeorica regimen eius, cime cor-
Temporequidem hyemali viea E. dum etia regimine corporum téperatorum contrarijs omnibus cis,
retulimus: quare cum calefa— iGe refftatur figiditati ipR*aeris.
F'ert qUo4, C7" autumno szuce- 5t dendum eft mier ellatem , e byemem.
Verc & autumno funt corpora se
ine medio inter calidiigiditatem, &inter regimina corum congrua tempore hye
tatem &
debear mali&afliuo,
lige g fecit füpra, vbi tradidit doctrinam de re bus neccffarijs: hic tamen efletloc* magisidoneusad hoc. & intelligit cum dixitaddens huic, quod mii placuit, q facitibi métionem de c5 uenient regimine accidentium ani mziüconíeruaione(anitatis Cengrmit quidem Ul emis, uerum pramifirelatimem fecun dum qualitatem ditTam in tem re aflimo fapercalefatio inuemi,er. p emtatib meri Vfüsquidem regiminis mad in regimine conuenienti corpotib* c- «qualibus temperaci: empiee: zítiuo,cuius qualitasoftenfa eft ante,
cógruit quidem füpercalefadto fm. €om|
& B non n frin afta
run d cin fs & cnatbusmeddionaliban iat excefjus caliditatis earum,
gt tempere quide hyemli eft mtendum ieri eie queretulimu: vt obuietur, eg" refflatur feí qrdisati ipfim.
c When ex ficcati» cs. ami rere emefl cmm ;i catio in eodem. Verequidem ii criccuinuminendit nibiominns it vtendnm co, q rem Pi im emp mine humcctatiuo in autüno: vitanda eziccatio in co,co p eius có plezio fit cca, il autem tendum regimine tonuenienti tempore affruo , C7" in Ine veris ;C* in principie auti. Á Corpora. qudm fünt egendat Éine veris,&in principio autumni re giminein zflateconuenicnu,autei inquo.nacra nanq; zftatis dorid tempora,
minatur füpra €um vniantur fi
tunc cibis calefacictibus, Completio quidem principij ve ris fimilatur cornplerioni fnis hyemisratione coniunctionis & virióis.
Partis ij-Tra&.].
A mniusezeis C antumaicum principo hyemis &aktenus, 'É. veris cum.
'& retmiso ipfius. pro tanto có- EEneriru pun
5 , us dWLEIS CIE CHINE FC
la eff contrat babitanti-
uei; ipi in
ew. € caliri. Ferum
quer tet H[mersarmres] fane regii regimi me iter egentium.
, relacutmà deem el
regimine. lit quidem a A eibes bene d Rfdeotin ci Verüiete jgeas ha it num fpeciale mi esnipe métion£ ciet. Bet ebur Regimeniter agentium, & i primo nauigau^ tium.
d JTorlenr
| vitanda
D Wogete debet affumére C77 cilige-
UE amediancr mia C amma, redeant d ida Fem, Vapeur padri sus molkficanda.y nde frtimeatur. ^£ "yornten cholera, euacuetur per fé teffum, Quibw peratTu in fir nauim, C77 Wnpenat [ecum [uc en acetofts , C7" cum ei foypti.
kapenei- sedie
dum per mar Tali neane. Rar eii
282 p» Dr ope P
p. Kam eft, neintrans mare sedi vellet.Ignoro aát, cur. dira prias ant cba ida volent, miare in, tes itin vldmo tidirate alf Tan hoc dixit, & invellexeritad minuendum potum 4quz. vnde nom vEefeex
iuis ad ipfe di xerit, fi timeat an cio q eattue feet E. sesiones ri
voi purgareé & b'morcholelcat lop vomidita-
[yd "Qd vero iuf dcbesgreponere feci füccos. ace:
fos, vomitii T ab(cindétes &
eSfontes E dc canonib* hui' pen
€um nequeat ingreai ,
Cm autem in aliquo. eem agentibw mwltiplicaDantur pedi 1n. red ere a nun rl
Bé? [ contorta, C7" ner) fé ineles im dà dà rs
2n b e. loappti, Hocingeninra eft landabile jter coppia
ageoibus peliculosh MEHR M fe.
Canicomm — e edad de pum dept Eres E eftmanifeftum.
NA Tuer aute teu pePLecim figo IT um ree Porn CER ine rk i demain pedes eim mulris zu E riens drum S eniomenriei M Esmema quidem us fige eur locis &igidis,
niic pr:
sic Perm d | torum:Stprimo pinsi aie
&pprie t AE: ste undem mduir ES cr eT elus uiam pe-
Jem,ne moriatur fame. qelumponinine onetigm sh d cn &HTI iom mortificait; diffolutea t6—
opere quidem m inigiams purWr eam furi ponamorin balneo: hBnioorpe rur rndqn dd nigras faci ncm fag 28 centur cfi infiruméto ferreo, donec. E. d ^ Ei eit ipu s ACLEM CIN. WHTWPI.— fiio müdificetab eis.& fialiqmd Cur offendit gelu ex fai violen- deputare tisoculos iteragentis ponatfüper mortificarum,ab(cindarur ab cis.
Partis ij-Tract;j. 285 L sede laffeudinem ab apsFemare , -D
H e Wiesiptinebronped poet rni F ! tet regimen c7" dietam fabrilE: a Ditonmi quim eftvils LI ,
! agere: qf membran balneo, 7 fiat. denen mons ue reme:
moe ex polis: Pil DInIe pere miruiee drei D
! |] ! i ] Braten hmi omia prisiun
juali temperata fricatione ocqiicm mine iu E rss füo&vexato. Probe bocquidem minsant era buitautem ibi confequenter labo- slia fic in finc veris &
al 1 3 hoctamé i;
h— kaimerieragena[pedo P ] i turyrducatur ab eodem ev".
!aiedet EM mi tirmalitia lenia amd
| es b tempere affiw po. 92608 i ante pref itinere m
tur ei LA icri Merino p E
l mms ale trea fin periculo expsnatur.
] preme minuendune a — Sidommerar odes ma-
adl eat ex labore i gre fnisraminis& violenti, euacuet
L xsemit Dueerrdide four d dn Palcbotomiz duionem chole fuas vice
M[magna)quancitate. c7 fc effi- fneco
dj. . ^ eineo-
f$ toneorüi, & malorum grangtorum. acetolorum calor enrpoua chan ium itiucris exunguarur, tole vi cmedat ex berbu frigidu,cr fimul et Mime fatireru aqua C7 quiejeas kt nec fra[catur fortiter P COE "[aliquatemu , C^ moretur in loiate, eu Ymbrofas, Jer nitet en dimit- Ed fat clamorem y (ermonem, nec-. o: coope- 2en efiam bellum (77 rium nec 12 Pél psorerey im loco imo calde c7" /u H mat in potu [jrupum ex faccfyua eicerba cum fucco portulaca , e^
miniftrat Et voluit posi po tu aque fimul femel:lic.n.. mitigat
tim amplius. qi EL fitit ind (meridie, ted hora ve neat 13 ere fio pilulam vnam ad Bones auentitatem lupi faEiano ex tro Y chi[ciecampbera. Et fi timeat ne. povisue rn prn
[cat eiue CMN, e sb. "[ a
vod hic dicit f. q» teneat quist m trochifcam & cumplir . dixitquidem co g ipfa ab(andar ft tit, X infrigidet complexionem. Quodetiam tS epoleum & cra exendantur fuper vultum, ne. immutef & alteretura fole:cft quidem feeprá de fe notum , attamen.
eft frimenti.
ecra liquefit& diffoluità calose fo K lis:ppea meliuseft vteius fit linitio feuinunctio abí [jcera. Et dixir pre. ferim in muli adio £Tiridis iir i ir eg decocis & pallibiliatisspíaré Regimeninfantis; dum adhuc eftin vtero. pr Flediatur 1lster sfens in Mero , M6 conting at corbors iqued mcumentum..
Et eligatur nutrix. abe- kie cr pide cum, Y fe bei mm gum.
de gon ladante ipfam inrlleritquiin goctrim Cn muziado bane cos,& alia faciendo cx cis quib* Ac indigent talcs infantes fiuc pueri. T ds eff etiam appenenda inte 24.
Part 68
4 lemachbum. " uei cerus a doge
afl unb sprafértm: (ey eppetitibus ein,
uoniá accidit magna fübmerolomadn przgaannb*, Schocin principio imprzguationis cartíac- Gditqyeis innaruralis appetitus : i inquitq ponenda eft intéiio fuper. earum [tomachu; tanto mini ftranda füuteis quz confortíteará ftomachos: que uferuntillaada. biles appetitus carum. »-
Paris ij. 'Tradt;j.
| À aetiifetur eti fangios ems E^ f AE t[p- E Eh fr ] füperfiuitates educantur : ERE hne infantes faperfiitatilsm D erp erum f fpui exci Taretur VoeH ynitime Len miuatur-[ed uice pradiélo euacuainte infrigiderur [anguis feu ewm extinguatur. Intellezit quidem q ti tur in potu quod fanguinem eiusrechificet,& clarificet, quod gy educat füperfluitates &corruptioné ipfius quatenusex materia munda ] nutriatur.non «à minuatur, Quisét i exciarcófeu in quantitate augeret fed propinentur ci fanguinem infri jidátia loco eius. hoc autem fic iuf it fieri , timens p per phlebotomi przgnans habeat abortire. Sietiem (pblegma] * [n es] Vethr minime tamen euacuefiyr fece (iruie: utatur. vibilemisue £unc conuemienter fabtihantibo. Siexcitetur aliquis humorf prz c acia offercnda e nihilo nb imas
76 humor
a vule d
284 turwentri eim ,] ut femruemm D C7 mufeili mali ficentar, ne pare ti eimi laboriofon efficiatur. Vtendum eftefficentibus part aj pore. tus:& hoctricanc Sin balnzoili ip fius& loca membrisi do e med Trés ias parasiplisalleniet, Vnde tatur oleo in cuf ciue: c. ferbeat brodia [ew inm punte . Efe quidem ideo dini qii pin- a ia leniunt m filem auae Ti Pt , Ei pretegatur a clamore (alta, finer pupue, c7" percuftune, c7* n" [ege o nta fe m violen ratur ei decotlio C tia diffi
P. J & Bh ird vier iri irgend e eee tardi pora desodo dados
& facxigraci.
Expedit etiam ut in partu ba- Y beatur viec diere qus cir. Vo cxn[eripta omni pufleumitate trahat. fertiter pedem eim , y^ Punprimat Wentrem eiws, cante. 2 ditamen C77 dierete , poílquam fu-
Jute eam fargere fecerit.
Cógruit quidé vtin hoc cafa ob
NN iüj — Et
e Canticorum LA i mal. — Hocperfe P fame pee een midi eripe mm pueri uidisse Di elecium celi if fanguis in cmnenients quantita- D oxceeberl Zpus 1e , Jumat in potu trechifent de peii i pomi Quod bici et de nomm fhoy cuinftueddidit confequenter.
i vero retiieatur q - Lec , euim debet egredi, miniflreni olor ft albwe, feie poten uf me f fer L
H niftrandi de r dulcis berrere als - E Ere
Frocurar eam egrflos deo » fimilium & non di Een rd cum fenore partium. fac. pro lusquo vo- axtem "vt dalcik $
à Paris ij. Tra&;j. 285 Regimenproprium infantis, — Decetnutricem atiam effe cum exit ab vtero, efíc & difpofitioneinfantisue Eid i sé Y J "tem ego C linis Suid aliud lxdat ipfum,aut ftricta.
iti iabij b ludve ab iftis. vh faciat.
: ate aafeisa ai eral oft qi
lg boost is c5 [calefiar] ev* abbuimidi nealicuiuscociui ledatur in fomeim mundttur;
i tatibus :G' medi. nitas , papauer in cibis & feroulis
Ibnec dt eri igarura fufco [ eins mificarr,
end Fnliae temen eet mulum, gy megisa, nece erium ne alieni itm.
Ln Conliplimr Rh abinrig- fantium deretur aliquid ad come. E e ; 3 ditaisad mundificandum ipfum a , fordibus,& ligatura eius ftringatui dam adin e eligere dam faciant nunc joni [uj m * mi p Dr Nontametpermirtrur malid afeia mimis fn boc quic i . Y * poo97 Necefletameiloge tempore — gt eum [urget a fommo,e7'exei [ grébibeuam ar quatem fpe. tabu nrifnchr] ad nideh- eee i alefieret inde. dum lucem: taliter etiam quod in ! Puereftlactandus mediocriter& pon in celo. videat etiam emen urm andi b dcuira vri cr drj, non eftetiam paruam lac didum, quatem [jn boc excitetar-] pm
] , i Sunta, telenda Cy vitandaom:| famo,necnon ctiam & confortandd ' ufa alicame $t «nti. ipfum ex ipfiosezercitarione/&hoc | afeukinplenia fes Sempre RE ! elit quis fonum premocare , po- Sisopenitone cibatramm pro P Les dian i puo tuntocum erciulinmra fomno meolls — fw fati] in. Cy impensa groentei magisloca uoc ia |. nepaueincha fas eria vent. Mem m et tiene jernni feu vigiliarum infen. ve clum &afira cius infpiciat: &. tia contingeret e aliqued men- qubd ridaci decals paci
kd Mii pipe shop v» acu, 9 Au quecun b
5o m Gn: x fim adiplum, eum noluerit oz ipfum inirwere c fuere ad veniétibe ^ pio (.— Hocecí
xuni eft, quem fezniónem audiue ritafimiline: ficur enam faatauis, cum recepit doctrinam. nis bominis.
Ef, mel inore eim ,li-
H menle fric ex eopalans , d eiu, C ad
"CWIM c9. iw-
afi rep sape ;quidem totum. c vific dien nim dle
usndum eum ad loquendom,
Et uitet phlebetemia, co" "dire
: zt IW
Non quidem decet minuere, ac
Noir meii piii Tatexigentja ex natura morbi, donec tranfiucritin eo ztas pueritiz : quod contingitanno riiij. aut xv. Cum auté dixit: nec refflaaur apoflemati vatiole feu exiturz eidem. contingenti cum attra£tionc:igrmo-
femo- !?Procukdubio quid intellezio per per
boost dixitcum attratione.Nam.
fi perartta&tionem incelleritpnon procuretur tractus & diuerfio mare riz ad partem aliam, fitá mE
bro apoftemofo illius oppo: ner: i incl is continebatur fub rima cantificatione generali , quí debitos Een Si vero ioit s D iperponanrur. e prediis milionz ana henicsrhos etiam cft p m ge neraletamT pueris qn alis ab eis: cum Tercia dn cd apo mut apoftemara € Arabiccalze ^ imo inlcr & ed Erogo zétione füpftaz husnicomplexionis ipforum Regimen conualefcentium ,
acidi ? fatigatioCr oes Pr LT P4 N&tio in corum. ] E Hixit de conuale(centib*a
féentia peruenerit : mec reflfatur y morbisct per not. &boc, qfà piu.
Partis ij. 'Tract;j.
LI p[,—— yen b cd mal gd folita ; eb nibilemimm gradacho. tiom fubtiliandme, donec enafa cor prr porum f menfifta. Hooquidem przteptut eft de. s$nodo;qualiter reducantur conuale center d (olita . vndc inquit, qf Edel . S eft, ác set; 6i pafos cft morbum chronieum,eít paulatim & redu. qrdos nd bum Giu per im ia dendum doti relie € Brdenedinem la Qi veio Worpims e Dire zi tempore: ia q reducamr ciüad folita , d conuaefcens ex chronica.
diio redu&ionc conalc(cFti db
egritüdinead (olitam fanitarem,ft
we füerit reorb* chronicus fiue acu
tus.& hoc ineellexit, cum dixit : cft. bil "
tudincT . virtutis
pres gunnisgücfez cis quani
2186 eigarmm excibo, D
yes fwertutie ,97 € coms.
Sit ergo cibus conulafttist eri i dius amper iq EM gal .n.opó Eb py Pvt Et fitim qui
tate, eo quod corum membra tene ?*
rematica Cy" 0eYnnet. bilis dori cr gandran cra v tentur CY" spfos exbilarantibus ve For hficentur, [€7' sitent meditati e nem,c7" triflitiam.ex'ingredian-. e fur tinas in balneo: nec tamen ibi nec, ford din* [ fedeant : c" ungantur ibi Greccicio, Dysmen tamen cum forti fricatios mései oh nenam bac efficiunt in eis calor iacit snnaturalem. ) dere debi Hocquidem totum eft per fe no Lnd tum.comprehenditur quidem boc (s, ( totum in tnbus przceptis feu cano pd nibus vfibus. O uorum primus eft, mébxa i» se fonirrserdeedimet, fir inem forü olew tuocorum jmerem. moram Setundusell comun ani 494 mz (cu vircutes faluentur, & cófor. tenturcum omni co,quod erit peffibilc vudiram X dorari, Tettur cam olcisleniduls A P ingre fam baloeiin pila, vcltinie aqua tepida plenis,
tie cibus in
rud. itate [umptw: qui f. perna quantitate [umptwe: qui
ten ag grauet
Hocquidem preceptum pofiti dmtegimine fenum fimilarur prece pto pofioin cibisconualefcentium. ab cgritudine : & eft qp fit cibusillo xü [n in parua quantitate für. prusnutrist multum. juoniá commune eít viriíq;
'4 ipforum.
ium efl,vt comedant parom, &hoc luribus vicibus, vnde melius cft p
comedantterinter diem &no à
Aem: & ficeiam faciant pueri .& eft, icut dicereturtp cibum, quem con(üeuerunt fumere vnd vice duabus fümant vribus vicibus.
Et fi enactantur , nequaquam ehlera educatwe: ed potim a: tatur cum fit in erum corper] medicina.
Hoc quidem eft notum.nam cff
prriesngeuinvnd frigidi
luresex fznibus, Y quibus fuit mot ex citrina cholera generstus. Net proi poda usar intu ep enarius fi corpulentur fuerit er cmn be i mec abita tur boc im duobur anni tempori- Lo.probibeatur temen ei emnino phlebetemia ex cephalice , v7 fc L Minime quidem eft minutio fan guinis ibenda in etate fenili equi vías eftea in adole(centia & iuuentutc fua : immo cft bisin auvfus acci fucrit ln goimenst effq; minuendus vere& autumno; non tamen minuatur de: i quod ideo iuffit,quoniam e pita fant debilia & frigida. Eft anc. juod hic dicit, magnum apod. me, 'qplexagenarius bisin anno minus
tur,& podiffimein auturno.& boc M. vd oce phlebotomia ntl
temporead coníeruadon£ fani. tatis, nec etiam efftunc faciéda . và inillo ex cis facienda eft phlebotomia ad ti fanitatis, cui (oliti funt contingere morbi ex
prebibeatur eis totaliter '*
quod autumnusinco da factis io.in T 10de' apofié
Galeni mortificationem : & pto tanto non.
Vblive quia, anni, minnatur bit £lià autem eorum cum medicinis put pp fl emnise probibtida.
p eritin eodem, Preerpiergo ve ra. Docetetiam q» venter eorum
c minuarur femel in. dum di fano ctiam vé quo conféquaraz nótamencum dicinis foludiuis, P
[probibeoeisipfm abolue, Cispingues perineeralia. Ant loge te, — Pr bicenematatem efle pori tin eria
tam d mulcm fene, ^
1 bris.&in non alijs kaucin s hoc. ficut referemus. in - lb Me m Vrergepatitur in aliqu. Eegimen cius, in quoapparent Mii riii figna futuri morbi, We, retur prit quam incur. T fi epparcat sm alicui, 109 vát merbum. Jioibeam , Siqüisaliquo gempore parianar morbum. ard arare uem Prfqul pe eatur attente aducntm i doneclibenerurab egntadine fuail Mim eccmlra eff can/a. 1m corpore. H lotemporc, eim: pro tanto anferatur,priuíqua so meg , Efcwretur cum contrario eine, detegatur. iam autom retuli quid de quo cinqueritie ilb temprre, Jignoficat accidens apparzs in core € ommuta feme pret X pere de qua fimen Curati debet qui paüturalquo due fit ex eo. Ynde attente curan Eoseipemscide. dem dcm fano
€attpcum quis fcu:
ite morbumrit quibusin eoillótemp dixi! mE rami ü nue morbumi lidem qubd ciam is ceret tem jntellexit,cum dixit commuta té Puspróumpor. —
"rer, liquis patiatur in.
ptis fuis , attendatur. €rrecipiatur cura eim ex bis que. evllg am in curi merberum , desec liberetur Cy" mundetur ab il-. lomorb.
Quuiafecerat mentionem decuraciusqui patitur in aliquo tempo 1e,& non in alio , co-pit referre cura. eiusqui patituriu vno ex membris
morbi . hoc quidem. referre.
€ Regi 5 iuelamitas cin&nooin alijs. Vndeinquit,9 E. E sei e pd «nra hui*cfi.fumenda ex cura id
manet morbori nec oft dili
iturlic rem. 45 €i9 ex bis que retulimus im
capitulo fus.
furutam morbi
tanto inquit : prohibeatur attente zdventss Susicc cfi dicen vlla. tür canía cius a corpore, que Cparan taeft faccre ipfum . & iam quidem. retuli figna,q: cor
tem de ablatione harum caufazum. reponitur füb fpecie ablationiscau. fatum ipforum morborum.hoc au" aem fpessmmospooerein fübfequen.
Pardsij Trai.
A tibus.&ob hoc vrendum in ablatio i ne cuiuslibet caufe, cuius apparent. 1 roptia figna rn corpore, hisque re i E us in parte curanonis hórum ; Cahticorum, Tractatus fecundused Practice Deredudctione mrkarsin 8 cum cibis. SE edicinis 3^ lo quam "Lege feruaoe contenta fub penere] eofermations [anitatis, o, Pc inapiam loqui de B eura ipfo morbi. c7" bec quidem eff wmm ex goneribw pratfica . Hiec autem. [semi er cum
[ ! uo contrario ut fi fuerit mer - ,
bm ex caliditate curetur cum. füi-
gidtateu C conuerfo : ev fefe
rit ex bunuditate curetur cum fic eitete Cr" 6 conne.
Poftquam locuti fumusde regi-
minec con(eraatite fanitatis, ni ic
i i cu-
Sion mbxbi-Dicleanm Thoc
itulo füb comprehé
€ ddiracquodefHrobuieardfta-
zio cum füo contrario. Vnde dixit,
dre ioc gt caria Hip
i utiufft
m: f vunm conta.
rium cum fuo contrario:ita qfi fue
zit morbusez calidiraye, curetur cü
frigiditate contraria, & € conuerío:
&ler humiditate,cum ficcitate&
€conuerfo, .
Curefir ergo cerebri repletio
^ om enacnatune C77 fu fat deme
bris alysty in pariente obturatio
T ex oppilatione fiat apertio, Dad
qr Ghficataie" lenitae corporis mci- ut sa exafperetur, ey". familiter afe. E ap rites leniatur.
Part 69
Quia vnnm contrarium eft cu- 1a alterius contrari; fuit quidem ne eeflarium q» fit cura. joniscá euscustione,Scura. apettione,&é érlo:& cura aug, menri cum diminitione: & cura 4fperimiscum lenitate, & é conuer-
.Et fumma quidem in hoc capit. eft, quoniam c- trarioi ju: funt velut radices
ilationis cif
Maps luc cótinécur fubitiset eil m) one, & operatione. hzcquidem funt velubradixiningenio curationis,
H fe b& Sem ofpilationis JC7* attra iie dom ]* [ur exicatan tnt d'or fanatinem carmi qouranum 4 eut,
&choli- : [ te exiccantes,& facientes di, & nem.heautenr, & his imiles noce bie lene fontin virtuibos(zcandis. Siam [3
. Hecquidem medicina eft ex fot. ; Hic quidem medicina e
uc ad darhan (ctriis Eius autera se ificatio communis & onda jua quantitate &: ü ex ertet m quotum ipfe irae mentonemsfünr pera in hoc cafü.nam t &xre mittant malitiam,quam i pfa infer lunt& remittunt calorem, & ifla. mationem ipfius. Laudabilius auaii dm lam Atc ex omnibas lateribus fuis,i in virtu tibuseiusprinis& intendatur ex ea fi ficut habetur ex
Detur autem ex alsef [ fol- €
cholers. 5 TC Ducit autem fortiter chele-. dim] mm , Cv" f foerit neceffe rabe. & , odes iilud cwm. De com ELIT WCEHZE
Partis ij-Trac.j.
A fur mulpon ex ev, relHificetur ci » fummi, C7" trag acantbe. Hzcquidem mediana laudabi
Fior cftinteromnes medicinas cho Teram rubeam cducentesa (loma- €ho:& hoc, qf cum hoc educit. euacuatcam abi, ét
iam,& tunicaseius imbibitum.Eft autem multum melius fi cum fpe- : conuenientibas mifcearur: » &peérim fi humor chokrious vergat. groffiuem. juam. cum (peccborel quim rel Ga uam retulit Ga. kit suAoriure Fiorelli i m ipi it& no tiani inq jua cft magis j medictas aloes cx fpeciebus,& minus qu duo tertia iplius.Süt autem fex cies notz ín hoc, (.mafliche, cinnamomum,fpica nardi, drcafa ligni earpobalíamum, &xyl m, Ium modern: it de fpecie-
«orrectiuum , quoniam infert fre quenter mordicationem in inteílinis.& tine(mum,
9? Etex ngrébalous citrinis ef-
feratur in potus unc.i. C7" tantun-
medullis c, Ed penerindij i nen amplim.
M "EP: Trobslaai quidem dini fant D
Entnr ad bc damic . ex 8. D « colecyntbidis mam
Colocynthis quidem eft fortior. ex medicinis pl educentib*: infert tamen ünefmum:& ideo re- Gificatur cum bdellio & d
". fant huiusofinions: & juidamo-
inin teflinis,eo gin & profundecur mined in im/linis. Sodratio opinantium q» debeat bene teri, eft.
iam tunceft minusnocomen tum ipfiue,vtaiunt: & hoc gione paruitatis partium eius. tutTus ait ftin hoc inniti experiétiz q r6ni.
Detur autem uc js, ex fale mi
trecy f[alenam.
46 ma fed dentur ex turbul^[derba
DIT Dirt n penantur in
Tyonatde deco£Tioie [equali y.
i93:626 "Tubs ai medicina bo
na &laudabiis: cuius ado S pro-
prietas eft educere phlegmaa ftomacho. eligarar tamen fincerum,
Et dentur ad mint ex «garice * eH b[darba.1.ev' quatuor ex grani] S.& fk Agaricum eit T vale hirta: dcergrà neq; indipetre&tificatione quanti "snb sdiliquam proprietatem eiusillaa. *dabilem. eduatauté ehomorestrof fos.& in (umma cft fecurioromnibusalijs medicinis . Cuius dofis eft feab vno darhan víq, ad duos : ícd in deco&tionibus ponuntur darhan tres. Etipfum quidem curat aquas defcendentes ad oculum, fui proprietate in » princi defcen(us earum ,. feno d fitturbir. [din auem eft medi ina fordis porenti inferens angufiam magnam: nec ic vti talibus mediciris,cum poteft fc €utas inuenire, Rememoratio educentium. aquam citrinam, véte quidem medicine educunt aquam cirinam , crm pondus. danic* [lanresla,] e qudm onm dance Ge antiqui ,tantándem ex^ [ My. mall yectifica ficut rethificam. indir fem iet et podw [derbi]
excentanrea. bec ign extrdiit Y
uam citrinam. Verendum quidem. & pericalofüm eft ofer omnes iftas feu alieres [rs reis de d piros iori &Kcentaurca. Deer Rememoratio oluentium
TENE n
» pe etiam ex fanw erac E e[fa fecundum m H titatem quam ex ea educere sattderie'vnde fi equaliter e77 tepera te eam velis educere, da me. ex li(ulot ( dvban reo fdoài men eff fignanter pi ofue , C^ Lr nerendue, |. e se ne his melidnisetinn lus:& poft ipfum epithymus:i ipfüm polypodium : & ced Er 7 rem,& fumus verre educune humoresaduftos.E; non fam inter: e tenus "aane : dico nihilominus cp ipía cftex ref ftentibusei. Et vt fir ad vnum dice- 1e, nequaquam eít re&tum vt do ommum horam per (e fomptnrud fd Sli ver pol eit fa mendum in an víg ad vnc. $. (ed Trdecoctonibuspous ture co unci.& ovaturefepithy moin decoctionibus a quinq; dahan vis vt $.fedex myrobae e ad ab vndjs.j. juc ad vnciam. vnam;
Parisi *- Rememerkio compofitionis a5 [o t fi pe[fet fieri yim-
ler med e [mter Oyaee e. medicina in omni morbo do-.— iis. wc Lanicuiapin leretur : ife ibillemimer nece|Taria cárum copfit propter ind qued ric dica. Radiz dis veridicuefeur vtetemur passed sspe ope
plena morbi : Pis
Pru Melon font
Scilicet, propter morborum co Prime ad Adinmicem, Cr" iia
2 Watienem , 3uicinin ; fa pos 4mari ip[arum , C77 idum
earum tranfitum fi fuerit difficilis ev terdm , o7 vetlificandtn ien difficilem plutstunzip[arict [yen z A tris min Cauftquidem,propter quas fuit c ps dichast hac arte funt compofitio morborum'di verorum & comtariorum ad ítui-. cem. &pp hoc fuit neceflecompone. femedicinam ex &mplicibus & fpe pegar ipemadd ex morbis End exquibus componíer com ficat exempli graria fant &bieic cpofitzz ex humoribus calidis &frigi dis. Interdum etiam eft nccefic. duas fimplices medicinas:& Troc, quonizm medicina fimplex, euius cxigentia erit in cura alicuius snorbsnon efti codem gradu cá
ir aem Y Yeridica ef
Tract j. 290 emalitis cdmple£ionis illius morbi, D.
fed erit citracam diminutaautau-
Ga vitracam. Siergo fueritaudta
qualras vltza malitiam morbi, erit.
fhifcéda cum ea alia medici
cam irr hoc debüiet &remi perii
"t rimum cum REM fertad conferuationem ipfarum , Cumetiam pecie id péneuet & tranfcat ad dinoder tyembriscorporis diílandbusa vifceribus & flomacho,erit. mifende cum medicina fpcciali aliad inuet eam ad tranfeidum ad membrum. illud.Ericautern interdum virt^me iwnandum. dicing facientis fic aliam tranfire. contraria virtuti principalis feu prf aliter intente ad euradionem , & SP ioc boc mise ItJcpus marinpsTon mv ice: tura huius melee qusntar tranfeat ecleriter ad elicadi Ac Mleeietet. Et Ermedicins habentes pocftiam cu. randi predictum morb in hoc m& broy&quibus vimur in cura ipfius, Li tarde quidem prii it & venignt 2d hoc. membra mjf.: reium, .nanà "nó pücniüt ad ed nil digeflioheben facti in pluribusex membrisnutritiuis.&ob hoc addifcfi eig qd feftinat tranfit ipfarum ad m& britillud Sic & faciédum eft in me dicinis vlcerum pulmonis.na f hoc. cafü mifcenda funt cfi confo'1datiuis & conflrictiuis jac vlcera mua lias nom. oo
ij "com
'G confequeretur. Lir scie
preparet. ittomen multoplu RTI decide ComfoseateramEm
untur autem vt
gniabes peciam digo fca naturam ipfius.
du. Rrertr sehficta, dinide con(equenter certis. pertiunibus dofes carum: €77 detur im po
fori cum fu ex ea fecundum. fÍumerum com. quanje, penentium ipfam, Cr fic fiat cum. tn fie compenentwr quad totum com". nez irhmpo. pefitum prepinetur,e7' fic compe. Vs tones fite feruentur necefltati tempere. Pen i Neorffitas quidem componendi dicardis dione medicinas foluriuas eft c lemuard cft necefle humores diuerfos educc.
TS est
ciao ret
ex toto tertium.bzc.n.erit c5 Sr
plenillius tous, *L LII
& ex Fw
Sel rend ea pics dom jm ioscd i itas.ná
pur! vimus diria gdincei pr PUE ha
pron MM sii e plam pone fenis
murio dem in pnacipio fccundi Tob
ficcam in tertio. Eft aut 4. rs ventis conftri£tiua puri"
exteris ftypticis. & hoc , qi nuila usd mirtus
A virtus folutiua mifcetur eutn ca: cu.
Partisij Trattj.
I] ui ! duscontrarium contingit in pluri- ixic. 1 snisaliorum. mritoria . beo eft zquale & remperarum, aut. ' mach autem aflerit Gale.qpezicet mo gradu frigidum. fapot.n.e* eft. 1 valde.vode eftpoffibilegeiusexic com| infipi 1 catio fitin terioaut eam: in prm prn) dum cipio quarti, eius aut£ frigiditas mil in narura fua fpicc:eius ta- ] Slt in irtüo.Saporsasem ber- men calidi 1 beris.& mirobalanorum funtcom-. dixit. i politi ex (typtico S&tamaro:efltamé. fypticum. 1 msior fypocus amarus. S ideo uzli orum fngiditas eftin primo,ficci- in primo:curus virtus ] as vero in (ecundo.Tn rumice Aem nis. itiua:& tertia, quoniam. ! bliciseft ftypticitas forus. & ideo vi fiftit fluxum fanguinisin corpore, a dear q fogidinseorum fen &in matrice maxime. ficcitas m tertio, Acacia eft frigi : da&cfioaccur vines ctümiisvir , EtfelleLlepathum,]ribes, o tun fumach. Etcorallasfrigid" eft t friguda,et. h&herbe &kficcos.frigidiras tameniplus eft — Hz medicinz fant frigide & fic ddfacodebilor & minor ficcitarepfius.& cx-galle tamen fünt fornons ficci- Sio confimilesfünt bolus armenus, & tatis ratióe fortis ftypücitatis earü. 4, gcana. tetra figillara. orabant quidem tribes, & ua aciofs. 17 ze[ 7 s lapethij cít,vt fiflere fafons cwpe fldem ciantmomm. ric Bà. dracemu,et mufcbata,] c7 pe . fus A ia Dalenflia cum fjedio mifla, C7" a- fimplicibus mediciniscale" dps de. elena méica sonsaarum ficum, facientibus, ? i &f- - - ducant, entTamec C tC filia oum pLostagime.bec . . Spes an fypnca funt im atTiom fua iir minia " &akhar — Percuppam qpidem glandium exe , fecundum quodvetule- y thíc, &6 intelleritcoopertorium feu velamé. nibvt €7* expertum eft, funt cond) p^ fastum efi cone fubdit exi fotbwspiper,e a fia. Hlensiniza glandem: cuius vir&'pri- lentum. £2 ma frigida cft & inda cít in icinz fant calid, Alia 1f, coofinétiua vlcerum, Gallia ctiam i. omnes medicina font calide.
hrmai- mufcar eft frigida &ficca,& fui po - tentia flringens ventrem,& ab[cindensfiuzum humorumqui effunduntur corpore, Spodium autem. eft maioris frigiditatis predictisom. nibus fi cflet frigidum in tertio: & ficeft de aucllana indica. Eft au Wm conueniens mixiuo balauflij
& fice Ferunt autem q» condyf fis. calidum & C ficum Ei quao &rpi Sgumuió quia eicit ipsa Er I (p cardamomum affimiletureiin calote. Et chartemum , menta, fcbar- So €7" cimememum, C7
OO iüj ^ pat
» mant Ppaffe montana. ftaphifagria p € capparit.
Etcartainum;i. femen croci hor. tulani eft calidum in fecundo gradu. Etferunt q menu fir calida in tertio. Et de fdicxnancho inquiunt
fitin primo gradu caliditadis, &
cundo ficcitatis.&q cinpamomfí fic calidum, ficc in erüo.&fic ét de capparib?rettuler&t Eft ait capis medicina, qne manifefte confpleni.& méta é manilefte c5fertori ftomachi.Et paffs montang.
ftu ftsphiigriaeft calida & fitca. H. zr![centonica,vrtica,C" me-
1 no lffa foyrax,er" ambra.
m pa ] ti:& cufcuta ponjrur vice abfinduj, &um ncquitabfintbjum inueniri. Etzingibereft de conferehtibus ad eonforrindum digeflionem in feni bus,& frigidis per naturam. 23 Et gentiana P" [bafilicen, ] | pes mae ina laca eo verbarum. H«cquidem omnia,f. genti; Iacca,& theubarbarum funt calida. & ficcain tertio gradu. Etlacca qui dem, &rh m füntez fpeciliterconfortantibes hepar. Et. tiana quideni fubüliac fortiter, in cidit, & akerat humore; illaudabt-
Et folsurn,Lawlamum C77 T RM
lanri t7 amens , Bacee& amcoscalida fant in tee. tio,& laudanum in fecundo, & folinm in primo. Et anetbum (7 Cataputsa, CY" x5 O[elcenna,rubia, o" myrrha] — o bisee. Alcanna,& myrrha, &rubia fant. iet calida in teruo. cd uncthum cftca asus lidum in primo:cuius vicus fecida foe mpett maturatina, TbaKe Prafi5i ferZpumm," [ acorm.] Primi M ifüm fint cali- ^ ium, & anifüm funt cali- ?' dein iere pedum aum eftca- 2 —7
lidum in fincfecundiam in princi
campe[iris, ] & n aloes PL fnt cli cgi er
tio:de quarum natura, & proprieta Dd ieefti 1 ^ tofittes. M Et fficaycapili veneris *[ fatu 5g retia C7" der(aan.) c Spiesccapills veneris fantcali daró od daih primo. habetautem fpica pro rictatem oni hcpar.faturcia auté & darfaan funt. in terdo gradu.
Exe" » Cc Hi
€ alcuitran,pyreti
Partis ij.Tract;j. 2192
& Heorunesfuntin tertio, excepto balfamo:ipfum.n.eftin (ecüdo:cujusquidem iuuamétum cftin vene nisnecantibus manifeftum . vnde. eft vnum cx fandamenus in thcria
Men Pdpese rubeum, C * lr
a Rrizni
- t4, ]calomus arematicut, c7 cha
pulus & pemills.
Arteria ppeaco A ficedt peres ril rubei.&coe. tpi dautfecundo-&i pos di n, & chame- LI milla quidem,S calamus aromaticus fantex. 'US aromaricis ca lidisinquo eft aliqu&tulum ex vir Tur maturata, & ideo caliditasip ius,& ficcitas non e! magna. & ipfequidem eft ex fpecicbus mabifclis. norat aon habel 5plusn in hac regione.
ri xi gelo af fatida,! [rere-
rena biacbines]cr julpbur ammnias
F[ — leu,
& PEN co fiunt.
Sulpbar quidcm eft calidum , &
C ficnm in quaro gradu. & ficeft & fla &rrida , aut. ei frin princ piocius. nigella autcm cftin tertio
*& ficeftde (yna-
peammoniacumeft in fine (ecfidi, sutinprind ter&ij, & non eftin um cft infravrdum. quod imilocstde coftoy& de cubcbis. Dodtrina, quz ficcum ab humi de ditinguic gradum
em Mne autem. fri », ef OQ calidum erit oum , Yel
excep. well fen bsenidai.ts* ex [byprici B. tate quidem ficcits cogmjeetwr, ex lenitate vero bui Pamidua.
Proculdubio omne frigidum vel gium ficcum eft, Hs bumidüm. gnofatur : & humiditas ex leautaos,
i py" pud Medici dutem. Medicos mta. grébumdmerfa (bin
Nam immatatio o7 adrera-. ttceca tie fele intelleiTu C7" vatiené perce. ptaefl im primo gradu.
Aplid Medicos. eftomnium yra- Xf duum diueríitas nora, cum dicunt P
ec meliora eftin primo
Proben enioequdm diuccfias it ia amap apu minatá. Vnde queex pursiond im primuntin corpore immutationé, non. oed inleiu, i faone perécpubi .calefacien: Lon infri exiccando, aut hume, &ando,füntquidem medicine. que dicuntur egredi ab equalitate,& céperic ad pnmum gradum inequali tariszquod Galenusinnust, cum di- Cit prima dinerfitas non percipi- tur uL Hi
Onshe ANLE CMINI imtHMIAETO m Jemfu percipitur fine Dile b ba
bet [FM
vd farai] rends! Lom Lom- e d
Bé dMLOW CHiNS imitatio. fc mewt perapitur eum lefime, [cd non de mue firwit, ]efl im gradu tertio. eis ipn
O£alitcuius mutatio non fole Meiesed Trellectu, ied s Gnfü popitfai fora illd zum perde rr PES qme tat corri iud
OO iij PE
€ &elongetur multum a temperamé toeítin tertio,
Part 70
35. Omne autem, qud [ui violen-
tia vlone ant flupefatlione , fem
marcel atione corrumpit quod im.
sitat , eximit a temperie v(2 ad
alic quidem omne cotrü membrum, cui peoni E AU ee priie um. i » it det dem smi um inquarto gradu. 8 Rememoratio virtutum fecun, darum medicinarum flmpli
36 (C cito quod in emmi maturatise eff "rifcofitas cum calore spediscri 67" temperatoyc7 proper gienals cum calore membri in quo. naturatie intenditur : cuin[mods fint adipes, pix , C7" gummi pini, €7* oleum cum cera. fimud. mifie, et oleum [cum cera bene mifium, lev agitatum, cr frumentum in 1dqut fat up g eleo cotinm. " zu á Sdendum, melidnart eo dfc apoflemata maturantium MÁct ^^ beantcalorem tempera, im oppilandi fone cutis& calorem xum equalis: Gc proportio nalisca. lori mienbrjin quo cít humor , ad Fer oi pr intenditur ux int ficut. 1X, immi pimni arboris&. rerum Wüfcenf pn emnia cum olco. Ex hisetiam eft leum cum calida agitatum,& fru ancntum cum olco cotum, Eft au-
tem intentio Galeni, 9 marursio ? amas inipdenr aiquamalé naturalis in! &tur aliquan ratione bumotis in membio cxifi£ tisérit quidem neceffe vt fit media. namaturatua, cum intenditur ipfius humoris maturatio, quz redurem naturalem . gp fi fic eft, oportes quidem pmedicta. maturauua có
lexioni calóns naturalis firhiletur.
tob hoccx maturantibus eft pro certo farina in olco cocta.fortius ra. men co cft frumentum decoctum. in codem Etob hoc ctiam variant? maturatiua in pucris , & fenibus,& rz, in rufticis habitantibusin £aftris.&c ini villis& in ciuiratibus,& in quoli betex membris fecandum diuerfisitem complerionum faarum,
Omnis medicina mollficatima. yy eff fertieris calorie quam fit mem.
in que mellificatie wtendifur:non tamen cÍÍ tanta Virtutis € potentie," [quod fui diolutio wm » ch ne, C7 fabtiliatime manifefletur rini di cerpore mecumentumn. jeuoo olus di funt galbanum ,bdellum, amsmeniacum fLyrax,C7' medulla ti- M bie ceruine.
Medicinz quidem mollificátiue fünt,cum ibus intendunt Medic diffoluere duritiem ex chronicis apoficmaubusia corpore generatá: autetiam exillisque a principio ez. groffis humoribus gencrantur.. Et quia intentio in medicinis hiseft, vtcum cis difloluatur quod eftin aliquo membro inuifcatum,aut có gelatum:fuit quidem neceflnium, Yrealorcarum fit maior calorecot
Partis ij. Tract].
À& porisilliut: & fic etiam eft de ficaitar carum:pon tamen mulcá:quia ficalor carum eflct valde magnus, fubalequidem ex przdiéhs humo- - ia spoftems bui difolucs
k refoluerent, groflum quoq; «oinpi; orani icerent. vnde intento in his mediciniscft, o difloluant quod eftinuifam & itum in membro
diffoluant, confament& rfoluant. Ethoc quidem. dmellexit cum dixit: mollificatiua. eft fortiocis caloris d fit membrum in quo mollificatio intenditur. N&
3 cius virtus, &| ia debetefl-
inqua complexioni membri ,
liffoluendo fubriliusex humore;cuius mollificatio ii itur, utrificeteum. De huiufmodi me-
icinis inquit Gale. qp earum calidi tas & ficcitas extendatur a prfcipio fecundi viqd finem eafdem:& luno ficut di lbanum,
bdellium,ammoniact,flyrax, medulla big cr uis Quadam tamé ex iftis fant forti
fortiores quibufdá ex lupi
eis. nam ammoniacfi eft iorius bdelloincalo. — 38.— *rnderantes quidem medicina mE frigide fum, ficus folatrum,lentiek ade &i fo Yalerumyey- bs.] jk &hu — Medicinz quidem membrum Tm ida durantes frigide (unt , & ipfum feu bei ft 6j. partescius vnientes & coi eut fola- tes.Et quia earum operatio eíl erá,&len traria operationi molhficstipm,de tigoaque cetquidem, carum complezio cb isa g Herioni mollicanium opponaf Ds eruntergo frigide & hi infe " lu.
* ve fiae frigi- cundo grad LL Omnie medicina oppil
3? Vcdiditate, ev" feritate uds
tamanfefla n"
tis,fuitquidem neceffanum q hu. jufmodi mediainz fint terreftres:fi. cut coralli, cornu ceruinu, Teo
Pini ee
Medicinz vero oppilationum ge neratarum in mearibus membrorü eperiiusindfius quidem funt, & fübtiliatiuz:(untq; amarz Xalfz p aut acutz,vel ex his compofitc. hic ergo eft modus, &difpofitio harum. medicinari.Ponit at exépla multarum in boc genereexiftentium,
feqperinmm, fed riet exterius applicatum : nibi THHRAS IB wem ptum o|
rius input a mptem eppil
tionem. aperiez us exi
enm. " Mp Rer et «ot
e etieerdeura dj retia labens edem mi B,
nis mea, dire
tuum ipforum. membrori : immo "do gnofütte. ] euimfenods M fypaciariueac talem aperitiuam, Jiont allia cepe, c" fella. vafa mood etmearopedoMm — Molidnrquz speriuntorificia eped edicenemplum cios clicals venarum aot qui medicinz fenex Sbünthium ipfe imellerit ip. SU tiebltantmraldcíonen ciem
fum fitin vltimo deoppil&tium.
pilationes hepatis : nec tamen apit.
cutis, cum fa] litur exte.
tjuscorpori, ratione ftypticitarisip
fus,& confinéionis! ftri&urz. pororum €uus corporis.
4» Mediana mandifica-
B uis ser abflerfua eft minri fab
tilitatis quam fit pracedens, fut
9 Sen faba.S[ fertis tamen ei eff dul-
eii "cel ficut mel,et dulces «mygdale.
Medicinz quidem ab(tergentes
fünt medicinz fübtilesminus t d f"
fint medicinz apitiuz . & hoc, q medicine ad hoc peruemunt mü dificent &abfierganc(ordiriem. fap «utem exiftentem,przter qp apiant poros cutis. v calor hará oliin rum debiliscft, & paruns:& funt fi-cut fabz, mcl,& amygdalz dulces : 1 verum amypyalz amara aperiunt, 4
Inemni. varificatiuo , 5. er refolutino]exifit calor t&- 'atme ficut efl oleum cataputia, i msn, Doehata mila c lean [rad &fanicu tym facniculs.] lum Medicinz ratificantes, & refolu£ tes habent calorem téperatum, feu in principio fecundi gradus: ficut. €hamamilla,& ancthum, 44. Omni qudemmedjcina erifitiorum venarum aperitiua, (mi
qud confert ad obturaw- 87. Vi dum cr tfi endum meatus,
deber effe fopricnm c7" mordica-
tiene prinatum.
calore: balauftia,& fimiles,
Omni medicina vfleua efl ma queer forti cari o^ vimata
lityei, eie quidem vr&tes fünt viünaiconsgrofüde, Omni medicina. atlina £j rfe e |caliditatw e fmbis | fel v (nbilentia. putrefacti
Piceni operi M lis fübftantiz,& corrofiuz. Medicina autem carni dimi- minyisa funt debilieres pradi- Goo: fed figillatiua vleerum abfler fine funt ev deficcatima. in Medicine EM carnem. naturaliter & generatam. in vlcernibus funt. debilictcs .medid nis notis putrefadtiuis,& carné corrodentibps in vlccribus. verum medicine figilla&az vlcerum funt me dicincexiccaniu. n
^ 1
Ene E .&
5 $9
Ho eixcaran.
do EU Mecanci ebezahar.
Patiis ij. Tract.j.
Melicina qua. a tota ffecie at fralit bumerem [cu bumiditate. «liguam,eft bé aber, [ .
- laxatite, (en. edutiina.
Medicinz axtrabentcsa gota fub flantia funt ficut lapisqui appellatur bezahar:qui f. dalu medig- Ba*nocantes cxequétes és venenoc & ficut mediciog lrier "feu bid
iuz:quarum guzlibet educit. $a Ei moribus vel humiditari-
Omoi Autem a£ medicina oho
attrabenti ratione qualitatu net4 fit a calere ipfom naturali Cv priori 6 , cundi Junt ammeniacum, bdellnm: aut. epurefaciente ft in egelfiany- Hain m Medicinz quidem atrrah£tes n6 aco fii fabflancia fed a cibdicne fant medicz calide & fübtiles.qua zum fantduz (pccies. nam ez eis
füntquzdam, quarum calor natümlis cft fabdlistiuos. » cüiufinodi
fantbdellium,& ammoniacum:& di
s calor eft Rm ci 3a cu egefliones,
Bé(ebar atem cofert cm a. di
ITAL , Aut ratione qualitatis cune METICRII, C7" SHIIRULAINCLS t ex
i Bafwra propria, ut eo ct quod fere mie que litatis necentis a veneno [fue au tem barum *[ . 59i
Mamie tempore. [amitasu : deoa,
294 P[qui vritur frequenter. rit Inde nocum extum.] Nequaq intellezitin hoc loco bezabarJapi noie ic noiafed o£m m iériacalé , & héic fimilé la Dicim"ergo ghe medicinz liberahtes (cd euadere fa. Gentesa venenis ex medicinis nec tib*, facit hocautróne. qualitavd ptimard ipfarum, vt caliditatis fi- Fiditais fecta Y hard quidéqualiates Bdictraum medi Darum cóuerdit id e ciede tióes medicinard necftititquésdmodü medicine calide cóferétes. oedicinis necitib"frigidis& à conerío:autét t6ne qualiari ca virvutü Heipif mcdicingi cS fxtin pofito, quia cóuertunr qualitates mediémará necítifi per jualitates fuae, Ex hisÉt medicinis p» facifit lioc ex tota fui fabia, boc eftez fui pprierate . và eftac f diceret q he medicine obuift medi finis cian big fui fübftátia, ellexit fm opinion£ me& ceü dixirauer fainsetra, iaEx eiséett fpEs tertia: & eftillarü meicinaró, d p feceffum , vel vomit mediciná necanté vel venená extra. ducüt:ficut dixerit de ammopiaco &alijsabeoin morfü canis rabidi, Quod aát dixit, baseducere p mo- (6 qualitatis necátis fabricari 6f mihi vf, fuper illd,qd" dixit Gale, medicinz facientes euadere , & liberátesa venenis,& medicinis nectib",füncin, necítes & veneofzSeft ac fi diceret q fint media. inier corpa nfa,& venenofas medi- €inas.Sütergo he medicie fm boc de ghe medicinarum necantium.& €x boc fequitur cfi perueperint in. cr
eir, incur. D
P medic L3
ibus fanorum,g: jc € corpori! faciantIeis Iotellexit autem (pec , quod facerent medicine necabtes, cum dicil re md cá & veneno. coberubttamen ibi. fübiunxir:& apcritiua/& incifjua,& Jominuscorporibusin quibuszhe- tollificanua . vnde cft ac fi diceret dicine nccantes ptzdictetam fünt. fecunda ab(zindir caufas eius, operatz. Ethoc quidem intellexit. €um dixit, ideoq; jui vtitur frequ&ter eis, incurrit inde nocumentum. ya "Lereemedicinacalida efl, et aMcdicia dperitina,C7- Incifina eo" melbfi im. ALMA. ] ex ea etiam ell qua Tin. Té ds t pefaciende confert ficut epium , et. E €4tere narcotice, ,mol. Medicinarum quidem dolorem. pod curannum, & fedintium due fünt.
tertiarum surtutum faper bie quo.
HRInEWRI C7" generantur ex que
bone efl commnutio lapidis sn rens. bw : que quidem fit ex omni co L
jfeinit nci, fu
umi. mili rasidas
membro,& operaturcontta d
sium eiusquod efficit dolor inco-. Pabear manifeffum ; cum [meds
demyacfi diceretur q deledatipm. faut radix 4faragi, cy tadix a- Fiias Ioeet eidem: les randims , C7 vitrum Yfum , ey
rantes. m 3 j ifzeri facitzutem hocez imilitadine fü pdf montana, fi ephifegrin. quam habetcum corper &huius — Poft relationem dictarum ope« quidem fpeciei füntaffungiz gallo ratiuarum modicinarum, referende rum,gallinarum,&anatum. funthicoperationes tertiatum vire
mo uw
da autem fpecieseftilla, que fedat & remoget dolorem,tollendo & ab.
] fcindendo caufam eius, & boceut. lote:
dem facitalterando caufam efficientem.& he quidem medicine funtincidentes, & fübtiliantes & aperientes. Tertia quidem fpecics eft illaque dolorem fedat & tollit, ftufacendo, & narcotizando memrum, quo eft dolor. vnde hzc me fina fedat dolorem a accidens, juandoqs auget cai eius. & indrdum clcct canat morüfica tionem nb Itientis i fieutfatopi tol cantificauit,& prollibuit Ga. vom. eius nifiin tem. pore magnae & vrgéds neceffitatis.
tutum earundem. Ex bis autem vir tudbus funt medicing.que fine caabanifefio caelum minuunt, &earum in primo Ig: ficutaf; andar M DM um,& paflc moutang,idefk
si fole f babente [di tóm faciunt egredi quad cff in pe- Bere per d
,Exhis eam permis reside homiliae luffmodi funt am: le dulces, & hugromcüzi cis fimiles,
a. 1*
eháwi font mpeates rire
presecat. "[ err cdliditatem prater. trm ren "[] Medicinz quide, prouocít mé ftd nà a medicari d elictt ince miri cl hast füntqdé fortiores medicinará
| — | & t: edic » io€
» facientium. Etob hoc i;
t tes méfirua funt dg i 5 e quideni tá fortiores eis. Et be quidon omnes t Poet da vrinam? vf acuta tam fant in boc tocius. certiores, ird consenientes.) Tntellezitqdég hc oés edid fc5minunuz pdt [me nocatiuz méftruorá, & iunátes fcreandum,pronocant vrinam: acu. tx tamen funtin hoc certiores, "De fpeciebus,& modis me^ dicinarum, Pefiquam ergoretuli res e "yirittes complexisnum medieina Tum ncipiam nunc referre modas medicaminum , C7" antideterum.
smaet moda carus, 1992 oir eei 4m IA IS dip
ferime a[Jumptis, quami exterine Liane Lorcp amus ed Et fnt velit! ie
ed pum pup jenes, Pid Pementatinmes fricatunes, ffuffa
Partis ij:|Tratj.
Mia im
um ian
295 Dp kdeesirubii etin b
fca nito. m Rica m
pn ge €. mi r7 fint sepupu Fit
f oria mella deca cu. qiu [21 paper roo FILI
s ie] Pine ries e I Lnd Conus i intentionem eiosfaifíe E cla lini hoc capi. referre modos medica- tenta, Bt minum, uibus vrunturMedici f cu vagaéa , ns h& practica, & eorfí noía & fate ap. ; Yumnraát medicaminibus yj, vi int ine anterius Erie P EON riusaut mini & fapióri orautabinferior,t p rien pac. liie [e greditfüpfluitas ficcazaut p ill&, ex a Pr qua SEediupfuinsliquida, Ex (pom ex affamptis aüt p os ddá dir elctua- decosiól icd fyropo Rd boe e ien. cric EE dá dragez,.cbpofitz & cofcrtz latritura, & 4di iier Foe
ttochi(ci &. podes,
dücplluiz quar Msc quibut d in: díex medianis edudiuis inten; P. ria A fu aefum pis Cus atr vfus congruit
pea lu serio t insedio feu ftl,
pora n5 füeritliquidum fed folida, dr (appofitoridi,vi téta.Quie €t fiuntez coto filato, & ponunf in vuülncrib*fcu vlceribus fundis dür. tentz.Et fi flernutatoria ponanfin hoc giie, bene quidé Et fünt medici
D Canticorüm
€ nz, dim, Énarib* ad Fri isi i uei
inesdoexperiontem db eo palin.
Part 71
funt medicami; inofa, d mera 1 £
affumurfEorá afit exteri? applicant, 4di dir infiétiones, & cá fri- «ationesablationes, ól
musfus cum pulueribus. &
€x cjs ponitur in oculis: di coliyrii:
magdslconcsícu irochifer & ftilla
terium,cr quo mundificarur os, d£
sbfterfiuum,& dentificid . Et hac.
quidem fünt córa é& ibus no
ta,X multo fortius fapientibus, Ex
hisetiam omnibusaltcrà duorum.
ántenditalteratio (ola cum cótra.
tio;cum erit mala cóplexio fine ma.
teria:sut rectificatio & immutátio
€onucnicoshumoris zpntudiné fa
lentis, & expulfio ipfius a corpore.
«i Rememoratio rectificatio"
niscorruptionis & figniff
cationis iplius
5 Mni morbus , que fume.
A UJ relawrsexi flit yosuera
liter in totocerpere amt [jecialiter.
1 Tn aliquo ex membris eiu . Qui fi
b eleva. fnerit fene materia [erit vl
p chc cm. conplexioni faa contrario e-
$ Deeuta
fepe * Oris feret cor €uxtione, gencrarus,(iuein vno ex fed pcede Brmbrisciusautplatibusi fuerit derriere unii & it qui luscu
wx acum eoncaioillizs malccom- €o — Difrernitur autem merbwe repleticerporie morbo praditlo, fu,
emat po ae
S2 ibila,quecféum materia, 6 Cn$
ipperat in corpealiquod cx freni figaificantibus illud , quod. prs musin his quz pra 5i autem eenting at mcumes- 6t fun ex eperatisne in cura morbi , enit medicamen female, f y, tn complexiene C7" recipiet duwamentum ex eo, qued cotraria tur cav[a e[ficienti crruptiomem, Aer morbum. ] P p dubitamus de fpecie mak nis tis ignorátesan fi igida vll caida lümemas efe figiiauGes fup hoc,vte&ido medicinis contrarijs mE a . ex tione 21 it | rin prm-cipicaliquod pocudlédi, fciem*cb plexion£ fios morbi effe cóformé cum compieuns ir meticie fibi miniftrate:có! ; nobis. $p cura euisfiac curn co, qd cbtiaria. » turilli completioni. Serum Hl acp gonís fic redi Dieting patienscófequaf indet manibus noftrisadiuuamé (ciem? quidéq medicina illa cburancfilli motbo:&ió fict cura cius cfi illa, Prtefl etiam [umi fias s fiper merbum ex fenfutatim ycy* debilitate eperatunum, Sumifquidé figfiatio (ap nátur& morbietip metae ex fps
Partis ij. Tra& j. 196 À £t m6 dibilitarisit corupubiso- drenes,sut gracilla intefting [orestis umitfighado fuper mor. gur.Sed fi faerit vtrunq; ín ambob ] aentis:&interdü fignaturin- laveribus, ignificatur efle paffio in. " « de Tenere nid appare Vio n pennici dee 3 — Etefiaéxes apparet ex. ve & pe&tore:& precipue, PR djs! á Mod lór pungiious. De ecer e idis fans: Cel sumirur eriam figmificatio fa- q& : ex eo qud mdetur de fuprrfinita- Wire siphioey sii ] tibu excuttibws, . me cerperis ; €7* ipfo culere ,ey* Actipifét figüatio füpet morbos anni temporih e ! BEEN patentiaex quam m TP C7 enm ! Tof em meni pai babitutione , eo" ctmtatibne em, H 9 klislopdutdb aped, Cer V poi su i H 64 — Siergopatientis "rina fuerit. eurn, cognitionem, C7" prato 1 iw inequalis, yequadqua ex reple ^ ; "tiene patietwr, fed merbue éimere- Sonia fg ptc 1 penetnr potw (ab genere rbi. oatarali, & ex colore corporis pitié , nanienter Cirta ta Bbnecnonex c qunflimtionibrani, ' Ex figfi juatuer anni,k! 1 Eus Od funtpul tiole ipfius. domojuí inhabi- | ! '
' D
füsegrediétes ab cqualitatm przter tat,& ciuitatibus eius,& ez ipfius rt. in vina appareatàliqua h; gimiet.bec.n.nofata bitin iste relidena ct ergotppa unt ribushumores fpeciales S fibi fimi hec,nequag etit morb* fie mor lesgfiare. Actate.n. iuuentutiseins, C borürcplenionali fed pot*de gáe exempli gratia, complexiGe calida, y i morborü (ine materia,cü qua nó £ tpesftiuo,&habentibofficia corpo corpus plená, ed potiusinanitum, miscalefacientis, colligi quidem i ! dolor fir in alique corponbus cholera. fic ctiam. es, Etfidelor fein aliquo e. ontiogitex cibis calidis, & perma. eialiter figmficabit fper pafiut: quantare affumptis, &labore, & Bllime loci. exercitio faperfluo, Sc immodesato, Sumitur quidem ligfiatio ex do- "Iam atrem egreffi (umusab co qd lerealicuius membri f&per morbd inrendumusin boc joco.Per ocam ) ipfius. vbi efl.n.dolorin. "ji tem,quod dixitzez lis.u.fitiuuamé dit morbos Cum.n.erempligraua "wm recti pex tari eft dolor (üb flomachoa dex tentisde accidentibus fibi co "rafignificatur dp heparltmébrá gentibusaffumitur figaificatio (up pesstrest dcindpisid naturam morbi, at
febris ifta, K.
6 fp f- emen fupra motbos ex falicec conidua ,epmdic aolcum
pes mala complexione ca^ on ida deed
n Tergocorpus patiatur dec PE Qydiselatnr
retur erit eim vrina rubea, C7 pula velex cy" inquiet, cum fi
gttstoc mb [. c qua calorem. . P
ciet. fti fen la.
materia intra afa, S cum cholera.
2 narura,contingit tunc febris vrés,
y sicdide, co" tain calidum repe-. Etkacharüáolum cura, ficat mqt,
u j di igidis & humi fm düium & abüdios fupradi&orü, vt fm düs& caloris febrishuius gris, Et radix q d£in curatione hará febriá eft pa fana hordei menfürata fm dift:
& ppinquitas£ flatus cius, & fm vir tuté pauenris.tamarindi &,& cis fimiles fantex caloré exiinguenab*, L-
Oportet é vt mollifice natura in his febribus. Etex fortiusinfrigidátibus eft faccus cncumeris & cucar.
bite. & ex debilius infigid&tib"cft
julepfa&ü cx aqua & zuccharo . &
intet hec fant multa media. Opor-
tetafit Medic e&an£dd fap gradi
dyfxafiz febrilis a q polliteiob-
wiaf cfi cótrario d; illi*grad"
Defiguis male complexionis frigida.
(C ryero eximala
E rura den p D prederunt eidem . ejus etia
i erespietur fenfu tame Cani ipie repe rietur pulfma, Lardsm , nec patietur. fim nec W t -^ . ateretur"| feudo melefleretur.C7 fi 2. vigi cum colore albo adfit lxitas , 7"
fi melitier corpori etas [eneCinti
Qr law quom inbelitat ; fuerit
Partis ij.Trattij.
9 fiptentrimds C77 temps «uni. Ginis calidis, Et p digo etrátiGes &--D.
'atehipoe Krtipiip n
Eenetuadd quuficatio certa fuper iélo.Pro tan. cis dücur in c Po medisenw 2 curtter indi Dar.
swretur cum calefacientibun , perii sntendatur in cura ean fecundum curam, qua curatur
cf Fm.
Heequidem figfiant (up düium.
honor; pa paués. a fiigore,& conlequi
Bi tura cabdoiuuamétá . & fend( ci*
'actu frigidi: lidem eft E
deed ib dpicr
briü putridarfi nfex có) UEDIEeUE
pera aleeriüsex po bes en eficMedici
El rrr
mali, m jpfus, kp in principio ipft
po hedica (it. Mele maj
dias, probes rA au rpmais persi fries T
i itas & ficcitas. ipie. - dant one
p fitfebris ghata in fptmac. lado, & maguitudo fanguinis, Er fermo quidem febrium exigit prológatio
nem minimeconnenienté huic có-
8 pendio,& brewiario huiusards,
Coll Auer. PP ^ De
, De feb.
ergo cSiu: 5 eget ae ipiefquidé figiatio éx ma-
e ficcicate & ariditate corporis.fed Li Irem niathidias (ame i fado füp ipm ex laxi
aec imoli ie ipfius Epl aft en lidiraris cii ficcirate € heChica)! qua.
exlor Tnaturális vnif,& eSiügitipi
met mébris radicali Esépld vero frigiditatis cf ficcitate € febris con-
füimptma fend , & decrepitorá. Sed i caliditadis cd humiditate cft
* i'd Ecalidius Ver ex ld frigiditaris cfi humiditate £ hy-
»ps,cuius cá eft frigiditas Sunt.n. tres fpésh: is Ccarno(a,d fit ex EIL
ites f ex ventofitate gfiatur. Et. 1 Ps cer duabus o n
ffe eum fsgiditate:er" ficci cii fi i contrario retfificeyur. C77 sn om. eficientes fi fiat rela curatio. Cum apparebit humiditaris düi in aliquo,curetur cum ficcitate tili fiue coniungatur humiditas c4lidrari fiuc frigdisasi, Prius th Q cu.
y dz.curs náq; ipfiusformalt eftind.
Priuscfeor aufzan£ Các
trario:ficot contingit in hedhca.
tione, & códó; obferusdae rorbiee finta caacuaóe Dc ettocum Deuda dephlebototmia, I'm ergo erit. ex re bs em , BeINADU Cir litur mfi per euacuatimem. n Cum quid£ erit morb*de tepleroe gk iere 'anguisin peispia i D i duried c cormpitin qualitate, m Parmae: ci medicinis. edu&iuis.Ipfe tá iücellexit hic p. euacuanonem. Á nei euacnatióe: d Ll feruada:quo fi ^ ferus vireguletur temt. rpm NA
ft morbi dereplerume.Rs tertii, buio «tas a wuctute Y[4, ad fencHinte. Ei quarti ci enacnádi. Rt. quanti cofiflétia virtutis, Et [etn
d ipu Yrie aii rfr
mi, locus quz inbabitat , e. Pera iege
4 Pacis ij. Tra&.ij. 29$ fur.OÉ anm, foniliter ttpus pra. &ver conueniens Etleptima fih cf à nt zt mei, eid ptem iple. rica hocipa mpi. & ocu ate ft calida C97 hnamida tt deci. enter aate x5. Delete proi ME e 5C" bene c. fitia &fi la eacuniie Gite viriliter bel mo rin Pelr prr mper do corporis. ie edrin 'artendi inter eog- Vega diquodepes(oquensob ditiones antedi£las, vtquáuas. : "NO MO UAE tere qui JDI - DJ lcrsimpicareacmconti (( omen qudpneem JB cédé cot etas fenectutis & decte- fie I. ex cry Tine Praes his códónib'eflve. perse volueris sp[um trabere ab im *hfp6 accfinüi morbi anendaf nam — de erabe ipfum [per enacuationz c ex mb ufa di qai ere Probibebunr, & dme p trahens: boss excdcbilits tomachi,aut(yncope. "Pf /Pl& ad lia mébra corr aria be ex e frequens & cbtinua,róne raritaus, en leria.cy" iterda fiet V, diac &relaxatióis iotius corporis& füb- egy andis 4d membrum ba- 5i. psrin wl sua rii bens colligantim cum membr £7 qh morbidercplesone necdfitatena- PAtiente;] C7. fie fiat attratfiosi To €uatioo£ : aj; er ab ids pofent Teva pis fupe maniil - mébis cá tioncm eüacuatióis faciendz.Ter- ren Lal Sia rem citempos, a iuofene vi t c ad fenetur,& e(t ztas fecunda, Insellexit quidem vtcur volue- y
tertia Q uarta eft cfaetudo . n6.n. eit minuendus inaffoetus, nifi vrg£ te neceffitate:tfic.n.eft minor deitas fangunisermhenda. Quintacít lifpó vircutis. hoc .n. prohibet frequenter & tollit euacuation£: cuius. tii exigentiá fighat natura & difp6. morbt. p tanto in hoc cafü oportet. minuaturquantitas cuacuanóis €ius, quod natura morbi iudicat cuacuádum.Sexta eft tempus anni. nam autumnus quidem eft incbue. gens in faci lel i,
rit quis euacuare fanguinem rationecius,quod erit generatum in aliquo ex membris is euacue. tura membro magis |no ci dem,cum intenditur ad cuacuationem ipfius. verum ci intenditur (o lum diuerfio & atrractio fanguinis ad cótrarium ipfiusad quod Infünditur,fine ipfius euacuatione fiat ip. fiusdiuerfio ad partem. tem. a directo membri, cuius euacuatio intenditur, autcollateralem eidem, aut habentem cÓucnientiam cum.
PPOdjo mk
Canticorum Q membeo infirmo. Et fic faciunt Breckon x
Menctmocl t poat Prim IMS Cru ama
in fü ci ES Bion
& autaction£ fi'ad có Fiat etj phlebetemia im bis, 79D ipse erred rr E ATE H facon roplemexits p lebotomi ra timi n am z pe contraria, verü verü cü celabie. fe fecit eam. fluxus materiz, & rectificatio ipfi" eerte [ES sninuatur fi polt fucrir pars, in qua. fit incedat -inipià Kate 74 m 4e; 4 4-78 rii pnl risp Lon in onvai bani Ln |uid£ i& pofuit fi ü Me capra 1 hüoreseuacuáti (cu cducentid. NL ET
Ear eoe ad Sic DE aps
Gt fine ft in* [cite] 5s »
?Í "yenam, C7" fanguinem mi. interime exteri, necno etiam ni, &is-
rae ww auTw, in tali fatloin inntfuri. frat it im a Gad. pe tfanguinem spfrb a] osi oclori
POETE mitad dian merid ie
tonem ipforum naturalem. ihe
". Fiat igitur minatie fanguinis Due smteflimerum, C77 CrW0B/ uat tecum frr Jplenie;cr" tefficulerum, renum et spumam
D se cio ap ffemaze, ferua- "refi mecnm im epeflemate ma- vic, iere
conditianibw idu: nó autem in rice Tmbilia er: iaarr, Cr ms
randi. ly: Qecichm rnbedims.) pa
7] atit
spat A- erum ez [eum erit in eis Cr is T ate Tabice caozan diu& fc unc ila in snnaterale.] tee 3 Tguinib'giara y afiellisin quil Perhocafíthic feellerirafefm- B^ - at plcbocaia c slinece finori afa fex quo Btcoli HEN tale. . &iuffaria é afa" vicero(um fü fortis appellat Etingtzcfl tí cbita- cerib*tq-. pereo capat & faci&cü comet val. pit de nora ipforfeo q» colica pf i^ Safe del decollatiodFafa mer. y bos de caufis cb faciéda quo gr Ranrbiz(unrafaiagumursA Un pbleboromia frerd in afofa fol. Iz.Ercidizic&alijsfpfbus rubedi E ci dixit. & cum eritin elscarnis nissintellexito£s alias collectiones, augmcotum:intellige fm opinioné &apollemata (angu . meam vlcera calida. & hoc, q&& car Fiat it in'Vlctribwu capitie.ey* nisaugmentum fit in cisexz multi- « en De velorum,c7* [rubigine amrmm. vodine Gnguinis.autalteri?hüoris, vcerbus feb] 0 gf t faricda i [varula] vbi- CU weist piti glor, Cnr faba mide f Fic & fuerit notió j 1t qi vlerea planter mal, M4 nerit metis ^n f p C &illaudabilis qualitas. nibilomi- extinf [erisla eris c7" eeulorà, nustieftphlebotomiafaciéda, q& (7 cut 8 [im variela in lrypecben ob?taesicum malitia qualitatiseft fanguis ata. eredenisquanttais Per vatiolas qd£Tiellexit (df. ac BÉPrfacida D yaribbus] susc quiere forge olt b bold €^ lceribw pulmonis j'eris ,7* tumor mébri: per humidam (zabié anié. Vienri "[refris, Cy excoriationibw. ] intellezit fanguiocam, » Miro — Vleeraquidé volatilisezchole- — Effergefaeirdasmrepletiseve ra fiüt rubea. p tanto euacuatio fa- naris,ez" egre[fu fanguinis ab eis, LI dac medicinis melioreltincisiy sy ip Lg anpitis nario C7" fic phleboromia: nifi tá cf coriíeét. 7227 dii bod eSpolita-Phlebotomia &£in vli 99 [ .o Jmexaea dir odi bus pulmonis faciéda,d tfi in pin. bust gingius, er t incgredis Gnprine. dj t€
y nir iier
fhsdz- In bisqdtorfr Dhieboromise reliant vtfiatauradtio ad ptt oppofitá. và iri. hac cura € fimilis cá fimili.hocaát 1e niei 6,a€ fi dicerefcura euacuationis cfi euscuanóc.talisát cura eft p accüs: «ffi cura p fe it c morbi cóano.
Part 72
ipd sisi id vert
eris:mecmn in de- LEES. Mid -
umm 1dolo
lor cti ex m eo fanguice & illaudabili. euscuato cfi medicinis lau: lior €t boccafu:nifi cà adeétsiguis mP
titudo.T; &qualt. ia
Fern oot tmi sic Mit nit eral heute hoc fuent. pofit,vtfi diceret cOuenire rónepletióis humorá infracorpusezá-
Y tium, x qua contingit foxor oris.
gré tomé! quie lege,
se tefüts [Permans egreffu ffióib*& ctu
Gr dr anam, C tomia,co qp: ex
Mrs Siem P FEE fpa au Peer fm seit Verü f dolore artuá, &eatarrhor zeumare) phlebotóia cóucnit p acin vh CaL dicesct s cd eiguisé
au&?"T his duob* magis posionbsoien xi reed rti v, Del; ongue ey noro necuo 6t inca. fuse" ablatime appetitus.
Scbel eft quedá textura venarü innaroraliom
&e/&in bisquidé fit phlebotomia petfe:verum in epi! ia fit phlebo ttomia per accid&s: & fic etiam fit in cafu appetitas.hic tá non faciam aliam mentionem. EÍf etim yena incidéda in. "m E iin mr drmirh Ped febiatica, ey" dolore flemachi. Phicbotamia quidem eft facien EE ve- dain dolorc ftomachirationc apo- culos flematiscontiugente. ie ét mds atis i pigs so, CT in. feto dolor in hepate cum apoftemare, ant. &fi gano cius timeatur t codem: necnon cum füntoppilationesI co. *Decurazgritudinum fangui^
marum, peralia a phle/ M
oreet d. in xi opus ad pil prepinentur eis aceto|a^[ p
lP ww-w- c8? WWT X
poire rubez. Eftq; feruor iuscum Eu EE me d mmeidnissqualia fontacmo ficus scetofitas pomi. tamarindi, Afia his Et £rviddum;lld qd au e inis Qitar£ , ficut ocscar- Galquidé muiheba pere e: t| LI ac bred erat fanguis imunisa tfi curanó arilica
Jisqfà vt plurimá io eft ei €Siun&a:co rubea fit vbiqy & vit cfi co cbiun£ta & ob hocetiá
Lipi Gale ef q minuitezifls c rdinincace diceret qp inter lam accidit fanitas iftis patientib*.
afellaucrtie autbisex Fseecs Erob bociufirhic piens meam,gin trecholraedacme C unitur aid fina fuper banc 1 pafiene figmificantia, ex capitulo Jang: dominis figuificatium. tih fumma declinare adinfrigi dationem,c7" exiccationem efl ahu Medici expediti e gei. Sugpa (ap hos morbos fantia fanc fai ex gnis diit fanguinis fignantib',quorum if relapon£ fecim*.& qa L'íüma fanguiscalid*é Fio fit dé necari q edi plani fci d "| iminc bur moli €um infrigid&ib* & cxiccannbus,
Democbisefex cholercitrina D contipgentibus, E fü- »
Mz iter, LAE orcipie n e itia er pernuflio roms, "fie matricis, tertiana , [ebiatica, 7 fusus fanguinis per feceffu E, id in. lenisme eel rü ia funt vicera f fióecho fiata:vfi ex nocuméto eis ex cibis fios. lt cibá a ftóacho Idige ftá afi tfe debitum. vi hzceft vna. ex ctum morbi noti Clubricitans & lenitaisTeeflinord,&hzc B quidé vlccra funt qüiq, ex materia.
li nihilomin*
fortior & ma jor cd huius morbi Permirtio d us 16nis&raniloq i itingüt. ex
tib* i is:necni? &in flau febnid acutarum.Et quia. hmói afata fiit vt pl'imum ex cho lera citunsjó pofuit ca füb hoc gfie
fyncope Y
. morbox.Vex füffocatio &
mficis cótingens mulierib*adeo vt. videantcé mortus, cÓtingit ex [per matis corruptióe, & putrefactióe in carum mficib*. vá rale pma necef? fiat fup fe. rubcz düium.& ob hocét pofuit morb(i ift in hoc ghic-Effec th cóuenientius vtappro praeripm Eigdiuieo qvfisopa tiond ablato frigiditati approprietur ficut malitia opanonum , & carum magnaintenfio in fortitudino appropratur caliditati,
^ o£ tholei
Canticorum t B. Detmianaitn fecimrmen: tifiaisacoós Sed «fa dilaans Cin. 3) tienz ix bis qua precelforkt:cz in, CUpott ble cé formica noragnoz amma, febris 4 cor t £. vit nifi ex cholera rubea.
Ecbsc quidé eis £vasexeis, nah foriipdioFiqf dolor ics, &
'n& (df ex eisfiüt. nifiex cho
(eure eb Ec age rdc malim tT dine fcabici palpebraram,
prk qronipi Dd imtThu Et"Vcerauey: apsflematainiié
eie Gors,e dolor etmor Erin 2E E nr
. Dol forisiunAturari porfo sp hoc nobis asm ciem giam jar. Erforis do- Ticuetit n eel nc hort cie or velice fighardpai ex cho- SicociL Es quidébene tex Jera citrina hiatum . Es filt atrinisho bimorquiereholers tpa (Genium, nificar cholerz do rmt frere er jum,& eius exceffü
ium E ex. rui reu E Mrd ex co é du; vn?,i
iare omini cingi ai extremitate oculi, ] e aitrisitas M
ue frdia ex hepans debili. ceri, esse Cy arila.] LUAM gae rne epigr Hurusquidem fanguineuscód- Le Lys er debilitdue tie gitinterdum ex acumine ipfius fan [-
edes I d opere cli mtorratal t ni e contingens cum complexione cot mfu, c7 dile c pd . Ynde patientes hunc morb vasi lens Ure f iunt valde cholenci. Verum nefcio E d mi eprdjepen loe apecHii in extremitate ocucdam feces dot capi ids orum approprietur cholerc. ral
EI xt macule fabtiler, ey' nigra, 9*
ex cholerg rubeg fluxib*, & reuma- Cr eppilatimes bepatk, er aee
7w & WE S
UWWWVLTWYTXM XY. Vuuuw
ET "yentris.] fo
Partis ij. TraGtij.
A mamatririi er pleirefis eo [cu foede: ablatio appetitw. Apoftemata quidé marricis fiit vtplurimum ex cholera : fit afata diaphragmatis.& hocqín matrix nctuola: E lia alitcorpa EM pániculofa n6 pót híor nifi fabtilis fuerit & calid' Salisadt aüt eft cholera. Ablatio appetitus cótin itex cholera rubea . ná frigiditate FH ficcitate diceretur vigere. Ex a fplene ad osftomachi, ex. umore f. frigido & ficco. 9» mx » € fiffersldburá, p, 2 ez dáloer vna 5 [ c7 firtie fluxime
fluxus ventris dictus Arabice aboci da non fit nifi ex cholera. gt'ylow qud. dilatatur du. gg belet,ey tumer exiftens in ano. juod dilatat,fitpculdubio excholeraifed dubaylct.afara intrinféca fiuntex groffa materia, & € cotrupta.& fies adi fit v pluri mj ab alio d ex choleta: & c ét fit. ex afit ex cholera grofla. gr pruritw , C77 "varielo , aut fermica er eryfiptlas cr pulmo-
feri Scabiesát licca, cli qua £ magn* cit & forriscóringit |d€ ex cho Eaicicdevaro. nibilomi e qi c ea fit Stdiet (an, Ver formica fit vt pim ex chola &fift c6dgit? erylipcate Ex viceri bus pultnóis de itddá ex choIa;et d$ ex alio biore infufo ad ipfum,
30r Bri beri merberum D. Tu ewra febris tertiana pro 109 Edscatur ergo cholera. pris m eum, feet
"Ye pinu write fur:nà predic] ambo morb? [vni 4 —— propiied! Loin m calidi tate necnon et 1n [ e; eo, b— eam infertur. Biel rini [er fumenter utem frena [uper
ipei im da talo fit ey, ra Jfignificantium. Procedaf' of cura hpri motbome rod ez febris tertiaeis educat cholera, ferpllcbonomiac i anendad qu wd Trigidet Geutt morbis Eti cale ifisscn6 Dope ná hi morbi affocianf F. fanguineisia pira ficcitas. táTifusé, ficuc hüiditas Tan alor ét debet infri, iniftisq in (anguineis. Si, à and fupcáim horá morborá fuhr ex is dominium cl nid r gnificantibus aflumenda:quorum. quidem relatio iam t.
Demorbis ex humore
AMnis quidem merbws ex 103
bsenere phleematieo generatus eft ficut apoflema tumidum," laxum, raise rea peine. frigida,et « fige quaa Bio i
Canticorum xr sec den ficut apara humi & paralyás, Crelaxatio al
fenfus & mot ip". epi ve ^ oteltemoium calices op Djounlsio ruri clem qua
plasion£ ex q patiés cadit ad 104
Et m pe ciflipatw,rreren dum
Wat d m Dig € ebliuio,et PET uet
Für rater macula) ! albe eumer- scho "M pelo arose [ée-
EE Te tee quit ci piequa Pal 1 om f —— ni& hey m M . Apopleria.n. & Mida. cft morb quo «eden
smot*priuatio;n toto corpe:d qui
auti €uratur, ai
tiiermi moii eft mollities &relaxatio vni*ex dua. faciei, & fpafmus fco té-
ani cy" ancbarum, €9* aqua oculo rin, ipferum dilatatur" für tor afcellerum.
Morb*,qui elephítia df,£ tumor pedí & tibic fuer namrá, qui ex hu. gnore,(cu ex materia illuc ífufa pha zur.ghaf aüt vi pim ex hore me licholico:g&atétinterdü ex hüore phlegmauico.Intcrdum adt gáafca.
gfiatex humore phlegmatico exit, autin inteflinis , aut y. ambob*fif icut eril güaf'ex vloetibus membrorum przdi b[rrermes et ex bere phlegma. 1o
fico generatur: 2s difficultas par fur, C7 feciidima vetetio adem.
Nequeo bene imaginari qual. hfior pl icit cá difficultatis. yrsaeni Asia aenndinemif á
umor&phlegmaticfi magn& H WW. i.n. licht multü pinguis coardtanf tur meat* míicisipfius & inde ptus dif&clis efficit Nó*etiá eflet mule , abíonum róni, p virtosexpulfiua md debilitaretex diio humoris phlegmatici, Verunramen humor php maticus exüisin mfice cft pouus. aboríusq cá retentionis fictus.
Et dolor remi, febris quoti- 108 diana,er", fipdite iC be patus qr egreffus [en eminentia bilici ey pa[tio ch egeflice [amer is bem quidem quotidianá inrelligit: m umore matico generat, & oY. die wis z
o Erinelbpie pe idis pie
Partis ij.Tra&t.ij. 9 ns tepetis.oh mÉbraduo fue denon f mntex or fsgmairo ifi folios &. gidata.Doloretiá renum interdum. €x humore phlegmatico gnatur.Et torum ple hcm mpi soam a iogitratióe imefrinorum humor ph icus € cá huius p aptio Erpegdbonen iiieligteg 109 it sicui diy : À & vicidi corporis ey viror cutis nins cin a ipfa feeder meras
B Ipdrepicus ficut vterinaycarm[a, Q'tympanter.
302 ei nifi a&io caloris D E peer in ma caloris mararalisia ranrim deeffecius calor abfolurusg uenerit ad hoc, non agat nifi oj ra caloris, inquantum eit aloriolum.&ob hoc &fpecies hcc hydropis non recipit curam. Procedidéei cura huins fes ft eur procu incwaciplexims Frigida et biida, super cuim" [c8 plexise Yvizdi ex figms pofitis in &, oS capitulo de. fignis anna hume- E ri plgmatei igmfecannbw. fla, vttdé in enacuatione, morberii eo, quod retulimus in cu-
L] L] à . 5
exüte:f quidem ez fono. ula wóe o audiccu bids ín de mouet vt plurimum cá huius hy dropis eftimpotentia attradióisa- fe qois a renibus:auz talis eftdi- (p5 fdictz aquofiratis,qp renes ref. tantipfam,eo qp fitinnaturalis, Er anofa ,in qua quidem fpecie hyropis non fic perfe&c traa(muta- (p tureibusg ipfis membris afüimilehlegnauct Nun[ins: morem icd & z ideo. wumcdtmembra, dercaxan tut.idcioo etiam hac fpecics hydro
pilulis fenidis,
iiam n Gib
: iei malz e5poma pictae duo us:quoruz vnum cít alteraiio,&
i i nu
is cil facilioris curationis czteris. boc,quoniam bumor yblegmaaficus cit feminurrimentum. eia vero eft ventofa,qu: ites di
or ene qu maid deftru&io caloris naturalis.adeo nop irumatet cibum ad hoc, vt fit fimilis membro nurrito, fed folum ad ventofitatem & fumofitatem.vn.
immutatio illius mareriz cum me dicinis eam ad fe cóucrtentibus c füisqualitatibus primis:& teificá tibusetiá quod reliquum eft cx ma Inia illius cóplexiGis materi , cum non füfficiunt pizdidhz medicing in ipfius conucifiorc & trau(muta. tione: ob hocquidem iuflit ipfe, ut incura morborum ex humore
P ; " I luo obferuentur . vnde inquit: Procedendá eft in cura huiusfpéi, d Erpofti 6" bor nt
exiccáib?. & hoc,qiá cóplexio hüo ris phlegmatici frigi &h(ida: qdin
icum. educcre,cuiufmodi fünt pillule no tz Medicis. fetidz,& aliz medici
n nz compofitz in librisad humoré phlegmaücum educendum,
E x r^ migra gfianur. 'erum epilepfia. ittà ex legmia-
ex cholera nigra. A, & Ela penermd quid somiae
afalis pares pedes habentisnofa- ex
turf. turex cholera ip Splimdiveofvel er bum ditate 'rnatica,vel ex inaniio- Becr ficcitate. quoniam quemadmodum Gale. inquit ficut chordz his duabus caufis adco tendun:
i nplbrris JP eactr ger merphea,Cy* deler capitis ycy^ni liarum inifantya. i Dolorquidé vétris. ^. tincmus d rtl adis esie ypciodgdt pli exns mum pev did agd fiuntex melácholis. Dolor étcapidsinterdum fitex mclan. cholia. Et ifr vigiliarum inftantia contingit ratione ficcitatisipfius, Et apoflema darum, ev lepra, ex qudexciboin jb corrumpitur C7" tufit ficca, e plemà durities Cy" Yentofit ae.
Et melanchelica pa[fio in caps
z Pe" retentio yrina in ea.
Contingit forfitan qj melanchovringran6e
oppilatione. u teftinis facla ficut cBtfgitex phlegnate & etiam ex ventofitste, &àpo flemate.alopecia.n.cótingitex qua tuor humoribus,
Reor ipfam intelleriffe lac. guletur in corporc rne melencho
x 1$
1$ L
Partis ij. Tra& iij. 303
& Be ogretitm infrigi im Traatuscertius [Pra&icz- D tezdum ex cadem. E Hire iei igi a aso, EfCoumw appetitus, CI rima in tresdiuiditur partes, e — perzicis^vhioieriud ne Va aes e e ' paye rembm,e7* ve] mE cubat rois pes urer ascharnem delerofie. Ks Jn eprratióe manua
€7 tumor sas duobue lereribws, (c. zex qua [acia primiivegimg Tue. ypecbsndygs fait: neci etiam, i magn er" parus : c7 [cid imr im cepite auribus, palpebr: [eriam wmcarne:cy" tertii sa ejfe, € plihu generat, ca eee a ics cum Yotellezito lapi ide. idi imerhumerthdem mpeg deii dendi ids dq ; mM B Tune sus ing imd dam incarnegliud in offe, " Ig cxcadem:q perfütezrhumo — gy; "e "Yenerum [unt " " me gnofio & vento, fa are n is , Prectdatur in bac fjeciemer- quas gam, cy ^ [n parte fesndi ig dorum [fecundum quad proceditur. psue,C7" fequefiramw.) ertxtofa aims usua exp lipsipe ne efeper fem excepi EH pal e
quaretui " à aquis calefacentibms ey bumetTan ficut in apoflemate ipm. Mediana £api pi tis & pe&oris,, ficut in afaribus in
* it ficut i i ieacair «& hocquoni F debes, qnie aie rte xad P: enligacam ci es uibrpadiim mcincholipügiiaua chi CPiüskcumveaTn h
isi im — Errephalica faperior aperyida Sholere mgr fighanna. Ieedatrq;. efBsm forti delere capitis Cr finm incurahorum omnium fm curam fa InIS BÁATINPS.
füpior S ccphalica appli
i con(equenter alierando & &ct vena api inucla d jak immutando quodremáfitexeocü ij, Gri dolore capis aq; morbo. fesadsLa hamidbm qhor RFferer edant meni | s frigido, teri Pelferi et pulis cotingis,
Canticorum G Ifejotqui di bafilicaSc aperien in Rua airadiolgo, a dent M ipeo pcd dnd . Quer vos appropinquétatelle: ita forfitan elt innenid. & forte ipfc. illa,quá hicftelleziL& idcircoape habent collipiniam cái ipfo fplene. fifinolpefone peoricSungéw, —— Er'yena fronti eff apericdasn 12. iodegfcdenfpponiur. .— 5, Combos oculi, cy in cotsmM do d, mcis finadl zt d dicitor [ abmerina arabi [uM tir vt! (Hina: Pr ni ien ree "omae peisipsie Rim. inpartepeferuri[ — je mon nominantur &exiftuníu ffens sm corinue dolerecapstu [| — irocipo- Per baflcam afillatem 5 [Er exiffs inter mares , miaveri 7», Et in abentia baflica debet. meam mafrrarioepofulafe a- m. —— fini bracbüepermi, ig, mfi] reiten fab mm omit de buio vene que fr baci del roni nee, itn dicitur, cum ipfa 2. oL tmherealigd fanguinisex locis na
«periatur inbemi. Pmerbreinteflinornm [ab vuelo: Lb To ER. irhemsindieiem
& pniz. — ijllz à intrinfeca, 10 — Sed qua [int in* [enbabw— grmumatur febiaticas febiats *& » vus rk onem ime cacet venapedui accidétibureias, P. b^ onmlo- esrim
wperiantur. .Schiaricaeft in mosbo ipfius füangnlis Iutcllerit quoq; bocefí facien- riédajin dolore ehiaticg oim atrcctiocd dumin antiquis &chronicis; áquatur , & conftat o humores n t nibuseorum : & hoc quia tuncin- Fi rar amplius: & cum inté imuslocum magispropinquü dunturcius accidentia. dolor,apecainruacuatonef enda, iiaurpedisvena. —
10 .— Etmiümatur exiflens im Vena qus, pulfatiles fntído 1$ me capiti picis ines erect i denda, fouefrit ratius [on palin foperfiee da. Et indblore oculi, chm eti ts ei I ey" cute gemeratis.F ena aut? [col muere ex Yioletia morbi , ex fi PEE) Hi ome] snlepra aperiende . mn er defenfü aqua ad calm,
arts fj Tradkilj
4 epum cft cni masdaeri ros oig n duis nós non poffurnus eas; non tiles, incditins as us orhnino, & fic ligamus pino cum flo filo de ferlco atn bas cius extremitstes & latera.& cf quenter incidimus, & dinidimus *&momnino. Et fecundum hoc vi
: po" -— j p» 86 ex apertióe b fono, pt inar » m as. fueram ez vil can. (rer mt Fama (vt niei
fiet fj atur fhccm [ntuinie ab pam dvd ctu : dide £nretur có medicinis, d. mera curantur, donec [anitati fuowit reffiutus.
€ Disidamretiam, & &queltterur. Bao Fe ito tote tfus Lact pesi ipfum. itur enim.
Part 73
peer ER fadisay cim non eriuedt El "- licle ipfius
Bod iaieri e im dizit: Cóm. eit ituf.
Sont ipius etie dicet qudd fifi 'ei medicina con-
folidatius, tumefteretampliism£ sw
tm folum. Prem trangeennr ipfius poi finem materia,
donec eorramperctur & purne-
394 fleret, Càm igitut itreia- D lequidin venispulfantibuscurerur. fic, quód fcilicetincidatur tota ve« Aaa loco umoris nian qua
apernio fluere permittat, & cauindir juàm. Spesso ME abícifio cum igne.
diis acES pus piget rend icd 3 uu
Pinineit dite 'yentefao. fine came in e) , que micndi- C" dner-
6. Qiu tonii cimi ne bere & diuereze in ab vna
Pere corporis dali &ccponuné. clarum & poffularoro fccden Tent fob mimis, cum eftoper Sororis chaudicvirpd r6ue vi
fni fures metrorum in b lieribus:& bepar,& fplencm. fra lasguitis narirm fapcrfluogp Ritiaterdam cinsngumus ca 12 vifspe "actas: GP sat erdam cicote*[ Jrréte ad conf umcdum 3lline loci ventofitates ,C7* ad retis ficandum membrornoa malitiam H ewm caliditate. Intellexitq interdum fitappoft tio fine fcarificatióe cá D rne Bibi d irappotitio hui*vétoft ad confümendum ventofitates fortes dolores in ftóacho,
&ininteflinis gáantes &étad cale. facienda mélx s infrgi
eati. aimdejet m pdpdeapleua. afata in P Y fionem palpebrarum patientia.
wd 2. Sites ficarncin plurium
ium Et iaelleri er besbeiana fiatim fimilem reptili iier zum abc
j, tusab(cindatur,& pars
degroflc f nibijs hu rhoidat " E rois x tlchelciiae Led laboráb*.
Et'yua eminéns ,€7' praputis K. elendens canalem uiv ga. il Vua quidem eminet ratione va-
m di. xrisquod in co natum fuit, aut qa pucr fic natus fuit, .
Et caro in Vlcere innaturaliter
anaser purrefatiass viene ex wtrefa
putrefatium. Ab(cifio quidem liuius cum fer. TO- itam, ius e: ioc medida picada
dinccamem mlt &caodsben, L
c fonied nodusin lingua gha aurum flerior ab(cindatur ad. lái, quod cecidit in cis,
Efl etiam caro mcideda [uper 3$ "yitrum imn membro fixum,C7" pro M fundatum , fynam, ant fefucans «€ wt inde pradséla, ex-cetógus. frabantur. M amma etiam bems-
yc mon dbfeindantur interdum , C7
"yarices in tibys 'es.
eden eL aside hominü,cü mámil [^ mulier fimilátur, Variccs afit unt vene val-- d bemor
dtt vt plurimü valde zi [beeiffr Cr masffar..] Bo-
we xw
Partis ij. Tract.iij. jo;
A , Bosiflreftcaoinnarunlieren: feu,e7- fatera,e" tuffar, et o ba D
ai fed noiflar font fita Piano.
leapoliemotscemlibip&tmaica Pene mem fefe, G^ rape mt
Qucs.quz (ineincifone &eunlfio-
ne przdictará pelliculará minime E ipud priced & tulle guis ruptura vm- tmp hs nó fünt potftesf hoc, autaugét pei ex ieflinis, aut zirbo , maphro
,;; dis. &e- & ficit m&bri nocumétum, » fied cstingit ex i cunsnta 31 ^r pud fuerit iam dengrali. e fund indir, veu en mh emMÉC Lco *E jenepu- rachifutura,et ez membrum vulinde ex carne. m eratum confolidande spfem. intellexi Intellexit. cura vulneris E aho qua ri ehtingéis ex abiclióe cui ran
fü fic& curat vuln* ei De m pps icu in onliliariai, dence con E 38. grito iliud quo clogatur "vun- (pe praedae We CuTPAI (s D gi irm Oz | fend prieiá gis.
fingunt interd dofeman chr m. f m iu T ]»ene feri eis. Ne pu) m ^ á ale te dE vimur ad ile d probis idÉ vnimur ad flea a3 [ maden, ] Cv emnequed m. Vorst ab erdt bis aures claudit 77 obiurat . non ceflat per vfum " E c i apiid vide ei bum
re pani krcius polla. Vim s lati fümaf, S: cadat. Et Gal. quidem sert (ecam nun vidi d cit icf cmrtil ince
. is: S ad indurand(i mébra laxa: fem e erd Em Pt boc rimur colore
au. por ioi ud lande amat nf Mipertam nip indei
is. amplim et ligetur , c7 faper- K perferato-. pcs eb ar
€ 3
Ars Tuer
ne ad extrabcnéi bumidi: felle comuntlim..
atem necina, ficut [aniem ua fic extrabimms ab apeflemate, et [an. in£. dlicnbi corruptis , C7" aquá Ab ecalo'yel grandinem, C7* qua dcapite C7" . Md quid£ aqu ab oculo debet i. Intellenit autem p. quá capitis humiditates, d generá turintuáics capitis puerorum. 3; — Et fient in bydrepe , cy" bernia H D e [s co cama . Hydrops, in qua dixit fieri pfora. tion&£vterina. Hernig ét sfít plures Tpés:ex qb*carnofa,& aquofa| fora ri dár, nó át Ireftinalis, auc ziri
poses a [ Parstertia manualis in osfi^ disocxio bus,cuius siio. effein confoli
principium debet lidationibus fra €turarum ipforum. )
d fi j- liga 4 , dut. dislecatune
Vadim cum cfle Erin cr ralaneipfm f dura e[[e , donec inde ad propri fitum reducatur ev ablatine cuswf entis C" mirdicstie ipfum, cy lgatura mann fatla , $uents 'em, neg, melefliam. snferat fmm mme forti, ant debi li nchietur «it fa[ciatio à media Tpfom,et fertificetur fritfura fu-
Curaquidé fra&turz cuiuslibet f offibus fa&z fit cti lolidatióe ipfius d ficeft Reducantur E vnius duaríi extremitatii o(-
fracti posalterius fm formá & conditioo£ ipfius fracture, taliter inde redeatosad figurá proptiá. & fi aliqua particula vm*extremitaus frá&ure nó queat ingredi in exuemii i ininftrumento radente. Tollatét qd capi poterit & aftnngi manu;ex co p frámt & mio leftat patienté. Deinde fist cbueniétes fap locü fra&urz:incho andoligurd faícicà medio fractu. rz veríus duo latera prius dita, n sütinchoádo prius à füperi mébri, & de(cédendo poit & appropinquádo ad locii fracturz. notum. eft.n. ge modus ligandi tollit, & phibetinfüfioné marerig,& humorá ad locü fracture. L'ocet aür. lipatura non fit adco violenta, gp.
mat & lzdat os:neq; adco debip &l infundanfhumores ad liàt&. Poft &t ligatur funt daz haftells ad cófernádi tudin£ ambari extremitacum. alis fra&i. Condos t mei pis ponfic flatim haflellasi princi- Fo Inclius ift difcrre appofiion£ ipfarum, doncc de generatione apolteniatis in loco przdicto fecure£': deinde füperlizandz funt fortiter haftellc alijsinuolunonibus.
Subtiliabimus quoa dieta eum a principio, ey in fime in, e[fabi-
FIN C4, Nat CINE bene re)
locü fü
7 7707709977999 wWauw*uguwvu
5, nc fiat eo apoftema cá víü me icina umfi . Ps ticarü à vi le. : necná Eo piscariastmar donec generatum. It. Spas auis edat mur facture, licet. fit mileoffi on di eftos: & eff illud, gd vocít Medici pori farcoidé. gy Cura entem dislscatioms eit C cwom eo, qud trabit ipfum oi dislo atum , donec ipfurm ad lecum pro ue redere faciat . Curaquidédislocationisoffium eft, vtquodlibctex duobus mébris verfus wo córaria lera amabat, & paulopoit corü tractus Fellscre! donce vues defesal: terum ingrediatur, (iunctura infra
Pof quàm utem reduifi füe-
vit fic ogetwr firitte , ev feet fc* a,
[quanto tempere dicemus.et Vta- ks [3 Soc molt
of membra reductum fuerit.
rias run&turas, tatur, icd enpss péiendt acd necconflet & fecurus fit de generaonc apoftematis qd fit fpatio tri
vel dirciter, faperponatur me-
dicinz ftypticz:cum hoc. n.euadet. à lone apoftemaris. & quicfeaceu in tráquillitate maneat m£ T brum patieosad minus per méfem. vnum ; & interdá eft necefle q mo tetur fic ampliusper méfem & dec£ dies, Et in hoc terminatur; 7o nofter fup erpofiife borum canticorum lufficiente fecundum. intentionis noftrz. exigentiam in eifdem.
Cunticorims ducem cum Comsento . Auerrois fiit,
QQ. ijj. Auetrois
TRACTATVS DE THERIACA NYNC PRIMVM IN LVCEM EDITVS Corona fe drimarmpfiner qudm — Ce.
rogauit, vt eius dictis fatisfacert via. g peine, & rónis de ifla medi- Hao jua medici dixertit 1 loco füo, Shea E Theiner idee dae
opeaóSib eiue Er dicam excitauit velle ani uod, aus vheriack fuir, vi fama EU EOKPEUT o Jedanfabiillis, & abfq pax Ea.
1 fab illis, & ls
LE mdi 'exani f fpecalieren.
pride uam liter fic & fpecialiter Y curadóe ifta- 16: accidit tà feerdd nobis, vt n5 cé nobis nota (ex ofb? illiscét, (cor- &ai p'igreffa fücrit.& fi nobis nota e&t, I cónngit tá, vt n6 cét apud nos medicina particularis nota oppofita il fimedLring venenofg. ob banc ergo cám vifum illis gui
ti funt, vteópo:
opponeretar caliber veneno fue cobi fi tfi priculariter, fiuc n6 : & apud nos frneddinasobisnon pee] pofita illiaut nó. Et illu: Tenit velle oorum,efh i EM dm
vná hocnoscómoueté qi poli
ifergo epe Mp ei a a6 ciini crenguidóc ck. Er hocquidéévnü ex fanda- L mtis Y medida. Ero ii gnis vülitatib* inu£üsin theriaca, eOioxreft feno. Serius dex ebpóne quoad dici, &infirmá,£, qim fi meli corid ticularis. cím, qe apnded mediana
pi olo tpe,quoauxilia
f terminus
e rim eg,
bi rin fimvieiete deut
medicas ecacaoli b fT quium. M remedies gprsilli veneno,ap vir. tus ei fit equalis, an fortior, an dcbilior ca, & hoc quidéldiget ftudio fabali, ;pfundo alii
queer medicinis rm
bet busalicui egritudini,
t2 eft theriaca pmurenf!
tus medicinarü , d erat fpecialis illi itudini , et nó curet p hác cám.
gni Ampliusid.qd ex medicinis d lanb' jpprijs fgredi£ dadelles
' '
0 Tra DeTheriaca. A molia rea urdradi medi
x füi paucitate ,
as den cbutnipelr a Dicimus ergo ex hoc, in qualibet qutitate ex minimis pb*theriace Tuenies o£s (p&s virtuti medicinarü fingularid, 4 ipi* f(ammá fgredidé.
B £qrin qualibet pteci*, Yuenies,v.g. virtuc£opij & euforbij, & aliarüi ne dicii b*é i
qü funt fvia miris ipforü virtutes his,d süit. ita cx eis, vür ef debilods Eisrns extra mixtion£, tác,fi rcs theriace fe hj, (i cuté dic vf qj o&s medicing,ex qripa ponit ineT qual es, xq debili feTea iberip fart exa eioiccredereter hoop C vit? theriacz cé debiliorT qualibet. cx sgrindinib! Gmplicibur mute
idicing fingularis il Si. muni S Moceed idet lim:
qf € manifetG, & declaratü medi- €is, & theriaca cura fortes cgritudi fies, de experiméto theriacc res, «(n6 verificat de alijs c6pofitis, nif patü X raró.Q uód st fuenia£ i c5politio vir? mavor virtute (ingulari dcclarabit, Inucnif'n.q generat ez terra & aqua res durior S, i orquolibet illorü:$ iftud & iterü fueniesTigneigné
ieSpofitio ü- q cutéinuétüiqualibetptepomica- riaca,
307 is d fitignisY fphera fua: D EE er Siprsne ipo eel tii nis. Et fit dottore it . E CEDE exqui cl duc rira fiue afa E dubid ge theriaca. cótra venen : & vf £g it potos fmm m£fürf ;ppril, vel UII ftf. fortitudinis &dbilitatis ci*z & ifie gd£ mé(are nó st note p vi Dis (jhnifierpiméiso ik hoc fripferit antiq t libris fuis. Nücát E. didit € credibile, & róni,
&epilepfie, & i gencratc in corpore [vos fupfuitatib* nam. Rege erqua grt jua. DT : & gi il i ii ex m icholia ie rfe maliciei,& flegmate, qd mul rà dogma mani kb ord fade sütex flegmate & melácholia n6exiütib? multü extra ré natu.
9 quiacfcordítofsin therisca, quia. n5 cbfert cgritudi ex medida:fi n.nuttimEtd od c5feefangule, ergocer- uat fanitatt péc&tá , & medicina (aticare gd di&t6 E, fi theriaca cófert. eram creans ero fun d Eee béibx termi námsin theriaca füpt medicfz liec
n5 cbfert aliter ad hoc,fortafle fi
fingulisdie b*:& qd ex eic vicbanfex ca bisin dic&ifleq vebafca cbinue ft cá fecuri* bibere q ille q n5 bibiteá ni fi ver vl quer finc nocuméto . & hoc
Seide Cripáe GaLTl fuo, qus natural,
fanitav£olbusmébris. Radix 4i verborü Gal. £T his mu;rá cótraria & &q medicine,d cóferüt vene- Bis ant. ads c alice i LÀ
di- mét,necadátia
miliá venenis, & fi iterá curabit, nó curabit nifi ill d cxiillis & Et mani
á Eo cg (pes minumari egrimdi
nüin bofe nó (unr,nifi Té. fani uidi irudines £ iiid iftis. Et dicüt quids,g illi qui c5rinuat víum theriacc, nó op; timere, vt n eo vir? ino vene-
- nofe icut dicit Gal. dc illis regi
regibos, jui c5; fit my ti, & c6fer Srt cópes cortado suia rali. Et hocquidé efto n5 credi : Mi qi& c medicia venenofa fit cótra- Ea corpore holes evadírabipü, n6 operetini fum, ni! die Veto iddi adis nóagis Cale quali dubio, &ed imilc: cres inali&agit6ci
no, & venenü é cÓtrarid corpori hu.
i Eois p viam decas at
^ aiiud
ET corpore humano non eft. b&killecuiuseó
plcft diuerfa à aliorá ho min&,n6 eft veremaneath6, & fi remanebit,nó remanebit, un T HL -—— c1 ju büthu.
ecd dicia
eisofindat, ra. nec ex hoc dic&dü € le c£ venenis,
fed oc cft quia cóplo ii eftrvin
Part 74
Toce fonine ecoeals indi ip LI Eh opera£, & vícet hó vencnum. EE rcd loe
pos fi liceft, vfq corp* hominis zedeati hoc fife medicinssvincérib? venena & c£t boc corpus medit i in- Momsesreetetpl hecino i termino nili termino namu-
corpa,quib* nó cófert. peri fm Plurimi Gnade thrlacg 5 facit ifta, n6 iuuanf & Curatióe zgrimdinum, A6 derer "biles cént& ex umocib* fihb* venenis, Ethocé, didsim eae rego il precepi focijs meis famofisin are mediainz, qui curabá: filios re go vtphiberent cis vti theriaca 1 0e
i gimine fanitatis.& n5 vierencea có D»
inue. & quia n6 confenferunt mi-
hi,dánificauerunt eos multd : quia.
cótinuare víum theriacz n5 É mul
s diets mud
jus. icut cbr
EC FATO! vt dicunt:! fai
e mmm cis
in tiim t miserum plurim( eff repa in hoIb^,dignd £ q dicaft juia res nalis eftY z ds maior pM Tfine pfectióis n6 cft inu&a,
fic& zgritudo d ctt fine ma.
ken hec funt
vl &fificz cft hzc, illa (pecies anita. mers ine futura eds rr ritudinis curationé faz fant: cii "i Pedunfaip pind: qd lurimi Ain ij gibus q meliine Vado medicaEl d medii nisquib*curanf venena. Medicinz: vero cái quib? curam" venena, funt. mcdic Iter medicinas & venena : & radix£ vt n6 vta medicin curatio ne mediciniscd quibus curant venena. hec.n., cinarü (int in nole mdr Q&. ij Quibus
curát venena, illas, d curkit egritu K din quisik diximus 5g ofpope-
medi- plé erai i6 Kor. qii ez meli operanóe, aem ite icut. S qu
€ Quis arii ern
segui pelos qu qp Yuenirenémedicic d
fente cadi vencoa . & fi vtunf cisT
Ris icudinib? fit minor pot*ei*
tra venena, & diucrfllicatur. Dodo theriacz in venenis fm fortitudin£ vcueni *: cius debilitat£ . Et
i "ug
curef'! i. calido, & price [^P iiia dicinis venenoforá, 4 opanf'cx fuis quii poat interne inis egritudind 4dá 4 cuxát pcigis fis vimmrib^ ec terris cordi L EE todi ed regenti i mébrisnuuitióis,& mot" & fenfus, & mébris virtuti excimatiuc poten. ep fit (untex medicinis vene-medicinard,d id faciíit
f I TES EIS ped earü, it tOtà S adeorqrdinen qd es s cut
ant deteriores oos alijs f té, q n5 fuenif Teis cura nifi accideret eascurarétà HIT & fi totü hoc € ficut dicti
Fdfisicbmbigh noce ipfa
eut nocét medicle foi mgr firailitudo, 4 eft inter medicinas f gritadinitaebilius & m
d Lj à . , , n E L4 " r , , 5, », , » , » 5 , p $ 3 $ ' ,
DeTheracs —
fec medidie emtes T c6feroaióc (a mte sprindid i ipit. infi t. dic quo fecal, iip medi cine füntcib*,& medicina (imul.Et eif egoquid£ fellexi de antiquis medi «5,9 ipfi nó curabát nifi cü. Sbisg ext ibi & medicfa. & hocerat, É-
SEIT illo
tis, dofitvfis iue.
mulices cgritudinib'ere(iibnam aliarü exiis multo, &qTerficiit fu. Bead mit iilo imi ui vif ilo tpe theriaca vel
wt fitfapitsT inf Gli fapi&tic sni fá pue cá voluerit vti ea T curatióe egri tudin, TT coferuarie fanitatis pi ti
eisíed meli € vtdicam*,p cgritudi P cardtcsstt fortiores me inisd
illis pferu&t. Opy qp fint mediife (cite & fortitudfe & debi fie fm gradá morborá iP erude
elio dris hc pe
fing lá timoris egritudi forti debilitai, cá fnerit
i Fr eet
toc gen! hocfed gen? egri themed Lour hi nir rina te nÉcu- Vandal & dem re IEEE ent ei vt: [n en & o vecHi oadtribo nbi vil i fi, & dick &illd, iod Lows holes &qi €dea, d dicrer indic c lic e« Spentit ijümanis, Etdic,g cói medicorü € die v, à rie dinÉT fimplic£ & cbpo dinutus fich & iterá diuiddt fim puer ma B c5ylexion£, ios SEM qfi. [d nemàf fine mà bas. nó vtun eria eida REGIE. it: risethi iue Ja cSplexióe fena le foe ci m3 vtun! ty ritex flegmate et molkcolickc rdi rene malice van(ea ep tudinib"! ineis,nec colericis:pi € fiqii colera fuerit exis termind na toralé: &Tip(aE multi cautela ite» 1 oeceflaria, fed (i ci ea fit fe.fi vell fura ard vel mule. ve Noti. pss tr wil red prafü |b* fit vomit! rdi foris. aliaát top), ut fit cautela maior,alia ...inor,& &qffi c cho lera fir calida & £ lici un eaT pe cato ei*. Sed qf hec fpés cholerz f recipit digeftioné nec alerarionem. ci cbtrarijs &theriacain ualefcit fup eá , & cius fubftáti$ defiroit & extrahit & i uf utin ca có &cuacua-
G fübitf.In fluzu Stdiutumo cíto ab humorib?frigidis,& humidis vf mi hi,qp cóucniat theriaca , & fit cbueniens ad curá:& iá dixerunt medici €p theriaca curat flux* vérris diutur.
|uorü cí igaorat, & vf mihi hoc docris i ficut f theriaca: x q €x medicinis venenorá, quorum cf Ágnorafc &1ca funtex medicinis itudinti T fimilant venenis go tn fluxáridi diuturnis, erat ex kera X melácholia adulti fepe üt pati vri theriaca,S mortu" & & pp hoclaudabile € apd me vt nó vtafaliqsi fluxib'thenaca,nifi Yeis H g süt de matenys fipdis & mébris 8 idis fi át fuent d hdorib*aduftis eglitatéexeünib*, vtütea,nifi exi. c& p aduftion£ fimilé venenis. fi sro füerit aduftio pauca , theriaca aduftion£ augebit,ti f luxib*& vo mitib*,gb*imetaduétus mortis (ü. bitanec, ficut in illis, f qbus pp magá coeflionem accidiu dicant multü cófertf boc. $ ci dixzerfít cbfertifluru diuturno,nó dixerüt, fi luxus fitex humorib* calidisaut frigidis: & hoc fic dict e£ n6 pL& vtunftheriacaT fluxu inis na
id din ci de opio, & cbforat tc tud crinété fanguin£T venis pid
HE Teade medicinis füypicis qi
ofisü nobis,& manifeftii,qp ságuis. alitcr fcis:& Gal dabat cá ill q Ípuebat ex pulmone pp folutionc «tinuitauis accüité ex vlceratióe re. s acutarü dcfcendétiü a cercbro:& eiusqdé uuaméra f hac egritudine. funt mulia, S cá illa qq, (edat & 10llit cuffim illi, q bét cá pp opium,
qd €f ca, & deficcat vuln? pp medi- t &inas deficcatiuas humiditatis acc His deren. t sónü: & ma xfeqn. & alopharlo, fm ulhi vi n6 £mel fngentce nd à pulmone & cófertétalig mé brisi pulmóe, qín € efficaci cóge latióe (anguinis augédo (omnt, & fedatiGe rufis:& iter cótfgit.p the riaca Sucniat morfb?atalió bus caufa dux* fanguinis: fir, apdcítin cófobdane vulnerd pi monis.& dictá anuquorü eft qj the riaca cbferef prfcipio heGice A cófert vulneri pulmonist prícipio & f fine, & cbfert ét ofb* cgritudinibus L neruor(, d cgritudines neruorá sfít ez mébns lis, & curat apople- Dipx pani im, & curat torturá fa Gi € fpafmá,& tremor£ qf süt ex mi, n5 eft calida. Etqa dixerunt q [- Cw p dei ex (pafmi, f.i q € cx calore,vf mili q acciderit nd eft, nifi p vid. accitis p (e. Ca neruis fiat cgritudo :& dixerunt qp confert venenis medicinarum corrofiuarum , fu
quide t plonger miti Por plongart rt mibi f midi li veneni Gin ineillas
Caue ne des e&, qf sütex cholera&q fintantiqua, is sütantiqua vtimur f eis mcci is fori ad müdificationé vli iq; intromitrunf tro abel. & hec vlcera cófa. mütcarné qi fiitin mébris maxime, ( veloaterfumüt. à né, & qü funtT mébris calidis & ha midis,& qfi funt in locis vel mébris expulíióis:ficut t teftibus velvefica, & dare theriacá in prícipio leprz £ valdc vüile:& hoc £ manifeftum. & &
A &in
De Theriaca.
fictembrion£,A& qfi morif pare fit D
itmdinibus inficiétibuscu- Eie papi boi chocle turf prícipi ifis [ce puerum ea nó fit febris, & n5 fit ex cá calida: fed dixerüt rin. haczgritudine det cá aceto. & hoc qt clt accárale, qi aceti ledit hepanfed znifcet'ipsüqin vi , qp aceti &cuat ficcitaté,& diureticitaté : meli* ti &vthoc fiat T hydropifi, $6 ck fplenis: vcl polt € vt acetü def' duri tic hepatis] € pp hydropi(um, S pfecent fic q hydropifim diminuat,vl detpp. tioné medi- €inará, molhausdi , &difloluuua- B rü 4 unti theriaca ad diffolueadd dundé: &acetfí cSfert f hoc mult admixtfí medicinis mollificaiuis. & pole € g hoc fit venficatá p expeitis qi r6 n5 tráfgredithoc, nec hoc dé fmutarià folutióe, qf vti- Jerquíet vulc 16. nüctro V s i nec videat id ppexperiétiá: funt t plures ee Ege rudinib* cü "us » X ub fm plurimü cófert theriaca,d € ex mclácholia et phlegmate,&c ex. illisex eo € cópoliti ex cis, & vt turca ddlorib quorü eft cá vétofirasnám. ens ficut ventofitas €holere . Cauc tí ne des theriacá in. C sgritadine cholerica, cui* cà et (an guis.vcl cholera, vi'apoftema, & vf n5 dctialiquo dolore, « erat ex. afanbusquia apat, f hiürcá dolo se fm plurim( süt de gfic apatü cahdorá. $& ds cáin dolore flomachi, zenü& vicpfen eo n6 afa nec expectet poft ipfum. Et dixerüt qui dirt Mheracain dolor: lads: n6 deGnifi do or fuent plógat* humoré vétofum,v? fi nó €: det $ potu t difficultate fat*, vel partus, gu narrauerunt medici. & hoc ci Miget cautcla, qíà fm plurimü Toer.
difficultas pari£di.(; maior. & poit eft,g nó cóferat in difficultace pr tus nifi difficultas partus fit ex diff cultate virtutisexpulfiue,vel ippter. mortéembrionis,, & quia thenaca. expellit fanguiné menftru(i, expel-
litembrioné.In Srimdinibus aut De egrit t licut apoftema:a, d
eSpofius, 4 Tun: & febres duarü fpérü, dixit Gale. confer fi S fuertquanana apparitioné:
iou£ facit crefcere is eft, qi humores poft corü dige flion£ ad expulfioné mouentur fmm motü naturz,qíh ni immutetin il
lo tpe humores corruptos , & fi def
jn principio, mouenf motionc violenta,& cortüpun£& expandunt p. corpus,X crefcit mà febris:& ck hu. iuseft,qin digeftio naturalis moue turin tpe determinato (cito. Etiam. narrauit Gal. qp íá accidit* Audino philofopho, fuper qué cóuencrunt. medici rócinari,vt darc(ei theriaca. 1n principio (us febris, cuius cá erat melancholia,et crefcebatcius fe. ex. €a,& cucnetür, q confert febribus. diuturnisin quorü paroxy(morum. prícipio agit frg", & cófere febrib* qinnpit: €ü tremore fori: fed fm. mone Gal.impcedit digeflionem qfa fortiudo tremoris & frigons i* accidit fm pluiimá , nifi ante digeftioné. nifi intelgam?, «y digeflio, quá nominauit Gal. fit tin digelo Yfe.melícholie ,qià ille humor nó digeritarnifi in tempore longo: & illa fcb.prolongatur. febres au phlegmatice fm plurimum funt. minuslongz,i melancholice, & re cipiüt cinus dioeflion£. & ét theria. cain hiszgritudinibus nó ponit timorédc morte zgri& ig^ ri
la bu
€ cü accfititi, af medicte ifle funt imiles uenenis.In aj ib ait, & maxiz calidis nó dat maxie fi c eiseft febris, fed Tapoflemarib* dun5 pdciL,A defi poru. (ifr gi füntf
ricipalib? mébris.& esdé € 16 1 me olia d generata € ex humorib* grosfis. Ec medici cbucnidt, vt dett peri! qualibet egrirudTe cá recóue nite ficur. t Y dolore lateris € decoctióe affiar, etT dolore ren € dzcocti&e grapz; & hoc eft neecflaria puifio, fi def cü decoctione na», vcl oi In mE vero is aeré totus. lus, dari ghe
H tuncalida multa acci mtafala,
Quomede beim psimms eo quee
T dicá nunc fm qu£ po
nif nác theriaca curare iflas eritudincs,& ghaliter qdo curatcas fenem icinis alsT anno ta- . Et nó dixeiüt medici cám fuffidatilidatrg BE €x prícipiisnalib" e toti odé,, f Don enel ea iói bus ex vircutib* primis & fecüdis & tertijs & Paler Thocqd diat eft
tota fp 'opetationé caloris inna bed 1 &totü hocé Y ex fcepto dei, & hzcvi
virt? d digerit &exyellit humorescoi dier calore nali, fed attribuit medicinis, qfi medicine rautanfad calor£ na. turalc ficut mutanfligna ad ignéq redditi bis duob? fortior, ficut medicie.& hec vire if etex pricipio nzli,& cx calore nali,n6 cóferet il- Ja medicía, (cd medicia & 4 dathác virtuté calori nali: ficutinuenimus. fpes ei, qd cóbuftibile£q. C murat
ad. iis.& hoc quidé manife ftücitopificibus, quiopanfcü vna. cbbufübili fpecie. t Thocerrauit.
Auic.qui dixit qp theriaca dat calori K nali generalitaté virrutüyj farrip fa, & cbferuat (anitar£ corprs, & juuatét caloris nalis virtuté f cura-
neno, adiuuatétT. pon «gritudi- 264 funtfimiles venenis,& pp hác eidé cám cóferuas ania eft inqua vt mate£ ai itudincs. puso hoc frafimlatcalod nili,gfn fquádi ipfa fenfibiliseft,& ad oculü rcs vna,& fi e cófideres, fuenics ca opatióes plurcs: Scfilré e£ caltis nalis,qín cá ipsá í(pexeris, Tucnics ipsi vn6, (5 cft ci? opatiócs efideraueris, fuenies ip(as plures, & theriaca qd£ € TÉne iunaméd, doptrich lifts &terminads TM & pibus Et poflq i$ dcuenimus ad hüclocá, i remanetaligd de co loq volum*,dequo null'coríi,quog. nominauim" fitcr nos locut? €.Firmauitfi hoc di&tü mei ex didi tiquorá,& hoc folo gs mere &honoré A nó folü ipfi quiis prefuerit,verüctid ex hoIb*,qui. furari st, nec remá(ithic log nifi Tqtitate, X méfüra pot'ci* fte ci méfürg fciunfp rónem, fed Terilicanferpimento/ficut accidici operatióe t riace,& operatioe aliarü medicinarum
De Thetiaca. 311
AÀ t nobilif,& numersbilid. qfà illa
i? funt cópofite p r6né: € pp hoc obenie cmi piedirl Hed hocols medicina, £cópofita p rótÉnifi prius q def alicui, vt venficet Rerrentat, i dubia scdiminuss . pp hoc res medicinarü, quas me-
penes fantalior € i ame tur iquo ruílico bf eire flaco poll il bri é vallis : ie ppelan fciterpetntiog Vat cs Ecirr rtad qui inest dirigens. fincm, juem quzenr, tunc quidé pót vie vbi volaerit. De Qdtisasiberiacaexbibéde. Ca. 5.
át,qd coegitantiquosquilv.
iteos vt & m£faart medicinas quátitare,& quali addat tocpidemrt poat dp Git opi ne vires medicina. fü fit fortior cgrirudie, fed & vto| tef T corpoteopationé il modi
tis corpora |f fi c.
turalia: & pp hoc op; vt diuerfifice C mrquitiasi medicina fm diuerfi-
sat£vircuiapatiécis Rc chlerionf, Fires etaré, & piculá patié-. narrabo
itudo é pacularis . & quáto 1ncdicina eft fortior, thioci* en nócsin. fimt iols medicina cótana. ied c$-
ta, & quia medicinz n6 cóferü vir n5 tpe egritudinis, i6 impolt eft vt.
cbferu£t fanitat£ pfe&ts , cferuant D. Li fanmautlapm. &ió medica di uerfificatin hoc fm cftimationé fu. turi lapf*, fm (pés egriudind antiquas.ad quas €lab.& ficé mantfeftü i qd dixim*,ep therraca c5 fert (anitari, d parata € labi 1 ceri tudines magnas, vel ad cgritudines, jmd redeát, & ifta eft (anitas pitorüquord vire € debilis.Se i5 plus cófert decrepitis aliis hoíb, qi abeis n6 recedit debilitas, derepitos cófert magis fenib*, luuenes ait nó op j,vt vtan( theris. €s,nec pará, nec multí nifi eis acciderét egritudinesquasiá dixim*,& B 2g medicina , [quát mediana, €cBtraria corpori bumano.f. fano. Etop,quiea vtifqafpiciatI qufti tate ci*, & maxfe c medicina € for. tor, & quia virtus theriacc € cótraria corpori. humano Yfine fA tatis, 0p3 vt fit quátitas, Br. diea minor alijs pate & 0pj.q fitei* quátitas fcita. In medi dinisaut£ q t, opj vtinqui-
Lfacdé rítpr6nE& afpicift quátitaté,qu&
díci qualibet egritudle, vt poft hoc. verificct p: Ke :&opj, vtfit. fcita quántas medicine, d experifiet. pol vt diuerfificati fint medici i ali F quib? cará diucrfitate iufla. Nücát |d Gal. dixit hoc fm Democritíi. Inquit Democritus, da in beds duts 14 ii luo 'venen,& illi,cuius. ED ones Rma zime [fi vo muerit, totfi, gd de ifto it, & daiiflis ter vel quater,& fi facias, do nec teflimonia fint vera, q venenü fampferit, & defilli qué memordit fici deimodo dcin abdo itis et. tane: ral odictor di modis malus detur.
G detmorfo 3b afalibus marinis hti bus verená,& illi, qu£ pungitali ex aíalibus paruis ficut vefpe , & ectalal qd e(t diétü rutella,S id interficiu& polt eflvt fitaranca filue. ftris vel aranea, ct fit méfura, d dac albendatorü cü .vi lympban& nó i adaurahédá malü morfum,imo ft vis timore abijcet op3 cá multoriés funere thenaca "iucatdolores
jurbus dubiraf coi cnilitari p- Tetuo,tcdetin fcrc, dinuadic va die € dimitutalia:& tremori&ma. a2ime cü egritudo eft cá dolore, &T
H qua dubitaueris apoftema futurü aliquo mébrorü abundantii mul-
tü,velin meon incpelibus velf qi
matrice,vel qfi eftinflatiointeflino rü dida Ecbolic jua cótinuat dolor in renib! rel vix í dolor ard icta £i fangui eee & icmoletn illi quihüt apoftema hepaus fui. Et. illi. qui hétfluxé eec noua theriaca multotiés, vndecüq; fit,vel fi fitex pulmone,& hfiti vi tre fuo doloré & torfioné.qin cü da turci antiqua flatim ceflat torfio & dolor. Etcóueniés eft vc illi de&qui 1 n6 digcritcibá fuü inci, g ciPappe. titusdiminuit, illiin cuius ftoma. cho acceffit cibü, X nauigátibus, de quox cófüetudine &vt bibátaquas salas, & detcis : pódusduorum. vel tri denanior( cá duabus corillis, v? quatuorad calidc : & hec méfura é inflim vitrcü parud,& bibát eá antecená & cibü, & dett poniluqui habet dolor£t vefica cfi vino dulci & téperato,& illi qui fpuitsiguiné, & illi ad cuius pectus defcedit reuma. &ficdabisin potu cí ea aquí d«coctionis pulegij & meliuscíl
deca portat de terra * Morchij ePde E.
M Scanonia,vcl de Tibátis, qin theria.
ca qfi dat c co, prohibet defcéfum. flor humord, & &cdabisin pora. de ca cü mb? ccadicci*, & func qui curát c ca dolores auriá fortes, qi
j micent cü ca modic(i vini dulas,
portat de Morchio.& meli? hac. zgritudinc € vt fumaf modicá lane &infandaflana in ip(a, & difüllet Tbuciniü auris. & hoc£ illud qd neralicrdixit Cal. (up Democaid f illii quib? dathzc medicia,& qu£ th dadde ca, Sin quo cómifcet. & hoc.d eit dict, incedit via pfünda.i.nó manifcíla. antiqui cn i cin E. uiris medicinas pfunde.& hoc 2 loquebantct hoib* qui faebác.
licinas »&illequi il
getbü vt (ciat nàm theriacz,& ope Tatióesci",& qo (unt ei* operationes,& ciquo operatpoterit declara. re res iftas declaratióe vera, v.g.di- &à fü in febribus f inuadunt vna. die&fi lausalia,S tremore ma ximefed fi funt cá dolore, n6 prin telligi im febrib* (implicibusf iuadüt vna dic,& ini tis alia, nifi de febrib*indcficiéub* diuturnis de. materia frigida,& p dict fuü egr- M tudinib? hit cá Dloreoporit vt Yrelligat dolor forus, & alia accitia. fortia d affimilant venenis, & ni di- € fuoqd di qp apoftcma futuram. adhuc (itin mébns prícipalibus, vt in matrice, nó opj intelligi ma calidá.& hoc e(t tor qd Gal.di Git (up Democntá vbi da& quát dafcx ca. & fueniesex dictis fuis da. ricótra venena pódus duorü dena« riorá,& pódus maius, hoc £albeudaca,aliter albesiécas:(ed hoc intelligitcx didtis Gale. licet nó prn
L! L [ , [ s H D i t
Tract. De Theriaca.
À declarari, X vidi de aliquibus andiquorü,qui declináteé theriace & lo cuti fünt deca qp maior qu&utas po tusei* eft quátitas alb daca, & minusgd deca fümitequáti zgypria ca Author tá illi* libri, qui d£ almathi, declaratióc fufficiéti dicit, vt def Tporu quátitas albédaca illi
ui morfus à lacerto,cü d:a. dtióis mirrhe vel méte,: munior & cóueniétior & fcipit dai hti canind appetit, có. iij. dra. vini, X in hydropió trib? dieb? , cü aceto lympharo, & hüi lapidé f remb*,cá aqua apij, & bfria
8 derá in hepate vel f fplene, c ozymelle fquillitico, & cá fimplici tri- Pe Siegpet
ri ica.i.
fori horde ponit grada. oft ipfum pód*, dixit metheala,& f. it vtei* podus det illi, qué canis id* momordit, cá vnius scar de Pguedine picis def ili
fümpfiteuj iü f potu, & opi: iis fimilia elc cte & ponit. ld verti pódus danich víq; ad obolá & fcepiilli, qu£ mo Tootdit ftorpio] pom dari cü vino, & inflationé ftomachi, & inte-
C ftinorái,& híiti tremoré, ficutin fc-
brib*. Et peepit dari quátitaté uni*
fafcoli, autlupini upà c(í uino & a-
qua, &* mefaat tremefcit& £ icte-
dici, & cbtra Icprá cà decoctióc m&
312 te& cótraalbaras def cá aqua.v.ra D dicá, vel cá aqua mellis. Seit " defi etra venena magna,qfi vifa fuetftaccfitia magna terribilia S manifefta, Qtitas mctheali ver hecéQtitas multa: &16 meli* eft vt. defin potu nó rota ifta quáritas fil; fed diuidafin vicibus mulris.& hoc
(|. eft, od dicitautbor hie de pot* cius.
ju&titate,& d? o» reprobaf i quibuf P &di popit diril moría nis ra bidi metheala;etf apoftemate hzpa. tis & fplenis,& cÓtra appetitü canin quátitaté albédaca. Et Auic. nit quátitaté maioré sei? thcrice fortis pód* methealas fiue me E. theahi,& dedict plurib*cgritu. dinib* qu&titaté Tapinort c6 medi- €inis 4 pfant cgritudinib* . &dátf uáitaté vni? fabe illi, q pari voas & f ijs difcordát plurimialij,ficutali* alteraflerit. & hec Qtssquá dicátü c5fertoIb* horb* tfi, yop; vtrellquaf cftimatiói me dici, qa theriaca diuerfificabiti qtitate pot ei* fm forutudiné,& ddi- Jitate ffirmi,& debilitaré, & fortitudiné veneni, & fm fortitudiné,& de. bilitaté theriacc f cate fua, & fm c plexioné firmi, & egioné,& tpa an É nij& fm aeré corrupta T faba & qua. litate.qff ifti aeri conuenit folü, & maxlec aggtegaf aliqua e fpéb* qualitati venenofarü. & fm locum. morfürc d accidit T corpeopydiuerfi. ficaf qutaré por*, qifi ofa mora, v locafi süt equalia.& lic dé manifefla sütil Tn vidicalabor. & meli* qd ftfierif hacreg, vt (ciat vlc pticularisei*, quo fdiges. & illisquib"é
lu. meli* vteis dct theriaca,süt dccrepi
ti quorü virt'é valde deilis,& poll hosst fenes cd iuuenes vtantea. multü ncc parü nifi magnis cafib*,
"Tra&. De Theriaca.
6 &nifispod am neceflitatem, non mutantor, nec feparantut ab E &ille cui przcipttur potuscius,be- ca [pacio vigintiannorum,& eftin batcam vino codo, cui* tertia virtute füa.: iis, & minuitope- PsrdecoCtionem diminuta cft z fuam víquead xlanná,
propueres ip vini crodum. non poteít cere nec comy bibo sanscr rios in introduxit.
$ A3CDEGHIKLMNOPQRSTYVXYZ, AA 35. CC DD EE FF GG HH II EK LL MM NN OO PP QQ.
Omnes funt. Quaterniones
Part 75
5e Google
5e Google
Colliget (al-Kulliyyat, medicine)
Contents — 45 sections
- Part 1 — ■ ■:
- Part 2 — vel rapaarifujbjacuerexfiibtiliare.CfitPiftetaicome atevj
- Part 3 — femus regis noiabaf.£t bec c mea opio z efi f 110 ‘rfeniabo tribus…
- Part 4 — ie U
- Part 5 — c6firmata.0J fi luerit oppilatio ex toto firmata zcople ^ ^ unn a tV/T
- Part 6 — ,, fcfiinioiitatest vapores refolntiab iMinioj bw
- Part 7 — pofterioricellula collocatunOuare ad reftauradu bIc bumiditatejrDa…
- Part 8 — taliaanatura flncorpoaie^i^iie talia c«ife egritudi- cut…
- Part 9 — g> in bis apatibus ? in oibns alijs ecidetibuMntra coi' nner^^ A rt…
- Part 10 — piide q fitpfecte vitreata:ad rlti" lamina auri pun aliquatulu…
- Part 11 — eiusfitiCMuie modica qiiatitasmultunirtria^^^^^^^^^ ei m cibo ono…
- Part 12 — ta:tfic muta ifirmu ad comededu claifl otdei ficoctfi fim^
- Part 13 — eratcomed^pancgromi 52 filigineu: 2 nuccomedatDa
- Part 14 — ioKauer. D
- Part 15 — &cfracttp Piatione ipfi^CI;;£t accit ct olfib’ Diflbfo cotinuitatis…
- Part 16 — 5$20di«m gallina;: i medicina fubUmieli^
- Part 17 — medici aliqd libi pfeceft:f3 poti^ ei ituleft ^ame z vali du…
- Part 18 — £olli autfpodilia minime babent talia Defenf02ia:quare citius…
- Part 19 — iySucci liquiritie:gariofiIi:amysdalarum numdatarus: z pinearu…
- Part 20 — De conllrictione nerui obtici.jCap.^o« ^
- Part 21 — Pe cucurbitmie . 4ap.z3. *
- Part 22 — io?* beve loua,
- Part 23 — xifta fnntoiifidavenarutvn fangiiism^rmistrafitm viiIulEt pofl…
- Part 24 — miiiluno ^tee vinfnnirifeparcneab eo testvnamrolfa z terrellristz…
- Part 25 — A rari res s quibud veniut lili mottis»(E£t tidmus gp tna^ vtiit…
- Part 26 — biol>ocifra fidit in caliditate a cbolera nalitz egntudi' nes q fiflt…
- Part 27 — ca frida ejctrileca.S5 reiimata q aut a edis cafis e^rtrin/ fecis…
- Part 28 — ditate; z humectafin aqtz aq mittit vapore fuu bumidfi E
- Part 29 — gredinecqo? vanus fignatteperatia:? boc eihq:rubal tatc 2 iic^fi funt…
- Part 30 — sdiqH v^iaf ab augmeto 'ad Diminutio nen aliqn a oiminuttoe ad…
- Part 31 — vt onmes iftcfpecies adinuicem coponanir. C£t etiaj pjimutnnt…
- Part 32 — cocomitanf alienationes ^ no cotimianf cfi eo.J tc aed -^ncipiam\/s…
- Part 33 — ^STE MEDICINE indigent pauca ablK^^ I fione cumpauca e>:iccatione ;…
- Part 34 — t <
- Part 35 — incilione? apertione.Etpcnticitaseftvnaexrebus q
- Part 36 — V.^u 8 ipfiu 6 eftftipticacfiamaribidtetideooeficcatin
- Part 37 — ouimetDeiiccat aoortemata piUinonie ita g> mdtirat a-' ride:a nibeiu…
- Part 38 — * dico^i
- Part 39 — **e exercitu accidit in carceratis manifefiaf .qa
- Part 40 — m Ub:o ftgnozuni Dictis*
- Part 41 — boc7iiffidt in meto tffinicranim:c6mncto tame ta;z inde ad…
- Part 42 — acddLmbiilantibue per loca fripdto
- Part 43 — T DEINCEPSvolMtnusIoqiiiDeapatib
- Part 44 — milia que a grecis omiomera appellanPirnon ccupo
- Part 45 — Pe caulis permutantibus pulfiu ab evtrinfeco.zo
Part 1
■ ■:
■•■ t;
4 ^
/ .
, // -'■
• • •• V, ** • •'. •• •. -f ^
.; *-■ •>,/•» ; --A :/•;: '
. • ' ■- y :•' ■- ; - .y y
' ■ -■ '•■ . ' ■■ • •■ fv y *• 'V V" '
. ; ' ■',•>'•/ .'•- \>yy- •
:' 'i , A
; H ■iyyy'-'.‘,
• , ■ -y*' ':r'''- '^. V’ ■
*. /y .•••.. ">■•• y • ;-k: «
. " yy -y^y •/ ,>
,y>" ■ ■■
fA v."';|
.. ,»>•>•-;. ;:,J' -. ■• N.; : is.
'•-• 4 • ’4l'J' .:.''<V.y-
i,-' ' -VmI;
,<:vv-‘^ ■‘•- '.y ■.':*
- y I
*•*'%*%."• - -
:'i ^ y
e-,4^yyv-' ;y
fe^y, jy ■ ■
:M^r- ,y
, ■ i
y .!'■ '"yy i/ : : j’- y' ■j-'.' i r. . y
. '1.. •■ -1.* •. .'•••. ♦ .>.:•• y' •’ ... .
i.-r-rS. .' _ ;v . . . ' ' I ••■
. ■- ‘Vi ' .s \
y:v^■v^.s:y^y:^’ :y->- ■„' ‘ 'y'y ::..•■■
'>yy y,>. ^
" •' ■•; ^
,, -: 'A^ [
' • ;■ " ,v -o-^
( " I
'■■ K .'■■
'•" y. k:--.
y 'yy.
“‘j.y-v y -yV '■
■' "A; A
■ v V '^*'‘ ‘
A •
■ ’4,
' \ y
7' 1' ' '
i ■: ,
■ ., \
se. .-r^/-
. \
■ ..-<
\::vy y
:y- : :y"
-yf v<y>' '
- i
^ , <■ ,
r. . v^y-yy'-,’^
.- '•/■'■
C'- ■■ -«
-.1' -, .
5 'y’ -"y"’-^ *'
e-V-..; 'i'XSj"'r t,>">- '^'
>«'■>'^1 y • ■ ■'- ■■
^y^y •;
' i#’ s-;JrS!:«^*^''.^
. - .■■^yS'^4^':yyy'y '
'■'■■■- ' '.y '-y-y^y. ."i'.:' ■ "yyyya
‘:f^' .•".■ ■■" : V . -y^\'
PROHE MIVM
d vcntrit
Id prmtldd (cbUb* coU-» et mozbo nitfaU. d tardddti5 licii 1 pier dd ab o(b* neiKe ; pio • vtdcjjnio non(0 inoc
CTJncipit liber tbei^ir t>abalniodana vabaltadabir cu IU8 efl iterputatio rectilicatio medicationis z regiminis editus i ;3rabico a ^fecto viro Hbimeron abyn 3 oabar.
CC?ncipit t^;obemium 3utbo:is»
IXIT fermis 'Regis .f.abbf meron Sbinso-' barDeiij terto: g? non compilatii buc lib2um ni/i vi 2 conamine miil tarum p:ecum:z cil fo: tis z cdtimie mipnlfa^ tionis.: cuboc tepera iiitrectificaiiiidquod erat De Difficultate in quaternis corruptis g erant apud plures rtu-' dentes in rcienrps^in Via alia fcialu 2 in reb^> medicine rationalis.toino Dimitto cdpilaticnesrcietia les antiqiio:u3 verbomm quaternalium z nofufficiet mi bi in baccopilationeexpiimere resnecefTarias tmmo^ do.ficut feci in libio qiic copilaui De Deco:atioe tpeimee
puericictqzlccnffuiibidc inintetionibus pjortratis tali
modo.q: nuc erubefeo De quibufdam vocabulis ibidem locatis qn locut® fiii De caufis mali z co:ruptiodous.vn de turbatiisfui boc Defectu. (TSed nuc in irto lib:o incedam via pjccogitata z epaminata feniando medio^ critatemeopofleinbac mea copilatione. 2 rectificabo intdtugjnonincedain p:edicto errojein qbtisDijtero eundo inter Duas vias:z equado inter Duas res.Et Dum incepifTejB opiisfuperuenit mibi conrtabilis g pporttus erat ruperBncgotio:z no placuit eiid qd pcogitaueraj in B.z oixrt qj Vtilitas irtius opis longe erat ab illo g no ec't multu ptoueetus in feia medicinetz q^no erat f m ceptu3 miramamolinimec f m intellectu fue nobilitatis. Zucfubtrajci me ab illo ojdine.z Declinaui ad generali^ tatdz copilaui eiij coactus epeudo a via p:ecogitata qy Ilis inuite(bac c6piIationcfeci.ita lucide z aperte)g» ni" bil occultatur in infirmometp adrtante.
D ixit abbimeron abinjoar regis. Xaiis z gVia ritoipotctiDco:cuius oiaque apptebenduntur fenribus tertificatfuam potentiam t vnitatej. £t eius mifericojdia fitfuper omnes pzopbefas iu< rtos.z conferuet Deus bonojc z nobilitatem Domini mei niiramamolmi.1^ortbec incipiam copilare res nobiles aggregando medicinas conuenientes fyntbomatibus z caufis inducentibus partiones que leniter z fme Difficili tate poteris inuenire conuenientes feruis Dei z puris p jriam leuem in perfectione bteuitatis.Et boc no facia De litioritatetmiendolabo^emtficutilliquiintenduntviue^ re Delitiofe.z incipiam cum volutate Diuina a rebus con reruantibiisfanitatem
C >. apfm De conferuanda fanitate.
O N VE N E R VN T oes medici:q^ in bnben do vetre molle coferiiaf fanitas nutu Dei. Duod autleuuisbo^facitert vtDirt^^^ eptamarindis
pod^. j.atireop m aq cala.z eje reiibarbaro receti oqlfa" to pod’ pones trmptifi auf.t fic Dimittes p.prip.boras. Deide cola z adde ibi^ j.fynufd 6 cotice.citri.z Da bibe. Ciri^ememoiati nmt medici: g? g bibet Dtagma vn a^ tbe riace alfo:et.Uiberatrici6.Kmagne ante cibin cu aq cali^ da m oibus Dece Dieb^tepo:e Ijyemis.euadet nutu Dei a febubiis putridistz ab epilepfia z a colica.z orenia nt fanitas ohim memb:o?il(r£t Dicut q, tardat canos, z g boccotinuauerit p anniino ledetur a motrti aninuliu ve nenofop.nec a veneno nec a medicina pertifera cu adiu-
tojio Dei.CC£t qui bibit tberiacafecurus ert a nocumen pcemidm
to potus male aque. (£Bt fi bo recerterit a gener atioc.z aySfiS!!?: iprasrumpferit f m otdine p^edictiugiiabit nutu Dei. £t ‘^*n* boc idc Dico De muliere. (E£t mulier q fetu p:c Dolote parere no pot : (i receperit auf.femis ex tberiaca pariet nutuDei.(rHtrtDeibaTeccpitinulierqn6imp2egnatur naiUn^
exagiu fenus cum aureo vno limature ebotis cdm bebit imp:egnandi.CC£t qui bj colica ca frigoais; vel ex Veiv . . ..
tofitatetvelexretctidefecuzpddusvniusaureiexipfa ^ receperit ieiunortbcboliberabitur.(I 7 £tri biberit ex ea zd Mim. babensfeabie minutam z magnd q vadit z redit confert ei£t rt cu ea linieris vel epitbimabis Dictdfcabie5 libe^^ rabituroino.fll£trialiquisfluxumagnupatief cdalicn ftetaroi
IUS medicine acute. vel ex aliquo bumo:e venenofo feii ti to fdc3 ^rta malo curaf eje eo.£t g babuit pdictu fluxu fi ceperit po-' diis nouej granom 02dei exfmaragdo trita z Tubtilr cru bellata C113 aqua cafa ieiuno rtoebo curabif ex ea. (L £t t rtnecertarium ei g recipit tbenacd vel fmaragdum vt tardet a potu z cibo vfqiieqtio traledt b02e.vq.vel parfi .
plus vel minus ab ipfop receptione. CL3f te' firtuaragd^ ,
fiifpedaf ventrifluxubntivel lie'teha3 liberabitur inde. ^***™^*"* (njti nota g^ tberiaca reces pfert vlcenbus.z ppe piil adptbr/im. nionis.z fi no baberes nifi De veteri Dabis eam cu Deco" ctioe vel aq co2nulap.([;£t q6 pmonitU3 ert De tberiaca conuvmio vt no admifceaf cibo in cotpozebuanointelligendum ert fi necertitas non affiierit ex caufis nociuis foztibus : ve/ ^ ^
lut ex mo2ruferpctis:aut potus aliaiius veneni:aiit po/ tus alicuius medicine mo2tifere:qm in irtis z libi fifibus necertitas nos iducit ad ipfam ppinada. (C£t cd moni/ tionis no mifcedi tberiacamcum cibo ert gj De^ bditfibi Stliti expelledi nociuas caiifas obtiiado:z ipfa recepta no ert obedies mcb2is fdcictib^ Digone.'£t cu iam lit mi/
Xta cibo:tuc recipit cibus Difponc ex boc g; ert Difficilis Digonis.vn accidit bibeti inquietudo z Do I02: Donec, ex> pellaf cibus anq5C02ptis recipiat mitrimcnnz amittitur cibus p:e Dolo2e zangurtia patientis. SBtpenecitatis leuiter poterit tolerare tale Dolo?c z ingetwdine.dTXo^ iienerut medici qj exercitiu tc'peratfi fmc fiat pedibus ii<
«e equo adiuuatin coferuatioefanitatisrDumotps no ex cedat in cal02e.C3tcTcias g; intrare balneu moderate f m g? c6uenit:bcc ert in.x.Dieb’femel’ ieiuno rtdcl.^o:cu/ miooc.fct/a.? modo no fit famelicus z indigeateibo vebemetenvalet •
in c6reruationefanitatis:Duni tepus fit te’peratu : z nen ^
excedat in caliditate nimis.(T£t Dicut iteru3 g> balneu3 H
aque Dulcis temperatu inter caliditate z frigiditate iem^ no rtemaebofanitate' cofeniat.CT^tfci js qi a medicis p feiipcap«tii5 bibef Dirtillare liiie fpargere aqua tepida3 pp2iefrp ca
put.inicpcipiimtvtfitcalidaq 5 tump 6 trurtmtre.([ £t SSii.
Dicut iterum g? fricare Dentes C113 radice nucis femel in ^idfeniptici*
qiimqMeokb^mimdiftcafcainitn clarificat fcnrti6;t itcl
lectu aciiitjjfL fii*" t>ic«t:z ert Veru g? comedere pane
bene fermetatu piiemctent optime malajiatfKt coctu? grt"Si!nt"
21d fanlfafflii c&ferudda^pcr inoumi.
de pie.port re ceiru3 trt caliditatis a^fite ab igne itiuot ''Wc iw
... fridum,^?rdrfSS^^^^
port Die vna comedere pbibeo.ita z calidiuteo g*fi cal3f 7*c*q«wno. ccniecferit infimdit ipliiie calo: igneus in ilcicbo; z ipfiim} StlS?. co 2 riipifiz ficcbopiiaf qre Difficilis Digonis valde exf « rtit.z boc ideo gi Digo rtccbi no efficituneo nid quo putat
caliditas Digonem pciiratrfedf otf.fcdfcS) fient ipfi erraftiic z afios tTTIf rfircirtr.nitb:a vero cibfl Digenitrnc calo?e radicali z nalique ab epate recipifit: qaod^IiSficm z cib’ pinidit ab ipfo z mittifrita p 20 p 02 ficnalr cibus oi "«tcmpnj.io bus mcb 2 is. f m qy melius videf puenire pcepto oei cuil meb20.T> anis vero g rteterif port Decoctione; fui vitra piem vnaifua teperata coplbne pdit inq^tii; ert panisTZ incipit recige alterationerz q* 3 to magis indura fer* Digo XoUSiier. B z
TRACTAT VS
f(ijct.4o.‘zife^ jcfidp t#nonl.0
liipitcltif^ni fixeni ftomf ^
^ ^ mfo ciiunfj JCfl-' <n9 ttitcaftrn luin^gariolilic o|jef in 13 cafiuta z corticc^
jrihnoi «Iub idurTf.? cius Miso »«'1 «f» 'n'»’ « #>t>an(>(n'JKn' ^
nisfijtoplusnioja diiamimctiofpinccuolooluiaruablntocorcruatbonii'
tiphcafrej^nc^a^^^^^ ncmnemfcncctiite cur.icf.CJteoleuan.v|da^
tHr.vndc ipm ^j} bonii valde ad 13 nmltu coiiferre pjob3tiir.(C£t alig ct aftrniant gj
rc carne '•«•c«c ilam p," carnes Vtv oUii tifaminu boc idem facere valct.red olcu amygda a^
t pfcrt.caro % ero g % ^niti-r iV[iiegre£‘Z lifia ceme^ riim longe pliispdictis adboc valere oico«eo gjftibtilio bKfiinttiirnirestgriie6.tanau^^l^^^^^^^6^^^^ riggibftlneeflereperif.lwiainfemodiaini.rtipticitatw.
Cr£tfcire«be£q6mprica5fnbt.liaoib..£pncipalib» boji£.fctibotcl3^ nicbji6c6ferut.qiur£meo:uniedicmi9omoeaponere
ften? ftipticitate non no oefill89.C£tJ?>o>n' medienz ^>batu e q, come,
rati rcgis^E^' liiaaere port ctbfl con dere cerebra palferun niaxmie mafciilom ercit at comi. r •. ij
ercedetciiaitfimt^ £trape firrficoniedaturcoch' fine cucarmb’fiiie fine; epojfi
fertci6 9bnib’mrtocbocojr^^ filudidefacnintC£t«P12'”'«<’'5p‘^“"J*:9lf°"’^^^^^^
Part 2
vel rapaarifujbjacuerexfiibtiliare.CfitPiftetaicome atevj
acefcit cib J ? . j^ic rerims regie crpinicto no. dere paftinacae coctae vel crudae coitu} bj pmone. £t
^ognaueieiiortoce^ btodkl et cicepnibeop illud ide facere bi.£;certiieflt
N 8da{
ntm. 1 15,C( tssxo Sdcol de.i^' Utra.
Ursili* 5ti (it
2!d rcMUtrac
fttbf ffcc>ctl^ fic «5 admit'
junttipcumen f d qtf #oir«' )ft)0 rnfcmnf.
a plearcft. «uC vlqefimapzia ptlcula affoili' mc*?. iNabbl
ad fpiin?fi«5 <J|) 'Rafie.oc
jfra.tra.9-f-7* ad coferoan^ dom ocoloa. ad trfmozrni
9i<i(plcnett'^ (:oetdcmfctfo irai'dn<*‘f*^95 ad cbfcroan' jduj ftpnwtfl rT cpar> ad^fernidos
pbarcnqUp. ad cofouaii'' -
ad c5fo«M«l
«niiationifenrns z niot^ mcb:o:u z trenioji ipop z cui ac ttetnocu".o;ttD.cm^ Sditani.mologle.&bicfit et g, odorare anbelitiUolft.
jabmppmatiieciiotc^ boptiidgft e)tnarib’fiuecorpo:ib’ ipropoe vaporib»
fioniacbo ^ ^ folubile non refoluiftmorado m camerie fiue cauernio fuie ^>pe loca
bonememoritmd ^ VbigefdittredeuttDHmononrecipiatodorenillercoric
rX'5tS^^^^ ipfopfparrincllate ofertoib’fupjadi£ti9.<L£to.^
ipfooidici.t a , '-J' ?.|j.y_^r||jn|.jg(jti8 fioiiia. cuablucreanfinuiltotieeciiacioulci tepida pbibetbe.
rimctocogncuLCf^^^ morroydae euenire.(C£toicrmtctgi comedere auella. aa««>*
cbncofortat.rpf r ^ jr£tr)fnicere firmiter r acii. nae r nucee cuficiib^etiibttbenaca^uieycnenie^^ ore 1 cofert beften. liiiinBfortPrepife clg^ tncut ct g, idiiere pellee le. w
temoatlieafmilym oj,,.tag mirabilia; tbiuina ' pop otortat meora oiafeuii t uiiienu.£t pelice agnorum
fiiiaqueadoculoejt^ Slfp„crie?ferrepban^C£toitut^pbatlieftg;odo. aoMpUi»
cataadcqreruabonito leporinqt rareanbelitugattorfibjofiimerebHiditateradicalcp^^^^
(LCerwer appno^^^^^^ „,o„ier toti’ corEie.C£tP'rtt et giafllieftcre- acetum aaja^
imiemripnt.cofer^^^^^ , p^fiboj cibiefuiepbibtpducntufebriupiitridap.rpi. • p
111 qj limat valdt ^ nu'mo3dti iTbiuTimt iutB auocK faccre rbaf.(L£t Dicunt gi conicdm car^
z hoc fjetia c]c ligno tamarifci cofcp nc6 antiqe z vctcrce e niii cgritiidinu5.(r|t
medici gi fnienis z ab alua acciltib^ malis fpleni magis nocetfcnib’ ex cibis fiint piftes.C^t tuciit g? bv
iiatabcgrmidi ^ ^ bcre juccbapcuaqfrida remonet lUmi.CCHtDicim^^
fnperuenitnt ab egritudie (loniacbi t epa figs recepit filudane marine z eu iprofufpcdcs Perpetem «te
^ bibere oecoctionc Peminfi melo^ fiiffocet ip^: z collo fiifpcdcs ip? po:tetfeciirabif a ijjna' n?.CTHt^ ^‘^*C£tDicntetg3freqiictarefl^
adbair» . 3d/ino<{ y tapidto if onto coIk
‘'•i'"»«l‘n/Se^nZb^^ ^ncipalia.tfemiaeopbnt veneno? acuitate remonere.
Cilatatione pupille in aniDwne jrr£t oicfit iter gjfiimerc corticee partiam; limaciapin .
ccpitvteraqrorata^ n-occoctionefccrcbamq* filirm latino or;b;eyiteftie
Iis ponere educere ciicurbitioe,r^tlogoeliibricoe.C£to'«'« 9!
nodii erae;Etu6 m e^ p,eceptfi almiirifactfi ey fermeto vl ordeodi aceto pbibj gnone
cMoftcriffi '^mifiinv^trefieri. (C£tite? ybatii^g. ponere gutta,
-y?Sfn bo®c aqcrK^^^^ illum compofiii li pariid olciltnapie m aure no audietis t.e,» m , libera.
rnb mtercribellatitfparfifup capmein noere
iSe vbibet oercefii, aqueitatie t biimidnatis cere.
br“a?e 9 .£tiUudidemaciefepreparatife
22d (ordiO
2Id fetoil* <dd ^
f 8<i apata inniidesocoll} tij.cc.i,f.
t 5 j,col. 3 .
' 4 *.
to. sdfluruj
ribus toti» coigis fcco Oate.c;£t fcitii ^ gj fi applicef ala fetida ano fanatapata ipPoiiroliicdo ipa.(T£t cfit «la q> apponef birigoa piftatoa fup apata oiirotnit ea. . £t fcitu c a> piguedo eracb.i.anafl cala velfrida cofert oolo:ib».(Ct t i>batii e gj ftifpc^lio fiercoais adip fup lo^ CII ooloiid 1 j 3 colici remoue»(££t ont itQjCQjgiiLabg ber fotonc ventris c6itringm\r~ pdie cricu m rctentioiu!
iiipeiio ikrco^is ddipfu^ lo^ e»€I£t ontjtos coagula | ;>^ ^ ^ C
me Diirotuitga^g tDicit fer^ tt
i>ta €t I pti
) coP nocti
uns Kt'gi6*oiimo ilU retetio v?me no^cedat ab apare vel lapide vid obturdtibMi enim ej: aliquo no p:o
cedat p2o certo liberabit Deo oante^CL t^ucuTcn recoz datus funi res prerudtesfanitate z remouetes egritudi^ nerua^pjietate:queadmodu e^cpenineta nubi teilifica^ ^3 runt»ammodo mcipia loq in caulis z curis egritudimi ^ _ b:eui tractatu z receptiomb^fparuis z notis medicinis*
atevune. <CXracpmus.Ouieiloeegritu*capiti8;zeft cominena capitulaDuodecim*
CDe fcabie capitisqd fagnim nominatur* £ap.pmu* B «raspswi 1 C O gj oe egntudmib^ capitis ell bec egri tudo quelcabies velfagrum noia^ t z paruis ma;:ime euenire V2.U:)agnis it raro accide^ re reperituni ca buius egritudinis vtpr3 ell abunddtia flatis* (£Bt cura c : cfi c pua z
flues regere cfi regimie oeficcatiuo.Coado ei turtures z aiiespuasnemousairatas veru vel in teftocu aceto t almuruz Da ei pane bn fermentatmeu oleo z paru3falis z aceto.£tfiifficit in cura b^ linire caput patietis cu ace^ ro ^rpargere DefUper puluere cbartaru3 aduilariu £t li infirmus boc poterit fuflinere opinabis ei oe 3« in 3® oie mirabolanu viiu indu tritu z cribellatum ad bibedu cut aqua nianeieiunoflocbo* (L£tfircabiesfiieritDura:Da bis ei f m q6 comienire poteritfuis annis velfue etati oe bierapigratin pondere p:out videbif comienire oib^jc. Dieb^femebz infiges cumdle:poflca ablues ed*nrcabie cu aq Dulci tepidatoeide af^gesPup ea bfic piiluer^. 1 ^* tbiiris adiifli gte vna;z ens vfli qntd pfe vni’: t icojpo^ racu aceto texicca i role*Denirifiibtirr tere z cribellat Deriipf^ge*zriifirm’fueritbuide coplbnis z mollis:ab/ luesipm di aquameir.Demu 3 Defuperepitbimabis boc cerotfi.‘6;.olei rof .t cere abliite:q6 fuflidz oilToluaf ce^ ra i oleo*poflea mifce di eo qrta £te ipfi^pulueris caligi nis fumitfen fumi vl"camini.z epitbia cu eo caput i fero: mane ^0 ablues cu aq melilt itep appones De pdicto* tinea cutis capitis* £ap.i®*
A C C IDIT qfiq, capiti tineatt e paflio grauio: /A flipiadicta:! cura ei^^lixio: exillitjConuenitergo ^ ^buicpatietivtabflineataboiVqbntflegmagfia ^iba eu pane optimo fermetato z turturib^ z puis nuib’pparatis di aceto z almuri vel affatis : z oa ei ccy med^e ct pane di aceto oleo z fale* i££t ablue caput
P R I M V S j
Vulpib’ 15 paflio fepe accide cofueuit* (L;£f fufficit in bac cura purgata ma cu medicina laxatiua p^edicta mcapi^' tulo De tinea«vngere I0C113 cum antiquo oleo micum*vel cii oleo De cberua z cibare eu iicut Diximus m tmea*
CLDt’ fbirin^ jCap.4®#
C 1 A 5 itep gj fi ffa adl^uc i mmo:i ^titate 1 co^po re abiidauerit ^ in p:edicta egruudme: z tuentfiib tilioaisfube: accidit mdeegritudoquetbiria noiaf* £t D2 tbiria eo Qf oepilatio cucis nt per vid to:td : z ci iflius to2tuofitatis efl paucitas flans m ^titate cii no vU timarubtilitate*jQnifiiiretm ruotilitate vitia fieret oe^ pilatio per vid rectiUicut facit aqua qfi cadit fu^ terra* red qz retinet aiiqd groffituainis z nd efl equaUv/accidit eni ei q6 accidit aq:qn aliquid luti ei fu^rpargif .q: cii ca dit in terrd facit Vid toztuofam z no rectd: z b ab anti
quis noiatiir noie ferpentis:fC3 tbiria* £t cura bimis efl leuioz cura alopicie:quomd rectificando eum in cibis et potibus:quemadmodiim Diximus in pzedictis.z inunge^ do I0CU3 cum oleo oe cberua: vel oleo nucum vel oleo oliiiariim veteri bullito m vafe ereo tddiu Donec ad ni^ gredmem Deueniatcfiiflicietincura iflius*
Croe caluicie occipitis* /:ap.5 ®.
C C 1 DIT capiti caluicies q fi i iuuetute neritfiiflidti cura ipfi^miigere caput cu oleo amy _ gdalapDulciu3.qmilliidb3actiitatcbiimop remo uere.£t fi m fenectiite accident ipo lis efl ipfi^cura*
CDe fcifliira capilloziim* £ap.b®*
C APILLI S accidit fciffura tfeindunf in partes r
Duas*z cd b^ e mftitudo ficcitae*£t huic egrittidi' ni pfert oleiifeis linfiz oleu amyg6* Dulcifuz oleil cliuap Diilcifujta tfi q? i vnoq3 oleop iflop apponas ali qdb laudano Ditfoluto cu eis bullicdo.£t qitfcindilf ca pilli Dealbanfeop extrema;q6 ci>riuei^*qd c icanicie: in qua Dealbantur radices:cibusillozii fit panis bn fer^ mentatus cti3 bzodio gallme z cu amygdalis vel 3uccba^ ro:z carnes caflratme elixe aim modicofale z oleo»
_ CDefabapbati* iCap.7"»*
A HA P HAT efl egritiido rubedinis q accidit I X carne colozis pulmonis cum puis pufluli0;2 accidit kJ in cute capitis bec egritudo ficut i facie:^ no giiatur nifi ex cbofa mixta cu aliqua groflitic:qm fi eflet fubtilis valde non adbereret illi loco*£tctira eius c pzimo eila^ re cozpus giiali euone ficut flomia fi i?tus flierit foztis : z puto Decepbalica*poflea mundifica cozpus di medicis ediicentibuscbora3pzopzie:tnoDesrolu infuiionc vel i^tiites iprarfuf^ cu tota fiibfldtia ipfas ppinare 6bes : z medicineque bnt cboleraspurgare notefuntrz q ex eis magis laudaf efeamonea cu lacte cartarmi z lacte ficuft equali pondere*t>ec.n.medicina optime purgabitbiinc
bumozcDnopcedente*£tqzbuni02iflecboricus exiflif.
16 no ponim^ aliqua pigiiedmis vnctionc:l^poncdefiint ■
-- --- - • -
<“! meiroi' n'jedicitieqiWbabcfit pfumere z calitate egritudinj^B' re‘ k ® rafr monere:! que magis tj: Miis c®»>£danf futroferecftes*
/uurai^ fi!l4Taw^ * z fi no iiieniunf recipies mti parte iparii oe ficcis:” tan
‘•“•'COS tres ai aureo tunde oe narges:* pittenf:! mifce cu eqli dititate farinc looLde talu ^ P"‘Pa otdei:! fi times ojdeuj pp fua Vifcotitate.^.rofar,i4"!
KWSSott®/?'? oonec cojp»brt q„anf m i»q j «fj ‘■'•"«‘‘e ^titatis tSditi oonecWaue
to^blut^eTca»^^^^^ '’*“ r*f '«»£ eecoctioni ey fucco citruloai.?.
ipii auiiinoe.Ty*caiigis n^^^ ^ ^n^ iz fi no iiieneris pone ococi’ Dc fucco cojmilarfi-vrri
ms.qm(Mgtos^g^na^^^^ „
9’l^‘’0>'>f*!^?S>*afe>:flatefubtiIio2i !uon
latio cufi capid t cafus capiUop.! io os aiopicia; qin
funt acetolfc^ acetn buic nocet fifolii fiimitur:i a po:tii' lacisomo abiiinere oebetitab oigtie lactis : t ab oi et
£or.aucr. a j
re 5 Pt* niPJSftpoJC imitanerit z oMincant ®
L I B ER
^ 5 i?a“Sb»i’ eft ^ a/loa 1 iiw mnf Ia
fflcia citri aut cuoroBcjaimim teri we^atit pluaaut
^^-iT^jTf^tcapiUiatiiiti* iifi* ifiaiia tju ontinf
A tetntofitt poftmodu qli reuo'm'if verfiiafiia* rad^ ^"acciditpp multa cutfericcitatet|pptee epi quibufd J locie funt tottuofi z m gbnfdi no^ni fliricci?aainlocoplu8 z niinua abudare reperif. C£t «.Surcll ainduevnitereloctmicun. eleoocriteb rcuoi;rokoUgdalar«mr,^^^
L «>meqt.anpoud^;«^'|;‘, 7 ,^'*^^^^^ £ab..e-.
A r^ r" V tS I TCL VE cuti capitw vt \ ea filia fiir fnry flfienf.xB i PP et-pulfionc flai) groffi ad Io kVc« b’ i nmlta repro cibux comedere ea 3 fla iriiant*t oercere art cibu z poli exercitarux q6 pl’
K pote erercitiu iniediate poli cibm x ct balnearefc yr
ffliaafrigidavrtepidadcara^omtiw Sr(^r£totral^5c€xcrtitiftancibuxafib3lnaKxccme
dit tiVttirea pparataa cu aceto x aues puas t abrtmeat ofno ipotu aq fimpliciamfi e. admifceaf melvcl vmut ir et tniractiir comiementJ catarneon q 5 1 jnda tur magisl aloes x colloqui xida.x lkofectio firi-miilfu a •ft.3loe«niccotrmixrei8V«icei ireos.ana. ®“- 4 «.-.ui aiif e rarcocolleotctertiam aur.j.interiotia
SSSS Swif'!’*'»
I;enSi laxathiiatx ablual* caput efcu aceto vmi ep.tbi
5<» velet aS cftaureemmoria1?ac remonet palTionet.
(T&e pediculis. .i'?.*’"'.' '
P c T)l'C VLI aut accidunt capiti. £t Bai.oic q» ^itu6 eo» ell inter came x cutim.x ali| oicunt cp
procreantur etfudoievifcoroexntefupercntim.
ctedSrfim mofif;l>cvf'f*«‘l'^8fneranfej:bH03e lig ^ v^MSbScafitas c admitta di aliqua e» fpebus P^^iii^nfflputrediu^coplrt
milatu fit cfi fefe vnicc: vd cu lacte fictie. £t pone fiipcr caput mccatixz fi fuerit m efiate fufficit tibi acetin quo bullita Iit centaurea mici.i byetue vngee caput ei < u al
cbitra: qiu bfiruit buo:e facicte pediculos 2 ipC6 necat.
^Delendinibus* £ap.i-t .
E ' T SVPERVENlVNTqnqs capillis capi ^ tislendinesaTrgnationequarunioiuerfea medicis
repiuf opiones. (E£t cura eap cTngere caput cu eis 5 Dixim^r.cu edaurea minon z di alcbitra. fct no ant rlius cfiabunf .£t fac eos aflliefcere balneatt niultoties
rii remouere:op 5 vt a cibis icouenieittibus abfimeat.£t fit cotdns comedere gallinas vlturtures oecoctas cum aceto vel agrefia vclfiicco berberis.flr£f *am rw rema net nobis aligd memoiare oe bis q capiti dere poffmtmifi q ab ej:tnTeco bfit puenirt .Huc aut^nci pio tractare 6 bis q eifde bfit a caufis extrfeci^ puenir.
CrincipitZractat^i’ ptines vnicucapljqo coegrirn/ dinib’ capitis! Qccfitib’ ab ejLtnnfecoficut apcuiTicnc.
T ACCI DIT capiti pcufliotj ferro
rellapide vnignotxerfiPbrfitea qejrfeP P’mod«
ro fit abfqj incilioe cutis mime fame b? pen a re vtpl;!!^ fi fitiB efi in modica q^titatt. £t re g mouef B nocumdujabliiendo locu cu^ aqua
melf pofi capitis abtalione z Pefiip ponedo em^plm bal nelelut ell vnguentfireu emptj pe palma. (CEt fi pniP - nioa fio fiierit eje lapide vel fitifiipple fine kifione p certo b$ fiinie 5 giiare.£t cura eius efi ficut pirim’ excepto qi magis plongaf. (T£t incifio facta e^ ferro ii tendit vfq> ad J moiJ» panniciilfi q craneu ejctcrius k'git. cdoic foite^b; gna^ retz idc febjc pcrcare.£ouenit g 1 B cafujcojp’ enare cii ftomia cephalice ptis oppofite:qtn m boc cafii renip intc kr \a
do flomare oe oppcfito.lDoderni vero medici muitimf oictis cnhifda medici fenis q in (ibilia mc:abatur nomie bff oiifagcs.quia videbaf fibifufficiesiclinatio factaa fn perioiiadmfenusttinBcafuflomabat mediana: oices ^
g3becpuetasribirufiiccrevidebaf.!5H^5meusmmiiuc Jdc o
B afierebaUmo iubebat dbas opiones f ^ i marf
Part 3
femus regis noiabaf.£t bec c mea opio z efi f 110 ‘rfeniabo tribus vite mce:? ejrpientia ipiotidie bqnc c. i.tid ccgnofco ec verltate.1^ollca babeas lana \ el cotii inu; ad 3 lin^ cni3 ofo rofjto aromatizato z tepido: t refiip pone : z b c.z.fy^‘ cotimiabis ooec apa’lcci renicueaf. £tfi oolo: fo:tis ep
titerif'znoremoutrkuboc:addepHMictooIco medieta oppo »
teziplius oe otd c% vitellis ouo?u: cognofcedo q? vuln’ illius panniculi no cll pap timedu : eo qi ey radice z o:tii ipfius accidut l?oi acentia grauia z periculofa: z pp bqc follicite intedenduz efi nc apa peraf .£t cu fecurus fiav vi/s nnnft' rt'Hi ad cutaz pdictd.Suz rP liccitate pdiuctt
follicite intedenduz en nt apa i.r .
ris ab apate redi ad curaz pdictd.Spz PP pdiucti
li ot>; vt oecoqudfur cu aq contices glddiu interioies vi cauda equina: «cneadceicoctione fac aqud mellis cuq vulnus abluere oebes:z pone fiip vulnus vng"* feu em^ plafirn oe palma:-: B medicame ptinuare oebes oonec c5glutmef.C:£t fi vuln'» e% lapide fiierit cii fractura pd^ 4^ mO<l niculi cooperiens craneurita q» tedat vfqz ad ipm: u6 fit in cura additio nec oiminiitio:nifi q? tps magis plogaf.
Sed fi vulnus fiierit ex ferro acuto:ita q? incifio tangat feu pfojet craneu abfqz penetratioe ipfius fufficit adbiic
tibi cura p2edicta.(L£tfiicifiovrq5 ad pfundu penetra ^9 iierittucoino indiget cbirurgico z opone mamis.£t boc pmo incipe ozXpdniculu a craneo cxco?izare. faciedc p egiir irtcifione in cruce: fm qi occet 6allm li® oe i^^^edanu Sj in B tpe nf 0 pauci q boc facere fciant repuinf.t fpdliter q fcidt bde arte experietia:^ ronetq: inipoffibile efi tale opus foln verbis exercere.CC£t tibi oico vt incnias bo' in bac arte;qui fit ex ilfia qm f
P R I M V S
^ A Iccrii t pHiefudine^t ^ ex nafiia z coptone bibit fit huic
arci; c g tTr^tus Ut m ea t£C lo jo.qm no 03 recipi aliquio ad b exerccdiL nili logo C£C fuerit oifcipuius C113 nio^o optio pfecto.t ipregremet logo t£e fuerit pwcticat^.JSt ficta iciiioe z ejccojiatioe craei reiiioueaf 00 q6 fractuj ce regiflDoc facto epccare (eu abilerge oes optiefanie reptdiiig pamculudicoto.pofteadfug pone cotu made factu i oleo ro.tepido:z vuin^carnie ot oie abluere oes cii aq mellis qiifq^ ab apate ipi*^ oubiii remoueaf Jc.t po ilea airaU vuln^ q6 e i carne cu empfo anaclie q6 latine z>2 De palma f ni qj tibi videbif HU fuerit oelicarz carne molle babuerit niifce cu pdicto emplo aliqd olei ro.t ft no.folupdicto eptb vti 6bes.£t ficaro eius fient Dura i Vitio tuc pdicto empfo addere Debes aliq qfo:titer ba beat priiine.ric ell calcdtilu vitriolu.£t cultos cure iUius D piiderare 03 Difpdn^ ifirmi 2 tps z babitudme ipi^ z eius
na*3 z cdptonc.CSf3 fi fractura fuerit ejc lignojvel lapt-^ B de: res erit piciitofio: valde:eo qj fi 00 fractu ec repif
directo ptuiioistpore e qn in circuitu pttiftois fcifltire mi niJte z £\ie vl^^>pe ftat.q fcilTureep eap ftibtilitate3 feu^ nodu ftn fiit occulte.£t et qn panictil^rub craneo rept^uDura
mf corruptione corporis z noai^^beat fortitudiepculHo ms.£t ex illie qbus B accidit nocu"* pauci euadut q cor ^ ruptione z pturbationc metis z itellb no patiaf.cn tardi fate z pigritia fenfus 2 mor:t vijeraut mi^ a talipcullio ne liberaf.£t qr e imefi pictili z terroris fic Dcift e:io op5 f e ee follicitu i remouedo os fractmz iponendo cotu nia defactiil ofo rp.tepido.zi abluedo vuln^cii aq melt*.z facere Debes qufqj videb qd De^face Voluerir.qm b res Illo nf 0 tpe guis ejciflitqr nd vidim^ neqj audiuim^ cyro logii alique i b nf 0 tpe q Iit pfecr» in bac arte, qa fi aliqs cetpfect^memo ex fractura cranei (blitis rnoreref.£t licut ex gf a pei ec cogfcif illi cui pactus i tali necitate vf fimili medicus aduenerit vt ip(u3 liberet.fic ex fnia Diui^ na ee Drtqil alicui ruperuenerit imperitus z ide moriaf. flISed fi cufractura cranei Dura mf aliqua receperit le fione:medicationc ali$ in talib^ ponere nd ttedo.cu mo dernii leuiorib’ifufficictes ee repianfjquato magis igra iiiorib’ elfe piU.(E^f H on B etiam pia mf lelionebuerit. impofe ell ipfos liberari fic a medicis efle pbatiir.
De egritudib^capitis icipitcdtines capfa fex. Cdo Dolore capitis ex (rigiditate. jCap.p”. P®^CClDlTbecqde egritudo capiti exfri ,no% ^iditate extrinfeca rupiienietetz cura b»e vn^
gere caput cuofo De veuen z camoniilliotqr cafa exillnt.£t liffiditas itclior fuerit:nd no/ ccbit predicfl admifeere medietate pdderis eorfi ex oto feminis rynapis.z ex olo fe.nigelle.z ft oleu balfami babe (V D *'^mus:longe melius laudaretur oibtispredictis. ^
E dDe Dolore capitis ex caliditate. £ap.a"*. T Sloolorcapitisexcalitate(iierit.curatur cu oleo rofa.i puteo ifrigidato Dillillado ipfu3 ex alto cnyafebntecamilafubtilerzlicaliditasfortior^ f mo^ ^pteritt z fuerit in ellate:z etas fuerit iuuetutis mi
rcepredicto oleofuccu lactticarfitz ciicurbitanitz cucu/ merinz ponefucol aicurbite in boc cafu pp groditiedii: ne cito ad ;pmndu capitis valeat penetrare:imo pmane faciat medicame i loco tadituvt rua3 poflit facere opd/
* couertaf in caliditate mebri cafi.queadmo''
dii faceret res Ibtilis pp cafitate forte3 capit].£t fi acetu biiic medicami addideristerit fortius in B ope.C£t ppa rare Debes cibu infirmi f ml\ii cdditione.f.Dado ei lactii^ cas elixas z cucurbitas z portulacas cu aceto cdditas:z odoret nenufar recente vel violas vfcucurbitas recen tes. £t caueat fibi ne maneat in loco vbifit ignis vel musvel in aere calido Donec liberetur.
T E R T I V S
p c.
\i 6 ^i
A r> ^ hmditate.
B V iN D AN TlA biimiditatis ndfacit Dolo/ re infcTu3 § giutiuu z cu extcTione laboriofa z ge/ mitu iTano.£r cura eius ell paucitas cibi:z pot^rz in ellate remonetur bic polor;ai afperlione fandalorum di aqua rodup capiit.z in bieme eu3 odorare faciedo fu/ mu ligni aloes vf blacte bi3atie vfgalbani vlTandarua idi.velfandar^d fepta* £t odoraf alKitrat B e optimum.
S CDe Dolorecapitis ex liccirate. £a^4*.
E D SI (iccitas cufriditate abfidauerit.non b3 do lore capitis ;pcreare.fed vigilias cu pturbatione feti fu6.li ficcitas exuberauerif.£t cura ems ell mtroir» balneiaq duIcis in camera mediana.£tetia balneatio extra ilupba cdfert.z continuatio et afperiionis aque ca lidefiiper caput babet banc egritudinem remonere. £t comedere amygdalas Dulces cum pane z (Ine pane boc idem facere poteil Deo Dante»
I CCDe anatibus paniculop capitis. £0^.5”»
5 TE vero egritudmes fiint q fiunt abfiB ca extrin/ ieca.r.apata q fiunt in paniciiiis,rcd apa q6 fit m pan/ niciilo qui exterius cranefitegitleuiusceteris eemdicamus.£t cura ipfius ell fidmia cephalice abilinendo cu oi follicitudine ab appone ffop illi loco nefaciat redi re ma'3 z lefionc nobiliori mcbro.i. cerebro.(t;£t accide re et pdt paniculo Diiro exfitefub craneo q Da Dura mf apa.z boc accidit ex Immoribtis acutis.z pp boc patiunf fortifllmos Dolores cu rubedine oculop: vigilfisrz per< turbatione fenfus z intellect^.CJHis qde extrahere oe bes Defanguine f3q6 ibi videbif expedire.zfifiierit me diceris etatis z tcpusfiierit tedens ad cal*itate.ciba eos folu ptifaua ordeacea rdnabiliter facta di modica q3tita te mice panis frumenti.z medulle reniinis cudie. farra/ cenirveicu lactucis elixis vel citrillfirr elixis cum modi co aceto.£t purgabis ipfu3 cu myrabolanis citrinis: ta/ marindi6:zfcamonea f ni q» tibi videbif c6iienire(n;S5 fi fuerit imienis z magni corpis z vene ipfius fuerint lar ge.z tepus edatis vel veris floma eu De vena coi Dextri bracbq.£t no cibabis eu3 vfqs ad.Vfi.Dies niiifoluzptifa na ordei rdnab ifr facta.vnactucis elixis vel portulacis q ceteris laudabilioresexHlunt.zbecoiaaceto codian tur.£t medulle etreniinu citrulloru z ciicunie.farraceno rum eis vtiles valde exillut.£t ido regimine vti 6bes do nec apata z eoru acentia renioueantur.CEt etia poflm cefTduerit apa cu oib^fuis acentib^no cibabis eu carni^ nec aliquo alio cibo nmlti mitnmdi.red ^pina ei fiibtilia gradati3 afcededo ad grofriora.Donec ipriij ee cognoue/ ris in fuo elfe nali.£t pod cibu ei Dabis (p aliqua iliptica tpate.fic medulle albaufeg. z viie qn incipifu ee v^e z filia.qr ida bilt doniacbu cofortare.z nocu"» predictoruf ciboru3 remouere.£t laudaf et idis fiiggere (liccTi cvdo/ niormz piroru madicadofifr pod cibfuz fi tepus noW/ rit magni edus 3uccbay rofatii i boc cafu couenies ee d5 0 :Sed feire Debes q? fi i?tus Debilis extiterit. vel fiierit etatis vitra annos.xI.paucidimi6 taliu3 tale ana er nuru cbofa z naliee repi^itur.z fi accideritteius cura ipofem ec' Didm^£trcirebbes qj oia apata q fiut in cebro p ma lori parte fimt aut ex cbola mixta flatitaut ecouerfb.ta/ libus autpcipimjoino flomia facerfi i modica mtitate.£t pod fiint purgadi ci^garico z aloe z viofz (Vriipo 'vio/ laceo z rqum3abin. Sed fi apa fiierit in panictb predeor fc3 Diira matre itctare^bes mimitionerpeciarr fi cogni/ tu3 fuerit a niedico expulfu z alfis fignisfangiiineexubc rare.fct no peiidimiis a niemorationefignoruranguinis. nifiqr bic nr liber nimiu3 ^longaref.£t fi ea ponerem®: egrederemur a precepto Dni regis.C£tfac eii5 ablline rea cibo groflb z ititate multa.z fac eu odorare rofas z iCoCauer. M
iCurapti' cularis vf q^ad dat»
tM ro.t oba ei-i mica pan» brt fermctat. «h>«a m aq 6 cepMi^,^ ^ ^ ^ „3j „,j,„
'*'- s^£fS«Tmras&'"
eoricic z firmitudini pdicti Panninililpedicte pyi^ vofuCTrtliberare.S jacentia pucmetia tj: apate pie.nia
ss£.i;,'.«ses^^ ESssss»T?F^^
rcebianiodiciUqiieinqftetcntniafti^^^^^ do cii in regimine fubtiUjnvltimafiibn^^^
Videbif^ienirc.£tabftinetiafitficfitm^^^^ marindonij per viam cibi rmitrmientiioon^^^
I s:iK— ......
tt/JiS?J£r?SS 2 ^^^ Sia-
SSrim^£tlaudabilio:e^ SS?£i feTmone.C^t accidit fiue^^ t>ea^<
1(1 rn dfli: Z cis p 3 nc ppinarctoabio cis in modi _ r£tbi'ct'rcb 2 itd^> rctbc in annoji parti ct i-^tbis*
Sr^fcias ano aHof apa i B paniculo: ncc m filr apa m rctbi ^
«hmiVflliolow ^ vno fimplici buojc cui €t ali’buo2 no verfus fac^ cognitio buius apatis e ^
bc caii
Sig» apafl cbolcricu
tij traej^
f modua.
ffiaciat ^fibi videbifnB eiftifficics mdicanir.C^^ rciae mqrtpdicta mala accfttia ifirmo c»
!pr?f i Wira nife vtipantailo ipfi-» nobilioaCpia mre. tt ftho« et eecfte z piiidere fi pdea acentia a ftocboveniiit.
fr»n1bmofit9tib’Vl'vapojib’rerolti0ab9ligb’biio:ib i p (jbaeumcnmaciiiaojdeiivelniica panis auin
ftSwi 5 nb’capiita*’t®dentib^‘q;&fifiierit:accnmappa-; jl,g^gj,,ii,gcitriiUonimvelcuciimeninirarr9ceno2ii
I^ftkbtoaerftofiierinttfd^ Ja^egrimyistaeddentia^
>fcufl dalar: laran l^timii ludific uaun
imaanrcciouiii. , . - ^
IS 4^ bc egritudimbus aiiriii.ptmcs capi a.y.
I erbe apeftematibus aurium. /lap.p .
I N CIPE curdci^aflomiaccpbalicciimip fa remou i't ipfum oino qn incipit tmnirc.fct ^ 5 i WLf reae cu fubtili regimietz in aurc Diitiua oni- je ni oiecp oleo rofato z anbctino.ana. z iit ttv rz ciba eum cum aqua ozdeitvel mica panis ablu
^ot^lllllflcitrullo 2 umvelcucumerumrarraceno 2 u
lOidii d aiK
P R I M V S
Q V I N T V S
! Cdfne.
fnfirnri ejc dcuitdte ei*;aut Higuenit d'to}tnra ojis gg ni (U^ructiP flnttis oe egriwdie noli ptincs capfa qftio?. E
mialiccitatecuenidcppci^abudantiavigilianniljueni ,
cicuimidloc in dtirecjcolco 6 vitdrowo^^^iTi icotincti . BC EGR-lTVlJO in nafo accidit modus*
remonet Doloacn operat exitum faniei.CEBt reco:^
'B* ^bc fignis cen^billictiuis*
ura t
do: cu eri iuiienis ^ niiiit 4? me t>ali fili’3 ofeplxjj mibi fiierat z erat inimic^: vt ad eu co:dubl ircrci vm^apat) q6 ei m aure acciderat:z invef^is co:dublpueni:z iue^ ni eu cu oolo:e fo:tilHmo:i a tremoze appetete moue^ vYqj ab aliq occideref pp ocm oolo:c.z 13 erat q: ipfu^ apa erati radice neruivenict) a cereb:o adfenruB audir z ia rpafniari icipiebat: : tiic ei ipleiii ftati3 aure ex oleo Vitellop ouoptepido.t cfipmllilTet lic p magna bo:ani icepit Dold mitigarim cuptrlfiflet tres bo:e tota fanies ide emanauit.£t porteaicepi abluere aure cu aq mellis fcl cu 6co.co:tidi fbtilin gladiu z caude eqne.£t poltea pcepi ablutione fieri cn aq bco.limaturc ferri collate; t fyrupo rqum^abin filhipfajablutione facieba cu pena caude gallie roluedo el circfi vice vna poli alia Donec totii euabaf e optie mudificabat:! fic pfiimpta fanie fiiit curat^fecte.CTBtrcire 5 bes g» apa auris ^ maio:i pte
exoppifone facta in fo:amme olfisrqb a medicis D: colato:iu z illud fo:ame e to:^ tuoai3 z Utile in*vltio:ita g? oefis pcipi no pf.£t cura bm^ e odo:are nigella vel ace^ Xura. tum.zbccfmg^ cognoueriscduemre ab etate cdpfone z tpe.lEBt pt et accide ab z? modus, apate fco in paniailo ibi exfite:z in illo d paniculo e fo rame ibtilifiinm q6 fenfui vifiis penit^occultaf :f3 ab itel lectu tellificat"q? ibi oino efle t>y.z giiaf in boc paniculo apa ficiit in all)6 panicullz efficif boc apa ex fiipAuitate fraticabfcedete acatarroqibi retmefzpgregafj^ide Dem apa ^>crea^*qre feire Debes giqnpuatio odo:atus ab apate efficif nibil oino De fenfu odo:at’remanere re perif.Urt tales egdregimie logo Tubtiliado ecp Dieil: iCuri, z vtedo medicis q bfit fubtiliare z icidere Dcm buo2e:fi cut efi oximel copolitu fcin cu pafllilis: vf cu ireos:2 no p
odo:e‘toino odo:es acutostHcut fcaunix q nigella D2:f3
ptdaliqn recipe buo:eflegmaticuaquofu3 _
z fubtile.£t D:ia q e iter boc apa z illud qd creaf ex bu^ pte nili ex narib’exierit fames C113 fanguie mixtmqtn nl mo:e cbolericofubtili itqjfi fit ex cbofa e cu Dolo:e acu iili’meb:i e no polle termiare fanie ad albedine pfecta. tiflimozfo:tiirimotinnitu:q6non accitqn fitexfubtili £t fic ptinuadooiaqDixim^bbabir Deo Date.(££tbe't modus. ^ " emaio:i; nocumetuaccidereptexuateqbalfimilatfratiaquoro
flate : aquoro:f3 efi cu grauedie z poderofitate fed Diffiailter audire eft acens comime in ambobus.
D (LDt'Dolo:e auris. JZap.z*.
OLOR abfq3buo:e etia accit auri exvapo:e aliquo iterclufo.qre fi inaure iftiiis pofueris De pinguedine gruis vel anferis vel ihirnelli:^ d: car^ur aut olcu camomellmu vel anbetinu q^cuq; eo:u volueris vel babueris.aedo q? liberabif Deo Date.Ht cu boc rege eu fubtili Dieta abfiinedo acarnib^Ht cu/ ra «p:ia illius gpatiftinnirti auriutefi remonere eu ab onmi cibo multi nutrimeti i fiiperftue bumiditatis . £t ciba eum cibis fubtilibus t Deficcatiuis»
(L grauedine auris* JCap.3"*.
H EC EGRlTVDOacdtauriexbumo:e zcur ff fio tvifeofo ibi exuberate.Et cura ei^ell purga re coip^mftoties cti3 bierapigra:^ pone m aure oleu De lilio mixtw cu oleo De fcaunix.uDe nigella modi^ ce quatitatis z liBabif oino.C: £t pt in boc egritudo ac^ cidere ex mfta quatitate fupfluitaD auris q ibi pgregaf
q6 Dillillat exnarib^Et c fine apate z oppilbne fo:ami nis pdci olfistf^tegif fo:amc pdem a pdeo buo:e:qre Di/ cta pereaf egritudo.£t cura bui^ leuis exillit:qm fit fo/
Ium DifiiUando in naribus oleum Dulcm aniYgdalaru.
feto:e nanum. £ap.z”.
EC EGRlTVDOnaribus^creafexbii mo:e putrido pgregato z retdo ibide.qreipore efi feto:e3 remoueri Donec biimo: pdict’ totalr Q expellaf.£t no accidit bec egritudo x> maio:i parte nifi ^^to: na/ babetibus nafiim (imu5:quop nares fiiperius arcte exi^ rifi no acci fiunt:fed alibi bec latius DeclaraboXura quide3 buiiis qit nifi bii efi Difiillare in nares aqua mfufionis Centauree alfidue tib^nafiim curabitur inde nutu Dei. ^ .
exccuationex fcabie que fit m naribus, ^ap.:”. rtnwri ATlONABllirERIxccgntndona
R ribusb3 fiiperuenireteo g? funttrlfitus z via fuperfluitatiuSjed m boc loco curi eius pone re no intcdotmtcdens el referuare Donec tra ctabo De cura excoziationis in vniuerrali z fcabiei.
>leu am^ dalarfia" iararu3c fitimu ad mdifican uaurem.
«expciif ie Oguis itire3 ma luerit im )f‘is e cu 1 Difficili/ d audit® lenietis
t Pglutinaf ex negligetia patietis in exbcdozmudificl/ - v " v v 1 • ^ - »
do el a loco.ore bic egritudinc curare Debes mudifici (LlDe polypo q6 mft oties vl q mitiplex noiaf.x:ap.4* doaurcaDcIifhpfiuitateponcdoibioleuamyg.amap: — VI TOT^IK^ bec egritudo narib® acciri qtu purgat z abfiergitoptime Dicti fupfluitatc eirbedo Jpfa3:t efi tutu r remotu ab omnipiculo 2 nocumento.
D (C De percufiione auris. iCap.4®.
IFPJCVLTAS auditus aurib® et accit ex peuffioe lapidis vel fimiliu.£t cura bui®efi fio/ mare cepbalica3 inc6tinenti:2 Difiillare intus in
aure ex oleo rofaceotepido.£t fi Dicta Difficultas audi/ r .
tus fiierit ex antiqua pcufiioe:tuc in el Difiillabis olem exco?ticarani ad pondus ommu cu quarta pte ipfop ex liliacu vel anbetinutvel De vebuen:vel De iafciminotvr guma arabica z piltenf oia pfectetz mifceanf C113 fy ru/
M VLTOTIES bec egritudo narib® accidit ex bumo:e melico qui pnmdatur itus in carne nafi z ibide iuifcatur.CBt curatur 13 egritudo bibendo alfidue Tqum^abin De meile plurib® Dicbus.£t cua co:pus feu purga cu ifio medicamine qd tibi Dico.qd T 3 ^.aloesfiiccotrmi:agarici:turbit:falis z al/
lei.an.aiif.j.colloqntide:z niBelle recctistepitbimi cofe/ cti cu rpecieb®z Violaru.afi.qrtl pte aiifq.amyg.Diilcm
& medullis ofiiu pficop exqcuqj qdcuqj bop iucneris:z ide curabit cu adiuto:io Dei.S3 fi ex pnifiioe fca intus in aure fangtiis emanaueritipole efie Dico Difficultate3 auditus remonere etiam fi 6qhcurare eam Deberet.
E (T Degroflitudine auris. jCap.5".
T POSSlBILEefiqiaurisegreditur ana/ turali Difpcfitione in quantitate magnitudinisex , fiipcrabundantia cibi z potus.£t curabilius egri' tiidinis efi fubtiliare regimen 2 vngere locus cum oleo fofito.
po fqiiin^abin.2 Dofisbuins efi pondus. v.auf.cu ciato vno aq Dcco.modicibalafce cu octaua pte auf.j.ex Dia/ gridio.2 tantude mafticis.£t fi no fuerit puenieter piir/ gatns ex Dicta Dcluppinabis ei aureu vnu De eode fer/ uldo optime abfimctil:(ic pueniti laxatiuis.£tciba eu paneopt{efcrnietatot2tiirtunb®2auib®piiispditiscri aq2rale2modico olei»2aceti2C02iandri.£tppinjbis ‘ ctei acetora'2blcterilrDecoctccu3 carne cafiratmatt fine carne 2 modico olei 2 aceti fimt ei conuenientia.£t narib^iponens licinia infufum in meile 2 aceto finuiltct
A «-pK=s3s ns=sss?«
JL \ Imgtiat 4 H'dmirman^mmim^ i J ^fm-itmboc tafu.ilxcalli
^1nWnn.«^?SX^io^ 8atio»etib’^pjieaccidm
Bciaf Bcopq dif Q?i
cu boc no niutaf fai alteratur JL^ tate vel vifcofitatc pferut m boc a
(£ De minae ■: oiffioiltate mo*"» Impi^ t ap } . qs cim p„, j,
1 mtST«i“J’iS' “^SS^cm
ipriii8ligiieb5'cnenirt.(r£tturalMmiseft q W^H^pliifmoibiis alus mcbjieit boc gpljuinojej tturifiimiie in curatione K-ri oc CK^in 'Idcbo tgeneratii a comellioe-
co2pisi't rela)cationciprtii9*‘t medicawc^ptiu P uMiMiy rtiinarciiiriiut ffrofllm
nicter abfen rilficultate. , K coloj ipliiie lingue aliqtio
n accit mii t'jc toto Im giu p:inef aczfenfuS Dinnnutio
23otb02l! pulUVpue rubee ciij ejtco 2 iatio nezalcola line exco^ riatioe: vt ifra tra»7* c.a;.r3auic* fejctatertq
Z.0g0*'2*C. 7 ,volut al cola eccu
nez botbo fmea zita botbo: a p6'bucca! colatapiid alios z al^ cola apud iflfieft bo^ tbo: apud alios.
P R I M V S
[ A cilm t radice^ egritudinis eft res vris toti coJEiHt boc
onfur^ rii3 cu tractabo 6 purgatioe tof i^cojpis m capto ©e Diniimitidefenltid z relaxatione vlioiim) njcb202u;ri i«c« C>eii6 voluerit*^ nobis ad lUud conct fferit oeuenire,
>erfli dDeco^rofionelabionini. ^ap,d.
loj^ ORRODVNTVRe't labia fic aUa mc%
>coll l b2a aliqnco2rodipfueuernt.cjre ipri^curapolb'
S* fe» • pono Donec tractabo dc aira vti oiiij co2rorto^
Sdargj ex nu toti’ co2|ji6 z oiu5 cap eap.(Ct>wcurq5 » 5 »“. b2euiter z o c6pie|;c^ fttdicieter ptrafuiini^b egritudmib’z eap curis 0U13 mc' dir ^ non^ b:op capitts:remanetnobis folu 6 pa(U6ib’od'op dter trac. ftbnit miare gb’ c5pletis coplebit f mo 01115 capitis paflionfi. t'l?e qrr in (^Zractatus octamis Dc egritudinibiis oculoy que Aint
'*'*%iattio2 ’ J^cspuftu 5 ftruoj.
Part 4
ie U
X tulap pal
jfail!: D
.r3rCnra pii^ po/^Iap ocu DitiA2um« ca**{
col.4'.iira m-'
I 0 rSiiefap:^ aasf«c.i.c7 «coli*
multe:z eft continens capitula trigintatna (UDe balabol z edrt res vna videatur Diie. £ap.pmu.
CIAS g? oailis acciltia multa feu egntudi nes nniZteeuenirepi 1 t:exqbus vnaeit bala^ boUui’ oue fiint npcs.vna c in nemo carno fo occulto qgnaf pp grolfa3 coptone patie^ tis.z ^et acciderepp[groirafu niam ibi fixa z pgregat^iCura btiius eft poft purgatione ft pafTio no fueritiueterata ingeerei oculu ex oleo rorato.aut ptes Duas recipias 6 eodeXoleo rofato:z tertia [b anbetinc: z mifce fttz Drftilla in oailu vice poflvice;Donec]liUef.
A Cl^e inuerfationepalpebaartim. Xap.a®’.
C Cl DIT etii oculis vt palpeb2e infeno2es iuerfenftin tin vt rubedo in Joce illo non modica videat.Et 15 egritudo generat ex groflitudie mu" feriei fi qua intus in palpeb:is o:if.£t pbtetia ex ficcita te exuberante in loco euenire:red boc raro accidere re^ pcrif.£t aira nii* q ex groflitudinc materiei 'generaf:c cura qua prcripfimus De balaboLf.Diflillatio m oculum olei ro*vel roTacei z anbetini fitqueadmodu^ Diximus» Sed q ex fiedtate ozitur : vix aut mmq5 curari poteft.
^ exituris z inflatioe palpeb2arii.l£a^.3'".
P A LP EB R 1 S etid acddfit octilop puflule ali" qiiddo z nmtcxbtimo2epc(nmo.qiiartirpes(iint qtii 02 .Una efl ex buni02e q melli affimilat. Slia exbiimoie eft gjlacti fimilis exiflir.Xertia ex bu" mo2e q pultib’ farine fimilis efle vf .£t qrra ex bumo:c qiif lacti coagulato affimilaf.CC^i ferolfanf etia palpe b2e rupio2es pter natiirlt boc accidit exbumo2e vifeo fo coagulato finiili lacti coagulato»(ir£t 02if etia aliqii intus in palpebtis egritudo q balbarda in arabico no" minaf tfimt grana ^ grldini alfimilanf. (E£t pt fifr eis Tcabies rupuenire:zpglntmatiodpa!pcb2apadimiicc': ^ biiricies lapidora.(CHt cura pufhilap efl vt cibef pa" ta$ rubtirnz purgetur multoties cu bierapigra: t pone •wp puflula peciavnd cbarobani recentm mntado eam w Diefenielrz fic liberabif Deo Dite.t 15 cura ouenie’tio cc vf q5 illa q fit cfi indfione ex ferro vel feta ,reti aliquo pilo.Sed extrahere bde puflnld cn pena alicin’anis ijc alie puflule extrabi prucuerut a ,me iudicaf incoiienics. (EHi be pullule in oefis griant fic z in alqs mcbjis 02iri pfiieuerut.S 3 qil accidut odis^graiies z piculofas vab de eas ec indicam^ cu fit meb2u fl>tile z blicatfi p:e cete^ ris meb2is.£t cura ba^^j c purgare aflidue co2p’ cfi laxa tiliis onenictib’vnicuiq5 fpcittvnge locu cu oleo ro.fco cu oto amyg.DiiL£t fi fic n liberaf chirurgia; !diget:qre fi nfec^erit cbirolog^optie eas poterit remoHere.fiTHt ciira igroflatiois palpebiap pter na 3 e epitbimare ipas cu reb’ftipticis fl)tilib’pfo 2 tdtib^:riclut rofe recetes pp nobilitati oculu£t ctvngcre ipfas cu oleo ro.qb!fcffi fit crioleoamyg.Dulcm.S 3 f»groiratio pdcdfiierit exbii' mo2e cbofico aciitomuUo mo tuc eas vngere bbes oleo aliquo*|)bibitri.n.efl in oi mcbto vbi cholera oominaf. Sed epitbima eas cu folqs rofaru recetib^coqualTatis*
OCTAVVS d
t fi no pofles b 5 e De recetib’ fac aim rofis ficcis mixtis E ^
cu aqua ro.Clit inflatio fupioppalpeb2arii a medicis Xura iflar fcarnabe noiari pfueuit.z cura eius vfiseil purgare co2 tionis paV pus cu bierapigra z coUoqntida Donee alleuief egritu" peb2aru5» do: t rege eii regimine fubtili z Deiiccatmo.fed m remcy tione eius cum ferro mibi valde timo2oriim exiflit*
{COe fcabie oculop z granulis. xa^4"*
P ALPEB RIS etidmtrinfecis ociilop accidut granula ^fcabies.Oue granula Durafimtvt l 4 " pides.^ etid fcabies aliquddo valde Dura efle re peritunt qdd aliquddo minus Dura.z bteri02 oibus ell illa q cotticib’ ficun fimilaf efl inuiTcata z coghitmata intus in palpebtis.^ gramilofa qdegfiata efl ex biimo2e groflb Duro cdpacto z m palpebJis muiTcato.CLXuais /Tura gra" cura efl lUtiliare regime ipiP.z ex cibis magis laudatis nul02um. in boccafufunt auespue pparate‘cu3 alnuiri z aceto;z bcocte cu aq oleo z fale:z turtures et vtiles exiit: ex ofe rib’bletec6mcdanf:2vngatloc’a(nduecuoleorcfato F fco cfi oleo ani7gdalap.£t fi egritudo granis fcd extite^ rit pp ifeniibilitatc ei’ a pn®:aut ex negligdia curatiois / !
ei!ifde:tuc cbirurgiais femdedo vrapcriedo cuti3 extir ;
pddo ipfa granula vel fcabie exteri’curare D5.£t necui e omo vt chirurgi pitiffimi atq3 oocti p:c ceteris exilldt in aiiatbcmia mcb2cp:2in cognofccdovtilitatcfeu mua metu ctiiufq, ecp ZMiicrcp eop:z lud pone z fiuuad boc Vt i erro2C minime cadere polUnt.(LI^wra qde fcabiei /^ura fca^ efl.pco2pns purgare totupcftDig6ne3;bii02i6 facta cu biei. Digefliuis z icifuus.i qb magis a nobis comedaf e ffrik pus fqiiincabinfacfcupaffiiliscnucleaflz femmib^vt^ terice:z ciba eu pullis.£t fi idigueris frica fcabie' di 311Ccbaro Durovalde.zfcdfricatioe z ab2afione:ponebriip f
aqua rofatd in q fleterit femia CYdoniop:qnourq3 ab iui" fcatioc fuerit ifpiflata:poflq3 fuerit coUata.£t fic agere Debes plus t minus fm*fo2titudine 2 bbilitate fcabiei,
C^cdfi lapidea fuerit.boc e granulofa ad modugrd" dinis:cu Difficultate Diflbliiif.£t in bac int^dere Debes ipfu5 regedo cu regimie fubtiliatiuo z vcliccatiiio:z pur gando co:p’ cu eo qb coiienit.z fi nb flifficit cura ifla:ad chirurgiam redi: vtfcilicet cum ferro extrahatur.
(TDe coniunctione fai ligillatione palpebtaru. Xap.c.
VAN D oCLVE figillanf palpebieet f ^ coiimgunf adinuieeXura huius efl letiis:!
^ X fit feparddo palpeb2as feu Diuidedo vnas ab alia manu: velincidcdo iter ipfas cilVga aurea fcd ad modu cultelli:! fcd incifibe pone .fup ipfas vel itus alburne oui pquaflatu cu oleo ro.facto cu oleo amygd.£t nullus mediccp pter Bar.De boc oleo rofa. fco cu oleo am7g.mctione aliqua facittfedcu fim expte^ tus ipfum cognofeo:! lud vtilitate3pluries iam pbaui.
(L£>5 qfi palpeb2a in angulo lacb2ymali albugini oculi piugif:tfic cura Difficilisvalde exiflit.£t boc accit p mo"
1021 pte pofUcilione vngiilcXt aira hui’ c igeniofe pab pebid anguli lacbiymafab albiigieeleuare vlTepare. z b fienD5 paulaticfliaiiiter ! planeponedo (paciuiter vna elaiatione z alia.! b eleuatio fieri D3 cu fpatula au ri b e oj iftf 0 auri bnte latitudine z planicie in fui extre^ initate valde pofitd:l3b niinie faccbbestnifi co2p’optie iimdificarti af q3 enatu extiterit.ita vt oem certitudinem inde b5e poflis ne apa vel aliq collectio in loco fieri pof fifXt boc facto Defnp ponere Debes oleu rofatu factii3 d\ oleo amygdalaru otmnando Donec fiurit liberatus, pilis palpeb2anim inuerfis. £a^ 5 .
I N VE R S A N T V' R qtiddo q3 pili in palpebus: ita vt videantur reuerti ad fuam radicem:! intrant inoculistvnde fcquitur magnum nocumentumXu^ ra huius efl co2piis multoties:cft bierapigra mudifi care.£c fi iftrm’fuer it robufl’! fo:tio mifce cu bierapi^
£iira fca*' biei lapi^ dofe.
£wra f mi modi.
Oleum amygdali^ nu rofatu. iCura febi modi.
rOod^pn^ nuis ciird/ di manuaf
z’ modus#
craoliodt^e coUc^ntida*textirpado trabe pilos qiiO/ t cfalcn 0 jiuf. a fa poft Wirpationc>nge locfi cu faguie
vcrptiliois-C^t rcire oebes qj alig medicop bac egritii dine airat 13 marJuerfando palpebja Wiis fupio^c pa'3 oglutmddoeaibicfiglutmaita vt no redeat oonecfca fit cautcri5ano cu fga auri in radiccpilop:tn ame ti cbl laudat" cura talis.C^S ejctirpare pilos z radicir>,ipros euell^: 1 oipm^pone cura lau dabit valde exilhttfic oijcim^ in b calinC^
icidcdorcidutpalpeb2a*fIcutc bfu£ in radice pilop^^t p illd icifionc bfup euellfit pilos:t Ddde fluit cu fUofubtili valde crude crete fcte:z poflmodu pili redeut ad ftatn^
A^modus, fuuvelo2iunfm66bitozn.m(i:£taliq 4 iiivum,# -^^ij^ig^rllueneriitucillaXvtcapiafm
cut) (Utilis palpeb:efupio2is eleuddo eafupi^u^poncdo ea Iter ouas petias arfidinis mo 6 bito pparatas:ligado eas ejcvtracn £te flrictetz oimittaf Donec putrefiat z fe ff rcaef z ofolidcf g fe.pfiderddo tfi ne cutis palpeb:e in ttfi deuc? vt ipa iiierfata pofl3 rcniane.£f attede 6 bes circa copfonc ocK regedo eu cu aq ro .2 cu colliri|s fac cu aq ro.t 6 fo:is ponedo fiip palpebzas empt^ ex folqs rofaru fcmtt Dietado eu Tubtitr Donec fuerit liberatus# ITDe cafupilozum palpebrarum. Xap.7”.
^ VAN DO begritudo accidit palpebns
curari Dj cu lapide lajuli trito z puUierija^ to z ex eo facto alcbool z oculop palpebris _ — ponendo quotidie t rectificando cibum.
CT De Generatione platularum in palpebris. iCa^.S”. E PLATVLEoriunf in palpebris ex fuper fliiia bumiditate.jCura buius eft corpus nmdifica re z oculis alcbool ponere Dcficcatiiiu:rubtilian do cibum faciens eum Declinare ad ficcitatenu (TDecrdeoloin palpebris. •
T P ALPEB RlS accidunt pullule (ilesgra
E nisordeique ex bumoribus acutis procreantur. B curaborum efl cura pufiularum prcdictanim. CDefiflula lacbrymalium. /lap. 10. EC EGRlTVDOpromaioriparteacd dit poli apa lacbrymalis z aperif m lacbrymali. Cuare fi pigritia z negligetia fueritin curatione — - buius corrupef cs.t aliqfi rupef apa feu agitur
intus in nafo tidefanies enaf:t pt etia accidtTe g> pdem riir« 3 P^ rupif int? in tunicis oculop z ide corrupur.(C£ura atbiii^ c:p corp^vtr euare cuflomiatt in purgatioe fiiffi ciet ei bierapigra ptinuado ea.£t qr boc forame fiiie fy fhila (Utilevalde epditio tagi ibi minie pt.Quare in eo/ dc3 foramle pone 6 bes boc medicamc.*B< . tburis adtifii triti z piihwri^atitz Difiegef cu aq »*o*Ddec ad pfecta ni gredine 6 ueniat:z cokfzi foramie DKlillef qtidie Doec libef.S3fi1firm’puer fiierit vrnmlientuctbus ifra pdi
ctfi coburi D? addedo ei aliqd 6 pulue cbartap adufiap. £t fi piatics afpe z Dure aoterreflris coplomsfiierit:tuc pdcis medicis addere Debes De caligie furni vr camini Diflcperddo di aq ro.t colddovt Dcm e:z ptmuddo boc medicamc Donec itegre libef.S 5 fames g nares exie;
narib’ inijciaf Ddee ejciccef.Et fi pdea ^fanies d fub ocio cmanauerit forisjgue z giculofum ec valde indicamus. £iuare eos bis tm pdcis purgare 6bes.£t fiPeP^? maio re gte efle D3 capite iclinato ^fus gtc anteriorc.caucdo oinone reiect^iaceatfiue ftipin^mefanies redire pofllt ide ad cerebp.£t coprime ocl*3 manu tua vf Digifl leniter «fuauif.Doecranies totarput pofe fiierit egrediaf facie' do octo curas fuprafcriptas.Ht 5 fug ponedo empf^ fli' ptidi z cofortatiuu fafi ex rofis z balatillqs trifl mixt) cii aq ro.fragedo fiipticitate balaufliap di mucillaginetre/ nuniscYdomopcotimiando talia oonec fuerit liberat’*
(£;j^c came addita in angulo lacbrymali. £ap. r i. T I A M ab antiqs expertu efl tvidi eu efle pro
E batum Qj apponi alafliir in cculorcofert fifiule ip' fiusrt etia carni addite in lacbrymaluponedo etid ibide alcbool cu illfo feu flilo apto ad boc Deficca tiuu z abfierfiuiim«£t q6 a me magis laudaf.efl illud q6 fit ex ere vflo exercendo illud Donec fuerit liberatus. rrDe Diminutioe camis in lacbrymali. /Cap. iz".
_ EC (i VI DEM egritiido accidere pot eje T 1 cotinuaanedicinaru acutaru vel ex inci'
i”| fione facta ibid^ cuferro.£uius cura eilin loco .A J illo ponere eniplaflru factu) ex tburemaflicato cumpenidpscqmperfectiflimuni exiflit in boc cafii. (TDe egritiidinibus acentibus in ipfo oculo. £ap. i)”.
EC Ci^ VI DEM e^itudines griafr grauio T I res ac Duriores z pfundiores pdictis exiflutjt ex |~| iflisetaliq runt^grauioresalqsee reperiiinf.z JL 1 certu efl qj ontlus copofitus efl ex gtib^Diuerfis. quaru vna pre ceteris obtinet pncipatu.t oes alie fibi funt feniietesrt ad fiiavtilitatemtotarrpcreate.EtlS quide pars fiue oculus Dicaf t fiue ipfius pars noit f.efl illa gs oe qua loquif j5al'.Qr fi in eade egritiido fugtie' nerit:Deflnief ipfa gs nobilis feu pncipalis.Et Dr ec ex' cellctior alqs gtib’: vel poritate tgis : vel nobilitate.et iflis Duab’ronib’a phis vnaqueqj res alqs excellesvel cxcellctior efle noiaf.tfug boc 0al.edificauit fiiu f mo^ ne) inboc cafu.Ouare cu egritiido in illa gte pfirmaf.fi aliq De ca in cura error aligs acciderit ed oino iciirabi' lc3 ec iudicam*.(C£t fcire oebts g? gtes oculi funt miil te:z fcire atqs cogfcere vtilitate feu operationcciiiiifl) eap Difficile valde tge 6al'.crat i tm qj 6af.in cordefiio ppofumno reddere ronc (ingulrjo pdcisrnec eap caS et vtilitates ^cfarc in libro fuo que fecit De iuiiamcto mc^ broptf) foli'16 egritudinib’gtractauittqru3 Demfatioes erat maifelle.(f Ergo cu lic ct illo tge $to niin’ifl:o nfo iueniriDebct;q cufcidt medici fint atqj rari q fludeat in fcietqs:tu gg intetioes qs bnt circa fectas feu fides fuas: tuctggitctioest ftudiuqs bnt circa mudfi.Et tales lut q vituperat z Diridet illos q fecu no comifcenf z fecu no conioranf in Iliis potionibus atqs cibis: q no ridet z tru^ fantur cu eis atqs q in plateis fecu) no c6nioranf.£rqui per ciuitate feai noinceduteudo z redeudo.Tluc autd rememorari intcdim’fub breiiitate acentia qipfisocu' lis bnt fuperuenire:pretermittcdoeop caiifastponcdo tmmodoqtiead ipfopcuras neceflaria effe probatur.
Cbe compofitione oculorum. £ap. 14"*. C VI>VS fiqde copofifec pbaf ex Dmerfis tU' l I nicis.p* qru ppe craneu comorafrt efl pellicula qfi fijp carne iueflita.Htpofl illa i?fus gte) antC' riore e alia tunica q Dr fc6ina:t pofl illa filV feqf retina. Etfut et i octo buores feu buiditates pres.qppncipalib z nobilior c grddinofatt illa pn’‘iflfm vifus exiflitteui ex gte iteriori f llis craneu buiditas vitrea apodiaf ample^ ctes ipa) circufr.ex illa gtefiferes fibi mitrinientu atq) pabiilu vn nutrif .t bec ipfi’ na exiflit atqj vtilitas.z ex gte exteriori #is aere albugine’ e amplectcs gradineu circulr.r: ei clipe’ atqs tutanie exiflit.z illb q6 circfidat z coogit albugineii ex exterior i:e tunica vuea bns colore nigru tedete adviriditate.tEt pofl feqiiif ex eade gte tu nica qVornea noiaf.t ecoogies atq) circudds viieavn/ diq3.£t in exteriori gte pofita c piuctiua no coprebedes vuea atq^cdned tota fr ex oigte.EtnucDiniittobpone ortu t griatione iflapme me’ tractafniniiu pl 6 gef.£tl manifefluefl:2 cis puenire vf chirurgicis z manib’ ope ratib’.(TDico flde g> bimior gradineiis i radix z fubie' ctii) fenfus vifus recipies fpfim vifibilemper neruum obticuvcnictc a cerebro.? vnufqfq> oculus babet duos
N A
Eotraif dernotfl C tenipcH
lia li\ irioli ptiflii Dupl
I.? p
get. i7'*
.0 ^oll*’
z bali^>, bas tl>, cefueU' ca.ia>
P R I M V S
OCT A V VS
N A
rno 0 ' C
ncrtioe venientes a cereb:o:z inde o:iimf t fiint ambo albugine o«i t in oculo oiliillcf.terrcdrdtas ^o z grofll E obtriarce fe in viatz porka oiuidimt abiniuct>£t cuiIf cies illa q remdfita turbido z rpHTo pdco m fundo valls bet oculo 4?tcndif nermis qui tele retine c6iungir^*q ell iterfi pillefu cu aq rofata luifceafu fup foliavitis extc^ circudas vitreu.£t ille nermis poftn^odu oiuidif z fpar^ daf z clatifo oculo Ofiiper emplallref.£t in (tininia Dico V^rio gitur z extendif z fubtiliaf z pingitur cu venis pulfatili^ cura illius ell liibtiliare regimc cotmuado Donec flie la vtiea cu
bus z no pulfatilib^^ex quibus ell retina cotejcta pcepto rit liberatus.(T£t fcias q> qiibj variola q m viiea ozif rabif e p' Diuinepuiddie*£t quilibet nemus ejc iilisntruisqua^ curabilis ejtillit:pter illamquecapiti clatiulilinnlatur* ter illa 3 q dofpargif tejLtendifb^opehmdu Defendes ipfu} a no (LDc Dilatatione pupille a eius conllrictione. £00.17". capiti cla^
cumctis:ricuttunice valis apponunnzrimt e'truHdacu la fuHinetia ipfos:llcut fibule ponunf in manubms cul^ tellop.£t tunica qdc vtiea vue artimilaf :babes fotanic vnu a quo lujc cjctra emanat.£t fub iHa ell buiiioj albm gineus filcu fpu q fpus tendit ab bumoje gradinofo ad tunica comea.£t Dicte tunice z bumojes oes funt bfen-^ de‘tesgradineu a nocume'tis.£tcu Dicofpusritcdo fpiri tu vilibildqsuisqlibj aer valde fubtiliaffpus polTit no miari f 5 fnia? medicoptt no loqiio: Defpfi f 3 Ibiaj Diale cticop.t illa Dbri De fpu vt er equocis niininie polfit cr^ rari.Huc fequif tractare De |>pjij6 egritudinib’ oclbp. (i;;i:jcpuilnlis z pamis apatibus ociilomm. £ap. 15".
VS TVLE z pama apata ^ oculis accidunt p
P maioii partefubeaeriHimt.Sed pullule q in coi nea pereantur ad albedinc tenduntti generatur ibtr.in cotnea fanies ficiit fit in alqs niebiis cau^ fa alicuius puHuIe.Et potell ctia euenire er coirofione. £t fit Diuerfificatio in pulhilis paruis : f m Diuerfitatem fiiani rpccienuboc eH in Duricic z mollicie:qtn Duricies feu Dura pullula ell : qdpiocreaf fub paniculo tertio:z fuollis qiifbb pmo oiiturSed pullula que fub coinea ciitimfi no ell in Directo pupilletno bj Vifus 'remouere* Sed fi in Directo fuerit vifum remouettatqjpziuat om^ ninotz laniatur coinea atqs oculus erterius eminet
: p
1. 17 '’ mafo^
bfliiii» J 6 » 1 ?. rfiicfl Ul£»
H hC CLVI DEM cgritudoXoilatatio pu' ui aflifaf. pille z eius coUrictio morime pueris b3 etienire j^ilatatio pp fletu ecp:fed pofe eflg? cdllrictio ipii^ fit na^ och fcp c lis:? illud tiic ell valde bonfueo g? ipiis vilibilis nialaipllri coadunaf z limul pllringif z no in eritu Dilgregaf:fed cu ctio ^0 no. iinnil multus inde cu foititudie erit.£t Dilatatio quide3 gde 4® Dc iteru accidit vel accidere pt er cdculfione feu pculfioe: acci.? mb. aut er multa retetione anhelitus llcut accit mulieribus c.i.? i®.c. in partu.S3quado Dilatatio ellinnalis:curatione indi^ c. ?®.fo.40 ger.?boccuriefribipuenic‘tib’?crialcbool.£tatt^dem ct ;• terta Diueriificaf cura rone etatis ? ferusrqm cura infantiu et tra c . 4. c. mulieruellcuiief? fenib’:?bisq fimt in vltimaiuuen/ K.videibi tute cura fit cu alcbool Deficcatiuo.£t liefinlbntifi ? mu ^ P lierii e b.U.fucci co:ticisgnatop.?.j.icedenegi indi.auf. jsjia inter iiq.madrago2e:camomille:(eminis lini.ati.auf.iu.crcci. licf ? al^^ auntreminis cydoni02U3.?q.prili^^ rubtiliflime ? cribellenf per pami3 fpilTum.Deide mifce rura, biic ptiluere cu fiicco pdicto cottieugranatop.? cu.f .v. aqrofate.tcu auf.r*fuccimeniitbeoptie colati;? pone ad lentu ignd? bcoque Donec ifpiflenf ad niodu palle:
? fac mde pileas ad modu ciceris:ericcenf jn vmb2a:et cu necefle fuerit Diffoltiaf vna cu lacte mulieris receter
niulfo;?ponafquotidieguttapollguttainoculo.CS5 £nra fa^
I ficu bacegritudineapafiiermincipere Debes a fldmia cte cum - £ap.id". ?apurgatioerietasnoobiiiaiierit;?j^ttisfiieritfo2tis? abate.
ARIOLARVM qiiedd funt parue quare tps pueniens ertiterit:? qn fic ell: De bafilica ertrabere cura earu3 lenis erillitJEt ^dam magnecquarfi oebes ? in qiidtitate magna.S3 li virr fiierit Debilis et cura Difficilis eriflitOueda medie erillut:? fo:^ tps ineptii3 fiierittuc oe cephalica minuere oebes:? in
tio2 er 'fpecicb* illarii efl illa ^ eminet in tin qj tagit pi^ modica qudtitate.£olIiriri copetes illis q fiit m vitia iu' b2arii erterius? capiti clauuli limilaf ? illius uetiite?fenib’:?ctqm feniofiintcdllituti.*i[^.antimonu
Sia inter iriolas puiliilas Dupler. £ura.
lospalpeb- . , , . ^ .
cura ipoflibilis erillit*S >3 li paeua nierit erit polfibilis 15 cura eius.C^t fcias q? o 5 ia ell inter variola ? pullu^ lam^qfft variola albedini pertinerevrfed pullula in fui radice nulla albedinc vf bcre.£t iteru er variola pofe c vt pupilla toiqueaf:? a fua ereat rotuditate.COua^ refiparua fiieritt02tura:fufficittibi in cura coUirmro^ farutliiie fiefrofarufricatu fubtililTimecualbiigieoui:? ponaf in oculo gutta pofl guttam.£t llibtilia regimc:? purga cojpus 01 eo q6 conuenit.£t q6 magis laudaf in purgando caput eilbierapigfa fola li cozpus fuerit oe^ bile ? tps obuiauerit:liue no fuerit aptu3 purgationi et
abluti:? tbiicie ablute:lapidis cmatiu : lapidis la5uli a margaritarii;? floiis balauiliap.an.auf.v.vnuq$q3pfe figillatis optime teraf ? cribellef fiibtililTime ? mifceanf malarado oia di acj 6coc.iiq.aiif.flojis myrtelle ?lemis cydoniop ? croci ? feniis rofe canine.afi.auf.iiq.? fenii^ gre.? vioi:aflauf.q.oia pdea pqiiaflenf ? bullianf i Dua bus libjis aq leto igne: Donec ad vnd lib:a veniat:? co^ lenfppanii Ipillii3 valde:? cu bac6coc.miTcere Debes malarado puluerepdictarri rermpollmodu ericcenf.? iteru cil pdea 6coc.niifceanf ? ericcenf.? hoc bcies fieri 03:? Deide ericcenf? teranf? cribellenf rubtiliirime:et
bierapigra di colloqntida ? medulla amygdalarii fi co: oe illo pnlucre Dillc'perato cu aq ref .in oculo 03 poni pus fuerit Debile ? tps tcperatii3 magis ceteris collau^ mane ? ft r j oonec fuerit liberatus.£t 15 puluis no folii daf :fed attede q? ante purgatione incipere oebes a flo^ pfert illi q oilaf ationc' pupille patif ab enritiidmtwt r A mia bafilice fi cospus robullu3 fuerit ertrabedo oe fau' gume in quatitate magna.? fi Debile fuerit:? tps no fiie rit teperatruminue er cephalica tr abedo i modica qtia^ titate.£t coiienit in boc cafu illud fief.qd.15^.femis rofap ? cotticis fubtilis gnop pini ? caude eqne.afi.auf.v.licq ? croci.afi.^ 4 farcocoUe.;^.y.remis cydoniop qrta ptem poderis foti’ ^dicte receptiois.pillenf optime ? cribeb lenf flibtiliffimevnaqucq3res figillatim p fe.oemriplu res fimul reducanf ? fub aqua rofita cooperianf ? iU 3 nedtineafic.iiq.bo 2 is:?nialara optime:? Deinde mitte fic qefcere? aq rofata clara q fiipnatabitremo^
iieaf.zqb fpilTiimell?turbidrim vafevitreorecondaf . yvn.inuvvi,....^w., .....w...,.
?,pmaneat fic Donec induref :? tiic mfo:menf grana ad ter eis apparent:ta3 ieiuno llomacbo S repleto.£t bec modu femls cotiadri:? cu necefle fiierit oiflbluanf enni aqua generatur eje fumofitatib’? vapotib’ afce'detib’ a
pfert illi q Dilatatione' pupille patif ab egritudine.veru ct q ed habuerit a nd .03 fi cu Dilatatioe fiierit apa.p2io efiare oebes co2p’cn flomia:? pollmodii3 cu laratistfic pdirini’enipfando ociilu oefup cu flo2ib’rofarii recetiu vice pcllvice: vrcu coto nono madefacto in aq ro.opti nia ? odo2ifera valde:o6ec fedatu fuerit apa.£tpollea Vteris collino feu piiluere fenib’:fief pueris liciit pdir* nnis.£tp certo I.^je 6bcs q? fi negligetia i cura ertiterit p niaio2i para’ ad oefccru3 aque in ocnliibnt oeuenirc.
V-,^Tp.^’f*^nruaque ad oculum. £ap. iS".
1 o 1 u j\ A Oefcenfiis aque a d oculu3 fimt oiP gregaDovifus:? q? apparent ante oculos ipro2U5 quali murce volantes vel cimices:? bec vnifo2mi'
jCtirs p:i
Illi modi»
^213 inter nioUificaf ipurgm
caplb 6 c
Xura fc5i modi*
caAi0 ing^ bua abfti^ ntf op 5 a t jli ejctra^ ccioe*t ter ra tert^. trac* 4 *c* ^O^Z»7.COl liget.j8* Sup*c*u bni^trac.
(lonucbo z co:po:e fnperiusfiiccefliiie vice poli Vicej: z iiiimlcoadunatur z couertnnf in aqiia.ficut manifefle apparer in balneo qj e;c vapojib’ a fnmofitatib WolU'' ti6 ftt aiteiio adfupAcie.^ ibi cogregan^ z in aqua puer^ timr q inferius guttatim cadit.Ot puenit tibi in cura^ tione buius egritudinis vt fis lludiofus in purgando co: pus CU5 medicinis ja]catiuis:z non fufficit tibipurgatio facta in boc cafu cu bierapigra folujmifi C115 ea mifceaf ahqd oe coUoqntida z aloe z femine feniculi z in arabis co 02 beibeg:^ fale z mailice pconfo:tatione ftoniacbi* J 5 ed ii Virtus fmrit fo2tis z tps z etascduenics ejctite^ rit.mcipe Debes a flomiatz poltea pdicta purgatio fub^ fequi D5.£t in fiimma dico fcire Debes z niiniiiie obliuio ni tradere ct fi egritudo reqrat z foztis exiftat virtus et tpstetascoadiuuauerintvt nullatenus fidnies cozpe ftipticoejrnte5.0mri feceris adincdmodaxnocumcta mfra inftrm'»poteritpuenire.auare in tali cafu puenire Debes adiuuado eii cum reb^mollificatiiiis.£tcii3 Dico mollilicaremo intelligo rela>:are.cu boc nome equino^ CU5 e;:i[tat.(i:£t tibi cduenit fcire cp molliftcare ftoma^ cbu5 z inteilinamd ell ide q6 purgare:ficut in boc multi errauerut credetes gp purgare z mollificare idc ejciltat: qm p mollificare intedimus id q6 educere ba feces lubzi ficado q in llomacbo tintefiinis reperiuntunficut mer-^ curialis oleo codita facere nouit: vel icidendo z abfler/ gedo z apericdo ficut fit cu almuri facto ejc farina ozdei vel frumeti:vel incidcdofolu ficut cu aceto folo.t fina^ pis et feces z fupfluitates fiomacbi z itefiinop educere ptz p tato talia minime purgare Dnr:qm purgare pzo^'
pzieDiejrpulfio facta a medicina cu electioe.(n£tab^ (lineat a 5zqs oino:z ciba eum pullis affatis cfi modico pane oprimefermetato comedcdo parum:z in fero ad cena.r.minime comedat;t comedere pullos eli>:os cum bzodio in bebda tanturemeln 6 nocet*£tfi cocti fiierint cu rapis Donec Diffoluanf c 6 ferut:qmrapeoculisnon modica ppzietatc bere cdpzobanf.z multoties firmiter afpicere in oculis filueflris afini ejcpertu efl atq^ certum mirabifr eis valere.£t iterfi rememozati fiierut optimi ex medicis antiquis q? inclinare facie apertis oculis fup Decoctione' croci eis coferre pbatu efl miro mo.t fi con tinuabitur boc multoties:pole efl vt ille vapoz inde Dif foluaf z liberetur olno.fllSed poflq 3 facta efl Dercc'(io aque m oculu no efl labozanduttunc circa eu Donec coa giilef z Digeraf z ad terminu mediocre inter fubtilitate z grofllcie Deueniat.£t poflqs Digefla fuerint ad termi^ nujpuenientc Deueneritjtuc artifeje labozare dj inejc/ trabedoiprajpofl^purgatione vfem totius cozpozis et partiale 5 capitis.£teilnecefrevt,bicartife)L* in boc fit aptus t fubtilis valde; t multoties ejcpertus : ne in bac «Irratione aliqua lefionc inferat alqs partib’ oculop. tCDcejctractione cataractarum ab oculis, iCap.ip»»!*
O portet qdc vtejctrabaf cataracta pofl ipfius pfecta Digeflionc z coagulationetquonia fi ante feceris redibit aqua Vt puus.£t cuj Dico ^ W^bere cataracta inteUigefaneq? ipoffibile efl ea cTtrabere ficut multi credideruttfed pfiindaf cuj acu inferius m fpiffitudinc oculu£tfacta pfimdatione ipfiuse^rtrabaf acusDeociilo.£tpoflmodu Debet effe infirmus m loco remoto t quieto cu oi abflinetia ab of opatioe oibus q aliqua grauedinem
facerepnttficpoffib eeritvtlib CTDe cofirjctionyjupm ; no naturalis.£ap,a;o«
E t S C I R E Deb^ ^ conflrictio pupille natii^ ralis tanatiuftateefi laudabilis ficut pdijcimus* eo q? pfert vifui coadunado fpiritu vifibilenr m fi poflnatiuitate bpuenerit egritudo;auterit ex fi^
citate Dfiante ibidezvel ex btinioze aliquo acuto Icctitn illum Deficcante : ficut apparet in pellibus feu cozus vr fozntistgn quadoexiccanf cozruganf t cdllringunffo/ ramma,£tficcita 6 qde accidctalis buicmebzoacciditt ficut oibus alqs mcbzisgriatr accidere pot.£tquado ac ciditmquocuq 5 mebzo fuerit Difficilis exifhtcuratiois: z qfi ipoffibilis:? nifi boc ee't;poffet artifidaliter citruif tas inrenib^remoueri.Sj laus fit z glozia altiffimo crea toziqpofuit bocecipofe ad certitudine fignificationis renectutis,auare medicus cotetus ee D 3 in bumectddo rolumodotmvtnalisreu radicalis biimiditaspreruart poffint vlterius minime poffitexiccari.(CiColliriu pue nies buic.*B^,violaru buglofle.afi^.j.nenufar ptes tres vni^^.oia bec ponanf in aq phiuiali vf in aq Dulcis fon tis z in puenicti vaferita Vt optime rubmerfe fintrub aq z ill 6 vas in altero vafe maiozi pleno aqua ponaf ad igne bulliat tandiu Donec aq coloze mutauerint pdicte res talrfintDifTolutetvtad modu^pafle Deueniant.£t pofimoduextrabanf epiflenffoztiter tponanf in pa-^ no Defo fubtilizfoztiterexpzimanf in parapfide vitrea z mudavalde,exiccef collatura illa in vmbza;z poflmo duifozmenf grana ad modu coziadn.z cu neceffefiieht Diffoluanf cu albumine oui colube z in oculum mane z fero Difiillenf.£t boc colliriu mftuvtile exiftit mfierib* pueris zfenib^CESj oino ficcitate' remonere ipole ei Didm^S 5 bumectabif m^bzilad fiianalej buniiditate pferuada,z iteru alburne oui colube cu vifeofitate gumi arabici in oculu Difiillatu confert fimiliter in boc cafu.
(C De Debilitate vifus ex penuria z paupertate rpirituii
H vifibilium pzoc^^^^^ £apai«".
L C V IDEM egritudo pzo maiozi par^ te renibus accidere cofueuit z coitu fiipAiie vte^ tibus,£t illis qui affidiie firmiter in fole afpiciut velin locis multu 5 radiofis:atit fupfiue fplendentibiis. £t cura buuis efl cdtinue comedere oua colubaru) De-' cocta cu rapiszaut Vitella ouop galiinaru elixata m aq comederecujrale.Et item in boc cafu cofert comedere pullos colubarum filueflriu abfq 3 capitibus z collis co^ ctos C 115 rapis.£t galline etia C 113 pdictis pullis z rapis Decocte couenietes in boc cafu exiilut:abfq 5 collis z ca^ pitib’rui 8 :eo qi capita ifiop ppzietate pbanf bze in fa" dedo cecitate.boc efl no videre pofl occafum folis om^ ninotficut cerebza ipfcp pdicto^ ppzietatem bze Dnr ui augedofeu mftiplicddo itellectu.£t ius etia pdcop pul lop colubarufilueflrm z galiinaru pdictis pferre Dicif. £t comedere etia grana pini cdquaffata z pofita in fiic^ co malop vtilia funt in hoc cafiu£t pcipiie eisvt nmlto^ ties odozet mala odozifcra;qm multum cofert eis.£t funt ea que augent feu multiplicant vifibilenifpiritum.
H inoe conflrictione nerui optici. £ 36 . ♦
E C V IDEM egritudo accidit ex bumo re grofio z vifccfo oppilante ipfum fozamen feu canalem ipfius nerui: vnde fpiritus vifibili*' b< pertranure : vel ex concuffione vel percuffione ipfum coimringente feu obturate.O^) fi oppilatio partia fuc" rit,ftqiiitur mde Debilitas vinisri fi masiia /completa nierittommno patiens eftkitiir fine vifmt fianii; Ijiiiiis egritudinis eibq: fi copielFeris Digitfifiip pupillam infir miipupiUa alternis niininie Dilataf.£t poteft etid acci' dere ^oppiFo erit in loco interfecationis vniiis neriii ^E 9 lteni:ttiicm ambob’ociilis vifiis ejctotoaniittif. £t ec boc admiranf medici g, invna bo:a pjmafvifiis:! ev toto amittiF m ambob’ ociilis.Sed no ell admiratio illis qrciunt anotbomiarqTuifli Diio nerui oziunf a cere^ bzo z extedunf ad anteriozatz in medio frotis piugunf Z vniunnz .ibi iterfecanf:quare fi oppilatio fiieritin lo/
N A
: 6 i m<
ect oc replei capui
Sditioc edici . fidele k6 me '.z
P R I M V S
NA co ineeifecdtionid 7 vnicnh ipfcji adimii^c fiet perditio
>ntra villis in ambob^ e^: toto fmnil z oe hac egri
iLcirca tudineoicit Bntlqpefl ipoltad f4nadu.(LScdn»bivf li modi. Qjfloniia ccpbalice:« purgatio cotjjie toti^ ; t capitis:^ cpitbmiare caput cu coto madefacto in oleo ro.« liliop: ti,7i^ z anbetimijctisztepidisoptima faciet operatione i illo
cafin^t DiUiUare etpdicta olea calida ex alto fiip capiti
O C T A V V s
fintilia.£teurobum$cflponere cotvm vel pedam lini madefactas in bacDecoctione;que.'$^.Hoti6 camomille z feminis lini.afi.aiif.|.aqua.|.t|.oecoquatur vfqs ad co» fiimptionequarteptis:tcokf: 2 in illacolatura appo<nantur oe albumine oui auf.q.optime mifcedo:t oiiiik ietur in oculo quotidie gutta poli gutta ea exili cte tepi^ datoeinde cotum madefactu in eadem oefuper ponaf. pteanterioteprubtile cdnula no modicucoferre^Vi^s (El^^ talTaqne eUgutta rubea que fitin albedine oculo-
in pneipio oppilbnis pferre Dicimus multfi oleu rofatu: quo renoiiate f ierint rofe recetes plurib’ annis.Ht cibi eop rmtfubtiles:? quibabet llomacbu z inteflina ipfop ifg, mollia pferuareu lubuca retinere:z exerceas i iUis toto
t6i mo^ pofldqmiuuare potens li oppilatio fuerit bbilis.ee £t polFibile e etia gj pdicta oppilo liat ex apate:qre ex pdi ctis Dilfolui p6t:i inde ridebispfectu illnis aire li aliqd
rum. £ap.z 6 ”*»
IT E TI AM bec egritudo in coniunctiua.f.ma cula rubea : vel gutta rubea ex perculfione panni vel libi fimilis.Et cura bnius e(l flobotcmia cepba lice fi infirmus poteritfullmere z flobotomare piillu co tumbarum fub ala: t illum fanguinem calidus oiilillare in oculum quotidie Donec fiierit liberatus»
ia acuta cet octi replen^ caput.
De vifu renianrit:^ oppilatio no fuerit ex toto copleta z granulis generatis in albedme oculo:fi.i:ap.i 7 ”
Part 5
c6firmata.0J fi luerit oppilatio ex toto firmata zcople ^ ^ unn a tV/T
tatz ex toto vifum amiferit:timc Defperat^i^ ficut j^af.
Sed cu boc toto abfiinedum efi a cdtrarqs:z no Colu in itla egritudine.veru etia in oibus totius co?pous:qfn in egritudinib^pedum abfiinctia feruamus.Quato magis in ifia cuius fanitas tam necefiaria exifiitCHt feire ve^ bes Qj oia acuta bnt caput replere ex vapojib’ z fumo-' fltatibus:ficutrunt cepe:t alleatt bis fimilia.quare vifui potiillme nocent:^ materia omnino exifiunt cecitatis.
D (LDe bumiditatibus oculonim» JCap^z}’”*
JMlJSiVTlO yifiw in oculis multarum efi fpecieruqfit inbumiditatibus:reu inbumotib^ oculop.£t Diuerfificanf in grollitudine z Tubtili^ tate:z in qualitate z quantitate : qm poffibile efi vt in^ grofientur ptedicti bumotes vitra Debitum fue nature: vel fubtilientur aut multiplicetur in quatitate in eis bu miditas accntalistt inde virusptiirbaf turbatione leui.
£t cu Dico igrolfatio velfubtiliatio:aut exceifus in qua^ titate aut qualitate : non intelligo vt fit elongatio ‘in bis
5ditioes edici , p
^deVip Kt> medi '.t i® De ftdne ar. edi.c.7®. mrnd. ^ItU zc
rio:qm quado exitus a nali oifpone in pdictis fuerit co^ pletus atqs firmatus:tunc cura Difficilis valde efficitiir:
H EC etiam granula in albedinegeneranf ficut in pupilla z in alqs partibus oculi fieri coit fueuenmt.Et cura buius efi flobotomare cepba licam in p:incipio:x purgare cotpus ipfiiis cum bierapigra.Et port infundere femina citriiloms m aqua rofata z ipfam tepidam quotidie in oculum Difiilla.£t fi pofiquatuotDies inoculo aliquid remanferit inp:edk cta aqua rofata mifcebis aliquid licij z croci:t quato ve tiifiiojfueritegritudo:tanto magis addes De licio z cro cotz quanto Diminuitur egritudo : tanto minus De cro/ co2licio.£tquodminusDe bis poni Debet eftvtin.^. pjedicte aque ponas De vnoquoqsoctanas parte auf.j. Et fi multum ptolongaretur egritudo:no nocet addere aliquid De myrrha-Eipofi^ egritudo incipit Declinare «remanet in oculo De fpiflltudine granuli « De colo:e ipfiustvtere abfierfiuis z mudificatiiiis q lint abfq^ mo: dicatione.addendo aliqua q bnt oculum pfo:tare.£t fi inueterataflieritegritudo multum.fiatboc alcbool.T^. fpume maris:eris vfii.afi.auf.v.antbere:« feminis flop malop granop.afi.aur.q.Dardacbic.auf.x.pifietur vna^ queq^ifiarfipren cribellenf fubtiliffime z mirceanf cus aceto:« pofimodu e%iccent:z iteru teranf z cribellenf z mifeeanf cufuccofeniculuiterus exiccenf z tcranf qn^
qa D2ia no modica exifiit inter rem q incipit igroiraritet ea d m efi ingroflata' atqs firmata.Et medicus p fe co^' qiiies:« mifeeanf cu aq ro. valde aroniati^ata teredo et
gnofeere ops figna ifiarn reru ex accidetib^ifirmo fupue e;nccado:« pofimodu cribellenf rubtililTime p panp f|?if
nietib^:z fiudeat toto polfe Vt infirmus ad ptiftina z na turalc redeat Difpdnes remouedo acentia innalia oino. CHtifia q Dicta funt fulficiut illis folumo:qui diu mpdi ctis egritudinib^pfe prib^Vicib^opati funttvel illis qui logo tpe fiuduerut in logica z in fcia nali.« expti funt in cognitioererugfiabiliu z cozniptibiliu 5 ^^3 pdcis
ib iuuabut:z no abbteuiaui buc tractatu no ponedo pticiliaria puenietia m boetnifi ne mftu plogaref fermo in ipfo.Htqiuis opatioes manuales oespticufritegre zp^ fecte cognofca:q: tn ex fola Vifioe alicui^vulneris anim^» me^Dcbilitaf m tmgjadimeTas fyncopisDeuenio.^deo bunc tractatu abbteuio pcjicta particularia omittedo. (£pe egritudinibus que fifit in mutina feu albedine ocu-'
E lo2um. £ap.::4‘".
T ACCIDVNTin albedine apata:iicut in alqs menibais accidere c6fueuerunt:z cura huive efi in pzicipio flomiatzfubtiliatio regiminis pone^ do in octilu aqua rofata in qua fteterint in mollia licium «femina cydoniop tadiii Donec aqua colo:e mutauerit: « pofimodu colef z mifceatur cu ea aqua albumen oui: et Deinde in cculum quotidie Difiillef Donec liberetur.
E CDe inflatione cmimctiue abfq^ apate.jCap.z:5*". T ACCIDIT bec egritudo coniimctiue z p maiofi parte fenibiis;ppter Debilitate fuicalotis innati:« fit etia ex pictura mufce;vel alterius fibi
fimmu:«oferuenf optieinvafe vifreo:« cu nece fuerit mane « fero De eode in ocfo ponaf Donec fuerit libata
E De febel. -Cap.zS".
T ETIAM bec egritudo in coniunctiua eue-' nirereperitur multoties:« efi quedas contextura rubea facta in fuperficie coniunctiue feu albedi^ nis oculo:um:« nominantur in arabico vene altbeben:
« non funt vene p20cede'tes ab epate:nec arterie a C de venientes : fed venis afiimilantur q inuolute funt et contexte fup:a albugine^z aliquddo in tanfli extedunf q) nigru cooperire reperi«nf.(EHf puenit medico i pn® illius egritudinis Vt fit fiudiofus m purgado infirmus ct * flomando ipfus z appenedo oailo alcboLabllerfiuu fic illud q6 nupfiipta Dixim’:«ftibtiliare regimen: z fic libe rabif Deo Ddte.Et fi in cura pigritia fuermmit aliq 6 cd regime defuerit ineptu.augebif egritildoz igrolfabif:
« idiirabif Donec Vifui iferat nocumctu.qre cu fic fuerit 6 necefiitate erit vtp manus cbirurgi) babeatptralire.
£t tales in arabico collectiones fcebelliumncnnnanf.
(EDc coniunctiua cum apate « fine apate. Eap.zp*".
A C C I D I T etias coiunctiue repletio cus apate et fine et exteniione venarum:« repletione ipfa^ rum:« cum rubedine ipfius coniunctiue «grclfi/ tie palpeb:aru cuabfidantialacbjyniarustzbns boc no pot aere infpicere.qre fldniia multu pferre Dicv
: -Ot
m«s;t purgatio ehl vtiKllima orifliRt ponefiip oculiij >pfms apatfet inciperea flobotoniia cepbaJice-ct
cotu niadcfacn'1 in aqiia rofata tepida vice poft vicKet JPurgatione ipfms infirniirtictit ei nidiiia oiicnirc vide fit in pdict») ^id aliod licu &iiTb[nfn.7 r1 m bitunt DOlltllodu nmip in ^
cotii madefactu in aqua rofata tepida vice poli vice:et - r — «mii iuauuii: ti nieuiia piicnirc vide Iit in pdicta aq aliqd licq oiifolutrut fi in .narib^ inijciee poltmodu pone in aurem infirmi oleum rofatut
collirm De memitbennde magnil videbif imiamentiij. tertia parte ipfms olei anbetmi z' cum cc-cnoireric
C t:,c nimia fubtilitate fpiritiis Vifibilis z ipihw grofii- sipofiema optime efle Digefiunuiprum fac fiermitare fi/
S X^ap.30"** ^'*t rup:a Di;cinnie z c]ibibif*
CJA5 g^egritiidmcgeacddentia ipfarH ouiinf animalibusfiibintrantibuginaiirem rafii-» fufientantibiisipa -|-n T, g^quado animalia annb^fiibintrdt
rif r,?hf u ' V ifibiluqiionid fi fue/ L *ncle labores maximi z inquietudineg babdt^ue/
^“Icbit a longe z non pso^ ris:ficiit fimt pulices vel eis finiiliaulinc aiir^ ink
pt.z cura vnitifeninferi illoitini ell reducere vnumqda; plere Debes oleo tepido:? fic mojtna exbibfit enando r e? folumeni/ Scdlianimal fiieritmagnunoeficdiienicc tuncmfiim P 4 >veru etia fiifientantia ipia . £t fcias cu vnicuim n/ mo2tificare:ammdeniflriniiini tsr . j
hh q i oculos ca/ dunt.
De bis q i aures ca^/ eunt*
Xuraeoju q cadut in
bisflmi ia ^ wpidespaniutarenatet l'
ftnd ofus fiS '? Nictop enentiis £3 fiibintrarc reperif.Qnareftcmutatio S e
eminet i ofttn 'i pcnailnm pellere paobaf;? fi in narib^vifiii apparnerivirraj Lm
P*cegarolise)ttr 8 bcreDebes.£tca^ipftsS
LoreqiniifJIn^^^^^^ P^° 8 velpernares fotiriLcas babctiuvliw^^^^
3 fn
dpfonflrJr^ ectrabedi illnd in piv
Sno/l ^ ®‘P'® 'i “'"■« « 'bi longo
? poltmodn al'ter7tL'tiIrjficdn^^n^ .._■ —«.ot m anierio2i parte iiiperamindaiie'
Qiiare lindiogis ei^fteht^l in 9 ’ imaginaf ea q vera non eviftunt.
fuis naturali? i» I” coplexione ip/ £t ego quidc vidi bominem qui imaginabatur fcvidtT*!
remoiin*yiiociinq5 nio fiie/ qnenda amicufiui3 volentem occidere irriim’>? r
3 dei
r ■ . . ^ 1 V IV m cail/
ditate: frigiditatetficcitate : z bumiditate.£t incipiemus nunc p2imo Determinare De ab ,/ j terationefacta a caliditate.C^tillecuibec qualitasinanterio2iparte fuperabiindaiie/ lidit*^^ »
/Inra eoju cadunt m aures»
icrer vei remouere:f acics ibid^ inflaV * -• ,
retcii illud nicb2u in DiTponc matirni ^ r- ■ — vtiiuuiuuit 'vaieat uai/
ca nardi;
S A
3 fn 5 pfui
^it 4 i)cufri
8 idit 9 tc
Ji*cina6,6^ Wcaririo:, ^inde po<
^5rebmj ^0 fuihnet JJt.’dicmas %idas* Jdei.cfe-
02 ict\t>a-
Jtiiali etia •**l0tditate , C
wfi» B*’*>dfi
tir« ; ■
P R I M V S
ca nardi efl cura optima tgfectatqmtcperatc caleftc. <C£t c nece>tino obliuifcaris oino eotu q pdijLimu6.fI^ mebta pncipalia oe necelfitate reqruti fms niedicamiv bus ta ^fubtilia funt z iliptica.z ^tiis egritndo oino re quirat aperitiua po:o2u:iumimeti) oeiillere oebes ab appoiitione .flipticaru i rubtituim medicinaru ad cofer^ uatione)nalui3 virtutum iplius niebti. £t medicine et q funt aromittce mavime biit pncipalia mebta pfo?tare: qre ipfie egctp:e ceteria in oib^fuia necitatibws. (CS3 fi frigiditati bumiditae fiierit aflbciataioleii Defpica cuj modica ^titate olei rofati oicmiue eifufficere,
(CDc egritudinibua medie ptis cereb:!* /lap.i"*.
E t 5 c 1 a S qj po media cerebii vere cerebmm e;cillit z illd q 6 ibi e)iiftit:eft recte cerebju z nale:t pot ct ei euenire qlibet pdictafpc‘e male coplbnis* i 5 ed acentia que ex iftia ?fequiin^:fo 2 tio 2 a valde exiliut P 2 i 02 ibii 6 :qtfi li eifolumodo acciderit intenfa caKtae: co gitatiua tuc fo 2 tilfimepturbaf:t in omnibus fuia cogi^ tationibus inftabilis ellt reperif:z oia ei coia ee vident 2 perfeuerabit lic oonec illic pofueris q oicta mala qlita tc beant remouere^fllScdfcias q> parsilta media cere btiminimerullinere pot Stlites medicinaru Heut
pot anteri 02:2 adbuc longe minus qj polleriozteo g? co/ milTura cranei q in oirecto iliius partis repif : eftrarioj valde z minus cometa feti figillata alqs comillliris. ergo pollq$ itn eilt^tutes mediciaru facili^ pnt p hdc comiiTu' rd ad cerebmptraniire q* 5 p alias comilTuras aliap cellu imu£t qa cu 15 ct cerebiu qb i l?ac pte media exiUitmia^ gis e buidu atqj niolle:i 6 ipli’ mala.qlitas citius z lenius Diflblui^ z remoiief. £t cu bec ps fit minera z radix atqj fons aliap cellularu inde cu maio:i oiligetia z oi tepera^ tia ell medicada;abllincdo ab oi appone fo 2 tiu medici^ narutz fpaliter ab bis q in fuis qualitatibus nimiuj exce dut 2 fiiaxi»!^' in fridirate:qTn bec ps oino minus pot fri^ giditatemfullinere alqs cellulis»
(TDemala coptbne i media cellula iterioiis ccbtuZTap^» TACCIDtT ccgitatiue ex mala copfone fri
E flida tarditas C 113 raritate 2 ei’ cogitatio mftabilis oino dficif poftmodu redit ad pmd cogitationej cum oi ouritie z tarditate.£t cura binus eft tempe
rateblcpartccalef^ere: $uis lapars ma^
tem poflif fuftinere $ frigiditate cuei fticrit nece. (C£t n cfi frigiditate bumiditaa p2eabudauent:(biii6 raro co/ tigatttuc tibifiifficiet i cura o!eu 6 balcbaon.1.6 cotiila fe tida:vel oleu cotticis citri, vel epitbmia excotticibns a trojurecentiu fcm:aut ex niacis Milci.(E £t n ficcitas cii frigiditate ctns aliqiite aliqnno: z opatnr inoidin^ata. £^tntrarr Dicimus qj cura ficciCatis mcbjozfi quafi impombilis elt: «rpecialiter ifhtis cu fit p2mcipale.0m fi conatus tuens curare eu aim btimidis abfqj obuiatioe cum Iripticis ti^ meo qj induces efi ad relaxatione totius coapozistquare fiilficcre Dicimus in curatione biiins ea q pdixinuis;lcie< do qj cerebtfi mime potfullinere ea q fimt in excellu .fri^ gida ficiit ptediximns 2fpaliter cellula media.
C£>e palTionib’q fiut in parte pofterioji ceb:i. tlap. 4 '". CIAS qj ifta pars melius potfnllinere 2 facili’vir
S tutes 2 potetias medicinaru ali)s partibus iprius ce reb:i.£t ro buius c:qj ofla q in bac exiUutpte Diirio> ra ac Delioja valde fiint^oiribiis aliarn ptiu cereb 2 i: po 2 i ct illi’ partis loge Deflo 2 es 2 co 2 puletio 2 CS 2 Diirio res ceteris partibus cereb:i reperiuntunt pp boc virtii tes medicinarit intus p illa parte penetrare non pnftnili cum Diffiailtate. £t cura excelTus qualitatu in illa parte fiftliciit Diximus in piedictistfed fecurius operari potes n illa $ in alqs po(l$ cognofeis gp facilius pot bec pars
N O N V S p
virtutes medicinaru fuHincre alqs ptibtis cereb 2 i,Sed bec pars mtatfi D 5 t ab aiqsjqni li bpsfiipfiueifrigidaf: accidit ide infirmo Difficultas memo 2 ie. £c fi infrigidatio in eade parte i vltimo facta frierit:p 2 iiiabitur memo 2 ia infirmus extoto:fed pofe ell Dicta memoaid recuperare calefaciendo illa parte di empVis 2 vnctioiubus 2 cibis fibi c 6 uenie‘tib’.£t cerebtfi qde lep 02 is in pfoatatioe nie mo:ie 2 ipfuis reparatione maxima pp 2 ietate coptobaf b 2 C.£t infictio et facta ex caflo 2 eo vel ex oleo ipi ’:2 ipni filr odorare memotias potiflime bj recuperare. £t buic partipoflcrio 2 i memotia apptoptiaturqueadmoduco*' gitatiua medie ;2 anteri 02 iiniaginathia Deputatur.
CDe egritudinibtis 2 oib’ fuis accntib’piienidib’ ex De ftructione feu co 2 niptione coplbnis totius ceb 2 i.i:ap.y.
T POSSVIviTqtiidebeegritudiest-accidC' I , tia puenire cu bimi 02 is vicio :2 fine bfi 02 is vicio :2 1 ^ qtiocriq, nio fiat Teptiir ide co 2 riiptio vel bllnictio in }^tute regitiua totius C 02 p 02 is.£t ex iflis egrirti^ dinib’ c appoptia:fiue coiruptio coplbnis fuerit ex lUa ipfius ceb 2 i:fuie ex alqs mebtis b ei beat piicnire. (C£t ii cognitu e atqj feitu ^ appopfia eflfpafni’ 2 rpafm’ eil attractio neruotu verliis fua radice.£t qn bec cotr actio efr volutariattucnalis efl: 2 qfi imiolutaria exillif; illd eje plurib’ 2 Diuerfis caufis b$ piienire.Caut ex fupfiua ficci tate meb 2 is adiieniente:ficut in carnefalfa apparet euf dentertq: cotrabitiir cxipfa ficcitate ;2 in cojijs q fo 2 tilfi me icrirpant:ex eade 3 .tC£t pt et ex bumiditaterparm’ eiienire.r.abbumo 2 ebiimido a naegrediente: qnexeo^ dem vapo: grolTus 02 itur 2 refolnitur :2 efficitur ille va ' p 02 exfubllantia aquofa .2 ex eade pdictus vapo 2 effici; tiinqre repletur meb 2 u in tm qb nd pot cereb 2 u pdictu biimo 2 efuilinere vt ptius : liait apparet in vtribiistqm qn in eis vinu ebullit nd pnt vimi fliilinere ficut an ebul^ lirione;eo q? an ebullitionem ptes coniiincte exillut: 2 in ebullitione in aerifate 2 vap 020 fitatem conuertunf.qre lodi maio 2 eb 5 e indiget: vn vter cotrabitiir 2 tumefeit: in tm q? no ridef poflefuflinere. vil ex oibiis Dictis fpe^' bus Tparmus effiaftz ex ipfis meb^a pbunf.£t fitfpafm’ in C 02 p 02 e feii infiiba ncrii 02 U 5 qui a cereb 20 p 20 gredi^ tintiinquarein ttn efirparmustinquatu infiiiio in eifdem facta efle reperif'.£t fi in radice oiuj nernopfacta ei re^ peritnntncreqtur vKsfparmus in toto C 02 p 02 C.([;Sed
1 parnnis ex ficcitate puenies efficif a ieinnio vel afiiper^ ftna abllmetia :2 ex lab 02 e vel exercitatione : 2 fiipfluis vigilqs 2 nimio coitu: 2 ab oi fupfiua euone Deficcante:
2 exintefa 2 fiipHua caritate:quare fi ex ficcitate Dnante
folumodo fuerit: cura ipfius Difficile ee itidicam’:_tn fieri pot q 5 uis cu Difficultate 2 paulatiue 2 pofl tpis logitudi^ nc.fli£t feias qj bumiditas efl nomen eqmuocmeo q? q^ dd bumiditas e cui’ potc'tia 2 fublldtia ell buniida :2 que dd bumiditas repitur: q I 3 fii actualnficca tn pote
tiarrexiUittfic cbcla 2 acetutqru vtnlqspotetialrlficcu^ exiflit:tnin fuiruba 2 actualitate bunjidii 2 fliuidu ee re/ perif.COuareDico g^rpafmusefficir fiue fieri pt ex qli bet buniiditate actualirfiue ei’ cop^o 2 pc® fuerit ficca: fine buniida.eo q?qnrul>a nerui aliq bumiditas inftmdi/ turfiue illa fuerit potetialiter ficca 2 actu bimiida : fuie bumida actu 2 po®: nern’ 3 bif 2 coadunaf : 2 ingroflaf: fle in reb’extrinfecis ell videre:qmq 6 buiditatibusifim diiuf Jaugmdanf in gfiitndine 2 Diminmmf in Idgitndie: z tali mo efficif fpafnuis.(T£t fit ct rpafmiis expiictura nerui:eo q? ibi generatur apa pp nuiltd leniibilitatc ip' fmst “2 PptcT ipfi’ habilitate recipiedi apa 2 nocn"*:fit it attractio vfq 5 ad radicd einfdeibide :2 inderpafmiisgfia tnr.£tfilludiorusfiierisin piincipioin curatione Dicte puncture nerui annibilabif fpafnms ita q? nd eueniet.
£oi:.auer* B
/Terebulfe pozismaxi me confert niemoaie
tbeori. luca.o® I ^0
^.c.s. 2 .
tSpafm^ ab buidira te 2 riccita^^ te fieri pdf. Jdeauer. Vbifup:a
'bfiidiraff actualis t petetiar
JCde fpaf^
Spafm’ a punctura nerui cpp upofleniat id biimid’.
Quid fit Ipariuus
Cii cpific fi e nui hu^ (no: giiiis z biioi gp liise Htg" uia aut nit' I dcolicujclc 9®tbco,ba
l^rinscofe quif motu i ime* '5dC3®bu^ aistrac.;t. cip.z. Qiltoejcp^ re ewns z
E ^<C 0 t' curatione puncturencruu £ap.^» T C V' R A TV R figdc b egritudo cfi rcb^ca^ hdis z liccis cj: fua coniplbne z na:t biiribusfiiBa? fubtiletlicerulpburr eufo:bui,fctegoiani curaui quedaiu ex putura:poncdoriip earulpburtm:? curatus fmtmcontmentuiitfciasQjquando infimdif bumiditas in qndtitate pauca:que qiiid^ magne qualitatis.upoten tialis buir.iditatisuuc no efficit rparmus:fed inde relaxa^ tio vel eiue fpee ohtur:eo q) neruus Difficili^ pot bac & litate-Cbumiditatcalys qualitatib^ruftmere. CHtfpaP nms vfie e|l q a radice ojiturXa cerebto:^ pticulans q i qiebus eflicif pticulanb^Ht qt idfufficienter reniemo^a tusru 3 oc rpafiuo:niic ce epilia volo facere reco^datio^. i f “De cpilia pzocedente a cerebto* /ZQb.yK
E f 1 L t P S 1 A quid^ tfic effidf qn buo: grolHis cif funditur z fpargif in cannalibus z meatib^cerebd* z burno: gfliis effe no p 6 t:niii lit fiegma aut melia etqu pjedictus bumo 2 oppilat cannalesfeu meatus ce/ reb:i:tunc cotrabif cerebni} vt expellat a fe nocu™ z in^ defeqtur cotractio totnis cojpozisu trenuit nicbaa oia* z fit in eo gemitus z rugitus pp relaxatione z Debilitate? virtutismotiue volutariemec Dilatatur pectus z moue tur (blito mc:e.£t accidit eide metis pturbatio cu cimP mitionet annibilatione anbelitustin tatu gj qliriiflFocat® elle videatur*! cum conaf attralxre aere:illud facit cil inipetuolitare valida atq^foituvt reflauret Deperditu?*
Z fadt illud ftertendo pp ponderofitate z grauedme cerebii ab bunioie extraneo atq$grolTo copjimente ipfu?* fic laronmograui efficitur:! cum Diflbluitur bunio: ilic* feparaturfparmus,£t Duienificatur b egritudo f 3 ciuer
fitate groffitudinis bunio:is ! ipri^>(iibtilitatem.(f;£t no folu ex buo:e oppilate vetriculos 13 odtur egritudo : ve rumetiam a vapoze z fiiniofitate afeidete ad cereb 2 um refoluto ab aliquo bumo:e co:po:is extraneo !bo:ribP li.(T£t fiunt m bacegritudme paroxirmificiit 'in feb:ib^* fieri cofueuerut ex operatione z virtute fuptrcticflitim co:pop.Oue gde* co 2 po:a Deo vino z vero perfectioe? z infliiend b:e z recipererciuntur certiffime ! c 6 p:obanf. £t V 2 no modiditid q 6 opatur Uina in co:po:ib’ inferioribusque a globo Iuneiferiu 0 exifiut. 1 l 6 nel 3 manifcila Pir in cucumeribus ! cucurbitis.intatu q^ a Vulaaribus cofecularibusfcif certiffime atcncognofcif:? itaVifr ope ratur ctin oibtis alqs rebus inferio:ib’buP rnuditmuis no ita certiffime cognorcaf.£t nonecrifisPegtur motu hi ne:atcB ex eod^ efficif.£ode mo rfpcs epihe oicim^ t ffi ci atqj currere motu eiufdc atq 5 curru.(i:£trcias q 6 epP lepfiequc in fenectuteeffidf cura Difficilis valde exifiif. £t que in fonino accidit ! Dotmiendo ex leui ci effidfur* quare ipPuis cura leuis filr ec ptobaturXura iltarfi Dua ru Ibcrum vna ! eddem efle Dicimus:mTi in tatu q» ciucr fificatur in fo:titudine z cdtiniiatione, C£t p:inqpm cu ratiois iftaru c rectifteare regim^ ifioauDado cis pullos gallinaceos paruos : qm abPoliite ceteris carnibus eos laudabilioies ec Dicim«:t pane mudn z optime fermentatiuTiJopinando eis oi mane ad bibebfi Decoctione ra dias liliojii?-? capillo?ycfi.tr 8 difis ce bemaddddo in
ticre.£tl 59 demcdicinainBcaft%eVoS
gJdoeosau-adevicepcfty«e,^l„?^^^^^^^^^ eis videbitur coiienirc.addedo eide ea q virti td infi^im medicine capiti bnt oepotfare remonedoabboe odfci gritia;qiie.1^.aloe6a0ariaoptmiizpfecti;turb^^^^
di;be(be0.i.polypodq;reccnti6mgromh^^^^ epitlMmi cret^rts. an.aur.j.lapidis la^iili:? fucci lianir J
in arabico D 2 robtaflu 8 :bemfreg*i*vioIe.farc 6 is
»rac 8 ,
tesdij.aur./.interions colloqumtide:! fiicados.ailiiij. p/ tem.aiire.j* 3 rncidattircolloquintidafiibtiliter: z arere medicine putetur:! infundatur oes medicine pter collo quintida:i aq i q abluti fiiermt conices feu rquanie eris q m arabico Dnrtubelbagona^:cutatuderucci pomoauj Dulciu3:! pone adPole:! C113 fuerint exiccace ; itep infint datur vt p:ius:! exiccctur:! Deinde recipias coUoquintidip:edicta:cuiadde8auf.j.amygdalaru DiilciupiP * tariicucjrta parte auf.pulucris Dzagagan. ! mifee ci m ptedictis.£t Dofis buis medicine c podiis. v.auf. cu fero lactis:autcu aq Diiteperata cu Decima pte ftiiPape.! bul Iita vrq3adrpiffitudinc meir.£trinopurgabifPufficien/ ter cu bac ooPitaddes m feqiietiDofi qititatex f ni g; tibi Videbif puenire:pfiderado tp6:etate:! coplexione reci pictis:Dictado eft ! rectifieddo cibfi eius put tibi videbif ;Mienire:!purgabis eu pluries cum Dicta medicina: qmifte bumo: pefftnms z botribilis nonteuaf vice vna. £trufpcdeadwlIueuisradice"peonie.£trmaragdusm O , jac*i: hoc fitr magnu efFectu3 pbaf b:e.£t ia tibi nienio:atus Jn pJJ*|P*Q 4 rai fum g> ille bunio: vu laec o:if egritudo no pt ee niii fleg/ pio ma aut meldcbolia.CES5 t’X quo illo:u3 o:ta fiierit illa i^ig^oii^^i.p egritudo cognofees fuis Pignis Ppalib^Pq: fi etas ifirnii ctiua **uni n fiierit fenectus:Pignu ell abiidane mclie.£t li fuerit De- ^^Uni
crepitas fiegmatis.£t iteru afpicias pfona patictis:c6- Paris*
Uderado pmo colo:em ip(ius:q: (i nigri colous fuerit z E
caxuIliipiiusfirrnigrifiiermtiteilaiirYupabundanri i^pirm
meue.! lenitas C113 mollicie carnis liipabiidatia filatis* toucrt £t iterfi labo: z tjercitm ! paucitas conieilionis:abu- Pmur
datia merierigmftcat:ficut Delitie z quies z ociofitas te- *>oneii
'“‘f* oebes g. medicine rPediOi^ econ
q,Pp:icbntmcriai!itraberecpnrgarerHntiiK-.f.eDithi/ i<Jci
dwMn.? 1- ^ fimtmtenoia collogntil Ujoliai"* cbartam’.bdtllimt fcnie vtticc.t aloes et i)iir«at*atncxpdlitiUdfiegnia gS co:a fereperif cla Sami 4Va C
mtdicmas mlaxatuns fuis nnrcueris optiniu erit.£t eft funu'rt^‘^‘ piienics mneere anq3 purgatione facias.! nd fiifficit mi nielH’* icere eas liccastniii mi/cueris eas cu aliq re fluida atm p biiida fnie molli q in fe colligat ^tiites ea?2 pnune'do fic m eade p Dic Itegrfi ad boc vt ^tiites ipfarn ftfe Valeat X^enetraretitrafeiicoptimefermctenf:! poftmodiini ad Iolen I exiccenf : t Denm eis vtere ficiit Decet.Sed ft epilia inuarerit vigilado:tuc cura eius granis ! Difficifig Valde exiftit:! fi paroxirmi eius logi valde exiftut.cura impotis eft:2 niaxiefenum.£tciira fiipzadicta alleniat egritudinem z Dimimiitparoxirmos adiutofio Dei (T:Ot' epilepiia p:ocedente ex colligantia alionini meni b:o:um a cereb?o:! melancbclia* r rir*
F ITT *^ tiilc'pfia in cerebto ex colligantia
quoninda nicb:o:u co:po:is infirmoiu ad cen IviV n
quoni vie ! canales ab ipiis ad cerebni exiftimt vn ^
Part 6
,, fcfiinioiitatest vapores refolntiab iMinioj bw
|istborrib.lib,,sadipfi.Mrccndcrc polCf m
.pfiim ara-ndut efficitur ab ipfis vapoiibusfpin u an^ mali Id q& accidit liimmifolis ep fumoiit ir ht.l l ribiis z oeiirmint cdpfonej cercbri^i teran^o onl^fi complc-pione.£t5bit.,rcereb:u„^ fe noctimmiim vemens ad ipfim, a mala compreSt’ pjtdictaru fiimoritatii z vaporiut inde efficitur fparm»:
j "^t^bir.fLCluare fi cognoneris m prtv *-„r j, dictaegritudopcedataman^^ bes Dictu meb:u fottiterftringendo ante aduentiim pa rop^mnqiiia epboc acciitia fortillime niinminttmihide^ do femper purgare corp’ fieut eipimiistp rectifieddo re
gimen ipropficutpjeojdinanim^.ft confert et alterawr;
- D S“tar tboiic liffiod "^ntiai
a “unireuer S“«nifcyti Pana.
^PiKa p6t *«ierti ad g««'Tba/,
•dit^econuer. ga'£*'*m fi*
^ D
l> ^«ramela rooiiefecii iimodiper
P R I M V S
meb:u.vncle egritudo |>cedit pori puwtmi.incipien do a fricutioe ip(iu$ cu manu an cibutr {^ioHmodu cu pa no arperoeponcndpfup ipm ejctnedida cotis zCubtilib^: licut fulpbur z t\Xio»Bt (\ fuerit oelicat^ valde folumo po ne oleii anbetinu z ftbi (\tcSt ;ppina ei ad bibendum ejc age termap poft$ ftierint ifr(gidate,t (i n polles e;: ipis IHe:oa ei ejc aq mellis optime oerpumata.preruldo a ci bisgrollis:? fic liberabif cu aiijcilio bci(t£tcncctirc oino vt ^jibeasioi Ipecie epiKejt et in o i acente malo ccbiofiipuenicte alleu z cepe z bis nfia^qm fetate ba b^t magnd cereb^u pturbare: t abrlinelt a fabis : qmt ipfe ppiietote hnt in pturbado z Deftriicdo cogitatiim. (C£t feire oebeo gjcolligdtia majeia ejeidit inter docbii zcercbuhz 15 certifTime manifedaf: qnbumo: acntns ac inflamar’ valde in rtoecrepifq^intelts 6drnitur*^ in^ firmus totafr alienaf:? filV videre potes gj qn i cerebao alicui^cbora riigabndattmnltoties cbofas vomet z in do fentietmo 2 dicationc.(E-Sll'palniws qdejg epifia noiaf» pote e vt! fine pducat vel oeueniatadpturbationem intelts.? rpdliter cn fiierit eje nietia.vel epzio pturbatio intelts faciat venire epitiam^Ht 15 erit fm biimo:e pec' cate:t f m pparatione me*b:i ad recipiedtimtqfn no ofs epitia o:ta ejc metia fa cit ptnrbatione intelta nec ois £ turbatio itellectns eje metia babet inducere epilia Sl becreperinnf enenirefolu qnbnmoi c meriais.£t e^de gmate minfe*£t poH' efletia q> perturbatio intellectus flatt^bnmo:ecbolerico.tacutoqniin pzincipio adu^ llionis ejciditz eje boc impoflibile eft epiliam p 2 ocrearu £t idius epitie tres rnntfpecies*Ouarnm p:ima cd que ex metia onfur.Secuda que fit ex flegmate.Zertia que paocedit a vapozefett fiimo refoluto ab buo 2 e aliq ma^ Io z boaribili ejrtite in aliquo memb 20 iuferious co 2 po^ ris ad cerebjum afeendete* (THtpturbatio qdc intells accidit ej: metia q pfiindata ed in venis ipduscereb^it z i diba eiurdem .2 pot etia euenire ex biimoae meldcbo^ lico in dbebo exiflite^Bt idiusfpeciei ed alia q ed leuis. z alia que granis edidit» Jlla vero perturbatio que ed epmetiap 2 ofundatamvenisipd’cereb 2 i poflibile ed* Vtin eirde^folumodo ejcidatt poffibileed etia vt idem bunio: bo:ribilis no folum in eifdem: veruetiam in ipds zinmo ipduscerebwefierepiaf.© q in venis tfnejci^ fbt:eiiis cura leuc efle oicimus cognofeendo qj acciden tia idiiis egritudinisgrauia atcgleuia e^idut: f mppin-' quitatemt elongatione ipdus materiei adful5a^ceb2u (Cauare in curatioe idius incipere oebes ab ifufioe ca pitis cu oleo amygdalaptptinue odo:ado poma aroma tico^z comedat amygdalas que nocte vna fuerint infiy fe in aqiia«t ciba eos tediculis gatlop iuuenu z alqs' ipio J^3*£t fac eos iacere in molli lectotelongando eos ab oi bus acentib’ fatigantibus a!um»t eldgando eos ab oib^ fo^tationib® nialis.£t ppina eis ad bibendum aquam infudonis liquiritie conquatTate*! panis fit albilUmus z notatus valde.z deliberabitur cum auxilio Dei.(T£t Itfcmerisq^oictasbtimo: dt pjofuudatus inipfa fuba ipdus cerebtKt fcies B ex fottitiidine acaitiu^ z cotimia perturbatioueintelts tunccura oiflicilio: valde exidif. z tps plixms ad ctirandumttnciim eodej pferipto regk mine ed curaudus.£t d metia in toto cotpote fottiffinie riiperabundaueritqb cognofa's ex colote fauguis extra ctiex badlica dnidri bracbqqui niger valde exidit:q& d ficfiierit minue beeo putetas ipfuisrequirit z virtus z complexio z regio z temp’ Sed (Ifangiiis oictus vab de rube^ fiierit.u6 e get tunc aliqua mimitrone* £t cum coguoueris fanguine mgnijiu venis abundare diideas ptinio au domiam cotpus bumectare.t bumor e fubtilia rciz fac ei buucfyrupu compodtu in quo virtus ligritie:
N O N V S
« vuepadeaiuiubc adosbugloflepabundare reperia E
tur poucdo cu ptedictis id qd tottu cotpus babeat con^ foztoreaCpecioliter cerebzu tdeut madix* « pone e't cuj eode q babeat fiibtiliare abfcg calefactione deut ed da mulotz eupotozium : zqtw fmt aromatica z cofoztantia fpih aiale licfunt pomatz no ed in pomis id q 6 ed in da^* mula z eiipatotio Deiiccitate*£tm bac egritudine ficcu tatem coudderare Debemus pte ceteris rebus:el 6 gado nos ab ipfa toto pode:fed De necitate op 5 nos Vti ea in bac egritudiuetaliqu pp eotu fubtilitatcjdcut ed dauiii Ia z eupatothim* (CBtbec ed compofitio fyrupi reme/ motatul5^.Iiqr.pa(rularum euucleataptiuiiibe:dotis bii giode.ad.^»capillisvenef.damiile:eupatotq»aiipar^ tes.iq.f»vuius* madicis 4 *y*que dmt conquailanda con quadam pouanfin.xv.lib.aqpnoctc vna.z mane po^ nant ad litu igntz bulliat vfq^ ad confumptione tertie ptis z col^sBt miTceanf illidcoctioi exfucco pemop aro fiiaticottim lil5*iq*cui mifeebis ^iiccbai i lib.x* ^ bulliant P Vfqsad Decoctionem rynipKDeqtio p:opinabis infirmo oi niane4,q.ai3.;^.v|.aq ad bibedu.£t ifra Diem aliquid paru De eode mifeebis cu aqua ad bibedu qfi fitit.£t b e medicina laxantia q cdpetit bu ic egritudiuL^g^* pclipo^ dq recetis in fubtilitate z grofficie mediocri&epitbimi: lapidis la^ulkaflauf.q^elti nigri z benedeg* ided viole* afi»auf.|.fteriotis colloqntide albez mature.z Diagridq.z folia colloqumtide.zfai:z.^^.z alleLafi.qrtajptej auf.j.
Jncidaf colloquintida dibtilitent mifee cu ea Diipln ei^ niedullap amygdalarfi: tm ^tn ed colloqntida ex pnlue Dragaga.albotum z mifee ota pdicta cu electtiario facto ex pomis odotiferis cofectiscfi sucebaro. £t De bac co/ fectione recipere Debes pondus anf.viq.cu aq cata. £t 2urei.viq. fi ida Dofis no fac oponefiia copleta adde eide auf.y.£t fut vnc.j.z cu optie purgatus faeritteiba eu gallina elixa in a^ cti^ Dtagnia modice fak z oleo z pane optio fermetato.£t fi vult pt z grana no bugloda) m pdicto iiire elixare.zipfa^ cu pane comede, ue) ozdeu z Uno repief biigloffa loco eius ponat ficlas.r.bietas co J6c erroz dicdo eas cu oleo amygdalaru:eIdgado Ce ab oib^ cibis m Dofi:na groiUs z ab oib^ fnictib^ exceptis pafliilis enucleatis* pof ?3 inter £t fi vult maflicare labedo fuccfi pomop aromaticorum fice nec pt face pt.£t bibat lynipfipfcriptu in cibo z extra cibii fic oicef octa Dixim^£t in lebete mquofua cibaria Dccoqminf appo ua pars au naf ligatia bimantiop vna puri auri Donec Decoqmmf* fEbe melancbolia myraebia que fit a partibus inferioti G bus* £ap. 9 ".
S E D perturbatio intellectus queex domaebo babet ptonenire:aut ex myracb:aiit a catitate fotti ^ cedente ex aliquo mebto ptinapaluedo certusqi illud fit cd cbo^' igneetaut ex apate facto intedino q? fundo dbebi ed comunctu.vnde biimotes aduruntur*
Qui quidc bnmotes cbotc nigre Demum pertingere vi^ dentnnz exinde pnenit inflatio otis domaebi pp Debili t ate virtutis Digediiie:z rugitus in ventretz anxietas in bota Digedionis.z aliqn enomit cibum indigedfi.£t cd bo rum acentium ed calo: extraneus^ £t iam Declaratum r alot ex^ eilgj calotextraneiisimpedit opones calotis nalisteo trane^ iDe qj calot nalis coqt z pigerit cibu z calot accidctalis adti dir 0 D 6 n« ritipfumtz coiiertit m fumos maIos.z ex idis vapotib^ caloiis z fumcfitatibus accidit file ei q 5 accidit ex biimote adii docoulctocerebto. £tfeqiiifcxI>ocptiirbatiomtelIe^ 'Tdd.acDe ctus ex mciia.tt Dinerfificantiir accidetia f m Diuerfitate pferuanda vapotnm z Diflerentidfpcnim vniufcuiufqmm grofiitie fanitate. z z fiibtilitate.z f m apptopinquationem nature ipfotum ad nam nimi calidi>alde vel ad naturam fumi non mul tum calidi£t qdd infirmi fimt q timet id q 6 nibil pded eis.Cmorte.z qdlfimt q oi affectu dfiderdt motte ipfam* Etfldaruntgconanf toto pofle iactarefeipfos in aqua* iCotaner* 3$ z
i® colliget
ITnra me'
ladjoliera (tegcoita tej medi<i
t 1 &>E R
p qi\i cogitat ea 5 firnt valdcgucrfli i ejciiea* ficu t
^dm q cogitabat facere placentiila in rno piiteo.z fef j^mi falma vna fanne.? ftmit feniiaib^fuis rt ipfa? i pu fefi pyccrct z pcdib^^nr optime malaxaret qd facef noluenit. Sed cu ille fp^ia z ;pb«eet accepit amia ftia* ? illi terntirua 3 fecerfif volfitatcfpiecerut farina in pu teo:^ itiis ftrare minime voluerut.£t cu |5 VidifTet infir^ imis ijitraiiit ipremet nudnstt Icepit mifcere farinafuis pedibus. Deinde ejcimt ^ connocatis a^Pinqs fuis otdina «It vt oe Illa coniederedberaani cn 15 Vidiflenttim^^^ rnt ne reipfii3 occideret z ligauerut eum z Duperimt ipm ad nie:*2 ciiraiii eii.£t alios tidimplnres bfites pturba" tionc iteirs.q loquebatur oe reb^ qs iriderat? imagina banf fe eas vidilie.ttiarecoido: cuelTem cumpk* meo fhidcs cotd ipfo m niedicinatg vocatus fiii ad eundfi ad fratre Debentamin Dnm libilietZiiiemeMQ? ideogita'' «erat g? mo:$ ip3 Dctimierat.t no poterat log neefe mo «ere motu localr^ piilfus ei’ minime mamfeitauit pna tione motus ipfius:imo coplonc cafa3 cp bumoie cafo c^altctemllocbo Demfabat/Iuippmauiad bibendum aquarofata aifuccopomouut aqud metbccu modica djfifate puluerisrandalom ?mailicis.£tide alleuiatus fuitaliqudtuluabegritBdinettn illa imaginatio pl>ltafrica no receflit.Et ego no poterd cogitare gd B ect;t'^ tinuaui liare cfi eo Die ^ noctett cognoiii qtf egritiidofe fitis aliqn augumetabaf 2 aUeiiiabaf aliqn.Oiiare atrtu-
mauiqbb «no poterat nili are ejrtrlTeca.tqueres eam
cu toto polTe no potera fuenire.Sj quadd Die qres bere poireyernt mibi potu in vafe ipfo cu q frater b^a min bibere cdrueuerant pcepi in aq illa ejeneu fapozeii qre ipfam no modicu abbomiut Dicta aq erat aroniari 3ata cum modico odo2e bonibiluqre no ceflaui fottiter exclamare Dices.Ono poterit ille Dns liberari ciiquott die efi potetis topicof vii gdi ex minillris fiiis mibi Cepit fottiter ftipplicare vt tacere Debere:^ no abllmiil pp Bi eo qjfi tacuim:3:maxia fuiiretpditio.qiiarerdtfifuit q^i oqiia cii qua ipm potabit ponebant came putrida zfdz f Iter exiccafl z triti ligati in pcria.t $diii aqiiailla pii> tnda morabaf m Hocbo afcedeblt ab ipfa vapotes riid li ad cerebui z ptnrbabit inteirm.£t medici oe's ifli’re gionislabo:abltcirca curatione illi’ tnd potuerunt eu curare?Donec frater eius eii5 elongauit a fibilia.t p cer
to Dlcremotafuenmtabeoillamalaacciitia:qmiUud
raciebltrnbfpe auferendi pecimilipri’* £t ego em vi' di poli remotione ei’ a llbilia optimeliberatfi.tifuaitt teirii reilitiitiuOtB recitaui vt fit tibi filimdo q> qU6? admodii ptiirbatio itellb accidebat illi a Vapote afeen/ dete a Ho ad e^biu ex aq illaifecta ab extrifcco recepta Ita euenire p6t pturbatio intells exbumotecotrupto in itomacijo ptimie exillctetaiit ab bumojc venenofo fixo llomacbi vel in villis eiufdl:qui gdem in «I ^ 5 ^*» preuerauerit:Donec in ipOb mala fui cd^
valde mala pfeuera^
cerebtnfiimoritates male: z f m nam ipfannfed II ”0 remouef a cerebto nili aini ma^
longitudini tcp02is.(T£t nucin^ tmdo coplere euri perturbationis intells mie a flod^o arinscoberetib’b^
nnt bttnnda in nta fopfone muis mfirnms bfiide coplb^ msejiibt apponcdompdictisol^^
perate vnicniqj mebzo.a maxiellocbo. £t cofrrt ff rnpu9 ifle,Wiar.nmndate.?.i9. z pone e3 ad (en^
Iil 5 .H^. 9 guc,pcft infiirione ipfiite in oirta aqua B
nocte vnl*t bulliqt vftp ad confumptione ipli^ mcdie^ tatistcolgelzadikilli colature 6e. vino nialozugra/ natozuni Dtilciu lib.iq.irucci pombp* biilciu lib^q* z de Decoctipe pzunop collqta lib.).rticci pirozu 3 .^.iim mall^ cis:2 ligni aloe 0 .amaure.p.tere bas Duas res.z pnliicri>
3a.t liga m petia:^ pone oia ad lentum igne c113.vq.lib. ^ 3 uccban .2 bulliantfpnmando ea continue Donec bullic , ' rmt.z bulliant vfq3 adrpiHltndine.£t dc illo ppinabis , ti omm mane.f .j.cum.t.q.aque ad bibendum, z cum tieritifra Diem Dabis ei Deeodem ad bibendum valde ^ teniperatu cfi aqua frigida.CJSt rtude in regimine ipfi’ eqiildo enm Dando fibi pullas magnas Decoctas cu vu '
no granatonut fucco pomonuponendo aqua limplicej cu 3 .eii(jem aim tanta quititate ipfi^ aque rofate.no po nedo aligd Defpebus nirifolu De coziidro.addendo ali qnid olet cum valde modica quantitatefalisrabllincdo a comellionererum Dulciu5 in exceffiura rebus falfis.t ao oibus groflis mfna c6ptonc.£t dc fructibus come^ pot granata Dnldarolnmte non nocet ei maflicare poli cibu oe piris lambendo folu De fncco ipfo2fi.(L£t fi putas qp in llbcbo ei’ fit bumoz bozribilis calidus aut in c6cauitatetpfius:aut imbibitus inftiba z camOfitate eiustautinuircafreuoitincfm ozlficio poztonarq infe^ riozis llocbi.ppmq5is ei ad bibendu aur.q.cx aloe.Ht rt f lient foztisf tutis Dabis ei tres 013 octaiia pte atif J.ex rcamonea t ocjrlua pte aiif.ex niallicc cu aq lactis z fuc eo pbmop,an.£t li lac fiierit coagulatu CH3 flioze cardo niegaiKji erit meli^in bac egritudine catic’do oino ne nil roag«^ dicmaslaxatuile^^^^^
fntritimporc.trtcqilin p btrniojismali^
^ gnaf:ficiit accidit l mani/
Dus uiopq vogltfeunanigltoe tiimozeiiiU^^ qbus in anqiiq nij|bzq ponit id q6 tumozl griat: ficiit ell ptafia.t rynapis.tfiria.j£fcfit)ico apoHetna mtido btimozem vel bnmqies cbadtmqnim veli^adnifatos in aliq par-^
ic qiubtts poti illius ptis cpzpozis oppilan/
tur mtantiirq? no fit pulTtts in illa pte fictltpns. £t omne apa ell tunioz pter nam:1§ no puertif .f.q? bis tiimoz p?tv ter namfit apa.£tpdll$ geiierit foztitudog roflitiei que apoti aflimilaf :qb ignis pfic’ noiaftvel gutta nibea tuc poli Ipacm tpis remittitur eius acuitas z nibedo ipfius nianifefie Diminuitur.qni qfi collectio alicuius bumozis in aliqua parte cozpotis exillit abfcn putredine z comt ptioe:tue na intedit ad DilTolbne3 tmmodo. (T^t r. m i,
rmam^facitfpcm copletS^K^
niptionc na pUatine 9 m^b»
te;Mft(juefunt phnuepeniianedo fic ooncc Iibera*t«rt
jOe“f‘ tunio^f ter i)< 116?«^
oe c% naliJf, t9li;M de4‘-'J
P R I M V S
^elmOiiunf.£te^ifio €&ldie accntali pufrefctmt <«ga mpimoi^^z Diflblutmtur contiriuitateSi nwinb^oztiiti ip^ fQp.£t qn oe6cit ealoz nilie ^ regimine capdzis alicui : iue:dccidit illi id quod fiiaiit cojpozibud moituonim a eatoze putrido accidentali oeliquefactic^ne t Diflblutio ne conttrtuitatis ni^zojusiSed laus fit altilfinioVrea totuqpoTuit calore nale ad taiell z vefetifioni pdictcp* oppilatione* Xap. lo»"*
EC EGRITVDO nuiltotics accidit cau rarpardonia (aioeriuationis humap adaliq me b:a parua qoppilant loca ruartihi ejtpirdtibnu) 2 fenedras ipozttm in tantum : q?ca|o? natis ibi' denbn pt penienire.quare»’tie neceflitate illic btititr ca' lozaccntalis.£luappvclodter't)cni0ratur mebnmi iU 'ludte putrddt;e|eparatiir ^imiitas illius*Ed ipPum te tigerie in pneipiofue oenigratioie iiieme$td icalinJtHh cdnianifeduqjboceftppcalo:c acciim^.^jjqud tiiem l>rnm putredrit.Et bec oppifomiiltas hah^petiee, ^Deappopfa.^ :
tr' ■■■» tG' EGRITVDOqfiacddttahtiiivelio' citer atq^dibitOHOiptu ipdiisatq>ft!tdlimb^ aufer re.qre fi p:iuaf«et tptbitjnfiis 2 nidnib.^^ mus omnino anteqj podit iimari d tnedteoI^fUf'
N O N VS
M» i.r**v tiuuiiiK. 1 1 i^iuiiub iifpcr ipiafiT coptone brtarifepertf . ideo mirtoi qiiantitasonbelitiisdbi jlif' ficere poterit:^ tpcfttefanifatis facere cpnmeiieratico qjfrigiditas bj multum minuere neceffitate anhelitus* appopjia qdem Olitur ^ rpardone bumo:isgroflitq in vlfima frigiditate ejciflit : z groffitie ad loca nobilia cellulap cerebJi bonec itegre repleanf 2 qimcfo Kiimot faciee ifli egritttdinem niaionsfiieriifhgidifdtisttanto C tardius acadittpaulatB efRdtur.t accdtialditi&s t tar ^ uro* dius onunf t non fiibito* dTErgo opf te diidiohfini efle in oira iilius incipiendo ab vnctione capitis cu oleo rO' fato in qtio fit bcdma ps ipruis oe balfamb porf$ ifterit calefactu 2 tM?fitpcr ponepetia vnd lanel^ncta^^jceo qfitaliquantulu0ro{?d.tfaceriddojare odotes bonos calid05:ricut ed aiHitran z miifaim vmiquod^j perfe.Ht d cii alKitrl mifeueris aliqd d‘murco:iuenies jH6 madmi fuuamentht odozarenigellaiirrmultumvalettt etiaj odo 2 ngillifancte IDarie confert multum . z fi cognoue' ris qj aliquid poflit oeglutire bidempera aureum fe tnisbetberiaca magna antiquacum melle.t ;ppmeL zvnge extremitates eiae cum oleo madidno Pando ei it Pe eode aliquid ad bibendfnt ablue pede^ ctus z cni J^cum aqua calida.£tri beanbelitu merit aHeuiatus demutare feifiel vel bis tin cum licinio pbfi' U tom naribus. t d videtur melioti non tardes purgare en
^m medicina latatiiiaq idu bumojem heateiiare.Et qma bec egritudo nb ejrpectat bigedionc himiojis.t in'
5 fottiter beant iciderer deut c acetu
^ '^^'^rant virtute me»»« ad caputtdeut al' leiim OTcdicmaputili^^ jkj bacegritudindf^.oppbpona
Mlisttff napisr2^j.afLanf.j.medu cbartamitt femis tem.recmtis.an.qrtaptc.colloqumtide femfe; z matiu rejtertiapteaur.j.grana catapiiciebao.3fnddccollo-^ qiiiiKida minute z milce ea cTi tantimde^ puliicris bra' g3ga.tmifce oia ptedicta ad modu eleetnaru ci iyrupo
V.Hni no eit fudicics purgatio adde aiif.j.zbidcpcretur
w aq becbetionis madida m qiia ,it odor ei^^^^^^
. certus qi)$ edbne;:l(iratiuisidiegritudiiticouC'
nietibus.£t caue tibi ofno ne miTceas aqua di aliqua re F
qud capiti apponere volueris.Tlec potabis eu nid dtim babiierit validd.t fpero d egritudo no interdcitfubito: redexpectaueritaliq3tulu2 iprumpnrgaueriscfi pdicta medicinatq^alleuiabuttir accidctia:t cdtinuddo blc ai rd liberabif omo.(E;£f feias qjilleq patif appoplexii: fi magmifpaciu babiierit inter vmi anhelitu z aliint illu fecerifciibiiriciatgrauedme:mo26ei^edppmq.cr£t Signa ,p ciba eos colfibis fyhiedribus qiiop capita z colla dnt ab nodica. fcifait becoquatiir leto ignen podmodu pidenf carnes T^eginitu*. eap t colenftt ppinaf ms illud eius.qin b medicina e ds cibus cotieniesvalde.Et d pnt comedere ba eis carnes eoprqtedeismedicma app:op2iata.‘tpalTeres etia ada te velTiibfrijce infartagine cum almuri eis vtiles valde extdimt.i!auendo eos ab omni cibo frigido z gredb.
r € 11 ^^ congelatione. jCap-iz^» P
[EC EGRITVDO 02if excoplbne ffa q bdaftirrHpcbptonecerebri.£t airaeius leuior eddit ciira appoplejL ie pfcripte.vndc didicit tibi fricarecaputeitis madilu? podmodu btTuperfpargcrc puluerdfubtile gariod.p2ccipicdo odojare miifdi t am b2dJt;cofltfetil in bacegritudine eis odo2are bedro ly bami t IbndtCu ? metbdzbadlicoBjtdiffumigareeu cu galbdnb t dfdb2a:t ciba eum paderibus z pullis colubi nis voMtibndfyluedribusitcanabinr anatis adatis vr becocfe infartagine cum almurit aut infartagine beco^ ctis ili fiifn 6 .t frica C 02 pus totum fricatione coi iter fot te t lentam:^ aqua eius adbibendum dt aqua termani d poteds ftienire.Si no podes habere pc bac aqua: fac eilyrupube C02tice citrop t uiadicis.afi.cum ^iiccl^arot z ba ei ad bibendum cum aqua*Spero.n.q? ido regimi' G
ne redibit infirmus ad p20p2iam fanitatem Deo bante^
H (TDefubeth. JCap.i3”i
EC CLviDEM egritudo 02iturqnbumP ditas mala multa abtmdaueritin dibdantia cere bri cum fo2titudinea ei aliqnid frigiditatis fuerit adbciatuni.!^ed d qualitas bumiditatis fo2titer bnatur D^ia inter abfqs bnio aliarum qualitatum.f.frigiditatis z calidita' cas fiibeth tis:fed fuerint bue teperate z eqnalesraiit caliditas ps' z cfiiis b02 rum ab eqiialitatefuerit egreda: tunc no o2itur dibetl?: uutionis* fed generatur fommis magnus atqj ptoli^iis z 4?fundus*
£t rdas gj dibetb no dt dne gemitu Vel dertatione: deut appoplevia dfr non reperitiir abfq; fo2ti z graui drerta' tioe z gemitu^redleuis dertatio feii gemitus dait padtis fili longo tge non ed aliqua f^nideatio fiiper bis. (E£t cura huius egritudinis eil od02are pentadlon z lemc ba dliconis z gariofilos z rutbahuBt itep oia p 2 edicta pift^ turrubtilidimetzfparganturdiper nite^totiiis capitis.
£t bidilla in aurem infirmi parum balfami: yngedo dfr nares ipdus aim eodem.£t ptopina ei omni mane ieiii no domacho ad bibendum qua rtd parte 5 auf.j.beopti mo balfamo.£t cdbure cota eo 6 tamarice z (tala. z fac H
impadarepane^eius cum aqua infudonis maratri:*: ba ei ad comedendum be bianifO.Et d Cognoueris q? humi' ditas ptedictafiierit ex abundantiadegmatis in doma/ chotpurga «im cTrhoc catartico.‘B;Xeminis V 2 tice z-agi ricLan.anf.iifi.polf podq.aiir.b.colloontide quarta par' teni aiifq.^jncide eam nibtilitertt mifec eam citjgranis pini bene pidatis.beinde idam cum omnibus p2edictis malaraez faciiugdaleonem cum becoctionefeniculi. z oehaccohfectiqne babis ad bibendum mdrnio atir.v. cum becoCtidne feniculi calida.£t d non purgatur difli' cienteradde atifq.Et fac cudodiam dciit conuenit laxa^ tiiifstt fac ettni demutare ponendo in naribus fuis lici' nium cotLevtirpando aliquando pilum vmmi vel buos c)cnaribus.£tfaceumniffiimig 3 ficu 3 alKitran t thure*
Xonaucr. » l
Xtt**afcl ab ejctrm-' iVco
Xwrafce ablJiimo:i bm (Ibcbi
Jrtrirfcn niedicie tl folupo®^ actu fride iflconf.
iCurafcc ab apate ^jctcriozk
1 . L I B E R.
(T^efirllTcalpcualkmai^e# . JCafi44"** EG ti.VlDEM egrittidoj^ncra^ejcalijs Qjritudimbus z fuia cai9:quare accidt7i$ Hr'aruni I ipani cc Dicim*’. jS? poft^in ccrcbzp cofiriuara nicnt mdigct cura fpalu pp:ia.^t accidit f>
- tvdo aut ab bnojib^acutia % tiiozdicatiuia tjtnbb^ in fto inacboja gbus rtToUiumur ftimi z rapotcetq ofccndc' do ad ccrt bjfi colliguntur in €o:aut oiitiir a acuta
valde caKfTmja atqsfonud facit fimiofitates caputafcc dere^qut fotti calitate (oLaut ab alqd cdis facictib^ vcl ^reantibue imenfas cdlidttate.Duare ft cofirmata fiie rit cgritudo z acciitia ipfi^fiierintfijca at<Bnian(iua.indi .gttjcurafpdluSj li no fiieritcolimiata cgntudonecB 6^ >;a.r€fiioucf remota ca iplius. Unde in illa d fit a calidi^ tate folio fufiicit tibi appone capiti ipfi^ oUu rof •in quo rofe pluries fint iterate % infridatu i puteo.iterado pltk rieo z frequcter.z lic oino libcrabif. fllSed fifufrit er cafitateignea ^xreata abbfiotib^acii^ tcaKfiimio
«'M pdicta.jlopj vt fis ftudi<^n8 ad ift*igidadu fiocbum«Ouare fi j^dicti buoteo fiierint in con ^ r euacua eoa g vomitu* t tuncretnoueb^
corlLfct fi nierit a caliditatc ignea pcreata a febtib^ itc nuie: fine fuerint coclufe t frepabileetfuiend.tucoib* nio di9op5tecoploneei’ifirigidar€:ciimagnacautelaatq5
fhidio.eo qa febus fi fiierit e% putredle:t tu nirtipHcaiie ns mfngidatia m airatione ipftiwngroirabia maj*t ct fi efles ta ercellentiflim’ ifcia medicinali ficut fuit arcbi^ Imu8.no pofles plenarie frago-c febre putredmalc folu cu frigidis abfqs lefioe enocumcto calone inati* fiB ft> ceris cu^tute pmap ^tutu veloponu. Ht fi infrigidabis teperate.pofe erit qj franges fottitudmc febfie fine no cume'to calous inati.£t ct bfrida tcpate no 6bee erer** cere rtifipoll aptione oppilbnis cu reb® fubtiliatiuis z in cifiiiis z Digerctib«l?imio:^.£tea ^ faciiitbac oponeni fiint niedicfe cale.qm opatio calidap rep adiuuat ad co^ feruatione calotis nalisn ipfuj auget:^ remonet radice putredis.£t ifla no pnt fieri cu medicis pdictis fridis^te^ perate mft eis mifcuens mcifiua z apertuia..r B nonfaci mus vt calefaciam^nanncu fit fiipfliie calida z intedim^ cam putredis remouere aperiedo oppitbnesu fiibtilia do atq^fcindedo buo 2 es.(f S 3 fi itcdis frangere fb 2 titti dinc caIo 2 isinalis abfq^putredie.faccus medicis ifrigi datib’.que no trafccddt fine fc6i gr adus«£t eifo ptep» m fcis fpalr in ifia egritiidie.£t mifeere acetu cu illis medk cinis eil valde vtile. Qm eil vebiailu z oelatoa aliarum niedicinaru ad mcbta ad q mimeptrdfire polfent abfqi co.£t eil nece vt be me*»* fint frigide actu z po®.z no fiiifi cit frigiditas eap potetialis nifi infrigideseas ponendo Jpfas inaerc frigidruCin puteofrigido:vel ad Vctiim £t cu fuerit egritudo fottis pone petia lini madefacta m ni ue ftip caput ei^£t no tradas obliuioi g?cereb 2 u inmtua tlt cerebni c fride copfoiiis.t pp B no potfnllinere frigi
q no fiint fri ^ ^ ^ccntin peflima ipfi cere
‘P**® fupfiue iterare.(i:£t pota citnjUop.quapptes finteq ^ceto.t CU illo potuctia potes
quante coiposw;? no fuerit infirmns inpriSnrH fli
matns:enipri?abi9 Jocnj botenipro.q6Vfl«teMm^^ nnllcfeminia tmi puluerijati z ftrine otdei. £t
T R A C t' A X: V S ‘i
oIeororatQtjtlr^(b 0 C'biirobiitHr£bofl 2 .er 0 OtRffiytitie bes,<D^^l ocm apa adranietteuemtiitlide fH inaniratio^ jte eiurdemitpollmodtiiti^caipineuando fytiikfiifit •cta apertione cueuoneiianierrentotiyenturaccidieti^ q 6 j*emanetpoil apertionemrlludead oigeredft «laiik ^pani$ alb[impafiata;jCU5 DiieoctionepednmQrietii^ ped fi pdictu apa ad faniienQ.beuencrit:tric pmo ip; flo botomare oebes:c pollmodu circa refolbne intendetlt t>ebesfrage'do caUditatcipfariicn ptedictis; addendo ptedicto eniplb llicados t radices biring02u.£ltfi flida^ doS; adnurabilisefiicacie reperitur elTe m boccafii*r ia tibifuHic^firer oeclatata elfcura illius egritii^nis* que eil perutilis omnibus febaibtis eu quibus eil apolleitia: fine fuerit intustfiue ejttra«£t cibus eo2u fit farinata ot^ dei yel pqnata claratauc mica panis pluriealotafiimi' ^ J.n potu aquam otdeift ; , 0 . n C-i^e pfiimtione intellectus e^efrigiditated £opuK^* T% B A.TV R quidc intdroaepniala
; copronefrigida z ficca qrt ia eil fi^a z radicata qi ■ 1 . *pf^|«tia cereb:i.£t aecidunr e;c ea vigilie (lic tx necitate vmbtafeu tenebtofitas )tpe pluute clle reporitMr.CJCuifubucnicdneil ponedooUu ro.fiif ca' P»t patientis in majeima quatitate.£tetia oe ead^ap' ponere^ebes in.naribtis/t auribus eiufdc.£balrtea eu m aqua tepida Dulcildiiccdo d letitiaj toto poirtvvfac ^1 ocni qete efuamtate elongando eu5 a mulieribus.^ facenodojqrefmguaboumatt obl^ufcans cu B toto iprirni pnrgareab Immote ftigido
a lScco,«boc:faare pottjs Cii polypodio recenti oBtime
«nqua(Tato.ponedo k| ad Wildivc^Ho^ crura fmt fracta t pmma qlia Iba ofa cflfSlD^! liS
optime comula maquamdpcfnnodi^^^^^^^^
' 'u 'i cum bafndpiirgq
cihw mrujcum medi
cgritndo.Cniania tDefini nialfi copfone vapop afcendentiuj ?pn^‘(nie fint caliditfuie fridi.£t li caufa fuerit fiint oino fine timo 2 e.t fpaliter fi caiirati fic enas fumt afociata.(Q^r^picta niala coplb fiieri^vlis coti co 2 po 2 Lita q? fit imita radicata in co2de : tunc oii H^guis eius ebullierit: h>ania efiicitur peflima ato* foj tisczfiperfeueraueritmania tandiu quoufqi rem aqiie oeueniat infirmus; z ab ipfa fugiat, mois eius eft piopinqiia.£t bec accidum .pluribus aialibus fieZ mbus;canibu6:eqni6:rouli6;t afmi6.£t lam aceit ‘r^nni dam mulua voluit rootderequedam bomifrenc 1 1 Sml'
verfuaeft in fugam vadenepervlan^
fpci:ietilaltermsfpatbocS“f,,^ll^^^^^^ am malam comple;:ionem:fiait apuaret in ramis ar-^
Onai ®'cm( £arn»' «am >»feni «ut in «atiu( Bdatii
P R I M VS
N O N V S
^ubio Videbis intus fo:mas calculo^: natates.t fi ipTa) partium cu mcdidnisfupsadictis. Sed attende qj quan colaueris per panfifubtilen) nullum veftigiumillojum do oscranei vel vbiosipfius fuerit t>enriim folidumz' feu fignum m petia poteris iuenire£t fi oictani v:mani ubfq; po:ofitate tuc vti oebes fo:cio:ibus medicihisteo itep m vrinali repones^t ibidej permaferit; ve qj ^auiter i oifficulter poffunt penetrare.SedLvbi in^
raciter itep videbis eos vt p:i^.£tfu£ 15 liberer cam po ueneris craneum’p020fum z non itaroIidum:citiiis poP nereni fimeus inteirs e(Tetfutfiae6.(IS^^ li mala coptb ftmt medicine intus penetrare»Quareleuio:ib^ indiges fuerit in cereMo folu fimpfr licca no inde mania:fed medicinis z Debilio;ibus«
folu pturbatio itdts.t cogitatdes male z pelTime.£t fit (COebumiditafequeojitur in cellula anterious cerebti ctiapturbatioitell^s e;c oiminuti6e^p2ierube cereb:ufi z circa areb^um* iCap.i7"**
Cutacciditillisqfiipfluevtunf fi6niia.Sedbocec vftTc C 1 A S Q?humiditasrubtilwqueo2iturincdlula
Ihia viuitte puidctie.([:£t fiqs Deerit rt fpondendo Q; fe t afiriojis cereb:? z circa ipfum eft imenfi feto:is z eje
' illo intdrusperturbatur.z non pot infirmus caput
^ fuiinifuflentare^tho loquitor nifi cum oifficultate
tlo ponit curam nili Vniusfpd
nib^ Diminuitur intellectus p:opter ipfoui cereb:op cu ^ucri f 01 iltam roneni pfectioH'ni ite^
lectum 't melto:e miiltu babere oeberet cibus alqs eta ribus.cu babeat cerebm pzopoztionaliter plenius*t nq eflita.Rfi®gjricutfenibu 6 Dimifiuitur t oeftniitur inteip lectus pzopter paucitatem (libfiantie ipfius cerebri* ita infantibus vel pueris impedif z oeilniif eo? Itellectus propter multa admixtione que fit infiibitantia eo? cere bro? ab bumiditatib^preparaiis ad applicatione tn«^‘ •ritionefubftantie Cerebroni ipfo?ppter exuberantia^ nutrimeti ipfo?.t in boc tempore;feii etate aiigef bumi ditas naturalis* z etfuperfluitates*?ppterboc pldgan
magna.t qn interrogatur be aliquo tarde t pigre t cu j perturbatione reTpondet.t pro maiori parte non mtel-^ ligitur*tefiabrq5 intellectu* £t ego tempore meo vidi £afiis qiiendam cui fiiperucnit bec egritudorz nulla medicina eiprpdeffe potuit e moztnnsfiiitinde.£tbecegritiido multoties accidit ottibus: t etns illa q babet banc egru tudmem a paitoribusi oicitiir matronia . (L“£t cura biu jCnra. iiis egritudinis eft caput cauterijarc*^ fine Dubio cbiriir F
gimultuerran^cauteri^antes omnes in capite qbus ac^ ciditjrerturbatto intellectus* t liquitur inde maximum
^fectiim ««•ebjKvi ^erDonta '0nana cd^'
• 47 .
Q« 9 t«ci ?>n»ojiail J*9 0eEdif •^ifenib^fi^ iniagi^ tjathi^^jo
lurfomni eoru:? etiamruperfluitdtesque exeut ex narj^ nocumentumtquomam fi caufa egritudinis ftief it calidi bus eo?:t ex corporibus funt in quatitate multa* 0 uartr tas t ficcitastvel caliditas rolumtant ficcitas foliim: aut fiimmane tibi Dico.gj puer Donec fuerit in boc efte.hoii fiierit caufa ex Dimimitioue fiibftantie cerebri : confide^ poterit ee pfecti intellectus:D 6 nec fiierit in boc cop|e> . qmd inde contmgere poteft*Sed inbac egritudine fi
tus.qm ficut mibza eorfi no funt completa in nienfura z ne Dubip canterijatio eft aira vtilior alqs quia Deficca t quantitate*ita eoru intellectus no eft completus: Donec bor ribilcm bumi^itatcm.t eam extrabit ad partes exte Veniat ad rtate perfectam* (CSW quando fenibus ac^ riores*£t fi poftieris in naribus ipftusfiiccum rofe cani^ dditpturbatio itellectus ppter Diminutionc ftibftatie. nerquearabiceDiciturfecaicanabama^ multu confert* cerebn*tuc cura ipoflibilis eflXamen rege eos ppina^ t £t etia alia medicamina que a medicis afiiieta fimt inq^ do eis amygdalas Dulces ad comedddu cu5 pane bn ftr * ci in naribus faciedo caput purgari* ficut eft aqua fide: nientatotz 3 uabaro.qin ifta augent fubftantiaj cerebri* z aqua cucumeris agreftis t z finiilia*£t cotimiando l^as z etia vua pami c eis vtilis*quia impinguat epar.£t bic medicinas z rectificando regimen ipfius potent libera-^ Defectus qui fit m cerebrorfit in parte anteriori*t ppter ruz Deficcabitur inde bumiditas illa nociua: z liberabis bocimaginatiuafolum p maiori partefenibus bftrui re^ tut Deo Dante*
perif.t interdu etia eis Deftniitur cogitatiua*quado c6' CCf^^fc^tomia que in arabico Dicitur abfcedar*£ap.iS"*. fumifcerebruq6inmediacelIulaexiftif*zerianimemo< T ACCIDIT aliquando lx>i g;ftandorfii^
rialisquadoDiminuiturfubftantiaipfiuscerebri:quem ■ —
Part 7
pofterioricellula collocatunOuare ad reftauradu bIc bumiditatejrDa eis amygdalas cujuccbaroficutDixuz Vnge caput eius cu oleo amygdalaru Dulcium cui fit ad^ mixta bcimaps ipfius De oleo mafticinoreo qj membra pncipalilnon fiiftinet medicinas in quibus non fint ea q babent confortaret^uis accides egritudinis ea non re/ quirat*quonia intendere Debes ad confortandae fortifi candu partem illa in qua egritudo reperitur.QTSed ex
E peifedendo apparet ei ^ omnia cirdhioluatur do neccadat*£t oritur bec egritudo ex vaporib® fiib/ tilibus z acutis d^olericis afeendentibus fiiperius per arterias ad cerebru replendo ipfiinnt acdditfpirK tuinalimotusmaltis*£tpredicti vapores afeendutru/ periiis propter amplitudinem artenarumtquetales a natiuitate exifiimt.(La«arepredictis confert incide/ jrtira fcc a re arterias:qfimtpoft aiires.!£fed fi Dicti vapores afcc/ vaporib^ diint per arterias retbis vel retbinemiraculofe modi/ afeendenti
goptergroirmidinem VibU continentis 1 lp 3 . complexionem bimis infrigidatione temptYata*fprop^^ ^^gimerk £t ga eft omnino conclullim abfqs omni foramine z po/ nando ei lactucas elixas ad comedendum* z ad potan/ H rofitate*ideo minore^ recipit Deficcatione*Sedpars an dnni aquam ordei cum agreftotnifi ftomaebus fuerit im terio: cerebrueo gj os cius continens ipfu^eft apertu z nienfe fbnfibilitatisrr potabis eum etiam aqua ordei*t porolumrz aer ad ipfum per anbelitfi cito etingete pot. nqiia frigida ciim aqua r ofjta.£t ab omnibus fructibus ideo emus D^ccaf.2 etia citius ^ cerebni quod in me/ abftineat:preter$ a medullis femmuni angtiriantm z ci dia cellula elfe reperinineo g> aer ad ipfiim no ita cito triillorujtqne ei exbibere Debes poft$ cognoiieris qj ci pot puenire nec ita lcuiter*£tquia os ptines ipm fitr eft vapores ab bumoribus cbolericis fuerint generati*
obtulum folidum z abfqj porofitate ficut eft os pofterio ^ ftomaebo procedit ad cerebru potert rm-a
fis partis cerebruideo longinquum a ficcitate efle repe ^ biimore vno oriri*vcl ex pluribus ex quibus genera/ « vanori^' ritur.£t qttado ficcitas cerebrifiipuenit in ifta parte an m** vapores afeendentes ad cercbrunKtt cura iMiitis Ic u.,g noma priori: vel in alqs omnibus partibus fimuLcura erit Dif uisfatis exiftit*f.purgando ftomaebum ciij aqna infiifio>; rhi cboleri ncmsyaldeiuuenibusttetiaalqsquifuntinmaiorieta' myrabolanoriim citrinoriim:zrcamaneez viola?* ferqsuis fitpoflibilis. S 3 Decrepitis eft impolfibilis om confert etiam bec Decoctiotque purgat ftom aebum
nmo.vnde intendas in curatioe iftius partis vd omniuj ^ cbolera** 8 i.reri lactis coagulati cum lacte fici libfa3*y*
Cotaucr* B q
ijnfimdeiitco 9iif,iiij»cojtidgmvrafeolancjndtri^
2 vioU;?auf.v.Hl(cbac9r ricd auf«v« % permaneat oia li mul in oif to fero vfcp maneu hm(? cojenf optinic fnca^
gim^il wnt dpusruii.^tri modicu al^^Uret ep oicta potoeoa ci ad bibcdii 6e Dicto rerotej^ectando ficiit in allje ipe^ 4*CiniS‘<ir£t dba efi pane optime fermentato cfi ptillis yel f arni)>ii6 edinis Deicoctis cu,vino granatozuj t agre^ 00 , ^ femine laudabilioaes in bbc ^afli ejciftunt mafcip 06:2 eji^- ipfi6 adbiic m^boacartmt albe, t poft que ^arie ejLigfft.Ht aqua oadei bene paeparatd cfi aqua Duid eia. fimifr conferre Dicinui6.C^S*^clfi Dicta egritudo e^f biir.
iStira facte abbtiifioai ims putri<
f kw 2 a no kdaf
Guidpz p 2 W bole/ atiboloae eapitia
Isolot c0
f.nfibilitas ^ue qlitaQ ejtnCin mc b^,?dc;a:, pmuDoc.
autfolutio otinuitatid i e opinio
etie vtilem ? fufficiente eie cfle Dicimue,2 etiam aioee fo Ium d» i*ero (ionfert:2 fi ei miftueria aliquid agarid erit * meliue,J 5 ecUi pjedicta putredo in 0 omacbo ftierit Ide csiturfetot otia z fciflura labiotu* ^egpofTibilemejt Dj cta putredie eueniat cerebjb calefactiofubita cfi botri/: bilibua cogitationibu 6 :a ptopter impetuofitatc 2 fotti^ fudinem accidentium impediunturfpiritue animales in/ . tatumqj Vtere videntur 2 eleuantuni conculcanf fubi<: cp:2mQuent ejciraneis motionibus: 2 inde regturfcoto/ lUia.^ bocmultoties vidimus q? qiialicuirubito euene ' fitaliciuidqupdimmutetfoititcr fpiritiim animalem Qj ' illud ficit euenire fcotomiam,£t cura l>uius eft cura p^ fcripta faciendo eum odotare rofas cum myrtela made i factas m aqua rofata /quoniam Uberabitur cuj adiuto. fio Dei, ^
CDe oolote totius. capitis quiquidem in arabico Dici^ turbqidda. . JCap^io”.
E t DQLORfoitisgacdditiri capite aliqfid ' continu’:? aliqfi efi cum interpolatione bns pojcif/ mos.j£t g bm ipfiim.non potefifufiinere voces 2 Vo/ ciferationes fottes ptopter Debilitati nerui audi> biliS‘2 ptopter oebilitatc etiam totius ccrt'bti:2 fme du bio tales voces emrcitat Dolotem. Et lion mireris ga qfi Dpiotfottis efi in aliquo niembto augetur ejc fotti Voce, fit caufa buius efi qer motus a fotti voce qui pcutit mi' b2um bolotofumtf inde Dolot augetun fit bec efi opinio 6af.etil in egritudinibus oculotfuciii quidam in boc ob/ tnauerunt, medici vero mininie:imo fent^tqs ipfius tota liter adbefcrnt.fitqui babet bunc pplotem finulr no po tefi afpiaTe in magno fpl^dote:eo ga ficut neruus per quem auditus ad cerebtum tendit non potefi fottem fo num ferre : ita neruus opticus p queni fpecies vifibilia Venit ad oculum non potefi niagmim rplendotem 2 lii/ tnenfuftinere:eoqj quando tam fottis Dolot efi in toto capitetinipofe efi quin etiam oculi no fentiltQU^ema/ net ergo nobis ingrere vbi 2 in quo loco feu parte capi< tis ific Dolot pncipaliter exifiat: 2 ahfqm Dubio Dicr do lor miientus efi in panniculo quifiib craneo motaturj. Dura matre vel in illo qui efi pofi ifinm circftdans cere/ ptuni.Mnpia matre:2quado in aliquo Dictotfi efi Dolot no pot ferre voc^ magna nec lumen intifim. (T^efiat adbucfcireqmd fit Dolot:; acufa einfdenu^ani ergo De claratuni efi q? Dolot ml aliud cfi ^fenfibititas contra/ ne qualitatis exirtentis m membto.quare cum pcrfeue/ rauent perducet adfolutionem coximmtieStfoVo co/
tmuitatis accidit aut ppextrinfecdtacut icifio enfis vel
percufiio facta a re aliquataut cy cdtuftone.fit pot etiam efie fofo continuitatis ey eyt^iione valida facta a fimer flua repletione,aiit ey ventofitate vqpotofa.Ht fi vito/ fitas Dicta vapotofa facta fuerit a frigote.potefi etiam ^ea4eoalot fieri fottisteo qjquelibetresque bmfiibti
II» II ivip y/ » «Fv*
turaruifubtilis eyiftit.2 bac De caufa ptbuenit foco conti nultatis:ficut apparet in rebus ey trinfecis f q; qfi ey ten/ dpntur fottiter vitra Debitum laniantur t riimpufif: fif qcuta et: quando recipiuntur funt cafcfonis copbnuitd tis, fit argilla fimifr feu terra malayata optime cum foj/ tiaceto:2eyteriusepitbiniatafoluit continuitatem cm tis.fit etia ficcitas cum in cojpoaefuperflue nruberaue/ rit cum modica eytenfione illud idem leniter facere p6t, fit qfi frigiditas fuperaueHt intantu q? congelatur mem buim 2 induratunfequitur indeforo continuitatis.fit ct ey rebus calidis 2 acutis receptis p os vel eyteruis em/ plaftratis:‘fitfolutio continuitatis : ficut ey fynapi 2 ta/ pfia:ga ey fua fubtilitate pfimdantur:2 cotrodtint 2fol/ mmt continuitatem.fit nos videmus q? acetum q$uis id quodinfua copfone Dfiatur fitfrigiditas ficut Dicit 6af, frangit vtres 2 pfo:at eos:2 rfipit vegetes, fit nt etiam fofo continuitatis ey coagulatione ficut cera 2 piy, quia qfi funt coagti^ta fr agunf ey leui eyfeniione vel a per cufiione ab (Jliqua re Dura, (t Sequitur ergo q? ifie DQ/ I02 ^m Difficilis 2 foitts feniibilitatis effe non p6tnifi a mpcrtiua repletione 2 eytenfione eyifiete in mcb?o val fenfibiluficut efi Dura mater 2 pia mater.fit quando fterlt ey vapoxe frigido ibi recepto :doIoz erit vali> dps atqm^graui0.fit fi fucrit ey calido vapoze eyfite in lo CiS<p2edictis letiiter illuni cognofcere potes,eo qj D0I02 erit actjtiw voWc t niojdicatimis. £t tactu ctia ipfuj co
gnorcerepotfa,£t figmini illius qm fit a frigiditate vel « rapo:e frigido eft quia infimius oelcctatiir in appoli tione rerum calidanm! actu % potcnpa fnpcr caput : r Videtur inde recipere imiamentum 2fentitin capite Do ^ PPderofitate.atmmo:
ffcilisatqBfonis ami punctionet mo:dicatione. CTfit
Ordinate 2 Debitis bpus.^ fi fuerit ?S/ repletione (timgrauedme:ciira cius p:o tempustetareni: con qui fuerit Cr
vapoae frigido: curatur vapoaando caput cum fiicados* fctfituenteycalido confert ei bibire aquam rofatd co^ rectam cum pfilio integro:qTn medici paobiheiit pifia/ tioncmeius.(^(Qj fifiieritpdictus D0I02 ey repletione multa fanguinis:fipbotomandu6 efi ey cephalica, fit fi ■
^ arteriaflobotomaneristlogemelius enttfedIbreDC/
bes qjf^ngiiis ille cum magna oifficiiltateretinetur z folidatnr:2 paopter boc tecum habere Debes ea que ba bentfanguinemfo2tirerretinere: ficut funt pili lepo-»is mimitifiimc incifi miyti cum albumine cut2gipfo*aut folia nnrtbefiibtilitcr piiliierimata cn pfilio intcW mi' yns aim aqua rofata:2 ponereftiper locum linuTi^v firin gmfit cum VIS mcidtTe arteriam: ipfam ftringc Verfiis radicem fuitne fuperfluenmguis eyire polfit. incidendo eam ;aim re frigida . 2 non cum igne . (T £t fi coano/
lieris flegma cumfanguineabundare. fac ciimv^^^^^
cibddo efi cibis DeclindtibL ad cn ? ^ llccitateni : ficut Amt turtures
ab ouis2pifcibiis: caride:2abaqua frigida valde: fed qn Vis eam y»pmare mifcereDebes cu ea ali/ ‘ ^ Decoctum
*^^'llif^tfaciendo vt recipiat ed tepk da.fit fi cognoueris manifcfte qj Dicr» Dolo: a vapo:ib<> caudis Procedat incide arteriam incificnefrigidatfacic do eiimabftmere ab omni re calida:2 ciba eu gallinis eli yatis I aqua cu modico olei:? falis 2 aceti,fit potes etii
mc* t«?, inpn** , netqSf^J jbtoi
fofocos» Boj
nuitaw 1^ cinW COllj.J'‘' bjali^ Hat. opitW cfla I niaw* carri a tesR 0
Signor finic rufii®®* _ ris ^tob 9 >ofl;
^ ' At^io
P R I M V S
D E C I M V S
'M -
1*5'! fcFHwta^ ?o<«nofli
i0 ®fla tfertfij^ V; «arefjoe < I •« rtfe
? Me ^ma p , ??ii. 61.5.5*
itK»!'' B
®Jobatio «'ofla an *nnt.
eant coquere cum cucurbita:rioponeclo gallina <u} CII/ (TOe emigranea que in arabico6!a’cl>icbia.£ap.a:o'”. E
curbitainili poli Decoctione cucurbite.ftpotclletiani MiGRANEAeegritndocapitieinquaoo JbiffScmt'
L lotcopiebendit media' parte capiti6.quarefcire granea.
‘3 ‘i ’ ""
J^Po au// «^■tatia.,
Decoqui cum fucco ^anato^:t fac efi multotiee odo:a^ re myrtellam cu li$no aloea z fyndaLJzt pur^a eum di fero lacrie coagulati cu lacte tici addendo ei aliquidfca^ J fiionee.£t cum fuerit purgatus numera fellas : i quot Vicibus affeUauerit:tot Diebus qinercat poti purgatio^' nem;z pofhnodu facies eu romere:^ poil vomitu iteru eum purgare t>ebes.(r£tiam ruperiusDeclarauimus loca^iieaptafunt recipere bunc oolo2c:quaiiis videa^ tur 0? Dolojin ode elidat. £t quomodo boc effepoflet: CU3 fm opinione quosuda^ os omnino careatrengi c£t •ego oico qj fialigd babet os oe fenfii eif valde groffuj: pzopter boc ipoffibile efl grtilliC Dotoa perdpiatur.i-c aam inuenimus6ar«Du:if7eque adinuiam fiint oppoff^ ta:quado vlffitgfCtfa omnino funtabifq^fenrmz alibi oi cit q? Dentes1>aba renfum:t no groiruimimo valde in> tenflmnCH^t opinio magnop medicop efl gp fenfns non dt £Uk]uo meb2o:ni(i veniat m eode per nenios TubtiliT fimosDiuifbs z conteptos ibidem.Ouare cum o(7a non Videantur babere tale tejdtura neruopifenTum Iwbere u6 t)ebent.£t ergo ficut cerebafi mittit virtute^ fenfib^ leni per neriios oibus mebzisjtaepar fua virtute na^ turali mittitnutrimentu5 per venas omnibus mcbiisi igtiioffaideoC^ent fenflirquianerui ineifdcnon funt oiuin z conte>:ti minutifllmi; vt capilli eade ratione om nmo abrqjnutnmctozaiigumctatione eife Deberent: cu vene capillares Diuife m eia non reperianf meqjvir*' tus naturalis fo:tio2 efle reperitur m introitu mcbiotu $ animalistimmo animalis valde fo2ti02 indicatun£t Invides q> offa quddiu funt in cojpoae animato perma nentline putredine tcoiruptionefx etia ocscbartilagi nesn cum limatur coipus 'a Vita:co:rupunf omnirto* £rgo quid emllud qd pferuat offa in coipoie animato a putredmeCJlo potefl negari quin illud fit fpus vitalis piocedens per arterias ad omnia mebiaqiie arterie in mebiis ipfis nimutiffime Diuidunf.2 eode modo oiTare cipiunf nutrimenti! pjopter vicinitate venaru no piilfa tiliu5.0uareergo bac eade rone z via no pofTunt reck pere fenftimollb pptervicmitatejneriiop.([:Sedna^ tiiraliter ofla inquatii funt offa niulte ejciilunt (icdtatis. ?ppter bancflmt grofli z Debilis fenrus:t apparet boc *n plantis pedu rudicoptqi quauis lente z Debiliter re^ cipiant fenfiimttn no omnino a fenfu piiuanfrqnj vides Qjqrt aliquid e; iplis inciditur ferro quauis no fentiant Doloie:Dequoritairandu:td fenfum baberepiobanf. £t qa offa Durioia z ficcioia edfhint plantis pedu rn(tu coiumtideo lentius ^ tardius e grolHoii modo ftjnfum perdpiunt.(n£tri aliquisDixentrcriptumelTe g^ofla careant fenfu.Dicimus g? illud Dictu ell eo modo quo Di citur quado aliquis b3 C0U115 bieueiq; careaf collo:t q? qiiado aliquis Debilitatem viTus gj careat Vifu.(L£t ma que Di;:i oico f m meaeriHimatione z irttellectuni:z
Debes in qua parte fit egritudo pdicta.£tfcire De bes g? elTe no potefl in aliqua parte capitis nifi in panniculo qui cooperit cranetis ejeterius; vel in illo qui eflfub ipfotqui D2 Dura matenaut in illo qui efl drctin^ dans cereb2u:qui pia mf nominaf.£t Diia que ell inter illam egritudine z pferiptas que D2 baidda:eH cp illa efl in toto capitejfla vero folum mediam retinet partem.
C£t oaitur bec egritudotaut avetofitate calidataiit eje jCauf^»
repletione fuperdua:? que er ventofitate calida pio^
cedit^fit; fubito z cu erteiione foztiiz fentit infirnius acui
tatebumo2is.vn refoluifvapoiin locoinquoefl.fedft
fuerit erreptbnerfentiet infirmus graiiedine in loco cu
rubedine oculop z facieut potefl etid euenire ab bumo P
ribus eriflentibus in flomacbo a quibus vapoies z Hi'
mofitates refoltumf qui ad caput afcendunttt ibi perci
piliir incendiu z moidicatio valida.£t flobotomia gdi
cdfert quado fuerit er repletionem infrigidatio coipo^
ris etia cn rebus notis pfcripti 6 .(C£t ciba euj pullis z 'Aegimem
gallinis Decoctis cum fuao granatop acetofop.£t po<
tetaquaoideimabflineatomnmo ab oibus piocrean^
tibus fiimos vel vapoies acutos:ricut efl vinum coctu
mvinu pafrularu z fimilia.£t abflineat etia a pomis gra
natibus Diilcibus:qtTf cito in cbolera) vertunf.m fic eis '
non modicum nocere videntiin£t quado Dicta egritik
daer repletione fuerit fola flobotomia aliquado po^
tefl liber are.Sed quddo caiifa fuerit er fiiperabiindan ‘
tia calidop bumop eriflentiu in flomacbo a quibus va-^
poies ruperiiis ad caput arcendunt.(n£urq eius p20^ £uraJ
P2ia.erillit euacuare illos cum laratiiio conuefiientuaiit
cum vomitu leui:m fuflicit l>ec purgatio.U.niyrobolaA
nop citrinop z cbebulop z indop z violarum z neniifar
an.auf.r.conquaf1enttir optime.t ponantur in feruen^
teni aqua per nocte vnatm in mane colentur erpiimen^ G
do foititer.m illi colature adde quarta fjarte aurei vni*
er fcamonea trita.^q.fyriipiacetori.^.j.ryrupi facti' er
co:.citro2um.m4q*lyrupi maflicini: z piopina ei ad bi^ .
bendu5.m fi non purgabitur Ciifficientenoa ei ad biben ^
dum Dc piedicta colatura:foluni regendo ai^ ficut con^
uenitmedicammi:Dandoeiincibis fi fuperabundaiie^
ritbunuditas in flomacbo que babeant eam ericcare
piouttibividebif coniienire.Dando ei femperpofl ci^
bum aliqua flipticaconfoitantiatcoiicnientia flcma^
cbo vt funt pira aflataivel cydonia: vel alia fimilia.
CZractatus Decimus De egritudinibus collum efl conti/ nens capitula Decem m octo.
— ^jA 5 ^collum copofitum efl er mcbiis finiplicibus z copofitisim ipfa officialia com pouta fimt er cofimilibustminquantu colluj copofituj efl er cofimilibus eueniunt ei egri< tudines confimilestm inquantu collum copo^ fitu t'f?er cfficialib^mcbiis eiieniutei egntudies officia/
menti inanimalibus efl Difficile valdeuim quddo in ali/ les.£t nos itedim^ Dicere egntudines q pnt ei euenire. quo nicb20 muefligado pcedes:incides p2imo carnctet (C Oe;0ppilatione. , £ap.p2imu.
poflmodiineniostDenui pelliculam que cooperit os.m -r Cl.VIDbM egntudo.floppilatioacci /:uraana' Care Debes gj ofa ifla acutiffinii funt fenrus.ergo cu per/ I - | P® venis neniis : m in ipfa nucba.£t h ofui cv' uenitur ad os incidendo vel rafcando;quomodo frnti/ I I manifeflaXaim rebus operitiiiis piiationin
te Dj C115 fit Dcbiliffimi fenfustm boc certifiime fcire De/ ^ rubtiliatiuis biimo2uni.m bec cura efl genera/ ^ jjnin
bes aucto2itate 'Dippocra^: g,qfi ouo Dolo:es fimul fi/ oppilationibus omnium menib202um. „19 z fubti
tmt:mai02 Denigrat alterfum abfqj oubio offa babet fen ^ reiaratione. ^ ^ Xap.i"*.
fum quauis modicium quo nonDebetocailtariDolo: in T CLVI DEM egritudo a^clticolloma in offe cum fit Debiliffimifenrusjpoflimediatd incifionem
laetam m came neniis m pelliculis que funt mebia tan/ ^ ^
T rieaccntalhnppapaqdfitvlW l micba:tide ca.94.m z'’
|iienfus*certeficefre Debet abfqjvlla Dubitatione. ritapamagnuvaldetvelfo2teiterimitrubito.S5fif«c/
relajcatio.zfj ditiimiMe factii fuerit folii in niedkta lectui bumano adeo fublimi z gficfo ipormia cft ternii-' 3 ” f ^
te nud>e piiabif inde fenlli« folfi in media pte co2gis.C nus vitra que impole ert ipfu? pertrafire^t o cf3 bn Pi ^
T^aralif ejr oppofitotf^ mot’ remanebit in parte apatie.Ouare xit J^af.qli ©ijcit q? illa feire ptinet ad (blUiDeii alfflfiuiu J*”'. j
fit l parte talib^in pneipio prtilimus fieri flobotemid ii f tua fiierit 2 oipotentctq: videmua q? medicamina Viceru pulnio/ ^ lil
oppo* pa^ ftifficicstt pofimoduj immgere locu efi coto madefacto nis:t pufiularu ipfuis in l>oc nuido reperiunf noa ipa
tietuide fu in oleo rofato tepido multotiestt ipfu? cotfi fic madefa ignoaamiiattn pecudea ipfa cogncfcimtjcp qn aliq oiii« 3^0111
pia trac,7 ctuni per totd noctem t>efup tenere vfqi mane.£t efio b 3 Vicus in pulmone feparaf ab alps:t vadit queredo
c.^.? b qa certus q» fi pfirmabif apefiemaipeueniet infirm^ad pti^ res.£t oicut pafiotes q>ipfa querit berba) vel berbae
fpinaf niC' uationfrenfiis z motusrvtfiipsa Pcifi cfi.£tfcire Debes ad coniedendfut incontinenti pofi comeftiene liberaf ^
duUa c ti' qf opio quonldl antiqnop medicop ftiittq pthiatiofcn^ a Vulnere liberationepfecta.t ego iam vidiin fmlmo/ , ^\i uifa^P me^ gie vcl mop» : vel vtriufq finnil no fittnifi eje frigiditate nibus pecudu figna Ibfonis continuitatis cft cdfolidatio diu.p*c.c i folli Sed nos Dicimus qj pote efi ptiationl fenfus z mo ne integra t pfecta: t nd cognoui nec ccgnofco berbd il fo.i.col3* tus fieri in coipojetcperato:^ etia^mitloaticaliditas ias bucurqineq^etii aliqui etpdecefibtibusnfisipfam
modicum etcedit : z abfcg tmbio rgritudo bec etienire <ognouerfit.<ts^ipiis pferens tremori z pfojtat oia ^
potefi e]c Diucrfis caufistt etiam ev frigiditate» tnebra:t caput pp2ie4*^«rubee tiactotis:fiicados:z cov (s ^
1 TT^ % jCap.^’^ rids citrut corticis exterioris fifiicop^afi^ Mjnrwp**^ •
E / Ibafmiismcollofiait ri:mafiicistrofarilan.auf.V.t liquiritiepodus quarte
in ali|s mebrts accidere cdfiieiiit.£t efi otiarfi fpe< partis oium pdco^tcoquafienf oia t Ifimdanf oia ^ter ; cierfhCex ficcitafetbuiditateitfparmusquifitev niafiic.in.x:y.librisaqiieferueti 6 pcrnoctevnd:polle« ficcitate po te efi vt accidat fitcceffiue z paulati^ adde mafiicetoemu bullias lento igne ponedo aim p'
^ ne*t pote efi q fiat rubitopprerintenTameuationebu dictis ad bulUenduaiif.ppuriaurin bulliant vfcp adeo *niditatfi facta fubito.Sed Iparmus qui fit er bumidita fumptionc medietatis:^ cola optime erprimedodn oi^ tctfenipfiibitob^piicnire.rbuiusbumiditatisfuntoue fta colatura pone iibras*v.ffrupi facti cuj Decoctione Ut fiibito (pes.vna quid^ q no conuertif in vapoie^tfed remanet corticis citrop a;^uccaro:t)ecoctiadrpifliDidmc 2 libri ticc^ aliqn ficinfiirainncrnc;vfimgro(Taf:c 6 trabif:tabbreuiaf^« Vila mellis DtfpurtiatK^buUidt fimulvfinadfpiffitudP' lupito ali' fic rpafiiius efficif*t efi etid alia bumiditaster qua relbl ocjfyrupit bibat eje ifio Irrupo paties oi niane 4 .tf.cii qn pauljp nit vaportt inde rpafmus efficif :eo q mebru^q^ fetve V 4 *aq in qua ertmcdi fit ferril piirn nindu z limattinut ime. poterat meti bumiditat^ anteq coiierteref in vapori oino abftp ernginert euentatii aboJ cmerc^feii pultiere
pofi ouerfion^ citis mmime pt ea? riiftinere.quare inde Velfordicietq pfiicoit ferro adberereii tddiii Dt ipfuni fparnutsb? Dcuenire.£tfiqsnobis obqccretoicensjctt calefieri t in ipfa aoertinmmDonecon
P R r M V s
D E C I M V S
frigitfe in we^mno imfe nutrietur : imp «jpudtabuni! dilib%nfic loqui mtc'do oe nucba.£t (bias m nueba e'fi. P
Part 8
taliaanatura flncorpoaie^i^iie talia c«ife egritudi- cut foneaquamittif oibtioniembued fuiuriibiDTartm ni9 fmt ?trarta:qm fi tat^mfirmu notnreToluens fo- fiis z motus:t nerni funt ficut riuuli qui «S ab wfa. l^smat^raaoK-monreitaurabitnrtnrqjnnttitfaliqd Cfceegrinidimbiis'nud>e. ^ exeis.S3mlactnci?cftrMla« T 'ACCIDIT in nncbaalkiii ftupoto fita*
ei^f^nditasfbjtie^ifiateiTtiifubandefigroflaqrecito Tj? medico i^pterappoiitionelriatdaru reruoefuD* qcoJEefapitpamoncji oiaq libuamu^^^ l^miti>pt«- equitatione facti
mo:ia m oibua alge egntudmiboeean^ neceflana. • inde qda fpcs earitudinis ci in arabieo n
Cfcee^^idimb^fp^^^^^^^ colli. Xa^". dar:mqi.aWMfm”o^SoS“T^
A 5: lf<»f ibua colli yt reapiat bunw ipfa.£t bnicegntudini pfert inungere lo^m S oleo
reo tfcofoemuallaginofosqni tnmdunf nudi cui addirii fit inqlibet.?.ipfi5o ocSuaparlaurei
cte fiierittpnrgareojWuagfiali-ab Wocd:« mSidnaof/cte£^^^^^ *“* ,
bocfacerepoteritCHCoUogntidazbdeltiotqrfiintoDti dinibnoDatiiiirferiinFrM^I*i^***fS'^u'?' patif • ma inI>occafii.£tllndein.eciccido illu bau^eoiiTol* aartriindaToi^nW P®'
iiedoipj.£tponefiiE^oddia colli puto^^ t«badriaefltrjgo:evt^eWow«^^^^^^
cj:illaparte.e):ntet)ifcooperto burateillateuefiatefic raatl 5^nMre1K!iSf *""> fiKa.fit faceum c‘««»««*ficeudo miljiceciditpatituo oeped««w capitcqm mde recipit luuametu}. potui iptirintuo reducere eo gi no poterat niouere io<- ^ cura illni8egntudims«ft!p coipuo jcankcjre alius mfl)i pofnit ipmin pede.t itern ceckfitit
-llicadograna catapuciec^uedoerterms f^q6inde ipofitusfuitteoai minime cota zamo monere Doterdt
«‘“ccognbuiq»apedecnire\cocapnatnseratrtmp^ tis cfi rino*i bfi^efa' fthfiisiet «hi-vcni ad piem meu no potui irejfj eucf fiii
road iradiortfitfS abalqo^qrCinunctuofuiiuctuaziliodilibMferio^^
*£. J:?w 5> bec egntudona <ii oleoUlo q6 apponauera ci illnio iflrnii mo ano *e^
ravalieeraMieacc^^^^^^ mfi^^iJreozf^^^^^^
- lima?fequunf;«fiocaoinoc8tioyeltoitn funt mbtiliojesipfeio citius zleuiuoprttSeS
ritEuaimo^diaiidelfirmo fequifnoaimeui.£>5ri fuerit nes.£tetqiaotuina puidentrantidjabtoefimrMifi ad •nagna oiflocatio;fo5a eius ent fiat angulus rectus vT fui ciulodil z pfeniationecu fit fiat radipeo o> a bftru l9uda ^ t efficir mde rem):atio totiu$ co:^i6;autrqiii/ ctione z cwmprioe ipilus oeftruunf oes nerw diii funt n^afpa|hiu6.tbocacadereptmitex^aibwiapate lubipfa;zndconuertif.Cq»a oetlructione altaiusncf'- •qjaait et;irenradui3 e% locis ruie.£xomocatioe(b5dP uiivel neruou oefiniatiir nud^a vel coirumpatur. liiiyaiut accidctiabectqm fi Tuent DiUocatiolbliiabli^ (Libe apoilcmatenuebe. £a&.8"'
lefioenndjeiacciditeybocparuitasniebioptpunatio T HECegritndoacciditnudjeantinrnUaiiv
a6ifiifi?m^^biimS^^^^^^ ipfi? no efi res oe qua medicma magna fanat follk^^^^^
Sfi ‘•«"«are ad alia parte' illud dine.£t ello certus qifcia medicinalis no operaf abjili
2« elt ifufiini^t pfonarc locii lenimf^ti pciifnimtr quo pfecte nifi poli longi z multi ofiictiidmi z lonaat *« - • »
ota"?ofata'mnoCe^^^^ ccpcrietid in ipra.z nullo mo cu fopW^ tSubril^
fc pbinni3logK:aIib’£oq,fialiq9 ropbifticldo Tevoluc/ rni hni
luj bilatata ad biflbriml btlmn»^ f ®*^n®*** f'*. in medidrtis larariiiisivt imieniat medicina /
pe laremina fi oleiitn t>e lilio z wpfisquantatczqlitatcpnrgationisppoitionaliter;
terit oS er^SiTcf rt egnUido z quititas bnmoiis vel biimop epgere vi^ 5i?mo’a eatio erit mani9.0t pollqj locutus fimi oeljjo^ deftz n« ejtcedat in plus vel minus vno pilo.intantnni f„firX
Opplfo nticbc pot cfllmvna medietate zno i alia» videcim
jpeapit^-' ufiticidiiu c abllerfl^ tifu no cd« «ertituf* '
pcitnrbabitiir eiuMuene t intelkctmipfitiQtztitcr te wiabit:oj tardabit in curatione infirnnnuantufng» inftr 11111 $ mde ad mo 2 tem potent oeuenire,. - ^ ^
C~t:>eoppilationemiclx\ . Xnp»9 •
-f— I T CLVJDBM oppiTo^ fit mmicbaacpdit L ab bumoje groHbnpt fteriinvna partmpruionu
r cbe vel in tota midja: g? Ii fiierit m parteteritre' la;ratio cojpis eiufdc ptis f ni Diametrin^li fuerit in tota michatent relajcatio totius co 2 pis ab illofpodrti inferuis»£t fi Dicta oppilatio fiierit ocbili&atq^ pua: ac cidet inde fclfi Duricies ? pigritia fenfiis t jnotus abfcp reloratioe c$pleta.C^»nre medico puenire -n^ppina re in boccaAi ea d funt aperitiim fubtiliotida t iciiina z vjmepnocatiucugtia cft cognitu g^^Jibetapcritiuuj % fciiimi abllcriiim epftit:t no puertif gjqblibet abHer^ dtnn Ut aperitiiiri /2 Iciiiiui. Bt fcm qj fynipuslquin^abm ftbticusfacP» cu meile oiftcperatiiscuqtuotttnipfms aq rofacee in boccaCu miiltu5 comendof.^ Ii ineadc aq roilicea oecoctu fuerit aligd liqtiiricie mudate erit loge melmstqi remonet acuitatc z pdticita te acetitt ide etia .n Temouet nocum^tii q6 in neniis bj giiarcEt li copofue
j V. rw.eLbac medicini eritvaldevtilis»^»ireos:po1iticarie:
*up^02q;aflaiiamaufq.cetauree maioaisqitdpartej auK.|*fefs melonis mudati ad podus medietatisoftim ^ dictopilrqricie qrta pte totiuspdcop coquartenf q fnnt cdqualTandart pone ad lentfugnc cu4-;cv*a§ opnccre deatqd‘medietate:2xblef Qppme erpiimendotspone in Ulaijolatura.De lyrupo citrU Detyruporquinathatu l^^tibibuit eiciHo. 7 q.t)ieb’ velv*t poterit e(Tc qjcu^ eo iioerabtf .q> Ii no liberaref eo ppqra tead pnrgddii
ipTm epiIlobiimo2e4£t bec medicina eU valdepuenila in boc cariu*S;,almucl?el t eft bdelliutz iaulTie q6 eU ar^
moniaau2alesSiteneg»Lferapinu.aiiaiif.3.coUoqntide qrtapaitf anrq»5ncide coUoqntidaj minutimn mifce cu ea aiiKy.ejc medullis amygdalaru mudatarfi z qrtaj pte aufq.ej; puluere ojogag^t oia malajca cum fynipo . rqn^abminmagdaleonl:tppirtaevipfoaimV.cumacj cal*aadbibendfi:tli nopnrgaref fuIRcieteroiftcpera^ bis De reliquo cuaq^ara z Dabis ei: t fac efi feniare.cti, ftodidqucadmodupuenitin ali|s laratiuistt infige liu/ cl?ain,loco vbi cognoueris ec oppironecfijoleo 6 iafle^ mini: vel rofaceo»6 quodiq^ meliiisbiepoteristqmilla bntoppilbnl ei^remonere cu auxilio £>elt eUo certus q? ita eflDe micba:ficnt De alqs membiis ec2pis:eo q? li eldgata fuerit a fiia coplbne nalitopj te laboaare vt ip^ redire facias ad eadit z no Debes eaj curare cu reb^ thlhi remotis atcpecanietovel eqlitate»£t medicamen ta q in eis facies no Debet penit® a;” gradu ptralire:fed feciirevti poteris bis q funt cala a pncipio p2imivfqi in Une fc61 gradus ponedo fempcupdictispfoztdtia cum aliqnallipticitate faciendo aromaticitatetz aromatica exuberare cu pdictis vitra polfetqm ell penitile in boc mebtO abfq^ Dubio. gt op^ te etia cii oi Ibllicitudine pui dere t pliderare in boc mebzo t Vt minime eiapplicare facias d fnnt calida vel frigidatficca vel bumida intdtit qj membmm non polfu ea faciliter fullinerCf (f;Deapat^nsqu^^^ £ap»io"».
T R AC T A 1! VS
erttfmn^mpdicti biimwis^jmjttionfiprcp.ndinuific: N*t qin fi in Dictis apatib*» nulla nibitdo apparueritfUrmus ce Debes m tua opionetqb^qino ftmt abfqj niixtipnc jjiU cuius buoais acutitz ficu boc Dura fiierintdigual ^ mc ladpolie biit ptinere:t fimoUia ftierint fcire 6bes q? ua ualeDuaf itteifde 5 .Ci^mbQpelU'niplallri^areeaim .pttfcacajnomilla:t farina Dodecz rofis tuixtiS cu aceto: eo q; acetubs flegma icidcre.z fiibtiliare:z fiiis nociime tispbuiare:? fragitacuttate^lxiotis acutiliex eo qliqd eft mcatZDaei adbibedu fyrupu fqn^ibin adicidendu fla di bcoctioe liqricie t pafliilaru emicleatarfiteo g? li quiricia zpaflule bnt .nocuroctfi:q6 pt^ienire ab ac;ui tate z riccSatcfqncabmremoiif.aiib emplm eH q6 eas DilToUiit^.radiccs aldjaribamatz credo q? Iit cidamc: z Itarobe pozcine:z DiUcpera cu 6wc*camomille;z fac ci^lmtphderado: V t no mfiUas hi illis fblu cu refoluti' uisutavtno mifeeasen eisaliq bfiidaTfic c liosligue bo iiine q eH valde volis in bocxafutz et rticcus pomop eo
qjli vfus fueris refohitmisvapozabiffubtilez remane^ bitgroffeqd idnrabif zcoucrtef ad lapideitatc.znos videre poflimi^ilc in opation ib^Uop q intedut a biter v
gere z mudificarie canales.adni^a reb^ Diiris^groms exdtib% eistqm ipilnoifiiKit folfi in extirpado z abller igedosVeifief-aimfparrioe Uqinmaxla quatitate vt ille grPflidcs vndiq 5 moUificenf :z cu eade aq Defluedo re cedltitboc ide fadut medidt facere Debefef»pom:re buifiectioa t niolfificatia cilMolutiui^^ bocvt ade^ quenf liC tuae t z vt citius ;refoluanf ^ euapo^enf eqlr. Ctpprgaifiram ab bumoie illda quo tibi vr pueniretz noidigesH6mia'in !3acegritiidie4> niaiou pter^iraro iafangttte"f:Cl?ola but puenire^ filiierit aliqu ao illis vl?abaliquo iilop e valdcrac6:t boc cegnorcere potes fuisifignistput ia fime>tttmwtii dlrtiifanguiDe cogno-' lieris exubd-dreuimtw ex illo:pUUibi videbif ptienire f m f tute patietis z coplone i pll^^S? li ilirm^Cb pdkm fcroplwriisftc pmaftrit Z Udetitlog-b tpe abfci> rcgimie qliq z ^lio medicopmeqvnis fiitTltrtfoliitmis (libtifia r
tiliis z icifuiisttuc oino ille acifauies Denuabut qre ppC' ra cuoifollicitudiead ei^giiabcnl faciedltZli toplcxio
Wrmi buida fiieriofac empfeexpaila feruieeatamixf^
cfvbutyro.z fiericdplo adaliqulliwitato
tuc beasmici panisrmaiaxx* ei cu Decoc4Vfiu.qrfetis.
Debet tra^
T riv NT circa collu z guttur apatatzpma isjiparte mmt ppe capiutz coiter ab olbus nomi ^nanr illa q in illis locis oziimf gan^irra.ufcropbu'
le^IDateria ^o bani ell flegmatz illud flegma aut Cllgrollumtaut vifcofiimtaut ell degma 'grofliim DeliO' catiij vitra id q6 fue copkxioni ptinere vf:z couerfiim qd ad naturi mefe£t pot etia fieri a tali fiegmate cui bumozadiiilusbns acuitate? naliter fit admixtiis*0ua>' re Dilfoloz maturatio in tarditate z bzeuitate illarum
ti:vtidefanies facili^ z moli<» polfitmfidificarL£tbocfi optie cognpueris z Iciuttie anotbomii nieb:opvZ coire ne Decipiaris in icifioneXyi lip facias ei i loco vene vl arteriejautneruuita vt exiUaicifione poflit l^geniaiot egritudooiiri poze*eo q?fifcias snotlJornie penitus fue ris ignoiisdta q? ei no fniili exptfnec eividiilids folug ex ea feis aliqd exau^tuipolbe vti^litate biii^poffis co gnofee certiirimezpfecte:z max"in mcb 2 i 6 .zppbocfi fileris fic ignoziscaueas tibiabmcifioe facta cuferro oino^j pone fup locu que itendisapire (lerciiscolubap
malaxatu cu bzodio pedu arietis.fi fuerit Ddicat<>z mot lis coplonis aut puertS 5 fiifirm?fiierit rullic^vll^ncx: mifeebis z malaxabis Dictu ilerciis C113 rapone mollK£t fifumtmfirnmemediocriscopromstctatisjniifeebis arni butYro anticii)o;qm facict locfl aperiri in bjeui.£t re^- lArniti fiibtili regimic logo tpe,f,di ptillis paniie:? tafiea fca cii acetotz pullis plenis amygdalaru z panis made^cr>m oleo cu modico fale zcomeiliis plTt val^ de.£t facta apertione pjio pone intus tanti imiolutaj in meile per Diem vnaj z alqs Diebus pone tanti optk me tincta^ ex vngiiento pe palma Difibliito cu oleo ro^ faceo.z facpiit tibividebif quenire.pfiderata etate ifir' miz fua copionetz f mquititate pfolidationis vulneris
Itioaii ' "'agi
« 4 cfn
P R » I M ' V
A fMtantdni&ebes biniinuereoonecfoentliberatitsdi
adiiitono .Mir ' >fr • nA
T Q^VIAcoilu^efimi^bznme^pofituititnlf^o
E ei accidere potefi fotocdtinutcatidricut alijs nii' b«s accidere co(lietiit:t boc ei etienire poteft aut ab ejctrmfl*co:aut ab apare.£t fcias cp multe egri ttidinee ojiimtur In collo ejc oiffolutione continuitatis: t maxime in neruo nominato in arabico nerims retro^ gradusjtquddo egritudo ibidcgenero^jbflruitur vox: eo g? partes epigloti non claiidanfoebite z pueniiter: nec oihtanftz eflici^ cius vox rauca adtlmilitudine vo cis bois fojtiterifrigidatuzfi Dictus nerutis fractus fiie B rit:aira eius tuc eft ipoPis. Sed fi fuerit oicta egritudo
^ura# ex apate:turtc curabit curato apate.flronare ihideaa in remoucdo ipfii; licutoiximus/.cucuatione:t purga-' do bumo:est z reToluedo ipfos:z fadedo oia pdicta tpe couenicfuSj fi fiierit ex oppilbne enacua coipus cum laxatiuistt poflea fhtdeas in Diffbluedo oppitondiin aperf^do ea atmcleo anbetino z fiKbusJDoncc redeat C/ tn^bnl ad flatu (bfi piopiiu mifc^do cft pdictis aliqua q
Itint fliptica t aromatica»Sictit reciptedo ex oleo rofa^' ceo parte vnl rn tribus partibus olei anbetint : 2 ex eo imimgc locu^Sed fi oicta caiiTa |>ce(Ht a mala coplbne frigida neruo etieniete ^ eidi (bpuenerit a niue vcl v^ to:aut pluuiatvel aliquo aliofrigido aeretaut ab appo Titione medidnaru frigidarii z narcoticanufiait iperiti medici facere cofuaierut : tunc cura tua efTe 05 cu rcb® caltfadenb^ttinqudtucatiTafttentfrida actu ipoten^
potctia.£tqiexpdictis caufiscoagula^fanguis illequi in neruo pdicto exifbtrio infUlere bebes di rebus cale^ fadetibus z aperi^bus actu z potctiatficut funt ifla z L0 bis lilia.fIoleu anbetmfiitz oleu oe nardfcotz pinguedo
Oe alcb02ac«tgrue:z aliqudtuln pfguedinis galline:mf>' P Tcean^ oia fupdicta: z calefac ifhid vngaitutz inunge lo^
^ C115 pluries fic fadcdojz madefac cotii in eode tepido z
ruppone,£t feias q?o^ mebni exifles in pndpalitatez ■ nobilitate nerulminimefliflinere potpuetates medici^ naru exiflentiu in vltimo abfqj medio : eo gj q$uis fue^ dt membiii oenfumfolidu atqj firmutcum boc toto oe-' frfiiif eius virt^tt perdit z annichiiat.ex appofitioe ta^ *iu medidnaru ej^etiu in vitia ouetate.£t boc cogno/ Tcere oebes ex oictis antiquop z vera oicut loquedo oe l>ctibus.r.id q 6 eis magis nocere pdpif :efl qn extrema cis accidunt abfqs mediofxomedere velbibere calida netu in excefTu pofl frigida actu i ^ceirmztnfuba eoiii cflocfadblida atq^onra ad redpiendHpafHone z intin Timt oure rubfldtie:g^ aliqui antiquop mediebp credide rjit^ eflent ipaflibiles z abfqjfenrmz tn veradter funt ■enfibiieg.^ 0 tijanto ergo nerui g funt moUioies z ma gis oelicati oebet magis recipere paflion^ z perturba^ none ob extremis ipfts oetib^z abfqs oubio qn medici n Pf »^**"J*JS”ccoparationcp2mciparr in oetib^mo intel
^ D l! 2 “ ^^cntib^^jfed oe cibus alqs mebiis coipis*
iDed ai wc noaimetu pdpif in oetib^^quiTiint ta oure z oenfe rnbflaOe.quanto magis in ali|s q funt niollioiis valde z ranoiis mbfldtie percipi oeberetregime ergo cuis oebet ad caliditatemodica^ pertincre.£t o^s alie lUefMH*- »"^^idnefinttemperate:ve! ad modica caliditate pti^ ItiA queadmodu fupia oiximus;ficut in cibis eoiiini
, y aua^ ^pmare turtures z minutas aues nemoiis:z etid paffe^ edirfl^ re^n eflate elixatastz in byeme aflatas in veru: vel oe ^ cine coctas cum almuri vel fufFricatas in farragine.redrcias
‘«ent gj ea que funt in vltimo alTata magis medidne babent pertinere $ ad dbum vel ad nutriendunu
D E G I M V S ty
y-i X UKlTVRquideinepiglotoapollemaz
b Oixufius curS^ikd no nocet fpeciale^ Imittehic re^
1 ^ niemoiare*an^epiimofiobotoniareftehpfl £ura6crt firmu oecepbalica biacl^q oextri:z extrahere oe ab hmo rangume Tmgjtibi VidebiTcduenire.£tfi videbis epy ribtis ucit gloni foititer rubere z in actucaUdCi oa ei ad bibendiK adufbs, paulatme aqua rofaceain qua oiu lleterint femina cy< domop cii jucebaro z mordico acetUita vt no peipiatur fapoi eiusXacetiSed fi fiierit abfqj caliditate fubedi ne mamfeila:tiic fac di gargari^ are rob oe moiis mifiu CU5 aq rofacea:z etia oe illo paiilatine zruccefilue atq? cotinue 0egIutire:z fublilia cibfieiiis pzepinidoei fo'
«15 ms pulli cnm pane optime fermeto»£rTi apcfrenia
foent magnii z multinocume‘ti:olnofiobotomareeimi
coctione.q V^myrabdanop citrinop:z Violarfr z femi msebartanu:* ftinig a«gera.i.v3tice t «grrti&aftBfeB eqles.£t oia illa pone in aq t>ecoc.nial}icop:tni’qiiat^ taalitad mutatione coloasaqiifac ofapdieta mo:ari
ern nogcipt m loco ealoi manifcihw vel ntbo 2 . 6 c in nrmugargari^areliniipnrqneabin tepidnmit rob mo/ wpet aliqd aceti cujqtnoipartibtie aq t>iilci&£tftude G
Weragcopleciopmutef i alterefad ficcitatcXoando ci pane optime ferm^tatfi cfi pnllia alTatisit ctii er fa^
colojepSorifiilVftUZcor^^^^^^^^ fbatr^Sbli
glotoipfo apparaenttiimoj magnus valde en miri^' Imlbuo^ cubitandneii valde ocfiifrocationeinfirmi.qrepjc^^^^ ribue adii rare pebes ad fiobotomandu infirmri:rde'do qbilleftn fris aut me guisgexiententgroflusatqs niger.£t fic feairabif 2 landS! timoie fiifFocationis.£t purga infirniu cu Iapide latuli* ^
velciilauaturaipfiiis lapidis la?uli:fm gjfttis infirmi poterit fuflinereiveldi oecccfracu polipodioepitbiV mo z elleboio nigro:ponc'do cii pdcis aliq q ficcitatem pdcaru beant remoiiere:fictit fiintviole ligritia z nomi fan£t et ponere oebes q beant ocloic mitigareraiii fr pTiietudine bui^loci z egritudie e oolereiz puetionefen tire:ficut rimtfloies flicados zrttcciis pomorqifi Uofr
cognoueris g^biimoifit miilte magnitudis:tnc oare oJ bes pdictas medicinas laxatiuas cu tota fuBa fraixi^^
tarras cn nilris cogitationib’;q j ent lic « »»/! talis erit meficiis.S? fi llirm- fiicrit imi!^^?
talibus Dare ecbes
® c5iicnictibiis:vt nature ■ videbif erpedireT.
cuffnipODmellejautcijlyriipocitiirtfte'dis fiibtiliare
LIBE R
T R AiC T A T ViS
t CMtfo:tar^ natiir^aiit ami (Vnipo t>omo! ad DiflbUitione cepmt duenire cibido eu fubti
ruiinliintendiB coplejpjone rectifieare:? fi certus liter abfqs intenfa tiiolelliait ejctrabere eu a fomno pa^
't^ficet quiete:redtddo einc^^^ Delectabilia atqs placi^ danll ifla no futficerjfDfac ei ola a ipfiij a fomno pote^
efle fcciirus qn ffirmua ad /uflfecatione poflit 6uenirt\ (JIDe Tquinamia. ' Xap^j^*”*
E t SCJREDebeaqj fquinatiaptfierit^vno bumo:e vel ejcplurib<^.£t !?oc fcire poteris e^: ao cidentib^q ab ^gritudine fmUCim fi €% vno biinjo re fiiehttaccidentia enmtrignanPa fiip illo*t (i tjt pluribus erunt copofita accidetia atq? niirta • Et $uia fo 2 te l>oc Difficile fit cognoftere : tn fi; optime fueris p/ fcrutatus €% Dictisaccidctib^optimepoteriscognofcc/ re atq^fcire; vn % e% quo luimoze Dcffi apa dierit griatm Z ii tibi (Igniftcaui in pcedcti capfo iigna z accid^iaTim plicifut ex ipfis potens fatis leniter copofita cognofce/ re atq; fcire*(COuare fi a^a fiierit copofita i^ purgaf 6bes cu medicinis copofitistt fi fimpl^: cu ipfis medici nis fimplicib’rup:adictis*fedfcias q? aliqn apa vuuleta Jis pditionis exifiittq? nuUaten^curd alicui^medicine re cipebtft qu fic effitfic ad ferrfuCad cbirurgiaj te redire cp 5 .£tq 3 uisbocfitp nfamintctioneXcurare cu ferrot
Ilia z ipedimeto:r fi fenex fuerit z tcpiis efiatis : ,
ei tm odo:are aldebebc,nfiicados C 115 aliquatulo canv cano» ^ j
pbojetr q6 facit fiicados facit rutl?a.£t queadniodum pno* fomnus adimiat apa fojtiflime Diflbluere:qn efi in Decii natione z in via Diflbfonisnta z ipfe fomnus qn apa ert in pncipio z in Via giiationis et pfirmationis potentiffi'' me adiuuat ad ipftus pfirmationc z augmetationc.tfic eftcaufafuemo 2 tis*£tiam fiiperiustractaui ^ mentio»' nem feci De apoftematib^ q in iftis locis oziimtunx cop curas fufficieter ojdinauLOuare cu adbieuitatc intcdd curas fingulares vniufcuiufcn obmitfon eop accidetia: ^
eo qj aira vnius efi qfi cura omnin aliop.£t ppter boc ^
no pofui cura fqnmatieXiUd d fieri^cfi incifionc cane pulmonis ad quddtatd fojaminis naris vel paru min’:
Z illud omifitqa efi Difficile valdetnec tpemeo Vidi ali^ quequiea fuifiet exerdtatiisXj qnDifcipul^ era^ in bac arte.volui pfcrutari Dicta modcrnopbii* artis ml?ac cdqiii Didit qj 6af.milld fecerat mentione buius cure: f 5 mdtiti fuerntteo cp ©aUipfa^ pofuit vbi pcepit fcidef
tn volo vt fcias a me q? fi ea idderes radidtus,inde gra afyciz fcindere cdtid piilmonis.r pp boc voles experi' ^
uiflime egrmidmes bfit pwuenireXq: aer ad pulmone m^are fiimpfi cap:a vna z incili coaiuj tDellicuIa q efi f velociterttendit abfip obfiaculo z Def^fione aliqua q r>p rSna mtinintim Pt otin/i a tu pl^
aiTa ftti"
pollit fnditatf aeris frigeren eins ^teperare c 5 pkv Xiond.vnfequif Debilitas ^tuHs cotdistz illa De cd f tu» tes Debilitanf tz Diflbluif reuma*qre inftrm’velcdter z fiibito ad mo 2 tc indepoteritpttemr 4 iCognofcedoqjfi olTani fetida fufbcderis ad coUfi patiftis a^a vuee vel f^uinantid conrertei valde ex fiii ng z p:op:ietate*
vab apati (i:Deapofiematib9acddftib9cannepulmois./:ap.i4"*e
O R ly N Ty R c^qiicd4 apata in cdna piil< ^are aqud rofaa'd.£tDebiIitaf ^t vox pp igroirationez
^ fit a multa infiifione iMimiditatisffatis vifeofi in pelli ma ifia apatatfiu^e q fiunt m mt riXiue d *n cana culam cane piilmonis*z buic caufe jfvffidt Deficcatio*
fitbtns:z De cdna pulmonis ct aliqd minuo lupino zHa^ tu uabd vulnus cfi aq mellis quotidie*z qn vulnus incipie bat coopiri cametDefup fpargebd pnlncri fiibtiliffimfi nutui cypzeffi Donec fiiitliberata.S 5 q? meo tpe no vi^ di aliqud qbdcfedfietppter bcccd nolui p 02 diare.£t
accidit qficH cane pulmonis Debilitatio vods p:opter niultd vociferationdvel ppter intcTu^ labo:^.z illa De cd ibi 02 iunf granula pania*z buic cnrefufficitgargaiv 5 are aqud rofaa'd.£t Debilitaf ^t vox pp igrofTationej
metu£t fibec apata no peruenifit ad magnd magnitudi ne^ ficiit alia apata q in largis locis nafcunf:boc non eil nifi pp firicturam locuqa nd pfitin eifde locis Dilatari* Sed ficut Dcifi efi in apatibus epfgloti De caufistfignist z curis.fic z in ifiis q in boc oiiimtur membzo itelligere Debes excepto q: bec mdb:a*f canna pulmonis z meri* ^pter ficcitate z macie ipfop nd recipiunt bumozes qui fimt grolTeruOe valde,£t ppter bac macie q efi in cana
C V R A V E R O bui^egritudinis i comedere aliqd De rapI?ano cu modico ^iccbarhz his etid cmiliuvelbsodmeopin boccafupfert niulDij*
CEt 02 if qnqs bec egritudo ex afpitate z ficcita te Cane puImonis.£t cura illi^eft comedere amygdalas ^
cxconicatas Dulces cu fucco liqritie.£t pofiqj driuatus ^
fu5 ad tractddu dc raucedine vocis q fit ex infiuxioe l?u miditatis flatis vifeofi in cdna5 pulmonis q Defccdit a •
trmfecis i' eipietibus vfenadoe clmationc romniifert nial^iin 6" clinatione
f 0 optim’
'cmt:ini6etiai vulgares illud mtcUigiratt cmiW' /ajft *eo 9 ), no mnenit fltr obftsciihi t obms-- ramt.nuc sfit intendo tractare oe raucedine 3 fit vicia riZhT/. J11 m «nt« a« alterins egritiidinis ficut accidit eje drictura dnle rf ali
MlotVfonl radn copjimtf raucedo.WfiSJ|^
D 0 i 02 *ii:£t quido certus fueris qj m aliquo pdictoiu j feca.f.ab oppifone fcd m ipfo nem^
mcb2op fuerit apamd tardabis fldmiaj vllo md ppter fit raro z in minori pte.£r(to fiuded*; bteiiitatc t€po2is bums egritudinistponedo pofiniodu locu firicDire cu aliqb ’ oleis refolin
riit a^ati cancpnlmonisttfpalr odotarc rofa calidret ^ coinedut olhias.Sj (i
flcrcpdictop calidu intus trabere Sifnirado mollificau' V" tnneimmetio
SccoV.arf-l’i«?bnn.o^ccSSi;“S^ S^o
cppedire.Cf * WilTimetbocbabes too codati* Pdictis olcis mi)rti6.£t non
Part 9
g> in bis apatibus ? in oibns alijs ecidetibuMntra coi' nner^^ A rt f“btd>are,rcgimc infirniStis z ipdim bimi'
pusromnusedpcffinmstncciurtpwtS “?*?.^'r^.t«jwrecupcrabd
P R I M V S
D E C 1 M V S
ctiaMcM raucedo e;: apate facto mncrno retrogrado. d;;&c prinatione (inliio z motuo t relajcatione meni E
ttciira tmseJtciirapdicra;rubtihadoregiii]C£t iifu^ penu 6 nonimaui olea plura z Diuerra:^ in vnu collecta buic egntiidim pferetia no credas nie fecifle illud abfq^ piulionczcautdatqm ocs niedicme q operanf mtrmii' cus vel e>:trmfeciis li fiierit ples vnius cdplbnis z vm® nature;^ m vno gradu limul mi^rte : repenutur maioris *n oibiis egntiidinib^‘qud li Dederis Vna:rola illius cdplbnis z nav:z illius gradus m vno eo de5 pddere,)?.g.qifi li recipies medicina vna limplicc q lir calida vel ffida:iicca velbiunpu‘cipio fcdi gradus, z Decdpolita fumpferisin eadequdtitateqmillo eodc gradu fuerit cdplonata.inuenies cdpoiitd loge maiozis eificacie^ limplice3 in tm q^.?*j.De cdpoiita plus cpaf q3.?.vna cu oimidia oe rmiplici:^ boc nd recipif folu in f tutib’pniis.veru etia in fcdis z tertt| 6 .certilfime irtud Ide inucnif.z q3Uis caufa b^ tit nianifeila:tn ipfani ad fens omitto intendes b^eiiitate feruaredicut m pncipio I;ui^lib2i p:omili.nibilominiis J 5 z alia in fequctib^vtilia tro rememoratus Ji>eo pcedete.tiaj riipen^memoraui gj oppilo fteript in nemo retrogrado:iiciit in alqs ner^ ois fieri cdfueuit:ejc qua raucedo orif zgeneraf.Etetia
ifofjgi. /:a^i 8 "*.
CClDlTetaliqnmnemo illoinquo iiitae f t^oegliitiedirpes relaxandis z puatidisfenCus z mot^:z pt et boc nocumetfi euenire in ipfo nemo a quo Dict^eruus recipitijUtietia z f tutefenfiis z mot^. £tboceiaccidereptppfriditate cdplbnis fne.vn para tus eltrecipe victa leiionc.£tboc ei ptingere pnautex aOimiptide narcoticaru niediciaru^cant ex potatide aq fride i magna q3titate:z fpatr illis q ndfunt ailueti bibe ea*z pdt aliqn bec egritudorubito euenire;^ iterdu pau latineelficif.£tqn fit ex potatide aq multe fridenuc fit fubito.£t qfi cdtinue z paulatine vfus fuerit fridamme F
fiiccelTiue z paulatine bwj egritudo cfficit.z qn lic e:inc^ pit cu Doloze leui:z cfi Difficiiltatedgluticdi q paulatine z CuccenUie augumetaf oonec oeuenerit ad priiiatione Deglutiedi pfecta.£t boc acens qn accit elt pclTimu val de;qm infirmus nd pt vllo md cibn nec medicina oeglu^ tire:qre opj cii oi follicitiidme |>perare ad eius fanito^ tej recuperanda:ant m bzein niozietur.cr£t qn ad boc nio
Deuenit:curafplurib’iiiodi 6 .*|^zimu 6 modii 6 efi:vtap dns cura' ponascanuldargetiveliMni mgula.£tfit cdmilabfis tionjs*
in oiiob^ntTuis obticis aqb^lux oculis oelegof fit oppi caput qd ponif intus in oze firictinz iHud qd remanet in latiorz m tm qj qfi claudif oculus: vnus nullatenus pu^ manu a pte exteriori fit latn valde.£t fcias qn appones
camild in gtildmioiiebif llomacb’ad fiibueriione z VO' mitunaTr.qreeatucrubtrabere dbes:t liare oonec ceP
. i nullatenus pu^
pilla alterius oilataf.£tqn fic ell medici funt oerpati cura bm^egrmidinis:boc lam Declaratu efi in tractatu oculop. 5 :jed De boc qd medici Dicut q^ciira aliqua non ^delt m illo cafu nullatenus funi cu eistneceis aflentio vllo mo.£t ficut Dico De illa oppifonetita Dico De oppi latione facta in nemo retrogrado qj cura non ell pofis oino:imo medicine ;p certo eis Debetvalere z eos iuua^ C* f ^*^*^<^antur.auare inungere Debes locum
fet vomit^:? iteru eaint^ponere:2 curubuerfio zvomit* vel moP»rnpuenitrubtrabere:t fic facies Donec ex pftie/* tudie remoueaf fubuerfio z mor’:^ q>fit abfqsabbomi natideinftrm^ex appolitideipfius canule.£ttiicfiait Di ctu ell pone latus ilrictu intus in gulattenedo latus anv
j ^ ^1 r , . pluinmanmzidelacpijcerecetermfctinautpultesex
cu pdictis oieis limul niixtis:nd omittedo purgationem farina tritici:qm ex aliquo illop q? ide pofllt ifirm^nutri" Vte3 totius co:pis :2 etia pticulare capitis;fciedo q? ma ri.lludedolemp i reniouedo cl3 eghtudis cu qb^tibi vi'
cgntudmisno trabif acapitenifi medicine z virfipfap " ^ j:..-.
Illuc Deferant. Vil cdfulo vt alie a Dictis medicinis ppa^ tenf q Deferat f tutes iparfi ipfi capiti velociter ppina^ do eas oilleperatas cu aq mellis.z hac via z ooctrina3 adinuenit pz meustz fuit valde bona.z poll^ ipfe obqt
^00 pofui alium mmciu Delatore medicinarn ad caput: 43uis De boc cu eo minime fiufle3 locutiis.£t ndDUfidas olno quado beneficiu z hmameiltarfi medicmaru no ap parueritvelociter z fubitotquonia aliquado excitddo jpfasnd tm lignum aliqd bcneficq z imiaminis appare^ bmfed interdiimliberabitur fubito iDeo Dante. ^
E ^ibe pullulis in meri feuin ifofogo. £ap.id”. T ORIVMTVR pullulem meri ex come/-
debif puenire.cogfcedo qj ex tali cura fequif nd modicu nocumctu.r.qimde Debilitanf f tutes mebropgule ocs. CSicds mod^ curaticis I?ui^ egritiidis e ponere ifirmil nudu in tina lactistqd fit tepidu3 z reciter mfeturaut in tma plena ex pultib^ farine tritici q fint liqde coctitqm O|)!oquorudd medicope vt illud nutrimetu igrediaf p ptesiferiorescojpisrz etiS3 per poros totius corporis ipfius.l 3 becopio Debiliffima valde exillit atq', friuola. eXerti^qdc modus i:z i rect^ certusratq; verax.Hqr tali md nutrit" ifirm^ abftp Dubio.z ell talis.f.vt recipias lacvfpultes t^x farina tritici liqde bcoctas inveficavna caprervel et’iimili.z tit in collo ipfius ligatavna cinula
i’ modus.
^ argcti ad modu clilleristz facta mundificatide itellinoj
^ Ilione remm acutarurliait ell finapis z iimilia.vel pfecta di clifierib^ abilerfiviis z wiidificathu^vne ^ ex alfumptione medicinarn fortiu3 z acutaru que cta cdnula intus in ano:z exprime Dictavelica Diligctei ipiuntur a medicis ad orcid^ndiuu ranauiftKras er^ cu manu: oonec totn lacvel pultes in inteflino recto al
i b”*'*® niccus liquiritie
leminfi cydonioru3 cum aqua rofacea fiigitt^ «c. ......v
I ^tentus in ore z paulatine fuggendo et cbi Dictu nutrimentu b 3 oeueni^
lanibendo Degliitire. fibiouenirevrtzobeomi^^
■•-rj gi.^o^biis recipit q6 i p ^^/nicr
l ibi ouenire vr:z g blomitCjf j(C£ti3 quida reperiunf ^ a. y,,. .
'niedici q nitunf pbare qpnutrimetu nuUaten’ recipi pt ^no
partibus admcennbus in /lap*!?"*. pclifiereininteiimis vtadllompofllt iduenire.zbecp ^ll fic.
O j' -X*^^** illis 'mebris z m fiiis ptibus Dcd 6af.q Dicit qj dillere iniectu p inferiora in ftellinis
adiacctibuS^utrefactio tpe magne epidimie z nd pdt vllo md ad lldm ptingere z driuare.£t fic argue £31. pemnie mortalitatis:fic in alijs mebris fieri pfue do o/firniat qmec nutrimetu inde iniectri vllo modo ad mt.^reptesgulecorrfipunf.Htboc nd accit nili HomacbupoteritDuenirt\^edinif(iif'anccmiiinturet k.i. ^
* mal.gno.« ne cft miriim.qm altqtmdo in tali tepoie coirfipunf ncriii pedfi q nint mebra folida z cadunt.£tqn tractabo oe epidi'' mia:z oeegritudinibus q fiunt in ipfatz oe fuis accide^ «bus tunc cura omniu ponam cum adiutorio Dei.
Ilomacbu poterit puenire.Sed illi tales Decipiuntur et ^ errat cdparddo z eoparddo medicamia iniecta p clille , - . ■ nutrime’to pdicto iniccto f m modu dterminatrnqm ccr ^
tu ell gj violetia z fpiillio ^ ell in dilleri nd ell tatatneqj ^ .
ita fortistqjpolfit medicamina iniecta pipmvfq$ ad Ilo
macbfi |)qccre z oelegareteo ^frattt^ctii^^ flomacbu.
I. I B E R
t itcfliad?! ipfa me «jicamta atibc;refe^ r p t?oc n 5 attra
"Uili;j3i>t’tiuit:t5ciicoipitsjdigt'atmitrim£to veljcnic' Itr V ittJima a ftdb^^copctctcrAmtdpiiratario nutrimc t\\ f dc micctri f t«tc attrac tuia in ipfis foatittr vigete at^ in\}\f peittjhno aditcflmiimvfctj ad Adclnu^t neq$ in Diedicanimib^dylieriop regifftus Vn beant afccdere a j^cib^ifcTjioxib^ad fiipioja natando:fiait iwenif in cbora acutilftnia q qn cerceditaliquado ifcriuc Vfqj ad fundu anu jbi facitj magna puetione:^ volntate egcredijficut picu efle bo fe abAinct z retinet ^>pter aliqua necctUratcvelqicft in platea aircciatii 6 ;vel in nienfa. Iduare lUa cbola redudat qd fijpioja.x fic afcededo pot vic|5 ad |lddn'i ocuenire.£t cn fit odiofa z abboiabilia p fupio:a vomedo cqcif.£t quo non pofliini^jmaginari q? lac z U16 galimaruu pultea iniccta p clyAerericiit pciu g? Vtute attractiua fo:ti mediate iteflinop z Adcbi no polfint vfq5 ad Itdcbu De Iteflino ad itcftinfi pwenire.cu femia q cjLiilut m olla vel aliquo vafe terreo ejinte iiixta aqua qtcrabat nutrinietus ?btiniiditatenianiftiliniiiie Vitra ipfu3 vae*C^ncurq5ia bterminaui modoe nutri' tionie bin’ panetia:qncpb vltinuia pncnic'tioa z verio: z magis cligedus a me ce iudicaf.TlnnciQutigcniu cura tioms l?m^i;cdob b:euitcr ptraiire.Ht Dico gp e nccclfe infigere Iccu cjitcrnie cu c leis aromaticis z fubtilis fulie q no babeat /upfiuacaliditqtc: lient eft oltu rcfaccafa^ ftu tx oleo oliuariiti oleiij Dcbiarcminott elen amygd. flnurariuz boc liat f m q» medicus egritudini videbitur expedire.r.inugerc Iccii cum vno illcp nmplr.aut finml nnxns.£:t vbio:dmaui ponere lac vel pultes: in lUo et eode cafii potes adeo bii afllieTcere b 2 odiupuUop:rel turtiini: vel colubop marculop:r3 illa pn'‘o:dinauera:eo q boies illius ptis illis freqiictms vtimf.z etid qz in bac egritiidie funt loco cibi •: med cine valde imiatiue.£t c necefle vt ola pdicta lint tepida.t Audeas cu oi follicitii dine: vt no lint frida nimis actumeq, calb actu in exceP fiKqm cibi z medicine qn funt actu imcTe feu fupAiie cali ditatis:bnt oitruere caloze nale:qui qdc caloz eil iAru'" oium ^tutu cojpistt cA ipe calo: nalis Acut ages.t cale^ fac cerebzft cu reb^aromaticis fnbtilib’ teperate calidi tatis.£t id q 5 magis laiidaf z plus eA exptu in boc cafii cbaUanifuzfi nopolfesbalfamucopetcter bkiuenies Decarpobalfamo:qjuis apud nos Difficili^ repiaf ^ip^ rumbairanuuiteruoleu De granis pini comedaf:? Air oleu De alcbaoen.i»De cotula fetida multu valet.Ht A in qlibet vncia alicuius pdictop oleop ponaf ani*. j.optie: z pure ambze : erit effectus maioiis valde z tutiozis in cibus j^eo oante.£t poAq3 bzeuiter expeditus fum De egritudinibus collimimc intendo Determinare De bis q Abi contigue exiAimt:Acut eA pulmo z niery* (LXractatiis vndecimus De egritudinibus pulmonistet eA continens capitula tria*
<L Deegtar ro Defcendente ad pulmonem* £ap.pnnu
CIRE Debes q pulmo eA mcbzu po:oAi3
z fpongiofum valde:-: q in Aiis pozoAtatib® iiieniimtur anuli limiles anulis cane pulmo nis:qiii tedimt vfqs ad extremitate ipA^pul' y monis:: mde vadit aertfeu anhelitus p totii pulnione.tbexpenctia pbaf inaialibus mo2tiiis.f*Aif' flido foztiter intus p cana pulnionisunfiabitur eni piil' nio totus manifeAiAime:: C113 inde aer exierit: Detume' fando ptrabif pulmo : Amiil partes eius coAringunf . £t Derccditetilaliquddoflegmatcatarrus acerebzo ad pulmonc:t exinde puenit tulfis-: Arictura anbelir». CT^t cura bmns eA mudiAcare cozpus a flegmate aim pulpa colloquintide z Amilibus:: confojtare caput cu? aromaticis calidis : Accis.Acut funt gario AIA: maciscet
cmnamPinucIectu*! pfiietudo e pAcere empUm ex pze^ dictis z ponere Aip caput. S? tg‘c expert^Aim q facere piiluere ex iAis fiibtililAmint fpargerc Aip caput eA 16' gemaiozisefficacie^eflFectus in boccafu.tboc fiiitDi' ctuzpAliu3p2ismei m Ane fui rermonis*£tegoexptus fii5 q recipe De vnaquaqi Dictaru rpecieru p fe:: fiibti' liter qualibet puluerbare Angnfr:: niircereeasocsAf C113 aliqbkx iAis Aiccispnt coplonuniievnuirciiiurqj lArmi magis videbif piicnire.r.A byems fuerit C113 fucco De nabana.imctixwel cu fncco merf an^ irui.maiozane* autcu Aicco De bercgemerca.ubaAliconisgarioAlati.et A tc'pu6 fiierit calm : ft bucitanerit iArm’:tfic mifceo Di ctas fpes folu cum aq frida, aut cfi aq rofatapp Ati aro' maticitate:: eA melius:: facio eas cxiccari:: poAea itC' rrieaspuluer}3an::Demu fup caput fpgeraqm AcAi' ciedoVtutes eap mcli^Arcoadtinanf :vniunr.£t qz boc experimetu Ac plies : pfiespbauupp boc ipfu5 colla^ dado pze ceteris rec6mcdo.£t c piienies vt alteres c^ pfone iArnii pnertedo ipfJ3 ad nam Accitat) cfi aliq cali' fate.: boc Acri pt cibado 0113 pa AtTib^ aAiitis : tiirtiiri' biis:vel iplls factis in taffca: : Al'ibus,^£t feias q fra q^ Defccdit in pulnjonc3 no De facili ide pt exire.£t boc io qz aut illud cAffa Aibtile: liqdu3 Valde.itaqpulmo no pt ipAi? exteri** cxpellcrc.co q* qn anljclit^: aer fpar gifp pulmone Dimdif Dictu ffa : ifiindif : ibibif in ipnu qre aer exit:: lUiid Ac ibibitii remanet. ycl erit illud fla groAii3 : vifcofiim valde.Qiiare pp Aii vifccAtates itm adberet ipA pulmoni q no pot inde expelli:ncc euan.5 A cognoiicris q illud fila At liquidu : Ai btilc. Audeas ip' fum ingrcAaretoto pcAc.: boc fjcics rccipicdo ex Dza gagato albo.: gfmia arabica alba.: pilfas fac cu Deco' ctioe hiiubaru : vna teneat pcA alia continue in wc.£t qd inde eliqiiaf : DiAohiitur paiilatiue Deglutiat.ioed li fciuerisqdAegma AtgrcAimi: vifccAmitimc fac iAas pilfas.T^.amygdalaru.: Aicci liquintic.: beAear tulba. qd eA flatiia m ligtia bifpanie.: piAenf cia.: mifceantiir eu ryrupofactoDeco2ticecitrop.:fac piUas.:teneanf fub ligna.: li fuerit vltime vifcclitatistmirceonf cu fyrii po cctauree minozis optime dcccto.: Aat pille vt Dcm eA.: teneanf in cze,: abAineat a multa repletione cibi : potus.: non comedat fructus niA illos quos Dicam*
O C' iDe apoAemate pulmonis. £ap.z"**
RITVR in pulmone aliqAapaAciit inalqs mcbzis accidere pAieuit.£t iAud apa Aeri pot ex vno bumoze folo aut ex pliinb^S3 f m natura fni cozpis ipofe eA in ipfo Aeri apa ex folo Aegmate pp piierfationcotmuaAdtiscuipfo pnlnione.Tleq^ex fola cbol‘a ppfnbtilitatc Aii.: pp largitatcpozcp cozpis pul monis no pot ibi Diu pmanere.qn inde DcAiiat : Difcnr' rat.quare illebumoz ex quo ozif bocapaeA fanguis*: boc eAqz groAitudini aliquatulu3 ptinere vf. quare ibi' dc3 pot aliqA Diu pmanere:: no cA ctia pulmo Ac a AiiC' tus ipfo qn poAIt ex ipfo ibidem Aeri apa.C£t fc*as q
de.tnneni®ra cyiftiRViI fcnfiitn baberc pjobatiir.CSt 'l>'f itcrfieft fciendfi gj pulmo t fuepelliciile fimt ablqjncr ni^, iiis;fibi ferentibiis:pAantibu6motn.:cii3mcikf non fc>l niouetur p erre:fe d motu pectozis.^ Dicut qnida medi copqApiilm6T^3lnTEr^ Acflet
pfecti fenrns.advltimulanguerceretpzopter fui motu cotinmneo q Vita animaliii exiAit in anhelando feu in'> fpirado aerc3 : expirado.Sedb opio niibifriuola attp oino vana videf.eo q pectus eA magni : perfecti fcu' fiisatq, aaiti.qa ad ipfiinineriii magni multi Dcriiianf:
: continue : aflidue mouef:: mouendo fe niouet etiam
P R I M V S
}>nlmon&t tn no fatigaf nec 1 jgucTcittqre ro t opio pdi cta raaia t nulla ei vf;§ boc no itcndo ad pno m B lo' cofoluere z Decfare* Jmmo redeo ad iU6 q6 ptermi fi: t oico ^qn apa efl in ptilnione:timdftrm^patif ptinuc linctura anbelir» valida atq5fo:tcu acuta feb:c zc6fi<^ niia pp vicinitate ipfius pulmonis di co:de:z tiilfi) Vio< lcta:z ipetuofa5KZ facies ei^ e rubea valdetzfpafr po^ fua maj:illap:z al?elir»ei^e frequesz velojc atqj cals val de:§ cu B e mediocris iter magnitudine z puitatc:z pul^ fus ipli^ e velojCjZ freques:ita q? valde fiibiro vna peup lio alia feq vn§ no eje necitate pulfus ourus efle reperi tur in B apate:4uis oe na apatis talis ee 6beret. qa
4-Milmo e mcbm molle: ob B op5 q6 pulfus ad molliciej beat Declinare: z qa no efl neruoru5 et:z bac oe ca mfta talia acentia occultatur zannibilanf q appere oerent q3tfi cfl oe na apatis q no apparet:^ B e ca qre Ourides pulfus no repir in B apate qii efl in carnofitate ipius pul monis^Sj fi apa fuerit in pellicula ^ efl cirdidas ipfuj: tuc pulfus b3 ad Duritie ptinere: § c oino abfqs ooloze. Htqn feb:e videbis acutatz fufli^ violeta: z cu tufll ali^ qd nofereabittz oia figna q pfcriptafTmin vnu collecta fuerint:p certo beas q? apa efl in pulmone.£t ia^fiipan dictu efl qj ifl6 apa no fit e;c puro flegmatetnecB eje cbo^ lera fimplici:^ gfiaf eje fanguie: vfejt fanguinez cbolera tiiijttis:zie logmquu et valde q6 apa ojiaf in pulmone e;c luefia eo q; pulmo eam odit z abbommaf valde pp ip/ fius groffitie z acetofitate.£tfcire oebes q? pulmo non nutrif nifi eje fanguiefubtili claro rubeo atq^ luddo.£r go poflqj videris in ifirmo oia fiip^afcripta fig!in vmi^ ^lltxta^ nia ip^tpfideratis tn pditioib^ notistifletate: copionHtpe ahnhz regioe,£t in fuma Dico oino e mi miendiis qn fic efl^Sj puifio ee 05 in minuedo plus vel min^:put meli^ videbif puenire.S^ flomia eet>3 dc ba^ lilica oejttri b:acbq vel eje faluatella man^ q in arabico 02 a3iffac.£t fit fhidiu tuu in cibado efi eje reb^ q no ejcr' ceddt in friditatefupfliue:§ fint pfo:tatia DuprrXcu aro niaticitate z flipticitatetfic cu rofis z flipitib^myrti bu^ de.£tfubtilia regime ei’ oado eifola aqua o^dei oidis" te facta z colatam*£t fi fuerit 6bilis i^tiid vfnae no tra^ leas vitra panatatz faceti abflinereab oifpecamis oi , no: qm fi fic feceristremouebif apatz liberabif ifirmus totarr Deo oate.£t il vide potes manifefle qj oe’fubU mis z glo2iofus pp l)oc pulmone creauit cu fuBa rara'*: z canalibus largis z Dilatatis : Vt fupfiiiitates z vifcofitcp tes inde valeat facilV ptranfire* £t qa ipfe pulmo vici' ntisco2diexiflit.06qdeco2eflmeb2u ficutiafciuifli qj Cfl cofeniatiuuvitein oibus cotpib’ et fiio rpu Vitali qu^
in eo qttdie giiaf z pferuaf.£t q feruit buic fpui efl anbe Jitus.£t co2 f m Dcift efl pncipiii z radijc oium virtii
tu totius co2pis:z ab ipo fit effufio z Delegatio oib^ me bus.£t qdd fiint q Didit qj C02 no e radijc z fundametuj njfi Stlitis vitalisfolfuz epar )?tutis nalis: eo q> p ipm to nutrif z augmentaf^z cerebtu fifr pfeipm foluj cfl ptincipiu z radirfpits aialis z ab ipfo pcedut f tutes fennis z nior.Sj B opiones no fiint medicine multe vti litatis:ncc e res neceffaria oino medico ad fciidn ipaj: eo q> efl res Di/fidf z obfcura valdetz pp boc fuit b^c co tentio z Difputatio iamPunt mille anni inter quordd*!^? Id qo neciuni efl ad feiedu f arte medieferz abfqj cogni^ tioneciii^noeflm(^iais,noiandusefl certiflime feire z cognofeere coi efl fons z pneipifi^rit^ vitalis z vite m aialib’.£t q) qefeite motu co:dis ceffat vita oino* £t ^cerebju e fiindametu z piincipiutrpus animalis.£t II a^ De caiifa cereb:o accideret foto cotimiitatis mo^
- tjret aial in bieiii. £t epar fimifr c o:igo z fonsl^M^ na-' mt m quo efl radit z pundpiu nutritionisjz ab ipfo ta$
a fonte z oiigine B virtus oibus ni^:is Dirigitur z Dcle gatur,£t fi accideret ei fefo ptmiiitatis:n6 Diu aial aim vita pofiet pmanere:q3Uis no ita dto motiref : fic fi m fu ptadictisDiiobus mcbtis aedderet z eueniretz ca bui» efl qa Hia ^tufl coidis efpfis vitallq qdcfpus e iflf^ vite in oib’ mcb2is:ficut ocrii c*4auare qfi 6flruif ei’ opafio ceffat vita oino, fic qn remouef vel ceffat lutfolis vHd padisfeqf tenebiofitas z obfcuritas fubito z icotinenti» £t boc idc Dicim’ 6 cereb2o^ Sed qmis epar fit pneeps fpus nalis:z ab ipo ceteris mcbiis Dirigardicut ab alqs Duob’:fc3 C02de z cerebro fui ;pp:qfpus Dirigimf: tn cu iflofpu nali vaditfanguis ad oia mebia nutnenda, Diil qdefangnis idiget couerfione z mutati6e:z*mutaf z alte raf De coloze in coloic f 5 naj vniurcuinrq? niemb:i red pidj:qre B fpus gffe fuBe etiflit refpe Au pdictop.z B co iicrfio colo2is in coloze z fuBe infuBa^ no fit nifi i tpe De terminato z no fubito.S5 opatio q fit a Duob’alqs pferi ptis mebris p2in«»’agif z opaf et fUtilifuUa eo:ude.Oua re fi acciderit alicui iflop Tofo cotimiitatis: ptiaf fubito eo2u opatio z bnficiii abfq? mo2a:fic claritas Diei cefiait tefole:z ctin obfcuro celfanterplcdote lapadis {cotini ti fequif obfcuritas z teneb2ofitasp fe abfm Dilatide ali> qua,£rgo manifeflu c et pdictis q? oia pdicta tria meuk luaiut pndpalia.f:cereb:H:co:: z epaneo q? no folii biq videnf z reperiiitur f tute inata tifi q feipfa regiit: vei^. et z ifiuetibaberc cop2obanf:et q fitifluetia oib’ alqs mcbjis C02p02is.z fine qDiu mcb:a pmaner no {jolfent: neq$ vita in co2po:e,£t qdlj iflop efl in fe t p fe pndpa' le.z no e Dzia iter ipfa nifi in tpe: qsuis pBo arifloteli vi deaf qj folii co: fit pncipale meb:u.z vna et pndpalib*\ caufis ipfi’ ad B conftrmadii efl q? co: efi pmujiieb^imi f qd giiar i co tpeafal is: z talis qo c pbilofopbica z nalis* S5 medidemBil coferre v 5 .£t ego no itedo B Declara-' re nifi ea q medide pneipafr babeat ptmere:z q nocii-' metisco2po2is piitobuiare.£tqaiaeldgat’ funi biinif qj a pptia itctione:niic ad pfis ad ipam redire itedo. £t Dicoq^pp colligatiazvicinitate qefiptilmonis adeo: feb2is q fit pp apa pulmonis efi peffima valde z acutarz ob Bna.conaf toto poffe ad etptilfione noctimeto:iim facienda qua citius potOiiare euatio q fit per fiomia j efi neceffaria valde in pndpio bui’apatis:z boc feciire fieri poneo q? bec egritudo aenta efi z b:euis:pp molli/ cie fiiBe co:pis pulmonis:z pp caliditate ipfius qua? bj a vicinitate C02dis:z a colligitia ipfi^:z quibufda apati b’ aliqn accidit ilrictura z coarctatio fo:tis anbdif:: B fit vna Duap carfuaut et nimietate putredinis facientis Ilrictura anbelitus , ficutfepe contingit in apatib’ epa tis:aut et conuerfione bumo2is in fanic q? fitpp grofiitu dinc mcb2i z obedictiam biimo2is:vt efi fepe videri in pleiirefi.Sj apa pulmonis fp fit cu Ilrictura fo:ti z ciim magnitudine feb:is.£t curatio buiiis leniter eifidf z co plete.z boc pp raritate? membii z largitate viap.£t qfi apa norefoliiitur:fpofe efi qn vna Duaru cani? eueniaf. v?.fofo ptimiitatis in pulmone. vfi fit feb:is etbica z c6/ fiimpthiataut eticcatio fuDarbumiditatis pulmonis:et qua fit Defectio z ptbifis:z in arabico Dicif alcal. £f qfi iflis accidit iflatio pedti tuc mo:s c vida.£t fi Dcm apa adfanic 6uenerit:z m fiii etifii laudabilis apparuerit fa nies alba.f.z mediocriteripifla ablq? odo:e malo:^lon gabitur egritudo:z fiet cb 2 onica.Sed Ii no fuerit alba: nec fiibilatie mediocris: z colo: ehis ad rubedine Decli^ naiierit:adbuc logio: efiiclef. £t fi ad nigredine Deuenc rittidas p certo q> ifirmus mo:ief.z etiam fi pcfi nigra? albd z laudabile rpuerit.no p tato efi cdfidendu quin ad vltimtt? mo:iatur,£t fcias g^folo continuitatis q fuit in pulmone efi Officilis valde ad coadunandumzconfo/ /:or.aticr* /:
ftdandu ptinUu tnotu^ ipfiuett pp ipruis (li^e raritd'' t<^:cognoftcndo et qj pulmo til me b2ii marimi iuuame tuOuare fi apa eius fanic giiaiitTinz ipfa faniee fuentvi / nigri Q lcaieHW»M^ ^ ifra*i:t>Oies*f
*^ed filoities^icti apatis al^ tuerit:^longabir intir< tuitas tpe logo abfq^ liberatioe z euaiioe f m fnta 5 medi coauz fit ide etbicus z ptl^ificus cum fcreatide ptimia z tufU ifepqrabiln? oimimiit" caro ei’ ptinue z paiilatiue: t puertit" ad colo:cfufcu: z intantii macreTcit z e;:tcnuaf pbnec cutis ei® efficif tota rugora z i>cta:z oculi eius fiiit p«ui:e nares acute:e vngues incuruan 6 z ad vltimum «0 p 6 t palpebras fupius eleuarct |$ non accidit ppter fonmfurcd pp Defectu^ f tutis nd potetis ipfas eleuare, cu ad bac oeiienerint Difpon^tuc mo:s ei® eil vicia. £t multi g: iftis De pulmone fanguinem etjcifit e nd mo^ riun^ p niaiozi pte nili poft illatione pedu iproni.£t qui bufdd e;c illis accidit fluxus vetris pp Debilitate3 ^tutis retetiue: ve l pj^Debilitate f tutis imutatiiietz tue veloci .XSI^niojiun^^ li pem I unU non pcreauerit tiic flo Dotomia cura eil ei pfecta tz liberabit cu ea oeo oate.t lubtiliare regime in bac egritudine cdfert multuquead^ iuodurup2adixim®.£t alTiiercattlirmiis ea q beant fiib^ tiliare t apire.£t ex illis expta funt z plni appjobata in apatib® pulmonis alcbarrcainna.i panicald vlbirin/ gi t cnfbaralbeer.i. capilli veneris*^ capilli veneris de pferut in b cafu,eo g? edpto eop teperata exillit z ob b pferut p ceteris alqs medicis i Diflbluedo apa pulmo ms.z pp2ietatc brtt in oib® egritudib® pulnionis*t cdfe^ nit tufli*£t mifce di pdictis medicis q beant vetre mol liftcaret lic ell raut feiedo g? ilhid rafmqb illo meo tpe reperif nd folu bj mollificare vetre:vev et ipm pur^^ retinis illud q 6 antigtnsiueniebaf llrigereDicerttur* CtOedicamepueniis buic egritudini.T^.liqritie:zpa^ mcald i alia caifeneiz capilli veneristz flauie.afi:^aure* IJ. violai?.auf.j.raut recctis.aiif.^*qlib3 p fe pqualfenf li ciit piienit:z ponanf oia ad letfi igne' ad bulliendum pter reubarbap imxv.^aq:z bulliit vrq$ ad pfumptionc me dietafisrz colenf expmedo fo2titer z di bac bcoctide oif foluanf aiin vi^.medulle cairiefiilule addendo.^»^. Tyru pi ^ maltice miTcedo buic pferiptu reubarbaru fiibtilV pulueri^atilz ^pina fftrmo ad bibcdu.qm bec medicta mauiter C02P® mollilkat atqj purgattz nd idiget illa cu
itodia qinalijs laxatiuislieriorueuit.Sedppinaeiad
.-gamededu oe pane.^.q.vr.hf ,ri vis eiLVbi?ri^-|kerg.flt tcdendo g^qn tu Das medicina laxatiuaftueillavt^alia: i cl tepidi Dare Debesteo ^ Ii fridi dderis actua^toificej ^^lo2enale;z coaaulldo bfioies^ n r riraS
nrmti ne i fomno fupflue pfundet.£t ego fpero i J'* -^J^fwra z via erim®riiflicietes in Diflbfone z curatio ®P 3 U*£t di videris acuitatefebtis letefcere z qeti lltns malus no aflFiierit z tulTis fimilr mollis ^ ^ elK]uatu5: z cuj
egritudine liberat® : Tecure ^pin^ S P®tc/is g> optimi curi in ipfo es operatus* itetione tult B ell gj a^a * « 5 >nfirm»fpuitrcreat fanietiilH^ biw Bt viridwsvel lilia coloji'
mrSt att^didil in alleiiiatiot z
Ma 3 * 1 $ iudiccs oc bocfa-
re c^ittaicfamccy’ mojirf:fdendo 9,p,o mjioji «te pneipmfcreanon ifl finiet no fit nifi in oii irertea Oimre
T R A C T A T V S
tia bieapncipioegrimdiniogjinfirnitisnd traniierit^» maip]i gte fe;:^ oiej a pneipto egrintdis.23 li ftiis foi tis fuerit motief in octaua Die egntudinis. izt lifcreatio faniei inceperit in fexta Die:ipote ell gp mlirmiis trlTeat tkciml Die,£t cu ero locutus De Dieb® cretjcis:tunc mc mo2abo2 oe bis oibus tractatu b:eui*£tranies illa q co lo2isellmelongiaru vel que viriditati babeat ptinere mixta nigredmi:magi6 moztis ell lignatiua $ illa que dt rubei colo:is:z aliop colop:eo cp illi colotes ligniticanf mottiflcatione inaticalo:is.£tfcias gjfanguis nd exit ni f*.poil$ apa ell aptn,£t cii licell lignu ell certilHnie lax* tudinis z Debilitatis nae non potetis Digerere z puert^ fangumc illii ad rame:quare 15 non peipitur ec ali^‘ Digd. £t cii Dico ranguismon attendas g? intelligi fanguinem purunufed ell mixtus di alijs btimotibustfed Denoiojp fum lic a Dflio:z a colo2t\£r3 cum fanies apparuerit aU ba z mediocriter fpiflatz exierit leniterz abfqj Difliailfa te;tucrecurus ee poteris gp plongabmir cgntudo,£t li lludioflis fiieris valde in curatione iplius regendo eum pfecte |>ut fibi cduenire vitpfides ei nd modicii3: z crti cietur vita eius melio; atqj leuiot:z allaiiabimtur eius acentia : z fte operabif iniirmus oes fuas i^tntes nalcs: exercebit artefuamtz poflibile erit gj recedet ab mflr^ mo oia fua acentianntitu g?ab oibus putabitur ec libe ratus:z ipferoct fe putabit elfe rami3 pfecte* lUedic® It ccrtilfimefcire D5;fi illa ell vera opio vel nd. 0 qua3 oi gnus ell laude talis medicus cu lic opatiis flicrit facien do totu qcqd De arte fuerit faciendu. jnfirmus vero ta liter permanebit:Donec terminus eius fuerit: : talis bo Dici nd pdt abfolutefanus nec ilirmii6.£t regime faniei apatis pulmonis ellc D3 cu rebus abilerliiiis z 'mfidilica tiuistz n$ calefactiuis cu aliqua inciiloe z Deliccafide:li' cut e terra ligillata q a pp:ietate cdfert pulmoni : q^uis fliptiatate babeat:p tito nd amittit virtute cdfb^tandi membra itnnfeca: z capilli veneris vfiis poli quartude cimn Die pfert citz bef bege.uniacis et pollm fuerit ab'' lutu in aq pluries ell valde bonmz coiticcs citri fifr pfc rut valde in B cafu:eo gj fortitudo intutis mirabifr val j in bac egritudie.z be medicine quas Diximus iiuiltu va lent bntib®fanie’ in pulmone confoirtando* 1^. ergo qc vnaquacB iflap ptes eqles.z bulliit in aq:t infiiv
mo ad bibedu cii fyrupo facto ex fcariolistaut cfi rofia recetibus.£t ex reb® multa cdferentib® buic egrinidini ell bicfvt capias bolu armenii z ponas eu3 in vafe aliq terreo di carbonib® ignitis:z fit vas bns coopertoiium (fi in medio llipcrficiei babeat foiamc vmi3: vfl fumus poflit exiretz albt'rge ibi aqnl rofacel*z recipiat ifirm® illfi fumfi per 09 teperate pluries in Die: iihid pfert. ga aromatidi pfoitldo pulmone zco2:exiccldo pulmone: z rege cufubtili regimine.£t melius regime illis ellpa' nis bil fermetatus cfi 3uccbaro rofaceo.Et i| reco:dW fti 3 g? p: meus Dicebat mibi: gp pater fmis babuitauedi bifljanu in cura g patiebaf bic egritudine':z ertenuat® fuit intatfi g> tota caro ei» corumpta fuerat : z auus me» ipfuin taliter curauit.ll ga cibabat eu pane brt ferm^J to cujucebaro rofaceottpane fitr bfi fermetato eii oleo
ditatcmeceifuBuenitaliq6aeciisnialu?:tvit:itpoftei ta longum 5P0 qj mediais qui airabat eti^^^ obijtanteipmttpefteaomremifitm mambns patria 2®*^* ad vltimum ej: alia egritudine i no eje illa. £t mibi fifr qfi icepi ptacticarefiipuenlt ad man* mea» gda g P^ti^ac tale egrmidine.t Inni ei regimen t>ciit;« fic recmt tulTis ab co:z ipinguatiis fuit:z redwt ad ope rada ar^fuam:z ad exercendu3 ols actiones fuas:z fiC Vi^^itpollea longo tpetita gj eo tpe fuit epidimia in Ula
0 I
c I
C B
f C
C D
P R IM V S
regicnaz ipfe moztuus fuit in ipl^ Cf, febzi acuta. £t ia| iiienimud g? Sal^pcepit Dare tbehacl moguai iHa egri' tudinezz pfert mulDutac et afme'receter mulctiuita q? P cotineti cu e%it ab vbere recipiat eu iitftrm^nec ab aere anficiaf.£t ga lac arine z carnes ei^non ei! licitufarrace^ nis coniedereno pcipimusfumere lac capze:q fitpfecte fanitatis loco ei^.£t e nece vt^pmes ei ad comededum crura be belou meduUd De aureg: z oculos ramozu z fo lia ipop.£t vua paffa ad comededtt laudata e ralde i cafu.^ua vero qud bibere x>i fit muda z pura z remo ta ab oi mala quautate.£tego Dico ^ oes rpes carniu^ funt male i bac egriDidine.£tquiaHocbu 6 patientis bdc egritudinem ef! Debilis: id ei Debes Dare De cibo in $ti^ late tali vt eu poflit Digerere abfcB Difficultate magno. £t Dijtitetid0ai:q?cancri ffiiuiales optime abluti ita g? eozu bozribilitas Ut ablato z cdqualfata Decoquatur in aqua Dimpoilea colenf foztiter ejcpzimedo gp iila De^ coctio multu valet in boc cafmHt pollqud 0 ai:boc affir mat certiffime credendu ei! q 6 ftc itt:cu fit tolis z tantus in boc arte .^5 bdc non faciunt actione fita cdptone g o fui;pp:ietate;eo.Qj inter cdpfonc ipfop z pulmonem ejci Iht rilitudort qo non funt groife fube.^ fimt bdtes bfiidi^ tatein fui c 6 prone:tfiint mudificotiui bumop:id in fTinio lut pferetes i bac egritudie.£t cdmedaiiit fiU* goH Dore in boc egritudietrocifcos andaracbard:qmfunt iuuatiui vafde.£t aliqrt fanies ozif in pulmone obfqj opotetnoia to in or^ico vara^tq fitqrt adunanf buozes in cozpoze pulmonio q no pdt vere fanies noiari:eo q;fanies vera nd e i! nili i loco m q ei! iftotio atqj tumoz.S 5 fanies que Iit abfcB apate fit ejc buozib* Deriuatis i pulmde ab alus mcbzis q iuifcontur ibu Ouare mcbzu Debilitof itdtu m nd pdt ipos afe 9:pelle:t pp 15 Diminutio mor> gflaf ab anhelitum loco illo ybi buoz Dictus fueritiuifcot^: z pti nef 15 buoz i comi Juris fuis.Sed vero fanies giiaf qii tu mefcit pulmo: z tliat ejc fofone ptinuitatisrq ozta c in eo Difpdne aliq mola innata eL£tgfiaf foro ptinuitotis I pulmde fic in olqs mebzis.£t acentia ppa q accidilt ej: dictis edis ei! ejrtdfio qii tulfit:eo gp coilhngif pecr» liip pulmonetqii replef oere.£t poti; ei! gj|5 egritudo i pul Itione accidat ex vna Duap cdp qs nuc Dijcim’ £t pt etid pulmoni euenire fofo ptinuitotis nd a feipo:^ o fupfluita Cibus malis ibi DeriuoQ queadmodii nuc Dijeim^ De apa^ tib» 2 p 6 t filr i ipfo ouri cozrofio ex btimoze acuto illuc Oelato z ifufo:qbuoz ibi adurif ex coloze occntaluaut eje ira.velab anguilia tfatigatidefupfluofpuujtqre ab illo cozrodif loc^o vlcerof.£t cura b^ ei! curo apat) ei^ ejcce pto Q> 15 efiguioz ad curddntz q? pn** puenit in 13 cafmei! Ceperant cdpfonett mitigare mozdicatione di reb^ pue nietib^bitficcu vifcofitatefeniinu cydoniop: z cu Deco^ ctidemiubopzliqritie:! bibat ipfo^tt fitctfofo cdtinui cotis m p ulmone ex fozti ejetefione facta i ipo ab ipetuo m valido tuilbvf a clamoze foztuaut aruperfliio onere ® pofitos eligit z requirit: vlt>* cafu a c ^ ipulfide facto cu pcctoze va
mana ille q eqcif c Incid’ z rubeus non
gromiSR nibtilis.£tcuDicoDeiang^ feructetitelligeqj ^ omptilofus t fpumofus.£t cura bozu e p fidmare irtr^ mu ex bofilica Dextri bzacbq. mimiedo Defanguine 4 >ut VI rtus ei* exwt z reqritti fubtiliore regimen cius mUru: t iion excrcitrf:nec moueaf gefattz caneat a rifmz a nipfluo locutioni Ppofr ab alto vociferatione: tcfi vide ns ^ tuinsviol^^^^^^ ^ j
imgiio ptmue.quas Dicturus fum 15 inferius: oegluticdo eas panlatinetoonec mitiget tuffisti curddo tulTim cu-
robif filV cd ipfa q facit ipfo 5 egritudine* Cb fi cd fuerit teilo facta o fupiiua repletide:cura eius ppiio e fidmia: z fi fuerit cofus vel pcufiio infiges locfi di oleo rofaceo tepido.£b fi tnffis fuerit ex catarro:tfic curddus ei! p ca carrus fiait cd pmitiua:^ ans buius egritudinis: z medi cineqpfenmtinbacegritudine.i:catarro funt medide f!ipticefubtiles:qffifua fubtilitoteDefadlipnt ad pu\^ monemDeriuare:ti!iptidtatefuababent ipfumz par«- Cesftias confiringere z coadunare atq^cdfoztare:nefo^ perfluitotesadipru^venietes recipiatteferuddo viam bdc qud ozdinouim^obfcB Dubio nd modiefi infirmo pfi cies iDeo Ddte.£t id fiipio Dixim^ gp lidmare Debes baii licd Dextri bzocbq in bac egritudinete mibi Vz cp fcd lid^ mio bofilice fidnidda fit vno ex orterqs q eis magis vici naf:c fubtilia regime eius Dddo folfi ptifyni czdeiz liga coxas ei^ illitis vndqndq; gfe ligatide foztiifacicdo eu| qefcere obrep loboze:^ ppino ei oi mane oliqd ad bibe^ dfi:gj beat pfoztare cfi ilipticitote aliq:iicut eilfy rup* ro face^ at oquo Duldtt fi abfuerit ex fonte q refpidot ver fus oziete eritloudabiliozctextiguein aqilla calibe pu^ riffimfiatt^mfidutddiuDonecad min^ex aqDiminuof qrta pe ipfi^:flernedo i Domo ei’ folia vitis z myrtelle t fUiiim:z odozet cydonia z rofuetz eo q beant coz confoo Core z Dilatore:ad 15 vt fonguis Diuidaf z Ipargof ad ex< terioza co:pis:t nd pbibeas eifommi^ : nec exerceas te multii in puoeddo ip 5 :l^ Dimitte ill 6 nde.£t fi cognoue^ ris Qt bumoz a capite Diifoluaf :c iferi’ Diilillef ad pect* z ad pulmone: z tps fuerit byems:z cdpfo ei’ bumida z fndaextiterit:tficpparadl5 medicame»*^.macis ptei }.t gariofilop gte femistz piperis nigri gte.x.fiat puluis fb'tiliinm’:zfpargefug gte anrioze capitis:qm multu^ cd fert in 15 cafu:z fpdliter qfi pmitiua cd buius egritudinis fuerit ex catarro.£t calefacere gte anriozc capitiSitega te quocfiq^ md fiat pdei! nuiltfi in bac egritudie .^5 fi cd bui’catorri fuerit ex aere cofo.oino abfiinedfi e ab oib’ pdictisniedids:necfpargereDesfug caput aliq q finc cdptbnis calide z ficce in exceffii:i|ruffidunt ea q ITit tC' perate cdptbnis.cfi modica ficcitate z aromaticitate:(a borddo in remouedo tuffij toto polle cognofcedo gj qii totfi qcqd comeditur z bibif femel z abfcB Dilatione ve^ glutif mozefolito:nd giienit i^tus illius ad pulmone niil g viam reTudationis.V 5 .eo modo quo videf in vafis re^ cetib’ terreis qn iplenf aq:qm tuc trapellddo z refudd^ do g po:os ipfop exteri’ad niodfi rozis effundit atqj ma nat:z pgb ozdinamus pillulas ad tenedfi ptimie fub lin gua:ad B Vf medicame ipm paulartne Deglutiedo poflit ad pulmone Deriuare:z ^tus hap pillulap ec Dj cpnfo:^ tatiua cfi modica fiipticitate z ficcitate:gtines ad aliqud frigiditate teperatd.(LXonfectio pillularu pferentifi iit bac egritudie.f>?.gflme arabice z Dragagd.zfemis cydo^
niop:zantere.aiiqrtdpte 5 .?.j.terrefigillateauf.q.teraf
vnfiqdqj gfe: zcribellef:zpficianf C 113 lyrupoliqritiett fiat inde pille ad niodu ltipini:z teneanf in ozc Die zno cte:Deglutiedopaiilatmeq5 Dillbluif ex eis: z bibat ex bis q fiipius Dixim^^^bilinedo a niotibuslaboziofis: z a vociferatide fo:ti:z a Decubitu i locis Duristz maxteqiii noilmt afiiieffieo gj ^diu infirm’ iacet in lecto Durotye ne z arterie copiinninftqre fanguis Me efiatur z fpargif per totfi co 2 pii 6 :z ga foznia venarfi td piilfatilium $ nd pulfatilifi q funt in pulmone 5 :ia exifiit fo:me oium alia ru vena:p totius co:gis:eo cp vene pulfatiles qfunt i pul mone fiTes exifiut oib’ alus venis nd pulfatilib’ q funt i toto co:ge:in fubtilitate cfi fint idlumd vni’ f unice.z ve< ne nd pulfatiles q funt in pulmone funt Duap tunicap.z gg boc arterie pulmdis citiusTcindimf z lanianf alqs yc nis nd pulfantibus que funt in'pulmone.z bac dc cd foU> iCoUauer.^ d: *
qiundo fit a vermis tiis mpuV niohe ejci^
codnuitatis q fit in pulmone eil p:m«ot t oifiidlio: val / de z piculo(io2 cetcrie alijs fiut i toto co2po:e t magis remota a libcratide: vel iporistqre lludiofus ce Debes Cii oiTolIicitiidine ad cofolidationc facieda cu bis q Dixi fmi6.anq3 adfanic beat Deuenire.ccgnorccdo qj(\ adeo lolidatione \P vulneris pulmonis p te infirm^ poterit 6^ tienire.Dign^ eris laude z glia valde exbac cura.£tnon credas ^ b vnln^cofolidet" ex pp:io fangiue fic vulnera aliozfi meb:opfierrp^^^^^ pfolidaf n6 fitnifipofl logu tps.£t poil$ vifu5 fucr it pfolidatio b’ fit expkv Hz pfirmata.no f|bcs 6lille ab vfu medicinap ad minus viqueqiro trafact i fiicrint.lx.Dic6.£t fi no pfecutus Aie^ riB mtentionetua.b eft qjadfaniemcouertatuniarupe riiis Dictu efi qd agere Dcbes.(C£t ia audini a p 5 e meo p ad eu vemt qdd ex officialibus bilpanie:q patiebatur banc egrmidme:rc3 q? eiecerar fangninem a pulmone : z
comialefcctia eeut-tiiho) putabat fc tfle liberam integre t efectett fcepit fjcerehcta ftia tagereoiaqucconfiieueratinfanitate fuattpj meus
abitmere oebeat: t matimcab vftinmlieif;? afiiperfluo cibo tpotmxa vio
xu:t bn fintboc per feptem annos.
(CDe tuffi que pjoucnit a hiala complexione z De omni busalnsflpeciebus. -Cap.;™.
E t 5 C 1 A 5 qj pot in pulmone eticnirc copiexio cala aut frigida velficcn ex qua outur tunis.£t cii ra bui^ efi remeuere dld malq copVonct conuerte do ifirnm ad opp"» illius qlitans ei*nee. £t mfuit gp m rqc babebat tuffij.e nibil p ipfajrpucbat vel eu- Su Vidifltt ipfiix peepit ei vt cfi
clauderet rciffiird capitq fiii anterioie': z ablata fiiir ab ipfo tuffis fc6tincti.£t ci tuffis illius eratfri Q ^«wgebat pectus exterius.vn pulmo inde le^ jione reapiebattt virr» expulfiiia conabaf expellere it iuc^ocumetu ab illo meb:o.Quare 15 tuffis no erat nifi cx qirtote mala frfda. £t accidit multoties tuffis et illis amperflue excrcitanf curredo vel nauigado feii vogado:t maxie fi nofiint airueth£t ca bui^ etqa ex tali exerwio laboiiofo fiocb^eo:ufiipcalefit zexiccaftt exiccanf mfpiraf:a ex tali (iccitate pereaf tuffis qweniadmodfi videre potes q? accidit tuffis cum fit frigida valde. £t renS Win»'”® «'flio «llopqiiirnperllue fatiganf ciir^ Wflotbbiimopqiii oiirolmmf afii/
bebes in remmf^i “ wm tnflistpjimo (hidere
iKibi M *! et adbnc
aSrtMvlcfste^ fcripfiinca* ptiImonis.f.
mu niofief alia egritudme. £t ^
cut aliqui ex antiquis ptulerut ^
affimilantur mufeisquiouuntur in ^
fit ttilHs valida atq5fojrts.£tcurab.y9erm^^^^^^ clna.pulmonisfimiiicetaureetariftodonye^ egrmidmeninii(BVidi:tnniemotatione}fado^n^^^ oitada antiafeterttmedici.£t fitetii
tur po2i feu claui in mebus q funt ppinqua pulmonucjr quib^ copfimif pulmo: z mdereqiiitur tuffis.£t fit tuffis et a tumoje fplenis z groffitie ipfius:a bec non remoue^ tur nifi remota ca«£t fit etia ex apate epatis z Duritie ip fins*£lmqfiefi magnu fit tuffis. vndeop^ Dictdeam renioue.£t fit etia ex pleureii q fit aut fub collis aut fiipja cofias«£t etid generatur tuffis cx bidropifi.£t fit fi fr ex tumo:e fiomaebi q fit ex ventoiitate magna in ipfo vel exlfiiperilua repletione eius cibi z potus: que fit quddo patiens efigulo(us:rpecialiter quando repletio eil talis q? no imienit fiocbiis vrt beat cxpirarctquare conaf fiomaebus expcllere:q6 non potrficut apparet qn aliquis ponitur in aliquo panio loco vndic^ z f02tiffime clatifo: itaqjnonpotefieqarcaco:pojeqbfibinocere videf nec expirare eo gp n6 babet Iodi in quo peffit fe Dilata^ rez aercc6uenictcirpirarc:Donecapiaf locus:? aerii- ^
le iclufuB z pcffimtis euentef :t nouus z conuenies infpi ^
retun? buic et fimile accidit illi cui in vUimo fidebus re plenqa qrt fic eft et a fiddjo no pt aliqd vomere neefuperius eqcerc Donec a virtute Digefiiua aliquid Digeraf z inferius aliqdDcfcedat:? inderpatiu acqratfiomacb^t z bac De cd accidit tuffis pp talej repletione ex Vicinita te ipfius ad pulmon&pp c6p:effionem:? multoties mo-
rmne bpiesfiifiFocatipptalecdm:?fitetid tuffis ex fiibi ta mut^ioe aeris ad oppofitufui^t fit etidtuffis exfubi ta ex affimiptione qrudd rcrfi quap pjopuetas efi noce re pulmom:ficutfunt^fungi mali q nafcunf in pedelVu ;p pe radiceonurda arbous q quidd arbo: d 5 arabice beltcammu.£t fit et tuffis Cd mali puliieris.t:)ucur(Kruffiesat que Diximus De egritudimbiispiilnioms. Tluc auce m^dimus Determinare De egritudine cojdis.
^cegritudibJ»co2dis.? e ptincscapfa fepte.
15^^ T V 8*w‘'-£ap-p". »
. i: I in coidcaiit a "
^ ctia cp2,i^ copallionc iplbiiu z inde Disut.
3ppctes.£t opio magni z excellentiffimi bonojataicft qi cwfolu e njm^ tf cpjpis z oiiatoa onmiu:rcd 6atfeit
!if ® pJinciphim fpiritiis Vitalis*eo o» m l aliqtiod non mositur nifi qn ocficitfpir itus vitalis^ ert m co:de.£t fcias q, crcatio^ipiins coidis,i tft excelles m bonitate oia alia creatione z foMi. rop menibtotit qilint in toto cotpoteicu ritfoii '
lmsreliq„is„,ebtisoib^;teftirabensm£^ ftii cocamtates;qtiap pncipalioj eft 5 cftm nirtroteo qj plus bj t retinet oe fpft ^iali vtexenisfiibaexeantreiipcedanS^^^^^^^ motncotinnotnolocalifmmotioi^iS
tia ab ipfo.Sed mibi v5 m cot m ^
palibnsXcerebjo:epate^ teftkniic^c^^^
magis pncipaIis:ioqii vult fiS
metiirmiojitiir patiens oino-j ,d
S m«bi.sssss'>fK' “»» ■'" «iw A
1» R I M V S
iHt f 06 1 Cttti^^lle ^0 tremo: g efl in cotde dccidit ££ muV
tl repletione q e i eo:i ab ipfa puenit mor» ille ejirne» z JCnra bojnbirq vi altadeg.£t cara eft flomia cu moUa er^
ctide ranguis:a poflea cdfo:tare co: cu illis q f9dt ip5 co;; fouaretfic cu margarifl z ligna bouina z auro puro z fili bus.(Cn 3 edicamc ad boc coiienies ralde*1^.niargari^ taru z fete cntde:t feis baftlicois ^rioftlati.^ ftis bo:a^ ginistt ligue bouie.aliaiinj:*co:ticis citrotustfcedeg idu ganofilop macis*afi*aiif.m|.pure db:e atqj pfecte.aure. q.teraf vnaqueqj bap medicinaru optiepfe : §feta pus icidi 03 minutijqsto plus fieript:pollea teri optie 03 nV cu plistt oemu cu all}s mifceantur medids: z poitmodii puluis oiu3 oiaap malax^
Part 10
piide q fitpfecte vitreata:ad rlti" lamina auri pun aliquatulu gfetfricafuper edfottiter f ga puri auripn^ lamina madefacta cu aq rofacea tddiu oonec velligium auri i medicinis appeat manifeftetabluendo oicta lami^ nd aurifup niedidas cu optima aq rofacea vteu fucco B pomo» mucedo oictii aup cu pdictis medicis fimuht ad dedo buic recepte podus medietatis ipiusoe elio po^ mo2u oulciiut pollea coftee diff rupo facto 6 lingua bo Mina bil cocto confectione bona;t ppina infirmo 6 boc medicamineoimaneidunoflo pondus aure.v. ^
II Dccbardiaca* £ap.3***
ECEGRITVDO euenitmco:detz efl motus magis ipetuofus nalitt fit aut eje ca ejc/ trinfeca: vellit a fo2ti iratqift ab ipfa fit ebullitio validatt augnietaf calo: in co:de:z 15 e pneipa^ lis cd ipfius.£t fit^ acentatr a terro:e:eo qjqfi aligs ti metfupflue:ndrpgif calo:nalis p totu co:pus: gpflrin-' gitiir itus:t Idgties oiminuiftz 6bilitaf:t eje tali piirictio ne trabif fangiiis ad co: fifd! alijs buo2ib’:fic appet in C reb’ edrtfeds. V3.qn audif in aliqcinitate rumo: terris
bire^cqcoiterpanefditboiestqreoes trabimf adregd 11$ ad radici ad manutenddu eu:ita zfanguis cu calo^ re nali z fpiritib’ z cu alqs l)uo:ib^ trabif ad cor t ide fe quif pquaflatio in eo:z fitcbardiaca.£t fit litr eje follica tiidine nimia qui aliqs b3 ci Pducedi aliquid ad eflPectu: z bfollicittido Ouptr oiuidiftqaaiitf tif circa vindicri fadedrz B vonif z cotinef fub iratvel eritfollicitiido ci ucqredi alkjb magnu hicrutvelca prequedi aliqd in qtw multudIectefrttuCDilataf co: zlpargitur calo: nalis
netreofidecb4rdiac9.£tfit«afaEfinai)ebilitate^tu »i9.it9ttet quolibet Uiiimotn vel labojecbardiacaej: citafrM fdtu e eertiffinie t maniMc q, ote motus e>:ei tat calo:e:madme cu c fo:tis zfubitustt fi paties c t>ebi 1*9 ql3 motus q ^ in eo ell di maio:i Difficultate z labo^ f e:eo qj grane efl oebile monere: vn no'fit nifi ai officiil tate z labo:e:qre calo: f eo fo:tis efficit: t fic cbardiaca *ttra, gfiaf.iCnra biii* egritudinis efl rege eu cu cibis z potib^ ^ tepcrate:z odo:are aromaticafrigida q bnt confo:tare
O meb:a pncipalia zrpus:ficiit e myrta que pfo:tatfui na z coprone:zrofe:zrandali:tnemifar:zrynipus oefan^ dalis 6ctus cu tribus partibus fiii'e]c aqua rofaceatz ti tude oe aqua oulci.z ppinatus ei ad bibcdufuffidt ei : z medulla citrullo:u3:z cucumeris farracenici bfit curare ^)lcegritudinefuic 5 plbne:z cofottandofui aromatici^ tate.£t eft inueta qlitas in bis ad laic egritudinc $ igno ramus oinotfed ejrperietiaboc certiflime manifefiatur* Bt gfiatnr ct aliqn in co:de fangiiis adiilhis: vfi fit.djar^ diaca illa victa e% na ipfms zfiii acuitate . £t o:itiir fifr cbardiaca mo:dicatioe q fit in o:e fiomacbitqn in ip^
io iuenif Ijumo: nio:dicatiuus vel acutus ppter vicina tatem ipfius ad co:.£t bacoe ci antiqui nolabit os flo^' niaebi cor£t dt cognoueris inbac egritudine metiam
flbundare:confo:ta co: cu bis que p:efcnpflnitis oe cd^ fo:tantibus co::z margarite maxime boc facere no:ur. £t cura illius que fit ex mo:dicatione o:is(lomacbi e(l euacuareillubumozeabeo cu vomitu vel folone* ITDe aqua que congregaf in maifiipio co:dis» £ap» 4 ”» , T GElsJERATVR aliqn in marfupio Lj co:dis bumiditas aqiiofa q alltmilaf v:me:z acck dit ex b ifirmo cofumptio z oimimitio carnis pau-^ latme:fic fit in ptbili.Sedego nu$ vidi banc egrk tudinennnec ciiraui ipfannnec inueni qj 6 aleniis oe ei^ cura aliquifecerit mentione.tnfi aligd 03 valere in boc cafii valent ea qrimtfubtiliatma zrerolutiuaz bficcatiua cum aromaticitate:riciit efi aqua feniaili:z bo:u fimiliu. pelliculis qiie fiunt in marfupio co:dis. iCap^"*. ^ EIsjEkAMTVR liquide in quibufdam I additioes in maifiipio co:dis que funt ad modu ^ • cbartilaginum z peUiculariim adinuice mixte*‘§ nullus ante nos lociitusfiiitoebac cura. Xn fi aliqua medicamina poflimt valere : erunt lUa que Aint rubtiliatiiia z oidolutiiia z aromatica cum quadam bu^ miditate.
(TDe etbica co:dis* £ap.d".
'Y wEG EGRITVDO o:iturmco:detxma LJ la coplbne ficca que fitin ipfo:z bec feb:is OefiC' I I catfubflantiale feu radicate bumiditate 5 q ell in po:oritatibu 6 memb:o:uc 6 dcTatavtcdbiaturz pars meb:i fiat.£t cura buius efl fi fuerit in p:incipio z ex ficcitatefola cum rebus bumectatiuis : z olfaciat po^ ma aromatica: z bibat laccap:e medie etatis ficutexit ab vbere.£t continuet intrare quotidie in tinam aq ouf cis tepide plena vt nofudetSed fi cfi (iccitate oicta cali ditas fuerit:tunc magis confert odo:are ncnufanz vio las $ oicta pomo«£t cu tractabo oe etbicarlati® oe bac cura loquar.
CCDe ajpate qd fit in niarfupio co:dis
H EC EGRITVDO cumacciditmniarrik pio co:dis non fit nifi ex catifa caltdarred fi medi ais fuerit ihidioftis z follicitus valde ad bacegrt tudinem remouendamtpotcrit in b:eut curari: t boefit fidmddo eu citiffime:minuedo oelanguine in ma Xima quantitate z velocitenpofiea infrigida coplexio^ nem co:disc 6 fo:tando aim:z bic fit recipiendo oefyni" pomyrte:partenu|.z oeryniporandalo:um partesjii;. z tepera cum aqua rofacea:z oa bibere. £t cotinuo fao cum odo:are myrtam recetem z nemifar.£t fi negliges fuerit medicus aut tardus in bac aira: m« 2 ictur ifirm’ in b:eui:eo q? maifupium efi circudans C 02 : q 6 efi mem bzfi ta nobilifiimfi z p 2 incipalifnmiim ficutrcis.*Dec aut queftripfibiiaifqjoecotde funtfni lententiam p:ede> cef?b 2 um nofirop niedico 2 itni.TIunc ante intedinnis oi^ cere a nobis, qiiedam que ab aliquibus non funt fer^ pta oe eo.£t oico qjquado infrigidaoir co: vitra id q comienitfue coplexioni nali reqtur inde in co:pq:e toto pigritia t tarditas z^'bilitas in olbiisfuis actionibus z operationibiis.£t fi cum boc ficcitas p:eualuerit plus eo $rna natura exigit z reqrit:erit paties folicitiis atq; audax ^ pot aliquid qj fibi no placeat fnllinere.Et fi
cum oicta frigiditate:p:ercnpta ficcitas in vltimo abiV daiieripnonfolum oicta accidentia infirmus patieftve ruetia ei fuperueniet egripido que arabice oicitiir ou> biiltz latino noiaf fintbefis. £t c qfi ficcitas pfimdata c tantii meb:is q illa bumiditas radicalis qne parata ef! ad cambiiini vt pars memb:i fiat confiimitiir ex foto z t>eficcatur.(E£t ego vidi qtiedam infirmum maim qui patiebatur banc egritiidinem cuius caro erat oiminii^ ta z cdfumpta in vltimo: z erat fiudiofiis follicitus z cu^ iColiatien B
atptnicu timpanite adc\l rple/ ni9 ouriti^
^pjietate z it^tboc ert mutare Meti fiibam fu rem alil que omnimodo m omnibus aflimiletiir fue fiibiiantie^ qiialifatK£tqu 15 operatio exit a natura verfus alrquaj partem caliditati8:tucrupercaleftt niitr mentiinu adu
i C1 A vS gieparertvmij ejrp^iucipalibits membzis co:po 2 is:§ ^Iriftoteles fentire V 2 q? Cpaticnes imiiifl rrlat o rflliHitatt'
cpaticnes ipihis pcedlt a caliditate co^die: fnfnfa mcdicc 2 ii 3 tit g» epar per fcipriim eil operationes ei’ afeipro pcedut ooiqj inriuccia aliaihis alterius m^bai in ipni. £t ppter poc Dicit iDippocras g bonitas x hilaritas Vite a fanita bj eueniretx epar eft fons z pnncipiii^
pmmi nalm:quenmtvirtu6’attractiua:retentiua:Dice
nmxz eepuliiuatx be virtutes infliiut ab epate ad vni. Imm omnibus m^baist z ab illa influctia
omnumciiib:afmgulariter Dictas virtutes nales ba^ nutrimentu mcbusrotaliterainmilare ab epate p;occ/
dunt ad omnia niembta cojpojistvn fi Debilitas micnit irt copote m virtute miitatma ojietur in co egritudo f m Illam Debilitatem: fiait bidropiiis cum fuis tribus fpc^ ciebus.tlna quarum Dicitur carnofSitm arabico balaba nii.Secunda vero Dicitur afcUtes vd vtrofa que arabi ce Dicitur ceblj. tertia autem nominatur tinipanites*x arabice vocat ^aebi: z timpanites fit etiam qiiide^ a De bilitate epatis.£t ego tractabo dc vnaquaqs iitaruipe^ cicrurn tractatu cdpleto.x incipiemus a carnofa q a no^ bis Dicitur bipofarca.£t Dicimus qj quando Debilitatur Virtus pigeftiuaepafis tunc niitrimdiini efficitur cru> dum xindigeibimiita gjnon pot infanguinc conuertiit
p^cftio que eit m epate errat in Digerendo:timcimuof/ iibileeilgi cetera mcbta polfmt illud mitrimentiini Di' gerere: z mfliifubftantiam conuertere z affimilare* £t poitq3 Digeftiua epau 6ficit:x alia mcbta oia De necitate oeficumt:atq 5 errant in Digerendo:x ricfequitur indebi dropmsqiie Dicitur bipofarca.Sed timpanites ouf qii epar incipit Digerere cbilum z non potfufficienter eum copicreximmiitareinomnibusfuis qualitatibus licut conuenic ppter Debilitatem fui: x no potell perfecte DiP loluereq^Diiroluendue(t:nec ptepararead ejcpellen^ duge;:pellendumeft.Qiiareconuertiturin vapojcm necum atep grolTumiqui quidem mittitur ad.concauita »tm vctristx inde efficitur in eo inflatio aim Duritie, eo ^ qn Debilitatur epar comiertit cbilum x imutat f m co ^ ei app:op:iatur in illa bo:a*
iflacS^fin -equita fit
bet C 3 lo^ perfecte atqs cognitmg quiip
feciis accide'talis:tam fi fuerit ertrin^
illud q6 eflgroffimi in ee
nerfJliB comieriioiiia* ' * perfecta cft caufa vni
in omnibiiB meb:i6 fim
5itH' cilcft* cll i‘^ (itW‘
nibiH' te^,
Uk . beitm
olno-impaticsjx o^s actiones x ope i^piietate x nitbocert mutare Dirr<s nd; im itt reni ^ii it N ^
rationesftias agebat iicutm famtate facere confueue*' rit: X rmafit fic m bac Difponebonec fiiit mo 2 tinis:x cl fif e moitis fuit beeXqa voluit intrare tini aque calide:x ego pbiburlibiqiiltri potui:red noluit me aiidiretx cum ^itHr:xn| mtrairet m ea non oni lletit o- leniter mottiuia fiiit. net ad mefiat:! fic inflXrnI Jn aS,
aquoiitatem que gfiatur m epate cu fanguine q cofuemf Defcendere ad rencs;p vias v2ine:qiiia cmii remanet in epate curangmne:repiidiaf a mcb?is:vnde fanguis ille ^quofus ab ipfis menibxiaexpellif ad ventris concaiiP tatc:x inde fit afclite<^.nota tii qj fi b erro^ fiierit punci'
Palr ab errotex Debilitate cpatis:n 6 potetis fequeflra re purum ab impurotxrpHr aqncfitate^ Dictl:fit pmo bidropiiis que Dicitur bJpofarcatxfcbaXafdites a Debi litate X egritiidme renu bj |>uenire.S>ed cdfiderare Dtv ‘be^ Vtru illa egritiido vel Debilitas renum fiat vel p:o cedat ab epate: vel fit cl alicuius |>p2ie egritiidinis que efl fn ii.Mis renibiis:gj fi peccatu non fuerit in epate fed citfanuoinotx Debilitasx egritudofiierit inipfis renib’t tunc piincipaliterfitbidropifisqiieDj aftlitesi£t Debi litas qnide virtutis epatis euenirc pota mala coplejrio'^ neque fit m ipro;auo;^ rpes. viq. funt fic efl manifeflu5:
■ A ^ '*”*P^»ccs:x qtiio: compofite.£t cura vuiiifcii^
nifqj efl reducere epar ad fiiani coplejrion^ nale cfi qbiis coiicmt. ioed ocbititae epatis qtie fit ab tgritiidinc q c(f m ipfo cojpote epatis ert oppilatio vd apa. £t apa di egntudo compoiita ec cofimilibiis z officialibus. £iira
trS ^ ftoxes rorarunn
X fim lia.£t nota gfpcs bidropifis fic componi x mifctv
n poilimtadmuicemqireadniodu xfpcs febJiu fimiil co
poniimr.Qiiare li mediais fubtiliter x fiudiofe perfcrii tatus tuent in ccgnitioe fimplicis:leiiius poterit cogno/ fcere copofiti ab eadd£t qui airl limplicis pfecte feiet operari mde abfq) Difficultate x curi compotite optime fciet exercere. ?([2Xofectio cdueniens valde ad bcc.T^* laccelignop miidate:flo 2 u camomille x rofarumicinna^ monii elcctitmaflicis: gariofi. x flicados: ail^.j.rdV, iinf modicum vihilati:olmarde,i.rutbe cap2arie:acreiian fcolopcdrie.an.?.^.2:erattir vnaqtieqj ifiarm r fe x cri belletur fubtiliter x conficianf cufyriipo De cb arfcainii ^ ppma patic'ti oi oie ieiimo ftoebo 'ex ipfo aure v vd circa Illud z infige epar en; illis oleis eqiialitcr nliiiis f. oealc wcal ? oc lafimmoti oegranis viridib»- "c ba e ' pane bn fermentato cii turturibus z paffieribiic • » «mi!
Iis perdiefi alejratis m aqua z fale.Sed fi m'io ! ' ^ n>
Ps fuerit ejevfti acttifi,;lerfluommS^^^^^^^^^
pus ijie.- 6 /.paffiilarfi cmideataniuKt lio^it^ m
an.lib.f.pamc3l.t carfene z gafet-a oliniil]?!^.,™
Ilicis.?. j.oqiiairenf qlibct n fca iiifim*?nS enti aq E nocte vnatniane^ mte biilliaSwo imeffy'
Dulcis tepide:x cu aure.v.nielli«ro^i
P R I M V S
N A T ORITVRqi!c|5mfpaf«dpa.CBrifm^
IfuUafue amorit 9 ti$:z adfme oeiwnerittnofpe
roQj infirmus inde mperpctunpoflitIibmrK eo
qj epnr d meb:u pncipale z fons potetiflimus : vd qtt taliter patitur p^innnttir eius viitutes omnes finiuntur z Tequitur velociter mots»
CTiP^ oppilatione epatis. £np »5 •
C VR A buius egritudiniseil aperire oppifones ipfius di Decoctione oliuarde : panicald z fcolo^ pendrie z rilibustefuccus feniculi eft majcimi lu^ uamentiinboccafiu ^
CD^Ooloteepatis* £ap *4 •
r' T* ORlTVRaliqiimpannicnloepatisej:^ t^fio fic in alqs mcbiic confueiiit euenire: vn feqf Doloj ft>:fimrnus qfi intolerabilis z apparet pa/ tienti q? epar fit q6 Doleat.£t eft fenfiis biihis pi' nieuli acutimrniis pg multitudini paruopneruopinipo B conte)ctotu.£0o aritpafliisfui buc Dolo:e: t curam me
inungendo locu cu oleo De vitellis ouop:z nucu eqfr mi ^itia z liberatus fui in ipfa Die:l| factus fiii inde icteric’* £t De ipfa inferius loquar Domino concedente»' ^ CCt^e egritudinibns rplenis. /Cap.5".
S cias rplen efl mcbul q6 bj ad fe trabere Ibp^ fluitates meticasji trabcdo illas mitrif epfubtilio^ ri z purio:i pte ipranim.£t gfianf in ipfo qnq$ egri^ tudines ficut in alqs mebiis fieri conrueueriit.£t no cfl rplen e^ mebtis pncipabbus co2potis: nec b$ multas . optationes in cotpote e%erceranifi ga trabit adfe fu^ perfluitatesgrofras:ricnt renes trabutfiibbles t aquo/ fyetz ilbid meb}u aiigmentaf z ingrolfarur multil£t cu ra buius efl ctirarnp2arcripta in epate.£tfcire Debes qj fl^lenfuftinere pt fbitioies medicinas valde ipfo epate. £t non tradas B oblinioniXqti vis Dare medietas p fple ne v t admif^a s eis femp ea a beant acetofitat^ : eo m Late iftud t ncbmlif^ nu trif ifto fapoieh z od K attrabitace/ w f ^ rapit el vioienr^t bac 6 cd Hiifcdda iTit ace>~ toQmediStis fplenis vt?lerif Vtutes eani eitilRme ad kiJ' ipfumn acetii babj Dictas medietas citiflime ipfi fpleni
ferretdpoJtare^iaenotuqjqiiigrofraf fplen itiflqy p nd 6t ad ft trabe gfRtic fanguts atqj ei^fecc remanet DiC
»i«aferc6fangniet «Dargif EV«ia?in vntueriiinico* postt alterande cSpfo qjatw t twbilitafta e)c ipfa 6bv
doc6plmtra<tatfi.C£ofe«'®'Vrop« wferitw valde buritieia magnttndini fl’Ioiis.'8(.camomiUeacoJtia^ radiciatamarifei: olmarde.af« gafet.tbninent aUliica^ doa t iabade t <U«ia.aUcapilIi ven.a fcolopedric z al^ rab8cbar8.a«.?.i'.rubec tictojis. ?y*ra<lici8 1 > al?arn.|. j.cotids radicis ^niculitt cozticistradiaicapparistan» auf.v.mafhci6 auf Jii|.croci auhj.liqritie mundate pon^ dus medietatis ohim pdictap medicinarutcoqua^entiir qtiefunt eoquaflasda p fetz infundai nocte vna n li&aq cafett mane bulliit lento igne vfqj ad cofuniptio
ne medietatis aq:e colenf fortiter ejrpiimedotz illi cola^ fureaddeaVii|.liB.meirDirpumati:t libias-q-juccbarit t bulliit iterum lento igne Donec incipiantfpinari: t tfic adde aceti vini fo2tigimi liB.q.t bulliat vTq? ad fpillitik dini f^phi reponanf in vafe vitreatotz cfi opus fue^rittDa De eo patieti ab.^.j. vfqj adq.mane ieinno ilo cn$ ft tito aq Dulcis caKctt cu Duobus auf. melfrofacd: t «ibef cibis fubtilibustt Dc carnibus Denf ei puUi parui «folubinhe fi vis Dare eigallinas vna Die Dabistt alia no:i rege cu taliter Donec fuerit liberatiis.(rft empt^ dlud iterurblenifuperponaftmqin cof^t valde**$f.radi
ps tamarilds t camotnilte t fl02um nardfti; cf oc
^ 3 «. ,4..
TERTIVSDECIMVS zo
)aremino.an.Etes £tjle8:ra6.capparie qrta partcfari' ne 02dei velfpelte ^ntueftqrta gs oiiim medidnanim z mco2po2entiir cu aceto z aqua equaliter nii|ctis:t po^ ne calidu fug fplenc:z liga fug boc empfm folia viridia fkus:z comedat infirmus an cibii pcmitella capparop port^ fiierint madefacta in aqua cu fale z aceto:qmfut magni luuamdi in bac egntudmetz teneat Dcm emprni^ in nocte:z in Die iniigaf bis cu ofo 6 lilqs z rofaceo.Sde do q? aliqnbec egritudo cenificaf g vrina turbidam <jii mingif m ^titate magna.£t 13 ideo ga qn fplen non pot traJ:)ere oktafiiperfinitateodfe: remanet di fangnme: z eypellitur inferius g V2ind.£t a liqn Dicta fnperfiuitas expellitur a na ad cutim exterio2C C02p02is:z fiut ibi ve lligia nigra lata vel colo2is violaceitz mcotineti pofl ap paritioneDictopvefligio2urcmouef Durities z glTities fplenis:z B vidi pluries pp:q6 ociilietficut niultoties vi di icteritia dtrtna in cute fieri qtl cbolera exterius expel litur ad ipfannz qd i(te btimo2 grecefTnm emittitur non curatur abotbus :fed quando in cute apparentunc ad medicos currunt veloater p2e dmote»
C^De icteritia citrina. jCap^d"'.
H EC EGRITVDQ inc02p02egiiaturqiji cbofa ftliTterius ad cutim cxpelliturrz vertitur colozeius in firittidine coloiis dtri.z album ocu Wfifr.Ziicoiiriderarc Debes vtrii 15 paties pti® pateretur acutaj febre vel no:z fi patiebaf : vide fi pofl illa expuUtone remaneat alleuiatus afebretvel no: aut fi erat pritis fine febretfed apparete icteritia fiiit febris: z iterii li erat cumfebrecofidera vtru Dicta icteritia ap^ paruit anv" Die^velpoft.Q: fi infeptmia Die euenerit: fpera bomi De infirmo : eo q> facta ell ifla e^rpulfio poft Digdnej maei£b fi apparuerit Dicta icteritia in pneipio feb2is:timedu e De infirmo ne I?eat apa catum in epate: velmfuispdliculis*£tqiiricelloes bumo2es ad epar oeriuantes in cbota$ couertuntunz tde color totius cor poris infkif at^Biting^ ab eade.CT£t cu fiieriscertiflca rus q?l5 apa c in epate confirnidtmfac tunc otno p^ie/ teni abllinere ab oi re calida atq^ Dulcitab oleo oliuap z ab oi piguedfe z vnctuofitate:ga fi Dederis ex iflm al^ gd iterficies infirmu oino.£tfhideas potare eu aqua cu curbite:z dba eu panata Decocta in aq ipfi® cuairbitc: tio admtfcedo eifpe) aliquam nifi coriadrum vel fucen^ Cb fi virt® ftierit DebiUs:Dabis ei cucurbitas coctas cu pdicib®:z infrigida eas in puteo vel uiue. £t fi cert® ftie ris qj in epate no fiierit apa: conficlera fi oppilatio aliq fuerit in cdnalitfeu meatu fiiperiori vel inferiori cbifiis fellis vtvemica feu pufhtla in aliquo ipforii gfiata.€fe fiftierit tuc cbota extedif atqjfpargifg toDl corpus fanguinetz mebra fui aciiitate z aniantudme repudiant ipfamtz expellunt ea ad cutimtque eftniebmm Debile: z eft mcbru creatu a Deo fublimi ad Defenfione^ corgis totius:fed expellitur in ea a na gp mcliiis.£t cum ftiue ris q^ no fiierit in epatetg eft in aliquo fidictop cannalm fellistregendus efi infirmus fic Dipm® addedo z mmiien do put tibi videbitur expedire:fadendo tn curd^lada^ atcB getd Donec Dicta pufiula fuerit Digefta vel Diflblux ta*£t fi verruca fiierit ibide 3 :impo te efi q^mu moretur quin oifibltiaf vel corrodatur:cfi d?ota quotidie idetra feat:zfui.acuifate babeat ipfaj Diffoltiere rodere z Defic care.Joed fi ic^itia fuerit ex liberatione cbolere q gg Illi multitudine t abundantia^ fpargitur p totu corpusr que abudantia facta efl ex multa comefiide rep cdlidap ficut mellisz fitmmitinc cura eius efl leiiisrga no indi^ get nifi frangere caliditate corporis toti®:z boc cu aqua cncurbite:z citruUep z angiiriartinirz cum aqua rofata» rpinando ripredicta ad bibendum pofi^pfneritinfiigi
ictaoer» £
iCaqf icte ritia gicu^ lofaefi ap pares tpn dpio fe' bris e pe^ riculuapa tis epatis
£ura ictC' ritiea^fe
£tiraicte' ritieab op pitone
I^iiratcfe/ ritie a mul titudme cbolere
pc ctira ictcriti^ ctccji: po<-
cikcx malft
tjec>:um jkJ’
di|ta ^niiie vel in piiteo.£t t>a ei ad comedendum len-^ tea pccoctas iw acjiia aicurbite;^ accto:quoniani ell ci^ \>nQ \n f?oc cam valde vrilia z pfectii9,([;£t fit etia icttv ritid e^ potu qlicuiiia rei malitiofe.ioiciit accidit ft' iio l^alr qui erat contef^abilia registqui miiit p:o me: vt ad eiini fpilie ire pebcrem:? imieni eum glaucuj m coz po;etoto ficiit eft co:tej: citritz aniiferatappetitiim co' medendi e^ toto,jEt eonfiderando cum omni follicitudi^ ne ftiper negociojgraue mibi valde videbatur inneftiga re z certificare me oe caufa buius egritiidiniat % l?ac De caiifa non audebam ei curam adbibere. £t confideratv do p2ecedentia infirmantis:n6 Videbam q? ejcipfis irtiid accidens babere Debiiifletjeo qjin eodem infldti in quo babuit icteritiam babuit fimifr z cafum appetitiis.Xogi tmii g> bibit z comedit rem venenolbjtDe na cuiiis erat comierterec6ptonemco:po2i9totiu0 incboleram. Et Diti q^beccomierfio erat ejc p20p2ietate rei Dicte:t non ct rua wplexionejquare cduerfue ad Deft confidens to-^ tal^r in en rogatii vt ei minimeplus nocumcti inferre pouem qj iUud q 5 babere Vidcbaf.Dedi ergo ei ad po^ tandu pondus trium granomm otdei dc besebardcuj f .v.aqiieci)curbite.£tpofiii aqiiani cticiirbite ad rcp2i mendum fdriofitatem illius caliditatis acquifitett bc3e/ bardad expellendum venemiyt fic pollu completione cucurbite frigidam contra completionem calidam pati entis:tp:op2ietatembe3ebardcontra qualitatenu fwietatem venenit t fic inde perfecte fiiit liberatus. Un et bac aira fui mirabiliter comedatus. £t qui viderunt z audierunt venena p20 nil>ilo reputabit faciendo illk Ht iam fciuifti q? antiqui medici Diferunt q? icterit a que fit in piincipio egritudinis eft mala valde:eo q? fit afi Di geffionem niateriei.Sed ego Dico q^ eo quia icteritia fit et bumote acuto efle Debet velocis motus in omnibus fuis actionibus z paffionibusjvnde no videtur efle lon^' 'ginqmim nec ettraneum fl recipit Digeftionem in fecun^ da Die z magib in quartatr matime in iuuentutett in rc' giOne caflidattin tepotecalidotr quando flant ventioni entales vel meridiani.([;£t iam bucufq^ loaitus fiim De icteritia ptoutmibi videtur fuflicienter.tliinc autej in^ tendo tractare De laniatione zfcifliira fifac. z etitus iik teflmiquodcflflipza ventrem. ; ^
(CXractatus. 14^ De egritudinibiisque fiunt m fifacz ell continens capitula DUO. r
Ci^ercifliirarifactzetitomteftmi. £aap”.
[IFAC ALiCtVANDO feinditurt
dut et percufRone facta cum ligno vel lapi de ventre repleto etillente : aut et faltu
(valido pofl rcpletiojiem: vel et impetuofa
t continua mlfltautet fliperfluo ponderet It bo2U3 rimiliuim£tfcja6 q> quado feinditur in ptincipio ifit pania z modica quotidie fic imiltiplicaf
fet eteant: non babeutia quidfiiflentet ip^
liSS mala efficitunt matime ib
curfus labotiofistricut ell equitatio t
«potnta continuo iflceamn»ir JSS S'*’®
to polfe: 2 Ihideant vt eam quietas faciant i2.fVm
cuitando llernutationem quantum poS^£t
Defuper emplaUrfi llipticum non tfi groflefiibllade ni N
niis.2 cotinuando optime omnia illa poflibile dl q? libC''
retur Deo Dante.CCiociendu tamc q? pfolidatio bui^ fi'
fac dt Difficilis valde:eo qa eius fitus dl in loco bumido
Valde.2 cu$ monetur co:pus:fp ai eo niouetur z cdquaf' .
fatur fifac. CTHgo autc tge meo vidiquendam amicum
meu q palfus fuit bancfcifliiram.t receflit ab eo bac dc
cd poffibili tas exercendi oia q agere cofueuerat^t erJ
tuc iuuenis.£t di illa fuperuenit ei D0I02 valid^ m vetre fcg ^
ca multe comdlionis vuap t pomoptz itep in toto coz^
po:e acutifllnios babuit Dolozes: ita q; nullatenus pote
ratfe moueretnifi cu Difficultate z laboze matimo.lStU'
diii ergo circa eu m remou^do Doloies: z pcepi ei vt mi
nime comedere Deberetnifi modicum panis bn ferme^
tati dl paflerib® bcoctis in tafpbea tadiii dcoctis Donec jCin
carnes eop Diflblui ab oflibus videanf.£t fic tenui eum «tbi<
ctim illo regimine iac^doTupinus g Duos mdesrita qj no ,, cbi %
poterat ozare mozefarracenop nui in eoidefuo. z fic rc' ^ ptici
moti fuerunt Dolozes remota nm eop:r liberat^ fiiit ab ^
'Cis integre z perfecte £t remotis Dolojibus cepi laboza g
re circa ruptura:^ felfus z fatigatus pie longitudie tpis Dimili eu pzccipics ei vt quiefeeret tpe longo iacendo fii pimistz fic llado di Dieta modica ac liibtili;redqt intdli' num in loomi finis permanens vacmmi.z (ic conflrictc fueriitpartestzcofolidatusfuit Cfectiffimc abfq^ cura alia.£t q? remeiuoiatusfum De illo no feci nili vt frt et^ pium alqs cu cotigerit cafus fimilis (CDe vulnere vptris z intellinozum. Cap.z%
V A N D O autc in vetre fit vulnn^fer'
V I JJ^*fi,S*^®^^^^‘^P*^^itavt3irbuside exeat*
^ pmo medicus laboiare Dstvf ipfum^iv
cum filo fete fuatunr ?" ‘‘"‘''««n «a babent
"er tnlneref^guis in qnanti arabkp cmanauent.fac infirmus bafilica que
la et; Vtilnereintcfiinu exierit abf^vl
inT fdlinatrone^; foUicitudie
vnpjum leniter atqs plane redire fadaoreo q? fi aliquS faccr:iflaref:zn6pofllt poflea redir vn m fi et moia fodan ad inflatione 6wenerit: babeaft tunc aquam Dulcem calefacta tepidam in vltima tenv perantia.£tlparge ipfam fuper otjfi^itis Vulneris xkc
ppjl vice:Donec inflatio remoueattir.pofleadi oi
mtie z fiiaiiitate laboia vt ipfum intus redire facias* in^ «mgedo ei quiete continuaimz vt abllineatab oi vodrt ferattoneclamo:ora:tarupeifli,odbo:tp^^^^^
Part 11
eiusfitiCMuie modica qiiatitasmultunirtria^^^^^^^^^ ei m cibo ono tdlrari, galli ceeocti in
in reotioe buop;t m elongatioe ipibp q loco vnbierie* *■ Vfcr4 vuln» fiierit cofolidartUSffi^^^^^^
uis-zpofeeritfeirinHfr®*'”®^^^^ eritciira atq5gra
Sicut vifnjcftabIjoibusoe9burdlaialib».£tviditEC
;; ftv
^ «antibue. ®8na. B
• .:.U
meo boiem o quo ilerciis g vtilniis ejtibattq vijcit tic \ti jfla oifponemala logo tgerfaciedo facta fnatt acqiiirtv batVtt viuebatt^me male z cfi Difficultate.Ct)ticufq3 ego t>cclaraui fub b:euitate acentia biii’mcb 2 i.nitc aw tem mtericfo Determinare oe accidentibus ftomacl>i. eXractatus Dcdmufquintua oe palTionibua llomaclji: z continet cdpitula ftTr- ^ -
(EDeetfjica ftomacl>i* £ap.pnni,
EC EGRITV^DO qn accidit ali^ cui:p 2 to oeficca^ flomaciMis paulatincet Tubtiliatiir cojp^eiiis irttmtoonec adfiibti litate pani oeueniat ; z oebiliraf inde mad?us:itaqj rton pot cibum oigerere.Bt bac oe caufa p inter egritudmes llomacbi oe iflaroIifigtractare;qa medicieocciilta valdecflep:obatiir.attcdeergo in airi^biiiniB egntiidints:^ cauene vtaris aliquo nioin boccafii pfetdtib® doni cognitis q beant fttpticitatej z ficcitate.11efo3te flotnacims ab eis fugflua recipiat calefacttondCTiSi' gna quom biii^egritudinis funt becr.abfentia vomitnst zqfin fomno nulla eqcibumiditate eje ctetz oebilita«;« cafus appetitus t Debilitas majrima oigelliue : itaq74n aercoje ipfius nulla oigo ee reperitnnz eft abfqj niate od 02 e :2 intantu gmanet no mutatum qj affimilaf cibis comellisittecbj paties eriictationes:^ lialiqn eructat: illud facit oebili (hme z (Intit nocumdu a cibis oeflcca tiuistpulTus f 0 ipfius eft ounis z pamus:z abfq} oiuer fitate z variati6e.£t cum bec figna m aliquo appanav rint.*certuseflog>eftniadest etbicailocl>i:z majtfecn oo:mierit ifirm^ rupmus:fi apparuerit cocauitao i loco Udicbutiic brm^ee oebes in illa opione oino«£t fi pofue ris manittuacdp 2 imendorupflomacbuin illa pcaiiit^ teiz ibi gdpies ouride ee z acuitate fme oo|o5 pati^ft ex illa cop2ellione:t gdpies puiru^fub manu tuat per^' cnflionc: tuccertilTime z abfq 5 vlla Oiibonebec pafTio c(l macies z etbica Hocbi:eo qj geeptio (enfus pulfiia n$ cfl5 nifi €X arteria 3 eft in 02 ifido ftoebi q minime le^ ref vllo nio nili C02pus H6cl?i magnifice edr ejitennanr. GT^tneipeergo in cura bui^egritudinis ab mnnetide fio maebi ipfius cii oleo aniygda.oulcifi loleo granop viri dm^ialcaru^fintq; i 4 »j‘ 0 ld amygdalap*aiir4|»otei:^ria no Alcarti:z oeda pars ipfop aq bolcis tepidc:ti cihef CII pultis oaniis oecoctis in tafpbeaJt oleu euis> fifoleii
■nferculis fiiistz cerotuadponcdii fup Itocbu fit fectii ^pice nauali moUiftcata cu oleo amfgda.ouidm^iod fiig tenere 0$ tifi g oimidid boafpani plfis ventii^
ntts;qfii fi oiii ibi gmanerettrto modien infirmo nocinne tom blet inferrent remoto emplb iiicontmeti mungai Aoebus oleo anwgda.ouldum^t oleo rofaceotq ambo fint recetia mimis vnius anni: z ppifi^ fac cap 2 C ad bibendujqj fitta? reciter mulfiim qjnulld infectidnent
ab aere rec^eritteuius quatitas fit ab.?q,vfqvaciiq.^ ciba eu pullis z teftiailis galloptqm tefiiciili l>uiciftrmo Undabilio 2 es cjcifhint ipfispullisn dbef in oie ter.£t (Meos vt dbi ems fint facilis oigonistpbibendo ei cis ficca:fiuefintcara fitiefrida^cognofbendd gj calida fitnc niaio2isnocumetitetia fi fint biimida:eo caliditatis d oifiblneretc pofiqsita efl g aeddes bntbeficcare:^® bumidafint na.tbocapparetin aqua calida ■ qtncj^uis bumectet t actu z potetia manifefiettn go ipfi^ actuale caliditate oefuba mcb2i bj aliqd oiflbluerett nos oebe mus in bac egritudine euitare c\i$ omni follicitudie que babet t poflunt oiflbluere t oeficcare : imo intetio tua tota elic pj in l^mectado boc mebuut eius oigonej co fd 2 tido.Ot nota qifiocbus efi md)2finobilifiimu rC'
D E C I M V S Q V I N T VS
lntp2incipale ppter colligatiaj 021S llomacbi ad cerc/ E b2u:z ppter multd ^titate nentop quifunt ibi:t bac oe ca foUicite intedere oebes m pfo2tado ipfiij z manute^' nendo eiiisvirtutdponedo m oibusfiiis medicaminib^ fiiptica z aromaticatt fi baberet aliqua amaritiidine:fi cutefl amaritudo rofaru no noceret:imo coferret nml^ tu5.£t pulle fue z tefliculi gallop quas comedere 05: oe K\egime, bet efle cocte multfi:^ panis eius fit optime fermetat^: paru vel qii nibil bns oefale:t fit ejt gfectiffimo friime^ to:q6 optime fit mafinatu:t biiratatint tiialaxatti:^ gfe^ cte cu oulci aq tepidatt oleu quo vti ojfiit oleu amyg^ dalaruouldfuveloleu firammu.tn fcire oebes q? olui amygdalaruoulciu eficouenidiust magis laudabile; eo qj oleu firaminit b3 meb2a Debilitare vtetibtis oe eo multu:cu careat ommfiipticitate:t b3 fet02C 02ispcrea re edtinuddo illudmultutqjuis no noceat aliqn recipie^ do oe co bis vel (emelin ipfa b02a qn ejctrabif*£t non nocet ei abilinere a potuqn comedit.£)lefi ^0 oliuaru3 fi fiierit ablutu ter vel qtenin bac egritudine pfert etiL F £t aq 02dei piienienter pparata modice e^bibita vnl3.
Jd ergo raibi Vr biiciifqs fiifficienter occlar alie que ad ciirdbuiiis egritudmis bfitgtinere:volo tn ni6 addere ifittd modiduanq^ op3 te oino euitare ea q funt magne lliptidtatis z amaritudinisr^uis IIocImis inquatu c fiO' maebus requirat fliptidtate teperatacu modica ama^ ritudinettnta gg egritudine q j gg nam meb2i 03 euita^ re oia acetofai^^J vt oeferaf virtus medicinarfi ad vil loslldcbi:op3 aliqn vt mifceasfiiis medicinis aliq ace^ tofa*£t Cydonia anata multu valet in bac egritudie:qm fnabumiditatefitijremouctj-zriia fliptidtate z aroma' licitate bnt f tutes pfo2tare:2rua acetofitate fadut gue nire virtutes ad villos flomacbi.£t fic cdpleta efl rtme nio2atioI>uiusegntudinis:qiieocculta efl valde pluri busniedids:t paucos oe eo imienimus tractauific. CTi>capofiieniate fioniacbi. /lap.i"**
T HE C qiiidc egritudo in fidebo aliqn eiieni' G re pot ficiit m alfis niebais etienire e6ruetiit.& d Ripaea fU' fcire oebes q? omne apa q6 fit in partib^flomacbi gio2is ptis inferio2ibiis efl mino2is 00I021S: t eius accident» fioaebi fuf Ietti02a valde funt $ eiusqb fit in 02ifido llomacbi : fed vtbemen' -id qb fit in fiindo flomad>i mai02is efl magnitudinis ^ tio:if ocio id qf> accidit vel 02itiir in o2ificio ipfius.£t cura qiiide5 riit iferie^ bo2um omniu apofleniatu generalis dl.i^2imo ex bafi> risf 0 plulica fiobotomarett frequenter cliflt rigare : z regimen ne niagmmultum fubtiliare Vtendo narcotic.f flipticis frigidis tudinis* in p2incipio multum cum paucis refolutiuis : z quanto /^ura* * plus perft'ueraiierit apoflemartanto Diminuenda funt narcotica z refoluthia augunietanda*£t narcotica con ueniejttia inbac e^itudine fimt ficiit cydonia z piratet qa illa funt cibus:ideo c6iienientio2a funt q'5 pura medi cina.£t que funt narcotica fimtil z refolfitiiia:fimt ficut ^iiccl?arurofaceum;£tqiie funt fo2tisrcfolbnisinbac n^ta qfr egrimdinefimf ficui ^ucd^arfi rcfaccu mijctU3 cu modi' (nccharu; co fio2e camomfllctqm camomilla oe fuip20p2ietate re rofatti3 efl perta efl ac pbata oplo2cs intrinfecos mirabiliter miti narcoticiu gare.Duare firniiter oico qj fi ffirnm talr rejceris a p2in jq
dpio apparitiois apoflematis.ncfi narcoticis oictis vel ^milib^t refolutiuis liberabif infirmus abfqj magno la bo2e z oolo2e:fi oietn apa fuerit in fiindo tlomacbi ge' neratu.Sedft ottunierit m O2iftdoeius:p2ouenient in^' firmo accidcfia peflima:ficiit cardiaca : q fi greneraiiC' rit oiugducet ad fmcopimt ad Defectum virtutis.fc' b 2 isquoq 5 ferapereflaccidensconiunctum iMiic egri' tudini cuius fb 2 titudo vel Debilitas ellfni nobilitatem loci ipfius apati6:zfmnaturambmii02rs eiustcurado bde egritudine fi guenerit ad faniem: Dummodo apa in
J fmdtt 05 i fticrit Bfiatujnnfirm^lmi poterit viuereteo'®!
^tutcs ipii’vif 9 le 9 ? aialee Ide no multii oeV>ilitanf:fed ftrtlee pewt’ oebiiitanfseo lloclw mmie oigerere pt
poftqs in ipp no bn Digerifnpofe i^in qpnte oigeraf; icu (it in )$ opie ipfo Debilio:»Si aut apo m otificio ipfius floifiitTitttTj ^0 fiiult» pati& H'bilitaf:? vix nbfcB Tmco pi cc rc^if:tni?tu 3 oigeftiua log^ mdio: in i(lo rtptf;q5 m illo m quo cffjcif in fundo?eo qj fo2tioa % nicbo: locus nigonis (loi cft fundiig ci^£t pofeieqnin fiipionpte ridi fiicrit apa:g^ ct linguitu parictonane oico gj fi Diu pfc< «crancrit b apa fmc bbcrattoe in bjcui Deliciet ifirnms
fUruamep His lo0ot^ ppjecozrli
ebn^tiofa ttedg fimt electuaria eniweelpq/ fp.
I iiccefliiit’ fiat in etnt (i in fiindo ei®fuerit |ilongaf infirmitas t>m z fotfan liberabif ex eo:^ fi no mojif poilioit gt)3 tps^Ou ^0 fanies in boe a^ate appanterit:oa ei aii (ibu abfitTjitia z mudificathia ad potadrcficut alrcca t ea ^ bfitfiompfo:tare:ricut fiiafiicea;qmpp2ittas nia^ flicop niaxla efiin pferedo nocumctie fidi: fictit ligritie ^pjietaa cft 00I02C chis remouere»£t oia itiedicamina ifiiijs pafTionid pfecta fint di ^uccl?(iro:qi fi vfiia fueris fiiclle logo tpe:co2rfipes fionu£t atfenae g> qil ;ppmas bec nicdicaniina ffirmo:^ nofentit inde Doloietcertiffi^ me fare Debes qj locus viceris coopertus efifanie nml ta*vn tue ndfiifiicit vti Debilibus abfierfiuis z mudifica tinis ac incifiuis:! mo indiges eop qfacifit Dictas opero^ tionescii fojtitudinczviolentiatficutcfi cetmireatzgf fojtiter incidit abfqj caliditate ell agrefta oecocta.ipfa enl ppjietatdbj pferedi fiotterariuj factu ex cimis vy tisefippjictate? Stlite pfert in bac egrititdieo£tvtcre b9 incifiuis put videbif infirmo cducnire.v^fi infirmus ex ifiia mosdieationepateref abfiine ab ifiistt fis c6t^ I us regie fiiptadicto : qtfi pto maioti parte fi apa fuerit panuKt regimen fuent ozdinatu: euadet paties omnk no,Si aut magnuni extiteriDimpofis ell cura ehis* ([;oe veruca que czitur in fiomad^o* £ap.t".
T GENERATVR qfiqjiftovenicaficnt in alqs mebzis.£t ego gde vidi bde pafiione cum elfej in carcerib^De 'Dalitvni Dc familiafua:t ipe no Digerebat cibme febzicitabat febzeinozdina^ tatq aliqi! foztitcr tualefcebattt iitterdu Debilitabaf :et bebatfofbndno magnite ille egelhoes erdt varq colo^ risn nd bfi cognofeere poterd camfiie egritudinis:e cfi letigiffe^ pnlfiij eius itteni ipfii^inozdmatme no magmu cognoni g ex boc gj apa erat in mcbzo multop neruop: t fpirr q: eratferin’:e bbilitas^ttitispatictis obuiflrt>at magnmidiniipfius piilfiis*qre illa manifefiabatvemca ei in ipfo 116:2 qz n6 erat multevelocitatis pulfiis fignfi eratmanifefiu ^noerat Degtie calidop apatint paula-' due qdi eius caro Diminuebaf quotidiett cu pofitifl^m manu meafupftmdu fiouueni Duricie ibide adquatita^ ^uu abrqsfenfu alicuius Dolozistt cum foztiter modicu Dolozis.£tquoties KOTbt copzefiionetfoztiiis DolebatjCognoui ergo cer nmme ^ erat moziturusttn ipm quotidie pfoztabajjfa^
6 eius
^ ipfi’ quotidie Debilitabaf.
p metcrcdfo qjegoqtcr j m carcerib» effifiino airaf' fem DC eo Diligdterquns fibi puriflime t fidc^ r^hilp
TR ACT AT VS
titndo egritudinis obuianerfitcurationi fiiezcnm oia in mambus iDei exiHdt.£t q5uis oe Domo mea t poflellio-' mb^meis meextraxifietmo fuiculpabilis ppboc:Oeus nouit.vfi Dfis patietis ^epit vt affiigerer lUa 6 ca:qre puerfusfuj ad onrntz oixi : fiat volutas Deu£t cu eilej m ftroitu ianue carceris Dixi illi g Ducebat me:g erat maiozib^ cuiitatis.ifte Dfis intendit me moleilare abfqj ca:Deus noiiit£tiaftmt plures Dies g?p;pofuerd ei t>U tere f itate*Cgj no poterat euadere ab egritiidie illa vb lo iii6:f3Verecudabar ptrifiare aiam patietisoTluc autd qz video g? itedit me nil^ilo aggrauare:Dico vobis g> nqviuet Vltra»x9*biesa3fra ant tpturbatio animiqua biba$ me intm coegit gi Dicta ^ba tafr oixi qj infirmus me itelle]dD2 feriofe illud fecitz fic pefit^ mi m carcere; Sfepte aut Dieb^ in antea cecidit frus eius manifeilifii^ me;ita gi mifit p vxoze fiia z fili|s:2 in nona Die moztu^ luit.£t qb memozatus fii3 De boc cafu no feci nifi vt exc plu fit vobis in alqs:tfi fi f t^eius foztis extitifiet no erat Ipofis cura eiiismifi fozfan alias multas verucas in 116 babuifitt:2 abfqs Dubio bec venica non ozif nifi ex bry moze mericozvel ex ftate gro(roviTcofo.£t acadut b ex comellioe carnifi camellop antkiiiop 2 fimilium 2 ex co meilioe et crudarft carnifu£t cum peuraba iiiarella.i boTpitalelfirmop iiieniquedd g ibi bebat venicdm 116 . Xm^gritiido aliqn foztis erat:2 iterdii Debilis n6 pma ncsin vno llaticnec ex aflellatioe alleuiabaf.£t cu c6^ fumptus eet a came:mil>i venit ad airandur t ex pfilio meo 2 cura allcuiatus fiiitzt icepit carne reilaiirare;et Dcmusicepit comedere 5ziacibaria:2 moztu^fiiit afim ad magna pfumptione Deueniflettz abfm Dubio bveni ca. erat pzope qziftdumlloitt io velociter moztmis fuit pe Diflolutionc 2 cafum virtutis quemadmodum Dixi ^bellat? *** llomacbo que in ar qbico Dicitur du<
aliqfim ftoldam rpes apatis qarabice d 5 DiibeUatu£t ego ia vidi tge meo qu6da g patiebaf bac egritudine g e«at miienis m fine etatis illiits:2 coiter erat bone f tik ^sjmius complexio erat calida % ficcata erat multe co' meifionistt abfqj cuflodiaaliqXuifiipuenitDebiUtas ma^a mfiio cozpe totocu multa macie t extetmatioe: tcu ijqc toto comedebat ea 4 jnfiia fanitate comede/ re cofueuerat:2 eratabfmfebze:2 bfi cibu 3 fiifi Digere/ Dattneq^medicis ohediebat in aillodiedo reamalis cy ms.£t ai n6 potuifiet iret Decubuit ad lecfii t ttuc mibi ica fiia recitauit£t ego fietitpe bono mnoltti.ei pftil^ rejDemu pdb^uis coactus incepi eu regere 2 curarere quadiu in meo regie pmanebat: bfi erat eu2 cu a rede d6gabaf:cozrupebanf fca fua .Btfidhtficpfeucr^ Donec adfp63 ctbice Deuenit cfi magno caIoze:2 ad vlti mu febzis illa puerfa fiiit ad paroxifnios manilvllostrti inozdiatos:2 qfi comedebat non mozabaf Diu mDulfiis ci’ad Durid6 puertebaf cfi modica Velodtatc*2 er i<te cgiit9pcer«m|fB^55icoip9a^9ti6tterfuaiejdi«^ tibimbteuiappurt apa »j5rommdfepoii«CTat»in9«i manft? ccprtMefliipiretristt ejide cepit b5eft5<S moPmaloatqriifiipuenitdfpafi^fi fiiit lUccfi piauiB « fcJti^aceiitib»,f.rf, oiiTorone ^wt» afmcopjfreq!i«ntmcc^na:a nn* Illud aSaapeitin fiiit.£t wirat*fuino modia qj ifirni^tUe potuit tdi cura re Donec apa Dcm ad tata magnitndinei babuitpuenk r«fj p certo boc no fuit nifi qj jpfi,, 3^3 erat er bunity
fiett fignii toi*erattm erat cjfi ohte abfqj oolo5:nec vit' qua putredo aliq ab apate in fioffcliirbafznifiqtlmoz/ fi appzopiquattit • £t boc io qz aliQ rea it6 niouet dfig<f
PRIMVS DECIMVSQVINTVS
A nec mutatione^ facittniii qn moiie^: t .p maioji ^te bec tificat^fiicris bumos (it mel^icus:^ irtiid fcics cx motu E
fgritiido icunbilis e gg groflitie biio^is t ex motu iloi ad vomedii:? g? qn (loacb^ ei^eft va Signa mc
Xura. 2 bac 6 ca rtfolui no pr.S3 (i bec egritiido ex It'inb^ fiie cmis encnuif ei imaginatioes terribiles z fonmia vana: lacoiie im rittz medic^ fuerit ftudiofus potent panlatie ea oilfol-" z p maion pte fonia ei^fiit ^a.bec funt pp:ia ligna hm^ iie:bumectado oubellati irz ejc;^ift regroiTa^ e(l egritudinis.3fgf poit^ b biimo: e nieriais nd fufficit ad £ura niev oiflbiue nili p:i’bimiectef :z cu (jaectata fiient leui^Dif' icidcdu illii cii Tyrupo /qiimcibin folounio op3 vt addas lacolte ini folucf.OTedic^ant portea mifc^ 05 bas medicinas amygda.amaras:« (ynipu 6 cctaureattfy rupu feniculi: bibift*
teperareeas: : iterare ipfas oiii oonec fiierit liberat®* cui oabis oi mane ad bibcdu cfi aq tepida vfq? ad.x%
Si aut apa octn ad aptionc z eruptione 6itenerit;tuiK oies.Ht poflea purgabis di clleboto nigro:q: 1II6 p:o^ cura ei® erit ipofis pp litalida buOJis q exit ab eatz pp pufi cfi in attrabedo bucbuoac in bacegritiidie:f5 p rc^ nobilitare ip(i®mebn qb e Imefe necitatjs z magne dpa ctificabis eu 15 maf.pones eu p p nocte vna i olb amyg tiois in C02pe.£t pnt et ej bac egritudie alie ifirniitates dalaru recetifnz bcoctide polipodq recetis;t ad renic^ in co:pe fieri:boc eltgj copto epatis ab iba alteraf boc nenduangnfiia ellebori nigri addes aliqd oe (hcados:2 motqr cib® in 116 patie'fis no bn oigtrifiz li in ipo no Di/ (5 et adiiiuat ad enationd Dicti bnoris:? pone (Ur mo gerif ipore eft qj in epate oigeraf: ^ idiicit le/ dicu De lapide la^fi** b aq in qtia fuit ablutus lapis B lione ficvides q? qn aliqs bo granu frumet i Itegni no De la^iiluCb li erias fiierit Dabis rolniftifionc barfi medici' P
cbctii nec rduiatu vel ptritii Deghiticrit:^ (iod?® no pt nannCSlib medicamc ad B.T>*.pclypodq recetis:flop ip5 oigcretz fi (locb® no pt 15 facetg quo epar face potC' nenufaris.an4.j.elleb6:i nigrKepitbimi.ai j.aiif. v.vio' ritfBt fic De alqs dbisrq: qn liddMis no if ps Digere: lap 2 liqritic.ari.aiif.x.t^q.aq ifinionis ex lapide laculi
0 nec epan£t boc alias latius Declarabo beP cocedete* optime trito: q fiint coquafTanda coqiiaffenf z ifimdanf
(Qjj^e biimo2ib®Duier(is imbibitis in ffatico fl6.jCap.5T* p nocte Vna in aq feructi:z colenf fojtiter exprinicdo T IN (16 qde aliqn ibibif fl‘a mixtfl cii cbolera irt oib®.y.^.biii®colatiire ponaf.^.j.colature Dicte iinfip < JerccAfl , L mtimicisdoi:2iip(hisgr6fHtie:qre fbquif ifirmo ftoilislabidi6laculi:t^.ij.ryniprliqritie:2.^.j.ryrup^ ifl^gniatc I ^ Debilitas intutis DigoiiiPtt conaf vonfe flicini.£t pjcpina ad bibedii di Dtiob®gnis o:dei Tcamo
ia, * re:z no egeit res De qb® fiteurddmz bj cructatiO' nee n6 mfiltii tf ite.£t fac Ciidodiri ifirmii in bac purga'
fp ncs.02 fi eructatio illa fiierit acetofatfeias p2o certo 0 tioe ficiitfit in alijs laxatmis.£t qr b iMimor cii Difficulta tis cu> fiegmate mixta c mcKatppina g ifirmo oi mane te no modica motief :z eradicaf ex loco fiio:io op5Vt ite
lancolij ^ ad bibedii Defyrnpof^n^abirttzDefyrupofeniaili ana: res bfc medicina pliiriesafq3pluries:poncdorpaciii5 Q * cii tifo aq Decoctionis madicis calidezAifRciet.Si aut itervtrdfq^tot Dieb® quot fellas fecerit ex ipa medicia*
Signa co' enictatio f ierit fiimofa pp comedionc reni dcco' (TXDcdicamc alib*T^.lapidis labili; polipodgrepitbi'
tere naiis. r» ^ oidolntiiiarn z abdinctia reni biimectatinap.rdas nii: violap.an.anf.j.ellebo2i nigriifiiii p noctem vnd.in
pcerto q^cbola ed ibibita in ipfo d6.£tdgmi biii® cet' olo amyg.Dulcnitz folia 'cDlloqntide.aii.qrtaptc anf.j. G ^iira cbo edimot® iferioiis labij.£t cu boc cognoiicris ici' fXamonee pid® Diiopgnop 02dei.Xcraf Ynaqueq^ bap
inibi' cbolera C115 fcamonea z aq lactis coagulati p fe:prer folia colloqiif ide:q icidi Debet cii forficib® niK
' Pite,i cii femie cbartami: vel cnj myrabolanis citrmis.£t qg/ miti5:addcdo ^ds medids ex piiliie Djagagdti ad p6' p Ilis 6ar.oe boc no fecerit mctionc.f.qj beant ^tiitc coa diis ipap:z tatiide ex amyg.DuIcib® niiidatis z bd tritis
0^ giiladi lac.cxpcrictia tn nos Docuit z latidauit gj optimi Z mifeeanf ciifyrupo madiemo cui Dabis ex ipo medica
?'Sna cev fi*nt ad coagiflndii if»3.£t d ida cbofa no fmrit ex illis q mine.anf.iii;.Aca abdinctia a p2ijs:z pparatioe Dcd 013 dnar 4>cediit ab cpatetfj fiierit exfpcb® cljole eruginofe vet ?.j.oximelli6dmplicis:z trib®.f a6| cale:rege*do nijpiit
p:adine:accidetia tiic enit fortiora z ipetuodorarqre i1 puenit in laxntinis.£t cd pole gj illeidi biior g e ibibit® j:>e imbibi fiiffidetWgareroliicn fcamonea zUjcteDcoImoopj in d6:riteyiniprapcamtafeipfi®:tnqb purgat vniipnr' tiszioca' vt niirceae cii pdds 6 lapide la^ulitant ifnfionc lapidis gat z rdiquiiSi ^0 Dicti biiores varp ’fi?erint z Diiierd ihtare exi'
laculi in lacte.*f^odea Dabis ei ad piirgadu3 ea q Diiciit in fpeb®z c6pronib®.Difiiculter cognofciinf z niedicanf fictibus
biimorc groflli?: dent ed fcamonea C113 qrta pte ipfi® ex if.g.ponaf gj f fa ibibitii fit in villis doi: z in pcmiitate ip
bdellio ai aq cuairbite: vel di aq lactis.£t qr ide Imo: fius fit cbofa vfmcfia.z ida gdi cbfa q erit i pcanitate:
nd ficcitate odinattio non Debes ei Dare aliqua medici' griafa erit ex cibis cafis z ficcistant Dcrinata erit ibide
natnifi fit mixta C113 re biiidatdcut aq cncurbite vel aq a Kidi feir.z fl fuerit niefia erit a fpIene.Signa ante qd
^ D lactis.£t aloes cfcii fcamonea mixta cii rebiiidapfeit cbofa cmocauitatez flaibibitiiinfubaipfi®d6i fiintlS icreinoca
pigna nie ^ cafu*Si at eructatio fiierit acetofatz cfi b paties *Cq? dccl^® otinue mouef ad vomitii3:z qn voniit reijcit uitatez de
^ncoiie a babiierit tremore labqvtDcme.Sciasp certo q^bbii d>cfa 3 :zeabfq 3 niotulabiopztremore:eoq? ffaibibv ematis im
w^ofa mor ibibit®in ipfo do p fiiit cboleric®:podea fiiit ibiadii Di remonet acuitate' cbofe.S? et no c loginqmi gn fitim bibifi*
• dus:tpiierfusedadmefia3.Tburgabi55ipmqncadmo patiaf valida atqj forte eo epebofa illa monet fiiinatz H yira dii ifefins 6clarabo.Si ^0 id q6 infiifu3 ed z pfimdatii ffa gi cd ibibitii in villis doi x>I?ibet fenfibilitate aqiic z
^8 ibibiti in corpe doi fiierit ffa:Dabis ei p ad bibcdii fympii fqu' alioppotmigbibimfrzouqidoitratmifcenf ciicbofa
[X ^abin fictii ex nielle.<Q2 fi fiierit imienis : fuffkiet tiic ei ipa z icorpprannz pp acuitate ip|i® cbofe z mordicatio
^ Dare fyriipii fqn^abin fimplicc 015 fyrupo feniaili.vitf* ne* q femr mordicat atq^ piigittpiilfiis efficif parti® atq;
Dieb® veLX‘'f^<^0ime qdc ei® fit panis bii fermetaDis cii Diir®. £f ciii bec appdent accntiatfac cii vome cii aq md /^ura*
piillrs vel turturib®z pafTeribns factis in tafpbe a.£t fi lis mixta cii fiicco raffanitqffi b faciiit vome cboleniet
cbofica fuerit ma Decoquonf pdea ai accto.ffa aiit pur ediiciit et aliqd ex ffate ibibito in do?z ppina ei De fyrii
Habis ai feie Vrtice *z cbartami bdellio z oppoponaco pis fidcis l?oc ed De f^rupo dc 5 qii ffa ed ibibif li in fuba
z ferapino ana ptes cqles:pnlpe collogntide mimitim z villis doi:z pnraa cii ai laxatiiiis fiipradict isrnec Dimi
iciferz ifiife in lacte amygdalap tato qj fit Decia ps-ID^ mie'do aUqd nec Decidedo. £>e mefia aiit q ed in peani '
fceanf oiapdcaai fyrnpofqn^abm facto ex 3 uccb aro: taftMtoiirerinsDetcrniiabo.Six^ofiierit ecotrario.f.gj y>cf]['dte i z Da ifirmo ad bibcdii fm^tute patietis a qtuor aureis cbofa doniiata e ab epate addo 3 :aiitabipo dogriata concauo z in.v.Si aiit fiierit edasrz paties imienisroiapdictami' erit in fiiba ipfi®ibibita.ffa aiit reperhi in fui pcanitate. jj,i/
fceanf cQ oleo amygdala? otilciiitqm ed bomuCb d cer 06 qde' flegma ibi Difcurni 3 fiierit a cerebro: aut in ipo bibita*
ftocbfi gftatfi e* comedionc cibo? grolTo? t frido?» r ab cu aq alifld mdliesvel cc «Yropo ligritie put tibi nidP ^ <
viHt'hir^ii£'nir£fa<na2t)£iti^ric.Pf rd-iii^tu^ nra tTiL'lnui
fonist-i maxie qn fiegnia vifcofiij tcdit ad falftdi^ ria?J:q2 cfi uhs ^ficiee itctionc tiid in rcniDuedo caliditq llccW nt'5:q2 Ue na fairedinis t |)p2ictate t 1 l idiicere (\Xi^z ^ ti:z no Diu jjnianct in co2pe;imo c^tut p vaina z fiidoje vircoiitate fratisrqffi vikcfiu^ fratia adbercs fundo, z trabcdo ide cIx)ltTa:z comedat ct lactucas Decoctas g parietib’ lloi no gmittit Deuenire aqud vel al»u potu ad fe ant cu camib^£t $iiis lactuce i cozpe beant gnianc: jpfum itom.£t cbota q eft ibibita in fuUa.t m Villis llpi bunio: tn q ej: ipfis gftaf no c mal’:ai lit Jlitilis ad nio^ »c Hi
Xura* tnanifelliuftq?b 5 ctia fitij;pcrearcXuaut certificatus duaq:i;ptdton6facitVctofitatcricfacifitpoma:cucur «* a^
fueris eje pdictis gj fic fiierit fient Dixini^incipe in cura' , bita aut qjuis Ifridet z ide noU in bocvideaf fatiffacae: f*Pn«
tioe ifluis Dare ei Decoctione raffani cu fyrupo fqn^ibin tnqj ex ipa buo:es grofli giianf q fimt tardi mot’:n6 fu
fco ex fo2ti acetote fac eu) vomere di ido medicamine mus fecuri qn i fine faciat nocumtutmaxie fi comedanf /
pluries z pUiricstt poftea cfia cbofa^ cii bis q pdixini’ an% bcoquanf :!tm q^ad Vltima Diflblbnc Deueniat.Si , K
fiipi^in iflo capio qtt cbola ed fimplr ibibitarqin cbolc' f o finguir», fuerit ex cd fridatDa ifir° ad bibedu fyrupiij a
ra mouef ad expul(ionc.€b fi cert’ fnoris q? Dcd cbole^ De mafbce cu aq ifufiois liqritic:e iunge llom cu oleo dc ]
ra redudata fuerit ab epate ad flomacbu ; tuc credo q; bentin q po"* Ut aliqd De galliste fi no iuemrcf illudtfac
1^ Dare ifirmo aqua anguriee citnilop libabit eu educedo iunctione cu oleo 6 aircarq.Q2 fi fingult’ puenerit a fiC'
cbolerl exteri^*pti5 p r:ind t pDj p fudoictrectificado citate fola q fo2C in flo fiierittboc no accit nili poli pfuni
coplexionc villop Hoi:t fragedo mo2dicatione qua fac ptione buiditatis radicalis q c i co2pe i gdii fcbo.Oua'
cbola in ipfo flo.Si io cbola gfiata fuerit in ipfo (I6:n6 re oleu amygdalap Duldu i boc cafu multu valj cu adm
pficit aq anguriaru t dtrulo^ idiget cuatiois cu to2io J^euHt bibat fyrupu liqntie ronabilr fciu.£t po'
bis q Dixim^q bnt cbolcra efiaretqn fmiplr ibi cbolera nere manu dlicatd iiip II65 tenedo ea tm Donec peipiat
r-fffiifl me ponaf q> melia fit|in nido Vel m peauitate calcie irin coipe floi penetrare pfert valde.£t cib^ er
Hr^ie "ti ibibita in fiibaj •llouOt fi cbola, e fmt tcIliculigallcpDcocti i tafplx'a cu oleo aiuig.olciu.
7 Ibibita i fubaj ipfr lloittuctremoiiferioiis labqdl ma' JEni ifirnr alr^tulu fo2tio: fiierit Dabis ei extremitates riVrti 'r!' 1* / ^ manifeilustt appares. Ht accit ifirmo iflatia alaru pparatas intafpbea cu medulla panis bii ferme^
* \Hgilia^i:tcuexdtaf ardnomoiicfditioicipmrbatio' tati ianisq Diaircanidtteaiiispua^albat alllmilaf piuiu. appetircomedWi ico foitj t'xill!t;f5di modica qjti q5acir.ull02neU0.li copetdter bccquaf pfert i bcc cafiu a.
tarde efficif:2piiirus€reflDiir’:2accidulifir®angiiflie feoliquatulfilac^capiciuuenistepiduiiccxitab vbe' iterdmqs ipe ide ignoiat: Viui:pcedat.£t cfivideris illa: re multfi val5.moiado tn tm a receptioe altcrrcibi DO' X
idptMncnraiftreuaremclia5tcogfccdo qimelia qcin nec lac fiierit oigetet bibat aqua i^ifidisliaritiemfida p
flo n pt ec Dcfa neq5 Diirarpp fprrqcetofitatctqm aceto tc:z pt et bib^' aqua ifiuioisvue pafietq il nmltu lleterit '
fitas l?5 ip35 Diflblue z eliqre fic aq : qtfi fi fic nd efiet no i cauta vt modicu: vel qli nibil mutet coloic z bibe filr pollet moreri.£t credo qi purgado melia5 no. Wigcbjs aqua oidei tepida pfert: Dunid cu ificcita te Iloi nd fiierit piirgare cbqla5 0 eflibibitatqi cito pfe moiiebif z eua^ fridifas.£t balneu tine aq Dulcis comedo in bac egritu bif: t ea q bnt melia purgare iq Dixi i egritudie bac fint' die:tn itrare llnpba:feii ficcu balneii minie laudo.&,D5
Il>:na5 et plici.£t fi foite melia fiierit ibibita: t ali® bumoi fiiXrit iftrm®fe eldgare a cogitationib®llipfi[uis:’2 a vigilqs filr imbibita 5 m pcauitate:boc aeddit raro z in minoii pte.£t ^e Dico fupfluis toto pofle . £t feias q? onf ct fingultus aliqn a ^sJ aliobuoie gjimbifpoleecvi: 2 boc id qimcbiaiw abboiraffui rparniogfitMldipopp fubitainanitioesnitcfasqfitm m COC 4 UO na:t cu ppiietate bdat Dcficcadi;qil efl in ocauitate:pp fid:e iderpafmaf.£t fit ct finguir eiienire a ticie nimio * exnte c fc' fin poderofitate no recipif a poiis coipis ipfi^lldut tl pt q accit alicui pp terroie fupfluu alic®magniviri: vn buo rc ipore. ittic penetrare Donec^rexPjilfiua (Idi foit) fiierit.Si it res oes redeut ad ptes coidistt inanif fiddr z alia mc' itP expulfuia niebii Debilis fiierittt it? prcruatiiia ipli® bia a cala ful)a:a ide piienit fingiiltiis cp friditate q Ilo fifecerit ipfenmdo z i expellcdo t tuc buo: ibi putrefeit fbfeqf ca pdcau max*ii cdplo floi patiet) fnda fiierit nu' pp Defectu pfiiatinettuc ide feblisefficifizqnbecegri' literautifridarfiieritaccntalr.z bacdcaqii aliqsfik tiido difebie clficiftbticiifq; nfii 5 rememoiat® :f 5 qfi De bito terrefit vel treniefcit: accidit ei finguirrqm ft^cb^a ^'b 2 ibj»dterminabo ibi tuc fitermiabo De bac egritudie caloie nali z fpu inanif : t ide ifricfaf .£t milx et vf a? qi
q fit cu febie.Scicdo cp qiicadmodu B pafiio acciditp' alicui aliqd magni terroiisfeii tremoiis acdtieucnitide n
pter biimoies q eneniimt in flomacbo:ita accidere pot i fiiUa ccrebii fpafiir.t 02if i illo paniculo q Dimdit cere ^
ex mala cdplcxide fimplici vel cdpofita q griatur ibide, biu i duo me*morinoidinar:ita q? nd mouef fuo motii
pter biimoies q eneniimt in flomacbo:i^a accidere pot i fiiUa cerebii fpafnr.t 02if i illo paniculo q Dimdit cere
P R I M V S
pcnia drcmaticatt 0nib:a z nitifcmz filia tp? Jn q rit.jCofidt'rado etia c6plbne z cieaqbeannpjlffificarc 2pfo2cart::Joart’u fpcsftr niivelocie i cite lijjjaoiatz fic ei recitare ea q faciut pi latarc coitt riliij fo2titer4>iiccare:»tavi mebia moueat fil* cu aia;z calo: nalie z fpus oilatenf ad e^teriou taii ino vt vincat ZDrtenf ftipnieb2£i.£tcuoico aia itell^go . fpuj aiale;qm aia n fert ab aliq nifi a Deo gliofo q ea fec z cremiuz a nie z ab ilfq fapietioieefiit me iqnoiat qd ipa fumili q: fcif ipaj ce e^ effectib® z ^tutib''ipfi’.£t fit qdc firtgult^ a vapo:ib^fubrntramib^in villio ll6i;ita qt qrt Ijofupflue comedit ^bif rtocb® z coadimaf vto illaj parte vbi vapo: i7:irtit:t ide feqf fin^uU^Sj qfi pbif t coadimaf toMochue no fit fingiilt^*l5 puenit ide vonik tiis./Ziira autebiii^fingiiltus eileuarefiomtz poika fuefeere 03 refoliitiuis z calefacietib^eperate in empla Urie z electuarqetficnt ftint corticee citri z mallijt:^ bop lilia.crEt poftq3 fiilficiettr biiciifq; oe egritudmib^ilo^ , macbi Deteriiiinaiiuimcad egritudinespectonamtedo; redireteasptraTaido fnlficicter C113 adiutozio altifiimi. flj Zractatua oecimuflljctna oe egritiidmibiia pcctoiia z ciifragniatis contineno capitula feptem.
CTDe apate pecto:i6 2 piiatione anbelitus. £ap.pn3U. nm E C TV S qde me*b:u ell bne nniltoa ner-' uo6Jt caro eius cfl Dura z D^a.£tq: fic dl: id in eo fit a^a cjt bumo:e groflb valde : z fit etia m pecto:e oifiicultas z puatio motus ip , fuis.rqn in nueba o:if egritudotvfmneruo q f^cdit a nueba ad pect^ a quo fit niot’eius.£t cu boc etia qfi fit egritndo 15 remanet bo viu^ Donec iludeaf in cura ipri"* c6petc‘ter^tbaccuramemo2ar>ftuqnDeter ininaui pe egritudinib^ neruonn z nuc z® 15 De ipfa volo Deternuare.Jncipias’^ infigere in pollerio:i pte capitis .f in nueba cu puro balfamo.£t fi fi iuenif inuge cu oleo 6 carpobalfamo: vel di ahq alio q6 be‘at fiibani fiibtilc z calefactiuatficutefi oleu De granis al^arq cu oleo ro# quop ptes fint eqles cu aureo vno optfe amb:e Difibliv' tei ipfis.£t fi n b:es db:d:pone fi lattdano puriflimp t Qromaficofin ab:a loge melio: ej:ifiit.z iilfi e meli^pfilifi ti quo idr>e fibem^.f infigere miclaa icipiedo a puppi ca pii) fifced^do vfq? iferi^ad cmguEu:qm fi curaueris fonte ^tudmctiue airabif egritude orno^aliqfiacciditvt puef anbelirfubitopg acentis Difficillima z pefiima q veniiitin nueba fup locu vbi o:if nen^motiu^q monet pectus;zqn boc accidit ifirm vcikit zmotifrnfFocat^. CDe vlceribiis z fcimiris fiimtin pectoze, £ap.^™
E t fit fiqde in pectoie vlceratio rei vkus et fcilTiira a caufis ej:tr!lecis.£tqfi boc accidit ablq3 fcifliira paniculi efi vulnus ficutfimt ceteravulne ra.£f ego memo:abo: fi ipfis qn fi vulnerib^r;^ ctabo.fi aut Dicr pdniculus fuerit fcifiustdic paties no anbelaretaditt Donec illa fcifliira permanebit abfqjcIaiifioe.Sedfi a medico clatifa fiierit:vetab ipo iflrmotaut ab aliquo alio tue fiibito fibi tufiis eiieijiet: Z redrbit ei anbelitus qui Diu vulnus pniaferif' clauru3: ^ erftvt libereftz totfi boc p tinet ad caot^ fi
Vfnenb^tz ego tractabo fi bis qntractauero fi vl*net>^ lLDercabufia.i.Deplcurcfi. rap.;”-
E t O R 1 TV R fiqde in pectote apa rn pte ite rio:i ipfius fub plniculo intrinfecotqfi arabice d rcauTcafiatinepIeurefistt p6t fieri ev vno biijno:e vel e% prib^£f cura bui^efi flomare ffirmfi ex baluica b:acf >9 oppofitiJqVus qbufdd nouis medicis nf i f c pousyideafqj» fit minuendus er eade gteegritudinist jnduccdo/iip boc verba logicalia t foplwfiicatqfi niibi niUlatemis vf effe r5nabile:neq$ veru 3 :fmo credo cer/ ciiume gp facere iUfi ofno ell moas ifirmi z fac tfirmu ab^
(linere ab oi fpe carnis:z a pane fnimeti:z p:e oiValijs E ^
reb^ ^ euitare carnes:z cib’ eius fint pultes furfuni:^ caro e pcf
pultes iic Debet pparari.recipuf furfiir z ponaf in oq fima i plci$
Dulcnz tadiu ibi oimittaf Donec aq mutet colote mrtu; refi
« poilea colef fottiter erpiimcdo z ficoquaf Donec fiat
pultes fUtiles yaldetz ^pma ifirmoput tibi videbif ejc'
pedirecqm m p}®ei’egritudinisftifiicit fatis ille cibus:et
anuge locu patietis in pn® di ofo rofaceou pofl )*oieni
infigaf cTi oleo anbctino z otb rofaceotqru ptes fmt eq^
ics.£tfi videris g? tufiis nd affucrit:r3 receflerit.z Dolo Jn fidinak
fifr nd remifit m locotz feb:is qcuerit: vel fca fuerit le^ tione;
Part 12
ta:tfic muta ifirmu ad comededu claifl otdei ficoctfi fim^
pfr cu aq Duldz 15 ad mm^4.Dieb^£t poilea muta ip
fu3 ad comededu mica panis ficoctai aq:z boc ad min^
vrcr> ad octo Dies:z pollca cibef pane bii fermtato ma
defed in iure fcicle:z cuiuTda berbe q d 5 arabice IrmoU p
Zfiit attriDlices:! e|t qtrVevt oiito afbflineat a pullo Vfn
ad Qdrageiimu a ngo«.yr|fpd{y iilfi e pfilifi puemcs
atq3 pfc'cnfrimu.iet ab Ide m anteu cibef puUo:z paula
tine Docc gdtices eu ad fui cdp tone nale.!^3 fi n fueriS Signa p*
ad ifirmu mft pofl giiatione faniei i ipo apatetogare que noftica*
admodfi Diri infanic pulmdis:cogfc^do cp mollities feu
lenitas z albedo faniei dl fi^nu laudabile in pleurefu^i^
ditgs atz Q ad nigredine ptmet cu DiuerfitafeDtiu ipf i^
ipun z laniei efi f i^u malim todjbile^ fi pofl rei^
'cioneiamei iilij^und g os ^iferit:fc:as q^tuciftrm^in ^euimotkf.H t q: bas cas fufiiccter fiterrniauu cgnttT "dlmb*^ pulmdis:id ipfas 15 pone ptermitto.attede tn qp
fo:titudinei?tiitisb5(i0re:vt finierit in 5®: ,
9®. aut vndedo:veli qrtodecio:aiitpecicfeptio y tvicc limonn oib^iftis c ligmi bonu:z qjto in mio:i fpacio tgis Dcafanies laudabifin colote zfuUa in Dieb^creti^ ap^ parucrit;tato egritudo eritbteuiot z falubtistz $to tc p*» fuerit ^Iijci^:tito pl^figt fug fibilitatc i?tutis:cogfce^ do tn ^qncuq5 finies laudabitapgitcritin Dieb^creti^ cisnd efiigflua fibilitas i^tutis:imofg fgarefibesfi falu te ifirmi^3 fi Dcd fanies fiat illaudaoifin colote z fiiba: mitfuerit Diueribf colop zruUe:fi folnfigtfiigfibilitatd ^tud ifirmi:vcru etfug malitia buotisvna>creaf fine ozH ipfa fanies:fciedo certiflime q? tps z etas adiundt i Idgi^ ttidie z bteiiitate egritiidis.V 3 .g? fi tps fiicrit tgatu3i;iel cal3:erit Digd bteuiot.i.veloci02.£t fi tps fiieritfridu cu ficcitatci>l6gabif Digd:z fic in eflate abbttniiabif egritu doiin bieme at plogaf.Bt (i fiierit patids luuenisnirr Di gefiio eritvelocio2.z fi fiieritfener fiet tardiot.£t fi 6crc pltustipote eflq^ beat Digone3 gfecta:z in pueritia Tifr fit tardiot $ in muetute.Sdedo certifilme ^ quito iftr mus fiierit fottiotis nae:tato m^is eius Digo acederaf z ecotrario.£t vifis dtq^ cognitis (ignis laudabilib®!!]^ feriptistfit tuc regime patietis cu pultibns pdcis.£rce/ pto q?no fubtilief regimejn Vltiafiibtiliatione.£t Da ei ad bibedu l?ac ;6cocf ipne.T^.alcbarfcaina z c panicald. i.fpcs iringopjz fori>a:z.camomiUe:z liquiritietz algeffetbj.eupafotp:z capilli veneris.an.gtes eqlestz oeco quanf vlq^ ad pfumptione; medietatis gtis aq: V.t i?tus earu optfe ejetrabaf :z Da ei ad bibendn bac beoedone cu frnipo fcarioletz in omni potu fuo fac vt fit liqrida* Sciedo qj lac aniygdalarutU cafu mltu pfertteo q? fac leniter fpueretz adiimat ad Digeredu reliqas cgritudfs z remonet motdicationctz ^iiocat fomnu.^ facta fiierit mudificatio vulneris apatismo nocet ifliid regime ejcerceretqViis febtis receflferit:z tums:z Dolot fifr non affiierittno Decipiaris q«iu ctii boc modo erer ceas regimemfiait Diritqm veraciter credo qj aC' cidensnoit potefl perfecte remoueriiu uuuoti ipaciD
£ura atr dubdan*
Xacamy^* gdalap iu^ uat qdrti^ plici luua^ mento tn
tepueu poltea no cibtf mfi extremitatib^ull ctop in tofpi^ea cu modico panis bn imitatui wol bus Dicb^;Dt1dt' paulatic ad rc^me fanop e pduccd». CC lateris. jCap.4".
E t ORlTVRqiiq5apafpectoLf.icamcqc iter vna coftd z aiia:q qdem egritudo arabice oi Datalgenebr.uegntudo lateris.£t cura ipfi’c <16^ mare irtr"*i pn^egntiidinis ejc latere oppofito apa ri9.z regime qde cibi z pot’ ipfi’:z cura ei^fit qucad" ^ dixiinphirelioperado illb redime oonecAient libata. £t D 2 ia q ell iter pleurefim z bac egritudine e:q: ooloj S Iit in pliireTi eil oolo: ejitermus z acutusn pulTus eius eft our® z ferinus:^ feb:is in plurefi e itelioa valde m m iflatz maiojis giculuz quato apa fuerit vicini’ co:di:ta' to erit maious piculi:^ c maioais fenfibilitafl:? qiuis ca^ ro nt mite fenfibihta6:z foa^:a fpaCrqn in ea fit abatno tneileqparadafenr»l|4itati4j6twplu*^^ q, iocmc K ?rt^*rcudarofrib’ouns zvillw feupaniculis.auare cu ibifit apa:et qj fit parmi efl magne anguflie z iquietudiniscuooio 2 egraiu:rift& apalateris.r:q6 fitin carnea cit Iter collas p maio:i gte eil paruu).z nifi fiierit erroz Icura t>' pte medici vripfi’ ilirmitliberabif ifirm’ oino
P*i®cgritudinis:qttC> Qd Tupiiis DIXI in pleure(t.Cin flomia z cibis z medicist c^ercedo oia ojdiate quatupotes.£t ia vidi fenc paeni mefi bone niemo 2 ie:cui Jrje^mifereafjg curauitvna mu Iierc er bac egritudie:z igeniaf fuit ejctrabere bumojc fld ptes erterioies:ita q? manifidliifiiit ^a ejcteri^cu tu inozaz apertu fiiit erteri’:t ide curata fuit cura ofecta. S) ego nfiqua pueni ad boc op’ta pfctfi z mira<5lofu« nec adbiicfiirnec pueni ad illuj gradiuSs fi pcelTeris In bac curatfic Diri in plurefitcredo p certo q> liberabis ffirmu ante$ apa 6ueniat adfanie nutu t>ei.£t fiibtilia reginie ta in cibo ^ in potu:queadniodu Diri in egritii^ dmepmmoms.£t li faniesiceperitapparereimige lo/
. m cum oleo rofaceo aromarteo z anbetinotquou ptes
^ fintequalesrrficoperaberisDonecfueritlibe^^
(C De fbl^ra venarum peaotis» c»
aliqn in pectozc vlcera tion feiflu^ ra ftc m alus mebjis accidere pfueuitu De bis tra rtaboqil 6 vlcerib’aliop mcbaop Determiabo.t rciflura venarutvel alicui’ cemrn Dca fuerit in arteria eritpiculoSm inrtaeruberatia ranguis:qideemanat.tiiie «n medio fac cade Dubonc pp firitudine q c Iter t rangume q erit a pulnionetq: iile fangms q erit ab bS fl 3 venis pulmonis ambo fut ru
arrerfp^ii^^^ Oifllctiufi efl:q;qit c a rdfllira
ffirm’fentit puetione z do-^ Mo 2 e.£^^ a pulmoe^lno ell abfqs
z tradedo obliuioi Difpo
” dS ranieegriny
<i «^8 * «99 pueniut in boctt f t» * pone Cii rynipo 9ligd clpbo>e:qiii errt
odoaare ffirmii 7 CiMcf di A« fai
TR ACT AT VS
. teo:eupanerilVinputeoifHdato.£t rympioesAiptadi ctijz oes potus lint tafr ifridatuz fticvt cullodiat le ifir mus a laboze nimiotz avociferatioe fupfiua.z pole erit q) liberef illo regfe: tn talis pfolidatio fit Difficultenqz e m arteria*z fi pfolidatu fuerit boc vulnus iilo regiecoi^ gnus erit laude z gra.Oz li Dem vuln’ fuerit in vena nd pulfatili:cura ei’erit facilis:zfufficiet tibifai) cura ^cri^ pta:qj fipllricf fuerit faguis:zer loco ipfi’vulnerisra' nies emanaueritrnd Defpesfanie curare;tnfis certus ipok c g; ad plenu curef:fi p Idgitudine tpis d mudilica bif fanies advlc^pulmdis 6ueniet:z det prbiTic’.£ogno fcedo td q^ er fola aptura vene pectotis no niotief tdr^ m’:f 5 alia acedtia mala z peffima pdt ide fupuenire: vd niozif.S) fi i pectote apif vrfcidif arteria magna er ar terus pect02is:er fupfiuo fiuru fanguis z ipetnofo i bze^ ui ihrm’ad nioztc pt duenire.Cb fi pflhcffueritranguis ipfius:eflo certus q? nd inde idrnius pa tief lelioncnec ad malu fine illa De ca Debet Deuenire.
ClDe apatibus q fiut in paniculo q6 Diuidit pectus m Id gitudine in Duo. _ £ap.d“*.
E t FlTfiqde aliqd in bocpdniculo apa;qb pto maiozipte eft er biioze q ptmet ad fubtilitatc:z e er apatib’calis.£t feqmf erboc apate nidis edrt nuafticcediuatZ Dolozerteiiuus m Idgitudine:et pturbatio anbelif ;z febjis acutacz pullus ferin’*pp na tura apatis:q6 e in tali mcbzo neruofo z paniculoT? z c Diuerfus pp nobilitate mcbzuzvicinitate ipirad coz.et rentittdrm’idamatione:cri valida fiti atm fo 2 ti z exifvy ranone fridi aeris magis mmgaf litis:^ ^r potu ad ni-
ei» itcifinn. Ja fcci tcrcire ru^p^ t»ta eit iter lemtitiu z lajcotiufi.£t poilm
lenierw iteftinatpurga eii;put tibi vidtbif oiienire:f ni
acuitate z nam bumozis peccatis.£t ^ut nul?i vr apa no accidit nui er cbolera fubtilitz purga eu cfifero cap-^ no coagulato di lacte ficuz pone i fero Dcd 6 reiibarba ro z De myrabolanis citrinis:z violap;z liqritie:r nenu wis:z modicii er niyrabolanis idis : q: fozfan aliqd oe buo?e efl aduflo:z pone ct in illo laraciuo aliqd De fcj/ monea di bis q bdt did malitia frdgere z renioue*r ruo puecu 5 pfo:tatib’lldm:iicacetofaz dicados ptio vtihs valde in boc cafii.-0f.feri capni coa^iin lacte fteUib^z in ipo ifunde eje niyrabolanis ntrfnm
E nocte vna:« colenf optie ejcpmedo-i ture fympimaftici94.y.c o«auaEte‘'anrefvm^»n^^^^^ monea;? 09 ificniob9d'bibcdiVmoiiifi,il'^”' ® cu medulla cainefiihile biftepata al oecort?/®?®*!
p»fuerit ricciKoa ei oe fympo violaceo-? r*' '5«?' ‘
anedju fj,E»cibfiminie.£t09 ei paneaW^^^
aqibifuj Doectumefcaf.pollea ifriHA...?* poUtal
P R I M V S
Mlntat$m^tfiporuendo:denmaq fiidatvelodter ^ dttral)it ad fe aquari a^iunf po 2 i ipri^ri qd fic ponif ad
tgne ia ai^cifunt poii ipd^i ptes oiUtatc:! igms fac
in vqs apriocstita q> nlla oppifo remanet in eo.Si ant ©Jdeii fractu fuerit hte c mottuorrf ifimio:i qa afUrac ifirroo:p) qjptes ei^cu fueritfractmno Drtatannnec at^ trabit in fe aqudfua ^tuterqua Dc* bndicr» plhtit fibi i ©onauitrq^ fi Dixerim^ipnt ec mojtini : a'ic ab ipo penit* nlla Iit attractio.jO ^ bn Dij:it6.6 o:deo jic fcis:q: fi 6/ coqiiaf CU 3 conice c maiotia abflerri6is.g niibi rf ^ fic ©cat fieri aq ©tdeuSccipe 6bes otdeu iagp i ©i unctura oiu3 aliap reriiti pone eu i aq oiilci fri^uta q? ili vnoq 3 podere ipfi® ojdei fmt ©no podera aq:i fic pmaneati molio p rna vrp ©uas bojaari pofteapone ad.ignc i bulliat tadhi ©onec aq fiat nibeati Depofituj ab igne colef:t pollea ponaf ifta colatura in puteo ©o
B necifridefifndatidevltimarificea ©ab is ad bib^fui
rege ifir" ifio regimie: vrrifi ptib^ ©ieb^^ofteomuta/ ifir«”ad bibedu pultea otdei pparatoa cuf aq ©ulci i mtij n databfiB eo q? fentiat aliqd 6 calo:e ignient pofi$ oiU
^ acciitia fiierit ablatarifecui^fueria dfno ©e egritudine:
©a ei paulatie od comededu pane bn fermetatutnec co fentieaei comede oua gallinapficocta intafpbea cupa ne fcrmctato.Hec facias eii redire ad regime fuu 3 nale ©onec trdfeat.jcL©ies a pn«egri©idinis:©^idegradati3 paiilatine reduces eu ad^Tuetudine nale.€b fi ©ciii opa id adf^nic 6uenerit:eo q? a pn*nd fiiifli ad ifirmmvfqa buo 2 pp fui lUtilitate 6 leni f cipit paffionfe vfqi fue^
ritfb 2 fl:ita qjcito potuerit fanie^are:autppricinitate ©uop fontiu carita 0 .f.co 2 dis i epafltqiii 5 libj ifiap cip e cd velocis giiatidis faniei in apaterfic accit.mibi cu efie^ iuuenistqifi pafius fui laboie ma>:i^ a ppinqsri ab ilfq erat b cognatide tDali pp qbdd f bu ©ofi a pk meo cu Q efie 3 imienistq voluit vicifei ©e me modis qb^ potuitri
' cb B riifiinui labote i angufha matrima 6 eo q6 nd ^fue^ uera age vel pati:q: nece fiiit mibi ire pedes $uis illud niim pbanifk^ti di polbi me ad ©ecupitu pcepi ©oloze n in paniculo pdcdti tiic tufils i ©olo: icepenit inualefc^
^ Valde-i iueni pulfuj meu valde ©urint febje patiebar
acuta I earitudine.Ouare mifi I qrta nocte p ftdmatoit I feci erbifiranguie circa ititate Uibievm^i pmafi fic
nefo&nccitateopoituitme iretcgtareajangnitia t co^itari6e^m9^notimo:e«oolo^£ta^EuenIadJoc^l
vbi erat ©icTbalucic ©olo5 1 faqgatioe:! vigilqs q paP fus ftierl-©Sui:i in illo fomno ©iflbluta fuit ligaftira fidmienidefdauis mrf»emanauit.£t cii fxcitat^ftu apnotremdft di maje» dbilitate^©«l?« iuenuocuybi lacebd fpletu fangitie toturi pofito ©igitofup fed me ligaritt pmafi tatr p totd illa ©ie.Hcu illis acen^ tib*:f 3 nd fiie augum^ata»Sequeti ^o ©ie eieci lanie cu ' fputo q erat boni colotis i flibeti ©emu audhii noua q tmiltiplicaneftniip nietrifiitias i ©oloiestuin amififen^ fu 3 1 iteir^nta ^ nibil potui poflea itellige i peuraf fup negoo|s meis i remdfi fic q? nd potui meipm regeri no comedebd aliqd nifi qi ppinabat mibi ©e aliq pdeareo ^ q> anteS egritudo iualuiflettpcepera mifirisrvt mil?ifp
i illa a^ ©are 6beret:iego mftu ©e ipfa bibeba pp ma gna fiti? qud babebd.£t trdfactis ©iebYepte icepi fenti re I co|T(c:i imaginabar q; mf mea f uiebat mibi i bac
cani ailatib^ vt me occftaretrita q> nd feiref 6 me aliqd nifi efk 5 viu^*£t logo tpepoil illa magna afiiictione re mote fuerut ifie pturbatides a me.lSed illud q6 palTus fiiufiiit ^a q^giiatu fuerat in paniculo ©imdete pcct?z pliiione in ©uo media i €% illo apate oTcedeft vapozes acuti ad cereb:u:qre tu pp varias cogitatides i frequ-» tes qs babeba e^ pdicg: tu pp ©ictos vapous acutos i malignosrq ferebanf circa cerebp.onu fuit niibi mvno paniculop cerebri apa cafati ej: oib^ ifiis nd remafit qn facere oia necia pdice egritu*»^:i 6mu icepi e;:puerame: I nd folli ej: a^ate pectoris: veru et ex illa q ©ifcedebac a capite ad pect*>:i poflea cognoui cdj niecp accntiuri redq m fenfu 3 meiipfecte:i ©electat^ ftii m illis ©ieb^cu ferculis pdicij i cibis:i di e;: toto ftii alleuiat’ a fanieri^ cepi afliiefce aqua ordeiri poflea redq ad pultes fiirfiv ris:i fic paulatmepuerfus fiii ad mea pfiit"‘> nale.£t q? b ffcripfi ©e ifla mea egritu"‘;fecifolumd vt fit ejte‘plu m oiU^alqs litib^CC^t id ©cni e m b apatepperat fanies velocifrt di cogueris gj pucrrii 3 fit ad fanierfac reginiie queadmodu ©cm c fupi^£t ©a ei ad bibcdu oi ©ie bcoctionc iringop i liqritierqru ptes fint eqles.3fte if^, ^coctio filV pftTr.*B^.flaxioia ps.j.t ©eeia vm^ ptis ireos recipiafri fiat 6coctio:i ppmcf criff riipo rcari<y ie:vel iringoprf ni gj tibi vidcbif cduenire.£t ©ico q> m cgritiidie mea nd recordabar aliqd q^ efre 5 factur^mec medi babuialiquctqfciret mibi pTiileremcc mc regere: fed in pneipio ©ocuerd ipfos qliter me regere ©eberet* Sed a voluntate ©iuina pceffit illud qd nd mtedebam in me agere.C©e efiatione multa fanguisti illa 'fuit cau^ fameeliberationisreott eramiuuenisaten fortis, ir j©e palFionibus ©iafragmatis. £ap.?®*
o MP L E T E funtcuadiutorioDeircnieiiiora f tiones ©e cgritiidinib^i accntib^^j fiiit in pector V^rerimicintedoin boc loco rememoratione fa/ cere ©e pafiionib^ ©iafragmatis q6 cortina ©5. Sdre itaqs ©cbes q? oia q ©fri aedde ©e egritudimb^i acentib^in pafiionib^ pectoris accide z euenire fifr pof fimttz in mebro.Xn aeddetia q in itio emergut fime ^ora I piculofiora acentib^q fiut in pleurefi z in apate latcris.£t 15 acentia fut febrisri ©olor piigitiu ^;2 tufiis. £t ©olor in ifla paffide extedif ad latus taitboaq fimt offa pectoris fircdiuncta quoploc’ efl fupra offa q ©nr carfufii funt offa pectoris qnd fiintadmuicccdiuncta. £t eflo cerr qj apata q fiut in iflo mebro:ldge funt gra< tiiora I piailofiora apatib^q fiut in alqs nicbris i ptib^ pectoriseeo q? in B apate fit ptimio pturbatio metfs:ac fi ect in paniculo cereb:i& atra Inn^e cura pdca.f.cu3 flidmia i mollificatidevctns:i cu laf atiuo pfcripto:i ©a eiffrupu ©e panicald.Ciringop:i oia ifla fiat curegimie id©icto:ifiplaaieriti©eo gfiofbqj refbltiaf apa ©cim abfqs eo qjbueniat adrantc:eritiftmio ^^fecrmaximus I iimame.^ fi duenerit pdem apa ad Cinie 3 :ci 3 iiis illud fiat tardius I raruis:age©ebesqHcadmodn5 ©ocui in attjs.£t caueas tibi ne feqris appetitii patietis in cibis fuis .1 cuflodiaf etid ne miniflri i aflates nioueat eu: vel pniittat face incdnenietia:qm modicus error in illa egri tiidie ee pt cd nia£[ni nocumenti i egritudinis.£t poflqs tognoiieris q? fit liberat^:rediic eu ad fuu regime oftie^ tu 3 cibi z por»paulatine nd largicdo ei fubito.flTHt no/ ta q?in quocu^ mdbro neniofo fuerit apatpulfus in ipo
ift of iti nltmiA nrrtoris:
eritftrinustt in oi apate orto in ali^
aifle cepi puee ad memojii:* 3 dvItimfi ijlim gd fcmfiic vdm fine paniailian m piafragmatetent anbW«’par
- i. uiis I freques omo;i majnc m apate pulmonis.i:f buc'
urq3 id locutus fii3 fufficieterbcmebris fiipiorib^munc aut incipere intendo tractare ©e mebris inferioribus. CHfplicit liber primus.
rat ©c ple meo : i vah fuit qj iuerat vitra mare:i
wdecreuitmilji angiifliaatq5©oIor:ivifii3 fiiit mibi q> cfle 3 pforat^in pectoretifupucnit mibi ©olor madm^tt
capite dt iito timozeti timui ne me oedderettt fupplK
LIBE R
liber Secudiisqiii continet tractatus fepte^ quozum tractatuum phimus cit continens capitula fe^* CL Dt' egritudinibus mteilmopgcneralibus* x:ap»pmu.
ICIT SHRVV 5 regis g? initeftinis fiiit aliqnegritudies.napata:qgnanf in vps vf canalibus: vn cibaria bnt ptranfire,£tboc
«tf 74 iu z un.vtKU«:jt:apa(e ica
iit oppitb canalis ejc toto:Dolo2 erit foztifiimus:^ q: nu trimctu no poterit ide trlilrenecefleertvtvoniitueip cm:qrenw:icfjhm^fiibito:tii ppintcTiij Dolo2c:tU3p^ pter pbibitione trdfitus nutrimiti p iteflina.£tfi upa fuerit er f late: ifirm^nd fentiet Ide magnu t>oIo2c:et P.flj^tTitvtoilfoluafillud apanniajcie fifiierit etrfub^ tiliflate.(Qz fi fuerit er ffategrofTotafTimilabif bumo2i iuaico:ercepto q? nopcipies aliqud xafitatc:licut pcv
ir ^ adtiftagriaf: cit fbtuio2is Hibe ol nio oib^ alijsrpcb^nietiiett Ieuio2is z
nwt^yaldetz grofljozisfuUe.Cb lifuerit ejc fanguie adu •toterit mediocris in ft?tilitate:groflicie:tarditate:z VC' locitate.apa autq6 ojif ejc mefia ellgrofTio^is z oenfio risfiibe Valde apatib’aliopbuop:eo q^meria cgrolTiot alps bumo2ib^.£t mod^apatis metici efl:q2 illud apa ad fiiagnd oeuenit magnitudinctz ell abfcu rotti Dolo:e:et Ille Dolwrmnlaf piictioni fo^micaruXognofccdo firmi ter q? apa fcm er niefia millaten^ p6t recipe t>igonc.£t fetas q?cu oico fraticuvfer ffate cboficu vfer cbofat fanguineu vel er fangtiie: nieticu vel er mefiatno intelli 00 vnifonititenQm cfi bico er flate: itelligo qj covto ip fius apatis fitbfnda z frida i po®.£t cu Dico ftaticu:po^L* eritgjnt bumidii^inpo^.fjno erit fridc c6pleri6is:ppf
Itelligo illtid q6 ell fiil 3 e fUtilis:^ eius copfo ell calida z iicca.S3 e» t>ico cbolerial:irdligo q? fit cdpfonis calide t iiccetzci^ fiiBa nd erit ft)tilis:fic qd fit er cbola Vitelli^ na truisfirib^£tita Dico qjcuj Dicoer ranguie itelligo
proni boisXt cu dico fanguineutitelligo bumo?e ^»riiia^ cu ad aliqua rubedine abfer, pfecta puerfioe ipfi^ buoas IU rangume:aut Itelligo Deranguienali:q pp ercelfu^ ali cuiTuperfluecalitatis ad aliqui Declinat adiillione'.£t code mo itelligcduj efl De meria.afii cu Dico er niefiat Itelligo buoze fnde z licce cdpfonis:g ell VU113 er qtuoj clemctis vrbumo 2 ib^co 2 pis» 03 .cu Dico meficu itelligo De quocucn bfioje puerfo ad meri j^tnd 'p via nae lauda Ollis z pfecte:f5 q Deuiauit ab otdie nali er aliq adullio^ ^^blMunoi no ell nalis:nec er eletfitis co2pis.flegma • • y - ^ biualiqn er vlterioji Digone coitertif in 511 vnuerelen^
buo2ib«adullif:eo gj cinis g p adiiilionet teperie^ rediicuSic z bimio:es g adiillionc Deuenerunt:n6 piit ad toe moouerti:2q2biici%
^ ft 5 cbo:ita g, ille
^uehidfe:regio«t oa ei ad bibednefeXd fit riim z niitigatiiimficut ell el^rifi fcifi Pr fl ® r
trofia^tflafimquanlSfZX^^^ femen (mi ana oecla£spdc6p;piftenf^UbetEf«*^
T R A C T A* T V S
b:enf:t pfidanf cuffnipo ocfcariola.bbll0 eius iitpo^ dus triil aureop cfi aq ro.in qua cocta lintpanicabq cil fpes iringope mallicisitldin bulliat opnec mutetfapo^ re3tcolo:e:t*od02e:t abllineat ab omnib^cibisgromst abHinedo fifr a ctmib^otno:e ponatfup vetrej oleum ro.aromatijatutepidiiai} magna qiidtitatecotiintus madefacti Defiipe itera ilhictncotu cafm madefactuiu Dicto oleo pluries*£tllifiicient ei in cibo pzout niibi Vf in Die duo oiia . £t cum D0I02 fuerit mitigatus t febtis fuerit Diniinuta:vtcre etil illo eode reginiie:Donec om nino acentia fmt ablatarfciedo ia q? optima cura adiit^ uenilli:pollea reduc di paiilatine ad fua pruetudine na^ ft'5:vfqiquo pfecte fiierit liberaP».£t Teias qj ota apata quato fiierint |>pmqiiio2afl6:tanto fiintpiailoiioja.£< iterii illa apata piit fieri in itefiinis magnis z; in gracili^ busfeupiiistt q fiiint in gracilib^fimtmaious pictili qj que fiunt mniagnis:^ cura efl cura pteferipta.
(L De Debilitate virtutis crpulliue intellinop. ' iCap.i'"*
E t 1 s t V d acefis vel egritudo pot aliqii accide in Vno iteflino vel in Diiob^ aiit in pribiis:q6 non pt VelJI nd piit erpellere fupfluitates retentas in _ ipfis:q3uis flhid videaf ipofe pliirib’mcdicis.^J oaCbac eghtiidinc elfe affirmaiiit:qii Dirit qj erp«* fiua itellmop aliqii Debilita f intm q? non pot erpellere feces z fiipfluitates p ilerio2a:t boc nd vlteriu s Decia' ramttnifiintmq: Dirit qj boc nd ell occultu niedicis.£t h egntudo gn accidit eil valde piculofa:qre idrget fub' tili pfpicatide t pderationeteo q> Dicta Debilitas Stlitis erpulfiiie qjuis accidat a Debilitate f tutis erpulfiiie na' lis:nd tii ell a Debilitate virDitis erpulfine occntalis feu volutarie.airf» aut nalis ell [illa q 4>iienit pneipafr ab epate: yn retetio q piienit a Debilitate illius ^tutis:folo mo facit accidere Dolo3c fo2te3:eo qj itellina lid pnt er' K' retetioTi fit a fupflua
buiditatevircofa q c m fiiba villo? itellino?:nd fac bolo cuviderisbacegritu"'5euenire alicui:llude lublur in cogfcendo canripfi^:t vii beat pcedere Dicta pamon qn femerh p certo q? Del Debilitas erpulfiiie nierit ab itefiinisTq? Deficiut in motu fiip nali erpellere qd Debet p fecelHi 3 .£t opationes qde f tutis nalis:fiait feis funt Digerere z pmutare cibfiXf in bocetid meb^o fiut ille opatidesqueadmodrtin ali|s mlbJisXt Digerif etilboccib^t pmutaf:qia alibi ellDiitellusn erpellif q6 idiget erpulfide.£t an oia illa opaf f t^.sttractiua et retentiua.£t ille opatides nales aliqfunt q fiut niedian^ tib’inllfis:f5 eri^nlfuia p^certofeim^q^ ell cu inilfo*3lie q operanf abfq^ inllfis ndfiint fic apparctes*zp cer to feim^qj inllf 3 l>iii^ erDiilfiiie ell prt** epar.qre lludeas ipfu3pfo2tare totopoffe cu medicinis fibi otienientib^ J app2op«atis:ricut cfi pulpis pafiiilannqifi bfit 'pfiim fo:titer ipingiiare.£t epar etil adib.i.lupi qffatu bl iP' rqm mirabilr a tota (pe ofo2tare:ric a fapictib^ell rela' tu 333 . 6 *etil Dcjft epar lupi infuis medicinis recdmeit d^ q?b3 epar bois fojtiter ofo2tare.(T‘Reccmio cdiie/ niens ad bic egritiidine.lVTefs rofa.e folio? ipfanrpaf fifiaruenucleatariKaiLf J.liqritie nnmdate z eiipato2tj« amptes*iqxvnms:tabfim^^^^ z fandali : cinnamomni
b2enf:e adde iilis De balTamo aim^.Diileperatu cu;mel
ro.£tDofis ei^fitpodu8Jii|.aim(D2 fi nd baberes balfO' mmpone loco euis tantfidem De optima amb2a:2 irum ge lomcu 3 oleo niicu antiquaru3:2 pinguedine anatut i Wies Defiip vncturl er macis grofii! pifiatis:^^ fufiicere videaf:^ boc facias ofDie oonec fuerit liberat® pota infirnm aqua mellistq: Vfi
letiifpargif B cfl: abfteifiiiqtflaipofe cft
fluitatee viTcofe adbereant l> faciea qn fcme
rie gp oca egntudo fuerit abbilitate z cpzriiptioe ^tutis iteftiuo? fca ab buo:e illic ejLHte*5 nece c tibi fcire zco^ gnofce vn ^cedat &egritiido.Can a dbilitate ^tufl nalis folumotan ejc fuBflua buiditatezvel ejc fu^flua abiiditia bxioT^ illic pgregato^Jtex qb’ itellia ^bibent recipe v(U' teetvffi pcedat ab abab^ iil£t 15 cogfce pfccte c valde t>ifficile»£t idrcripritibifiipi^ cura giialei bac panioe.b q |)iit mibi v5 poteria fatis ec ptet^tz agedo f 3 qj Dictjij cft ad fine bbitii poteria puenire.CHt recojdo: cii eem inueniatQ) begritudo accidit cnida rultico?q poli nniltii laboaeintpe caro biberat ?qiidfridai magna qstitatc: qrf biienit adBgjno poterat fecea eqceteabjtem^ Sebat ide oolo:c ta fo:te qj w poterat fufimetqre labo raui circa cura Uli? bndo prUmfemp a mcdicia mei tera^ po:is:a qb^naudiuialiqmfivana:qremiad paejmeuj WcB ad villa vbi moiabaf :e feci eu qlitatefcire b’ egri^ tudis:z Dubitatione med circa ipfajtrogaa ip 3 vt me re/ ctificaret in Dcd airatq mil?ipo(lut libju vnu i manib^^e ondit mibi^ba Sat. q ia fuei^fuj memo2at’: Dices mibi: recede a meta vade vid tuitz no loqris mil?! ampli^ De B negocio.£t ego fupplicaui ei vt mijji apte Dicc vellet curd iilitz ipfe tuC apuit lib:fu z ofledit itiibi cbartd Di^ cie ^fpicel3:qift fi uieneris B curdtbfi qde*Sin autfufpi C02 qf niiq5 fcies medicindtt caue ne ampli^ lea fhideaa: 2 tdde reuerfiis fiti ab itine meo:t legi I li® illo tddin Do/ nec cogui ill6 q6 fiip2adi]ci:t labozaui 1 aira illi* Donec fnit liberat*.£t poli aliqb tpa redqt pi me* ad me: z q/ liuit a me De cura illi* nirticitt ai audiuit ed qiidfecerd: gauifws fnit:t vebemter alleuiat* fuit ide ab illa ira qud collegerat fup me.£t bec egritudoqud id Dixi fit raro* (TDeventofitateintedinojum* iCap.3®. T TN intellinis qfiqj retinef ventofitaa refoluta ab buojibua fiibtilibua z liqdis velut aq: z puirtia
^ iH02u fit toituofus : z vna BCiiOio alteri itricaf pp
intricatione z inuolutionej que fit in inteilinistt bac oe cd retinenf feces que noiueniunt ivid vrt exeat. CC-Cu/ ra buius efl inunctio fuptadicta cu oleo nucu: z pingue/
e^pnliiucan eyeflKfE flintligdct ^ftpfangni^i&nie.
COerctentioncftciimtfuisftieciebiis. £ap.4 .
E T piTaliartinifcftinis^J^tmcnffecesonmi;;
qfi lapides.£t B egritudo qft acctdt^ no fitfubitot tqrtfiRnodlnific^cori^^^^
carfi ficut i vfus freques feminn myrte: t fuop fibu?* ^ Ii no fuerit ex comellione ftipticopttuc feces non fubito exiccanf fipaiilatine.C£t’cura buius retetioms teas c Dare ifirmo ad bibedulyrupu De centaureacupcoctio/ ne viola^tautfyrupu violacefi di Decoctione cetauree: t clyllerija patiete poflqs fiieris cert* q? D0I02 c 1 intelli nis mfenojibus cd alicuius occafionupdictarum* ^ lEJDeexcoiiationeinfellinouim. XIap.5"*
E XC ORIAM TVR aliqfiitellinatautab bu mojibus acutis mordicantibus ipfa : aut ex vene/ no ebibito acuto.£tciira bop ell ea q bnt confoli dare z lirtire fic fiit pultes fcc ex farina rifo;: z ami ditqtuifta bfit mitigare mordicatione z pfolidaretz effe/ ctus iflo^fut laudabiles.£t fi clyileri^abis di aliquo illo rum erit maximi iuuameti£t cofert et valde clyilcrm^ tio cn lacte cap:e: vel canielap z ofo ro. z id qd b 3 cam remoueretz rectificaf coplonct ifridare efyrup* rof. Cii rofis ficdstz aq ro.cu fe.prilq alTati : z integri fi cd no fuerit ex veneno.Cfe fi fiierit:nulla ree poflet ellt noci'
bilioaneqs magis mortiferaficut illa.CB fi a pn«b*p^o E
nis ftiuens ed efle ex veneno certifiime: tuc Dare Des i/ firmo ex optio fmaraldo pddus*vj.gnoru ordei optie tri torDifiepato cu aq ad bibedu: z videbis in ope bui*;z in effectu re' mirabile accidere:z euenire illi qfumpferit ip fiimtqm fcotineti poil alfiimptione buius icipit bre dgti llid co2dis:t v5 ei qj oia mebra eius eradicenf abiuice^
£t,fi poli B fudfluit ifirm*Dormiedo,p plldti beas q? erit liberat* oino.£t fac q? ille qfumpfitfmaraldu abfiineat a cibo oino vfqj ad Dece boras: vlfalti vfqj ad octo.£t $uis itetionis nf e non fit B curd De venenis Determina renic ptranfeo*£t oportuit me De bis aliqd Dice pp ill6 , acens qb b3*C^t id vidi tpe meo q? baly q$dd babebat Vutoti a cocubmdtaiifiipuenit vkeratio i itellinisgracilib* cum folone magno.S 3 feces di magno expellebanf Dolore*
£tego laborauiDiuicurailliustintmqjfelTusfminilla* If £t DUrauit illa egritudo in illa Difpone vfqs ad.lx.Dies*t mirabar billa egritu"^putds q? eet ex bumo2e*£>3 ad vl timu vidi gj cu llercore exiuit iterior pellicula itefiinLr; pollea Vidtalia vice qj alia pellicula iteiur.exterio: ema nauit exterius cu llercore in longitudine vnius palmi t miratus fiii ex B cogfcens qj aliquis bumor non pofi^ ee Vllo mo tdti acuminis q? pollet face tdtd'exco2iationem vna vice.£t Demu pro certo cogui q) vna ex fuis (clavis venenu ei ppinauerat adbibcdiuOuare p pilati babui' qj nullafpes ec poterat Defua liberationert fic inde mor tua fuit ex illa egritudie volutate Dina«£t expertu eil qj 3 d bemot rurpcrioparpldunoiirmteria,?m exillit roydaslt^
mirabilis efficacie:z hmairieti.(tiCu dt lil 3 at*fiii:z euafi pilfinterid a manibus Dicti balyr^ fuop boiu5 redies libilid: vidi in idc ca^p* Via $dd berbd qud putaui elTe addion fyluellre: z non tiilloria. Dubitabdtacceptu De illa comedi modiefuz inde babui Dillinterid magnd:cri Dolore vctris:z cu piieni fibiliam G . adbuc Durauit Difiinteriattuefurpendi fup vetre meum ▼ '
fniaraldu vniifz aliud pofiii in ore ablm trituratione : z Wmru^itcStinetut>oleradt venenofa funtinnumc rabilia*£tpp B qtiil3^fibi cattere D3 ne comedat aliqd m fi cognofeat illudrz necg tetet nifi babeat fecum fmaral/ du: vf tberiacd vllo md.£t id repiunf $ ples vulgares z vetulerqs De* bllriiat z c6fundat;q z q pfa cognofeut ex Dictis oleribus venenoiis mortiferis $ medid facidt Velcognofcdt: qm ill6q6fciunt medici De pdictis no ell nifi vt fcidt eop acentia remone z fuis nocumetis obiiia/ re:z no vt icidt ipa in fe z in fuis eflfectib*alio mornifi fuc rint infidelestz fuas fides pprias voluerit bnegare z pg B ql3 medic*tenef obf nare pcepta t>ippo.i B cafu.auc funt qj ql3 Doctor i me»* non D 3 alique Difcipulfi Doceret nifi prius lurare faciat ipm ne vtaf medicinis mortiferis vel venenofis vllo mo.£t p 5 meus cu eem puer z Difci/ pulus liius in medicinatme iurare fedt vt nullaten* me/ dicinis venenofis velmortiferisytiDebere.^£tcum toillorit
fic iuuenis ec3 z nouus in me ubdDevnaciuitateialid alia»
practicddo.auadd vice fic eudofodat* fui vni pditori: q a me occulte befitabatur Difcere aliqud medicind moz tiferd,£t ego ab illo buerd i fetidu petid vnd terre qua j mibi abfinlerat. 0 ui Dixit milji babeas ed De ceteo a mc liberd z fecurd:credes qj ego ec3 De illis q pp pecnnidp ditione face ocritz med corrupe legalitatc.£t ide adula tor que De* Definiat z pfimdat ill6 Dixit milji pald.ll qr ei Dare Debere medicina5.q velociter poflet occideretem iuraui p Deum rerfuz pro certa veritate qj nibil De tali/ bus cognofcebdtDdo d ^ medie* in$tTi mediais De ta/ lib* fcire no D3:nifi vt cogfcat z fciat ex eis accidentia re moue.Qui Dixit mibi.Quo a me vis te occultare z cela/ re:pofi$ tibi meu fecretu tale volui' pandere z m^ife/ llare:quare;ttmui valde z Dixi euSecretfi tuum qo im^
XoUluer. t>
VI 7 <
L IBE K
' l Wa^iiirtiameno maifcfialrifiificmi^pemfuEipcne^ Vipei eypecta Donec Iib206;t6mu faciltn^rdu tatc fi Deo placuerit, 0ni Dijcit ris vt ejcpect^f
7 ^ 4 idi:^a mihi fpatul.]cv.Dic;f.£tillu terminu qfitiKqiria offcctaba fuge ab eonfiii DieiUaittiagnaatignftia « tri bulatioc.IDane at fco mtfit p me.£t ego timui ne mitte/ retillcj 6 cavfatqrc volvi ad mo:te.£t divenifll:? ad eu ridi q? il be<*:ctir^riomcfit brtdictu i firculatpunierateu: 7 liiciillfi lacetett ptlratv dbrqsfenfti z itelfii: fttft vt me no cognbfcerer ca ftie cgritndw.£t tnc fhidiii i cura ipfi^ Donec fifit aUetriar>:t tfic fibi maift ftani C02 mewbbo ei q; obf uaba pct pta l^ippc cafint p 5 me’ et me pflri^
^erat ad Tacf^tqre pcft paucos Dies findebat i bflrucdo me De plbnat ^;gfa altiMmi creatotis euafi ab illo picto becura recedas ab ilibloco.(E£tqa bncurqscl6gar>(«5 a ppa ftetioe:niic ad ea redire it^do.£t Dico q)q3diu vulnus t vlceratio iteltino2ufi?crit modica:curari D^ cii piiltib^fu pjadictis.Cb fi creuerit vlceratiotadde aliquidbgfinja arabi.alTata:T (ibi fitib^.Cte fi ejc Dicto vicere fanies ema nauerittDabiseipad bibcdu mfidificatiatficcaqetdei CII nielletaut aqo2deifofa:piittibi videbif cduenire.£t Donec vlc’ no pforauerit tutticifen pelhciila itriTeca ite nini:n 6 e Defperidfi De cura ifli’:^ fi no folu p® Dcd tunr/ ca fueritpfo2ata verfietiam z alia fiierit penetrata z ex co2iata*ffic nullatcn^fperes nec coftdas De falute ei^et Ii elTes pbio2mcdic’toti’nmdi.bebis dt di multfl coferut Vlceratioifteflinop c terra figillata ppiata cu aq mellist aut cfi aq in q modidi De c^taurea Idga fit bullita z Cyru po ro.?:erraliqdc figillata pfert medicis roo2tiferis.£t potec aliqnqjitalib’fliiatrangui8pifcrio2a*Quiri fuev fit valde nibc’:erit ejc aptide aliamts vcne in ptib’iUie z aira b’ c potare ifirmu aq velfucco platagis cu Dcco ctioe marticis in aq ro.z cdfert fltr boc cafu terra figilla ta curyrupomarticis.Cferifangttisnon,fueritmultu ry/ be’:^ affitabif quodimo aqtdic i pol^ q? fit ejc potu faii guiftige:q ei fundo (?dcbi.£t cura ebibe vecoctioni
€Ctawee:vtni^eHe:q arabice Dtfcafiistaut comedat fy napi cfi aceto.S;^ a cu Dicto fanguieX aquofb appuerit aliqd fife fanieittuc fignu c qj pcedat ab epate* £t iadi^ perius Hiffiddter loaiffli^ 6 pa(11onib’eius z fuis curis*
E Crbebetno?rovdis* £ap.d".
TPOSSIBI LEefl vt ejceat aliqnfanguis p r feriora a loco illo qVfl iiijcta anuXi iferi02ipteo2i fiaiiteflinirt qn ptinuaf fiiit inde bemo2royde par «e 2 magne ad mo"*mo2it2 aliqd fluit illefanguis ab vna allap vcnapjq terminanf ibir.qil apif:2 e)citin tpe noto: ipurgafide totft co2piistqtlellftiprepletutDfimovir/; tus nSlis exptilfuia fuerit fo2tis.£t di fic emo c ilringed’ ^^*2*^o^dicoferatmnltu in purgatione totius co^is* ttftt et ej: epiberdtia bflo2is melici mifti dibuo2e cbo/ ille etiam ftnguisnonD^ flringiqnftta Tortitndine ^tutis tfba bonitatetqm efanitas totius cor po2is:2 potitep fluere p ifla loca alicui amputata vt i! alicui mimllata fuerit manus: vel pesteo mflinguis q co lueueratnutnre mdb2uiU6;(t remaneret i corpore f^pa/ aliquas*V5.ad a^ata itrinfeca Vtl ^«geniatur expellere ipm p Dca lo
qjmiUusfangnis op vm
tio at illius q afbrtitudie z bonitate ^tntis ejcpeUif d: qa
tabsranguisdnigerrmali odoris* £^
ne cognofcif er pcediti ofuetudine z vntuvtfi afliietus
Part 13
eratcomed^pancgromi 52 filigineu: 2 nuccomedatDa
ndmiiduti De carnibus fi ofueuerat comedere carnes Ibtiles: z nfic comedit groffastz ofueuerat mfutioe vti* Curii "^^odo Dimifu edn fimilib^CCura dt b^ qfitejc reple
a *
Dr ab auctoribus ragadie.£ft et aliafpe's fliijiusfangui'' nispptes iHa6:q fite^rretctioefccmtillad cdfcldff an’. £t ejcit inde fangiiis z dliqn fanics. One qdc no c e% fpe^ cieb’ predictis.£t fit intcrdn ilia retentio fecu vna vice pofl alia:ita q? inde fiunt fciirtirctz c% illis fciiiiiris fiunt bemorroyde*£f airaifk)2fi c Difficilis valde. £t cura b’ efl vt facias federe patietcm i bcoctide camomille:^ ci' map mirte:qrii ptes fint eqlestqb^mifceaf aliqd meir. ClCfe fi egritiido fortiorfiierit: Scei l^c medicina^ q e magis fo2tis.r*fac vt fimdamtuifirmi optie abliiaf : z p® fteafaceufedefiip coriHVnurupqDrpaifusfitpiiluisille *6^.gallap cdbiilla?:^ camomUle no cobiifle.aii.ptes eq< tes:2 niirceaf cu a^ Dulcurficccf itepcz puliierrientiini fpargaffupDcfncorifKzredeat ifirm’6fup:2 b faciatf^ qil ab affella leuaf fcdeat fic p fpatiu vni’ magne bo/ rertihidevtmtertjna mediocrrf mollia cxiffaDcomcde/ do lactucastz cucurbitas 6coctas:mfi fuerit egritiido q 4>bibef.£t fiais licce cu amygdatfirrrimt bone : z ficus ficce it madc^cte in oleo Dulci c6ferut.£t comedere ct pruna an cibu e bonn.£t vir Dico q) lenu*c iteltina qciV q 3 mo fiat Donec fuerit liberat’ c bemu cu pdictis z bis ftfib’ £go bucufq^ |nit milM vrfufficicter fii^ locutus ve egritudinib’itefiino2m2riiiscauris.*nucat{tcdo Deegri tudirtibus renu Determinare cn adinterjo £oei. C: 2 :ractatii 6 .a;’.Quieft Deegritiidinibus renum vefice ^virge:2 continet capitula octo*
(TlDc renibus in vniuerRili. Cap.p"*.
E N CLV I dem fic Dati ce mebru ofli daletz ncifiucorpi in rccipicdo vrind z niitri imtiir renesafang^tfiipiiuitatibiis Ddatis m ^d ip(bs renes:z porieopfuut DCfir
t corpis gro{li.£t De egritndinibus eemj efl lapis^n generatur m eis:z incipiam ab ipfo*
r _ CyDelapkferemifw.^ Cap.-t"’*
^ E N 1 B yS qdcgtianf lapidestqucacfmodn Wiirda alqs^mebris coriieiiit fien. £t ego vidi lapi/ dcgiiatu fU ligna cnmfda viri: jpl>rbctc ei locutione: t eo remoto lapide rcbabuit vir loqla.£tgu 3 ^ ab bilp/ rib’groffisqiduraf adiuiccfipDocc ad lapide puerffif., renu n coio fitis i Duritie lapidi Vefice.mec ^ pcaiiftate reniitfic lapis vefice i peauitate vefi/ cedmogfiaf adberedo corpi remufic lapis qiucif (U liit gua.£t bac 6 cd oolorfort] iiicif i Dolor rcniuz angmta^ Doec a naexfi’expellaf.£t p’ejcptfioncipi’a loco rema net ibi vlceratio:zfdlbilitas Doloris.'Ju lapide ^0 vefi^ ce no peipif DolortnilV cu venerit ad colhi vefice z c et alia D 5 ia:qa lapis renu no c i termio Duritiei z DeVitatis z ficcitatis z magnitudis lapidis vefice:qre iapis remit dti’ frangif z pnieri^af q'5 lapis vefice.£t gnaf ode^t la^ pisirdb’afiipfiiiitatib’creae a cibgfTiszvifcofis-za De bilitatejtiie renu.vn ibi paulatiefupfliiitates coadimaf z iduraf pp Digefiina ipcp renfuq no pt ipfas fvfficiiter Vigere z prnme.£t pofiq? lapis :>firmaf e in renib’:z na expellit ipm ex excoriaf i illo exitu renes : z interdu ex^ coriat ex eo vene.vn fangiiis multus exiteu vrina.z fme vrinatz aliqniDicf lapis intm infigif renibns:oi mfeva^ rationeipftus frangif vel aperif arteria z fanguisq ab ^a emanat e magis rubicudustz Incid’:zfubtilio2isfnl>e q^ungiiis venaptz nnit i maiori ititate intm qj nmltu^ Debilitatu accidit qnmq^vn remouef la>-
pis ibidem f^mes procreatur : z Dolor ibi continue fi i^ ninDoneclib^ef mfirmus:veImoriat. (C^n curatione igri(li’egritiidisfic^cedcdne.£6fidera cfi incipiuth^y accidentia apparere:vtfubtiles regimen patieutisrDa/ do ei pane bene fermentatuj ci^rparagis Decoctis: aut
« A
cTi vttidd 5coct»tanr di attelhnhtvtgm phtLBt 6b^ 9 p ceteris comcdaif I B ca(li:ftir aues gue q noim albef bea fceitafpbeatt pulli ^tttgalliuepgate i tafpbeanfr ITit bone z apptopate I bac egritiidine.£t palKace et: <h I lis fmt glfe iKe pferut biiic egritudini fiia ;ppetate.£t Ic Hias iteiKa ei^toado eific^ltccas cumidb^ad comedens du*t poHea purgabis eficu niedtcma laratiua ^ beat iij Ifi bfioze glfu j eftare.(CIDedicame copo" ad B-TJ^-bdel liu oppoponacts:rerapini:7 feis vitice.afLauf .j.oauci:t fir.niel6is eycoxticati:^e.apq.afiqrta pti aiir.j.coUogn, octaudpte auf.j.^fncidaf coUoqntida mimitimme.t mi fceaf cii ea titfid€pulueris Djaga.t amyg.oiilcm ejrcoiti catap z piflataptpiUef oia z pficilf cii lyriipofgnjabi: t t>en£ ej: eo anf. v.oillepati cfiTero capno I q oiflbluta fit medulla fe,cbartamu£t fi no purgaret furficienter adde atif.idi Dimidio 6 Dco wedicmine.£t atflodiaf paties fic fit i ali|s lajcariuis.£t fci pnrgatioe reges efif cibis fi cut Dijci*Cr^f bibedu of Die 6 bacdcoctione q
T^.liqri.mudate:capillop veilolhiarde:fds melois: t fe. angune:^ fparagie panicald.afi.aur. j.£t adde ift/s reb* aliodq6 moneat e excitet renes ad attrabcdu velociter exreb’bntib’acuitatca}caRtatettabfq5aromaticitatc
SEC VND VS
tl^e2 flttK^X^uaflenf ofa z bulliat tn.xiiq.?.aq bonec redeat ad medietate tcolenf:tpona^ in eis oe Tyrupo ro.? De^rupo endiuie.afi4 .j.e Dabis ei ad bibendu ma ne tepefliue abftinedo a cibo Donec bfcedac a fio. £t po fiea cibef pane bn fermetato cii bletis feu fidis Decoctis vel cu vzticis pugitiuis.£t fi no bes De ifiis Da ei De galli na in tafpbea: vl pane bn fernidatfi cii oleo oliuap oul
rc aromatica z brtte malu odoxett B io qj renes ab epa-* f e trabut figifine aqfu q no d plecte DigefWbidd itavt fit pudes ad mitriedu cef a mebxat t illa fiipfluitas aqfa nola turviia:! ifiefaguis mijct^divjia ebfis bojribilitatd t ab !>om!ationetqx ois fiiplluitas qpcedit ab epatefenfibift* b$ abboiatione di boxribilitatett qi renes ex tali fag*nii triuf:io’Delectanf I $0 z filVs odoxes appeditte cii alFe^ ctuofitate fibi attrabutJt io ^dpim^ponc f medicis renu ea ^ b^ant aliq^boxribilitatecn^ abbolationett fiiffidet in B 1 medids renu radix app di fpica romana.afi.auf.x. £t Decoquat ixr*? Doec redeit ad medietatd £tpo
ne ibaccoIatura«^qXfrupiliqritie:e.?.j.fynipicomds ci tru£to! nocte drca matudnu pofi Defcefione cibi a fio jppinabiseiacPbibendiim datiTvnu. £tfpero q> fi ita re Kcris infirmum qj liberabitur abfqj mictu fangiiinis*
CjberefirictioncranguinisquiexitDevirga. ^ ,£ap.3".
^ I AVTEM lapis erpulfusfueritiicotinetireq^ O tur ranguis micrttfic afr ere^ed^iftrmUqxicipere A Debes a fiomia bafilice Dextri biacljp: mmuedo De
l5gumcfjtenoie^tntlpatiefts:tpoftM reftn
8e fangitinl fi fluxerit i maria ci}Mate.COTe*came ftn
l^nguin&‘^caude egne z mufcbuCberbc q^nienitur filp coxtices qrc^troraprecctiu^.afi.aureq.e poeai ifiis aliq q beant niollificaretfic feme linit z flos camonnlle: qm fi no fecerismocebis infirmo ponedo tm fiiptica^a ide buoxes q ibi fiint oftringnf t induranrtqre Dolox fox titer angrntaf ttpp B addes pdictis medids floxes camo milleteft?mlslmuafi.auf.j.£onqiiaflenf ola ebulliat in Xjtt|.?.aq Dulcis Doec redeat ad ^•»ptc.£t B io qx ex fiip dcis dt Difficultate erbuf ^Dites eoptz pofiea colab: z f illa colatura adde Defyriipo liqri.t Defyriipo ro.t Defy nipo De mafiice.afi.;^.y.t bibat ea i mane tepefiiue: ab^ fiinedo a cibo Donec Defccdat a fio . £t ciba eu pane bil fermetato cu pullis factis l tafpbea.£t iterdu Dabis’ei Jiiccbaro ro. t aliqn De citruUi medullati fic Decoquere pullos cu medulla citnillop magis comedo qj cu niedtil^ Ia cuairbite.£t di pfirictus fuerit fanguisti fanies mudi ficatati Dolox ptimi^ ftieritttuc Dabis ei ea q fint mudifv catina t abfierfiiiatali^ttiln Deficcatiua. (HJ^edieme od B cop".’g;.fpicetnardi:rgniti:fiauie:liqri.mudatejqTn qlf ifiap medicinap appxopata e in imiameto renuti ve ficeti merytt pulnionisti cine ei*.afi.auf.f.i tertia.af1a re baccdrett feis liniti Ofltici:! edauree minoais.an.qr/
bis ei ad bibedu De tertio i tertiu Die Defy rupo platagis Vf De roTaceotvt iuuef ide na adcopleda pfolidationejr Vtedo ifiis medids f m q? tibi videbif puenire i no plus qift fi Dolo: fuerit foxfitp Debes Doloxe remouetifi faguis emanaueritf ititate multa: vti Debes medidsfiipticis: addido aligd 6 Dhiretids vt medldas pdiicat ad locuti fifanies nitra fluxerinDabis ei mudificatiua i abfierfiiia I itede ad ill6.£t fi fuerit nece tibi itede circa lapide pg foxtia acentia q ide emerguttfiude di medids coxxo diti q b^ant efi totalr eradicare.Cb fi fiierit tibi nece Itede drea Duas vftres ex pdictis egritndlb^tfacias: Dd do et dbaria copofitati medidas fitr cdpofitastpP i n» n» Dc vnoqj f m gf magis videbif coiienire. £t fi vnu nn medicaueristopare talr vt no obliuifcarts alqs.£t ia du X ite g vil rectatqx fi fic ogat^ fuerist ;pfides oi ni6 l^eo vfte»Si at Dolox foxtis fuerit inuge lodt cu oleo camo' mellmo tanljetino ipiguedfe anatis itmenistqm c mthi comedatan cu plgnedie anaij filr.£t fi mulf faguis exie rit infige exteri* di infiidatib* i fragetib* calitatc: ficut edeu ro.cu tatiide'aq ro.£tfi indigueris intedere circa DUO scefitia edpone medidnas fic Dixi ex pteretib* ipis.
L CDelapidevefice. £ap .4 .
APIS qdc veficcvbigfief ia rugi*Dedaraui^ mc6caiiitateei*oxif.£tfo:tificaf Doloxin ifiis qn voliit mingereti excoxiaf qnqj colln vefice lapide z Tpalrqil e afper z CpinofuB,£t maxime foxtificaf Dolox qn lapis figif in collo vefice an exifii vxinetqx tfic ipedif exit* vxineti excoxiaf loais i feqtur mictus fangius: cev gnofccdo qjTangiiis q exit bine no c in eade $titatefan/ guis renitt i eode mo fanies q exit a vefica cfi in niinoxi ^titate qj q exit a renib*.£t aficB exeat lapis fentit infir mus inceifi i grauedinc i vxinadoti vxina tfic efifiibtif I clara fic aq abfqs vUa l)ypofiafi.£t qfi icipit ifie Doloxr i^cif infirm* fiiptic* valde t ita q? credfit qdd medici q> patiaf coIica.Qn ^o vxina incipit fieri ita clara fic aqua: dic fcias qx cfi ^n"*gnoni6 lapidis.(E3[«fiPc gjn ciratio ne biii*paffiois afiibtiliatioe bui* regimis t oado ffirnio V2ticas elixasti Decoquatur Dcc vxtice in Decoctione ci cep nibeop.£t fp^s ei* fint cubebeti Darfenit i efi cinna momfi tedes ad nigredine ^fectHUnnuEt Da ei ad biben du rympn Debalafce femdi jucebaro cTi Decoctioe fenii nfi melonisti pfentias ei vt comedat medullas citnillop in oiienicti^titatetfino eftq6 ^bibeat.£tfac ei hic cq/ pon^*B?*lap.iudaici igfimi cerafopti lapidis fpogie mari neti coxtidsinelomsti fuca liqritie receD.ail;^.iin. and lanap.?.f.Daudti vitri vltramarini cobtifiiti anifi: lal/ bafce.an.auf.viq.pinea» mudatap i amygdalap excoxti catap.an.auf.iii|.pifienf qlj medidnappfVti itep firmi/ Xf e pifienfti cdfice cufynipo liqri£t in ql3 libxa bui*ele cDianj addanf ex optio balfamo auf.q.t reponaf l vafe vitreo: vel optie vitreatoti recipiat infirm*De B electna rio of mancieiuno fio anf.iiq.curyritpo vioti qter tito aq calide.Si a pn® bni* egritndinis ^iis fiieris B regimi netfpero in altiffinio gHoib qj liberabif ofno ab ifia paP fione certifTinieXo^cedo qx mediane oes q pfernt lapi dircnfccoferunt filV lapidi vdice $ lapia vdice indiget
/Ofe me"* pfereslapt direnuco/ ftrt ilapr/ diViliceat oppofucol ligif.y.cafi. tracr* 7 ®*m pn®videqx nonpdicnt i 9 *.tcrtq.
Xerthfi'^ gura apafl reniijplu' ravide ab alij 6 *
5rt Qpatf rettum mv nue baliji'' ca.ide iS* tertt) tra^'
mcdidfitqin lapidis veficenie** pebftef ftti Ue l vitia IbtiU": vt velociter oiicaf nie"« ad locfi;t bal/ famn e vna ej: mclionb^^adb* Et ctfi lapis fuerit coftr/ mat’ pfert ill6 er5.S3 op3 vt addas ea q beant mitigare r>olo2e:ric e camomilla:t gna pini abluta:? nuces brag. z pone 6 ilhs f 3 foztitudme? oebilitatc ipi^ ooloiis* tli tni at adultu q& fugi^ Diximifti niedico2U3 lic id credunt adurt re:poniit.n.ip3 ad igne: odec rubicudu eflicif:? eje tiguut i aquafridd:? b pluries lic faciut:? cu credut aliq faclmibil faciut. jCoburif at illo mo:accipe vitrii z inun ge ip5 cu alcbitr d llitili:? pone i igne:oonec rubeii fiat.? poitca cu tenactiUs f cipias eu:? e^tigue i aq:? ablue eu ibi;? iteru miige eje alcbitra:? repone i igne3:? extigue;? ablueeupolleaiaq;?ric reptiesfecies?erit pbu(Ki.£t iafcripfi tibi mt"“«:? curas q a mefunt expte.£t beAint egritudies q magislTit appibpate renib® ? vefice:? acci dutilli8mcb2isiil‘r?alie egn"'*ricall|s mcbiis accide pfueuerut vt apata.£t nuc fcipiemus ab apate renm
E C apoHemate renum. £ap.5^.
T O R 1 VM TV R aliqd apata f renib^>:ric in alys mcbiis fieri pfueuerut.£trignub’ e boloj cd tinu^^m renib^'? fcbiis ptinua cfi fiti afHdua.£t C113 cognoueris 15 ? cert’ fueris ^ apa fuerit in illo loco, riii" nue De fang* f m q? reqrit Vtus:c6plb:etas:t^si? regio: z fbtiliaregimc:?faceii3abilinc a Diureticis ofnorniTi co^ gnoueris q^vifccfitas ndhlabudatieritmeonfac eifVrti pu (lipticu ? fubtiliatiuu:? mitigatiutij Dolo:rs. £t Da ei illa q lut appzobata ? experta m Difibltiedis abatib^:fic c panicald:q6 e Ipds biringop ? fiicados. CE^dpofituiii ad l30c.*g^.panicald li.^flauie:? rofaru pfectaptt camo^ mille : ?fandali.aR.5qdiqri.mundatet?flo2u ilicadOs: z niallicis:?fe.angurie mudati.aii.qrta partc.f.j. croci:? re.lmi.aH.aur.fi.ra6.apij.auf.j.ofa pquaflenf:^infimdaf in qrta pte ? femis vniiis quint arq aquefeructis Dulcis: a mojenf lic vfq5 mane:? pollea bulliat lento ignevfqs adprumptionemedietae aq:? coleY:? i illa colatura ad> daf ryrupi ro.fci ex rof recdtib’ li.p.? aq ro.li.iip.t iteru veponaf ad igne ? bulliat vfcB ad cofiiptione aq ? facly/ «ipu.? 6 illo fyrupo Da ei oi mae.^.q.cu aq.£t no q? apa TenueilDurfiadbifrorucdu:? cu Difficultate mitigaf do I02 eius pp oppilbne fuop po:op.£t bac 6 ca idigettUtk liregimine.ftoma g euDbaiUica minuedo Defang* i ma' em $htate.COleu3 puenies buic palfioni.*l>;.ofi ro.in fo2tiati cu mitis rof .?.v.oti camomiUe:? anbetini.aii.?. |.pigued!s anatis ^rta pte.^. j.mifcedtiir dVz adde bis aqro.? aceto ad actitate qrte ptis ? pqlTenf oia lif in va Te vitreo bnte ojificiufllrictfutddm DoeciTpilTenf :? &al/ bef ttmunge locu di illo.£t fiffirm’ Deaibuerit cu oje ? Ventre inferius:? Dillilles De 15 medicamie tepido di va re !)nte llricta 02ificiu5 ab alto:erit magis penetratiuu p potos ? ei» iunamc erit fo2ti«:? magis apparcs.£t fi De» luuau^t infirmu tuii tuis manib’ : fC3 qi Difibliiaf apa ? imtigef Doloufdas q? B erit raagnu z mirabile : ?fac co-^ tmuare regimd pdictu fttpza longo tpe lic Dixi : ? pollea paiiiatme reduc en ad regimen naIe.JSi at Dcra apa dc' tienent ad rani^? ranW cfi viina exierittfac en vti lUtili regirme.sed nomia no eil ne‘da nec vtilis poitq5 fanies €uaf:nili co:p» fupfliie fiierit fiiprepletilCb fi fic fuerit *^!?**^ pueniret? bdictisnav dids ad^^iq t>eficcatiua minuddo ex eis moUificatia.
® completione renum. £ap.d”.
^ ^ egritudft’ renuj
inqudmratroebi9offiaali9.mK rcnberefqjtiifiitm^bia tofiUanfintineis earitti/ dines qnead" in 9ll|6 mcbsfesga ejidit ab eSli« in ?aRta
,T R A C T A T V S
rqnalitatem calitate:ccgnorces illud a fo2titiidfe attra ctionts ipfop cu multa iRamatioe vzme.iQ; fi oict» exit’ Richt in fHditate:attractiua i^tus tue erit Debilis:? vn‘a erit Diii:olo 2 ata:? b coplb pducit renes ad Debilitate re tendis V2ine:buiditas f 0 renfi pereat in eis bbilitate at tractidis ? retetidis vne.Siccitas it renu facit attracti ni fo2te valde cu dbilitate Digelliue:ittfi q? nd peffint i' de recipe nutrimetu3:? qz in eis nd fit Digcfiio:id conant ppellere:? iteru appetiit attrahere vn nutrianf :? non iuennit pp Defectione dcoctidis:? dbilitate retetionis: qre fit expulfio.£t bec e vna ex rpeb^Diabetistqiii no^ mtauit$ar.m lib.fuo Deiterio2ib»:? feitu e q 6 renes at^ trabut V2ini fanguinolentivtex illo fanguie mixto cu V2ina nutriant renes qflfuntinfiia fanitate nali Digere^ do illu.aiia Vo fpes Diabetis feripta c in lib2o g d 5 mia mir:be autqlitatesfiip2adictealiqn lifcdponunf.Cb fi calidttas iucta fuerit ficcirati;erut accidetia Diabetis in^ fefiota ? fo 2 tio 2 a.£t fi cfi caliditate fuerit buidita 6 :tiinc attractio renum ell magis remifia : ? V2ina ell colo2afa valde ? rpilTa. 2 i aut friditas fiierit cdpolita cu biimidi tate:fitis modica erit: ? V2ina fiet Difcolo2ata ? multa.
Oi ficdpofttio fuerit friditatis cu liccitate.attractio fo: tis erit valde.£t ex illa cdpdne efficit Diabetes fiterio:. amagis maligna cetensfpeb»Diabetis:? citius iterficit infirmu oibus alqs:? virt»patietis ell Debilio:: z litis ell mmo2 $ q fit ex cafitate ? ficcitate:? pfequif ille paties 'temediu ex aq tepida magis q$ ex alijs medicinis fridis.
£t fcia6qjqdl3meb2uqnDeclmataruacdpronenalim modica q3titate:tuc ei»opatio modicii Debilitat":? nd fe/ qimnf ide fo2tiavel grauia accutia: ? tale mcb2u d: neu tmfni fpeculationcniedicie.Scdmaut pby/ka fpecu iationd egrn nojafteo q? fcia medicie nd pcedit nili f m renfiQ.£»i ^0 meb2tt ab eqlitate fiia nali fo:(iter ? in q^ti p
tate magna Declinauerintfic manifiiliirime Dcbilitaf ci» opatio.? ei» Stlites Dellnmnf.t>tictifq$ ia memo2at»fu3 cgntiidies manifellas De Diabete ai oibus fuis fpeb»:? tx gb» caufis bntpiienire f m qj nf a cofuetudo tractadi erigit ? regritHuc autitc'do Determiare oe alia fpe' m betisnoiata a 6 ar.in lib2ofuo 6 egritndinib»iierionb»'.
£t fm^ft oHcf ^ t'l»fint 5 lia OHlU
t 0 '
uice:eo q> Dixit in illo Ub20 Deiterio2ib»q> oiabetes oiif a ficcitate renfu? m lib20 gt>3miamir:oixit q? fit a 6biU tateVtutis nmtatiiie renfi.£t fine Dubio a bbilitate renu pcedit b egritudo.? B c Vitas q? 6 vna fpc Diabetis log^ in lib2o De iterio2ib»*? 6 alia in niiamir .1 lue Vo tracta-" bo De cura baru fperu Diabetis:tn aliq an Volo ppone Vba:? lut illa:q? cura nicb2op pliliu ell remonere ca5 fa ciete egritudine:? reduce ea adfui coplonc nale:pfide rado Diuerfitate uicb2op:f3 etate pueritie:? imietutis: fenectm5:?renq:? fm Diuerfitatcfex»:? boc c manife'":^ necelfarm c B nicb2a curare cu medicis exeutib»in qliratein ritigraduexitusfiiecdplbnis:? fi volueris mi^ nuere 6 Vtute n1edidne.v3.vt aligd minus exeat in ^da qlitatc egritudis:nd erit pctifi:nec iullces rep2tbeden" dus ex boceo q;id q 5 ndptcdpleriin Diiob»vel tribus Dieb» cdpiebis in plib» f m illa3 firitudine.£t certe B ell Via pfmivin:? expti in arte fua.Otn t)ip.Dicit lludeas tuo pofle pficere ifirmo tuo cu icipis curare eu in pfpi"' ciedo cu boc neiferas einocumtiuvide a qulvtile illtid Documetu exillit.Ouapp cu videris nieb2u aliqd doga-" tu a fiia coplone nali.in Diiob»vd tr>b»gradib» lludeas ipfumpmo reducere cu medicinis 32fis .illius qlitatis m vno graji vel Duob».Sed boc cdliderandu eft cfi fum-* nia piligetia ? cautela.V3.nietiedo quiritate eldgatidis eopl^ioms mnalis a nali:? pptia cdplex ide:qfn ittnvi'^ medicus excellit aliu3 inquitu veritati in copnofeendo
Qui I tiabe
SEC VNDVS
jl A m3SisaIteroapptopmquat.£tl5resdlval<leneciad<I le;§Bnonmamfeihtiirleuitermrenibu«:nilippnmlta E
& iii«uiiM*^ 4 ^cuiMiic uiu yi u-iiiuiiic iimi iiivui^iitw i>v« «^>pumiia iv 4 411 iiwuu cii iiiiuuiuiii.£.i u 11»
tiiuUti llipticeu bac pfo:taci6e tdi^et cttcr j nicb^a; qm bac oebilitate rcnfi no oe (eui oeclara^«555 qn copro pn q64 nicb2u ^p:ia b5 medicina z fibi puenietd^t pdicte cipalis mcb:i oellrui6oertruun^ cetere i?tiite6.qa ^do me"« lliptice C113 boc fmt aroniatice:qa aromaticitas ne^ epar infrigidaf ifridatioe certa z manifeila:oeilrnit" tue cefTaha eil oib^meb:id:ejccepti6 bi6 q ex re bo^nbili nii virtus attractiua z retetiua z mutatiuo. Oi fi fimplr fic thiinf :fic runttteilia: z renes. £gritudini ^0 cui fhptici^ citas piiahierit in ipfo epate:oeflruif ide ^tus mutatiua: tas ifert nocu" adde oebes tatu oe alqs medicis: oonec tn attractiua:retetiua z ejcpiilfiua no ledunf manifelle: ilia rtipticitas occulter".£t fic ia cdpleui id q6 volui i boc nififupabudauerit in ejcceffiuClt li fic fuerit oes inde De loco oedarare.Huc at reflat mibi oeterniinare 6 fpe il/ flruunr^£t fi bumiditas in modica ^titate epati acqrif: p
la oiabetis q ^uenit e;: Debilitate virtutis imiitatiue.^t non leditur e;: illa manifeflerqa efl afTuet’ illa.S3 fi fue
^ ® tcdesmblocoqdDictiir^fim.rciasitaq 5 Qj)?tusimuta^ rit iejcceffubflniif attractiua zretetiua.IDutatma^ot
tiiiaeflvnae;ci?tutib^^cede‘fib^abepate.aua?qtuo:j ejcpulfiuanomultuledufejc illa. £t in fuma Dico qjqlj mini ibiee repiunf.V 3 *attractiua:retetiua:mutatiua:« ejcpnl qualitates quAipabudaucrit in e>:ceflli:efl caiifj Defini^ cftfp fiua.£t oes ifle Deflruunf Deflructa copfone epatis ipr»* ctioms ceterap ^tutfi.£t ia fupius Determinaiii De pnei *®ir 3 8 ®po^ iiefectus aut q puenit a Debilitate i?tuij attractiue c qj palitate bui^> mcb:i z ei^ irobilitate:^ bfiiis egritudib^*z nunf ^ ii ... j., •‘-^^niut ad bfectu t'iijs airis:t De bis que iprum bnt conferiiare.
t' feqf gjfupflui'' CO^fol^one contimiitatis renum zvefice. ZTap.7®. s:lutidigefle.i53 RENlBVSqqjacciditqiiqsrorocontimiita >pifis:vcl Diabe I tis qtieadmodu z alqs meb:is accidere cofueuit. Qt ulfiue fegf qj fe^ I fi ^X f^rro vel fili fca (iierit:cura e ipofis.Si vero e>: gj id q 5 dberet ^ apate fiierit pftdere pofliim^ De falute ipfius: vtedo
^ ^ a A ^ I %iM# ^ 1 MM f 4>a« M ^ Ia a ^
biporarca:arclites:t tympanites: ^ c pofe q? in’ vno eo/ fica i plef V2ina:z no pt ejeire z indefeqf anguflia z iqetu
^ dcifirmo fint Due e^ciflisfpcb^ firz aliqn tres:z a Debili do cu Doloze fo2ti.Otcura b’ efl flomia: minuendo De /:ura.
^ tate b^ Stlitis Dic Sar.qj efficif Diobetes.£t p maioji pte fanguine f m qj^videbif piienif :pfideratis tn pditionibus
P quvnae):iflisi^tutib^Debilitaf:Debilitanf zreliqfi fue fcripti6mifloli«:zfUtiliaregimcipri^*fl>trabcdoei oes G
^ Iit in mcbto pncipali:in reliqs ^0 meb^is minime:eo q> carnes.z pane ct:t potfifilr minue oes $tu potes.iiofl
qd no pncipalia ejrefit a fua cdplbne nali in ca fitate: fri^ q)fcis gj via v:ie e oppilata.£t fi ex necitate op5 teipni
Otti n M. 0iditate:ficcitate:vl‘buiditate:no Debilitanf pp boc alia cibare oa ei talia qru modica q3titas multu nutriat: fic
biah mcbza: fic ex Duab^ ali|s fpeb^ Diabeu.£t feias q> ille q fimt oua:oa § ei duo elijca fclumotz inuge ejcteriiis collu
it Diabete no pot almercere coitum nec frequet are* vefice cu olo ro.tepido in q rofe plies fmt mutate.£t di
re Ciflis auteinfige renes cu olb amygdalap Dulcium mi boc regimie cito liberabitur 4>ut credo Deo Ddte: eo qj
oituii], jctQ multoties in Die:z babeas cotu madefa^ refoluit qd paratu efl refofoni z mitigat id q6 aptu c re^
pluries:! fuppone.£t fi Diflillaueris ab alto p cipere mitigationc£t fi no videris infirmum nifi pofl^
dictd niirtura exnte in ampulla bfite os flrictu fuper re^ ad fanic oeuenerit apa:tuc cura eu ficut Dcm c in apate
nes erit maio:is efficacie z penetratois cu adiutoiio Dei. renfi cu fiierit apertutcognofccdo qj iflud citius curaf t
£t regedo ifirmu B regi^:liberabif.Cin cibo Dare ei oua leui^ apate renu pp fui parilitate. (Cb fi Dieta ei^ plus §
galliap:i gallinas i tafpbea : z oleu ei^i pdimetis fit oleu Dijti igroflata fuerittfupueniet i loco gffities pter nam:z
amygb.Duldfuz comedat amyg.e)cco2ticata6 di 3 iiccba coflrigef v:ia:z fojtificabif Dolo2:ita qj nece erit redire
D ^ puenies i tafpbea.£f pllie et oe • ad pma cura.f.ad niitigadu:y efolue^^^^^ minuedu^
nimaui m airationefpcru bydropifis. Si aut Debilitas ti:qa ejc tali motu grauia aa neno^a uwctaiu z nc lapis Virtutis auractiue renu fiierit e% fiiperflua buiditate ip/ fifcedet in vefica.z fac eu V2inare lacendo rupiniis:com ro2u:z 6 B fileris cert®:cura tuc ee 03 ^ria fiipdicte.Da g piimedo fiia mantitz viinando cefTabit DoIo2.£t poflea
ci bibere lyrtipfi oe cozticib^ citrndi bona q^titate aq. oa ei medicinas fo2tes frangetes lapide.£t no iiieni ali £t dbaria eius fint turturestpafl^restz pulli affati { ve quid q; f a cito frangeret lapide:fic B qfi po2tauit p 5 me® ru:z elid et cu almuri: vel in fartagine fricti.£t galline af e;: 02iete:z vocaf oleu alqfcemi. £t ofert et mirabili* pa ftte fiK* pferut:z cocede ei vt multu coeat cu mulierib®. raly fi:ita q^fanat ed eade Die.£t C0I02 buius olei efl viri £t fac efl ei:ercitare:q 5 efl 5uTi eiustcui® ca fiierit eje fic^ dis:z efl fiibtile in fuBa z clap ficut aq: aromatici odotis citaterqa ille indiget qetez ocio oino.£tpbibeas ei ne acuti:zfo2tis.£tegoridipluresboiesacurati fiieruta intret balneiim:z fi vult intrare no ponat fe in lauello. lapide in^Tmfbous.r.cp iflud oleum frangit lapidem
X?t ^ll^f A/*M J ^ Jt. ^ ^ 1 ^ I i. 1* . ^ #>?
q^iaqODPeret apait mc.ru ’^nucTt:poiiiirn^Qt:iai>uicipmit>; vitat?
c:^irt tu ic.tiu';rciiucL.iti iicrii u ut uuuateVtutis miita«' bis q bnt ipfos pfo2tare z Dinbluere:ficiit oleuro.bonft. tine 4>uenit q? Digeitio e’ icouenies i tldcho:z epatetz oi/ £t pt ct in collo vefice apa eiienire:fic l renibus Dijei fieri biis alqs mdb2is qre ex B piieniiit fpes bydropifis. V3. pofTe:§ iflb e min®illo.£t qn apa ozit m collo vefice: ve
I laruni Milcium 1 1 propinetur ad potandum, Ct? fi non
iuencrid oe iilotoabis cioe oianiTo z adnano tdtuni6 Vno quatu 6 rcliq fi t:qm ?fej t multu.£t Ii biee De optio z p iro balTamo z oabie ei ad bibcdufrages lapide. £t ia recordo: cu efll^ i carcenb^baly q? ipfe mifit niil)i feri ptore vnufumq erat in pditioe mortio a lapide:tp:ecepi i^i vt biberet tertia pte.f .De optio balfamo:zeiecit lapi de cu ipfj v:ia ipfo Die.£t6 boc fui medici mirati fuernt Valde:qrete9 a me itB babere ab aliq auct02e.Qiiib^ Di jn qj Walzt ell polfibiLe q? oppilef via v:ie a fanguic coa giilato:vel a raniegrofra:quop fo:* efor* fangiiirugc. £t Illa indiget oino ablK’r(iiii 6 :agitmi 9 :t inciruiiot^uis fa^ ciat mordicationen pereent Dolo:c3.Sedb ex necitate puenit,£t Da ei ad bibedu aquam mellis in qua Decocta lint femina cdiatliqmritia.£tq6 veloci^ cofertiltis ell Ii fyrupus fqmnjabm cu Decoctioe liquiritie.£t pfert et in b cafu in liringa que in arabico dj alcbatatab:pqciedo per ipfam mei Dcfpiimatu cu aqua liqtiiritie.
Debilitate vciice z exitu inuolimtario v:ie.JCap.S". -g— I T ACClDlTaliqnbbilitasvcficenta^no L pot v:ina retine.£t casei^fiipr 6terminaiii.£t fit i. filr a mordicatione vrine q? no pot ea retinere qre giittatim cxit.£t fit etiaj a Debilitate \?tutis retetis iiervii exit inordinate vrina . £t iftud eiienit aut a mala coplbne mebri: aut ab buiditatefupflHa ibibita in eode me'b:o : vel a re extrinfeca:velutfemb’qnfedctfiip lapides fridostvliduiititenilas z farabulas madefactas: z (imilia.£r pot efle ex receptione medicina? frida?: vt appone eopqfimtinvltima^friditatc errore medico? in apate calb.s 5 i aiitebec pallio fuerit ex iMimiditate fti rura pe'rfluaibibita in mcbro.CLXura cfiibtiliare regimen: z Deficcare ill6:Dado ei pane bn fermetatu madefactuj ^ in alnm: i z oleott turtures:^ palferes affate z fiilFricte coferunt:bibendo aqua irt modica $tite.£t cu bibit illa niifceat ipfjj cu fyrupo corticis citru vel malticis: vel nanti.£tinuge exterius locu cu oleo macis mixto cu ofo ro.fpargedo oefuper poftinuctioej De macis puluerijatis.£t boc facies Docc fuerit libar.Si \?o Dca egritudo. fuerit ex mala copfone frida folumd abfq*, biimoris vu tio: vnge cu oleo anbeti:t De alcbacoem fif mixtis.afi.cu quarta parte eo? olei am? gdala?:z ptiniia 15 Doecfuerit liberar». £t ciba eu carnib^t anatis:t anferis affatistvl' Decoctis cii rapis,£t cohibini fylueflres mafculi et funt d Vtiles.£t m illis Duab^ cdis.f.qn fuerit ex fiipHua biimiditate': velex friditate pfert iniigere nuca poli caput cft oleo De lentifco:aut oleo balfami : cui mixta lit Deda pars olei fynapis.£tfacabllinere euabolb^reb^frigi JVI «lio z biimidis z proprie ab aq:qa ipfa nalitcr ell ncciua oib’ palUonib^qfiit ex frrda z Ijumida cdtqm nos no vti iniir m mitritione aliquo efnto fimplici nifi aq.0: fi quis Dixent nos vtimnr igne cu Decoqmus tafpbeatvel carnes elixas ad igne. Dicimus q?I 5 no cqo: quia li operati lumiis ignc in Decoquendo predicta : mifcemus aqua in Illa Decoctionetq frangit virtute igni £tfi Dixerit ia Df^ coquunt carnes zfela fine aqua Dicimus q? 15 fit in mino n pte:qa cognitfi eil g;feiuia affata z carnes affate non cotmuaturabboibj* nifiremelin menfevel bis. £t ego credo ^6 mille boib’vixvnu^ g aqua no vta tun£t fi adbuc t>icet: none qfi imus per Defertu z Deficit
infrigidatH. oicinn 8 9 no rtpcritnr 6 cibie copofitis ali- ^is^ fic frigidus z biimidiistt ita vicinus aque:(icut lac.
£tiaDeuiauiabmtentionepuat redeoad ipfa5.£tDi coqjrifeceritifiaqueniadmoduDv^^ iutorio Deu£t bucufcB locutusfum De renibus z vefica^ imnc autem mcipiam loqui pe teUjculis,
T R AC TAT V S
(CZractatiis 3^0iii efl De raicis z continet capla qnqtie, CLD*^' telliculis t De ilerilitate que ex mala compUx*!^' ne ipforum procedit. _ 4 ap.p*”t
IC O qj tefliciili funt ex nuero pncipaliii me bro?:t eo? vtus eit magna valdetqa manife . fle videm’ gp qlibet timucbus b$ voce fubti^ uitj lejrt e vilis pfiietudis:: moris:^ e abfqj barbxz no ell ftabilisfenfus:t vix vnq'3 iuenitur rqP
eunuebus fenfatifenfus z itellect^:nec legalis:'nec vn$ fiiit auditu q: aliquis callratus fuiffet bonou mo?. Sed j
ciluiiii reneriimtiir Q bnt aliaud i>bitate cum ido^
X^cefry dius z bnu dius oib^ci bis copoli tis z maxie aq propin qims at 3® aima.po^ nifpa?fri dus:z cof.c.44t pontf cab dus#
forlita aliqui repenimtiir g bnt aliqua pb itate cum ido^ «j’'" j nea z pulebra receptione feii collectione:fcd boc no bnt a fe:fed a Doctrina alio?:qa id q6 afiio pprio mtdfii p' q cedit:modicu valere: vel nibil penitus reperif,£t aliqui ^
iflorum reperiimtur g no fugerent a leone^^rfunt facien^ tes magna Dona.£t lili idem aliqn fiiganf a modico qd: t.recipmt retro niodidi q* prius Dedenit. ergo ronabifr Videtur ex bis q? teiliculi funt mebra principalia. £t ao' cidit eis aliqn qjfperma vemens in ipfis no bene Dige^ ritur:quaren6giiant.Cbribecmala copUxiom vtero materno fiierit acquilitatnd c laborandusa medico.C? fi fuerit poft natimtatc acquilitatant aliqua babucrunt abextrinfeco cotufionc:vcl aliquam groflitic3pferna3 babuerfmbn tunc cura recipere pnt: vide ergo q; fi ali^ qins hiuenis vel medie etatis fubito abfq3 ca cognita vl' manifella Herilis factus fuerit: eilo certus q? illud no ceditnili aut a mala'c6plexione calida in exceffu: vel fri gida:aut bnmida:vel iicca:aiit a copofita ex iliis qiialita tibiis f m q? componuntur adiniuceni.£t pot etid eueni^ reanimia ipetuofitate calitatisfebris.([;£tego cu ec3
iimenisvfiis eram regimine calido:? nogeneraba. z ne^ fcieba 3 camtDemii babm caufon:? vfus fai CHciirbitis:^ odorabanenufarr capboraciipomis:?ciifiiia febre li beratus genui filios quos babeo:? alios pter ipfos pltp res.£t fiebabes curaLnnus.i;qaferuare Dcbes ifhid re ginien:? Dare Debes ei ad comededu cucurbitam dcco^'
(tam cu portulacis.? cum pane bene fermentato.cofide rando q^ modica q3titas baru reru5 confeit ei nmltuni.
Ci 5 i aut Dicta paffiG fuerit a conipfoncfrida.fcireDe' . bes qj modica frigiditas nmltu impedit generatione3:? nos teperare Debemus illa copfonc frida cu rebus que fint talis caliditatis q> non noceat giiationi.£t boc accides multotiesfenibiis accidere reperif^t ciirabiiiiis c pare ei De 3® in 3*” Die podiis aurei vnins 6 tberiaca magna aut De metridatp.fed nietridatfi niagis comendo in boc cafiCRegime ei’ fit vt Des ei coliibos elixos cu rapis: vlfme rapis ponedo bas fpes Ciieis.’R^piperi6 loit gi:? cardamorai:^ dnamomi electi:? aliqdet De pipere
nigro:? cicera ctfunt bonainioacmtentione:? loco olei clina? pone cleu aniygdalaru:? inunge mebra fpermat)
C113 oleo De granis al5anri| z oleo rofaceo: % infige pofle ricija capitis cufpina tota eje oleo oc ben ; in ©ilToliitiis anre.j.optinie ambtc.£t t>a ei ad bibendum ffrupfi pe pomis cii ter tato aq caren cnj ouob’granis miiftin vbi Oi)ci q; t>ebes eii infigere: inunge frieddo eii fottiter £t ciba cii oiiis elijcistt oiia et pifeni oenfop non bntiii miiltasrpinas coferiint in boc caflnz giialiter oico , q> 0113 pifcinjlnt Vtilioia ipfis pircib’.£t p?o cer{o ce|2C-i
15 «,
i»ed Cfl (»
qp oua puciii3iut vtuiora iplis pifcib’ £t pro certo c^ cocte cucarnibii^iiai^tmisboi^ ^
cnide valent ad bocjpreter q; e^bico q? fp^i a giifl" t{l^lpf]^V2o gcnt^\ U\^ fiuit u atq3 floliduminifi dciis auertat q mudu regif^pttn^ani^^ z voluta nra
te.flifitfifpma qP griaf fiient biimidfitno tn in exeelfn pr[J[ 5 tecb pereat feias.£t fiin exceflii fuerit Ijuniidiim non gene- jttil^ i . rat vllo modo. £t cura borfi efl coiiertere coplbn^ eo? ad ficcitatc.£t Dabie ei ad bibendu fyrupiim De cotiici' nii«*'
bus citri
T E R T I V S
iiag Curaiicce
biis citri di acj temaif.£t li no polles bie oe illaaq fac bullire De aq coi in vafe optime vitreato vfqj ptione medietatisjt di iUaryrupu DillcptTnbis:^ come dere et cojtices citri pfert. Jmpedif et griatio z dilruif n liccitate fupflua^Cb fi Dea liccitao no fuerit fngflua p maio:i pte pereabit mafcuirutn oia iuflli creatojio pcedutCSi at ficcitas exubera uerit in excefllnmiUaten^ giiabit.£t eo;? cure fiit Dilficile6:tii li logo tpe ablljmu> rit ab vfu niCieru pote erit cp 0Habit.Si aut Dicte cj|ita' fes fuerit copollteoV^q? Dcd mebzalpmad fuerit coplb nata mala coptbne frida z ficcajuiit frida z huidatfem gyiile Dtie coplonee niodidi tmtgH^re^Copfo f o frida z (icca giiat fpma in modica quatitate:« illb q6 gfiaf ell fiibtile.^rida aut cdptb t biiida facit fnbtile magis fp' nia;§ nd in ta modica $titate:z ifli modiatsgnanuz qn griantpmaio2ipte faciut femias.£t cura bop cH rectifi care cdptbnes eop di medicis oppofitis c 6 ptonib^:c 6 ^ ponedo eas f m ^ puenit.Oui aut bnt coplbnc cafa^ et ficcatbdt appetitu mtilieru tpotu:l§V€lociter eqcuitifp' ma.£t poH^indpifit fpmati^are appetitus eft fo2tU& nmsiz Ipma ^grolfuj raldett p maio:ipte ifti generat fiiafculos DOnecicipiutrenefce.Htq bnt cop tone cafam z bumida fimt bntes appetitu fo2ti(ltmu anm eodut-fb-' 8 ^^ ^ copkpoisXu autc tuent tngida z bumida iuat2 no eqciut illd tavelodtenfic illi d hdt coprone ca^ cople;cio binus mebauenit pili albi.col02is Imi t fubtilida z ficclBrpma ipfop efl mediocre iter groiTut z Wy cii crefeut tendiit aliqudtulu ad nigredincB non
tilejt: p maio2ipte ficiut mafailos^z fi generdt feminas inuenies ex iftis coplonibus q fmt Debiliozes m coitu cq funt viriles in fo2titiicne:z in potitate pntiidi labotes: dw fimt frigide z ficce coplejnomstfed g fnnt ca re zfic^ ^ totu pcedit f m volutate Diuini :4 fdes ell oium fecre ce coplexionis velociflime erigunt cuj fozti z acuto ap-top:§ teneo2 reco2dari De boc q6 Dicunt medici.£t p20 petitu:fed cito Debilitanf:t eop virtutes Diminuuntur* certo medidloquunf^uequoftelts eos pt attingere* QTlxapoilematetdliculozum* £ap*i”*
£t abinde DefiihitEt Dkut fitr medid qj biites tale c 6 ^ T O R IV T V R qdej in boc mebzo apata ptone.f calida t bumidagertcrat mttos lilios:tgenerat qii vfq? nd nne fenectutis abfq? Debilitate^tutis eo2Uj. arillo.^0 t>iatqja.Ix?:*annisrup2anullu6 pot mafculuj griare:f 5 experimetu nobis certificattz manifeHat q? no tic ellrqzmtfos vidim^octuagenarios ^fupta mafcnlos giiafle.£t q^uis fint paticitetia ex ectu z liipza nialdilos 5tiauerut£t laus (it z gtia tpit q boc fecrt z Difpofuit.Ht credut qulplnres allrologi q?natiuitas aliq non poflit ce talis qj trdfeat c^tilxx*annos 33 b i^ba no funt coce^ dedauw fcim^certillime qj fpbere z (telletz ma z foia.te pus z locus funt res create z gHatetqre nullu pfectii vt nocu" pnt agere vel iptimere nifi pcepto z volutate Di «ine puidetie.C£t volo Dicere in boc loco qd mibi fuc ceflit cu eiTe$ in carcerib^ 6 balf tfxoz mea erat pgnas:
bebilistaut rone etatis vel nae Dubitadil ell q> ipru5 ad E
mo2te facias buenircOuare agedii e reniilfius z magis dias eos q teperate ficut Dixi*£t totu q6 Dixini’ bucufq} itelligedu vialt pzici c li egritudo fuerit accntalis.S5 fi egritudo fuerit nalis: p i iteUigc hoc ell in vtero mrno acqfitamon euadet nifi vno iilop qn egritu-* Duop modop.v5*nut iludeas eu tafr regere q? facias eu do nefeif pmanere in fiia crafi z cdplbne nali:2 fic poterit vocari quanta fit; famis in ilia cdptone:aut vtreducas illu^paulatinead oppofitu fue nalis cdplbnis»2 boc no pt fieri nifi in pue^ ro z in mino2i£te.l5if ofuerit maiozis etatismullo nio ipfa fua copfo nalis poterit pmutari»£t a pueritia et no pttrafiiiutarnnificumagna Difiicultate:epoll logittidi^ ne tpis cu multis expdis:e Dhierfis pditiomb^*ita vt no facias ip5 exire z elogari a fuis DebiijTopationib^nalib^ d£t ii bucufcB oecfaui figna pp2ia copronis bui^ mc^ Signa pti b2i vnwfcuiurqj copfonis gfiafr.Huc aut remanet milu cfaria mi' bclarare alia tigna fpiliatzfimt illatq? pili in pectine ci' bzop gene tius 02iunf in cbpfone cala q3 in frida : z adbuc citiustfi rationis* fuerit cafa z licca:^ cu buenerit ad fenectutc no crefcfit F
ta velociter; t et in cbpfone cala z ficca fimt pili cntpi z grofii z nigri.3(n frida ^o non 02iunt ita cito.z fubtiles funttt no ita Durug fut blodut etqn fuerit.r*tellfcuh iri' gide 2 ficce coplexidisjCu autc fiierit frigidatbumida
^ boc igno2aba:a ipfa ifirmata fuit taliipafiioe q^neceP ^ fe fuit mibi Dare ei mediema lax^inatq fmt talis q? nub |j
E queadmodu in alqs mebTisti bec apata funt 'mali
nofa . t falfa ex na p2op2ia fui memb2u(LStude 3 (angule* ergo flomare patiente ex balilica;fi fiientegritU' d« ex abuddtia langiiimstex oppolita pte egritudinis* G £t pone Deliip empfm ex farina 02dei factu z fucco me mitbctz De panicald quop ptes fint equalesrcaniomille antbere.ailpartc medid:q tereda funt tere:z mifee cuj aceto z aq ro»z fac empY$tz pone Defup:e adbuc fijp29 pone folia fici.£t inuge ioai3 pmo oim oleo ro.t fucco femperuiiie z aceto:quo?ptes fint eqles:boc empfm et inficfio et pp 2 ievalj,CLi 5 * ^*^*'*^ cbola:aut fi in U cboKj* ipfo cbofa Dfiaf t-z fi virt^ fo2tis fuerit;purga eu 013 bis q cboleraeducutuiaitdi ferocapzino coagulatocuni lacte ftcKponcdo eje Tcamonea innis qrta3 parte aur* j. z De fyrupomallicis 4 .q.n 6 poncdoaliqdvnctuofum: qin fi fieret puocaref calo2.£t quatitas aceti q ponif in [i / illis apatib’cl?olicis no D3 ec nili tifi q6 pollit Ducere ^ ^ tutes medicinaru ad locfiteo q? acetfi no mitigat pfecte
maticinqb phirib’ z Diuerfis modis efie repei^.fq:pot ede ex fiegmate vitreo: t illud ed groflii 3 : vel ex flegma
rico2dia qfitii ab altiflimo creat02C De eodez peperit fi r medi babeo.O qua conienddda
pte funt alie futanathritate ..... r.v.,.
aliefunt d poft natinitate aerrnn^via auVIoiienl^rad apa aqiiofimitt ciij pmir' mgito cedit.-Jn iliis itaqj apaboc evt Nicias redire eu ad liil copKme nalelt hoc cum fleguiaticis vtere empto facto ep farina otdefcet
medicinis ornioiiti««ft ... r..; a icu i; cinere lentifcitt milce cn aceto z aqua.afLpartes equa^'
lestz pone Defiip.f^Si aut illud apa fuerit ex fiegmate groflb valde:fac emplm q 6 Dixim^ in apatefangiiineet
medicinis oppofitis:f3 no in eode qdii fui exit^.^.i^.Cb li aliqs elogatus fuerit a fua coprone militis caritate'm Duobus gradib^J no Debes ei Dare medicinas fridas in
^ob’ gradibusJlVd fblfi in p gradmeo m ofinu^do Diu 7»‘»«cireduces eii^ certo acTfuI coptonc' naleni
3t>rq3l^oe2iftrmitate.£tfifubitomtenderi^ ^ r .
ctipncfiie qlitatis cu3 medicinis olno oppofiris;poterit augm^tabmir valde . Cb fi volueris ipfuiri mediema dfc fi erit foztis qj fullinebit fe z liberabif*3'ed fi fuerit f ^ follibus medicinis fo 2 tificabitur egritudo 2 z aug^
Part 14
ioKauer. D
3cetu3 no pfecte mi^ tigat vbi cbolera Dnatur*
B flegma^ te*
3 degma' te grolfo*
fed adde De camomillatt aceto in maiwi $titate fttis.
fo Dicrii apa fuerit mericfnt ad coloze nigni De/ g meria* uenerittfcias q> illud apa na poterit ficpmaneretimmo
_ — . ( .M ^ .
eattc dcda Miii' fio tepo:u ab ailrolo gis m c^c nicdicmu
^ntdligo prpusqua tuo: gna txqiio itd ligirtcdicu lo6 ctmi' b:ap2mci^ palia*
3fnoi egri tudine me lancbolica abHinedu e ab aceto oppo.pao cor.c.6cu^ ra mira^ cf;ie«
L I ^ E R
mentabif a^a3ed fufficiettibieuareccjpus a melia* boccribarbiina.uupolypodio z lapide lasulK^ epi tbo.aii.^te6eqles:« adde ad rectificadii cop malitia:et fua (iccitatc rtnioiienda:floze6nenufari6:viola9.an.j^-' tcni.5,tUtbcJi mgnqrtd parce vmiis:p«tenf qlibj per le:z cnbeUcnt\£c frica oictae medicinae cum atif.j.clei an yg.oulau: z incozpoza cu fyrupo fqiiin^ibin.^t oa ei oe lito utedicammeieiuno itocbo cu aqua tepida ad bk bcndu auhv.facta z reniata puenicti oieta oiebns plii^ ribu6.|£t pene rpacm inter vna afllmiptione bui^niedi^ caiumis z alia tot oies quot aflellaiient fellaa infirmiie eji eadc.iif pclka iterii Dabis;qm ifte bunio: ;p niaiozi parte no euaturvna pnrgati6e:qre puenit pluriee itera re:lemp ponedo rpacm tot oierii quot fellae fecerit iftr muG.jtepu0 aut m quo oare oebes lajcatiuu efle 05 tC" peratfi caliditate:frigiditatc:ficcitate;e bumiditate.£t no attendas oicta altrologop in oiuifione tepep anni:q oiuidunt ipfa fni certurpatm oieru vel meniiu:qmrcie^ tia medicine no fic pcedit:imo f m fenfum z fenfibilitate pcedit;qa illud tpe dlteperatum vbiqj terraruinquo gcipitur te'perie6«ncqiialita6 inter calitatetfrigiditate: liccitatetz buniiditateun quodiq; oie vel mefe anni fiie nt.JEt fapietes ocZoletaodicunt buic opinioni alfro^ logop oieetes fcietia radicatis medicine cui adbere^ re oebenius ed f m fenru3 z edimatione pfectam in arte medicinc.ict oico q? medici no laudant purgatione vel tldmia nifim tepo:e teperato:eo q?qn tcpiis elongatur niultii a teperie )?fti6 frigiditatej bumozes giialiter limt coaguiatuzcopacti:^ occulter purganfu monentur. £t fi volueris omnino purgare in tali tpe cu medicami^ ne laxatiuottimenduj elf oe excoziatione inteftinop:e:o Q; friditas aeris copzimitz expellit l:>umo:es ad iloma^ cbu:t ad inte(lina.qre fi cederis lajcatiuu illa ce cauTa: potent cilTinteria euenire bac ce caufa : q: na eH r ^it pigra ad atandum bumozes coagulatos z inuilcatos in meCzis;? facta violetia a medicamine lajcatiuo inde ciT finteha riibfeqtiif.Si f 0 aer ad caliditatefupflua cedi nauerit:bunio:estimcvelocifnmeeuantur:zmoudur: q: i)umo:es funt ciffoluti ppter caliditatc£t poli tales euatione feqtiif cebilitas magnatqzfpus ctii ciilbltiun turilla cecaufa.£t di cicofpiritus intelligo ejcquatuoz mebzis pncipalibus.V3.co:de:epate:cereb:o:z telf icii^ lis:qm i^iqtuo: fpus illop ^uatuo: mebzop funt fuflen'* tacula bumane n^.O: fi tepus fiierit fuperflue ficcita^ tisnnde rpafhnis poterit peruenire.£tfi fuerit ftipHue bumiditatis:cebilitaf ab i^a purgatione patiens caufa relajcationis z cebilitatis virtutis retentiue:zfubfequif fndeflujcusfup ftiipis^qui cz ,lienteria:q: quado virtu^ te retentiua pziuatur mcbzmocs alie virtutes ceftruen turtcogncfccdo q> id qbjcijci ce coplerionib^fimplicib^ Vv reperitur p:o maiozi parte in aliquo t^o:e z regio ne:fed copqfite bene reperiunf :Hcut eft caliclitas z bii' miditas:frigi(jit^9 z (iccitas:frigiciitas z btimiditas.S^s per fimplices coplejeiones poteris copofitas cognofee^ re attp fciretiiait cocui£t vide quid faciunt tepoza an ni:q: m aliquo anno arbozes velodter vireTcumcz p:o^ perant citiflime ad pzoducendu flozestfoliatz fructus: z m alio tardant^uare medicina nopcedit nifi f m fen fum.Q: fi pzocefferismbac airaiiflo ozdine z regimine ^fupponedo mebzo q babeat cifibluere : z q ba beant fiipticitatctz fubtiharetz mitigarettunc cognofees iiiua
ceuenerit:trtegritudoalleuiabitur:z ciminuef apa oni nino.£t di boc toto indiget rectificatione cibi:z ce me-' lio:ibus cibis efi gallina in tafpbea.Scicdo q> ab aceto cfiabfiinendiun omniegritudine melkotz ab omnibus
cibis grefli nutrimenti;ficut funt pi(ccs:oliuetz caules: z carnes bouine:z antiquop arietiim:z camelozutlepo rnuKZ bircop:z ftabeccop:ceruop:z caynoptz capzapj z finiilimquoniafuagronitudmezricdtate noctinientii inferunt in bac egritudme.vua afit palfa z ad foie e;:ic^ cata confert m bac pa(Tione:z grana pini:z amyg^cul/' ces nb nocent:immo cbferunnXefiiciilis afitqnq; dit mala cbpiejcio cu colo:e:zfine colo:e.t)umida eni| cbplexiomaia folaefiabfqsfozti cclc:e;redopationes meb:ipturbat:zide maligne zgraueseueniiit egritiidi nes.£l3 q^ tefiiculiflint mebza copofita accit in ers ener uatio ifcii relajcatio eje Yozti attractibe.£t fi e^ boc no fit ruptura aliqru venani vel aliop nicbzop erit facilis ei^ cura.Si f 0 aliq ruptura ibi facta fiieritz cbpledo eitis calida z bumida ejctiterit:ibi p^itredo generatunq pO'' ftea indiget euacuationecu ferro:velniedicina.Si auc cbplejcio patientis ficca multu fiierm^iiis ruptura mo' dica fiiermexiccantur tefiiculuz arefiunt.
C De mala *complejLione ficca tefiiculozum. £ap.3®-
P O TE S T qficB tefticulis ficcitas z maties eiie nire:z boc pluries fit pofi cttratione3 apatu eop. Xuraaut bopellflobotomia feruatis conditio-' nibus fupzadictisjz cefiiper pone cotu madefa^ ctum in oleo rof .aromatizato . £t cum cieo oleum ro-' fatum intelligo qb factu fit ejcoliuisrecetibus fine fales z qj non fuermtvel lleterint ammaflatc:ne inde pofiint ficcitate acquirere z babere . £t q> illud oleum fit reno> uatum ex rofis recentibus annis pluribus:iterando ro fas pluries in anno:z fubtilia regimen eius remonendo cum ab omni genere vel fpecie carnis:z fufiiciet,eica^ re panem bene fermentatu cum lactucis vel poztula^ <is oecoctis:qmifiud regimen reniouetgrointwdine3 q accidit ab apatez inunge poftea locum C113 oleo ce al'' 3arq.uce nucibus cypzelfi z anbetino:quop partes lint equales.£t ferua ifiiid regimen conec perfecte fuerit li beratus*€U ficbtufifiierint:flobotoma patientc:z iniV ge cum oleo ro.riip:adicto z fubtilia regimen multuimz fic optime z pfecte liberabitur p:out credodWo foztis fuerit contufiozcifficilis erit curattn eade eft cum ftipzj fcripta.£taccidit etia qnq3 tefiiculis relax^*^*^*‘^ cidere p6t;aiit ab egritudine q fit in eistvel PPf^T cebi iitate renum.£t cum confoztatur co:pus:z rectmeatur: niouef ifiud accns.£t fit quadoq; a fenectute:z pcerto fenectusefiegritudo nalis.£tcura biiius c(i inungere teiliculos cum oleo balTami£t fi non inuenis balfamut pone loco eius oleu ce al3arq:red no efi tante efficaciet z inunge etia fpinam cum p:edictis:fiait cictiim efi. (Oce crepatura. _ iCop.4"**
E t ACClDlTquandoqs mozificioneniiin quo pendent tefiiaili:feu in fo:amie:cilatio:aut
caufa fuperfiuebumiditatisflegmatice:velex fe^
nectutetaiit alterius ce caufatz poteft etiam inde cefeendere ad burfam tefiiculoju 3 Vetofitas: vel aliqua bumiditasqiie affiniilatur fpeciei crepature.([:£t,cu-' ra biiius efi vt infirmus continue fiipimis iaceattpon^ dopuluinarreucu(nmimmagnu3 fub coxis.Cb fiidqb cecidit in burfam tefiiculi efi vapo::ftudeas illum ciflbi «ere:z pone cefozis fiiper oiificiuni fiiptica.£t fubtili J regimen eiustcando d turtures zpafleres,£t pone fu-' per locfj camomillatrofas : z nuces ce alcbabani.i.cy^ p:efli:z incojpoza eas di agrefia z aqua equarr.£t vte re ifio medicamine conec fiierit liberat^.£t fi id qb ce^ fccderityel efi in burfa fiierit buo::z c in quatitate piia : cifibliieiliricu camomilla z faria o:dei mixtis z malaxa tis cu lixinio facto ai3 cinere cypzeffLSiaut cictus bii^ mo; i magna <}uantateextitent:fiudeasfirmgere locfi
0/ t
Q V AR T VS
Mm farina O 2 ddtznucib’’cfp 2 einniiftis(u}a 0 relti):et C&epnwtionefenfibttitotisTirge. Cap.!". E
- B
^ tnra,
^ipe alicui cbirurgico vt aperiat ifcrius burfaj tetlic»' li cu aliquo ferro frido.ncuj lancea fubtili inuncta cum oleo ro.modicu ipfas intus penetrado:ita qj faciat par^ iiu foaamen p q 6 folu ille bumoa pollit ejrire:z di Dictus bumoa ftierit bn euatus:fludeasrolidare foaame cu rn. ^eto ftu emplo De alnadui.De palmx(££t accidit it qnqj in foaamine nerui pdictiin quo pedent telliciili gj
H EC EGRITV D O curaf ficui curaf p:i" uatio fenfibiUtatis alterius mebaut oaifitur etii quadoq^ in capite virge pufiule rubee q in ara^ bico nominanf alobubaatqbus collyriu De nie^ mitbe cofert tnultun eius regime fit lactuca Decocta.
EC v^VI DEM pallio aeddit in bocmem
, TJ
cjjlaniatiir z cirt^dif z oilataf ejrtra namtintin g> «de oe- b:o eje abfldaria acutop bumop.t curaf cu coli»
rcendutitemna;zbecelloeteriojommaliafpe'crepatu riooeniemitbe.t resime ei’ fit lactuca oecocta.
re:xiftiti)ct Cii Difficultate maria liberarif.tJiiiciquidej (H&eejqpulfione (bonatis. £ap.4-”
pcipevtiaceateomoquofup 2 aDiri:cfacei'iabftinere EC VEKOegritiidoenenitaDebilitateJtn
ab d motu z labo:e:z reduc intefiimi intus ad locu fiiii paulatine:-: fac emplm Defup eje farina ozdei tzt>c an' dari 5 era.i.bipoquillidos:^ De eupatras:? De nucib^cy pzelu quop ptes (lint eqlesjpiftenf z chbellenf:z incoj^ ponent cu agrdla vel aceto:« quiis non babeas boc fincintcntu 3 oinottn alleuiabif egritudo regimine tali.
Et fdas gj eop g funt in fine iuuetutis cura eiHpofis pterficcitate fuec6plonis:t pp Duriciepelliculee;:la^ niate.^n^^^'^*^^ paruuli filV non liberatur alia De ca
»r.q:no pnt abfiinere a fietti z motu iotdinato tlabo:e: z pD boc no pfolidanf.liuer ^o biis itelHni;q attedit et cbferuat peepta medid pp Dubonem fuiteredo g; aira bwi^no fitiporisrqmfiobferuaueritqetc tenedo Defiip empl*5 fiipjadictiitreruadoDieta ftibtiletzabfiinedore a p 2 qs:iaccdo ptinue f m otdine ^aiptutpoterit libari CE Dc egritudinib» fiut in burfa tefliculop* Cap*^»
E t fit in burfa tefiiculop apa.£tcurabtiiusc ficutcuradionmia^atum*£t fitibietid quadot^ folutio Continuitatis^ cura cll ficut cura aliarum
folutionum continuitatis. dsueimedullacmrisvituliltquopptes fintcqlesrmi^
CEXr actatw6.Quartus De cgritudinibus Virgetz ell con fceanf fif:t inugaf mftoties mcbuiz ridebis iuuametii dnens caP««la quatuo^ pianifelWnmuiij.x:6pletefimt;egritudinesrirgennHC
CE Ibe oppil?^*®*^^ que fit in Tirga caufa lapidis rei ali incipiemus Determinare De egrimdinibus vulue.
CUIUS alternis reu Eap-^mu. {£Xractatns.amnms De egritiidinibus rulue z matri'
X l V AN D V E m canali^ge cis : z ell continens capitula octo,
oppilbtz boc aut a lapide vel fangiiie coa^ (rjjc fterilitate pjopter mala copledonem. Xap. 6 miL gulato:relagrolTaranie.Xapide'aute)ctra QC MEMBRVMXruliia amd
bere fibes cu ferro nofato i arabico alebar^ i miti fenfus ficut iddciaratu e.z boc
-.^^.^Drtaiit accipe rirglfubtilebfipolk^ || Kfppejcuberationeneruopqefiin ea.£tcd
dufiiliDeererelargctotautaurojzDdiipfacincaflarc 1 |lfiringif zi>bitnrvalde:zDiIataf:zelarga^
pueta vna De adamdtett pone p fotamen f ge rfe^quo h M multfuz B pp mftas ligaturas toituofas q
attmgatlapidctzi^poteritfragere^eatzinball^mo ||| BfiSSwylfu 15 alicui mcb:onifi
« pf etasvalida etiffagedo lapidem boc loco.£t reme huictz H 6 :z burfe ttiliciilop.£tqn mulier
nioiat^fiii ii in pcediti cura lapidis fufliaetenz curam feipit ipjegnari pfiringif z phif mathx>z qrt 1 'tus icipit ^ia oppifonis q fit a fanguie vel Canicz pt ct fieri oppi crefcc:Dilatqf matr vtrfcpquo duemat ad terminu a fio
tis:ficut accit e;:eutib’ ab egritudie z fenib^fed qn cojpus pfoitaf zvigotai z reditpfccte in fui pofitateremouef ifiud accfis:z ptinuaretefiiai los gallop bj ifiud acefis remouere:z bibere aqua mel/ lis pfertvalde.Si^o eje fenectute fiierit:aira e ipoti$:z qfi magis confert in bac pallide fi nd fiierit ejr fenectute furtt telliculigalloptz cerebra pafiep:z carnes pullop:t colubop puop.z aedt et gj mebui nd epcitfpma ficut fa< gitticaiciCioie cbojde q arabice dj fcebeltz e illa cboz^ da iter tefiiculos z ^gLz bec recozdat^fiiit 0 ar.£t bui’» curaJeHipolkEt itep DicitBar.gjqii accidit tojtuofitas infgano pte^cerefperma ficiitfagittlEtB toztuofitas pt accide aut e^ Vulnere qfi nd fuit bn pfolidatu|;aut eje apate facto in aliq cboidaru; ^getaut c% nimia ficcitate dlicui^cbo:de*fi aut e;c ficcitate fiuerit:cura efi ipof istttf peipe ifii^iVt quotidie z multoties infigat mebzu cu ofo amyg.Dulciu mijeto cu aq tepidadta g? illa Imiditas fem/ per ibide pmaneatSi f o eje apate Duro t lapideo fiie^ ritifac fieri imlctione e^ oleo anbetino:z pin^m^die ano
latio in canali fge a veruca q o:if ibi.(E-^l cura buj^c fibi fiputatii eje nafiiitz tuc Dilataf ojificiii vulue Donec cu Dolo^fuerit Ibztis z intolerabilisteo gjifirmus no pt «-jio rrfit ta nrittn r obfnratri fh
emitterev2ina:pfo2are^gamlocofupio2iveniceitavt ^
V2ina pofHt <ide ejciretz viinado 'gefeit Dolo:.£t pofiea ciu mncistZ poifea Dilataf ojificiu vulue intm gj i^iig
cura veruca inqciedo oi Die p fotame ei^ oleu amygda^ * “ “ ^
lani : aut De fifamino.z boc pluries fcd fiude copiimere veruca cu aliquo inftf o Donec erunipaf :z pollea pone Itus ea q bntDolo:e remouere:ficut ell oleu ro.z oleuz amygdalap eqrr mi>:ta:z octaua ps a$ Decoctidis cen^ tauree minonstz fiibtilis couicis pineoptz cande equi'
)turiat:gj pji’ era ttafirictuz obtu ratu metpueta flill i6 potuiffet itrafl^ cu icipit eyire fetus fiic^ e^jjfi iu mncistZ pollea Dilataf ojificiu vulue intm gj e e;cie« a na abfcp tiimefactide loci!: z ifiud d 5 Dolofare»£t totii boc fem e apuidetia piuia.(E£t fit fierilitas ab qjritudi nib’ mricietgy fi fiierit a natiuitate:aira ei® e iponstnifl fm volutate Diuind q aut fit a mala qlitate feu cdprone frida vfcaratficca vel buidataut ab ifiis qlitatib®mijrtis
^ . potefiairari.croalaautcdple)ciocaramercefluDe/ £uracate
fini t)oncc aq mutaiierit colojea in ifia finiit ifpmatz cofumit illud.(E£t cura eius efi reducere colatura pone aligd mellistz pone De ifio medicaraie p cicta mala coplbnc ad eqlitatctz boc cu cibis z medici'
wamc fge oi Die ta Diu Donec Deftructa fuerit veruca. nis intus z ejc.fEIDala ^o copfo frida aegrif a balnea' p i>emu cura fotamcviilneris Donec fiierit ofolidatu z tioetz natatide in aq multe friditatistaut a feffione fiio
lapides multe friditatistvel a comefiide medicinarum gidarii:aut a pone emplbp fridop ftip vitri appofitop pp multa caliditate q erat in eo.(E£t cura ei® efi tepe/ £nra fi-igi rare cdprone cu medicis d beant calefacere teperate. de* f t cdfmint etiaj ifte medicine qfi fit a fenectute: vel ab
^ , .»>»vris Donec fiierit plblidatu . Rocoi vngueto Dejilnacluzfemp cfijViinauerififirmus inellispdcdtzDefiippone vngucDi fene^ifiieritifirmiis ppfui pfolidaf ^Iniis in ppeDiu.£tppter «^ocnoneftperfoaadustmli fuerit in articulo moitia.
:dcct'ptione cibop vel medicinaru frigidap.CIDedica'' mcn puenics ad boc.T^*olei rofactKz anbetmi:z grancv rii Dt alcaiip.afi?.ij.‘J oecoctiois ariftodon.oecocte ciu^.j.ipfi^»aruvrq5 ad pruniptionc niedietatia lib^a.j.et lunibzicop ttTreliriu.f mifcean^ da fmiuUt ponanf adlentu ignc:t bnlliatVTqj ad pfiimptionc aq.CE^t poblica p qlib3.?.olei:ponaf ejcagiu vnupiircanibie;^ aij iHo fac mugire qlib^ Die mtus in mf ice:z ^cc et De ipo p cliftcrevrqjadpfundmtDa ciadbibcdudDieJ^ry^ nipo De ccnicib^citricn fynipo Dcfticadoe.aii^.j.cus finipHcie tcpide*t4d‘^>ct:cctionis cctaurec.Hc D octo in octo Dieb^Da ci ad bibcdii auf.f .tberiace ma^ gne:z carnes eius fint turtures t palleres iriti| t anates Decocte in tafpljca cu pane bn fermctato.(LCb fi Dicta mala coplb cx ficcitatefiieritrupflnatviirperma cades in vulua vel ntf ice pfumif z Deftccaf tali md g; ibi nulla giiatio pt fieri.£t boc mtieri pt accidere ex ftipflno vfii liccaru medicinaru ex crrcqe medicoptt etid pp ipojtii nitate mulieru q faciut fe medicinare De eo qj hefciunt* 3ibs ergo Ihide biimectare coipus totmt matrici ma^ Xime.£t ciba eas gallinis pinguibus in lacte Dccoctistt cu gburda ena auib^q in arabico Dnrrcume coditis cu$ deo aniyg.Dulcm loco olei oliuarint clifteri^a mdtfiCd cii oleo Defilaniino vel amYg.DulcimSed olcubefil^'' mino no comendo pp qda nocumeta q funt in eot « funt illa.rq2 ell grofle rube:^ ppboc tarde facit fuos mbtus z opati6es:t eft Sicilis con-upti6is?t ichicitfetoiim nic bzis;^ maxle in fupioiib^tt Tacltrare muliere intinaa^ Dulcis tepide in qua moief Diu:t ft videref ci graiie rta-' re totd in aq ad minus liet vfcp ad fenestponedo iUDb cta aq aliqd olei amY0da.Dulciu.£tlib2es olefioliiiahl Dlciu line aliq penetratidefalicpfert niagis pp llipticita tc modica q e m eo.£t ia te feci fcire multoticstt^adbuc ideitero tibi in boc loco q> qMibet mdbziTgHalr tfpdlV pjicipale idigetpfonatide cu medicinis Hipticis tepora tat facllare muliere in Dcmd ctii^ feneflre t iarin^ fint aptea pte aiillri : t in qua Difcurrat aq caufa bumecta^ tionis aerisrtdivultvti coitu di viro fiio caufa ipicgna di fctfit in camera cuius ianuetftnellrerintaptea pte oiietis ita Vt ide vetus ille itrettroa mulieri ad bibcdu De limatura eboiis cii fucco pomoptaut cu Decoctione liqritie:t vtaf mulier ocio t qetett feruddo regime illd ficut Dixi:ip2Cgnabif Deo Date.£t fcias qj qn talis mii^ lier icipit imictute trdliretz ad fenectutc pxima appio^ pinquaretmedicine t regime ^dicDi ell maioris efficacie z iuuameti pp calo:is Diminutionc in ipa.£t id ante tibi Dixi Q3 mcbja foztiter Deficcata Difficile eft valde cu mc' dicinis bumcctarc.£t bac De caufa ponca tibi b fcripii t menio^uutificcompleui cura llenlitatis q a ficcitate pcedit([;£t nuc incipid aird flerilitatis q fit ex fiipfliia bnmiditate matricis.£t fcias q? biiniiditas fota matris cismo Dcllruit tp:cgnatione:l3 illa<q Unit ficaq*£tbec Diiiifa in ptes DuasXfiibtile t grolTaj/be eni Due exnbe rates Deiiruut ip2egnatione3.£t cura bo:u3 ell facilis: z boc ell vt regas muliere aij exiccathiis actu t potetiat Dddo ei carnes aflatastt et in fartagine pparatas t vbi fint turtures z paflerestz fac clifieri^ari matrice ei^ ctij Illis rebiis*1^.fpeltec6quaflrate eradices lilioju coquaP fatastt ininde m aqtt lient fic vfqj manetz tuc pone ad lenttimigneran fac bullire Donec aqua mutet •colo2Ct z in colatura illa pone lib2am.5»olei De granis catapu^ (ie:r fi no repenretnr De illotpone loco eiustm 6 oleo amygdatamarfi cu4q.oximellis copofiturfac eu illis te pidis clillerijare liante muliere ftipina.ifubiecta fupja D02fu3fim:ita q? nares t renesfint in altfur caput z fpa tnle fint dcliuesu iTc (Iddo retineat cliikre illud pbotaj
vnd z pollea t\\dxz fic faciat oi Dievfq5 ad octo Diestet pollea fac liciniu ex cotonen Defup pljce pulucrej uTa^ cis:nd ponedo multfi De eistqz illud mcb2fi cu fit neruo fum ell mfti fenfustz no polTet talia fiillinere.£t lifr ca' ueas ponere Deftn^ibin.f.oximelle in quatitate multa: q: illud meb:u ledif ab accto.£t ego femp cuj facio ta^
Ics medicinas pfueui ponere 6 eo in valde modica qua; titate.C^tfi qreres a me quare llocbiis fullinet;acetii abfqj magna lefione magis $ faciat matrixteu fit niaitv ris fenfibilitatis.Dieo qjbiiicqoniptrnderi plurib^mo dis.tlnoXm6 ppter pfuetudincjq? llomacbiis multum ell afluetns recipere acetu.£t alia De caufa effiqi epar miiltn hmat llomaclM'1 in fuis operib^ exercendis:! boc ell qi llomaci JUS no Digerit cibfi folumo p fe:fed etid ad Vtilitate epatis z omnut aliop mebiop.Et Difto:dia qu^ q
dej fnit iter medicos q fueriit ante gar.talis.fqj qiudn eop aedebdt qj llomacbus nntrif ex bnmiditate pp:ia llomacbi q in ipfo Digerif.£t aln Dicebat qj illa biinudi fas no eratrnec poterat elTc (lifficiens ad niitriendu ip^ fimured nntrif a fanguine q recipit a venis q vcnmt ab epate ad llomacbn.£f Djcit:! vernmvL^..,fi
Dictti eius qd nutrif illis Duab’ vqsfEt fnia mea m boc a
ell qj qda pars iftius ilbcbimitrif p niaiojiparte t>* ptia bnmiditate Digella folu in ipfo 116 cu modica qda5/»o parte z parua fdnguis q Venit abVpate:! alia pars IIck fiiaclji nutrif ec6trario.£t fine Dubiopars fiiperiojfiOi maclji nutrif ex Ijiimiditate ppzia Digcila folfi in fl6cb^> ciimodicatparuaq^tate fan^nsgiiivenit abepate. £tmferio:esptes flocbi in maiofi qjtitatc mitriunf ex anguie qvenit ab epate:>2 in minoii De-ppzia Ijuiditate fiiLgt Ptes niedieiDfi^eauarr nutr jtmf«^-«iiibabus.£u. qzin ftocljof^t ptes earnoretio melms ^fnllincre ace^
tum § matrixe^ oiito caret caruofitatej! etid q: in iftm dp llocbi abudant bumojes.£t ex oibns illis caufis teli lenius z niiiiils fldcbiis acetu fullincre q5 niatrix.^t iminge vulud exterius cu oko ro.t oleo dc aldiacoen.
£t fcias qj pio mdiozi pte ex frigiditate z buiditate bec egntudob5p20uenire:zp2omino2i excaliditatezficci tate. 5 am ergo vr nobis fufficienter pofuifle curasbiK iuspaffionisfimplicistexqbus fcias airare copoiitas: coponendo medicamina piont videbitur conuenire.
(T De apollemate matricis. . .
_ T ACGiDlTqrtqsvuluereumnci apali-
1 i nit alijs mcbzis accidere pfuaiit . fct boc mcbzux I ^ fatis pparatu eil recipere apa : eo qjeit mitenozi JL-i parte co2p02is.! cuboc ell receptacuhifupfUnta^^ j
tiim^Htapatadfiutbicfuntvetex rangmne:veUbole^ ra:velexmeria:f3 exflegmatem nunoupartc.£taird generalis oibus ell fiobotomia bafilice bzacbij Dcxtr» pzimo:! pollea ex fapbcna:! pollea Ihide in refrenddo w . z mitigando Ijumozestita vt non currant ad locn Dolo^ fW‘*y rist! ‘Cubtilia ei regime valde.£t credo lufficidt q.panis bene fermctatitvel pani pliis t vel mimis cum ^
medulla citrullop.£t cli(leri3a Viilud C113 oleo roficeo* ^
£t fi cuboc regimine refoliiitnr apollematbene qiiide* £tficonuertif ad fanictneceireerittimcvtfaciascliU^ re cu aqua mellistaut cu ipfo meile : z pollq3fanies bi1 fiieritmudificata:clillen 3 a vulua cum meile mixto cui medicinis Deficcatinis bntib^ppzietate generandi car^ nc:z in meile ell virr magna in giiando carne.C dicamen ad boc.*6^.farine ozdei z farine viccie.aii.ptc's eqiialestnncis cypzefii z tbiiris adulli.ali.qiiarf d parte vni^partis:q funt coquaffimda coquafienftzinfimdanf in aqua:z pollea bulliat tm vfqj quo aqua mutet colone z colef ftaminia valde Denfatt mifce cu bac colatiira dc meile puro z fpumato qudtfi»c medietas aq:z oepur^*^
Wcii liter I eiiral:
tia. ’
Olifiotio «1 magna
Je infida- 0 •'oeooloE "itbjojuj JaWcfen, "wlium. B
5 ?Wio
nid ifto nio,U'.niel.t miTce cu eo t>e aq in bona qnatita/ te oonec feriieat:t poHea rcmotie fpuma z fac eu pau^ iatine bullire ienip reiiiouedofpunia:poftea cola z itep pone ad igae;2 fac bullire oonec pfunief aq:z oeillo cu pdicta oecoctioe oi t>ie fac elidere oonec foerit libera^ ta.£f b cura ed pueniene oibus apatib^fractia q fiut eje cbola nn^rta cu mefiataut q fiinte;: niefia niijita cu fan^ gme:z apa eje melia in boc loco raro euenit : z qii aedt no oeleui ciiraf:qucad'"etia nec in alqs meb:ig;rnremp dudiofus ede oebes in mitigado oolo:c qb magie piienies ed ad boc c oleu ro.cu ofo oe vitellis ouop:q6 Iit abfq^ oi acuitate z feto:e,£t feias qj olcuj oevitellia ouop magna z mirabile bjppzietate m egritudinib^vul iie;2 et in oib^ meb^is magnifendis cuj valido oclo?e z fo2ti:t oi oie clideri3a edeu idis ouob’oleis:t fac ea ler liare regimefubtileqd tedat ad quada buiditate fiait c b2odiu galline cu pane fermetato in modica qudtitate: no coniededo oe carnib^:z tene ed di illo regimine oo^ nec oolojes fiierit alleuiati:t ipfa filr.t.podea paulati^ ne pdtic ed ad fuu regime aduetfut no tradae obliuioni repeutere z obuiare ne buo2es podint ad Iodi bruiare: z Iodi q ibi ed tumefacr dudeas oidbluere toto pode: z finis vltim’ adque pot mediais puenire in boc apate merico ed vt plongef egritudo:z iimat cu bac padione mulier tepoielongo facie'dofemp^fua8 actiones nales* Dc co2rodone matricis. jCap.3"
G ene R ATV R pdc bec egritudo in mf ice exuberdtia bumo2isacuti2 cojrofiuKtqnfitin aliquo alio meb:o di oifficultate curaf.g di oiif in ido mfto oiffidlius:t id reco2datusrum qj cnj edemiuuenisadmevenitqdas feneje trape3at02:qoi^ jcit rnilM q’.qdam ona oe qua nmltu curabatez ed multfi oiligebat bac patiebaf egritudinert ego oiu in curatio^ ne eius labo:aui oonec fui felTudiz q: eu3 multu oilige/ bastfeci boc fcire patre meu q feneje erat:z ipfe me oe^ fperare fedt oe j?ac curatione : oicens q? bec padio ad ni 02 te Deducere ed oebebat narnt oocuit gd ei facere Oebere.£t aliqn bec egritudo in ea alleuiabaftt inter^ du3intedebaf:oonec fanguis in quatitate mada ema^ nauit z cozrofio oilatabaf:^ intm augumetata z oilata^ ta fiiit coirofio q^ coirofit vnam ty magnis venisu in*' detantu fanguisejtiuit: ^inde ni 02 tiia fuit. (Lj^eoiflocationeniatricis* £ap.4"*
E t Dl 5 LOCATVRqnq$matn'jL*ejc fiiper liua buiditate:ita qj ejeit a loco oebito.£t pot etid accidere eje faltmvel e)c cafmaut eje eleiiatioe nia^
. gni poderis tfilibus.£t id recojdatus funiq? vidi nmlierc cui matrijc ejciuerat ejetra vuluaj:? videbaf qd cdetfardellus pa/uus : z remdfit dc tpe logotf^ dne ip/ «iU 6 igno 2 aui. 3 fn pn®aut qn‘appetl 5 egritudo : medicus teuiter ed poterit curare:^ rediicif oib^dis modis qb^ oictiirus ru 3 .V 3 .nianii d vis:t d no:fac ed fiipind iacere: f fup pectus fuiij;! alius fup crura: t
cut fiintmurestvellacert^^^ bis dRa:ejcq^
2 bfl^ ^ ^ co:p’totu iHpbanf:
redibit ad locudiutt cu redierit
vdler njoueat oino aliq oe edtetid d
cis crn??m bqritie.aii.partevndmu
Pte ptis^mf »«‘'’^a:dicad08 z camonulle.ailqrtd
mane tac bullire oonec mftfi aq mutet colozctz poftea
Q V I N T VS
cclef:z eje ida colatura accipe lib^d^j^cui mirce^.f.olei E
oe nif rtella facti eje Hozib^ ipdus myrte:z fco eje idis cli deri ifiinde cotu in iftis z iponen podea liga oefup vul uaejcteriuspetialinivaldeocfamrqdt iplicata pfibus plicistz dt madefacta in oecoctioe myrte z balaudiaru: z podea diatiiter liga ed cu inditis an z retrotz muta ed bis m oie.Ss unte ligatione pone fup Vulud:« e;: oppo dto retro fupfpind oe puluererubtilildmo oe dicados ipadato cu aq z aceto.an.ita vt trdfeat oe ^tute ehis ad nifice:? in aq dia pone oefyrupo ro.vtbulliat;2 cuboc regie liUabif iOeo odte.Si afit matri;: anqi intus redu^ cta fuerit mutauerit colo2^*pone oedip cotu carmina^ tU3 madefactu in ofo ro.z oleo lilq:quopptes dnt eqles z lint tepida ad modu lactis receter mitti miitddo cotii dc madefem p fies atqj pluries:oonec illa dipdiiitaset nigredo remoueaf.*2 oemu dude in reduce*do mfice it^ queadmodu oixitnibil peniP» oniittc'do.C£t recordati mfVer rtii fuerat gdam medici Q^aliqiiputrefut Ugameta mricw toiaeriuit oia:z exitmatrycinotzpnianet mVierabfcn niricetz vi matrirfuo lut fine oimmutioe aliquapdiap opationu.£t oixit mibi Iiirif ^ ^ qddamic^me^oeqiio? ei’^itatemrtupddoq?viditnm p liere cui oino matrijc e^iiierat : z reniandt viua fadedo ^
QC 6 dias opatioes nales itegre z pfectetz dc ee 03 abfq; oubio:cu no lit meb™ pncipalemec aliqb^ mcbjis aliqs pdetvtilitates:necpdat aliqb iuuamtu i pferuddo vitdt nec iuetii fiit ad ill6.£t p certo iuuanictu in muliere ed X ^diVi,K matrijcdcutmcb2U3Vininviro:tntediculi!runtme'b2ri rr,t „ pncipaleuicut oeclaratu efbz e;: ipds ed vini.mafculus p^iemaha Vir Oiuerliftcat^a muliere.Sed matrijc no c alteri’imia^ idi meti nid qt facit appetere coitiKzadipiegnationereci uJ^ui ide? piedd.£t facit crefee z tumere vbera.£t greci qn volnt (upjg* ^ ipinguarercropl? 3 s:ejctrabriteismfices. 5 Cediculi autc ^
mulieris minoies funt zejcidfit illis viroptt tediculivi^ rop dmt rotudiemuliern ^0 plani.£u afit tediculi mulie ris e;:trabunf reddif atal incognitu3:q2 eje oib^ aialibus G
funt mafciili z femie:^ cui ablati funttefliculino e mafeu Ius neqj feminarnec pot elle mojis mafculi nec femine: quare oe neceflitate ed alius a mafculo z a femina.
C flujcu mendruo2um. £apx"*.
F LVX VS gdc meifriiop actit mricrib»:aut p vii ra. «>...« piirgatioie fiiefluitatfuauta nimia fiibtilitate fanguinis;Vdqzmmmfact’c fanguiaaqiiofuarantpp ™
nimid calitate ignea acqdtd in eo: vel ejr aptioe 021 ficiop venaru pp mc 2 dicatione z acuitatem fanguisrcui afit eje dibtilitate fangiiis bocpcedit:cura ei^d igrofla re regime:oeindeoa ei letes oecoctas:zcnirat pedes
bedop ad comededu-^flli afit aii accit ex acuitate z cali ditate ignea acqdta i fanguie ppinabis medullas citrui lop z anguriap.Bt d fuerit iuuenis z tpe edatis oabis ei cucurbitas oecoctas cu carnib^arietu imienu.r:vni’anu £t qn ex aptioe 02ificiop venarii pcedit ex moidicatioe X acuitate q edin fanguie:oabis ei ad bibedu aquain q cocta dnt ida.Cliqritie ^ viole z nenufar.an.auf.u.pdltt itegri octaua pte aufq.ifunde in.xv.^.aq vfqs ad mane.
£t podea fac bullire leto igne vfq; ad plumptionc me^ ts dietatis aq z cola:^ i bac colatura adde.^.fyrupi ro.fci exrodsdccis:t44.6 rynnoactilopcnidop:velloco ei^ oe fyrupo agredi:^ bibat oe ea ieiuno do omni oie.
(EDe retentionemendruo2unu £ap. 6 "*.
R ETJ N E N TV R quidc medrua in mulie ribus ppter groiritudine3 bumop:aut 4>pter Debilitate virtutis expuldue.Et curaehised dibtiliare regioien eiustr incidere vifcodtatc eius cu Tyrupo oe ireostt fyrupo fqncibindmplia tan^ tude cu ter tanto oe aq.Si mlier trdderit iimetut^taut foeritfen^:z caro ipd^fuerit ouratz bumotgrolTus ex^
TRACTAT VS
I fiteritttuc cino fdigctff nipofi^n^ibm curympc 5 ireost S5 3ttcde q> id qd p:i^ sigcre pebes in iftis efl flomia
ficut t tu fcis q) medicine q fut Diuretice valde oppofita pte egntudis:^ Ibtilia reginic ei^‘2 fiifficit ei co
bcre Debet odo:ebo2ribilcnapiu5:t ameoe:? Daucus medtTepanebnfermctatucupuUo:n6tilvrq5ad fatu^ nfit puenietia ad feniculus ct tm b$ De bombilitate ntatea b Donec fiieris cert^ ne locus apef vfq? ad.xxx* qudtu riifficitXopleterunt egritudines q accidutvuliav oies:z ab ide in antea adiuua eu eu griantib^ Ijiioies vi tD^e opP»l 3 tione Tligillatione que accidit collo matri' feofos ftip fractura oifis cu adiutosio Dei.£t cibaria fa^
CIS. /Cap. 7 *"* cictia bec lut pedes z crura bedop z arietfut ptinua imi
O C CLVJ DEM acerts aliquib^mfieribus ctionc:z ligationc:z Diflbfoncnic Dcm c Donec libent: eiienit a natiuitate in vtero materno : gj li fue^ z boc fieri no pt lic credo injfpado mio2i qVjtl.DienuS» rit caro:incide cum ferro:z fi fuerit os aut caro dt meb:u fractu fuerit eje mcbjis magnis:^ tu fol^ opa'
Dura cicatricata noli labozare. tionc Dictd no poteris ejcerce:bcas fociu viitatu q adiiK
(CDe laniatione matricis. £ap.g". «et tettrabedo tu e]c vna pte:z foci^eje altera: Donec Ifl'
O C Q^V IDEM acefis aliqb^ mulieribus bia fracture elogent abinuicc:‘2 portea relajcenf man^: enenit in tpe partustautqn violanf a fginirate. Vt nerui trabat ad fe:t piugenf partes fir:2 pofiea Diic fi fiieris a pn<>pcipe ei mfieri vtftrigat coxas manu tiid fup meb:u lefuc palpitddofiipi^e inferi^*z ex ^ fuastt pofe erit qj fuo ppjio fanguie ppolidabif. oib^'ptib’.t fi iiienis ipc bn rediictuctt planfuz cqletbn Si aut no fiieris in pn« z labia vulneris ftierit pfolidata qdc:finaut fic Ducedo man^eqbis eu:t planabisrDonec Icide Dca labia exvtraqj parte di ferro:t ftie cu filo fete fuerit ad iocii Debitu rediictiui ptes fil optie coeqte:et cnide:t pone Defiip pfolidatiua z figillatiua:ficfiint ab/ poli inuge eu:z ligabis ponedo petias z allellasvt Dcm rmtbium:z antbere:? balaiillie exiccate.f lat puluis ex c.£t Diflblue poli tres Dies:z iteru liga otdiate oia facie Sutura b*® 'rnbtiliffim^tz fpge Defiip futura iterado pluries.£t do q Dixim^f.ligare z Diflblue:t inunge De trib’ in trib^ ex feta cni futura q fit ex feta cruda no cojrupif :nec putre Dieb’:t boc regime face Debes tfirmo fo:ti:7 q fit Difcrc
da no co:^ ff ^onec vuln’ pfecte fit pPolidatiuC t)ucufq5 igf put tus:itavt cognofeat fuupfectutt ob B fullinebit Dolote. rupif 00'/ nobis apparet fulfidcter Diximus oe egritudinib^ p:o/ Si ^o ifirm’ fuerit pulillanim^ z Debilis ^tuij atqc timi^ nec vuln’ P^fio vnuifcuuircn mcb:i.Tluc aut incipiemus btermina dus z idiferet^Jjabeas adiutojes z f uitojes penes te:q fiierit pfolj f ^ egritudmib^coib^oium mcbzoptt idp iemus cum fint tecu ad tenedu eu vi : ita vt cum f enferit Dolo2C no datum* auxilio Dei Determinare z loqui pjimo De oflibus que poflit fe Vito mo moue nec Ddlrue opus tuutpfpicicdo cf funt columna tftindamentu omnium membjo2um. tnneiferaseuteru5Dolo:ec.(ESiautpturio fcafmrit V CTXractatus Sextus oe egritudinibus ofllum:z ell con in nafotnece ell vt ficias ex coto filato fojnid nafitpond rfl ^ tinens capitula quinque. do exteri^aliqd qo pofiit ipfac fulline.Et extcdefiip pe/
IC De mala coplexi^e 2 fractura olfis. ^ £ap.pmu. tiacerotufcinexgumisq^polfitnafucvndiqccolligeet
De coplb/ HTRSRH 1^0 VI DEM q? in qlibc ol!*e ^t fie circfidaretz Dliip pone petias plicatas pfib^ plicaturis
ne mala* B *** copfonett B aut pp piiV oonec Ineant Debita groifitictq petie fic Duplicate plu/
H fej^nctionceopadinuic^^^^ PPfo2mleop:aiit maceoliDnr.£tfacvtc6p:ebcddtnaru5exoib^ptib^*t ' h m appofitione ipfop: vel pp mdfiird eop.£t ell fac vt iiiifcef Dcm cerotu fup nafu^tponedo 6fup fc jnia p
nece fup bocpfiderareppzil eop c6plbnc:f/ coti pdcaceq fit logiriidie z b^euitate z fo5a in oib^fic na ^
quatii e mafculus vel femiatz iquatu c puer iuiienis: vf fus patidis.Et cu mutaiiens ipctabliie p nafiic cu equa fenex:vel6crepir:2Ct iquatu ellTbetnisvelJoanes. mellis:2poilea cerotu cnfo5a repone fupi^CTEtfiieft £tfup boc fitr ^ter pfiderationc olfiutoebem’ plidera^ qda medici q bebat p ipoK curaj fracture olfis coxe:ft re carnc:2neruos:2 ligatiirastt venastt villos:^ aitc: ego vidi pueru q liberat^fiiit De palfioe illatt pfolidatfi qrfi qn illa exeut a fiia copfone nali trabfit fifr 2 alterat fuit os eius:r$ no feqiiif ex boc q> ql^ fic Debeat libariteo ofla afiia Debita copfone radicali.£t notu ell qj olfa co qj nae 2 copfones olfiu boiiij lut n6 oes eqlestqtn puto pfonata fimt ex vna qtuo: qlitatu limpliciu aut copofi/ q? libatio Dicti pueri fiierit pp mollicic z iMiniiditatefui f aru.£rgq qn exierit a fua 6bita qlitatetlliideas ad recu clfis.Quare nfequif q> fic oib^Debeat eiienire.([;Si dt
Part 15
&cfracttp Piatione ipfi^CI;;£t accit ct olfib’ Diflbfo cotinuitatis olfib%puenerit oiflocatio:ciira ell vt facias redire nie cau
ra* 3 fractura noiaf.^Jllis igf fUtilia regime iqndtu potes:2 b2u adtftid fomid nale 2 pone:2 boc elogado os ab olTe
equa niebm ffactiureducedo ipm in locu fiifi pp2un£t trabedo foztitert 2 relaxando man^vt nenii trabdt olTa fili q funt f uitojes medicop.f.cI?irnrgicop alfiieti fimt B ad fe:2 redeat adfun fitii 2 locu nHky.z pollea liga ficiit facere ;pp2p9 manib^ . Sed mibi ipefe vf qj aliqd boni fupi^Dixi.£t fubtilia regime ei’2 floma eum fi pfenfermt ictatageretqre eos non Debes pmittere oparUvidefi etas:>?tus:tps:2 regio.Sinooiailla adhniatadbcc:nn (y . fuebui icfiim fit tale q6 beat fibi panficut fimt b^acl^ia nue 6 fanguie min^:f 5 9^ Dicte pditioes Diniimninf :pn* ^
^^*^*»;j-Stiidegvtreducasleftmiadfo2nidfani:2fiell tibividebifpuenire:2fiibtilia regime tpeoiienieti:2 i'
* * uo bnt fodetatctfiait nafiistcogita fomia j grolTa ipfum tpe quo videbif exigere.(L £t fdas q) cia
yii mcbuqi!seratmfuafanitate:2lliideasvtpolfisre iftaptinetadmedicunobilC2bono2atu:f5alias opatio/
' pofle.C& fi*Diflocatio vel fractura nes mamiu Dimitte niiniilris medicop ficut ell flomia z op‘
momb^magniseuenermfaceriex^ rupDifciijfeii caiiterm2inciliqartenaru.£tadbucnobilio2a ifiisDC/ m
taDiilarcums mpfides fit extefa 2 plana:pollea extede bd face illi medicop fniitoiescficut e iciiio palpebJanB ambas ptes mcb^i lefi trabedo foztiter di ambab^ma/ z eleuare venas q 02nmf in albedine ocropt2 pllernere Wb^ex Vf ram ptetita vt elongenf ptes fracte vel Diflo/ cataractas.Oia bec ad Dictos f iiito2es bnt ptinere. 3d ^
cate abinmcc:2 poftea moUa man^tnas ad bocvt nerui medicu aut bono2atu nibil aliud ptinere Dicimustnifi vt z ligaDire trabat ad fe nieb2ri:2 redeat ad locu fimm:et Pfilm pHct Toliimo cibop niedtcinaruniq^ infirmi:abfq5 miige locu lefii} ai oleo ro.poncdo Defup petia fiibtild nliq opatioe mamiu:qucadniodfi nd ouenit ei facere ff 2 flip Illa pone gromoaes: 2 Demu liga efi ftellis fadedo nipos 2 efaria fuis nianib^mifi elfet in magn a nec itate* ligatura med10crc.v5.no mnltit llrictatnec mollc:2 ilet p5 meus fiiit ex illis qui tepo2ib^vite fuc pnianfit fie
Ita ligamsp tres Diesn pollea folue 2 liga itqj fadedo <5C9tione tali etercedatq? li voluifld nibil
ficut p:ms m omstx boc facias Donec fiierit liberatus, te fcimflettq: non erat atruetus.Se d ego quduis fim m
Znrpiaet J^l^niina ^la nedu ^crcere: 3*^ nec vi
Q' D
ato pa(KbiU$:atti 02 cartid :7 ejrtjekctationequababiii in ipfa volui boc exercerent p fhidui in adifc^do facere i^upod z eraria*£t volui etp experietid fcire ogatioes tnedicinanut etigeniu) extractionia ftutis medicinani t coponis vnius cu altera.£t volui fifr fcire loca olllu t copone eop adimiice:t oia bec fcire voluit^ nfolu fcire: fedpp:qs manib^ exercere: t boc cTiappetim maxio et t>efiderio:t fempfecut^fuf via iflat^uis litvilis z pteuv pta ap6 medicu bonojatfnqucadniodfi labo2atotes ter re in illo ope oelectanf : t venatojes in venado:t fic pe alqs fifibMDb memoiat^fuj oe bis no fed ca pitionedi alique bonosatu medicu ad exercedft pdcd opa Ibis ma> mb^-fs fi fuerit nece in feipfo:vel m aliq oigiiifliina vcl cbaiiflima pfonatqjfciat face « exercerett aexmificoa dia z pietate Dei alicui paupi:fciat face bec vel aliq le^ iiia.£a aut qfimtttirpia z abbominabilia z niiferodlcut eft extrahere lapide oe vefica i ffliatno tln face:Vepit Videre:no vf pnenire bonedo z puro Viro,£t pntOMti g^bonedo viro no liceat nec pueniatf nrlegevidene pu deda.£t id buciifc^ Diximus De bis q accidut Odlhus De Diflocatione z fracturanTlunc afit inteitdinius Detertuk nareDe bis que accidunt ipdsDfnbusmfeipfts* li ru (TDefuperadditione oflisn Xap*z"i
_ . T INGROSSANTVRqd<B0flain|fuaf fiipficie ab biimoiib^ nio2dicatiuis:q inftmdunf m 1^ ipfis ofllb^-aut a fanie groffatq trdfitfupipfbtvil JL^ cocauanf t co:rodimf 2ingrodbnfn£rcurabuius ed reducere olfa ad naturdfud pptidtremouedo caufaj idncde Dicta nocumeta.Tlocunientu quide groflitudu' nis z cocauitatis reniouef cu ferrotdudedo podea cum medicinis in redaurddo carne Donec pfolidef:t ojitur qilqs Vifcofitas pter nam fup ofla q ipedit cdglutinadof : ne carnis fieri fup ipfa.(CHt cura bui® ed di medicis De ficcatiuis z abderfiuisfonib^Donec remoueaf Dcavidro ) fitas:t redeat meb:u ad coplbne z nam fuam pp2id.£t De bntib^ bdc ppuetate ed vt recipias mei Dirpuniatu: t Decom ^u fucco foliop plici Vfq? ad fpiditudmert vte re:qm fuffidet in boc cafmDe medicinis vero q biit ge< nerare carite Dicd quddo De vulnerib? vir ptractabo; CDDefcimiraodisinlongitudine. ^
B T ACClDlTgjqtiqsmoflefitfciinira inld gitudine.£tcurabuiused leuis:tbocfitpfo«anr do mcb2u: Vt no redpiat bumiditates extraneas: que impediut fuas operationes naturali^<£t gCK ”t'ratiir aliquando in eadem fcilTura carogrolTa z Du^;t
^ 3 :que confolidat Dictam fcifluranu ^
iL De fractura ofHs caufa Dolonis* £ap»4™v
E t FIT qnqt qj in fo2tib’DOl02ib’ olTa frdgunft « ^0 id vidi rupta ofTa exire:t bec fractura acci< dit caufa buraous acuti mfix* iu loco.£t qn.vider musq)bocm ofribusaccidit.quid ergo fieri Djitt i carncr£t poted etia bec fracturafieri in olfe ex vapote reu ventofitate mclufa in ipfo olTe vel in fiia cocauitate: nec boc putandum edipofe:qa videmus qj vafa terrea qn veto fuTpendunfn ad aeretqj fcindunf ab iplis z ad ■ teqmdcptmeuognofcere fdlTuras factasab bumo^c yei ^enton boc qa qfivideris carne cotrofaj in cireni HI oms^aiDoloze fo:ti:t cii boc os fractu fijerit z penu paht (c^jp certo q? ed ab bumote motdicatiup t aetv |0 To:tu(CStudeergo in cura bums in reducedo meiu> ad fudcoplexionc naturale oibiis modis quibus pot^.£t boc purgado bumo2c peccante cu medicinis wxatmisttrefoluendoq funtrefolucda airefoUitiiiis:
^ mitigidqeop aciiitates dt medicinis babe^ riDiisiUap:opuetate:t becedvia certa z nianifeda.£a em q Ddt purgare bnc bumote funt purpuria:? epitbp
SEXT VS
5 *
mp^t aloes mid:endo cft idis aliqd ex folps colloqntide z fcamoneett qa*be medicine De^petate z na fui babe't C02po2itducere angiidia z Dolo:dideo dudeas in remo fUendo trefrenado cu pidacqs fi potes inuenire:x fi no: pone loco eop dicados cu amYg.Dulcib^mudatis:e mif fcecueisttDa De fila medicina infirmo fmf tute ipiius cofideratis etia alqs pdttionib^ qfitisdEt facet^ bibere If rt^u idu qui optini^edin/rdgendo z reniouedo acui^ Uti Picti bumous**b^auiube q arabice Dttr anpnep : ly qritie mudate:viole:liom nenufan&am^).rpice nardi: madids.amaufau|.conquafra q funtccquafianda:e;m^ fiindepDie z nocte in lib.x*dq Dulds:epodea bulliant lenta igne vf<B pfumptione medietai}:^ podea cola* iCuiaddesltb2il)uccbarralbi:e iterii coque vfqt ad Cpif fitudiniiz ppm patiiti omni mane De ipfo*^.i;.veLiii;* Cftm triplo aque friside:zfiiitiret multu: adde plus De aquale poneiuper loaim cerotu nominatu agrippa q6 factQ ed cum cera z oleo rofaceo:ita gt cera madefacta fit inaqua frigida multotiesH£t pod^ etiJ refoluta Ute^ riteera in oleo rofaceo:itent iftmdi p$ in aq frigida plu lies Donecaegrat frigiditate z i?umtditati:z bocmodo mitigabif acuiras egritudinis : z remouebunf Dolozes» £tfigs argueret tDicerennoneoleued noduuin apa^ tibus cboKds:Dicmms^q7pparatio ias DictoXifufionio ceree cdcudtoms cere in aqDulci frida multoties:e po dea cere cu oleo fittvot pcth nocvmitu totalr remove^ re*£t Dico gj qiidto mdio: fberit aq: tdto magis Dcos Doloies remouerC.£t id pluries pbaui boc ceroul cum ed rec^s in cobudionib^ ignis:qre fi pfert in cobudionc fgnistfequif q^ldge plus Debeat valere in egritndinib* calidis*2 certe boc experimentil ed iudum*£t q: boc ce rotum fic ed mitigatiuiuvt DicttQ ed.ideo confortando tnembmm babec offa fracta ex vulnere repellere*
(L De ingraratieme odis prettT naturam* jCap.5"
I N GR 05 S AN TV R qnqj ofla pter natura^ ppter grofliim regimeinordinotii ftibito factu a no fucceffiue.£t iaj audiui Pici a patre n>eo:qj quidam viro vidit nafei in Dorfo fuo os ad firitudme5 vnhis C02nu:qjerat minoris Duridei offis nalis.£t*ipfe pater meus.pnrgauit biimores groflbs in ipfo:t podea pofiiit medietas exiccatiuas fiig os ita gj cecidit Dcm os:fic ca< dut coznua cerni in vere.£t mibi et fuit ortu os vniTfue Dorfu5:magnu mil^i iferes Dolorc:t purgaui me abbu^ morib^groifisit pofnifup ipfu^ refolutiuatita q? refolu^ tu5 fuit p maiori pte:z illb modicu qd remafit:nd ipedi^ uit me in aliquo in opati6ib^alib^exercedi6.£rgo vbi^ ciiq5 iuenerisfil'e:fadasficoixi.£tdtpurgasidos:noli ipos purgare folucti f tutib^mediciaptf^ cu ipfis medici nis pprqs.£t De meliorib^mineris ad purgadn bos c la pis Ia3iili;f5 in magneteed abfq? Dubio magnfi iuuamc^ tu in boc:(5 ego ipfam no II13 opar»:qr fuffidt mibi lapis Ia5uli:t ego comedo opa ei^Sed barbtiria reces z epi^ tbimil creteTeed Demeliorib’ medicinis z fecuriorib®m bac palfione.£lleboriis out niger fortius edpddstfj no ita tutu.£t di volueris en epare fac cu cautelaXfr age^ do ei® malitia z ficcitate^t De pillulis q pnenuit An boc carufuntide.*l^.rcemeg:bdelq:polipodqngcfcittoppo ponads:qfn ida bfit tral^ere bumores gre iTos ex iunettt ris z cocatenationib®offiu:i ex cib^ mebris remotis.£t q5tiis interiora collogntide fint bui® pprietatis:tfi e for-^ riorvalde pdcis:*: magis periciilofateoqr De pprietate «na fui bjiducereexcoriationeinitedinisrt nocet epa^ ti Dedruedo eius opationd£t id q6 bj ei®acumen remo nere z malitii eius edgilma arabica.5»cd nobiles z fa^ mofi medici g ftieriit art nos puifi optime fiieft Deguma arabica in remoucdo nocumetus ccllogntide z ci®actk
• ■ '
Spic« nardi fitio nec nocu^ menta coi dia tepaO i^tmea eo/ ru3 coiro^ boiaaJde ii^ptictu afFo:ir. I^abbi mofii in fv netzgboc coirigeibi titeram* l>iflo2ia*
t>anlp5tf 6 fcamoea
oppo"* fa^ ciitt nrot< poie*
ib!ia pma inter reftf caa zpiti^ rituiHt
men?$tfiinvnagteJtd«6pfidefauerfit nocfimctfiipfi^ I» aUo.r.m angiHlia qndcoipoii pftare ccgnofdfn in no cnmeto ipfi^ad cpar e coi z in cojrtiptioe eop ^tutu:<)itt nd remoa^dfi ida c5petut aromatica z fbttlia cu quadd Oipticitate:ficut cftfpica nardlO $ bonw z pfaft reme dm dfpica narditqi rctnouct noamteta epotio z coidia: cop^tntea pfon’ddo.& pe boc oliq pdecefTbiea nfi me dicop mime aliqd fueft recoidatunih rolu ille q pncepa medicopexillittq ncb Vid^parauitinillb fa:mate:t>6o nob ppiietatc rptce.2Iq aut medici nibil Pe ipfa fnerfit Iocuti.(Ef t ftlici it nift u pffeifit in remoui do nocume^ P't coUoqntide:z nofolfi ipli’:vep ^t oiti) aliap q coipi P ^'rfit an^iflil.^3 idqb ppiicb) nocnmePl z aciimd coi loqntideremoue afuia Qlitatib^pmia:int amygdale Pul cea mfidatc.£t ficcitaa mala elleboii nigri renmefp^ piie cu floie nemifariateo q? nemtfor a fiiia Qlitatib^ii^ mia remonet aatme elleboii nigri: z ftia aromaticitote tclUt angudid z Peflructione^tuPltqud coipi pot iditcg fui malitia:! cft b Piminuit fud (lipflua^ lajcatione.flT^I midiui a pk meo g Pi^it qjpl fn^qil redhiit 6 ptib’oii€> tia fcripfit vni receptioni Tni^nicdicie lapathie ^rqdaj rege in prttia nobilmedici t g nolabaf auen motaraf;^ medic^bonoiafpofty^ arpejcit fcrippurvidit q? in illo la ratiuo poiherat nemifanmirar>ibit valde:! poH oCtde^ rationi z cogitationi placuit ei mrtfuzgauitlia cidecd^ mddana eu mirabilr pe illo ope«£t b id qi medici g ft)e> rdt ail eu mfnie pollieft rcnicdifr aliqd ad remouedu no cuifitfi t malitid qud pcd medicia.(eUeboianiger1>3 epa ' fi lfim*c:! pilare p pda toti coipitg ilfeccft fic in fcamo/i nea:qi poibert mallice in remomido violetii ! malitia^f fcamoneet! 15 faciftt mitigido z refrenldo angurtil z c6 foitddo dtutee.05 Piminnti ftiert in bocXqi ndpoiltefei aligd od remoitldn ei^caHtatd ! gccitate^ttd parcddfi i eia 6 15 bfectmqt pap ponif P fcanionea in medida lapa tiuia.2l3 Pe 15 (Tit medici reptebididit^no pcnfit remc dia:! ea 3 bnt angnUid medidap remoue.Ogo at fiij cert^g? alig g leg^t bnc meu libintriue fi viu^fim fbii moi tu^conabunf me repid>ddere I bia^Quib^talr pico.vt*' Qf filt pue medidet vna fm med voliVat^! alia f 3 flia:
% vidcaf di illarft meli^poterit remoiig angullid % nocn^ mdta epatia ! Pifllnterii:! 3 peiuetqifi volo ! pcftdero t^e^perijtia me inuare pebeat zfaluare vel Pdnare td In vita m in moitett no folft in bia:verft etid in olbna q Pijri in iHo libio^tl d ejrperimctii Ibmp ell libia z (latera lulla z eqliat^ia fim certiia q> ml-ti Ibpl^yile mtta poP lintPicc fopbyltaiataerroneatq verififta e(lfeviir:cimi flntfalfa:!bocadPinlecticoa!iogicoa folii bj ptinere: t nullo md ad medidl,£t g talia ingrere! premtari vo^ Incritfcmp errabinOuare Pico qj experimdtfifemp po terit verfi a falfo Pidingue z fepare.C/^dpletna ^ 13 tra ctatua oftl{|.£t nile fctpiem^ btermiare pe egritudinib’ que lUnt vtea toti coipoii factia e% vno bumoie folo. fC Zractat» Septimi z ell ptinda caplb triglta z feptd» eghtudinib^merlblib’ fiimt in eame ! cuti to^ titia coipoiia veiice?muritiia:! b^* £a^.pmil*
^ mL^VIDEM egritudmea.rvelicet piuntua piienifit in mdtibntn.er eode bii^ moiet!t)iflPt'ft folfi iloeo:qi vclice oiiunf rub^pjpjuritus f 0 fit in ejcterioii pte cik I tia: vel fub coiticc exteriom! bcc fit qi! ta I lea bnmcics aaiti ! adulli ? moidicatiiii I .. «AT A - ^®*be S^eranf :q? abbomtabilea z odioli
nae cxilhitqrc ab ipfa extenua cxpcUimf.Etell ct alia
PiiamterveficaatpiurittietellljXqjvcricefijntexbii nwiegroiro!Vifcorc>.umrit»afncxbuoicftibtili!aciito gHaf^EtbcgdjpalTidia varianf fitr mfniafoimia ibti^
T R A C T A T V S
inonV.£tfciaaiteni3cpex tali ma pilt fieri apata cafat agntta rubea ta^ata^ nciaffoimiceitpt itacadei^ illatio toti^coipiatzdtpura apata:^egritudiea oca a^ muiccpnierfificanf:! cognofcunf exfuia|>piqa wnns z acddctib^queadmodns cognofee Pebea carbuauoa z cicroa pefitmoa ccirofiuoa.£t fubtifr attedere Dbea 4n Vnaquaq; illani egritudinibex quo buoie qlibj gene ref:! vtp ex fimplici velcopofitoiqifi Ii gtiata fuerit ex Timplicnfolderit fimplex:!fiex copofitotfoia copofita
U A
copofiffirr purgare pebea fm fui copone:! minuet fi tibi videbif puenire:! Iludeaa dl boc refrenare ! miti gare loculi e i?pe vel fupia aliqb mebiu pncipale:qni fiibicolligeref ma! fi ibide apa apireftpolTet illi meiiK bio no modicufduce nocum«ii.£t attede cu tu via miti gare velrepcutcrein tali cafii vt no faciaa abfq^ aliqw® refohitiuoteo m repcudlua mqultufunt talia bilt augii' metare fHditatem loco illo:! friditaa e advltimu ca ati
. OCl
0 ‘sacl
frcpidt | 5 «qi Vbvd Pblo: ibi ! buoies bnt 6airfii}: z pO' nedo refoltitma dl repculTiuia z narcoticiattuc bebunt narcotica elfectfipfcmtcu adiiitoiio Dei/I^eceptio pti^ nieaadl5,1^.rofarit ! faiie oidei z fabap z fandali.afi-?* i.iiopeamomtllez nardfcuaiiaur.iiq.fcl6lmi zalteert crod.an.auf.f.piUenf' oia t tn p fe:z mifceanf cu aq ro;aiit>eda pa ipfi’ aceti fit admixtutz empkf loc ’ ai ipfia,! fi buinoi^crit ibtilisvalde Ibtrabe acctu:z fi ritgrolliia adde plua 6 aceto:z qirupi^Dociii fulficider quo vqrrbbeafUtiliareregim^ intalib^tz qfr z cuqb’ medida 6bea purgare vnfiqueq^ buoietio ad pila 13 P? nere ^termitto.£fi It apa fiicrit pigefiu z matiinutuc v diget aptide cfi ferro frldovftpato atit cu medida acuij* (T-Cfi ofit in a^ate fanica Icipit colligi z apparercttunc ello atrdtiie folfimo in moturddo ip3.Que aiit bnt matu rarellmt ifiaXfarina tritidz turficauliueiixati:qM02ii| pdrteg fint eiSIca:llercoii6 colubtni ficci qrta pa:piltent 6jl3 p fet! icoipoienf filcfipecoctioe crnriu z pedii ane Pnvfcfi butyro veteri. Si ^0 patiea foitia ttierit ! bjii'' mistloco farie picte pone pand rccctc p frumto:z fi me rit ifans puul^tdpa pcda medidas cu^im* omu:! fi fuerit iuuenia Icoipa dl butyro recetuC C}\ nt fuerit j apa Pigeilu z mattip:apiip^ in loco ipfi-^dclnm vt facili^ n» fanks Iferi’ oefcddere z exire poflit:z B facias cu ferro vl’dl medid9.’l^eceptio apta z piienies ad apicdu ap« ta»T3^.llercoii6 coliibiniz farinc tritid.afi.ptes eqlcs pi'" (lenf z leoipenf cfi butyro.z B fi fiicrit puer paucop aiv nopt! pone fiip abata ad q^titate vni’ penanj groffirct bfiip pone folia bletetz apief cfi illa beo Pdte.Sii?o pu t\i$ fuerit pure coponis:aut fencx:tuc icoipa cu fapoe:! fifup pone ad $titatevni^Penarq grofii ponec aniaf:ef fi fiierit ifans Pelactencoipa dl ofo b fifamio vfamygpfeifi zfiippone vt Pcific.Si dt fuerit iuiienistincoipn pofi medicaifl cfi butyro dcocto:! cfi fuerit artu:abln^ vtiln’dl aq melf i q ficocta fit !?erba q p 5 viccia vtligl! mc:z Paf pe ipa ad coniededfi bob’z cgs:z ficoqnaf illa pecqctiois viede cfi meile tadiu Ponec peueniat ad rpifilPidine melKz in illa itingaf teta z ponaf in viilne^
! B fieri P3*bis in Pie:ponec vuln’ frierit optie mfidifien tfitz peide itingaf teta cfi vngncto alnadi.Cpe palmati mittaf in vulne Ponec fiierit liberat^£t B cura coutji^ illis gbMas zcopfo fiierit fcoerata.S3 illi cui rtas ritfencctutisivel cdptb eiusficca valde extitemt:pofi^
N A
0 '6« cbo-
tenta m lilo liqre;fgge dftig ali^di 6 tl^wre adiillQ.Si nierit piier z nidllis coptonistfutRcit aq Dtcis 6cocta cii nielle vfqj ad ipiiUtudmc itmgcdo iit illa teta:t pone ip fa 3 ad pfudfi apai]*ioi at coptb ci^fiierit tpata t eqTpcipiie vt ponat tnYtcta feu talla itmcta f rngneto alnacbi •i.6 palnia:z alia oie madefcai aq 6coc.vicciedcocta cm tnelle \'fq$ ad fpiintudine.Si fitent patiee ffenio pftj tup*: vt Dure carnis valde;pone dfiip teta itincta cu al^ nacbualiqd 6 vitriolo piil!ieri 3 ato:g;li fiierit mollis co^» pronis m iUa[etate:rufficiet vn^iictn alnacbLCCS^i Ve licis lUq arabice noiantdmonisto^ve folliciteattfdas qo biioj e ille q ortaf:qtn fi ftierit Ciiignis fufficit tipi mi^ niitio feu domia.^i at ftierit cbota>pnrga eil cu Iero ca^ prto coagfito cu lacte.lki;poncdom Vnaqq 3 lib:a ipfi® qrta pt^ aiir. j.'3rcamonca q arabice 05 macbanmdatei; ^.jjyriipid nialbce regedotiir" cu illa medicia:qiicad’*“ oicim^z aiqs medicis laxatis z ciba e «3 di pane bilfer^. ni^t Jto:^ cu lactucis 6cocfl cu pauco acetp z oleo 6 olk uis*£t ii>is pone aliqd cu iprts 6 carne bedi vrpuUifa-^ cere potes-CSi f o tibi notu fuerit qj oict’ |;uo? ftierit mctlc^ oib^modis fludeas adexpelledtlipm cu medicis q l>itt illul3U02C educc:t ia fupi^ oociii qj medicie q bnt ocm buo:c euare z purgar:(3t ftc barburia z epitbimu) z elleboj^niger z lapis la^ulitt ft^citefcire et q^ medicie q fiit ex juineri9:fottio:es fiitvalde iltq fut ex vegetabo lib'’:^ comcdaui dbi filr lapide lajuli in boc cafturep^e^ ijedcdo adamdte.f.calanutd pp ipfi^ violctiaj; t fit aira tua f 3 Q’ coguoueris 6 grolTitudie bumo 2 is:qm ft ftierit ^trofliis valdetppina ei ocas medidas cu tota fua fti5a: fragedo eop angiuha c violetia:t q B bnt facetia fcripb tibi altas*® 5toictiisbuoj ftierit no nilWigrojlliistriim/ ciet oare fota aqua cara 3 i q oicte tnedtcie ftierit iftile g nortcvna t oie z colati:c 6illa oare patiiatineput tibi Videbif puenirejplideratl z pfeniat) pddnib^ notis q fut I5.ftga;annuc6pro:etas:i^tu6tregto:2 pruetudoiz mifce ^1 Oicu medicis aliqd 6 oelectabilib^ z amicabilib^nae: ftc c melq^ edlectabile nae t fapiduligue:c amicfi epa tut e cib^c medidatt bis ronib’t caufis ponif i medici^ *^i«q: medicie mutat t alterat cotp^^re na eas abbo 2 ^ 6kctaf in reb^^ mutaf z alienanf ab ipa na leiuf : ftc eifpanis z carotz mei etqm mei no alterat z imiitat co2p9 fic f 4 c pip t cucurbitatt pfUimt bis liria: t q: mei '^fectabile eflnaetpgB ab ipfis poitif in medicis laxati/ «is;c in alqs q n lut iaxatiue*gt fi ft regiref mei pone lo co ei^aliq^ ofce ftc c 3 uccbap q6 e amicu floi z piilmois ^eftcejt c melp nielle.c 6*noiauit ip 5 .r. 3 iiccbaru meL cgritudinib^in qb’cboraftigabudatvalde.caue ne oes orcian fiiifidet fvrup^malliceftcoixirupi^^Rece ptio puem^ buic pafll5i.*B^.barburie recetis:epitbinu «antietpanuiap emicleatap:vioIap*an4q*lapidis la3». grra ps^.j^eUeboti nigritt foliop colloqntide.ati.auf.q. 9 wt c^uaftanda c6qtiaiTa:c q ftit pillada pillenf tt i/ R ndanf g noctcvna in ^nieti aqtz poilea luanib^frice
irc ftnganf ccolenf fo 2 titerexpmcdo:c in.^*viq.illi^ jqponeoe fyriipomailicinocnenufaris cpomop.ati* Ctc aur.it ppina ei ad bibe'/ ftifficicter no purgarsf adde r4^ocaaq.?.j.t ryrupop;regcdo eu ftc ocm c' in al«s laxa oicf bunio: ftieritgrolliis in vitia grofti^ iL medicinarfi folumt
2 Boc.*B^dapidis la3uli:barbnneJt epitbimi
»afi^^*aflaur.q.ellebo;i nigri z amyg.excp:tica
SE P TIM VS
tani34n.auf.j,t.5.bdenq z ft 1 cados.aii.gte 0 tres auf.j» E
foliopcolloqntide qrtam parte atif.j.piftenf oia z inci/ danf folia colloqntidett mifccanf cu amygdalis excocti catis piftatis:t cu qrta gte girnie arabice q arabice catbira:madefacicdo oia pdca cu oleo rofaceo z cu ly/ riipo iqH 3 abin:t cuf^rupo liqritieftrmixtis in foamaco iiugdaleoneit recipianf 6 ifto otir.v.cu aq cata poftqi cognoueris patiens ^tute efterufticient^Ht ft no plena rie purgaref oabis ei oe eode medicamine auf.j.z cum fuerit purgat^gfecte cibabis eu cu gallina dcocta in ta/ / ' fpbeavrcarne bedi.£t ^ui 6 fugi’oixeri 3 iJle buo:gg ( ftiigroilitudine acuitate t malitia no fttpurgad^ m yna/y ' vice.aoDuctibi reitero q? eeducediis,in piurio^ vicib^ ^
pon^dofpaciuiter vna purgatio ne t alii ad minus tot J pjesqu^/clUs afllllauit iftrni^.f r si aft^ oict^biimoi^ ^ groiius nierft veDemcxcr qft igroiritie vitia z nd ftieris te gi oflb * cerfus|q? ftt meficiis oino oabis 6 B liipdco medica"*' cu liiba ftc ocm c;addedo 6 cbartamo t fcie vztice qjtu fcri ptu eft oe barburia,£ogncrcc'do ccrtiftime q?, fta qft in “ vitia groftitiercperif fcquif veftigifi melie^t rcgif illo md.(L® ^0 Oea paffio merit ex alqs fpeb^ ftatis q nd fuerit intata groffttiejpiirgabis efi C 113 cbartamo zfde Vitice t l>isfttib^.£tft paties ftierit mlhl fliiticus adde aliqd oe colloqntida.‘fNeccptio apta ad fxU.feis cbar/ tamizvitice.afl.auf.x.Violani z liqritie.an.auf.v.tl>u^ nielauf.q.byftbpi.auf.y.c6t]uaftenf oia tiftmdanf per noct^na in aq feriietivalde z colenffricido z fortiter expiimedotz oe ifta colatura recipianf.f .v.t fympi ma fticis z fquin^abintan 4 q.t grana o:dei.q.oe tarafea ex' coiticata z piftata.q; ft non fMcicter pnrgaverittaddc oeoicta mftifione.^. 5 .ciim 4 . 5 .oe oictisfyriipis:z rega/ tur ftait oictum eft m alqs laxatiiiis* G
CLt^epiuritumparticulari. /Iap.a."V
T N PR VRITV neafteetibivtpmdeasftcau fa ftt eboficaeg^ ft ftierit fuiftcit purgatio cfi ftro cq/ piino:z ft manift^ftfi tibi fuerit g? ftt ex acuitate fau/ giimis:facminutionc:z rcgimccitis ftt lactuca Oeco cta di aceto z oleo aut caro lxdi.S 30 ico q?caro galli ne loge eft melioi in boc cafti carne bedi.cf€b ft fciue/ ris certiftime q? okta paftio pcedat ab bumoie adufto: z illud quide p certo fcitnr qn locus in quo fuit reliquit Veftigiu nignu£t boc feies et ex alijs accfttib^V 3 .vtru j cito oigeraf vel ndtz ex foiti vel no foitinioidicatide z Qcuitataz et ftin fcalpmdo vel fricando magna fentit pelectationc vel no.di ft nugni lentit, oelectationc pe aoi eft oib’ in iquietudine z tediorqi eftexcIxifa.Et piti ritus q citius oigerif eft exfanguie:! maiqie in coige op p 2 imetlocu.£tq ftt ex bumoie adufto oiftidliusoigerif lalqsbuoiibMI ^ 5 ftt>i^isbumQi ftieritex meliojp/ rnrafacH pina ei ad bibedum ius galli veteris cotiuaftando offa g eius z frange’do ipfa an oecocPonc:z pone tertia parte ^ poderis ipii^galli oe barburia recenti: z coqnanf ftmtil tadiu oonec biftoimmf offa z caro:z poftea frica mani/ bus z colef foititer expiimedotz Oe ifto iiire oa ei ad bi bendu.?. vj.£t cu ftierit purgatus rege eu fteut Oictii eft in alge laxatiuis.(U€b ft ftierit oicta paftio ex bumote fratico groflb vaIde:tboc (cies ga Icabies erit matoi. oabis et ei oeifto iure ficiit oictU 3 e. Si autpiurifoict^ fubtilis z ficciis ftierif.ruffidt ei regime oidmatrulicut c Dare ei lactucas Oecoctas cu acetorz carnes bedom^ et j„g
gallinaru z rimilunz inuge eu cu oleo ro.ponedo invna/ g
E quaq;.?.olei rofacei.auf.j.oe alcbitrdfubtili. berentva/
^ mo 2 biIIis. riolas et
T AC C I D VN T qde 3 in boibiis variole et ^^oibillos morbillis ita griafrq^ pauci velmiUireperiuntur/j^^jg .«colli qb^no eueniit z ma baru painomi e fanguis comiptusy g^t $•.
«malos ni^ ftroaiis eyquo embrio in vt erc mfis bilicu mitriT? ajigiinKial'. a.ii aut polt natiintatc nam^ ^nM ^iiuic iccrg. % fo2ti6c.orijJA2^t3ta niczenialixt co^ruptuadc^tehoiancuj niouet na:ad^^
rrpiUiiongfd VKHft febiie
^a:?alKinai ea fit alienatio:^ t>iia q e« iter variolae z -ITt^zpillos tft q: variole giianf e^ buoje magis grofo: £«ra* ^ mo2l>illi er rubtili z ficco pcreanf .(Hf t pbibitu a mej 'fcjobibitfi dicis eft Dare in mojbiUis medicina laratiud ne buo:ed ci mo:bili: inficiant z ad venenofitatc oujrtan^hih^^
-ITt^zbillos eft q: variole giianf er buoje magis grofo: , rtira ^ moabiUi er rubtUi z ficw pcreanf .(Hf t pbibitu a me/
t^are nitdi canu:£L2.4ia^^Jnabi6(ifi3^
HnllarafL Tat^I^te^cWsmd^e^^ bilpfentio
tid nebuo lactucas Decoctas di acetb:z niedtiUas citnili
res ad ve^ ^augurie:? adbibcdu aqua o:dei z angurie:t et i cibo , * »*mv 5 » |.-»h • y
«i>n«ritatd’ t>a eis cucurbitdvaldecocta:2airimafiuet^c age poP/C De mojpbea nigra* . .
pwcrtdtur* (b5meniultucoUaudarc:?nuq5VoluiDarcifi^^ ^
tmldspnoctcvnoJt manebulliannento igncvfqj fld cofumptione medietatis zcolen/tz in colatura illa po ne rvrupuDecitrisJt fYnipiifeniculuxmalopgranat^ ru5.afuli.q*t bullianf fifvfq? ad cofumptione recoctio nisn ppina ei oi mane De illo rYnipo.^.q.cum.^v.aq** cu atif.iiq.cuccbariro.z ponefup locu mo2pI?eeboc tm plallrfu1^.rubee tmctojis:farine lupinop.amptc vnaj Centauree miftous parte medid:femis lini octatia par tis vniustpillef qlibet res p fe:t incojpojenf acetonponefuplociimo2pbeecfi folqs vitis rec^S Velfimilifnt cu ericcatur muta illunm fi fuerit pone medietatem aque z medietatej aceti. £t regi^" eiusfint turtures pparatez valde Decocte in tafpP^*** ^aues parue nemoris t pulli z pulle affati.
0 I
|U3meniimutouauaarc;'<miq5Voiuic»arc:nu»iyru|.'u»| *• m wrvr
aliquos Dulces ne neco) |\ /I gregata irt cuti co:pis.£t caufa biu eit Dun
I irp^ fld eborani.fc tf5as qi variole freoueteracciHut 1 y I adullus inuifeatus z rctetnsin mebus:qin in oculistz llmt ca pditionis vifus.qTe a pnctpio (hidc /^" a natura ertra pulfiis^eil Debes pqcere in oculis eop aqua ro.m cui^?«fi.fit ifiifiijj aur.q.funiadMOp:t Difiillabis ^ ipfa in oefis ptib’ vici/
uw / VI iimui VI tjLu a 4.'UMut> vl^ —
..dftij ) etiabecegritiidoquado aliqsbalneatur t nonlricai
^efis ptib’ vici/ cutis eius erterius 013 aliquib’ abllerfiuis z uiudinca
br.smik:2£iMdeYz’^wai>.»i^^ ,
meto Cii adiutojio C»ei.£t pauci funt a pfccte feiat rege ' diit ^ uccbarfml eop rmiilnite cu rctmef bssu'E”'""(! £iit> bos patietes:um odt «is oulciatt illud o6 cogitat (biHi \ in cuti vel fub cuti generaf moapbca nigra.(T£i vulgaresXq? qti ^uliit bdfe )n tttdtblUie r variolis nid (|>«cpatnocuempIailrooictoinmojpbcaalba;« 9 ”‘
X pifreflfalfooyralu teeomoicom^mirabitevalde^ S gimine in eade bicto J x cibenf cupuUie pparatis m ta
no mouunf©^alV Dico ^ q recipiritc6filium ab iftis \ ipbeatqift eft cibus comendatus in eis:t turtures^ car VulgariPltultis z euadut a mojtapw certo boc no eflf I nes l>edi etid copetut in !>ac egritudine,£t oleu iftop «n nili qt nodu venit bota z terminus fiti finistqift pxo an^ ' oteii amYgdalarii Dulciut-r anes parue nemetis millia z labozer augumctatioetfonitudicegritudimsf J uenictcsetidtt abllmeatfe omnino ab oliuis tcaulib abfcB Dubio perire Deberct.£go fiii vnus er illis <:pii ce z ab oibus generdtfbus metiamn in fiimma Dico q> in eidi in illo crrozetqt di effem parmis babui variola6:«| contentus cibis ptedictis z (imilibus illis.
bmvelcet^^ .
lidus z ficai^crear>a fangiiie mcllruali in vtero mf isi er quo nutrif embtiotqre elogddi funt omnino tales ab ^ oibus Duldb^n ab oibus fpebus carnifitfed regedi funt inomnib^ifiaitbabctes variolastt inunganf tmmodo
uia er ouncqt» ‘V.
' capilarhmiti caufa b02u ellertiberantia fangui»
aenti qui erit er oziftcus paruaru venaru z fubtiliimi t adberetibi: z fciasg^quilibet fanguis cumepiter m vena mutat colojcm z Denigratunt boc piurimu acc dit er negligetia niimitionis.Cl^'’^*'*^
dum eft a minutione Dertri b:acbq tralHmd^^^^
** 11113
vviiivfcav.fc ii»ui»^ani liuilivuv ciumtica '' - , -
qui indigent vnctione cum medullis ptedictis. ne f m q^ tibi videbitur c 6 uemre:qm comiemt etm acu
mojpbea alba que non rubefeit ptopter fricatio^ tati f 4 nguinis.£t fac ei buc ffrupu ad rectificandu nia?
nem nec aliqua alia caufa. iCap. 4 ™. coplerione.T^.liquiritie 2 iuiube. an. ?.i^.capiL veneris-
E t ORITVR in capite aliqfi motpbea alba z femina ciicurbite z angune.an.^.fi.violap z febeilc*% luddaqdifricafnSnibefcitJi fivlceraf noeqcit ati.?.iconqua(raq funtcoqualfandat infiindeetia 3 >" fanguinc.£t cd bui’ efl -Debilitas intutis mutatme xriiqdib.aque per nocte vna 3 ‘^ in mane bulliant Uw epatis er qua cotrupif mutatio in alqs membus» igne vfq^ ad confimiptionc medietatis t colenf in iH» illa De caufatz pot etid accidere bec pallio er frequen^ colatura ponanf .r.lib.^uccbari z mellis z tamarindo?* tizfoniz inoidmato motu alicuius De loco ad locumtz afUib.s.aq rofacee lib.j.z bullidt-iteru^ vfqsad occoc* becfpecies cuniaccidit efl incurabilis. fynipitz oe illo fynipoppinenfpatieti omni mane.?«if*
(CiDe ^ 2 pbea alba q nibefdt er fricatione. £ap. 5 ". cfi.^.vj.aq.£t regimen eius fit panis bene fermentat
B T HECeil alia fpcsmotpbee albe qgeneraf cum gallina Decocta cum cucurbitis vel pottulacis. er Debilitate ^tutis mutatiue mcb:op C 02 pis:q»n (^tje veficis Duris que arabice Diditur alcella idcll qn mitrimentii adnenit eis nofuntfuflicietia pniiv r ab.S *
ijinoif ?'HaSe
SEC VND VS
tali loco (Ugucnirc g? no pnt cu ogatione manuil eradis caag? lifunt in loco apto z puenicti ad cradicadiupTuc' tudo iiiagrop dlfcmdere cutini z ipiaa cr cucUerc z eje-^ tirparc*Jct eil pote g; be veiice u otiunt" parue:Dcmu5 jpcedecctgecrtfcrit z augmentan^ vaWeu nutmnf nutrmicto aducniete eisiibi opto z tpafr qn mbr'
mus comedit pifces z pane asimu z frid» lac z bop litl’: qm talia cibana pereat iita paflione z ejepertua fus in gni 9 ponere emprm oe narciUub naracis putatis z ma' iajcatis cfi aq:q; optime remouenf i eo z pbaiii et oare oi oie auf.j.ieiuno itdcbo oe medulla Temuiu eius ad co tnededu qp liberant inde:t pfert etemplare iprasciini cbarircaiiua*upanicalct£t aliqu beye/ice gtianC m lun^ emris z ITit abfqs puetioecq ab antigs noianf pmhile nV ccurapu buteje oriotegrolTo iuifcatoin locis illis:g a f[i go:ee>*terioti tdiiraf.Jbt$uis a medicis nris prgniedir' camiita fint rememotata.i:go tn magis comedo ceteris niedicaminib^femia oca oe nargis comeila « emptata* (TDe verrucis z poti& jCab.o"*
E t GENERANTVRaliqnmcotgever^ riice feupotiquop fpes runtmulte:qtexeis hint q fiunt e;c fanguinegrofibrefuntoegriegraniilop ouop q arabice onr alcbalim:a oe eis parfi fupe^ rius fecimus nientione^^Et cura eade ejciftmzotliq junt Hccevaldetz eminet exterius multint iftegeneranf ejt flegmategrolTifiimo terrefiri z fridou cura baruefifpe cia liter purgare iliribiimo:e*£t Ixic optime fit cu^, ilio niedicamine.*g<.aloe 6 .agarici barburie.npolypodq re^ centismiedulle cbartami:feminis Viticetfticci liquiritie: anteriotis coUoquintide.ari.pondus granop 02dei.iLftic ci cucumeris afinini vel fiicci foliop eius pondus graiu Vnius « oimidij o:dei:piiienf quelibet per fe 6 ter collo quintida:q incidenda ell di fo;ficibus minutimre incoK pota fimul oia cum oleo oe fereg:z cum aiif.igrani filii cop vel aiU7g»oulciu:a tantildeoeguma arabica:econ fice totu fimul cfi fprupo oe fquin^abin:? ptopina infir^ tuo oe ilia confectione pondnsjiq.aure.poii cuiiodiam ipfius aliquop oieru:z fi no purgaretur riilficicter:adde aliquid oe reiidiio di aqua calida;regendo eum licut in alqs laxatiuis:z boc medicamen confert regendo eum cum regimine otdinato.f.cunipane bene fermentato z pullistgallinism tafpbeanpone fug verrucas aligd carobis bumidis piliatis oonec cadant:? oe eis et q fachit eas cadere eli oleu^qb remanet feiiqb eliquaf a cafeo Veteri z antiquo retento in vegetib^.iiiud eni oe^ ficcat eas abfcp oubio:? facit eas citllfime cadere:? |boc ctia facit olefi oe frumeto: ? oleum lupinop limiliter.E t cli adbuc alia fpecies potop qui pfiindati fiint in carne niuuiut eminent etiam e;cterius ? noniinanf po:i pfun^ ? r eadem pdictop.Ccu5 regimine ? purga"
/riUf i>^digent aim boc eradicatione cum manu, tineoiitate.
pallio gfiatnr in cotgeejc ^ grolfo licut fiunt poti ? verruce: bumotis nd eli tata quata ^ 3 cit potos.£t confert valde in bac :?abar *” pous:? pone oerug babaU
cfi inde.£t pfert etia inuctio
lacertflnw?-^f ^ generaf e;c comellioe
a «menaea magna da:? nicompj*T^^rt^ aqtepi"
^adinoMci fiqnis comederit ea velbiberit
•‘^iLwniibi ciieflemmmarailrailUtt bofpitaliaccit
boeCqd in aq qua bibeba geipieba botribilc odotetet E
.01 oie mibi videbaf mftiplicaritqre ozdiaiii tfeci boi« itrare puteii advidcdfi gd 15 ec poiret:credes q& aliq re ptfiia mtus.cecidiflent ? ille qlitot iuenit lacertas miras motnas:gs qp erat oifibluta ? gs Uvii times ne ide poP fes bie nocumtmicepi bibe 6 tberiaca:? recepi b ea vly Vicib^z fic euafi a noaimto gf a Dei. £t poli Idgu tpa o:ta fuit mibi pullula ad modfi graniile fug pueta nafi.
£t ego oeftig pofui oe tberiaca : eo qt cognouiqb illud erat e;: buniote venenofo a natura ejcpulfo.qiii quidem bumoigeneratus fuit ab aqua lacertarum pjedicta.
(C De cotriiptione ? ejccotiatione cutis. jCap. 1 1®.
T ORITV^R. aliqn 15 pallio inco2ge:?15fic I . eje abudatia buotis mefici mali nittiplicati in co:/
1^ po:e:g a na ejcieri^expellif ad cutc':qre St^mitriti p
-fc^ua cutis e^ toto cozrupif:z io no nutrif.? cfi na co ntt ip5 exteri®, expellere ? nd pdt:exco:iaf cutis ? oepi/ lac:? bic biio: e nial’ valdetFj tn c ;p bono:q: exteri’ ell expiiirus.(C^t cura bui’ eil nifidare co:p’ab illo bfio:e rura.
malo melico cfi reb’ prcripdqbiitillfibiinio:c educere
,f.cfi barburia:epitbimo:lapide la3uli:eltb:o nigro:? fU milib’:? oe.v.in.v.oieb’ oa ei aiif.y.oe tberiaca au^,L 6 fyrupo oe ligritia ? ter tm oe aqtz tardet comcfiionc Vfqj ad.Viq.b02.? pollea comedat pane bn fermtatfi in b:odio gallme fca in tofpbea:? bibat oe bzodio galline ml'tfi.?epitbima cutijdifemib^ melonis exconicatis et 5o:e camomille quopgtes fmt eqles piliatis ? malaxo/ tis cfi aqua oiilci:? tene oefuper oioie mutando iplimu (C De lep:d. r ap.i-?"*.
T O RITV R aliqfi bic cacer peffim’ in co:/ po:ib^ boiuni.f.lep:a:? boc ell mamfeilfi ga e ma G
ximaegritiido:?^maio:igteaccitggvicinitatej Xep:a eH ? ptractione mote ai ipfis lt'p:oris:? fit ct gg conieilio/ curabilbo ne5CibopDellruetuicdpU'xione;?qfi begriiudo luale^ nec fpap/ fcit t luge’xcedit:eil oifiicilis curationis valde:tfi fi*fpaP nietur* mus nd affuerit vel lUgutTierit in aliquo nicbto polis c rura» cura eiu6.d:auare intc'tio p®qiia b5e oebes in ciiratidc bili’ pallionis ell in aperiedo oppifones fplcnis:? boc cfi co:ticib’radicis tamaricis:? co:ticib’radicis cappa/ ris:? pone cfi eis oe ligritia ? palliilis ad frdgendft eop acuitatem.(C'Receptioapta buic pairiom.T^-.co:ticis rab.tamaricis:? rqumati.an.?q.polq nidtaniqb o5 ara/ bice labada.? camomille.an.partes tre6.?.j.mctallri t afare bacbare:mctbe.an.?.5.cctauree niino:is qrta gs ?.j.q funtcdqualfandaconquairenf ?ifundanf imx.lib. aq g nocte vnd di tata ligritia quatii^ oia pdcl:? mane bulliat leto igne vfqj ad pfumptionc tertie gtis.? cole/ tiir:? CII illa collatura ponanf lib.q.^iccbari.? bullianf lifvfqj ad fpiflltudine.? oe illo fyrupo bibat paties quo libet mane.?.q.cfi aq caVatz regimen ei’ fit panis bn fer H
metat’:? aallmepparate in tafpbea:? loco olei oliuap ponaf olefi amyg.orcifi:? pollea purga bumotc mericit oado ei medicinas enantes niefia C113 tota fiia ruba:fic iaj oixi tibi:ficuf ell polypodiu ? epitbimu ? elfm nignu ? bop fitia*Or Receptio ad b.1>;.agarici polypodq rece/ tie:lapidisla3iili.an»auf.q.ell'inig.aiif.j.foliopcollogn/ tideqrta pars aiir.j-fcamonee.vnj.pars aur.j.incidaf collognfida ciifozficib’ mmutiirime ? mifceanf oia cuj puluereotagifotfi ? fiilids ? amyg.piilatis.aii.aiir.j.et cfi oia fiierint optime piilata incotpotenf cfi fyrupo oe cotticibus citrop ? fgn3abin?oofisbui^medicaminis fit auf.v j.cii aqua calida:? fi no fuificeret addaf oe pdi/ cta auf.j.? rege eu ficut oictu c in alijs laxatiuis:? ell nc cefil* m bac medicina vt ponaf fpatifi iter airiiinptionej Vitilis medidne ? alterius p qlibet fella oiios oies:? in byeme in oibusocto oieb’fac6parare ferpcntcvnum /:or.aut'r. ^
Part 16
5$20di«m gallina;: i medicina fubUmieli^
bni* tra. io,c,a; /Zdair ali qn Deficit rcnfus non Deficienti motu et e^ ccnuerfc»
Herui 6fe rentes fen f\i 3 runtalq neruis mo rfmgaU
vnpmap^ niKca»i.rru ^.DOC.J’* motiui (Tit eutespcir (Cuitiones renlitiui Di recte. qide.j.Ue rio2U5<^® ? 4 <» De acci/ dentUs^».
^n oi ner^ uontotiuo efendia ali quis z i oi fenfitiuo niot^§ taj les Dnr ap ditio» idem id.Devnl^
p Oide i®
plgul fc niind t Decocta in tafpbea poft$ ampntatfi flie rit ei caput z cauda fic Decet:pparef at fic icidaf a capi/ te z cauda p.iiij.DigitosteiLCotie^ z itrifec^emfidef:z ab/ luaf:z bu buUiof in aq cu fale z anbetobis.poftea 6 co/ qua^ in tafpbea z madefaciat pane fiiu in iure illote bi/ bqt De illote no comedat podea aliqb aliud Donec cib’ ille Iit Digeli^^n alqs aut Dieb’ comedat gallinas in ta/ fpbeate bibat btodiu ipfaru frequctertqm illud btodiu ed cis medicina fublimie z nicliot oibus.Octo Diebus bibat auf.Tj^tberiace niagne.Ht id q 6 melius ed eis fa/ ciendo qDijcimusedrt magnifice fe aidodiata cotra/ .ri)s z afliiefcatbtodiiim gallinarum quantum poted.
C CL' Decadar z oe felleg. £ap.i j".
A D A R c Didicultas vf puatio fenfus vfmo/ tus: vel ambop filtqn c in aliq m^bjo dngul dri: felcg ^0 c q fit in vna medietate toti’ cotpis e la tine Dj pal^is.£t acdtpp bacegritudinc boib’ qinon pntptemebtopmouetvelin eis renfibilepdpetvrren tire z aliqn in eifdc f cadi pte fiV fenfiis z moftotalV an nibilanf z p 2 iiianf.£t rarracenipfuetierut^vocarevna' qnaq^ iilaru padionfi in liaua fiia alcbadar z affeleg.£t qn 13 cgritiido fijra i in aliq mebaotita qj orno caret fen> fu e motu vocdt ea rela>:atione:e illi et q vocat puatio/ ne fenfiis relajrationctno Dicutmedaciurl^oclt ea nofe no afliieto.(L£t ia memoiati ftiim ’6 cautis alcbadar irt egritudib’capit).S 5 qre aliqb’pii5f fenfus ttfite aliqb’ moftm e gbufda mofefenfus fiirnodfi eicplanauiQua re a me audias e ftelligas q Dicanf fiip b.Scitu ed e co gnitu Qjfons e ojigo mof volutarij pcedit a cereb^otet feitu iitq) fonsfendispeedit a ccrebtote cerebn*i volii fate IDci mittit fendi) z motu oib’ mebtis ppinqs fibi p vias puas.t:paruo 6 neruostt mittit et cerebtu fenfu^ z motu mebjis pvna via magna.f.p micate ipa mittit po/ dea alijs nicb 2 is fendij e niotupvias puaspeepto jDcit z nerui illi q (ut niollespcedetes a cereb 2 ovfa nuca:ilti (ut q ferutrenfii^e illi q Diiri ejcidutpdat motfite putaiie rut alig medici gj cade ca fit nociimeti fendis e mofe qj ab eade clpcedattq: credideft gj in vno eode ncruo fit ps Dura e moUiste fenAis f ni eos pcedit a pte moUitet mof a Diira.Sj B e manifede falfu^tqividem^mftoties q)inaliqmeb 2 o 6 ficitvrauferf fenfiiste remanet in eo mof »g'vep e id qb Dic BaVXgz nerui ferites fendi^ funt Diuifi e p fe a neniis iducctib’motute Djia q e iter fpes neruop fenHis z fpes neruop mof no e occultatqtn fi pafiio fiierit in cerebzo lefio z nocu" fenfiis e motus pd pief te erit in co 2 pe totote fi fiierit in vna medietatu cc/ rebiiterit puatio fenfiis e mof taut Ditfiailtas eo 2 udc in jadejpte co 2 pis in q fiierit nocu" in cerebzote fi fiierit lefio Vel nocu” in aliq pte micctpcipef lefio e nocu*" in Illa pte cozpis vel in illis meb:is in qb’ illi nenii tedutie vaduttftne fuerit fentibiles vel motiui.v?.fifpedimctu ruent in motiuis lefio peipief in motute fi in fenfibilib’ erit mfenfuttn nota g? it in neniis fenfibilib*c aliqs mo tus:e m motiuis filr aliqs fenfiis fp repif.Lferutfi in mo/ tuus pdnof morvaldeteifenfibilib^fenfiiste ca qre ner ni renuis (ut molles e mof Duri c manifeda:$uis ambe m^s »f.motuiop e renfibilmpcedut a cereb:o vf a mica.
.S neruop fenfibilm tTit q fparguf
z l^diit vt^ ad exteno:a cozpie-t maioz ps motiiiop (ut q pfundanf m itenoza cozpiste ob b certi(Tlme in cuti q totu co 2 p circudat manifedaf fenfibilitas plus 63 in ce/ terisjiieb 2 is e made in cuti vole^man^tadbiic nia(tis in cuti q’ed in edreniitatib’ Digito;? nian’te (barr in illa d ed in extremitate tdids vel medqtqifi ibi maioz tempe/ ries z magis eqlis q 3 m alqs locis oib’ ec repif £t no B fenfiis illic certi’ z (Utilius peipif z manifedaf.£t ppter
bccfenfibilitasfenfiis qed inexteri03ib’C02pis*'i q ed in extremitatib’ Digitop man’e pcipue'in idice
medio magis ceteris comendaf z laudaf illicpofuit fenfibilitatccerti02c:ppvtilitatczc»fi0”l
natio aliciifidop in arabico noiaf feleg.e cu ipedmicm vel puatio fenfiisvel mof fiierit in aliquo mebio (ingu^ larit§ non in toto co2pe:arabice tfic d 5 cadant q in vno loco vel in vna pte coepis ttn d 5 relaxatio.Stc» qn ipedinictu vfpuatio lenfusvf mof fiierit in vna me^ dietatiij toti’ cozpis tiicpp2ie noiaf feleg.£t nota Q? ca egritudis Delcbadar aut Dclfelcg c friditas copfonisq Diiaf in aliq pte cerebii vfi totote in toto pdfiaf vai dettuc mozs in idati ejeidit pp puotionc anbeliftqj »1 mltuabudauerit friditas ida in toto coepe cerebei:tiic Iblu Difficultas vf nocu" fenftis vtmof vf ambop filp' dpief in coepe tototq? fi Dca friditas vf nccumtfi ni^rjj in aliq neruoppcedctifi a ccrebeo rta mica z fuerit ftib fpodiliita q? lefio aliq no fit in nenio q nioiiet pecf Viuere pt illb afal $ius egritudo magna exidatteo q««* ide no piiaf anlniit’ q? fi lefio fiierit in nemo illo vtl ij illis q niouct pecfttiic puaf anbelif e moeif paties (nv focaf e inc6tincti.Si aut puaf fenfiis Vf mof in mebeofingularittucitetio tua fit in penedo cura in illo locovnpuenit egritudo.£t beefeies ex accntib’e (ignis V5.l1 ca fiierit ex mala coplexioe frida ai nia vel fine nin q ifridat nerumtuc pueniet noaimetu m illo nenio.« fi fiierit m nemo fenfustfiet nocumtu in fenfu; vel fiet ipt’^ dimctuinmotufi fiierit in neriiomoftvelmvfnfqrfi fiierit in ambobus : z pt et (leri 13 egritudo cd epatis ex quo puenit copeelfio z coplexio mala in aliqb’ neniis fibi vicinis ex qua copeelfioe pbibenf f tutes Iralire ad idud mcbefuOe (i illa copeelfio fcd fiierit in neriiis fen^ fns Dedruef fenfiis in illo mcbeote fi m neruis mof oe/ v
dmef motuste li in ambobus fiet in fenfu z in motutco/ gnofeendo certilfinie q6 ql3 mala coplexio nocet in boc ope.(C£rgo cibus modis pone itetione tua in airddo ^ J radicetvnpuenitbcc egritiidotq? fi lefio fuerit in fonte: ^ p redi ad fontece fi in rimilis ad riuulos illos redi: vfi ft\y tes currfit e pcedut.£t (1 fcnieris q^ ca jmf egrimdis fit mala copfo frida z (icca calcfac Iodi cu rebus teperate calidistbntibiis niiiltd aromaticitate:reducedo admcf moeii qe laj fupius Dixi tibi q? be medicine ec Debet lli' pticeerubtilestefic tudbabebis intentione.XDedicina aut conucnies ad boc ed oleu granop De albarii factum podcB grana Dicta fiierint bn matura in arboeetponc/ do cii Dco oleo Decima parte ipfi’ De balfamote m me plus fi babueriste regimen effit C115 reb’ calid ie:tfi . j,
no m exceflii cognofecdo q? colubi mafciili dc nido fylne w *-
dres oferimt ad boc valde z capita lepop in tafpbeat^^ turtifres alTate in verme it fuffricte z galli fifr magni e fpafr nigri fut bonivalde.e vtaf motu e exercitio tpato in ieiuniotqjfi no pol]3 abulare ca egritudis excite? aia fua moucdo ei qones ^liando ei in oib’ fuis Dcis adl?u^ vt irafcaf e calefiat ei’c6pfo:e fricef co2p’ ei’cu mani^ bus moUib’in ieiunio e pod cibu rcnioucaf ab oi motu j animi e coepis:^ qefcat Donec cib’in do fit Diged’ (L' 5 * n ^0 cd fiierit buo: frid’ valdetq eiienerit in nemo vf ifi n ipocereb:o:dude iremoucdobuo2cillucuidorYnipo; tO aut Da ei fyrupu b feniculo cu aq ifiifiois ireos e fgndtn 6 ille ed fyrupus pfectilfimus ad bac pa(ficne.T> .ireos (l)uinati fiauie.i.olmardeciipato2qpolq niotani niac*^ co2ticis dtruaiiauf.x.madids aiif.v.coqualTa oia bn d ifimdanf in.xq.lib.aq femetis p nocte vndte mane bni' liat Icto ignevfqs ad pfumptionc medietatistpodea co^ lenf foetiter expmedoee in l?ac colatura pone auf.q*^^^
Q D
IW< ni^Uett foiiculi.£t fl tps z ctas pfimferit.^aU d fi' napi pUiataz oilicsata cu aq ad fpiffitudit^ ttieUcu lib. fucci fknicfita iil>.uq.mdl^;z lib.j.^uccba.t itq? fit buUi^ ant vrq>ad 6 coct 6 e 5 rfrupi:z 6 iflorfrupo;ppin^ ad bi bedii oi niai' 4 .q.cu.iiq.f*aq cart':a poftqi potar»fiitnt ifto vq*Dies.purga cu cu irto lajca"® q 6 cducit z purgat buou's gnb 8 *‘^.mcdullcrcia cbartami.^^.fafcoiedc.vz' f ice:bddlq:oppopdaci 6 :galbai:(^n 5 abiri Vt f apinialt* pd 6 .auf.}*coUoqn.qrta j^tc nuhpicide coUogn.niinuti z poe e collognrida 6 ptue b:agatop;t auf* 5 . 6 .aitiYg*
axco^ciaQ z oia ida madefiat cu rYritporgn 3 abiit fco di fiicUc:zppia 6 itio patteti pd 6 .atif»v.cu aq cdts:z cu fut dt purgata babci pane bnfc nutatu cu gallo Dccocto in tafpbca 4 au alTumption^ mt"^p’mcridic comedat ble tae vrvtncas dcoctae cugallia:^ i mlefeqnti bibat me dicini.(C3lldt qb’l5 pallio euenerit ca apafl cdptimei) ucniu:aut}captufioni 8 vrpcuflioisiilloloco minue eii ef opp”pte lefioia^tli [i fiierit egritudot 6 ;ctra mine eje liniflra:e e^^io fi fuerit i finiflra miue tj 6 jrtra:^ (i,fiierit i meb:isni£io 2 ib^nmie e^rfapbeaat^ ftiiferio^ib^ftoma eje cephalica erbedo 6 fag*put tibi videbit pueniretpfi derat} pdit 6 ib^rup 2 afcripd:t inuge locfi e^tudis cu ofo rofaceo calefco z fufficiec tibuSed ego feio z filr cogfco ^6 preo medicop litigabunf 5 me 6 b oco: qa crediit q ptiatio fenftis z mof’ no accidat nift a ca frida z huidotz PP 15 credut qd ipoHis fit ei^ curatio nili di catis^Si aut pftuerauerit oca paflio plib^ oieb^:flue fiierit ex apate vrpcufTioe aut pculfioe feii vuln€: pone tuc di olb refa ceo oe oto lilt^aiueqlee pteen fi fiierit atiq magis adde cu pdds.ppte ecp d baUamo.g? fi no beres balfamu po ue loco ei^ olcu oe fcaunix z c nigella: t pficiet di adiu-' totio pei^Etfeias itep q^qfi onabif multu^qUtas ca lida va l«ba cebii vrin neruo puaf fifr ide fenfus z
iUor.i55 15 accidit raro z i mioxi ptetz B maiferte app; ^ qu aliqc *a:titer calefac man^fuas ad igne fbtilitatej fefus amittit ita q? no b$ ip 3 fic aiiqre fi colueris q? bec cgritiido pueniat a cafitate peffima:rectifica coptbnej meb?! modtTatetpfpidcdo ne ifridesrupfiuc.CESi aut difficultas pdea fenfus vlmof fiierit ex ifufioe fca i ner^ «is z muTcutab buoae fiatico i vifcofotfubtilia eius regi me valdete oa ei fyrupu pfcriptuqueadmodu Dijrim^tt me**® it fidictatt oal5 fifr vjtica z fuedi feniculi cuj ou plo ipfi^ aq: z purga et buo:e illu dt aq ifiifidis medulle cbartami: 2 ?e.v:tice.(T^eceptio aptabuic pafiiouT^, cbartami: 2 fe.V 2 tice:z liqritic.au 4 q.pulpe collogmauf j. 3 lnftmdanf I feructi aq p nocti vna:t i nide expmedo t pus fricado maib^ colcf :t d ifia colatura oenf paticti «d bibedu 4 .Tiq.duq.?.fYrupi d citris: 1 15 bibe 03 f nato regimie z recepto oigefiuio pferipto plurib’ oicb^.Cfe fi fuffideter no fiierit purgaf :oaB ei d refiduo oce colatu re.^.j.T.Y.dl^.Y.oictifYrnpi:t facreu cufiodifjfic|fit i alijs laj:atiuis.(i:on dt ficcitas fupflua onaf in neruo plus d Dito no Vidi bucufqj qjfubito ide accidat ifirmo Difficili tas yel puatio fenfus vel motustaut relairatio copleta m medietati^otpis toti^ vl'i toto coipe . 53 pt ev’bac cd B , ^ paulatie:poil longitudine tpistfic vide^
ni*»! feneicctib® valde qm bac oe cd igrolfanf fenriis eo^ ni:t guar aiidiP*:t oimimiif vifustt odoiat’: t giifius.£t b ficcitas puemt i eis pp OebilitatefiiUe cebii z pp pau cit^e fpus nalis z aial q fut i eis:t qa pp fenectiitc oinii nmf dfuba cerebii.S3 bi dfecr>no aeddut eis nifi qi no on ciuiodmf z reguf i cib z potib’:qm q parci fut z tepa tii cibis z potib’ z alqs *: ronabifr z oidiate i oib’ regiV defectib’ t egritiidib^:nec ^opttitelligeBp dfiructio;fteirs oitnictoj miaglatiue:Difcre*^: z rememo** ; qa iffis q bil
fuflodiutur t regunf no fiiptienit oefiriic® bap i?tutn.S3 E
accidit eie tm oblhiio:|§ imaginatiiia z oircrt“* z memq-^ ratiiia feii re^mifdbirpnianeti ipis ifiia nalitate;l§ pigris tdtur i memoiia rep:e qtl recoiddtur eis faciut oes fuas opones nalitent queadmodu in coipoub^ fenfi natr ac^ cidit feffibilitas z laboi pp dbilitate niebioin eop ita fy militer t nenit i itelfu ipfop.£t ficut vides manifefie gy qn feneje exercitat coipus fuu3 faccponesqsitedit rectas 2 nalesficptf3fud pofitat^fic tinfintelfu ipop accit:q> fi recoiddt eis q fut exercidr.faciut opones fuas nafr ta in imaginatiiia $in oifcretiua z reminifcibilhCit ante in Iflis accidit lefio atqjpaffio no e tm exfenectute:^ it ex infirmitatert illi etqfimtinfenio pfiituti oumdfiierintin regimie recto z oidiatoTic oirim® ejcercitant bas vimv tes recte z oidiate:nifi qa pigritdf in bis.S3 B no fadfit Ihiltiquiimaginanf res q ndfimt. 55 ic fec qddfiiiltus q cu eit i tecto vnius oom^oijreriit ei qdd: eijce te inferf* P
z icdtmetifecit.t)ucufqs locuti fumus d cadelcbadar; q cfi oifficultasfenfus vfmotus vfambop fifq ftti aliquo mcbio fingulari I plib®.£t oe feleg.q i puatio fenfiis vf met® vfaboiu ififq fit in vna nicdietatu toti® coipoiis.
E Cribt' feleg.ioe paralyTi in partiailari. £ap. 14®.
T AC CIDIT, aliqfi boib® lefioinucba aut pppciiflioncvelej: viilnctautpp apaqdoiif ibi.
Cb fi fiierit in medietate nudje erit fellcgfeu paly fis in illa pte in qua fuerit lefio.Si f 0 fuerit lefio in tota nticba puaf eje boie vtej: aiali vel qd fuerit y idnu ppfo nibois fenfus z mot® ofum mcbiop ejrntiu fU ea pte lefio nistqd fiidlio aliqfcdfucritinnerito ; piiuabif fenfus fi fuerit ey neniis fcnfiis: vel nipt®:fiftterit ey neniis moti/
nis in illo mebio vf I illis mcbiis ad q tidit ille neruus.
£t bnius cura i ipofis.fi aut oca lefio vel icifio fuerit in neniis anlxlitus q veniut ad pectus: moiietur paties in bieiii fiiffocatus. £t fi fiierit in neruo vel in neniis anel quifuntfub neniis anbelit®mouctib®pect® poterit viiiet G
4 cfi oifRcultate:! no plongabitur vita ei® multu:§ in fi/ ne moiief ide.Tluc aut intedo oefpafmo tractare.
E Crii»^ fpafmo. ^ £ap. 15".
T FIT aliqnfpafm® in aliq mebio qn nem® piV gitur acu vel clauo vel bis fimilibus.Quare niedi CHS pioptus ei 03ic6tincti cii oifollicitudine cfi ali quis i neruo pungitur oelliper ponercfulpbiir tritii mi/ jetu cfi ofo oliiiap:qd fi negleperit ifiud poterit ad fpafinu leniter oeuenire.£t pot it fpafm® puenir e ex bumoiib® fuperfiuisiiiibibitisineruotvfi pirif t abbicuiaf.£t cu^ ra b® e coip® oeficcare z repurgare $5 cu bis q bfit edu cere illu l?uoie:t B fieript cu aqua mfufiomsfds cbarta/ mi z parii puilpe coUoqn.oddo ei ex bac ifufioe, ^.v. cuj ;^.b.frnipi coiticis dtrl£t pot it fpafm® eticireex ficata tefupfltia ficut pofi nimid z fupflud dionc nalem aut ex affumptioe nu aaite valde.£t aira !>® c inungere po/ H fierioia capit) cu ctb® fpondilib® z reliquii coip® et aim olb recenti amygdalaru oulciutt ciba eu gallia t cocta i aqua fimpiici.fctfi visponere amygdalas tlac eritbo/ nuz ppina ei ad comede’dutefiicfos galloiuimiemuqirii fiint optimi.£tifrima oico q» pulle jallinapt gallie (mi (fi optime ad comedcdu,£t accit filrfpafm® aliqn exya/ poiib® driiiatis in mufaifvf in neniis griatis ex ebiieta tenimiataut ex multa comeftioe ponicptvf potatioe fii/ perfiuayini iportaut ex potatioe agrefie crudetex oib® illis caiabt ifiarpesrpafmi pueniretq o 5 bu3ea. Bt aira b® efi vtficias infirmum cuflodire ab oibws q pnt tales vapoies giiareti fufficiet ei comedere pafleres vd tur/ tures oecoctas i aq z oleo oecoctioe multa:aut au atas in venuz comedat pane bn fermetatu aim bis •
ttaq} quantitas camis fit maioi^^t itate panis. zaoit^
xonautT. £ i
I neat ab oibiis frnctib^ ptcrqiia a granis pini z ab aueb lanis nmdatis: z inunge porterioja capitis cu oleo gra^ nopoe al 54 rij:ponedomvnaquaq^.ilhus olei auf.j. optime amb:e:z inunge etia cu oleo iito fpodilia oia:et poftca fncctur coipus to*^ niollib^ manibus abfqjaliq inuctione,poft iitam fricatione^ inugaf cu oleo antiquo nucfn^ excrcitif imiltu ante cibujtt quiefcat poli cibfu
T G tNERATVRaiiqilBpaflioinqbuP da locis co^£is«t b Iit e;c vapoub^ coadunati i nm< fcurvli neniis ^ petut e^itu z n pnt:z bi vapores g mouenf m cojpe ourvetolitates:ric aer g mouef e>:te n^noiafvet’: 2 b vapoz qi! niouef itus in imifculovel m nerno fit ibide puiratio.l:t cura Imius eil cura rpaltui:? nulla alia oua e iter rpafnm z puUationemiri qt ejcrefio q fit in rparnio e foztis z magna: t illa e Debilis t pania.
S C De raltu. ^ iCap.17"*
A LTV S qdc e mofei*ne’pter naj g gdc nt ejc re biis q actuali* fortiter ifridat:^ et gfiaf cj: reuoca^ tioefubitacalousnalisz fpiritufi aditerio:afice>: terroje z fletu fupfluo.Ht cura bui^ c vtifirm’ recipiat ea q co:p^ calefaciat tpateu q babedt neruos pfwtare ricutefllyrupusDellicadostt fyrupus Decomcibusci tri cum aq tepida:? cu ouobus granis o;dei oe niuTco.
T ^i:»etremo:e. Xlap-iS”.
R E M O R ligdc fit ej: pugna q accit iter i^tik te nale fullctante mcbiin? lmo:c aggrauate:qifi ^t^itcdit fiillctare mcbifuz bumo: ejc fm na pto^ flrare atqj Dcpjime:? fic fiunt duo nior»Diuerri:vn’poll alui:? vn^^evolutarius:? alius violct^CLEt cura c pfoa tare co:p^totu cu reb’ pdictiscfic cu Pyrupo De llicados z d costicib^citri cu mufco fic pfcnptnm cfitii tps fuerit 1 ffidu z paties tralierit iuuctutem.i£ii ^o ftierit iuuenis ^ pone cu pdcis Tyrupis De lyrnpo rofaceo:? 5® ps aq qui
ponis di pdcisfy rupis fit aq rofacea:? rege ifirmu cu te rtiailisgallop? alis ipop:? De pullis Dabis vndiq5:?fiic cus e't pullop eil bou^alde^O): fi fuerit fenejc z erit tps biemis:Dal>ei fuccu colubinop fyluellriiulaciedo fic.d^ collal) eos:? dpilcY:? miidef ab iterio2ib^*abluedo eos optie:? pollea pillcf optiein mottario:? ponaf i lebete nono cu aq ? pap olei:? aligd De cotiadro ficco ? fale et bnlliatvfm ad pfecti bcoctione:? pollea colef p clap z rap pinu foniter cjcpmcdo:? Da ei ad bibedu lUu fuccu: cogfccdo gj capitib^colubop it II pptietas pefllma iu fa ciedo Dolotc capitis:? pp B eqcicda funt capita ? colla tpfop:?becqueDicta funt fufliciant in bacpafiione. CLDe affoabtqui latine D? pedofcelli. /:ap. 1 9”. JVI / — «V RIVMTVR aliqfiincotpeib cutiepterms
I I pediculi puuculi g cu epconaf cutis epeut aialia
V J ^ma tl puucula q? vix pfit viderlEt cura bui^c ^ Wre cojp^cu feie cl^artami z fde vttice.f.cfi
i?t>p:qm Illa eradicat caj ? radici bop olno: «imige lodi cu oleo amyg.amarap vel cu oleo granop cana pillata ? malaxat! cu fuc ^ i^ficn? riba €11 pdicib® Dccoctis in tafpbea di ^‘^^"ictato:? abllineat ab oib^finictib^ ^ recetibus : ? ab viiis z luiu^? pomis.Etmfumnia abllineat ab oibus fructib’
C&cycnaqncoJniedianat eft cgritudoquc» maioti parte accidit nigris.
TORI T V R aliqn 1 cotpib^qriidl egrinido qpmaiouptenorepif nifi iu nigris,q argbiceDl
T R A C T A T V S
balalnacbalaidini:? e i pn° qn oppet 13 egritudo qd O^it a cotpe aiigd ad lititudme nerui:? an appitione3 buuis V2 ec qda apatio m loco ? poilmodfi exire icipit paula^ tine:gj fi pbcref itmgifragcreLmouf paties icofin^n. CLXura fxn^pdflldis e ligare pliibu fup locu llringedo to.ititer vt copzimaf foztiter loc^fiibt^:? retmcaf tafr gp no polfit exteri^^nnnere.? b no pt fieri m fpatio mmoz* vni^annu? ca bui^e exuberatia buniozis grolU valde:t Illa egritudo fpatf accit m nigns ? eeis appzop:iata:ct fit in eis f m copfone ipop:? icededu m curatioe utius in rtmoucdo cam ei^;? m Digeredo bfiozc ? Ibtiliado:? ic^ dedo ipm:? b di fyrupo fgn^abin fco cu rglla;? bibat of Die vfqs ad.x*Dies.^.j.cu3.u.;i.aq tepide:? pollea purga eu ab Illo buoze groifo.Et boc cu illo niedica*M>.bdel/ Ili:polypodq:#ppopoa.cbartami:re.V2tice.amauf.EPU» pe coUogntideqrtapte.auLj.icidaf collogutida iiiiniK tifitme;? mifceaf di amyg.exco:ticatis ? piiluere Dzaga top.afi.4® pte.auf.),reliq medicine (Ktifr pulueri3etur:
? cribellent:? pficianfcu fyrupo fqumfabin finiplici:^ Detur ex co auf.V.cu aq tepida:? fi n purgauentfiiftici^ ter:Dab De refiduo aur.j.?.y.Et rege eu fir m alijs laxat* tiis.£tpqlib3 fella expectet duos Diesadrecipiendu alia medicina;? rege eii cibis bom nutrimenti:? inungi locu cu oleo De lilqs ? rofaceoquop partes finteqles. (LDe ^me g^ozif fub cuti ? De cobulltone ipfi^/Cap.a;i” T GENERATVRaliqrtiterc!itim?car'' nc f mis.? noi af 13 paflio egritudo bouis : eo ga E maiozi pte bob^ accit:qj fi neglexerit medic^ occi^ dere ip3:pot ide magnu pfeg nocn"':^? fi cogueriff b:ilati3 cu appet cobiire locu m ptmeti C113 ferro cafo : tafr vt pueniat feruo: ad Vme mtm gj moziaf .Dcmu ciy rab coctura cureb^ciirltib'’ alias cocturas:? pone De^ fup lintbea oeigea mixta cu3farma ozdei? Dulci aq:? fi pofueris et angibza pfertvalde:? pone aligd aceti m tl pua ititate q6 no mo2dicet.l3Vt poflit DiicereVtute me diane ad ^fundu cobiillidis:? cu recelferit doIoj inuge locfi cu agripa ? oleo rofaceotoonec rcnioueaf tumo:: ? pollea ablue locu cu aq mcU:? fpge fup locu cobullu3 pfuere rofap.g7fi Depdmi fuerit aligd 6 carne:pone6'* fup vng'"6 alnadi Doec loc^carne repleaf ponedo 6fup puluere rofap Doec pfolidef:? 13 cura e giiai oib’ coctu ris.Siatpaties tumidus fiierit 6 coctiiramccipe telll medie micis t caua ea z pone it^ iila.1>’*fanne lupinop: ?fuligis camini ?pipis z radicis fcare.an.ptes eqles:^ tere bas nit'’** ? niadcfac eas di alcbitra.? iple Dicti te* m nucis ex bac pfectioc;? pone fiip I0C113 Vniis tenedo tadiu Donec Vt’ me"‘ trlfeat ad ip3:? ponif Del nie“* in medietate telle nucis Vt copzebedaf Ibc^Vmisvndiq? ab ipa.itavt non polfit exterius exire Donec occidaf*et purga eum medicina Dicta in egritudine vene medeni. it De vermibus qui ouuntur in inteftinis.
V E R M E S g gfianf m itefiinis gcilib’p maiozi pte fiut ex comeilioe frumeti vel farine no bene cocti vel bis fi!ib’.Ht airq ell cfi reb’ amaris et bficcatinis:? ia remcmozatilutmcdici g?ex fo?^* bus ? Dficcatiiiis i bac egritudie c alcbabiL? (1 no repe^; rit e^bibeaf Defiiccoflauiep6diis,aur.triucu Dimidio ' auf.cetauree miozis Diilcperatis cu Duab^libzis aq oe'. coctiois ferature pini?. j.? fac vtifirni^patiaf fanicet fiti3 p Diias bozas afi afliimptionc Dicte potatiois.? po^ Ilea recipiat ipa3 ? exibfit in bzetiit recipiat i cemefiio'
k:zft;nicrL£ttitpsteta 6 ?renfcrit;oai;eifynapi}pilt? f a t oillegata cu aq adfpinitndic; mcllia cii panctcpbc do ei poft aligd aceti ad teperanda ca litate fynapia^S’ li ptius oarea ei acetum no poflit pollea wn comedere
, A
H ^occifio "efangui' «ific bibite
**» 02 iiintur
^Je. 7 .col
&eaffit4pi g;furRcerct ad occidcduf mes^Ci^trcias g? be ree it occidut fanguifugd tbibita:.^ ego fi'
giiifugi Dido patieti p tres oies feme nigelle i leiimio^z iuiiit nic i bacetas ilirmi z tps inuqmicepat fenefce z tc pus erat biemis:£t abHineat ab oib^reb^ oulcib^ ma>;r nic ab bumidis Z Duldb^.£t ptinuet comede acetu z al muri Docc fuerit liberat». CCDe cucurbitinisXap.ij"*.
E t gene RAJS lTVRaliqniiielKs magnis ^mes pui fifes femib» ciicurbitap. Si Hb li ita dto occidur fic pdcbtn ptinuidu c regime pdahtz 5 fo ris Ibp vetre poe cpr 5 qj poflit eos necaretfic illd. *6f.farie liipinop:^ cetauree mio.t for.pfid z plfq piftcf z biUcp^ cu aq Dnlci z.j:»pe *pi» acetitz adiuuat ad neci dfi illos z educe"*cIiHef fcsncit aq feu /ttcco mamibq z filis filib»:? oib» mois ptinuado hae me"**eos occidut z eradicat oioXegnofeido q? g ^tnee bnt i cojpe cu (ut fa melici dgufliaf valde:z qd ilocb»ipop c inanit» voiiiut:z fentiCit i itellis z i flo agitatioee z mot» ex-neos:t bnt firi" do:e ocntiCi i fonmis ita q; audif: z eje o:e ipop i faliva z hiif^tiic:z ejtcitif a lono cu tio:;§ q; aicurbitinifiut i ite fiinis niagnis;i6 ii peipiut oolozi* )^mib|’
fiiinutis zpuis g ozinci iferiozipte ftelHop. jCap.a; 4 "*.
H I VERMES qgrianfiftinda^®iteilinopfiut ex flate putrefeo di llerco2e.£t cura c regimpdi ctu z medick pdicte cu clylleri pdeo addedo i ipo De rutatt libabif di adiu*^® i^eitz f mes ct piii qui fiut f auf ocddfif di fucco rute DilliUato i auf. /:ogfccdQ ^ i cura oiu^fp^ vermium i neciu lUtiliare regimdi.
H ^ Ci^e varicibus. £ap.r 5 "*.
egritudoq Divarices otificrurib» ac filis varicib»arbo 2 ii z fic Dilatanf vene z igrolfanf z exterri pmmct.£tgiiaf ex mefia z grolfa veto**: icipe 1 cura Illiga purgatioe cozpozie ab buote merico:z boccu lapide la^uliu barburia.i.polipodio c fiKb»: zb niedicanienrcripnl eruperius»£t fac ei fieri ff riipu Difib' iUtiufi z ibtiliatiuiu^cotticie citri:? macis.aii4.j.rpice: rqnati:camoiIle:rda mddis afiFbca.ariptes.iu.^.j.pq(r4 q fut pq(Tanda:2 ifundif i.x*lib.aq Dicis p noctdj.i mie ^o bulliat leto igne vfqs ad ^fiiptoj medietautbmu colef: z * illa colatura addaf lib.j.fucd fenicti:? li.viq.melC: z fiC bulliat vfq 5 adrpiflitndinc’:? exbibeaf 6 illo oi mae.f.q. cil^.v.aq:? poefup crura fariar 02 dei z camomilla z ro ras.ari.gtes eqlesrmifceaf di aq Dulci tepida z 6fup po' ne.Sciedo q? 15 pallio c DilfidCcuratoisttii cu mag^ z co **nua atqjlogafoUicitu'^^ curapoteit ad melio 2 atide 3 z •Ueuiatoejbueniha gpB n cfalus pmitteda ifirmotnec fpes certe liUatois eide e exbibeda.q6 fi feceris p certo Decipieris:? ciba eu cu gallis z di pane bu fermetato.
E ^_ jQTiDeelepbantia. £ap.?d.
T AC C I l3lT crurib» groIRtudo pter nd3 q f^elepbatia:? Bioqzalfilaf crurib» elepbl^ igfii . o^JJJ.^*tt^tcab»eexubantiabfiop 5 iropqlu^ vltmii Inir ^*^^dutibigg podero**^ipop.£t cura b»f qli
IS « luudabilioz via iairatioe ipi»e enare cozpus J^qicamib»educetib» illu buoze pollt^rubfiliaueris yi "^c"**Dcisru9i».llcu fyi^fco ex radice lilq
^ oib»^rcripti6fupi».£t fac empC? fu
5» refolutmu ? pluptmu:?direoual> epCj cu alleuiatois Wis muges locu cu olo camoillio ? ro.aromatijato fil* qir mi^xfltt ri mireris 6 plogatioe alleuiatiois b»: qrn et
E cu oi^acura vix gcipicur melio 2 a®in tpe logo.
(Dbe cancro. £ap.?; 7 ^
T p R IT VR aliqui cozgib» aliqp apa noia< mina^ t>j cata:? c DifficiCcur valde:? no
mCta*/ * ^5 noiato q6 e bns crura loga Z «wa.? acqt p mam gte i crurib» gg largitate veap ip
S E P T I M V S
fop ? gg abfidatia bnozis metid:? gnedi ej ?poderofitate E
ipiiis:? alTiCanf illi» vene vds vancu i glfitiidme. £t be tres egritndies.r.varices ? elepbatia ? cacer, ft ex buoS glTo ? melico ? f rellri valdettn bi I)uo2cs Diuafiftcdtur adiuicc i gintu"*;q2 vn» glTio: e alf o:? ill6 reliqf i Djfcre toe medicLt>urga g buc bnoze dilUa Dcdp me"*^ fic ciij lapide lajuli ? Tuis fiCib» Dicij:? ciba efi pulCpuis piienie ter 6 coq 3:? pae 6 frurnto optie fenntato:? fac efi abfli' ne ab oib» cib gllis:? ab oib»fructib»pfq5 ab auellais ? amigdaC? fiilicis:? potes et ei pfentif poma gnata^^ pi' ra optie matura. Dolozibus iuctnrap. /Zap-zS.
E t fi vn T aliqfi i co2gib»qruda Dolozes lucm rap q pcedut ex abfidan* glTopbuop vel vifeofop
qifimduf iiucturis:?pcre eq^illibnmozesi qbuf/ p
da iduraf lucturis admodu laf is.? cura bop e inv polis. S»3 cura’bop D3 ec an tale idiiratioes:? tc i ipis co parebit vtilitas:? icipe in airatione bozuj Dido lyrico politu cu aq bcoctiois rab.lilq:? fiicci feniculi g.q.feptia' nas.? pollea eua ip3 ab illo buo 5 glTo cul 5 medica bdellq oppoacis ? rcibmeg:iterio2a colloqnti6 pgata fic Dc}cragi»:eo q >15 trabutbuozc ab ifi) lods ? inuge locuj di olo 6 lilqs ? olo camoelUo ? Ibe"®:? piguedie ana^ z olo amyg6.mixtis:qp gtes fint eqles: ? vtaf 13 regimine tldin Doec videatur effect» mcdicte di adiutqzio ibei.
H (ElDe Doloze q fiti fubllltia itellini/Cap.?:^.
E C quidc pa» oiH i itellinis ex buo 5 aqfo coiicr^ fo i vap.ex q fe* pa®gui"**.? 6 illa cl laniatur arte-' rie ? vene.? pot ide pfeq vlcera® i plmonc.? fdas ^ me"* q prueueriit mitigaf Dolozes pmouct illutficllint me"* calefa"*? Diflb"*? agi“*:qtn Difiblucdo buc buozc p nioiict Dolozeiteiiij qfi itolerabilc‘Co q? vapoz nimittit Doloze nifi fuertr pilfus i veto**"*.cogfcedo q? D2 ia c mt^
Vapo 2 e:? vcto**”qmvap 02 D 2 qnqerdt?nnio :vctc Cr
qn moiief:? tiiciduc Dclo2e ggmotn ? extefioej.? fic bp mies pfiuuieft noiaf vapozes extrifecosvetu qn monet.
(T^rgo p» ite® tua fit i curatoe b» euaf biic buote aqfu^ abfq5 pgatoe ? receptoe alie» Digelliui. ? fiiflic tibi fcml cbartami i bac itetoe:? fi vis adde fe.yrtice erit cura vl' tima:? Da ei oi mle 6 illo fyr®.^.q.cu.V|.?. aq cale, ^.fiic d feicli coUati li.n|.feia mdois.^.f. mallic auf.q.pcjircnf ? ifiidlf g nocte vnli aq cala ; mle ^0 bulliit leto igne vrq5 ad cof1ipt63.iq.p13 ? colef:? buic colatur adde lib.q. mdl? bcoqnf adfpiflitu"*'" ryrupi.£t inuge locu Dolois p» fricatioe^di palma man» cu olo camcmilHo ? anbt”
? pingue"* anf is mixtis eqlr ? vtaf 15 regie Docc liUef di adiu® D€i.(TDe Dolote q fit ex lab 02e ? fatiga"*. £ap.3C.
_ T FlVNTaliqn©olo 2 esic 6 gcexfo 2 ti laboJxab02'ell ¥J ? fatigatoe:?rpllr i iTuei]:q^ fi fnent byes inuge cu apajvle to r' cu olo Ibetino ? rofaceo tepidi^tt i dlate fiiffidet tiocopotis -■^01*3 rofaceu folu.? cui^ti libabif cu adiif*® 6 i: ?rcias H q? Iab02 e a 6 a vle toti» co2po2is:t pp 15 oia nieb 2 a calC' mint:? lentir bolOl viis i oib'^ iiieb2is totius C02p02is.fic accit naiiig|tib»cu remis affidiie:q cu qefcut oolct vir in oib»meb 2 is:§ magis i miib» ? fic fupfiiie ambulltes Do Ict oib» i meb?is:i| magis icrurib»? pcdib».£t icurretiu bIcpairionelbtiliareDcsregim Dido eis pullas Deco^ ctas in talpljea di a^ ? aceto:^ accit mltoties feb2is ex tali labo: : ? fi iillolut vene replete aliq biio2e gato ad putrcfact 63 fit ide feb 2 is putrida f 3 na 3 iUi»buo ris.£t pollq5 expeditus fuero De tractatu illo loqr 6 fe^
^ ^ bzib»? curis eapcuadhit 0210 Dei.
■ 1 (TDe podagra q arabice d 5 anlcras./:ap .5 r*
E G egri*^ accit pedib» 3 D: anlcras:? e apa qp fit in vno pedetvlin Duobust? naliter ibio acci' derepi vdod»$i aUjs mebiisteoqt pedes funtporitim infima gte co2po;is : z maio: ps b» paflionis gnatur ex ^olflner. ^
(Cj^ata biiscofeft nicb^ie* a^ ronmtica f 0 pncipa libua*
t I B E R
J>fiotecaro6ft^dcte ad pedes? fdeo^anft^nS coadu^ na^ bno2 i l?ac egritudie i vno loco ppo fic in alijs apati bue'.£t accit anacras ^ maioii pte piios pedes brttib’:? anibiilatib^fiipiiiie pter pruetudinc*:? paucjois vidi ciiifo res c| vipat e^* arte illa g »1 patiat eje baeegri"':r pt etii eiiefiire cx bno:ib^ no aciifl:^ p"» q6 eucit eis c 00I02 z 6' mdeigroUbnf z calefiunt.CLXnrob’ e domare cepbali^ ca cjc oppo** pte pedis llitrabedo f> fangiiine f 5 edditio^ nes notas, Q? fi tuo: fueit e^: oilio acuti buoiis:? ill6 feies Cj: acuitate z fo2titndine Dolo2is,dno 4?I)ibc tc fieri vru ction^d^bfiip poe farina 02dei mixta cfifucco badder^: cii alcbana 4«* ps farie O2dei:pfiderddo td coptbnc
paticij etat? z tps dni:? purga iftrinu cufero capno coa gulato cfi lactc dcicii q oiffoltiti fmt aiir.g »6 tamarindis gb^ adda^ 4*»ps auri 6 maebamuda J.fcamcnea £tfi co gnoueris q> non fueit buo2 tdte caritafl z acuitarisrpurga bis put cogueris 6 ecn» z qli'^ ipius;? peipe Ifirmo parfi ambulare dtp’ liberatione perfecta:? cfifiierit libatiia pdefup^pedes ^ bdant ij^os pfottaftno td cu ardaticis fic neciu i pncipalib’mdb2is:ea ^0 bdt cofo2"mdb2a q no (Y pni^*/f fliptica ? tpata iter calitate? fnditate.flrdatica 1^0 app20patad ^ncipalib’ mebtis triteotq^fprts afalio ? vitat? odsfpus dlectlf ibis. 7 lli dtg credutip oes fbi rit’ ab vno fote z vna radice pcediittfic f! magni medi' ti z dimi nSles alig e? bis (ut g crediit q> radix illa ? fons nt C02 ficut pipatetici.£t alqft g bicut qj radix illa ed ce reb2ft.11o6 it cogfcim’ qj aromatica maxi"*!feft iuuam^ tfl co2di i IVncopi odotado ea z no folfi cotdi vep et oib^ mebtis dbi vicinis* CCi^^ fcifluris ^ accidunt manib*
E ^edib’ ? alqs memb2is
Tmftoties aeddutfeiflure maniVt pedib’:? nia Xime pedib’:eo qj piate pedfi fricdf p terri:? ide acgriit ficcitatc:? 6 B oimodaj bdm’ certitudie^,!: gjqdres buideddccaf fcldfifrfic appeti trabib’:g;pod^ $ beficcaf eop buiditas i eis dfit fcifltire multe:? t terra ^tB ide mdifedaf.l!gjpodq} fuerit pluuia bueetata:? po Itea diccefferit vdf ? (bl replef fcifliiris* £rgo B egritik do idiget bfiectatioettd fcias p certo qj id q6 feiffuj e no pfolidaf biiectldo:?B egritiido indiget cura c6po'*.nq? fit abderfma ? bds miiltdbniditatc:ric c alcbana made^ fca cft butyro recdti?aut cu oto amyg6.bulciu:vr cu oto oliua^ bulci ten^do B medicame p nocte ftegrd befup ? flblu^ etfeii madefac? meb2a Itilfa ofert valdett lauda bili02 via d podit b 5 i ifciflliris pedfl e n6 pone pedes in f ra vllo md:? ! fcifluris mamm q; abfHeat a tactu rep fio carfi ? aridap ? a nauigatoe cu remis:? nocet et fode ter rit ? fac? lapides terreos ? vafa fictilia t qm o!a B faciut fcilTuras in manib’ ex tactu terre ? abflin?do ab bis ? fi tnilib’c6timiidomedicam?^dictu liberabit beo bdte. CTbe egritudinibus vnguiuj* iCaf
T y N G V J B V S gd? accit aliqflfcifliira ? dpi latio ? fractio.£t cura bop oiuj i appofitio aledne Oiftepate cfi olb oliiiap. £t bixenmt gda qj ponef **^*’*'^l^*‘^s ioPo ? bullire rtf? bcfuperponere:cu raticimira^ngiimm manuu) ? pedum*
aliqfl bolotin gbtifdagextedif a cdmetura coxcptocedWo birecte ad cauib
to2tuore:?Begritudo bicit rciaticatd ^^af ex bfioac ^0 ptdto ? gHato in loco : ? ibi infert noeii fic i alps ni?b2is.£t ff multi medici g curat bdepaflione cfi multis coctiiris^Sj via recta adairan/ dfl ifld egntudme c bilfolue incid? tllibtiliare bfic bfio/
re:?Bbldoeioimdeadbib?dfi.^q.oximK iiq.?.aq cafe:? d.vq.i vtj.bieb’ babisei ptes.m. auf.i tberiaca qHicoffert valde:? infige locfi cu oPo ^tfeaunix
TR ACT AT VS
•id nigella caCo:? di olo 6 fynapi cd 1^«^^
olb d lilqs illa buo mixfl.? fl efiauens cbp^ab illo bu
tiiof p certo eradicaU radie? cgn^^cfi adiu'^®di.(rnX^*
cam? opti"ad B* 1 J^.bdellq oppopoacis:rcbibmeb.aii.a|i re.iagaric i femini:medulle.re.cbartanu : ? fe. vrtice.am ptes tres.auf4afle tmlcis 4*ps auf.coUogntide*viij‘p® auhicidecollogntida minuti? malaxa edcii4*pte aur* j,d lacte amygd.? tdtude pulueris btaga.? ico:pa oio p' ded cu olb amyg.bulciu ? oxymellefgllitico valde fo:? ppinct ex illo auf*v).cu aq cal‘a.£t li no purgat fufn cicter adde d reflduo aur. j.? rege eu fic i alqs laxati«ifi *5 pone vdtofas ficcas cfi igne fiue p’ purgatione ftu aiifr fe id pfert vald:qrfi era dicat Imio2C a pfiindo:? trabit en exfius:? infige locu cu oleo be lapidib’qd d 5 btldi^ni VelcfialKitrd* (Ct>eoolo2ibu6bypocudriop. £ap» 5 ^
E t ac c 1 DIT bypodidrqs g arabice b 5 jat^ Suter»£t cd b’ e(l mot’ vapop g niouct motu yi^ l?to atm foiti g otiut a fiibtili fidte.£t cura b’e fub tiliare regimen;? cibare cu pafleribsppatisin ta n^bea:? aflafli veru.? et ftiffricu:? ba ei me"**calidas iiocdtes vrind (C^Beceptio apta ? ptienics adB.l^» di.fenicli?fe.ei’.fe.pa(linace motane:fiauie:ligritie mU date:fgndti aiuauf.x.fe.vrtice auf.n.reia melois ad pod* oiu3bariliti6is.^.uij.pqflent oia ? ifunddti li.q.aq feriiw p nocte vnd*mde Vo bullidt leto igne vfcp ad prumptio' ne niedietafl poflea colet.? i illa colatura pondt cbari:? dcoqt vfcB adfpiflitudine;? ppin?t ei qlj mde*?# g.tu.vj.?.aq cate:? infige locfi extrifecii cfi olb d iafemio ? piguedie anaUt? vtat B regie bdec fuerit liber atiis. Cibe yatib’ q fiut fub fpatula bextra vtAnillra.? ell P'
E fimdfi apa qd b 5 arabice altabalep. /:ap*;^"**
T O R ITV R i co2pe qddd qd noiat ara‘‘ al^ tabalep.?ffit apata que gfiant fub fpatulis idxtrfl partefuie finillra ? pfunddf itus valde: ? B apata gtianf ex bfi02ib’ adullis vel ex fidtico bfiote gflb : aut ex aqfo fang*.S3 illius qd fit ex lmo2ib’ aduflis. cura ell ipoBs:? B maxie acciditrenib’qnfunt curioii ? laboaio/ fi valdetficeuenitpiimeoqn captus fuit ab bali filio Jo fepb g tdtfi flimulaiiit efi q? adulli fuerfit biio2cs i co:po'' re eius ? inde Ijfiit altabalep in pte finillra: ? medie’ g co rabat eu incidebat be carne bci apat) ? nibil fentiebat in de.? itatfi burauit B qd puenit nocu"* vfq^ ad co?.? mo:^' tuus fuit oie bac oe cd.QTt>ec apata fiint bifRcilis cii re valde eo qj bfiotes fimt adulli:? io flmt ^tiis ? oiire bi gonis intm q? no pfit puerti adfani? laudabile atep albd: imo piiertfit ad fanic turbidd atq? nigra ? Virulctd:? md Ifi a^amagnfipot pfecte curari.nifip2ius diieniat adp^ fectd bigellionem ? adfaniej laudabile comiertatiirrco'' gnofccdo firmiter q? oe apa mefiefi aggrauat ? multipli^ cat in noaimeto ex tactu ferri: ? filib’:? jfld apa e coiro fiufi ? co2rodit valde in circuitu fiii: e tfic tpisqnpi me^ obqt cui be’ aiefue mif eaf erd in Audio. regim
b’.f.d altabalep tale. 3 fn pmis mhiedfangYipditioes co renferlt: ? pollea piirgab efi pfies cfi reb’ piirgdtib’me Idcbolid.? poefiip apa calefacientia z mitigdtia bolo:e. Cb fi apa n apit:§ refoluit qd refolucdfi ?d fbtili:? miti' gat qd c mitigadu d bolo2ib». Scias q medie’ magmij gd fec vald.? ia curauitmaio2epte egn"<^eo qj q^uiaro lige b’apafl fuerit petrificate nibilomin^rcnjdcbit gn in firm’ oes fiias faciat opones.Si ^0 a pn’ fi fuerit f iiaw illd regime:? bfio2es apaflicipifit ad putredine ducire:« ffirm’fueritrenex:n expectes cura i ipo:imo bicas: ? beas efi p dfpato:? rege ifirmu blddiedo ipj cfi ofo ro.t filis firib’muis mbU^ficiat. £u it fiieris I pn’ biii’ illnd emptm poflm fuerit purgaf pluries a meldcboua ficut oixi**^» farinam oidei: roTarum : farine fabarum*
T E R T 1 V S
caitiomille tiigof aH4.t|.ri'.lmi:rd6 altee:q6 mbke o! cbatemuatuauhm).folio^V2tici':carobe po2Cie.an.auf.
qtib5 p Te z crib:a q (ut cribeUada:t oidepa ea cu aq rofaceaa cui^vniufciiiurq^ libJit Di(lepata.?.5.tbe hace alftTuM.libathas.£ti(l6 enip"*poeru£ locu pone do 6fiip t'iup"fohavifl recetta:? cii fuerit ejciccata muta bi6 illa.Si^o oafi apa fuerit tj buo:eftntico g(To:p ma ioii £te curaf.£t mibieuenit cu eC5 iuuenis:« paflus fui luftoe z itefoe oolojes an^ apiref:« portqi berat^fui cdplete.Cb f» b paiRo euenerit alicuifenj q fit licce coptonie (btiliafgime' ei^^tu potes:itag? n coedat
I tafpbea cu aceto z pie bri feriiitatocz oa ei bibe qlibj t)ie4.c.fyrupirflncabmciu^v.aq 6coc.iri0O?,£tlit oty coctio tatf.imvj.auivirigop ponaf.^.x.aq: t bulliat tfqj ad ofuptionc niedietafl:« cu iUi0*v.?*bcoctidi6 Didcpab ocrfi ryniput? oabi$ oe iffo oi mane:vt ocm e.£tpone bfup emp® fcm cu farina otdei z ingietz cam6iUa.an.eq^ leo gtesrpill^ z oiRepercf cu aq t j*ptefui aceti:z6fup cnip^poe folia vi^ vrficle*g> (i apa ad maturatioes 6ue neritrllude vt 06 feu aptura fiat iferi^u vbi via q? njpaf pone illic (terc^colubmu mijctu cu butyro f j apttir^iia itedidface:tcu aptu fueriteua famcttit^poeliciniu ftu leta madefacta i meile Difpuato z bcocto cu aq vfq; ad fpiintu"'5 ftincdo illd lianiu nocte totan mane remoue P16 z poe ali6 madefcifi i empfo alnacli mijcto cu ofo ro faceo eqlV z bullid ad rpifiitu"‘5meir:t pmaeat (ic p toti noctc:z f$ q> paties fuerit blicat* vtil 6licat^:pone 6vi triolo i alnaebi plavf min^£t fivS tibi Difficile egre pca uitate vrneris Dd apai} carni biiacdpe fulliginc fo:na^ cis vbi fudif es z tere ei:z ablue illi cu aq mtltoties:e illo puluefpgefiig liciniu: t tidiu poe t vulne Doec optie
f<»ti02:r3 citi^libabif.£tcura^(i^ efio^^^ p^:z poilea 6fiip pone mitigatiua Doloiis z narcoticl3a.U* aptaval de ad fabap:irfgop:camdille:rempuiua:folia
Vitj,ati.eqles ptes.pifie'f z Difteperef cfi agredatt pone 6fup:t fup enip"*poe foltaviO recetiati cu icipit ejciccari itiadefac IP5 cu aq rofacea.!Si it adfanic6uenerit:fac ei curi pdci? i ftaticorejccepto q) i irto magis follicit^ec bes ifridarete i illo magis Ctede 6bes in ibtiliare;icide:a Oiirolue.Si aut pdem apa qc cboHca fuerit nopftciet ei l^n^alnaclinmo magis ifert nocu":nec ct aaitavi ace •oratft fufRciet ei fuppone coitices cucurbite vr angurie vrbo»firia.Scicdo gjiifiaregioeoia apata q nafcunf f Pdcis locis noianf altal?alep:2 greci ipa noiant babuiu 4 aut fifit ej: buoub^aduflis no recipiut Digonej quead bijeim’:^ pp B n airanf:i ejrbac egritudie obijt pj me : ^ogfccdo qj B apa c coiroftuuti coirodit in c*rcuitu fiii ptes vicinas.qre nece iducit $uis fit in ptib^ignobilib^ cojpismedft innobilib*:vel ppe nobilia piO'
pter boc mo2iimf p maiozi parte bfites bac pa(uone3.
O ^fTbeapatibusqueDfirDoggam. £ap*37 • RI VN TVR aliqfi in ejrtremitatib-» Digitop mannij vrpedfi apata q Drtr Dogga q6 latie pa^ nariem noiaf:e facilio: cura z magis laudata efi mup pone cerumc feu foidities illas q repiunf I atirib’: ^cl pane mafiicatfue fi fiierit Delicat^ fufRciet ei farina •nallicataad maturatione bui» apautvfpafliilepifiate: jutfic^vnatqrnbec pafTio leniter airjfz finetiote.Sj » egri^repif qdifpcs q evalde mallv3.q coirodite?: e%tidrt ad cotrodedu carne viui ma distDoec bueniat ad cojrofionc maio2is ptis ip'
P R I M V S
ipfi^res q trabit buo^es advifios: 1 6 puenicfib’ad B e B niedicame.U*.co:ticis myrab z Kebulop:z idop:z epitbi barburie^i.polidodij.an.auf.jLTenecbartami:fd6V2tice an«au.v.pifienf optie z addaf i^lis $tit e qnta ps oium Dciru medicinap oe viof t fiotiD^nenufaris.z ifude oia in aq cafa titavt coopiaf e% ipa: t colef in mane fonifit me e;cpmedo:vtin.vj4a(H’coUiture p6af.?.j.t.f.(ynipi 6 liqri.?4q.‘t.5*lVrupi 6 coztice citritz adde buic octaui pte auf.6fcamonea;x octaui pte aur.b mafiice.£r fi no purgaref fufficieter cuifiis adde 6 reCduo aq»^q.^.?*5* fyrmfqncibt: z ciba eu pofiea gallta elixata i tafpbea z i Die an afiTiptione me"‘Dabis ei fidas elixar*irefpis;e fi fi fiteris fiudiofus in libatide b^ afi$ bueniat ad matura tione z enipti6e3 pappficiet et cura z medicatio pofiea*
<Lb fi 6nigraf i circuitu apai} z iduraf quead" 6uenit ini' mico meo q noiabaf Zacbap q mifit ;p me pofiq3 exim carcerib^ ^ali filp 3(ofepb:zxueni qp co2ieo erit ples medici z dt ec3ppe eu tpe extraxit pede fuu;z fere q? no pofiiit ip3 i finu nieouicafiuereratfacealqs medicisret tucelogaffiiiab ipfo:apfideraui qjcotnip^^eraticircui tu apai}.qre Dixi ei q> ipofis erat cura et^ oino nili cbiro log^icidat carne illi toti cu rafotio q e i circuitu apa(3;q cu audiir3 B icepit ftirerevalde z angufiiariu medici icc per t ei blidiri tradedo obliuioi pcepta antiquop q pce-' per t qj no 6bem’ blidiri iftrmo in egn*>^Oua re pmife^ rut ifirmo remoue ei bfi cumedidsmojtificathiistqb*
Dixi qj no cognofeebi necvidebivllo mo q> ill6 face pof fent:eoq?afiq3mo2tificata fitilla caro mala:6nigrabif altera qfticcedit:? fic peouiati ftieft oes remoue ei cuj medids aaii):qb’ Dixi q^ n poterit ifi6 fece aliq roneet fic recedi ab ipo:t medicifoztiter icepett me acctifaf et vice q> fi poteri inimicitii coopif qui babeo erga eu:trt muis ei^inimic’efle3p certo Dicebiveritate*vfi ifia 6 ci
imagiaueratnoce mibi:f3 De«»ab(hilit ei pote'ti^^
Part 17
medici aliqd libi pfeceft:f3 poti^ ei ituleft ^ame z vali du nocu".CL£taccitqnq 3 i bacpafiioeq^cojrupif os z 6nigraf:qre ipolV e q; fup illd os pofiit caro gfiarimec pderuruvn nece c rade iU6fo:titen2 cu rafo2io icide car ne illi toti q e ifect^i z coiriiptatt ibtiliaf regiuic ei^:z fup locii poe ferini otdei cu idico quopptes fint eqles:t cuviiln^fanie eiecerit:p6e tuc ferini otobi mixti cu mei lett inuge ptesvicinas qlut i circuitu apafj cu oleo rofa* aromaticato:qm pofe efi q? cu B regimievidebis re lan dabile cu adiutozio Deitq? fi coplb patientis nierit ficca valden fuerit fenex adde ferine o:dei z idico qstu e qr^ ta ps 6 ture adufio. (H&plicit liber fc 5 s Xbeyfir*
(Concipit liber Zcrtiiis qui efi cotinens tractatus tres: quop tractatuu pnmus continet capitula tredecim.
— (fOefebtibuseffimeris. £ap,pmiL
ICIT feruiis Suejoar q) pfiietudo c' me dicop noiarevnuqucqs caloic exeiitc a coj po:e pter nam:feb2C.Sciedo q? ex febtib* qdi fiut in fpiritib’:x cu Dico fpfis itelligo , jjba3 fiibtile q efi in co2de:q qdc fuBa in itcl
lectu ni o b2cuis efi ad ifeUigcdu.S 3 Viuim’ Donec ipa .3 Iresfpes bem^tz nio2imiir qn De’ ipfa3 a noUviilt remouetz qdi feb2iumfe feb2es 02iuf i buo2ib’:z aliq gtianf iful>alib’mcb2is.£t njofe. nuc icipio ab ea q 02tu b3 a fpiritib’.£t Dico q? B febtiis pte gfiaf a cais extrift cis fic a fo2ti ira z a fupfluis vigi' lljs:aut ab itefo z fo2ti lab02e:z exercitio exies a na vel mo2e ifoletaut ab itda friditate:aut,ex balneatide f qbufda aqs fiipticis fic in aq vitnoli vialti mis z filis firib’.3fra aut pereat feb2e:eo q? ab ipfa mi' manf fpus co:dis z toti’ C02pis:z Ide feqf effimeratq cn recedit a co:pe no redit ampii^£t B itelligcdH3 e pumo bftotes tepati fiierit z eqles i co2pe i z iterdu Durat p tres Dies:z B i raro j6t B febtis Di efiv
cte a cati^ lisejptrmfi: cie z pnio 0biro«
mcra/i f o bfi wce no fiierint in cotj^e tiper^iti eqleetr^ c):ait ab cqlitate z tcpehc i quatitate z qlitate vf fnba: tue ad pmnda leniter poterit driiiari: vel ad alia rpem felitoe qb^rememotat^ ero ai^ oe putridis ptractabo. diCiira at bui® efRme q ab irapcedit e iftrniu letificare Donec renioueaf ira:z no lUtilieo ei^ regime multu:z oa ei bibe ^riipunntigatiun ? refrenatiijuire:fic c fyrup^ b biiglofl’a : cuius Dof fit.f .j.cu.;^.v,a^ rofacee z qefcat obfq, ejcercita"*jliQJtvidea8V2ind ci^CU fi fig* laudabi liatnipa appuerit atteflatia famtatufdas q? libabif ab ipfauta qj no redibit:^ fig^^certifliniu buius e bipoflafis alba pineata z lenis:^ eqlia:ita q;! motu vafis cito afe^ ditfurru5:« ato reditiferi^adfuabbitd Difpdnc:z inifto K fi^no nuq3 cogni erroze tpib^vite niee.qre cuvidea boc certiffime f cias qj no redibit.£t fi cu tali bipoflafi v:ina tberit i colo:e z l fuba rtrio V2ie fanop adbiic certio: ee Z Vigilia* potaris ^ n redibit*C?n illa ct q fit e^: cogita*»^ z vigi/ ujs f liabis pdem fginic pter q; i illa q fit ejtvigiiqs 6 bes ffir”rollicitare vt 002 miat Diu:^ pfert odotare flozes ne mifarisrzvnge nares ei^cfi olb feminu cucurbitapvl'cu cumerisrt pot^ei^fit rynip’ violace^»;vtb biiglofla:qin pfert:z cu vidtris fig® laudai^*cibabis efipulfvel came bedi lactat}.£t b cura Tuffici illa ^ fit eje ira z follidtii^t JS I^oze* cogital>’ z vigilns.(irHfRniera aut q fit e;: fatigatioe z Iq boze fdiget iiiaiozi curatqift 05 vt ponas eu i tina plenq DPeis aq tepide:ita g? balneef co 2 p’to"*pter caput:z fri cef edp^ei^to"»! ejritu cu iteriozib^nielonfuvlprpis ipop qfi fut bil niaturi;z fi fi rephinf niclocs recipiat feia eop z pific^ optiett cu ipis fricef cozp^pfectevt t>eatvapo fesfiimoiiq reroluufvrrefoluti fut a caritate feb2ili:et pofiqj videris fig" certiffi" qb tibi id noiauubie 6bes p pfidti Q) fi fdibit fel) apli^J z poP» illop fit fic pot^pdeop* (THt ille it q iciirrit etfinierd ej: pctioc mote in fole’bal neef (i^rtt regaf regie ocd;q; fi cdforbuerit Dolozc capi tisitefu^tifude caput ei^ofo rofaceo aroatijato fitps,z ^ etasjZfgiOjZ coplb pfcYeritJZ iffide fic.pqfllf cil ifio olb
tatude a^ Dlbist^ Diftilla ei ab alto p cdnuldrvrdi aliq vafe bfite ozificiii firictu:facicdo q? ifirm^Tit fedes z talr fiip caput DifiilUfvtfpgaf p totu:z i camera ipfi^fpgett (brpede folia cdnapflruariidimu^vidn mYrtelle:ro2ddo optie Doniu cu aq.2 15 ct pfert pdcis effimeris:*? piidera V2ind.*q fi videris i ipa bipofiafij reiidete ifiido alba z Wtili z regfatd m oib^ fic DipYciasp certo qno redibit S frigete f*-'b2is.([;S^ ille g cafrigotis patif effimerd c balnedd^ ^ in aq DtciXifr fricado eu cu feie meloisit Def ei oi mane
bryruporqn^abin4d.cu4‘iiqaa calbtt cibef ptlis fiv> deris q invtia fit bipofiafis alba refidcsifiido z ptinua atq lenis z ceterisbois Dirponib’fgr3ta*CS3ilii fi pa tif ea cd balnea"^ i aqs fiipticis apianf poti ipi^:z b po/ nedo eu i balneo Dfeis aq tepide frieddo eu cu meloib’ vrcufeib 9 ipop.£t fivideris fig"laudabile pnoiatu i v:i^ natcibabefipiiiiig elqis in tafpbea cu modico aceti. Si vo cu ifta febze fi appuerit i vata Dcd bipofiafis laudabi IIS Tciat pculdtibio q redibit feb:is z trafibit ifia febiis ad alia fpe^ febiistt B f 3 q cozp^ fiierit Difpofitu z ppa^ ratmq fi bipofiafis fi refidet ifudotf3 e p4 des z nigravi' tcdit ad rubedme.inue ei Dietd fubtile pbibedo pullos
TRACTAT VS
% fole.
ibbtiscrit Degenerecbofe^q putrefeit in venis vel ej: venas»Si autc fuerit in venis erit tertiana ptinua q nt abfcB rigote z tipo aliq.£t fier venas ejctiteritterit fini^ plr tertiana:q ^uis magnd beat aUeuiationc:tn e;c to^ to no oepuraf pfecte:t cu redit pojcifm^ mouef cu acui^ tate maj:*z fiiro:evalido:at^ fo2ti:z^ maio2ipte n aca dit B febzis mfi iiiuenib^z bntib’ coplbnc calidd z fic.ee in efiatetz ei^poxifm^Durat a.vj.bo2isvfq5 ad.xp.^ pnia net tddiu Dcd feb2is quoufcp nia feu buoz a na Digerar;® poftea expellaf ab ipaafcias q i ifia egri"«no eritraluff pfectamifi pus i Die idicatiua fig® Digonis appuerit fic V2ia appet bipofiafis alba tali m6.V3«q?i aliq oie lauda bili p appareat bipofiafis pedesi mediovafis:tcdcs ad rubedine;® i alia Die idicatiua fit 5 albata:t i fudo;®cii
ficfiieritXqp iafiq Die idicatiiio icipit bipofiafis in mc
appere cu ali q nibedietcu afi millatenn’ira fiiifl3:® ftea in fequeti oie cretico vridicatmo i fudo repif ee cu albedie certu e atqj ftrmu lig" libatiois oiotcogfcedo q Dci Dies idica"* vlcretici fiitit nj fiut in oib^ Dieb^eqtVjf} (fit f 3 02dine atqj 6curfu3 f m que oe^lblimis voluit eos, otdiare.® ego oe eis rememozqr» ero cu adiuto2io pei. CDe febre quotidiana fiegmatica. XapC*
E t P OTE5 T et ee q Dcd febtis effimera co" ucrtaf ad ffatica fni pparatione cotpis ® fueeo' ptonis® Dirp 6 m 6 :®Bfeb 2 isb 3 £ 0 )L;ifiim in oi oiij z ei‘^ putredo e e]c f latejqre logio2 cjcifiit valde qj
oino;®ji^^eucu^ltib’^rt o:dei;®a«pane abluto ej^nis anfiq u Inierit ifid p fUtiii oietatimb ii
M?”- ■: V"* ” wiiu oieraumo iBos lUtilis
Dieta eratnibilDare.£tteperata apudipfos eratoare fiiellicratu tmtfedp certo Dico q oie ^ter Tpippoersti: tiic tpis erat idiote ® medicinil penit» ignozItes.S^ iU6 no tm eis iferebat nocumdtu caufa cofuetudi6.S? ille q non efi afitietns caneat ne faciat ifiud regimen.
Vfi po>;ifiiii fiut in oi oie:® paties modica peipit alleiiiq tione vel requie iter vmi poxirmii ® alui3.([:/:6fiilo g v t medic^fit fiudiofus i oirigedo bfic bnoz/Xi (Utiliddo ipJ ® icidedo ® Diuidedo.® 13 cu fyrupo fqiiii^abin copofito Dddo ei oi oie 6 i^.^.q.cu ifia 6coctioet‘^.radicis lill)*^ radicis fenuamp6d^vni^oenarq;reia meldis ® folq polU motani.an.ptes tres oenarq vni^:cctauree mio2is cjrta ps auf.j.liqri.mudate ad podiis oiii3:cdquaf1cnf q fu^l cdi]uafranda® ponanf ad igndcu.?.x.aq:® bullidt lento igne Vfq5 ad pruptione 3^ ptis:® colenf ® cfi ifia bcoc.oi^ fiepera pdcmryrupu:® ppia ei oi manei iviunio;cii dt fy rnp^ bfcedent 6fid ciba eu pullo dcoctq cu aceto;® cuj pane bn fermetato.® piienit cuilj medico vt faciat fcire patie‘ti q b febzia efi loga ita q ourat t>f vf ad
;cL® pt puenirevfq$ ad.lx» z B totfauienit p gromtudiej ® vifcofitatebuo2is.£tfciasq b febris mir^fies pdiicit> Qdbidropifi^jqre Difficilis curationisatqsgram^erififi^ ® infirmus remanet in periculo graiiimino atq^ fozti. Ooe fangiimea febre. ^ ;k , iTap.4 -
T P OS SXB ILE c q fupdca effimera puer. Tj taf ad febre fanguinedreuius tresfunt fpes;q2 aut r incipitapn«rui arcc'dere.®noncefrat ficafcedere vfq$ ad ftne5;reu vfqs ad creticd fui Determinatio; nt'3.® alia ec6trario:q icipit a fumo ® femp pcedit oefe^ dedo vfq; ad creticd fin Determinatione.® tertia c q manet in vno tenore feii fiatu vfq5 ad fine.® 13 febris cd ' ' tinue ® femp affligit vfquequo iftrmns .morif cii ipfa vl, liberaf ;® p maiori pte no accidit b febris uifi imienib^* £iira l>uiiis efi fldmia fiibtrabddo Defangnievrqj ad copimtcfi fchieris p certo q febris fit t>^fanglne:qln fi fic certiffime fuerit liberabis l vna Die vel in vna bora: aut ante ligation^rocbqtcu l>ac cdditiotie q paties fil euaciiatus a cbol 'J ante flomiam ouas vel tres fellas* nielancbolica febjt. £a 5 .c"**
(LlDe melancholica febre. ^ap.5'^
E t p OTE S t etia efle q effimera puertaf ad mebcd febre:® efficif qrtana:q efigrauioris ® vm
cilioris ac tardioris Digonis q3quotidiana flegnia^
tica ; 6 ifta no efi ita oeceptibilis ® maiiciofa fW^ piitridd: q fi copCo patietis fuerit fimpPr cbofica quotidiana ; quduis fteut Dipmus fit lonjgioris ®
d^De febre cbolerica feti tertiana.
’ lAM feci O^bfebris l^iiter puertif ad
«e, ,"'«'0
T E R T J V S
lioiis bigortis ipa qtidiana z maio:i' pte no ciiraf nifii cfljte:z parojcifim ipfi^ ftut De qrto in qrtfi oic:z Duob^ Dieb^ c iaete:z£Oxftni bui^^Id^anf^ ointi^$ paroxifmi ffuticaz bec febns nalr nniltu ploj^aftqm pties Vidi ea incige in eftatejt no Dimitte vfq^ ad alid eltatc:z qnq 5 ;p logat" vfcB ad duos annos;z iterdu pliis.z bcc p mai#:i gteno accit nifi fenib^*z iliis q vtiin^ carnes groflbsval de z cafeu 5 falitu atcB vet^*z q Vfiin^ comedere carnes anetfi magnop:z bircop z caitratop:z et q afliiefcnt c<y medere piftes magnos zveteresvaldetz carnesralitas quojudicp genep imt:zolnias:z meldgenas,£tinfuma Oico qj Dcc febus accit illis m gbus merw pdnar’:fme a coplbnefua radicalitaut a cibis malis giiantib^ illu bu^ moze:z cuicipit parojnTmiis hui^vr ifirmo q? grado ca^
P R I M V S
cu^dtmt z pcfl iongTi t^s«£t acentia qrupuenmt in bac febje funtpelTima z fraudulctatatqj Decepto«a:qj VU" na talm ellptinensad viriditate vel nigredincu bipo^ riaiis erra eius ell talistz di pedet bipoilaiis talis m me diomtoti^ paties m bteuirz qiiado eit m fundo adbuc ci tius^Cbliin Die cretica incipiat apparere vtina nigra abfq; biponafuefl fignum fouitudmis ^tutis dcpiiUiue; qre bonu e:z fignuralutiSoSj bipoilaiis nigra eil mala: q: figat lalTitudine f tutis in Digeredo bunc buozdeo gj qnna etlfo2tiszbonieire:;)uertit bipoHali^ adalbedK nemtz cii Deficit natcolo: bipoflafis fit niger z mo2if pa' tiens velocitenfifuerit Dicta bypoitafis in fundo vafis: z fi fberit pendens in medio tardaf mo2s.£t efl elonga^
^ _ tio necis fm elongationem ipfius bipoflafis a ftindo*
dat fup Do:fu3 ei^:z icipit cfi tiifTiu cu recedit pojLiTmus ^ t^e febjibus compofitis* £a^8®o
remanet mudus oino loge pliil^ in qtidianatq: i quotis ^ C I A 5 Dhierfitas feb:m copofitanim efl f m Di
diana no dpuraf paties pfecte nifi pofl viej libatione: uerfitate buniop qui adimiice c6ponunf:z acedtia
z bucurq; rememozat® fu3:z rememo:at^ero De illis fim ^ etia ipfarii Ditieriilicanf f m varietate Dictam^ c6^ plicib^febzib^pticutr: vt p limplices itelligas copolitas hj/ mipicnntz medicus qui perfecte cognoTcit finipli^ cogfcedo tn q? p maiozi ptevu: repiunf febtes ejr buo^e ces:e]c ipfis fciet z cognofeet compofitas* vnolimplicuitaqipoflisDiceqjejcpiira cbofaliatftv CJ^efignisfeb:is tertiane* 4Ca^9®*
b2is:cu Iit cafa z liccavaldetz ibtilisfubetq^fi occidit 15 RIS AVTEM tertiane figna funt:calo2
- ^ ^ ■ ycfhiofusz fottisz litis intenfaamiinilantia vigilia^
F i„„.
nim;z vigilationestq cum eil intra vafa : efl contio
_ ^1. ^ A A d J A A#
eil in mino2i ptetfj bnoiatio fit a mai02i:ita qiqil cbota
Dnafialiqfeb2e:Dkbolka:qcuputrefcititravenasfa _
citfeb2eabrq5rigo:e:f5 cri'eiluatidezcaloa valido, atqj ^ nuazabftbrigoze.lSedcueflejrtra vafa:fitcu3 fq: fottitz cumfta fitK£u at piitrefcit ejl*, venas fit cu rigote ti rigo:e.z boc ideo qa cbola fpergitur e;:teriii 6 ad me^ foztitz llidatifirm^* 6 clinatioe:z remanet qer>:z Duebe btafenfibiliatz mojdicat ea:z accidit ei ficiit illi cuifper feb2es.Ctertianaptiniia vHterpolata creticat p maiozi gif fubito aq cata fup ea q 3 bif z potitur rigozejzz fiait p te a.xiiij*Die vfq 5 ad.]cvq.Die:niri erro: ruguenerit ab accidit vulnerato qil gciitif fup idej vuln»:z paro^ifmi rifirmo vel ad alqs*Sciedo tn q? f m mijctione cbolere jiij^e funt b:eiies z inuadunt De tertio in tertium* reniittunf accidetia:zplongaf feb:is plus vel minuSf lignis febJis fanguinee* £ap.io®*
C De febte que Iit ejtcboleravitellinaptaflina autem ^ ODVS VEROranguineefeb2iseil:quia
ginofa* £ap. 6 ®. ]\ ^ continue affiigit:z patitur fitim z vigilias : et
|"7 T PO TE ST etiam fieri febjisejccboraqur I VI babet perturbatione} mentis.Sedvapo 2 qui Vltima caliditate z liccitate cjcillit cum fuba fpifla ^ p:ocedit ab bac febte non efl intantu} mo 2 dajc
atq 3 groffatficut.c cbota vitellina z p2afrma z eru licut ille qui ejeit a tertiana* ginofa £t pot efle qj bec cbota fit admi^cta f tatiired dc/ (£ De fignis febtis quotidiane. £ap* 1 1®.
nominatnr cbotica a t>n\otz f m q; elongantur a limpli ^ 1 GN A AVTEM quotidiane funtjq: c abfq5 citate z puritate cbolere:f m illud p2olongantur paro> jnfmi z accntiafuntquietio2a*ziila febzis tertiana qii fit
Bongatio niofis c f5 elongatio^ nenmiebi pollafis a fiindo.ide} \Z:C®.C.C.j>
z.q-arta figiiatio W per ne^ pfmfim et bipcflaii}: p nebula} ^0 mille.z fo.403.co* 4.Z 13 ego Vidiveri^ Vide* 4®. coilU 4 *
rig02e:fed b} frigus z fpaliter ejetrema infrigidanf valde: tb} aliceszqfcifationestz lacb2imanf ocu^
CTDec^a feb 2 is tertiane non pure que nt g: cbplera
VRA* Imius eil potare ifirmu} cu rebus tdpe-' f ratefridiszabflerfiuistzbisq bntpuocare V 2 i
nam z fudo2C:ricutfunt ifla.’f^»femina nielonis z
cticutncri&tt lloju c 3 inoniiU(^»^^w» 3 ui*«?-*itniinis _ _
>mi:tfemiarccKtoiobuah\aiihm.filuinati;rparagi:fpi' (C&e fenis tap.ii ' cf nardi:nfai«ds;i ftmis ft-niculuaiatinr.coquairent I GIs A ^VT^M qiiar^^^ q fiinr coquafTanda z ponanf in Diiab^ lib.aq Dulcis:et ^ tn^^nn m nimilationt.z vr paticti a? grado tari bulilt vfqs ad pfumptione medietatis z colenf :z in bac colanira ponantur lib.q.}uccbari:z lib.q.mellis:z lib.j* aceti:zbulliatiteniiirvrq$ad rpilfitudine} fyrupuzDe *flo Denf ifirnio oi mane.^.ij.cu.vj.?.aq.z ciba eu pullis puis Decoctis in agrello vel cu} aceto.CiS} feb:is lUa 9 fit ex cbota piafiina vel eruginofa eil fraudulcta z De ceptibilis multilz ei^accntiariit Difficillima z pnicioiio^
^ 3 * atq$fraudulctio2a valde accntib^pdictfl q fint m illa: q fit ex cbota vitellina : z p maio2i pte no eiiadut ifirmi
li eop:z interdfi patienf fincopim ppter reuccatio nem z conUrictionc caloiis nalis ad interiota co 2 po 2 is» £t paroxifmi bniiis funt longio2Cs p2cdictis feb2ibus:z cotrtimpiturreti DeUruitiir appetitus flomacbi eo 2 um: z funt abrtBfo2tifiti:zpulfu6 non ell Durus necB niultu Diuetfus vel variabilistnecB tante velocitatis ficut pul fus cholericetz vzina eo2iini ell fpiffajz non Depuratur perfrete inter vmim paroxifmimi et aluim*
"*■ • iCap.iz".
'CX frigus
^ ’ magnu di o2ipilatione:z vf paticti q? grado cadat N fup eum vndiep-^ paroxifmi illuis fimt longio2es q5 ^ quotidianeXed Depurantur gfecte magis q> in quo tidianatzocs illibiimotes Diuerfificatiirzvananffm Diuerfitatc fiiarurpecieriiteo qa pluresfimtfpcs cbolc re:z plures litr fimt fpes fiegmatis z melie et z fangiip nis.£t no rememo 2 atii 6 fum bnifi figna fimpliciu febaiu in qbiis nulla ell admixtio alterius l)iimo:is : q^uis vix reperianf cino fimpliccs atqspiirefmealiq admixtioc in rei i?itate:f} intellu folo app2el?cdimf Xu aut pfecte
9 b ipfig qn ni 02 ianf:z q eiiadut liberanf cu Difficnltate: cognoncrh limplices feb 2 es z figna eankex ipfi? Imbe ^ pofl logrt tps.£t cu iuadit poxirm^bin^ feb2is dgulliaf bis notitia copoiitarn z fuov accntw.B la} fupen co^ paties innipfiiriitis nti atrti memo2aui z fufficieter Declaratu curd vuiuicuuiiq? dik
t Dur^pu^jitq. jp niai02ipte finis bui’e mal^i
Z in mmoii parte liberanf ;z qui euadunt cu Difficultate
paties mrtu;z bj Iquietndine magna en fiti valida atqj
foitKtbj alienatioesvarias atig niagnaste iactat fe g le nio:is.£u aiitvidcbis fcb:e copofita f i: wob ctii buc z mncteniftatiavigiliaptt pulfus patietis! febie copone medkma f m illa wm^tionc^ngcdopuis C Dur^pu^atm fitiic hiii^e mfll’: mo 2 C pdominatc.£t cu fic feceris I jcbis puitnmine ictt .
Z erit tibi leue atrare bas febtes z egritudines
Ci qre
nt! zcft ro cois medi; co:um etti ^Hcninfty
?deip*E' ri.a rabi moyd ifine Decompo ne etbice cu putrida
(C IM* febK etWf 3 1 fignia z cura em«. iCap. 1 3**
E t E S T adime alia Tpes q d 5 ctbica.x Ixc pzo ituiosi parteno accidit nili poli alias febies cro^ meas q oebilitantcoapatepccant buniiditates: i mde coipus acquirit liccicate z calidicare:^ ilia febiis ppzic fit in radicalibus mebiis:z p maioii parte fit poli i/finitTd:{ boc qn coipus pparatu eli ipTani rCf ciperez nia>:iecoi.£tbec febiispmanettz generaf in rad icalibus niebiis ppter liccitate eop: ficut ignis per/ nunt 1 1 referuaf m rebus liccis nniltum : quonia vide^ nuis qj iapis calcis qn tagif fentif frigidus : z cfi tangif ab aqua incenditunz ardefeit ardoie valido atep foiti: ita qj iiianifcliiUimc percipitur z fentif .Et lic eli oe illo qui patif banc febic:qi cu tangif coipus eius fentif efle calidfi no fozti caloie:z cu cibaf:riue illa cibaria lint ca/ lida leufrida:poliDuasboiasveltresmlidmatur coi/ pus eius totu:zanbditU8 eius fit frequesz niognus:et pulfus eojj eli ourus z tenfiis:z remanet in bac oirpofi/ tionevfip, ad cdplementfi tertie Digonis:zpolieapai|/ latjne oimmuif Dicta tfiarnatio atq^ caloi.Et becfebiis m pn®rui lenis eli ad ciiradiuCLEt aira eius eli ponere ifirmfi in balneo Dulcis aq tepide pluries in Die.Et Da ei quolib5 niane in Diluculo 6 lacte capie receter mulcto: z fit capia pua q generet multu lac;z nioief capia ppe lectii patietis:ita vt incotineti poli mulctione ipfu^ red piat ne coirupaf ab aere:z mala inde fiat Digo.Et iliud fieri D5 ta in calido aere ^ in;frido ; eo q? lac velociter coinipif z alteraf:z cu eli coiruptuj no facit laudabile nutrinientu.£t incipiat bibere De ilio ab^.j.z gradatis flfcedatvfq*) ad lib.5.qi fi iciperes Dare ^titate magnas Z pn®coagHlaref i lid:z ide mala z coirupta fieret Digd. % q6 b bj remouere eli: vt ponaf aliqd mellis Dirptimati in fundo vaiistz fup illud niungaf lac: z mifceaf fifzp^ pinef infirmo f m mcfiiri z oidinc fupdictiKZ poli potu lactis no comedat aliqd oino Donec Digeraf. facta aut oigdne li vis iteru Dare fibi De lacte ad comededu Da:z fi no eiiafiiiet^ciba eu pane frumdi bn fernictati:z car nib^ afiuetis:tn 01 mane Da ei lac f m oidinc Dcfn:z car/ nes eius rmtgalline elijcc z pparate in tafpbea.Et omni boia qfi fidebus eli vacuus a cibis pone eii in tina aqtie Dulcis tepide:z poli ejtitu cibabis eu:z fic remouebif fe biis cu adiutoiio tDeuEt fcias qj etbica bj tres gradus, piimus eli facilis curationis : eo q^nondu finita eli bm niiditas in radicalibus membiis.6iadus autem fc6s eli quado caloipicfundatus eli in bumiditate roiida : que imbibita eli m radicalibus membiis : z boc etiam bene juraf:fi perfecte regif.Bt gradus tertius eli:quado ca/ J01 pfundat^ell in ipfis radicalib’ mcbiis.z bocpoli^ buniiditas eop ej: toto eli cdfumpta atqs finita:z boc eje Ipole ad curandum.£)Cicdo fifr qlibj ejc iliis f sjlios gdus ita qj aliq funt q citifiime airanf : « qpurdaeopplongaf fanitas plus vel mmus:z ficetia mi£citomoiiiinf:z qbtifda eop mois Dilataftplogaf. J ^''^sallop q ipinguatiruntex lacte funt opti/ fimtipingiiati ejcipfo funt
® i>ifficili6valde nifi illi q alTue/ 1^1« Wf fJ^PtTimetatus : qifi pofe eli qj
^ fanguineis:?
etmelicis.Et fiqs qfierit Diccs:quo boc ec httqj etbica H ^ ftbiibus fanguineis z flaticis q
fimt Immidt.^^^ qdafunt licce c6pfonis:z
qda buide:z aliq frida z aliq cata t z it in ,vno fingulari mebio q^uis fit calide z ficce cdpfonis epofe o, in eode comoief buoi frfd^z bfiid^^fic appettz nianifefte repif i lio zi vuliia:o? cu fint] aliqb^cafe z ficce coptonis coa/ dunaf iipfisua:q6 cfridu z bfiidiuzpt filrccccotrario
TRACTAT VS
•f.Q7 aliq mcbia fint fride z biiide copronistz f ipfis repe riaf cbofa q c cafe z ficce copfonis.CTEt eje febiib’ lic Di;:i qdafnt q fiutinfpiritib^ q Dnr i|fimere:z qda piitri de;qni fpcsfiit qtiio^fq? aliq fiut eje cbofa:z aliq cf ita te:qda eje rangitie:z alie eje mefia.CEt coponunf it be febies iterdu adimnee Diuerfis c6p6nib^vs.q? cbofica pt coponi cu fangiiiea z cu melica: z aliqn cu fiatica.^ e pole q> copo fiat ejt vno eodes buoie.f.q? cbofa fiat ^’fil putrefacta itra venas z ejL*:z fic erit ptiniia z iterpolata eje eode bfioie.z pt ecq? cbola fit putrefacta itravenas z ffa er vfecotrario.z pofe c q; in oib^iliis edponib^pa rojcifmi iuganf lil: vel icipfat iir:qre acentia funt pfiifa^^ milia adinuicetvn fut Difficilis cognis valdetz no pt bii Wa cognitio abfcnfiudio z laboie vebenienticu magaa puiii6e:qmgue c z Difficilis resvalde cognofcc^coponc iterpolate cfuterpolatatz coponeptinue cu iterpolatai z ct qnfunt er Diuerfis biioiib^ z coponif iterpolata cu iterpolata: Vel iterpolata cu ptinuatzpp b ad cogfcen/ du ilia idigem’ liudio magno cu puilide z follicifiidie bemeti.z bac De ca no pnt pfecteferibi in libio:z c poie ct vt coponanf Diie febies ervno buoietita qj iterpola taeritmfce putredis er vafa:zptinua pauce putredis itra vafa.z aliqn repif qj ambe lut magnevalde:vl cco/ trario.fq^ambe iritpuemftfKZcomifcenfporifmi adiu uicc ita q? vn^fubintrat alteri:z comifcenf iifaccntiatet enit be feb2es:aut oes magne vfoes piietvel aliq nia^ gne z alie pue.Et cu dico magna vl'parua:itellige g «>? gna mfta qiiatitate putredis:z p gud modica qiiatitatc eiufdc.Et c pofe q>cbofa q c ma febiis fit grolie fube:^ ilegma fubtilis ful>e:vlq? mefia fit lUtilis fube z fanguis grolfe.Ergo pltderadi funt parorifmi z eop curfiis:^ pfi dera iteru quo coponunf iterpolate cu ptimiis vni’ fp^* vel Diuerfarufpcru:z quo coponunf magne cu pius: vel ecdtrario iterpolate z ptiniie:z cogita fifr q? vna febns pt coponi di Duab’ vfaiplurib’.C£telipofe itcriiq> aliqs bumoi putrefit er vafa:z cum I)oc bebit pleiirefi3 ad pipIeumonia:aut apa in DiaplJiagmate qre porifnu admuicc coponunf :z vn’ alterifubintrat:zppb cogfce Ilia Difficile eli valde:nili illis q mVtn alTueti funt m biSj. S3 illi q no funt alTueti z p longu tps appiobati nii$ ad ilia cognej poterutpiienire.Oua oe cd medici nutu re-' periiinf errare in bis.Ergo medie’ p findere 05 oiligen' ter in cogfccdo febies fimplices.Et pofiea atte‘dere
res er coponib^Ot fi fic fiudiofe z attete fiuduerit levit ad cognej ocap edponu poterit puenire:z quito febiis fuerit fimplicioi tato Dies idicatiua z cretica erit facilia, ris cognistz ^to fuerit magis milia : tato Dies idicatii» z cretici enit magis pfini z Difficilioiis notiois.Et ego i; tedo nuc rememoiarc6 Dieb’idicatiuis z creticis pofi® Direro bii c f mone liipfebies.CTEfto certus q; mfte fe bies fint pp bbilitatc f tuu z fiultitia medicuz b qn niedi cipfentiuteiscomederepfa cibaria q3^t’eop fufficie^ fit coqre z Digere.z bac De cd fiut febies:qre nece efi vt ;ppinenf eis cibaria ad pdd’Donec febiis er toto rem<^ iieaf:necpofirecefiii3 febiis icdtincti Debes addere in cibistfj erpectare Debes vfq^quo trdfeat-V.oiest^ tiin^ addere Debes pod’aiif.6 cibis.z fic gdati^ afccdere ve< bes Donec fuerit reciipat’ : z fi fic n feceris recidinabit egritiido.jCognofccdo qj oes fpes carniu febiicitdtibu^ citifiime cduertunf ad putredineCEt eli ipofe qi P^!J crifij aliqd putredinis n remaneat in aliqua;;pte alicin mebii : 5 pdt vigoiari z augeri er regimie 'malo vel iVf connenidtLEt fi regif ficut dj oidiate:na pfoitabif ^ goiabif Donecipfam confumet : z pfectifiime Eopletus eli tractatus De febiibus cum laude Jjeurm qi mibi fufficiens efie videtur.
T E R T I V S
(HZrctctatudrecudus oe cn(I:i eH cotinca capitula CTD« oicbus creticis. /Tap.p”.
iVNC INCIPIO rememotarioe oie/ bu6 creticis : z oico qj crifis eft motus foztis I virtutu cozpozis ad ejcpelleudu bumozem q ma egritudmfi ejriftit cum adiutozio pa.Qi ji r-^ buoj calidus z acutus fuerint regio lifr cata
rei t^peratatt tps foerit ertiuu:t paties iuuenis ejrtiterinleuiter oictus bumoz recipiet oigonem bzeuitlicut irt quarto oie:velr(iis adfeptimurouniodo erroz non afftic rit,£t eilimpore q? an oiej cretimno lit aliq oies q indi cetipmrin q virtutes mouef foztiozi motufolitixt appa rebit bipoftafis alba pendens in medio vatis : q no fiie^ rat ante:q (i icipiet apparere in feda oie egritudis:critts fiet f orta: t fi i artotcrilie erit in feptio:t fi in qumto:cri fis fiet in nona oiet t fi in nonajejtpecta crifij fi
vndednia incipiat npparenujpecta crifim in qrtadeci niatvel in oecima z feptia.t;fi in qrtadecia vim oecima z feptiatexpecta crifim in vigefima vel in vigefimaptia. Cbfinonapparueritfignaoigdnisnifiin vigefima oie: ejrpecta crifim in.p:v.velin.x>:vl|.Sciendo qjpofi bos viee oebilitanf f tutes cozpozisfugbumozcfacictc egri tiidmdintdtuq? polfibile erit g> no ejrpelletur egritudio V crifimtfed oiflbluetur paulatine oonec liberetur.£t fi erit crifis fiet oebilis z plogabif vfqj ncLxLoiefZ pofi^^ tramierint):l.oie6 vifnjfuit t)ippocratiq?nd pofiit fic fi crifis vfqj ad.lj:.oies pp oebilitate ^tutis.£t rememo ratus fuit t)ippoaas gj in ofbus egritudinib^cronicis crifes non fiunt nifi in nienfibus vel in annis.
(TOe fignis z accidentibus ipfius crifis. £ap. i .
N V^N C AVT 1 EM reilat videre z rememo/ rari acentia q veniut z emergut in oiebus aeti/ cis.£t oico Q} crifis efi pugna que accidit iter Vir tutes cozpozts z bumozd q cl egritudinis cjcifiit: tfebzis q fit in oie indicatiua efi fottioz q3que fit in alqs Oiebus.£tinfirm’ oeterius vf fe bze: qa in l?ac bo:a pa titur calote majrimutx alienaf:: b$ pturbatione^ metis: t imaginatur videre 4 non videt:q?fi querit paleas yel fefiucas colligere oeparietetveleje alqs locis : z fozfan afi boc eiienit ei fingultustt ooloz colli z capitis z pzuri tus in narib’:^ cu videris in oie idicatiua figna fanitatis que pdiri. va* bipofiafi^ albi z eqle^ pedente in medio: velfubat v:ine fipifiio:efolito cfl bipofiafi tendete ad ni
lequcti oie cretica qfuccedit oino.£t efi pofe g? 1 oie mdicatiua apparebut figua attertdtia fup euone mae egn tttdis:culiba*atioe patietis.Sic fiin oie idicatiua e?:ibit yna gutta fanguls oe narib’:aut pfes cu pzuritu narm t fricatioe 4>nofiicabis flu^ciifangiiis e^nanb’ m pma oie cretica qfuccedit eueniretzK no accidit nifi pofi gr^**^ ^ cefitia que pcefi^rut cu fozti febze z caloze.l^ fi cu b in ^ie idicatiua figna laudabilia vifa fuerint q oi^iniusteua fionciftrniiejciUo flujcu oenficiabis. & ^0 ifinuus tran fient iuuetute raro creticaf pflujcufanguis nariu. £t fu c>ie idicatiua fluje^vetris apparuerit:expectaralutc m fe queti oie cretica q fuccedit p eude. z fi i oie idicatiua p a liesfiidabit aliquituluni cii bipofiafi laudabili r alijs li-' Suis oigonis.euadet iftrm^ i fequeti oie cretico cu fiidoze fozti vfdi fiuj:u vetristaut di abob^ fir. €z fi iu oca oie ifiicatiuafigna vomit^appuerinttfic etremoz labij ife^ *^ozis cii pdictis fignis bonis: in fequeti oie cretica falutc paticti di vomitu oenuciabis.£jccepto qjbumozes non fiut ibibiti in fuba fioi.J 5 i aiit in oie indicatiua cu5 figui^ laudabiiib^pqictig patiens patief oolote pofi aure: vf in aliq alia pte ^nofiicabis crifim futura p apa in eade parte.€& fi oicr» ooloj fuerit in locis vilib’ cozpis relin
SEC VNDVS
que di olno nae. Otfi fuerit in nobiliozibus mcbzis co/ fozta mebzu di bis que bnt ipm confoztarej ficut di oleo rofaceo z fuis fitibus :q? fi timeres couerlione apatis ad interiozes ptes.pone oefup maturatia oonec locus rm beat zigrofietur z adfanic cduertatur.£ognofcendo gt qlibet motus q fit a na: tqlibet pugna q emergit inter mozbiim z najtvel ecotrario qn fit m pdictis oieb’ cu iy gnis Oigonis laudabilis oetermiatis oeniiciabis q? crifis erit laudabilis : pfecta.£t fenip qn in oie idicatiua figna bona oigonis z laudabilia apparuerit ^noftica falutc in fequetioie cretica qfnccedit.Si^o pdea pugna vtligna inalqsoieb^appuerinttqnofimt indicatmivel cretici: ric efifertus oies veLvitj.veLp.vel.?:ij.aut.)cvi9.vel.wq. vtx7:iiq-aut?:jcvip.m oib’ifiis pnofiica crifim mala ftitu ra.€b fi Vtus patientis oebilis ejeifiit mozieni fi e foztis erit impfecta z cn recidiuatione.*z finis ad vltimfi erit fi' cut placuerit altifiimo creatozi.z in oib’ pdictis oiebus parib® non fit crifis pfecta. (ir£t i am nobiles z fapieu/ tes viri repti fimt oicere fiip bis oiebus creticistq^ non fiut nifi ca fiellaru:? marime lune:zratisrufficit medicis crede qj ita fitpofi^oidiceriitboca tatis 2 talib^fapic / tib^q boc pbaueriit tpe logo. £t erpimetu it nos fp cer tificat fic ecgfecure pfit oicere medici. Jfta pies cretio ca e bona: t iila^non efi bona:2 filV oe indicatiuis. Si at febzis no fuerit e fimplici cbola fed erit compofita:aut
patiens trafierit iuuctutdvelfueritbiems 2 tpsfndtim
tardabif crifis in talib^£t pzo niaiozi pte fi febzis c%ti' terit eje cbofa non pura:non recedet ad minus nifi Vfq» ad.)C)r.oi^£t febzis fanguis pzo maioziptenofeparatur nifi pofi multd euationefanguis narm: vel eje nomia oz / dinata a medico fieri vfqs ad fincopim aut moziet inrni . £t efi nece i bac febze fanguis 2 in cbolica vt pc y las m firmo bibere aqua oulcc infridatafuper niue yel m puteo:aut aqua ozdei tali mo ifridata.Si paties fuerit iti/ lienis 2 tps calidfuzfecure ciba efi ciicurbid 2 ad potadii it oabis ei oe aqua ipfaru.£tbe ouefpes febziu p maio ri parte in bzeui recediif.£t B di fozti rigoze:qfi in recef m eap Immoz fpargif ad ejrterioza fup fenfibUia mcbza. eSciedo qj’non pulfatiles vene nofiint fenfibiles.£t fi qs argueret bices. Jam vf q?.6.fintiat q? fint fenfibiles qnoicitqjozificia venapaperiunf pp mozdicationefan miinis.auib^ oico qi bec qo ^ff iiiola fatis atq; vana:qa cu oico fenfibiles itelligo oe fenfibilitate vitali q l>cedit a neruis ad mufculos. Uene i?o no pulfatiles 2 alia mebza cozpis q oiainf caref fenfii:bnt qiiadd (Vnfibilitate nalc fic videm® bze vegetabilia q fentiiit folc cuaducit fup ea:2mouenf ^fuseu.£tyidem^ et aliquos flozesq aperiunf oe oie:: claudtinf oenoctc.2 efiifietfi fimfus vnus nalis-C: Jn febze yo fiegmatica no apparet figna oigonis:nec oies indicatiua velcretica:njfip^.ji):.Oies vd ;ppe: f m qj erit na flegmatis.£t pot firr efle talis na tnre fiegma qj no apparebunt figna oigonis etia pofi oi ctu tps.C cirmn no eiieniut figna oigonis
nifiinmefibustt oicsindicatiiii meanoftmt manifefii.2 fi apparet no pcipiimt nifi in mdib^f.oe mefe in mdl> £t pzo maiozi parte be febzes no recedunt p efiatione j inanifeiM.fed per oiflbfonS t pfumptione paulatine co fiimnnf 2recedut.auare nece ^medico vtppinet ifiis ea que babeat biiniectare 2 refiaiirare.Si aut figna oi/ gefiionis apparuerint manifeftetno tardes ipm euare:2 ctfia naturaeuaciiarefmoceflabisptltoipfiij cuare ab iMimoze peccante. £t cane q5tu potes ne oes m pn biii^ febzis tberiacamagnlDifi fi feceris rcduplica mt febzis:vel fiet otimia.Si at pfeneraueritfebzw oe \ na efiate ad alii:tunc oare poteris;fed in ** te fC3 a quarta pte aurei: vfqj ad; aureu.s*^«
Jdifcot liget, c. 9.2 19. coir.c. Vnico.fub nibzi*p.
nenc non pulfatiles nolutfenfi biles nifi natiiralife fmvfi ou/ ple>: inue^ niffenfus2 efi opinio TMato.qud Blbertua oefendit. H
noces vo/ mitii ftoa-' cboc]cacii tisbumo2i b® repleto
£t queadmoducoiienit in bac Cjgritudie vt fis Undiodis in Digeredo tJ'ubtiliadobmii02equi eilcaiiTa buius fe^ btisnta lifr coucnit rt fis ihidiofus in bumectando ipm. CL£t p2 mensrcui’ aia in manib^ Dei reqefcat:ciirauit qiiedd eje qrtana tali nioXQ; pcepit in6rmovt qlibj oie comedere oeberet tria miclea plicop nuidata cu aqua calidavfqs ad.;c.Diesu portea pur^auiteii fiif^cieter cu niedicamme laxatiuo adducente illu buniojctt fic libe^ ratus fuit pfectehta gp medici g erant in tpc illo mirati fuerut valde.£t nobilis fene;: aucmutbaraf qfiuit a pa tre meojqre boc fecerit: t ipe libi reddidit rationd q) nc ceffarifi erat mallo lic facere,Qiii gauifus fuit valde:et tnuicu placuit fibu£t illa Difputatio reperif apud niuL tos Ubiis regionis*(E £t feias qj ois febtisque limpleji* clt:fatis Icms curationis ejciitit • Sed illa q eft copofita Di/ficilioiis ciiratiois eil valde: t boc f m copolitionc bu niop adinuic^f.qjqudto maious coponis ejctiterittintm erit ouficiliozis cognitionis tgrauiozis curationis:^ iai renieino^atus fui boc in febub^ cdpofiti6*£t c pofe fe^ b2C coponi 9; taDiuerfisbiiniobb^tt intiftoj intellect® punmm no poterit ad efectaveritate puenire.auare nece eft vt medicus fit ftudiofus z attentus fuo polle in cogn^ccdo copdnc^to nieli^poterit.£t curet eii* fm ^meuus /ibi elle videbif* jCofides in Deu gj rectificabit eu tramite recto z 02dinato:t intmqudtu medicus cer^ tuis t meti:» cognofcitbas copones intifi pfeaio: alge et melioa ee reputaf»^ li egritudo z copo cognita ^erit a medico gfecte: vix aut nuq$ niojief ibrmus eje ipfatec ems pdiriones femp oe bono in melius rectificabimf tz p:ocedct a:z oies idicatiiii atq^ cretici erut laudabiles , otcg 02dmati:z ronabil'r ^edetes intm q> qfi oes mira<^ bunf*jO § vile gd medico ce repntaf:qil timuerit fotti tudme febus: vel grauia accid^tia q cmergut in ipfa tc/ po?e app2opinquati6is crifistpo/l^ cognouerit gj Dies idicatiiia ^ pceifermfuerit laudabilis : z VJina Vifa fi»> ritcubipoiiaiilaudabili:tpuIfusattellauerit fugfotti/ tudmc)?tutis.Tlon Dj ergo mediais ilbo vifis timeretfi patiens /incopisauertt ex motu z fotbtudine bellutex mcefu vapop mozdicatm ojificm llomacbi:q6 gda medi.
?fueuerut.£go ^0 euj cognouero pulfuni tiit bonu z laucjqbilc fignificatc ^tutis fo2titudine:z bk pojtaiis fuerit alba ptinua z eqlis refides in fundo:non Duuito tuc De foztitudte egritndinistnec De fincopi fiip^ iiemcte ex mozdicatioe o:i(icq llocl:)i:nec D^illo ideere q luntfacicda circa egritiidinc:queadmodu3 feci circa ^gritudine Zeri filp Ijali ficut alibi recitauudl/Cu autc cognoueris q> accidetiafojtia q emergut pcedfit ab bii ni02e acuto:z calido exillete in ftdcijo : ficut fmcopis et vomitiis:caue ne adiimes eu in piiocatioe vomitus:qtn riiHa g!P .^i* nd periculu mojtis ob Debilitate
hor ^dmua ipm g via accid^bs c6fo:tado ftocbmz f cydoniop:z pap malbci6:z rit*a^T caloj z iflamatio magna fue^
niren odjpcgsnos poterit fenirarefSm^^^^^
mmam t copleui tractat» febjiii r c6p6 ^ mS»
incipiam rememoaare De egritudinib^que veniunt tem pote epidimialitZDe feb2ibus eoauiiL CLZractat^Xerti^ eftd epidimia:z otinet capfa qtuot* CDe epidimia q piienit ex cojruptibne aeris* £ap.p”* S TE AV TE M egritudines q piieniut excoantptione aeris: rememozate fimt ab t)ippo.mlib*epidimiarri:2 Dixit in illo libzo gp in quada auitate q nominabaf cberuani exuberauitpliiuiam eilatetz fmtillaeHas clluola z calidiflima vulde cu pluuia magna g totd ella tem:z fuguenit poHea boibus incendiu nugmuita gj vi debatur eis gj elfent ab igne adu/li : z in pn® babebaitt P 2 uritumagmi;itagj fcapellabant fetam foatitengjex coaiabanf g totmz boc erat gg faniej q coadunabatur mb emi zmftisboibtiscecideriit crura zcoxe zmufcu^ li zolfa in magna quatitate:qreexboc fcire pollimiu® gj Deterioz aer elf calidus z bumidtis:z boc id qz ag tioi eft ad recipieducozniptione z putredine ceteris cdplc' Xionib^aeristz illi magis parati funtrecige Dictd coaru^ ptione g funt eiufde cdpfonis:z fuit tota illa eftas abfq) veto aliquo exiccatiuo:tmo Dicit expzelfe g; in toto illo tgeno videbaf moneri aer vllo ni6:zgg mditate z fiC* qin Vetis feptctrionalib^reperif collaudanf:z ecotra^ rio meridiani vituperanf gg eop bumiditate z calidit^f^ tc.£t Dixit in illo libzo gj febzes q tuc tgis veniebdt:iio erat foztes neqj violete: ^ erant lente z gete intm g^ qi* occulteelTereperiebanf.Eteftocertusg; ille palftdes q oppofxte funt copVom buane:z ppzie copfomvniufctt mfqsille fimt qpelfime exilKmz ille q funt /itescdpl^^ Xibtti lio funt tate maliciei ficut oppolite.£t boc mani^ feftef ex boc g; qfi oligs foztiter fuerit ifridatus:z fubi^ to ad ignem fe valde voluerit calefacere:vel repete ifi aqua calidas introiiieritnndefoztes Dolozes patief.E^ boc nd folli medicis eft notu:verfi etia Vulgares optime cognofenuBt bec febzes Deteriozes funt valde ceteris febzibus:z Idginqniozes multii a falnte z liberatidetnec crifes in iftis ftfit ozdinate /iciit in alqs pcediit : /iue fii^ rintex cozruprione aeris:ruie ex malitia z putrefactide aq:/eu ex cozriiptione cibop.£t qiiato cozrupf iofeu pu trefactio pdictop mino: extiterit tdto z acentia pdictap z malitia febziii leuioza efle reperhinf.Scicdo p certo Q? a tge Dippo.vfqsmicnd fuit epidimia aliqua ta pellf ma nec malitiofa ficut illa:nec in qua acefiba tam violo ta nec malitiofa apparuerint /icut in illa.loed bii vidK mns pzuriDie validostz fcabies magnastz variolastet mozbillos:z putridas febzestz apata gniciofa:ex gbus oibus ia curauimiistquop aliqui cfi laboze maximo eua ferut:z alig ad mozte terminaueriit.fCEt vidi niiienem bfite apaperniciofustz ftiidui circa falutc ip/itis:z icepi p eiiare efieu fldmiatz pofui poftea fiig apa cdfoztdba: eo gj nd erat ex vilib^ mcbzis:Demu purgaiii eu ab bU' mozib^malis g peccabat in efu£t ppinaui ex medicinis laudatis in epidimia ficut eft bolfi armenfi z terra fi0il' lata:z mterdfi Dedi ei aligd ex mitridato.Et ficvifus fiiit pferre ei cura: z DilTolutii fuit apa.£t pcepi ei vt abftinc r^ a b*2qs:z fic De bono in melius conualiiit Donec fuit gfecte liberatiis.£t poftea poft tepus imia/it eu fqiiind tia z moztiuis fuit cu ea.£x bis aut q pluries:zp maioti gte vidi ^cciderein epidimia funt febzes putride : qu« lente intm efle vfif gp vix geipinnf nili a medico:z nio^ riunc fubito cu eis.£t Icias ^ illi g bn z ozdinate fe cu' ftodiimt tge epidimie:z g bfit cautelas z pniiionc coiic^ niente:z boc mozando in manftonib^ ficcis z frigidis:tt cibi z potus eop fifr eiufde fiierint cdplexionis euadut bene a pdicto perictilo z nocumcto*(n ‘Receptio con^ uemens valde m opidimia.*8/,ftercozis columbini ficcb
''Ki io H
TERT I VS
alces fbccorrmitdgcrid feinmmi polf podq recctietr^dy cis lllt| cele(lis.an.pondns auhvnius tb 6 ttii'nhdiir.f.mi^ nus qiiartatf^lis z ell€bo2i nigruatiaunf.rucci abfintbi| alcdd^aratbat cd folio:u coUoqittide.afi. occani partej anf.j.^ncide coUoquintidI mmutut mifce ea di titndej amygdalarum Dulciutt poflea coifigc ea cti pdictis tnedt cinis piiluen 5 atis:mco:po:ldo eas di butyro vaccino: iTyrupo z fqn^abin:! Dabis ei ad bibedu di fero lactis pondus«v*auh£t fi non purgaf fufficienter:adde De irio fiuf.y.difero cap:ino:z rege efi ficut in alijs medicinisrt p:o qualibetrella mo2etur Duobus Diebus a receptione ipllus,iEt pofiea iterabis Dando plus vel minus De iflo medicaminc:f m teno:em virmtis z naturam patientis f m 02dinem medicinetz psedpe ei vt^Jonatin cameris
z Domibusfuis aromatica frigidatficutmyrtbat rofet eo 2 uni fimiIia:tfuflFiimiget Domum a longe cum alKitrl. £tfac rorare Domum multoties cum fo 2 ti aceto : obDK rando Domum oino a parte meridiei:t aperiendo eaj a feptctrionejqm aperire vel tenere eam apertamiamiis velfeneflris a meridie:nocet valde: z mo 2 ari in folario> .Cin Domibus altistmeliiis efl valde $ in plano : jfiibtk lildii efl regimen valdeXcii pane frumenti bene fer mc/ tatotz malaxato cum aqua z acetotz comedat fidas fi:ti bletas Decoctas abfcn aliqua fpecietfed folum cit aceto: t non comedat tempo2eiIlo carnes Vllo modo* (CiCo< gnofccdo qd no co2rumpif aer folumodo e;c caufis p2C'' dictistveriietii ejc putredine aeris:quefit a C 02 p 02 ibus bominfirqui moitui flmt in bello in magna quatitate: qn Diu mo 2 antur inloco.£t C02rupitur etiaj quando aer in Vno loco qef<:it abfqs aliquo motu . £t cotrumpitur filt aer quando aque cogregantur in aliqua parte ciuitatis: ita Qj non mouentur oino: z Dic putrefcfit z fetent:t co:^ rumpitur aer inde*£t ab antiquis etiam confilium babe mns:vt oio mo2l minime contrahere Debeamus p:ope Tepulturas C 02 p 02 u mo2tuo2um:z boc p2opter vapo2es quirefbluunf a co2po2ibusipro2um*£trtcilDidmttscti ram epidimiarii que efl cum frigidis z ficcis: z cu bis etii que babeant aperire:z abflergerett trabere malos biy mo 2 es:red anteq5 fiatpurgatio aliq p2edpiaf vt fiat eiia cuatio vfistzboccufiomiatzfubtiliando regimc quan^ *nni fieri pottt vtedo frigidistt abftincdo oino a fiiper/ «ua repleti 6 e.£t poflibiie erat q> ficfacirado:iimlti foi
fitan 9 mo«renniberabunninba«eca.£taba€re
wtcalidoincrcemifitintetiapamoneetficobtbalrnie: *t.iins nraltarntfpecieriitt a(i)erita6 gutturis ttfputuj
*“dine6finnt plus vel minus fni cjrcefltini caliditatia z •it citatis ipfms maiojis vcl minoiis.£rgo couemt y t re/ ctificesaeretpaulatmetabfiinendo oinoin tali tcpojc
ob eybibitioe aaitarii medicinarutt etii in oi epidmiiat qfit non laudatur tales medicine in arte medicine.iocie^ do qb bec caliditas fuperfliia q fit in aere no o:i^ ma^ * 02 i parte nifi ej: Defectu z abfentia pliuiiarum* £t tunc generantur p2edicteegrintdines:z bis fimiles pliires nu nicro*Sednonmo2tifere* ^ „
QTlbe epidimia q puenit ejc aq putrida z fetida* Xap^^”*.
A tLvE VEROmo2tuequenon moiientur:z replentur fecibus:! infe bulliunt: z pu.tref eunt:! fetctXimt cl co2niptiois aeris:! peflilctie:! epidi ^ mie. z fadunt 02iri feb:es aaitas : z apata mo2ti/ ■era : ! adbuc peius faciunt : quia funt caufa Deflructio^ nis epatis: ! oppilationis fliarum viarum:! p20creant fpedes bydropifis omnes f m pzeparationeni recipien^ «s:! induQit etiam oppifonem in fplene: z in renibus:! «unt cl giiationis lapidis in renibus:! vefica:! generali ♦er Dico qibec epidimia que fit ejt cozruptione z putre^
dine male aqnetoib^alijsepidim^s 6teri02ejciflit*(C;£fl et alia fpes epidimie:qfiibito iterficiDeo gjqn C 02 dieue nit aliquid ex aere putrefacto z cotrupto gjCue copfoni z nature obuiet a tota fiia rubftitia ! natura:fubito nio^ ritur. £t boc ppter nobilitate ipfius co2dis:cii fit p2incj piuj ! finis vite vniufciiiufqj aialis* (THt oicitBat^ no mo2if animal:Donecco2 cefretamotu*£t'rbl 3 o magno Brifioteli videtiinqj co 2 fit 02igo ! p2incipium onmium meb202um ! ceteris p2incipalius* Sed^aKoicit q; eoa in vnoquoq; aiali efl pzincipiu moDis nalis:localis:! ce^ reb 2 fi motus localis voUmtanj*i 53 infumnia Dico g; coz invita magnlbj necefTitate.auia videmus q? quando aliquis bomo intrat in puteu in quo aer aliquo modo no moueftvel in aliqui grottiifyncopijat:! amitDtrenrum oino incotineti*! fi Diu mo 2 af ibide mo 2 if fubito *£t bec res efl manifefla qj quando in epidimqs boies aliq mo^ riunf fubito:q? illud efl eje co2ruptione z malitia aeris:q! bene’p 6 t aiiqs viuere aliquibus Diebus abfq^ cibo ! po tu*fed fi aufertur d anbelitustno poterit viuere vna bo ra*£t verum Di;:it ille qui Dicit qj cib^ ! potus efl nutri-' metu co:pis.£t aer nutrimeturpus vitalisexiflit:eoqj ipfe attrabitfiimofitates a pfundo co2dis:!recens*f*aer fiibintrat per anbelitu*£t fic intrido ! ejcefidotpurificaf amalisfiimofitatibus:! pbibetco2 a putredine. £t bec res pceditabilloqiiieflfiimme! vltime fcietieXalDeo vero z benedicto:! ab aere q infpiraf :qm piouenit vfqj ad mirabilem panniculiuquc Deusfub cereb 20 creauit:
! inde pcedunt fpiritus potentia ! voluntate Diuina.
(TDc fquinantia z Diflocationefpondilium colli euenien^
— te ex quadam co2ruptione aeris. £ap*j •
T]j T EX. quadicoiruptioe aeris poteuemre que-r dirpcsfquinltie:q Diflocationc fpodiliujcollibj pcreare:ficut memotatusfuit 'tnppocras* £t bec dl t>eterio:fpes q poffit inneniriteo gj ab ea aliqms no euadit:! accidit cu acuta egrinidine: z aliqn nimt ciitau fiiuinitiafcabies:! p2uriDist! apata periculofa : q acci-detia.aliqtta no polTimt euenire abfm acuta egritudine.
£t caufa Dicte fquinitie q facit Dinocarefpondilia colli abinuiceteil biimiditas mala:que ponit z Deriuat feu fi^ gitur inter ipfa:! facit ea abinuicej feparari z oiflocari: z illud osqbfeparatur cop2imit violeter cinaj pulmo.' nis intin:q7fuffocationeiducit.£t Dicit *t)ippocrasq 6 it le cui bec accidit pallio nunq3 liberat* ©2 ji qs quefierit Dices que efl caiifii quarefpondilia colli omocannin talt epidimia potiiilqsaliafpondilia nuce:Dico ^fpodilia nu ce cop:imunf ex vtracn parte a collis ! a fo^tib’ z plu^ ribusmufculis:qnopmitD'itipfa Diflocarivel feparari;
Part 18
£olli autfpodilia minime babent talia Defenf02ia:quare citius Diflocanf.De bac fpe fquinitie permtiole nuneg di XitT^ippocras q? poffit liberari.£t ego filr Dico Q? ^flm curabilis oino.Sed an Diflocationc poflet cura pdefle»
! boc fiibtiliando regimc:! vtedo Dtficcatuns ficut Dixi. £tinungelocumpatientis cuifiis oleis fubtilibus exiccatiuis:ficut cu oleo rofaceo: z ve biafemmo : z cu fucco CQ 2 iandri viridis fimiil mixtis:! miictione facta cu iflis: fiat puluis ex terra figillata:!mifceatur cfifucco comn^ dri viridis ad modu emplaflri:! pone fuper locum infir/
mumX.vbi videris aliqui fouei paruuculam patientis.
cr£t poflent f t aliquido fpodilia nuce Diflocari* z boc f^e gibbo^ ex cafu velfo2ti perciiflionet! inde fiut gibbofi*! bec efl fitate cl nota qj nunquam liberantur* Sed reperiuntiir aliqm piefumptuofi q conanf tales curare:red potius ipfos ad mo2tc perducunt cb eos curare poffint.£um aut ^bbo fitas paruo infantifuperuenerit nio2if ea:eo^ cu ^
fcitindiget multo anbelitti:! cuno fuflFocatur !mo:itur*Si veroniagno accideriDpombile /Coiauer.
LIBER T E R T I V S
erit 91 viuer.^5 vita eius erit triilis z anguiliofa. £t loca ''■{ et aliqua fpodilia Dozfi ejetenojie % anterio:i6 cd fprtie motus:qiiipjocedita nmlta ^grofla Vctofitate:q in cojpoK ejciftit z giiaf:q ptmiie mouef ooncc Diflocet Dicta iI?ondilia:tt7:terius ejcpeUctn inde gibboiitas ge neratunque nofatiir gibbofitae ventoiitatis ; zhic p:o maio2i pte accidit infantibus t nnilieribiia. £t no cft mi^ runi Ii motu grolfe ventofitatis Diflocantur fpondilia quoniam videmus q? omnia que fortiter z violcter mo^ tienturrcinduntiir z laniantur.iitejLfojtimoturcindunf venen aperiuntur:? fit inde rputu3ranguinis:?requituiinde ptb^ fis vel etbica.£t videmus etia aperte g? vtres fcindiintur? e)claniantur eje ventolitate;quiacu3implen tur miiUo velfucco alicuius fructus nili babeant euen^ tationem e;c ventolitategiiata infua ebullitionefcindiV /Tura* ^ ejclaniantun? fic acciditin co:po;e. (££t cura biK ius efl vti regiminefubtili z e;ciccatHio:? euacuare co:p» K « fricare co2pus totum ficcis manibus*£t pjopina ei in
potu aquam Decoctionis irfcaz eil ireos:? capilli veilt feminis melonis tereminisrparaguerucciapu: efenicu^ II CU3 modico Pyrupi rquinsabimlDedicamen ad a'm.rnelonis:ireos:capiIlo2U3 veiiradicis fparagi:? tna «icis.aH.auf.|. fcedeg. indi-lgnantlalipartee tres auf.I. /ZonqualTentur oCa z bulliat in.j:.;^.aqiie vfqj ad cofum^ ptionem tertie partis ipruis:? pone in illa colatura.^j. ryrupirqumjabinttfuccijfeniculi;? apq ottulanLafiquar tam pane^. j.? bibatur quolibet mane cuj auf. «.mellis rofacei:? fac eum ejcercitare aii cibu) teporate: ? poft ci bum quiercere D3.£t iajbucufqs elongatus fu) a propjia intentione: tractando oe Diflocationerpondilium nuce: que fjtiabfqipefhlentia:? caufaepidimialuUunc autem redire intendo ad id vnde DifcelfuHt oico qj fufficienter fiib b^euitate Determinaui oe epidimia que fit ex C02ru^ ptione z putredine aeris, f m q? memo:atifiieruntantiq in lib:is ruis.Tluc ^0 icipere volo Determinare De epidi tilia q feqtur z griaf ex couiptione z putredine aque*
CC ^ cur^eu piefeniatione a periculo male oq.£ap.4.
D IC O q? ille qui vultfe confeniare a picnlo ma^ le aque vti Debetqualibet Die exelectuar«s? c6^ rectionibus magnistficut ell electuarium oe eufo2bio:metridatii:vltberiaca magna:? bibat qli bet Die vnius ex illis quarta parte aure. £t no comedat Vfq5 ad meridid£t nofolum ifla electuaria remouet no cumentum male aque: rerum etiam ptefeuant a nocu/ niento corruptionis aeris. £t fi poftieris aliquid ambre *n aquam que bibitur confert multum: ? hiuat etiaj jiO' , nere aliquid aceti:? adbuc magis rquinjabinv&quidam z niedici memorati fuenit q? co mglere allea veUeperr e-J ^ouct nocumentfi male a gne, ged ego abborreo aira wienuqm brtt bumores cali 3 os z acutos giiare: z auget M SIm m v*dctur qj afluefeere mala gra a
nara *nu 3 a:(it maioris iuuameti:?etia5 recipere pluries | Viridi:bab3 remonere noainiei^ aq«e.lS3 lac ? pirces: v^oco multiibiit pu augme'taro.£t mibl videf q6 fre siliceum limuncellorum:? acetofitafn corticestcofenidt a nocunie^
feniculi:?femina eius »»*mgoru:? arbufles ? funtfru. rtus romndi rubei.qui oi^ntur cumani : ? flicados:ofa aflaconferuntmultfiintalic^^^
iCura acci ex aqua mala pu
dentium» c^^nipta:? inde inualit^eu^ febris aaita: vel lcabies:aut
aliquarpesmalorumapatunulhidevelociterin^ euicuatianem vniuerfale3 totius cotporis; ? boc cu do
£ura p:e^ feruatiua
RRACTATVS TERTIVS
botomia:? etiaj cum medicamine laxatiuo facto cu fler f
core colubi fiipr a nominat 0. £t no credas q> llercus c<v lumbi politufHiit a cafu vel fortuna in predicto medica^mme:fed fuit ibi politu cu electione? preuilioe magna: I eo q; predictiim flercus babet purgare ? expellere pu^ tredinem ? corruptionem aeris:? aque prenoiate fetide ? corrupte:? inquantum ell llercus aflimilatur illiputre dmi: ? pro tanto poteil illam putredine^ magis trabere: expellere:? purgare.flTCb fi aliquod apollema appu^ 0 ' rit:llude in curatione ei’ ficut couenit:? ihideas in recti' (1^111 ficatione aeris:f m q? cura epidimie exigit? requint.q? fi. aliiiefcat eger regimen q6 predixuelongandofe ab omni rpecie carnis:? abHineatTe ab omnibus rebus bumidis ? calidis:fic'agendo ;pfperabitur iDeo Dante. £toninib* modis confideranda efl ctas:c6pU'xio:virtiis:? confiif' tudo: ? regio in talibus:exeo qr infans paucoru annorut ? Decrepitus non poterit fullmere ea que nitienis flifli' neret . Tlequequifuerit Delicatus z ociofus ? timidus g naturam poterit ftiHinere ea que paterentur riillici fiC'. ci ? nigri? ldboriofu£t putant aliq qrqui atTuetifunt qefi ?ocio:indigeant maiori Deiiccatione rudiciez laborio' fis.Sed intetio noilra non ell talis:fed ell vt rediicamnn VnriquccB adaiam nalem cdplexion^? complexio t na' tura illorum qui fiint in ocio ? quiete : magis efl bumid® z mollis q5 lit lUa rufliconi ? portatoru.£t bec res ell g^ ,
neralis;?notada:?preuidcda in oibus curis. C^t fit ptr
epidimia ? peililetia ex nimia penuria ? famc.jQuare bo mines coguntur comedere grana ? legumina mala : t il' la malitia poteflelTe ex feipiis: aut ex nimia antiquitate ? vetuflaterautqr comedunt exfpcbus malarucarniwj?
* illa malitia potelfe vd qa ipfe carnes male funt p fe: ^ fui na:? c6prone;vdqrtutrairemiiltu:aiitqr ex Dicta nC' celTitate llcterunt in aceto tepore longo ; quia populni <
mdigcttalib^^rtconaf talia comederem tali cafu-C^I
ego vidiquado eram in carceribus t)ali filu 3fofepb:bo ^ mmes qui comedebant olera que mueniebant p terraw p ? etiam comedebat exfpe'bus anabule ppter, famis ne^' cemtate;qre qtidie nioriebanf.x. vel.x«. aut pliires. £f poHqj euaii cuj adiutorio Dei ex illis vinailis z red« m Lifpanid: Vfdi boies qui comedebat orobuj fibus Dolo: floniacbi ll’quebaf.£t alios vidi qui comedebat qbdatn q6 in arabico nomiatur attbala z radices oe Itif.? morie banf.£t vidi lilr 1 quadd ciiiitate que nciatur masariis: bdies qui propter mtenfam famem querebant:? frange bant offa antiqua ? vetufla cadaue^comedebant mC' dullas ipfop:? moriebantur rubitc.icr£t cum tales cibi poffint ec piuerfi z pluresnfiero:ideo Diueifiniode Diui dunf :f m Diuerfitate ? variatione ipfbnim:? f m illam Di uerlitatc Diuerfe but cgritudines:? generanf:? nofolii f Diiienltatem Dictop ciborum: veru etiaj f m naturam lo eorum:? f m coplexionem ? natura) recipientis. 0«nre tot ? tante pofliintefle variati6es:quotimpoiribile ect eaa fcribi in libao. CXamen oico q, tbcriaca magna t n. metridatimi:* dectuarin oc eiifojbio : gcncrarr omnia iita coft nmt valde in oibus piedictis ; z fuis firibtis: cm' medo abitineatff a conieftione malos cibos z potmi?»
3IIUJ vero qiii comederit dbaria mala rege cii cibia b® nie z laudabilibiie:ficut eft pania bene fermetafn bja difi gallme optimetvel caro edi lactatie: qm ifl6 regime facit eiiadere a pericnlo piienicte ec regimie mali z cot rnpti cibiSi afit virtiiafowia ejetitermz cojp’fiierit re' plettijcjcbiimoabnabojribilibuaz comiptia gneratia ab aliquibtie bictojii cibomnurttide in purgando eu? ab tllis biimoribus.£t la^fuperius tibi noiaui DuierUtatefn roedicinariilacathiaptcumquibuaectrabunfzefiantu»’ cninesrpea.pinerritiUiabuniotutvndeadipraarecurrd
. «
0 f mbjio «
/i< f'"’
, , 4 .
w— • ■
V ji' ‘'i'- ' ,A‘ '!.>>
A N T I D O T A R I V M
confiderando virtute e alius coditionee lup:adictoe. £t nini e morbilli illnd ide5 accidere t>ebeat.£t il in prece/ fi videf tibiconuenire oare ei bejebartbmcutfunt bar- demieoru curam reniemoratusfnm pro pofll.£t ca qrc bufle.i.camani:e(inaraldu8 : vel electuaria fupradicta: ce bis bic feci nietione Jfuit qr pauci euadiit ab eie. £( qr Cabis cu illidentia magna z (ludio: fj qi tibi videbit cd femp euenire cdfueuerut t£e ecnliniie facie ex corruptio iienire.C£ognorcendo g> butv rii qd pofm in medicami ne aeris : vel ca aque putride vel corrupte; vel ex cibis tic lajcatluorupzdfcnpto no crt abfcjg pzcuidctia nisigno* » ^ojriintiflfiiiuntis 2 it ari rpinmipn
coqb blitum b$ aliquid f^tozio z bo^ribiUcatieu mdt\p^ pnttatem bj ad (tfitudine^ trabendi bo2ribilitatt'3 z pu tredine biimojia p:edicti.CIt)uciirq5 rememoratus fum 0rialiter fpeciee epidimiatit:? earu ciirationesjf m 9? pofui oetermmare.£rnd remanet amplius oeterniina-; re oe aliqua alia ipcmiii 6 illa oc q aliquis fi vixerit mini
co g? bo f mSatHenerat^^eil exfljefmate pris z mfis:vo luntate j^el£tnutnmctu enibridis eft ex fan^iiine q oe< fcendit ad vu\m.£t qa iple ^aHnoiauit Dictu fangumej: ran5uine mcilruale:putauerutaliqrapientes qj nutriat cnibrio afanguine menHruali:l^ no e(l ita*£tl ($ar.fequi'
malis z corruptis funiptis z conieilis.£t et ad reinouen duboies a mala opinionerqr credebantq3plures 97 em^> brio nutriretur m vtero matris afanguie mellruorquod * faUum ert:ficut oeterminauiiz qr curd De eisfliperms oz dinaui:ideo bicfcribere ptermittornibilommus monitio nem facio bis in boc loco* V3* 97 abftmeat oino a rebus Dulcibus z rallis:z bibdc aqudfrigida^ z purdroutaqtid ordeitz eldqenf ab oilaxatiuo penitus:Donec egritudo fuerit in Declinationerz Declinata nmltu;$tiis aliq niedf ci boc facere airuercdt.(IIS> aut poil alleuiationc z De clinationeeqntudinis reiiqiiie alique remanere videan tur in varioUs vel morbillismon erit malu5 ipfas euare
r T
cum medicinislenitHiisbntibuspprietatenj remonendi nationem, tur vertisimz conllietudinc grecop:qui vocant oemfan^ aaiitatej materieuiicutrirnt tamarindi DiUoiun m aqua: jdc liip li. guine Defcendctc ad vuluam mertruale : qiieadmodum i qr ipfas reliquias brtt expellere z remouere*tamc p ma tra . 7 ®*
iprinoiantocapaquodaaiditgutturiruieiitex fangui' Uoripartenon indiges labo:arecuniuhs.£tqriam coni c*r. ne:velexcbolera:autexflegmate:feumtTia:fqumatid. 1 pleui quod Determinare intendo mjboc loco : Deuilom £t qdlibet apollema q6 oritur in pectore:fuie fu in pani J' quiete confidens in Dominum. ciilo:feu in pulmone: vel fub collis nolant pleureiim : z Xiber tbeffcir almudanar cu laude Dei:
t>e quolibettuniore 9 fit in pedibus cum Dolore : alTneti ) editus in arabico a Difcreto viro abynieron m practica funt vocare an3cras.npodagram:itaoemfanguine3ve' ( z operatione medicine excelletilfimo^fideli regis 3 yn^ niente ad vulud Dicut efle fanguinem mcllrualem.Scic [ 3oar,traflatus tJenetqs in cdfinio fancti Saluatoris De do p certo 9? fi embrio ex tali fangiiinemenllruali nutrii # bebraico in latinii 3 a magiltro 'C>atbauino pbyficoipro refficutefiillequie^ellitzpjawUuraiml^^ fibivulgariiantemagillro Jacobobebreom medicina
riueretvllomojjmnionutrifl^ri^^ fanguine vaU j zalqsfcientijsplurinmnierudTto.^urrenteannoDcmi/ d^udabillSedqrfanguisquinaliterDrzeilmcilrua/ \ mnollrijefu/lbrillinnllefimo Ducentefimo cctuagefi-' li6:porituscftzfitii6incorporeipfiusmatricis:iclwenLi nioprimo Die iouis que fuit vigefimaprima Sugiifii iit brio gb illo ificit unz accidit ei t inea: pe tinea vulgare meridie, Ducate viro egregio z pciaro Dno Joane Dap fer a latiflfe bTl^grotin i^aae ztOpiterz Dellruif appeti^ dulofui Ducatus anno fecundo.Snnis arabunudy^mie^ tus eiusJZ corrupittinz fit in eo appetitus comedendi lii fis quarti Diebus quinque, tum: vel carbones z finiilia.Ht ille embrio 9 recipit bde CE?ncipit antidotariu abumerois ^ti^oar copofitiim.
infectione rectificat ed inquantu p6t:z id q6 no pot recti ficari remanet in corporetz moratur ibi.Denit'1 nd ipiius P tps fimf extra eqcit z expellit. IDulieres ^0 poli par^ tu fi no bn fuerint purificate: z eiiacuate ab illo fangii^ ne me‘ilruali:ml'tefpC6 egritudinu eispofliintrupuenire f m pparationem z na 3 vniurcuiufq 3 :ex gb^ Deftcereppf funttz Deficiunt alique:? aliq Uberanf volutatefe^nft l^diit p certo Dico qr nutrif ex bono fanguine purqij Igudabili. Sed ga p certo Dictus fanguis m^nfiruus in mfenditunz in corpore ipfius imbibitur fiait vafa 0 liquoribus impolitis imbibuntur eis z refiidddo exte^
E C E 5 T particula Sutidotarp ^bume ronis auen 3 oar Xibrifiii they^ir couenies illisquinon Didiceruntreientiam medicine Dcmf atiua3:? qui in practica medicine mi^ ninie funt inllructi : z colliguntur in boc l<v co vniueifaliter cure egritudinu cum fyru^ ‘pis z electuarqs z vnctionibus.
'S Y R VP VS coueniens ftnis.z coferuat fanitatem cii adiutorio Dei.z cofert caulis proniouentibus artetica. •^.myrabolanorum citrinoru:mdorum:capiliorum vefi. liqritie mudatetviolaru.an^tK^^ticisfubtilis citrufcc
IbiK ^ no
riiw bumectanf £t muis vafa inuitreata longinqua lint degandiXandalurofaru feminis cucurbitap rnudatuaii. ab infufionc zibibitione liquorofopttnvidemus q? ex lo ?.jduiube.x.HiUTo:foumanti.?.y.agaria auf.j.Quelibet flitiiHinp jfppHrttip 2 imbibitioner a fernie^ medicina coqualfet p fe.z poltea oes fimul ponantur in
nniltd ablutiond fi pofueris ibi palla a3imd fermentabis Jur abfq$ firrmento aliquo:q6 no fiet in vafe nouo:z boc ■cematecomifceturaliquidmodicfiex Dicto fanguine in cmbri6e:l§fortitudie matricisrz ex alio multo z bono nii trimeto q6 recepittno leditur Du pmanet in mf ice.Tisoll
in ilia colatura ponaf lib.y/ucci fenicuiitpemu babeas myrabolanos z agaricu z pone eos i aqua.z fac bullire Vfq5 ad ollimptione medietat) : z cola.z aggrega pollea bas colafurasqiiibus addes lib.vj.^uccbaritz fac bulli re vfcB ud fpifiitudine fyrupitz reponaf in vafe vitreoz
4 ' J' '
J £
«Ptfi aut ipfms ab vtero nutrif infans xcoadimaf calo: - .
"alis in eo z augnietaftt cofortaf na:« conaf Digerere z vel optime vitreato.Synipns eni? ille confert Dolotifnbtiliare pdictft bumotet malii z nociiiiKit ipm exteri’ biis capitis qiii hunt ex fiiniofitatibiis malis;qtie afeen/ ' — '■ ■ ' - - -e. (jjintallomacboadcapiit:t mollificatco:p’;x |*iiocat
^ „ vtinanitx aperit oppilationes co:po:is ; t cofert et vC'
fonini biimomm fifit variolT^ t mflqiitirque tvctinr :nm malis;? remonet nocumentum male aqiie.
gbtevflii ^a imp etnofa z malian adiiioma: vides cp illi o r R V P y 5 conferens oppilationibus epatis z fpie
Wralxi^^ illud nifi cu la^ nis:z DebiUtati epatis z fiomacbi.Diflbluit ventofitatej
oo^niagnoatqjfortivalderzmotulaboriofo atqjgra^ abfq5Calefactioec6plexionis.T^.fenima melomstamil/ •“•uuare credendn ed g> in motu z expulfione variola^ li ? cucnrbite nmdata:z feminis fcoriolerz femmis fpa^
fjjgijtiaflicwtcoUids Ibbtilis citrkfcedc^.ufolij indi.am ^.j.randalurorarun fcmmie iprnis.aiKrtcs trce 4 .).rcmi me curaitcatif.iij*al'cl>^fdrqj.ciciite vtabfintl^ij paniu iitinbc*)Lvmiero:q Tunt c6qiufl’anda pquaiTlnf ponant in.jLT^Iib.aq fcnictiepernoctcni Vna 3 :z mane bulliant •Vfqj ad confuniptionej niedietatietx colen^z in illa co^ latura addantur auf.lj.reubar.z cucebari IiUjx.z lib.j* nielljz iteru fifad igne ponanf:z bulliatvrq) ad fpifiltii dine lYrupuEt bibaf 6 ifto oi oiccfi lititciB tepida» ELEC T A R 1 VM q6 pfert ftbebo:*: adiunat Di^ geftionc:^ e(l Delectabile ad comedcndiul^.cojticis ci^ tri elijiati in aqua : maflide : rofe*aiMq.made.f*y.Dar/ fceni z eft cinnamomu nigrum z odojiferuvaldc.auf.v» teratur qtiodlibet per fetz cribelletur rubtili(!ime:z con lungantur finiubt conficiantur curyriipo oc cydonqs:z Depomie Dulcibue:quo:u 3 partee untequalee:^ fiatele ctuariumtt reponatur in vafevitreato: De quo comede re Debet poit cibum qtii confert ralde. £t fi llomacbus pjeparatue efl ad vonicdiim caiifa mali buniO 2 i 0 ^ reteti in ipfo;aut caiifa Debilitati6ipfiu6:confert boc aliud ele ctuaruuT^, electiiarij ciniaru vitie tenerrimarii libq.juc cbari roraceilib.j.mifte fif.Demu^.^.macidtmafiicierco: ricie citri rubtili6.afi.t.j»que tereda fimt tere:quefunt pi flanda pi(letiir:t fimul mifce in moitario Donec optime inco 2 po 2 entiir:z fi vie ipj mollificare: mollifica ipfiij cm T ynipo rofaceo recenti: z repone in vafe vitreo vel vu treato.Dolis eius fint aure.v. 'Jftudm.confojtat fioma^ cbumtremouet vomitumtt cofert Debilitati llomacbi: z oib*» fpebus eructuationis»
S y R V P V S coferens Debilitati Viftia z Defectui ipfi^ z omnibus rpebusfquinantie.Et Debilitatibus membzo riinur pfunditatiromnittquibiisfaliua infomnis eflFum diturtt illis etia qui aim e;cetint a fomno vana loqiumf z alienanf.T^.rubee tincto:is:capillo 2 u veneris : oliuar^ de.i.policarie acreuliTcolopendrie: camedreostmp rabolanozum citrinop:KebuIo 2 u:t emblicomm»^ bellis rico2u:randali.anq.?.rcene:fenictiIi;re.mallids: tbiimeni •ifiicados*aiiaunii^.liquiritie numdate:flo 2 um neniifa^ ristpalTulanini Defuria emicleatarum.aii*quarta parte onimrup 2 adictop.Oueriintconquairanda coqua(renf:z infiindanf per noctem vnam in lib.rUaque feruentis : z mane bulliant lento igne vfqs ad cofumptionem medie^ tatis aque:t colentunz in illa colatura ponantur lib.jr* 3uccbari;zlil3jt|.mellis:z Dccoquanf adrpifiitudinemtz recode in vafe vitreato:Dequo qlibet Die bibanf^.q^cu miater tanto aque calide: t confert cum adiutozio Dei. SVRVPVS vtilisfcropbulisque oziutur circa collu « fub afcellis:? Dolozibus iuncturarumtz remonet Diflb lutionc reumatis.‘B^,ireos lib.j.fquinantirt panicald.afi* ?.t|.^6.v*mallicis auf.v. Ouefunt conquafianda com qfuafllmtur.t ponantur per noctem m.jc.lib 2 is aque fer uentisttmane bulliant ad lentum ignem vfcB ad cofum^ pnonej medietatis:^ colentunzinilla colatura ponam mMj.lib.mellis t.q.3uccbari:z fimul bulliant adCpiintudmem rympu-rboftea adde lib 2 am.ifo 2 tis acetnz iteruj Decoquantur vf(p ad rpifiitudine:z reponantur in vafe Vitreato.pofis euisfit quolibet mane.^»c»cum ter tanto
5 r K V 5 ad raucedine vtilis valde.U.fiicci cam lutm zfiicciraffinuz rofarum odofiferarum*aH.liB.i.liq'
ritiemundate»?q.mafiicisaiirediq.Oueruntconqua(ran da coqualTentur:z irtnindantur per noctem vnampze-' terfticcos in liBjifi.feruentis aq:t bulliant vfcp confiimptionem medietatis:z colentnr:z mifce cu 3 pzedictis fuc cisn Dilfolue cum illis liB.j.medulle caflleftfiule : z oeco quantur fimul lento igne vfque adfpifi|tudine):z biban-
tur De illo omni manc.^.t|.cumbis tlto aque calide:lam bendo fiiccediue z paulatine.
E LE C T V A R 1 V M quod fiimif poli cibum t adim uat Digellione3.*$?.ligni aloes:niacis;co2ticis ftibtilis ci' tri:aniii:feniculi:zfiicci liquiritic»aH4qmiallicis aure.V. qudibet pillcntur perfe:z poilea fimul iungantunz con ficiantiir cum electuario pomoainuz Dentur poli cibu: qa valet multum cum aduitoao iDei.
E LE C TV ARI V M etiam coueniens ptcdicte egri tudini:z confert valde cuj adiutoaio iDei.l^.D 2 agagantn z fucci Iiquiritie.an4.iii|.z pillentunz bulliat lento igne: cum lib.q.fucci rafFani:z.q.lib.3UCCbari : z Decoquantur adrpiffittidinemtz fiat locb»
S YR VP V S conferens tulfi cum adiutoaio Deu*B^»i*^ iube; febellc:liquiritie niundate:reis rofe:reminis melo^' nis zcucurbite.an4»q.mallicis:co2tici8 citri.an.auLV*4, limt conqualTanda conqualTentunz infundatur g nocte in»^jtiit|.lil5.feruetis aque:mane vero bulliantlento igue Vfq 3 ad confumptionem medietatis:z colentur: z in illa colatura ponantur lil).jc.5iiccbari.z»q.liB. mellis: oeco/ quanttirfifvrqsadfpillitudinemtDequo bibatur omni mane o.ij4»vfq; ad.in)*cura ter tanto aque calidetz con^ fert cum adiutozio Dei*
PILLVLE fimiliter coferentes buiepalfioni di adiuto t02io Dci.‘g;.fucci liquiritie:z D2agagd»penidiaru: z guni' mearabice.an.?.v.grano2um pini:z amygdalarum duL cium.aii.aure.iiq.pifletur qudibet per fe : z que funt cri^ bellanda cribellentunx confice cumfyrupo rofaceo 3uc cbarhz bulliant poilea aliquantulum lento igne:z info:^ mentur ad modum lupinozum : z teneantur in oae oie noctucB vna poli aliam»
5 Y R V P V S apt^ toztiir e ozis» T^.nibee tinctozis: coi
ticis citri:oliuarde:fq«inati:afarebaccbarc:radicis aplj*
an.^).agarici:centaiirec mino»ari.ain\v. conqualTanda conquaflentiir.t infimdantiir pernoctem in liB-viiU*^'*'^ «entis aque.rDane vero bulliant lento igne vfm ad co-' inmptionem medietatis:z colentur:z in illa colatura po nanturfympi co 2 ticis citri : z fyrupi mallicis»amliB»ill.'C lyrupi rofaceiliBq»Decoquanturfiniiil Iteru vfcH ad fpiT fifudine3fyrupi:Dequo bibatur omni mane ab.?.q»vfq5 ad.u|.aim aqua calida.
ELE CYVARlVWTqiiodfumitur immediate poli cibum coferens valde bnic palTioni.*!^. electuanj cozti' cis citri.z electuarq 6 anifo.an.lib.y.mallici6:z macis : ^ rubee tinctozis : afi.aure. iiq.pulueri 3 entur ille fpecies:^^ inco 2 po 2 ctur cum p:edictis electuarqsrt recipiantur vc iilojpoll cibum femper aurei, v»
S YR VP V S aptus z conferens valde fpafmo ilcco q fit ejL- inanitione.*B^.liqniritie mudate lib.ij .fiozum linguf bouine liB.y.camomille.^.j.femis lini aur.iij.croci,aure.^ conqiialTenmrque funt conqualTanda : z mfimdantur g noctem in liB.nq.fenientis aque. D>ane autem bulliant lento igne:vfq 3 ad confumptionem medietatis: z colenf: z in illa colatura ponatur lib.j.muccbaritz reponatur ad igne:z bulliant lete vfqs ad fpiflitudinctt pzopina ei ad bibendum indifferenter prout libi Dlacuerit ELECTVARlVMqiiodconuenit Dicte palTiom: z comeditur indifferenter qualibet hora fient ccmediin tur friict«s.1^.amygdalaruni ejccorticatarum lib.j.piH^^ tur z conficiantur cum liB.j.dectuanj pomorum: z curti ; 5 ^.j.mallicis puluerimatitincorporctur fimul in mortario: z fi vis ipfijm mollificaretfaccum fyrupo pomo:u:z DO^ fis eius fit ab.?q.Vfqm ad.q»
S YR VP VS optimus fpafmo q fit e^: reple tione. bac enim palTione ficutoi^i in libro incipiendum ell^ liobotomia:z poilea ei ftatfyrup^iile.l^.cozticis citri:l^
A N T I D O T A R 1 V M
4 *
N A
minis melonis mund5fe,mnci0*al!.?.j.niallids.?* con^ qualfentur que fune coqualTandntt infunddmr inftTucn ti aqua per noctem:^ mane bulliant vfq5 ^ ^ cofunipti^ nem medietati6:2coletur:«inilla colatura ponanturfy rupi (quinjabintzlyrupicozticis citruaHJib.vj*tfyni|n Tquinanti lib.q.t reponantur ad ignem lentum oecoque^ do adq^ifntudinemta p:opina ei quolibet mane a oua^ biis vncl|s vfm ad tres cum ter tanto aque tepide. ELE CTVARIVM conferens valde oicte palfio^ nitz comeditur indifferenter ficut comeduntur mictus. 7^*etectuart| 6 anilbtelectiiarq coiticis citriqiu iiu»).al«
Teje^macis pulueri3ati.?«j*incojpojentur ftmbaoofia ei*
SYRVi^VS eptmmseonferens.ocbilitati ilomaebi:: * cojniptioni appetitus.T)(.pulp*ro to:nm:a cimarum vitis recentium t acetofarum.an^. im3(Hcis:tre.fenicuIi.afi.#tonquairenturconquair8n 5a:t ponantur inquarta parte vmusqumtanjferoctw none per noctem vnatz mane bulliant Unto ignevfm
b:euiarefermonc:ideo pono curas vntoeifaleftqtptk E
culariter tractando non pofl^ bteuitatereruaretqnani intendo: quare pticulana Diferetioni medici ^termitto. Zncutumedicarisbipofarcdtiungeinryrupis vel ele^ ctuanjsteaqbeantajuocarevainaitpriderandofempiii illis talqs egntudinib^qfunt priderandasCT^Jonocan lijouocan tia aut vtinafunt bea femina cucumeris laraceni: z me^ lia vrUld» lonis:t citrulli:^ feniculuc fuccus etii iHo:u : radi;: ap^: z eius fuccu6:radi)r petroreUini:t ei 9 fucc^:cbarca(lf.ars. z cafcaf.i.caniele6ta z ipfius rzdijuOninia aute illa pne ptopinari cruda: vel cocta:fed cocta non inducunt oolu rem Homacbo:2 p20funt cum adiutotio Dei.
S Y R V PVS cdfer^s Dolotibusfplenistt remouet iU los:c fubtiliat ipfli3 poteter.‘g^.fquinati:rpice:eupaton;t le.feniculi:radidst>etarfea«i.tamaricis:acreua5.i.rcolo pendrie:^lf:rubee tinct02is:curra3 balani:flo2is camo mille:pamilaruenucleatani:fiLLValerianameti.aii4q. F ireos partes tres.f .|.ra6.capparis:z rad.cedruatL atif. q.mallicisaur.^.coqtialTa queftmtcoquafTanda z infun^
Denm ejctrabantur:t mundentur afemimbus: z piftmr fojtiter cu3uccbaro:ita vtlliperet 3uccbarum:cmadda tur niallicistt barrcenlfcinnamomi nigri odozifenrz ^ fectifm quantitati receptionis:cuiusDOlis lint auf.iiq»
in omni boia fni quod comeduntur fructus.
S y RVP VS conferens t>ebilitatiepatis:zictencieta
ad confuniptionem medietatisti colentur.ibonendo oe <janf p nocte vnd in. w*lib.aque femetistz bulliat vfqj illa colatura partej octauam quarte ptis quintarqfuca ad conlUmptionc medietatis leto ignaz colentvr:z in il limoncelIo2u : zfucci agrtftesanadibq.repouant ota ad u colatura addelib.irt|.3uccba.z mellis lib.j.t aceti lib. ignerz coquantur vlqj adfpifTitudindz t>a ei bibere onv iiq.titeru bulliantlento igne vfqj adfpifRtudinaDequo ni mane.?.n.aim ter tanto aque calide. bibimr oi mane.f .iq.cuaqua calida.£t cauedu efl oino
ELECTVARIVM vtile valde buicegritudmiiTe^*. necoquaffynipusillem vafeereotniriilanato optime: limocellojiim ejccozticatonimtz inuoluantur in pafla:z ti fieret mamft poffet inde conrequinocumcntu.
ponanf in fiirno ta Diu Donec Decoquantur ficut panis: E LE C T V A R IV M vtile pdictis caufis.*g^.fu mcu: prfrisbanfiir*? mundentur sfeminibus: z piflitur radicis tarffe.tamaricis:acreuam:eupatoni: paflularui
enucleatap:cro.ati?q.rubeettto:is:maflicis.afL?.^.rab. capparis.anf.iqopiflenturtmbellenfrubtiliterqueIibet per fe:z conficiantur cu^ryruporquinsabin De auccbarc. £t Dofis eius fit a.iiq.atif.vr<B ad.v.
S YRVPVS conferens oppilatiouRZ Doloiib^bfpo corruptioni appetitustz fanitati imperfecte.l^.lquinan^ cudrio2uni.*i^.barfcaina lib.j.liquiritie mudate4.vili.ca/ ti:z fpice narditremis macedonicuzfpice romane:: radi momilfe:ireos.aH.?.iii|.nanocba:z efl ameos;Dauci.ati cis De Hicad.i.cypi:paflularu enucleatarfuligritie muda ^.q.qiie fimt conqiialfanda conquaflentur : z infimdan/ te maHids:oliuarde.i.policarie:citrag.i.tapile.aH.auf.y. tur per nocte in.jcji:;:.lil>.aque fenieris: mane f 0 bulliat i‘eubarbarireccti6:croci.afiauf.q.qruntpcjfranda pqP lento igne vfqs ad confumptionemedietatis : z col^r: fenfrz nonflf i riiu.lil)*aq ferudis p nocte v«a.rDae;?o z m illa colatura addantur liU.rij.3uccban:z mellis tan biiiiidr^rt: ad ofUmptione medietatis:: colenfrz milla tundaz Ub,itf.vecocti6i6 camonulle:! itep bulliit Hmul colatiirrnonl/3uccbaiilib.vj.z meirUbLz iteru bulli/ i^ntc igne vfcB adfpiffitudinesrDoris eius fit ab4.ii.vfq5 ant \n-rn nd fnirtitudine leto igne:6 9 bibaf qlib 3 Die a.q. ad.ni.ciim quater tanto aque tepide, hx^fn^n^^tato aqcafe:! pfert cu adiutouo Dei. ELE C TVA R 1 VM conferes pudictis camis: z eo ELEC A R IVM Vtile valde ^dictis caufis.T>;.la meditiir indifferetenfic comedutur frucr>.*l>’.mflrel3iis: cte li(mo?n ttifidate-lbice nardi:fqum|ti:mallici 6 :Darfce z ell maiorana: nablna.i.nientbe.flfi.35 iiq. conicis citri: nnmadft^tfJriAfLaK i i.reubarbari recentis: z crocuan. bafce z atan.afi?.ti.mallicis:z camonulie.a?i4q.riicci lig 3wf.iiu.rofarTadooni^ qlibetpfe: z cri/ ritie4.y.gariomopquartapte.?.j. piflentiir z cribellen/
n bellltur 2 cufvrupo rofacco:z fyrupo pomop: tur qlibet per fe.Oiubus addaf aur.j.piiri 2 optimi baU
qfiojuDarte^ fanii: 2 conficiantur cufynipo De corticibus
<>»man%eiftoadcomedcdiua.u^^^^ nafmvafcvitreato:aiiusDori6fitabauf.i^^^^
feis ^ F,is ^ predid‘qjqS curatu:: fanatu fa/ S Y R VP VS conferens ryncopi::j)mni Debilitati ccu
^^tione intcma:Digo fiet:: erit copleta. £t cil Digo fue^ tit copleta:liberabittir paties ab bydropifi : ictentia cii Qdiutorio DeiEt nofli etii qj Debilitas epatis aut pee/ a mala complbne ipfius epatis vel a mala complo/ Jc aljorti3mebrorun].lEtrcis iterum q? male coniprones «mplices vel copofite fiunt : accidere pnt : a caufis m/ ffinfecis : e3frmfecis.£tfcis fimiliter qjqnboies vimmt •^ordinate in cibis : potibus:De(lruif epar:: inde prone 2**!^tadbrdropiTimppterDefectum caloris innati. £t efl etiam manifeflu3 qjille g c afliietns celebrare mi *>«tionc:: Dimittit illamtinde potefl ad bydropifini per/ ®cnire.£t fimirraccidit mulieribus ex retetione mcllruo jum:2 viris ex retetione bemorroydani3.0uare Dico gj ■yrupus predictus:: ilhid efinni pferiptu cofrrt multum wtts fpeciebus bYdropifis*Scd qr intentio mea efl ab/
dis.1^.rete cobufie liU.j.fiicci buglofTe: : liquiritic mudo/ te.an.lil>.5.nientbe : gariofilorii:: bafiliconis:: maiora^ ne.afi.?.j.niafiicis:: corticis citn.an 4 ,^.Oueftmt coqnaf fanda conqimflentur:: mnmdantur in.xx v.lil>.fenientis aque per noctem vna.H 3 ane vero bulliantlento igne vfq; ad confumptioiiem medietatis:: colentimin cuius colatura ponantur lib.x.fiicci pomorum Dulcium.: Iib.xjucccbari:: iterum fimwl bulliant vfqs adfpiffitiidinem: cuius Dofis fit omni mane ab.^.ip.vfq5 ad.iip.ct13 quater tanto aque calide:p:oficiet C113 adiiitorio ELECTV A R IV M valde vtile predictis caufis.*!^. ligni aloes.atif.ip.corticis citri.;^q.pillenriir : cribellent tur fiibtiliten: conficiantur cufrnipo pomorum Dulcitt3 facto cum 3uccbaro:: propina ad comedendum:^ fi p« tiens babuerit tremore cordis cifl6niie:cntpcrfecrii.
£or.Muer. f f
A M T I D G T A R I V M
Itit £1 p€cto:e; vt:l|uiliii^n( 2 :ip 2 jnto in (l?ac paffione cele/ ter exp^iitiedo coletur:? in illa colatura ponattir.V. lil^^ bJida dtnimutio baTilicebe;:th bjaebq:? po^ca oetur 3»iccNri:?.ij.liU*aq rofacee:? buUiantrmiuI vfq5 ad Ip^ pe lito rynipo oi oie ab 4 .ib.vrq 5 *iiij.cfi bis tato aquc.13^* tiiudincfyrupi:? fumantur oe illo quolibet mane.?'^‘f** conuns audlanaru que araindacmu:leos:acl>acie esau ^a>aque tepide.Et cibus eius Iit panis ablutus cii aqui^ r deeqnt\aii.^.j*ro&m:irenunisftojugranatom^aii4.f* quinque:? oeillo comedat.?.). vel plusjptoiittibividor
‘ » < rumaeb:zmaiiiciaan.aufjtt|.c6quaflenturquefuntcon' bitur:? elongetur ab oibusrpebiiscarnium.£tcu 15 rd quaHanda:? ponabf m.Mil3:^ruentis aquep nccte^tm gimine Deo oante refoluetur apa tali modo gj gueoief mone vero bulliant vrcBadconfimiptione medietatis:? adlanitat&9r.q3nonperuenietadranicm. *
po^embaccolatur.alib.iq.fuccip^anta6ini6:^lib.v^^^Y PlLLVLEad tenendujoie noctuq 5 mo 2 e:?id qtiod rupi rofacei? reponantur ad ignem oeccquedo adfpip refoluitur paulatine oeglutiatur.i^.liquiritie muadate: fitudmejrzreponeeuminvafevitreatoXumsDorisrit efe.melonis:? cucumeris mudataru.afi.auf.x*’P>rtent«>’ quolibet mane. ?.uq,|Cu bis tanto aque tepide.£t caueat quelibetperfe:? inco:po:entur cuniTyrtipo violaceo ly libi a vociferatjoneszicliamatioe:? ab ira;? aboimotu:? quide;.?ponanf a dictum ignemi?.bulliant oonecinlbiP palHone ale*: ^ requiefeat fuauiter in cameraliia fup kr fentun? ^at pillule ftmiles granis liipinoiu:? teneant ia q it ^ ^ ctu5 ftium:? non comedat carnes oino:lkd comedat pa^ ozeoienoctuq 5 :oeglutiendo gjrdbluitur vt oictum eflJ
1 nenibenc fermentatunicum piccbarofoTaceo* ? conferunt cum adiutouoDci.€b<i no cotulerint: eo q?
MAC HAzON quod confert iltiscaulis:?comcdif apa couerfumdtadranienicnecefleell tibi aliam curam adraodufnictas.’$^.co2ticiBauellanap:cimaruvitis:re' facere:? ellbec.T^.liqmritielib.q.ireospanicald; viola' nunis ^erafceriB.i.feminisfcariole.an. f.).mHmie auf.iq. nim ? iuiube.afi.?.i.fandali ? rofe.afi.iq.qiiartas.?.j*P^'' piltef qOlibet per fe: ? cribellentur fubtifn? cogregem fulanim enticleatarrk?.y.querunt piltada pillenf:?ifim' fur firntil:? conficiantur cufyrupo rofaceo oe jucet^aro dantur in lib.i|.aque feruentis per nocte vna 3 : mane f o ronabiliter factot ? oe illo fumatur indifferenter pluries bulliant lento igne vfq 5 ad cofumptionem medietatis in oietficut recipiuntur fructus a.iiq.aure.vfq 3 .ad.v» 0? colentur.? in illa colatura ponantur.xv.lib.mdlis ? lil>* fi cofblidabif vulnus ? remouetur tuffis: liberabitur im p. 3 uccbari:? bulliant vfqs ad IbilTitudine. ? oenf oe iH<^ firmus integre ? perfecte.Si autem tuffis permanet : ?> pati^ti quolibet mane.?.n.cu ter tl,to aipie tepide. £l vnlniis non confolidatur. Zunc in curatione bui* aliter bus eius fit tafpbea eje pullis pariiis: vel pdicibus puisJ dl incedendum.V3.q: curandus dl cum rebus temperni rccipiedo tm btodiii : ? no carnes. £t qstitas cibi fit qrW tistbabentibus ptopuetatem abflergendi: mundifican^ pars eiustqb cofueuerat comedere mfanitate eius. . di:? oeiiccadi abfqj acumie:? cu B babeat alip^ pptieta > PILLVLE conuenientes in boc carii.‘gv;remi.Iini afTati' teni refolnendi.£o^ofcendo Q) ex leuicaufabec palfia . liquhritie.ana.?.j.piflentur ille oue res quelibet perfe^^^ recidiiiaf . CL'£t buic eae confert valde B itiedicame.*^^* madefacias cumlYrupo pomotum oiilciiim;? faciat pii*" nmygdalap amaraptqt lut vtiles valdei boccafu.camo Inlead modum lupinouim:? teneantur in o:e Donec li' mille antbere;fucciliquiritie.ati?.j.co 2 ticiscitri.?.).fiflt quefcantfiicceffiue oienoctiiq^. p
cis.fe.lmi.afi.?.y.piflenturqucUbetperfe:?qfuntcribel SYRVPVS confercsrolbnivctris:?licteric.*B^.foli^^ ^ landa cribellcntunreliq piflentur:? mirceantur oia cum ifi myrtbe ? fio:u einfde.aii?.ij.fc.malo:ri granatotfi: qi^ fyriipo fcari.mixCioe oura.£t oebocelecttiario recipiat reperitiir in medio ftous maloiugnatomnr? coialli al' mmiiq. oi oieieiiimis.£t rege eu pane optfme fermenta bi,an.?.j.mallicis:? flo;u flicados.ati.?. 5 .q funt conquaf fo cum pullis:? gallinis: vel cum carnibus edi lactantis fanda coqnalTentur:? infundantur per nocte in.xv.lib* pteparatis in tafpbea alba ? rimilibus.l5i verofanies a aque fenientis:mane vero bulliant yfq, ad confiimptio pecto:e piocefferit leniter cu adiutotio Dei poterit libe nc medietatis lento igne:? coletur:? in ifia colatura po' rari pjedictis curationib^ fi a pulmone emanauc nantur oefyrupo maflicino:? oefynipo ficcaru rofaru^
rit:timc aliter efl curandus. V5.p:eparando fe omnibus ali.?.iib.? iterfi limiil bulliant vfq$ ad Decoctione rynipf* modis ad banc curam evercedam que efl nobilis ? ma^ £t regime eius fmt perdices valde oecocte.f.vfq^ ad oif yimi imiamentuSiccipe ergo pedam bolli cois cum quo folutione Hiaru carnift:? poflmodn codianf in tafpbeatt pioqce ed in ignej:? oimittatnr tandiii oonec ;ppinenf ad comedendfi.£tfnfpcdaf ad collum patietis fojtiffimc igniatur:? pofiea infimdaf in aqua rofacea in finaragdiis q Defccdatfiip ftocbum:q?n cofert Valde.
Vafe cooperto ad modum emboti:? recipiat per fiihilaj MACHAZON q6eflcoferens valde in bacpaffb?'
Vel canaj fumu:? per os a longe:? patiens a longe oebj ne.T^.caude equine.fio 2 um granatojiini:flo2u myrtbe: t M mmuni per os trabere nniltoties : q: fic agendo a p:e^ mafiicis.afi?.j.folio 2 u myrrbe:?femi.lini.afi.aur.v.q«^’^ Jicta paffionc poterit liberari.£t iam cognita efi mani" libet pillctur per fe.ppter groffitudincmfiibrtdtie ipf*^ felliffime ? appiobata bec curatqm pater meus ipfas fe nim:? cribellentur fiibtiliten? conficianf cu fyriipo nif ** /y cit^Regi De 3ndellurij:q inde cognoiiit ex ea certiffimu tbelle: tfyriipo liqiiiritie.£t DOfis eius fit quolibet manf
iuuamdu.Ht abflineat paties ab ofbiis camibiistpterqj ? fero a JiU.aureis vfqs ad. V. a pullis gallinaceis : ? gallinis pparatis in tafpbea alba S YR V P V 5 conferens valde conflipationi v^tris.*^^* vel viridi cu pane bene fermentato:elongandofe ab oP remi.cbartami:myrabolano2iim citrinonim: vio larum' bus alqs rebus.S^ comedat panem cu ^uceba. rofaceo ? liquiritie. aii^.^.als. vnd.metbe.?.j.maflicis ? jarfl^f
^fu pottq? B vtiliffimum c valde buic palfioni. .iariflologie.an. auf. xl* X>iftt'nturqualibct per fV ?
5 Y R V P VvS coferens valde pleiirefi facte in pectO" nantur in lil).iilj.feruentis aque ? bulliat lento igne vfq5 re vel pulmone.'Jn pzimis fiat fiomia in oppofita parte ad conflimptionem medietatis ? colentur : ? in ifla cola' apatis:? fit oe cephalica:? poflea piopinef ei oe iflo fy" tura ponatur tantimdem jnccbari:? bulliant iteru vkU rupo.TV.cbarrcainnet? camomilletliquir.mudate: acre" ad fpiffitudinem Pyrupi:? oentiir oe iflo quolibet mart*^ iian.i.rcolopendrie.afi*auf.x.H'mim6 melonis ? bopncp: ieiimo ilomacl^.?.ib.ciim.ix.?.aqiie tepide. £t rege et^. idefl itiiube.ana.aure.v. radicis apij:? oe raxineg.ideflfe regimine lenitmo:ficut fiint carnes cafirarine: ? edo:nj^ ni ciili.ana.auf .q.conquaffentiir quelibet per fe:? in no" iactentiumtelixe ciim oleribus mollibus:? lcnitiuis^4^» f teponanrur in^xiJ^lil^^K-fw^^i® aquetmane vero \>u\\iit confert cum admtozjo Dei.
A MTIDO TiA.R I VM
H' A
SYKVPVS ewferens ht menti(Hte v:mc.‘8(.fcmf8 citruUtairttmerie : nidoms : 2 cucurbitc itiund^tartim
tem^Honquafl^nttir qrieltbcr per resz! ponatur iitjrr* ftbidqtieferuentieta bulliant vfq$ ad'oofUuinpt>c)ne me
;tj.fib.feiucti6 aqnejt lLt).$cetLtDm ponof odlen tu isnciZ bulUdt vfqs ad j>runiptione medietaQ:^ coIc6 z in lUaeolatura addant lib*viij.nielli6:2 sucd^ari hb.t itep bullidtrirvrqjadlpimtudineffruput Dtf quolibet man^4*q*yrq5 adi).t j.cum ter tanto aque calide.
cfidatt9:tcoletiirtt in i^a colatura ponzntar^uobm ELEC T VA R1 V M optimu conferes valde in bct lib*vjit mellis libijLt; iterum buliiaiit vfq 5 ad fpiintndi' cafu.‘6f,iarint fenieg albotimbabone£.Lcanjomille.ali. ^emryrupi:tptopmentitroeiflbquolibetniane.|.q.ai - *
?.v/q.aqiie calide;'!
EEECTVARIVM valde vtile huic paflioni.*$^«
corticis melonistt t&miimmcdmunimtmatlicis afLauf. . _ ^ ^ ,
r»pafh'nace marculinetftrotpionuni aduflotum : lapidia nef oeiflp patidi ab auf.i^vfq3ad.q.z.5.quoiibet mde.
SYIRJVPVS conferens valde oolo^ibus bipccudrio
Part 19
iySucci liquiritie:gariofiIi:amysdalarum numdatarus: z pinearu niudataiuafi^.^.teraturqlibetp re;a cribel^ Icturu cofkiatur cu fyrupo rqnjabinu q no pofTiint py
flari Pilfpluanf illo eodeifrupott lircolicianf:? ppk
runi qui veniunt e;: fiegmate nibtilirqt riintquafi into^ lerabilestz cum creditur efle in line nondu3 ftint in ^n^ £t ;ppterbocefl necelle medicum elfe valciefollicitu in pzouidendo circa bocqj non foluni fit ejc p:edictis bu^ mo2ibus:verum etiam ejc vapojibusfeu Ventcntate:cK re refolutmafiint poneda in boc cafu.f iat ergo frrupus iUe qiii confert valde in bac palfione. fiozuni camo<
mille:alcbibalmelecb.tmdliloti:z cojticis citrufeniculi
an4-^rquinanti:ciirciite.an.?Jii|.feminis melonis ejrcot ticati ad pondus omnium:conqualTt7Jitur omnia z po< nantur in.xr*l»b.aque fenientis per noctem vnam:ma^ ne f 0 bulliantvfqs ad cofumptione medictatistz colenf : 2 in illa colatura addatur lib.j:.mellis mundi rptimati: t bulliat vfqj ad cofumptione’ Decoctionis : z ppinenf o| mane ieiimo llomacbo.^.q^cu ter tanto aque tepide. £t rwttir Cii turturibus 2 auib^paruis nemojis i tafpbea-
itidaici:2lapidis fpongie.aliauf.v.queIibet teranf per Ibit conficiantur cum fyrnpo fajnfragie oe quo Dentur bfimi mane auf.q.cum fiiptadicto ff rupo . Sciendo gj ■lliid dectoariumnon folum confert in retentione v:t^ flermiplicitenverHetiajquando efl caufalapidistquo^ niamlpruni frangit: t educit illum cumv2ina.Et imm> gatur cum pinguedine catti:quia confert valde.Et con/ feptio etiajfagenee 2 terbentine oe qualibet quantitas Vrtitis callanee:fi recipiatur cum aqua ^uccbaritpuocat Vtinam t lapidem frangittniarime fi inungantur renes: pettenrt iliatctini piedicta pinguedine catti;
S Y R V P V S vtilis valde ejccotiationi vefice zrcabiet ‘B^.cbtticis fiibtilisgranomm pinKZellillaqueeil inter tellamDuramz grana munda alba iprommrliquintle fiiiindalett roraru.aH.^|*pillenturquelibetper Cetzin^ fiindantur per nocte in lib.zq.aque feruentistz in mone
bulliatvrcBadc6fumptionemedietatis:2 colentur foj/ ^ ^
titerezpnmendo:2 in illa colatura ponantur lib.q.fyru MAHAZON conferens buiccaufe.*l>;grano2U3pk pi De bifiarbalfautt itent bulliant lento igne vfq3 od De ni niundatonim.;i.v.auillanarum mundataruni.^ .q.riic coctionem rynipitt piopinetur De illo omni mane a.ij. ci liquiritie:mafiicis:gariofilorum:2 feninili. aiiauf.iiq* 5^.vTq5 ad.iq.cum ter tanto aque tepide ad bibendum, terantur quelibet perfe: 2 cribellentur ? 2 conficiantur
ELECTVARIVM vtilc valde in boc calii.1J?.co2 cumPyrupoDeco^ticibuscitri optimotzDcntur omni ticis fiibtilis pinotum p:edicti.f .|.mallicis 2 feminis llk mane auf.v.cttm aqua calida. cadO0.afi.quarta5partem.^.j.teranturquelibetper fet S YRVPVS optimusconferenscbclericisfebjibus. z conficiantur C113 ^ucebaro rofaceo:2 fi videretur fpifr capilloju veneristfeminis melonis:2 aictimeris; fan
fumnimistaddatur aliquid De Tynipo rofaceo facto eje ^
rofis ficcistDequo omni mane Detur circiter.^.q.
SYRvPVS optimus conferens contra fiuzum fam guinis bemo 2 roydaru.‘$;.andro^iri.^q.folio 2 um myrte:
^ balaufiiarit: t limature ferri.afi.?. j.liquiritie mundate
od pondus omnium:pillentur quelibet perfe: 2 infun- ^ ^
dantur per noctem in.zviq.lib.aque fenientis abfqs Iv quantiirvfqj adfpillitudineryrupuDequo oimane Deu matura ferrrz bulliant vfqj adeonfumptionem medie- tur.^q.cum.viq.f.aque.£t regimen eius fit aqua ozdei tatis.limatiira fo ferri ponaf in Duas libtas aceti.p:edi infngidata:2 abilineatfe a rebus Diilcibus.£t fi coquecta aut Decoctio coleturtz in illa colatura ponitur lib. retur patiens oe fitirinfrigf detur aqua o:dei cum niuet ‘q*3uccbari:2 lib.i.mellis:z fimul coquaf ad fpifiltudi- vel ponendo eam in puteo: 2 ptopinetur ad bibendu. ne3.£tcfiflieritp2ope finem Decoctionisjeztrabaturli' S YRVPVS conferensfinocbe:fiat punio fioboto^ matura ab aceto 2 ponaf in Dicto fyrupo 2 Decoquatur mia euacuando De fanguine quafi ad fincopim ; poilea V% ad coplemenui DecoctionistDeinde coletunDe quo pzopinetnr De illo fyrupo. nenufarisjz viola-
dali:2eupat02q.a?i.f j.fiopnenufaris:2 violaru.an l.c.
mallicis auf.q.qifuntconqtiairanda conquafientunz infundantur in lib.zz*feruenti6 aque per nocte vna.IDa ne aitt bulliant lento igne vf<B adeonfumptionem medietatis:2 colentunt in illa colatura ponatur lib.v.atic cbari:2 lib.j.acetitt manne:2 tamarindi.an.^.ii|.2 Deco-
^jetur patienti omni mane.^.c.cum aqua calida. ELECTVARIVH valde vtilem boc cafu.Wuc- ^i liquiritie.^v.andro^ iri.?.v.2.y.limatiire ferri ter ma defecte in aceto: qualibet vice pernoctem vnamjet «Ziccate.f.y.teranturquelibetperfe;2 cribellltur fubbliter:2 conficiantur cum fyrupo optimi mellis Decocti vfq5 ad Ibillitudin^z Dentur patienti quolibet mane J^mo auKiiq.
^YR VP V S optimus conferens Doloiibns fpine: t 15*6 fimilibiis.‘g^.ireos:labada : ba^aron.i.afara baccara:eupato2q;q6 arabiccD? geffetI):panicald:camomili^acbil amalecb.i.melliloti.aiif .j.acbaron:2 fodegbl- Jv^^,”?Pcilre:2 ell poliuj montanu 2 campellre. an.?‘f* mundate ad pondus oluttmallicis 2 croci.aff. quarta parte, jq.pificnf qnmtpiilanda:2 infiindanf in
rum:fandali.afi.^.j.pillenturfandali;2 ponantur omnia in fez lib:is fenientis aque per noctem Vna3.lLbane ve ro bulliam vfq5 ad confuniptionem medietatis^ col^ tunt in lUa colatura addatur lib.j.aque cucumeris farracenirqui Dicitur arabice Milia : 2 lib2e.u.3uccbari bulliant limul ad fpilfitudmem fyrupi: De quo Detur patienti omni niane.^.y.cum quinquies tanto aque: ^.j.agrelh.£t ifiefyriipus valettnon folum finoeberve rum etilomnibusfeb2ibu6 cbolencis.GT^Reginien au •acaimeti^ V tem ifiop fit aqua o:dei infrigidata in puteo:2 mica pa- ^
nis pluries abluta cu aqua Decoctionis cuauiieris farracenici : 2 citruli.addedo aliqd aceti : 2 infi'igidetur in puteo:2 De illa mica fic p:eparata Denf.^.q Xognofcedoq? fi Dederis velppinaueris patienti finocba3 aliqua calida actminde nd modicu recipiet ncciinictfuq: nu$
A N T I D O T A R I V M
erit (^^tiscqiiare f *« cjc farina o:dei:t cinere cypjefRrqtianmi
:.St'd copone f^nipop ^cere po teris ^>ut cognouens ccnuenire ipfaru copofitionibue. S YR VPVS vtilis ftb2ibM6fl‘aticis.T^.ircc6: tradi' cis apijtz ra 6 .oaiici:nanogt'ha:t cbaflce.aH.aiif.):.ct'n/ tauree niinotistz ^abada.art.aiif.iiq.concjuafrentur que (\mt conqtiafTanda^t ponantur in.>.ulib:isferuentis aq
- du ■ ^
mambtt 9 :t pedibustai) nioUiciet ira g? cedit Pigito qH ptemittifXuni aut podagra fir ef nief la ponant fnp pedes eop:bcc.iDecoquanf otia euiP cotricibus (bis in aqua vfrB nd Durteie^ pfecti: t vitella eop: t tantude flopcamoniille : t farine otdebel
, . ^ fiat eniptni cum aqua tepida : t ftiperponatun ,
pernoctem vnam,lDane vero bulliant lento ignevfqj S YRVPVS conferens fciaticetpodagrc^g^ilojiof* ad cofnniptione tiieditlatistz colenf $ z in illa colatura momilletfquinantbrpice narditireos : feniinis melonis: pon anf mellis z ^uccb an.afi.lib.iq.t oecoquaf vfq; ad z panicald: t efl fpecies iringop»ali*?q.conqua(1entnr fpilfitudmetoe quo Detur patieti oi mane.^.f,cum,?.ijr* funt conquafTanda:! infundantur per noctem vnam irt aque tepide.£t regimen enis fit panis optime fermeta' irdib.aque feruentis.mane f o buUiant vfqs ad conftilP tus inftjfus m ture pullop vel perdicutaut tiirturii perfe ptionc medietatis: t colenf: t in illa colatura addantur fte oecoctopXtqnrititoeturei De fyrupo.?.^cu3.?.vj. Iib.v.mellis:zlib.j.^uccbari:tlib.|.ojci|iieUis:i itepbui aque ad bibendmt erit quietus Domino concedente, liant vfqj ad fpiiritudinc: De quo oenf oi niane 4 .q.cum
ELECTVARIVM aptumbuic intentioni zeaufe ter tanto aque tepidetz liberabitur cum adiutojioOeu
*8;.co2ttcum citri Decoctop in aqua tddiii Donec ablata Aegimen aut eius fit panis bene fermetatus cu aiiibb^ fit amaritudo ab eis:z pifictur optime Donec Difibltian paruis nemotis pparatis in tafpbea: vel in patellistau^ tnr ad modu; elecmarq addendo paiilatine oe^ticcba' allatis in veru.£t mungaf locus cuoleo roraceo:zanbs ro albo z Durotfemper pilHdo z inco2po:ado fimubita tinott camomillinotz pinguedine anatistz oleo De ialef gj fit plus $ in Duplo De ^uccbarotz De illo efario idiffe minotquop partesfbnt equales.£t confert cum adiuto renter recipiantur o! b02a,auf.iiq.ad modum fractus, rio Dei.£t fiifficit ad ptefens cum laude i^ei.
S YR VPVS coferensfebzibus melicis.*g^,flo2U5lin' CS^ractatus Aabi IDoffi abemaimonquem foldan^ gueboume:ireosafi.? tj.fio:um camomille:radicis tO' IBabflonie tranrmifit,
maricis.ati^.j.iuiiibe.t ii^Xcminis nielonis4.5’, radicis ^ OSTCi^VAM ad manus IDiramireruitoiis capparis quartam partem.^.y.mafiicis.atiht|Xonquar 1 3 IDoyfi ifraeliti cojdubini pteceptu^ principis fentur omnia bec : z inftindantur in.^viq.lib.aque fertiC' bonotati regis peruenit : cui Deus gloaiofus bO'
tismiane vero bulliant lento igne vfqs ad conTumptiO' notes fuos augumetare : atqj crelcere Dignetur:
nem medictatistz colentunz m illa colatura ponantur qui mibitranfiiiifit per quendam fuiim mmciutXVt lii^ mellis:?uccbari:fucci pomonimtz fticci granatonl Dul' feribere Deberem regimen taletaii fecure z abfq? t>ubi ciiim.an.lib.iiq.z reponantur ad ignem lentu$:z bulliat tatione aliqua polTit adberere:Dc curis egriftidinuni Vfcn ad rpiffitudinccDe quo ;ppinentiir onmi mane,Mj, nouiter ipfi meo DiiofuperaenerfmcuiDeus Dignef ipf
cu aqua tepida.£tregimedus fit panis bene fcrniita^ tus cnm tafpbea alba vel viridi:Dimittedo oia acetofa.
ELECTVARIVM aptum z conferens valde in hoc cafinqd comedi Debet indiffereter ficut fhictiis. efarqpomoplib.).cui addes Hop camcmilletz mafiicis aft»cxagia.iiq.fucciliquiritie4.q.terantur qiielibet per fe:z incorporentur cum cfario predicto : De quo propk netur admodum fructus oi mane a.iiq.vrq^ ad.vj.auf, CTiCogncfcendo qj febris cbolerica quado efl e?:tra va ra:fitaimngore magno:z intenfo calore: Donec euapo retunt recedit calo::z pollrecefliim videtur remanere
fas z omnes alias egritudines ab ipfo elongare:* fs*'^ tatC5 perfectam cum eodem tempore vitefiieperma^ nere.IDibi quidem rememorauit Dictus nunciiis qj Dils meus reueredns coqiieritur De Duritia z ilipticitate fuc nature:intantuq)nonpotafrellare:nifi ciimlludio vaU do: Duritia z labore.£t q^inouata efl eide melancbolia: * cogitationes niale:z q? appetit efle folitarius:z timet nioritz Dijeit niibi iterum prenominatus mmciiis q? Debi litatus eil flomacbus eius taliter q? cibus corrumpitur in eodem abfq? perfecta * completa Digellione.Ouarc
fuper bis quatiior ordinaui tractatus.
ficut ranus:zfic in circmtiivadit:zrecedit:De tertio in (EXractatiisprimusDeregimineranitatisomniubonn tertium DiemtDonec confiimitur z refoluitur bumor:et numfiib breuiloquio compilatus.CSecimdiis De reg*
famis inde efficitur.(CSt'd illa que ell intra vafa omni' no efficitur fine rigo:e:fed efl cu inqiiietudine:z anguflia valida:z intenfo labore afs calore vfq> ad finem. febris outesque fite)^mel'ianaUv^e^: fece ranguini 6 :ciiniell intra vafa:cfl babensparopfmosrtanienfine rigore:z no remanet nmdustneqj ficut fanusmec recedit p maio fi parte abfqj beneficio z confilio pjerfecti medici, ff^jrationes podagricorum.
S CIRE Debes q^aliqua podagra efl qne fit cf bumore acutiffimott aliqua q fit eje bimiore non
mine egrotantiumquando non pollimt medicum rep^ rire: vel non imieniimt perfectu^ z Doctrinafii.(Cl<^'*''' tius De regimine Dui z eop accidetib^prout mibi p fuui fignificauitnunciiim.(rOuartU6 efl cap.generale cou< niens atq$ vtile fanis z egris cibus teporibus * locis. ,
E t N O N improperetur mibi ab aliquibus fi ali quid Dicturus fum inboc tractatu De bisq«<? alqs tractatibus z locis rememoraui : eo q? q«*^^ l
bet tractatus fit fm exigentiam z requifitionem querentis : aut f m intentionem efficientis:* ruP^** boc a Deo excelfo z gloriofo fmploro auxiliw*n ^ ***' uamen.
I tam acuton qnedam que fit ex fiegmate : z aliqua
que fit ex melia.Et flomia efl cura generalis confe'
- r^s omnibusfiiisll)eriebu6:q)ecialiter quando paties (ESLractatusprimusDeregimine fanitatis omniujbo^ lueritfijper repletus.3ttende qj fifuerit ex acuitate bu minum fiib compendio z breiiitate, moptponereDebesfiiperpcdesepitlMmafactuexflore —NTENTIO noflra in l>oc tractatu efhrcmnuo Camoniille z rofaru z farme crdei.aB.partcs equales:pi I rare vias leues at(^ faciles ad memorie recomcda' lientur quefimt piflandatz cribellentur : z conficiantur I tlon^.£t exercere bec q Dictiir^fuj erit magne vtiuj cum aqua roTaceatz fuperponantur pedibus , Si vero ^ tatis atq 3 pfectus in pferuationc fanitatis.£t hic tra piaa podagra fiiorit ex uate pone oefiiper emplaflruj ctatue efl f m ftntctias magnop medicop.Dicit t>ipP^
K A
crad^jorcniatio ranitatisejciditinclcngado feaitiulta bo^no opinet fuisequia^miond rcnig^oibiisbojisci f cplctioc z a fiipcrliuo Iqbcjt. vide g quo pcfiiit Dippo badi in tali ^pojtioe:^ m qj cogitare z fcire pt qb poffit cras preruationcramtatis in iitis ouab^ vqs.V5*vr qlibj oigere atq', ferre cdpetcter fme Difficultate ^ Iabo 5 Ciz fe abilineat a fupflua z nimia fpletioe:^ ct a tali exceffii bnfcit ql5 q? li inozdinate cibarefvelfiipfliietatit fatitra^ exerciti} z labojis qj poffit cibu co2riipere:z oigonc ipe ref vitra oebituu iotdinatis b02is:gj ifirmaref line ot^ dire:qm qii aliqs tantuj comedit aiit bibit qj fatiaf fii^^ bio:q 6 no faciat in feipfis.^ fit qlib^ attctiis in fois mo^ ftucex neceffitatefeqf ide extelio.^tfcitu t II g?q 6 libet tib’ ejcerccdisjqtii c radiji- maxie in pleruatide initiatis tiiebtu qn ejctedif vitra oebitus foluif ipfius ptinuitas: fiiejz m pfib^ egritudib’ expellcdis.(L"£t ia Dijcit nobif 2indeoebilifafvirreius.QuarecuHbcb’intaliDirpori Dippocraatqjq.VtiltTuafanitatcpferuaretvfafeierci'
•i*vi'i|^ii^;^nia]timcuipuiui^4uwiiiuiiu|^vii q poiiiimoniitt^ctTcmo o;;aiaioeqiiipari;eoQ7ermo
ne5*vn ipofe ell quin accidat ei vna ^ idis reb’*V5.aut tu ejccitaf z augiimctaf calo: nalis in oib’ meb:i$,£t no gj co 2 rupif oigellio tali md qn inde pdt ad mo:tc perne/ cfl co:p^ alicui® bois in quo nd multu multiplicenf fijp/ nire.£t li co 2 rnptio nierit remiffio: atq 5 mino: pdicta : fluitates aliq:? giienft^uis cdedat tpate z cibaria cfficicfinffim®;f3liberabitcubonoregimme2puenicti. matpfectarnedu infacictib®i>:iiVqpriimunfmrat^^ X:t adbuc pdt efle lenio: oigo mala mtantu : q^ iiffienta^ z motu o:diato.£t ejcpellif et nociiffitu ejr motu z labo5 bif paties abfq 3 eo qn fineniat ad egritudinerfj cu labo/ q6 accit ex malo regimie facto in maio:i pte bommfi.£t re.Spes aut male Digoms Diiierfincanr f m Diuerlitatc fcitCi ed qn mot® nd fiint eqlestqa alia funt granes*t alii rperu cibop z cdplonu : etatu: atq> f m pparatione' mc/ fo:testt qdl exiftut oebiles.rDot® autgraiiis e ille avo b:o 22 ad reciDiedu lOritudines.fT jCertiffime coafcedo l foitirer anbelit®pniutaf cfi ^
uumneoy ic oino a mioe z uipnuii repitTiociiocipu^i , , . ^
adbuc oes fapictes medici Dicuttq? ^Xjfuniptide mali ci^ Jctaru nipfiuitatu.f ftercotis z v:Tc.(fD^it 6aKin re^c / bi in modica quatitate min®requif nocumetutqs ex recc//fanitatis:q? queadmodu exer dtiueflpueniesa ntecife ^ DtidgJiom.tpfecfi m qualitate fupfiuaatmmflgnflig ia JtaJJ-QCiuu C val^cpcrt cibilyfipaTrpdirni^^ fatietoi , g) qn ali^^T^cqpit ex cibo nd bono aut malo in modica tlSciidoqn niotusTnp B!i®: coitus z balne « poi> ^ ihiiA qnatitate:m ftdebo z in epate Digerif oigdne cdpleta et ffit oia maani noc uiftfajtfealrillis o flriSaa
pfcattuppt>electationeipfius;autq:calo:zvirt®pua/ '
let:t odaf Hip:a illud modicu^n intantu qj id q6 ex illo Invenit ad meb:airecipif z pnertif ab ipfis:: affifatiir in Rii nutrimetu optime z pfectetz fi qd ex ipfo fiipflufi re/ nianettefi niodicuvaldetvtl ai?tute expulfiiia ipfop faci/
liter erpellifsb eifde:qreef:bocndpuenitnocimietvtz jedmitzmlL
f* qb acciderit ell leuetz iperceptibiletqd nd cogfcif : vel ^e meli5:ib® z vtilio:ib® reb®in regimie z o/trvatioefh^ curaf.Qui aut fiituraf rupflue:^iiis ex optio pane zvfe nitatis effind addere cibu cibo Donec pmiis fit Digell®:z ^o:z nobiliffimis camib® : z pftetiffime pparatis nd pt nd comedere nifi poli nale appetitmneq.; bibere d; nili bona facere oigoner.nec laudabilc.£t bac cautela me/ ronabifr fitiattqm multoties qsplures boies patiuf fitij: dici babuerutrqii ^bibent ne ali^o cupies fanirate fuaj z fami medofaj z innalerq fames fpafr erit ex bunio:e Pferuare.recipiat ftrcula multa in vna mera:qm exvno malo z mo:dicatiuo:qui mo 2 dicat 02 ificiu lldcbi : z inde ferculo ndpdttm famrarrq- ;pcreaffamescuinullatenuseliratiiraciedfi.£trda6 g>
bequo fit curddum piienire.SciCdo^qjf m q6 t>ivcrlid'l bibere aquapcll cibu e vnaexreb®q multu Deftruut Di f onf cibana.Diuerrmiode variaf bigo t f m na*3 vniugu/ gellionc:^ nifi fuerit alT iiet® in mefa anteqj comedat:et **%cibjter^rgSq 5 Cupit rua^l^^ Ifra cibu nd bibat aqua fimplicefine aliqua admixtide.
deat comedere i tpatis bo:is Dieut tafr comedat qn dO' CT ^^>dis z 02dinib®pferuationis fanitatis ctexpei *«acb9ide no recipiat extefionc nec grauamentz come/ lerefiirfluitatt;s in oi bo:a z tpe inquatu pdt abfqs rete dat cibaria puenietia fue naerintantu qn nd Deueniat ad tide ipfapc^ nd pliimat qs cowcderetnec baineu itrare: eructatione putrida vel C02niptaincq5 ad litinut q^fen nec coire:autD02nurerfeu aliqd iter incipe: vel alique) bat pollcibuleuitate :2 g? cibaria fua talia exidauqn p/ motu gravi fjccrctnih P^j^^caefvpflvitatee toto pofle — ii: — . .. conef expellere.£tpolTq3 fecerit aut cdpleueritaliqud
*iianeat moliistt falub:is nae,£t illd regime toto poffi! ^feueret.Si aut aliqi^ icubit neceffitas comedere in bo calidistmimiaf Dequatitateteo q^^t^Digeiliua in tpe ^9litbo:a Debilis exiHit:pp fparfione) nalis calo2is ad ®^erio2a.£tqilinfrigidafaer:addaf tmultiplicef oe ^nititate qtvirt^Digeffiiia tunc tpis fo 2 tificaf: 2 vigo:af ^^.^3dunationc z pdriaioni innati calo:is ad iterio?a J ^^"*^ctione po:op.£t Dico vobis Dde reiiercde in
regeretfe eo md quo regit alal fmlqd eqtaft «««cieret a multis z Oiuerfis egritudinib^^qm non regif
ex Dictis qulqj actionib®.nmirragereffiideat illud ide: boc ed tetare pictas fiipftiiitates expellere.£t De o:di/ nib® fimilV z cduenientib®rebus in pferiiatide fanitatis: cl? vt quilibet feiat : cognofeat nam vniiircuiiirq? (\pint ciboi?.£r De bis z fup bis qsplures medici Diiierfos atqs varios ediderut lib2cs:eo q? ell ex rebus magne neceffi tatis in arte medicine.
C&pbcit liber abynmeronabi^obar» ^
T A B V L A
CL^Aegidrum Zractatttuni t £dpitulo:um chirdcm*
CLi^^ confemanda fanitate capitiiUim.
RACTATVS PRlMVS.i^ecgri/ tudinibue capitisucrt continens capim^ la. 12^ iCban j
De fcabie capitis: quod fagnim nomino^ tur* /:ap*p".
De tinea cutis capitis . iCdp*a« i
De alopic!a.£a^»3* $
DetbiriQ./:ap.4* S
De caluitie occipitlj* £ap.f«
De fcidlira capiUoumu iCap.d« $
De fabapbatiXap.7* |
De canitie capillo2um f m Dhterra loca * iCa^.d« De mala oifpone z figura capillotum capitis*iCap*p* Defurfiiribuscapitis.£a^ic*
De pediculis. iCap. i u
CLXractatus fecundus eft continens cgpitulumvnicu) qtiodcfl Deegritudinibus capitis accidentibus ab c]c^ trinfecorficiit a percufTione.
(T^ractatiis tertius.Deegritudinibuscapitis cfl con^ tinens capitula fex* ,
De t)olo:e capitis e^ frigiditate. jCa^p”»
De oolo:e capitis eji* caliditate. jCap.t.
De Doloze capitis e;: bumiditate. jlap.;.
De Doloze capitis c)c ficcitate. iCap.4.
De apoftematibus panniculorum capitis. iCop.^. De apoftematibus cerebri z rbeiis mirabilis.jCap.d. f CTXractatus quartus . De egntudimbus aurium conti^ nens capitula quinque. ^
De apoltematibus auruim.iCap.p"*. s
De Dolore auris z tinnitu. iCap.t. ^
De graiiedine auris * /^ap.3. ^
De percufTione auris . jCa^.4«
Degroflitudine auris.jCap.^. ^
|[:Z:ractatus quintus.De egritudine nan.tefl contines capitula quatuo?. s
De priuatione odoratiis.jCap.p"'*
De fetore narium.jCap.t» f
De ejecoriatione z fcabie que fit in naribus. jCa^.;. j Depolipo quod multoties vel qui multiplei: nomina^ tur.£ap.4.
CKractatus fertus. De egritudinibus oris cotinens ca^ »pitulaocto.
De Diminutione et corruptione fenfus et fapris lin ^ gue.jCap.p".
De apoilemate feu inflatione lingue . jCap.t* De Duritie z Difficultate motus lingue . jCap.3. De apoflematibus amygdalarum gule.jCap.4. ^ Deb0tb0r.jCap.5-.
De conquaiTarione Dentium . jCap.d.
De perforatione Dentium. jCap. 7 * . ^
Dejtupore vel alligatioe vel pgelatioe Dftiu.£ap.8. feptiniu6.De egritudinib^ Ubiorum z oris continens capitula feje. g
De feifluris labiorum . iCap.p", g
Dealcola.iCap.-u ^
^ De nigredine lingue.iCa^i, ^
De fetore oris. iCaM* ^
De tortura oris.jCap.y. ^
De corrofione labiorum. i:ap.d. ^
(EXractatus octauus.Deegritudinibus oculorum que funt multe z efl continens capitula trigintatria. ^
De balaboi z efl vt res vna videatur Due. £ap.p” ^ ^Deinuerfatione palpebrarum./Cap.a:. ^ ®
De pullulis z exituris z iflatione palpebraru. jCap. ^ De fcabie oculorum z granulis. iCap.4. ^ ^
De coniunctione feu figillatione palpebrarmiCa^y* ^ De pilis palpebranim muerfis. Caj^ 6 . ^
De cafu pilorum palpebrarum. iCap.7.
De generatione pUtularum in' palpebris.*jCap.S* ^
De ordeolo in palpebris.jCap.9.
De filhiU lacbrymalium.jCap. 10.
De carne addita in angulo lacbrymali. £ap.ir. De Diminutione carnis in lacbrymali. £ap. De egritudinibus accidentibus in ipfo oculo.jCap.
Decompof1tioneoculorum.jCap.14. ^
De pullulis « paruis apollematib^oculoruni.jCap* i f* De variolis oculorum*jCap.i^.
De Dilatatione pupille z eius conllrictioneXap.i 7 * De Defcenfu aque ad oculum. jCap. iS.
De extractione cataractarum ab oculis. jCap. ? 9«
Deconllrictionevene feu pupille naturalis t non na^ turalis.jCa^r;c. ^
De Debilitate vifus ex penuria z paupertate fpirif uuffi Vifibilium procedente. £ap.r;i. ^
Part 20
De conllrictione nerui obtici.jCap.^o« ^
De bumiditatibus oculorum. jCap.a3. ^
De egritudinibus que fiunt in mutina fcu albedine ocik l02um.jCap.o;4. ^
De inflatione coniunctiiie abfqs apate . £ap.2f. ^
De tafpbea que efl gutta rubea que fit in albedine ocu^ lorum. jCa^id. ^
De granulis generatis in albedine oculorri.£ap.a;7* ® De febel.jCap.^8.
De coniunctiua cum apate z fme af>ate. jCap.a:9* S De nimia fubtilitate fpiritus vifibilis t ipiius grolTi^ tie.jCap.3c. r o ^
De bis que ab extrinfecus cadunt in oculos vel in na^ res vel in aures . jCap.3 1.
b€ animalibus fubintrantibus in aurem. £ap 3 -r*
De fanguifugis nares fubintrantibus. jCap.33* (LXraaatus nomis.De egritudinibus cerebri:^ ell com tinens capitula Viginti.
De egritudinibus anterioris partis cerebri.£ap.p**. De egritudinibus medie partis cerebri. jCap.o;. De mala complexionem media cellula interioris cerc' bri.iCap.3. .
De paffioib^q fiut in parte pofleriori cerebru £ap .4 P Deegritudinibus z omnibus fuis accidentibus prouc' nientibus ex Deflructione feu corruptione compleri^ nis totius cerebri* JCap.y.
De curatione puncture nerui. jCap.d.
De epilepfia procedente a cerebro.iCap.7. * ^
De epilepfia procedente ex colligantia aliorum men^ broruni a cerebro z nielancbolia. jCap.8.
De mefia myraebia q fit a partib^iferiorib^/Cap.p*
De oppilatione.jCaf . 10. * ^
Deapploplexia.jCap.ii. **
De congelatione . £ap.i rr. * *
Defubet.Xap.13. **
De firfen calido cum alienatione. jCap.r4* Depriuatione intellectus ex frigiditate. jCap.if* Demania.jCap.i^. * ^
l^e bumiditate que oritur in cellula anterioris cercu^^ t circa cercbrum.jCap.17. ^
De fcotomiaqueinarabico abfcedar. £ap.i 3 *
De oolore totius capitis qui quidem in arabico vicm
^eemigraiiea4iita>4biwt>!ft^^ . jj
ILXractat(i0 t)ecimns*De egritudinibua cqUuz eft con^
tmenscapitirta oeceniocro. .
OeoppiUtibfte. £ap.^". :f
»e rda);at!ione.Xap.a;# ^
De rpafnio.jCap^
Detremo:e.z:ap.4, :
De egritudmibtts irpbndtfi'wm^aUtXap.f- De oinocatione rpondaium collu £;ap.d- De egrifiidmibu6 micbe. Xap-7.
De aportematenucbe.Xap.S.
De oppilatione micbe . Xap.p*
De apoftcmatibiis que fiunt circa guttur. Xap.io.
De Iblutione continuitatie colli . Xap. tu De inflatione facta mepigIoto.X4p.ia:.
De rqiiinantia.Xap.1^
De apatibiid acddentib^canne puImoni0.X4^i4.
De raucedine vodb. Xa^if* id
De puflulid in mernreu in yfofago.Xap. id. id
De cojruptione z putrefactione in gula t meri: z eo:um partibu0adiacentibusmtepo2eepidiniie.Xa^i7. id De pjinatione fenfus z motus z oe relaxatione meri et frofjgi.Xap.iS. i5
ffXractatus vndecimus.be egritudinibus pulmonistz cfl continens capitula tria, be catarro oefcendente ad pulmonem. Xap.p
De viceribus t fcifluris ^ fiunt ift pectote. zj
De apoflemate lateris. Xap.4. 0^4
De fcifliira venarum peaotis : Xap.f. 0:4
De apoflema tibns que fiunt in panniculo quod biuidit pectus in longitudine in cuo.Xap.d.
De pafllonibus oiafragmatis . Xap.7» a>4
<4 CLt)ec funt capitula (cbilibu qui continet tractatus fe^ 14 ptemtquoptractatuupiimus continet capfa fcju zs M4. De egritudinibus inteflmop generalib^Xop.p"’. zf De DebilitatevirtutisexpuUiueintefhnop.Xa^.a; zf De ventofitate inteflinomm. Xa^j. zf
De retentione fecum z fuis fpeciebus. Xa^4« zj
De excoaiatione inteflinomm. Xa^f. z^
Debeni02rofdis.Xa^d. zd
if CrXractatnsrecundus.Deegritudinibiia rentinuvefi^ id ce z virgeta continetj capitula octo. zd
De renibus in vniuerfali. Xap.^.
De lapide renum. Xap.^. zS
De reilrictionefangumis qui exit Oeirirga. Xap.5. ^d
De lapide velice. Xap.4.
Deapoflematerenum.Xap.f. zy
De mala complexione renum. Xap.d. ^7
De folutione cotinuitatis renum z veftcc . Xap.7» zy . De Debilitate velice z exitu iuolutario V2me.Xap.8. zS id CT£ractatu6tertius.Deraicis:zptinctcapraqnq> Id De tefliculis a flerilitate que ex mala complexione ip^
Deapoflematepulmonis.Xap.ar* *7 fotum pjocedit.Xa^p".
Dc tum qiicpzouenit a mala complexione : z De, omni' De apoflemate tefliculotunuXa^a; sS
_m$ alqs fpeticbus. Xap.j. tp De mala coplexione ficca tefliculctunKXa^^. za
ILXractatus Duodecimus . Decgntudinibus cotdis; et De crepatura. Xap.4. eft continens capitula fj^tcm. 19 De egritudinibus q fiunt in bnifa tefliculop.Xap.f* zp
De egritudinibus cojdis in gcnerali.Xa^f ". i p ([Xractatus quartus.De egritudinibus virgeta efl con
Dc tremo^ cotdis qui arabice d5 altadecbXapa* ip tinens capitula quatuot. zp
De cbardiaca. Xa^.^. 1 ^
^ aqua que cogregaf in marfupio cojdis.Xap.4. i o Dc pelliculis q fhint in ntarfupio cotdis. Xap.f. i p
^ etbica cordis. Xap.d. ip
De apate qd fit in marfupio cordis.Xa^.7. ip
De oppildtionequefitinvirgacauiblapidisvel alicu' ius alterius rei.Xap.p". 2:«
De ptiuatione femibilitatis Virge.Xap.^.
De foraminibus que fiunt in Virga.Xa^|. zg
De expullionefpermatis.Xap.4.
,11 III CUiUlv.AtoQp./. ip CjipuUlV;llL|pt.riliaMv.A»Up. 4 * Zg
Criractatus Dedmafleithis.De egritudinibus epatis t (EXractatus qumt110.De egritudinibus vulue z matrt fpleni««i^(leotitinenscaDitula fer. zn cis:z efl continens ei3nitula octo.
fplenis:t efl continens capitula fex. oro
De epate z De tribusfpeciebus bidropifis.Xap.p"’. zo ^ apoflemate epatis. Xa^o;. oro
Dc oppilatione epatis. Xap.j. oro
oe Dolore epatis . Xap.4« oro
egritudinibus fple«is.Xap.y# zo
oeicteritiacitrma.Xap.d. . , . zo
^p^actatus Decimultiuartu0.Deiegrituc!inib^q fiunt in continens capitula DUO. ^ orr
Dpif I l*pbact exitu mteflini.Xap.p"*.
cistz efl continens capitula octo. zo
De flerilitate propter mala cdplexionc.Xap.pmtt. zp De apoflemate marricis.Xap.a;. |o
De Diflocatione matncis. Xap. 4 *
De fluxu menflriiorum.Xa^5. ^ jg
De retentione menflruoruni.Xap.d.
De oppilatione z ligillatione que accidit| collo matri' cis.Xap.7. u
jr; "-‘''«ra Iipuac z exitu mteflmuxap.p-. z i De laniatione matricis. Xa^ 8 . „
ventris z mteflinorum . Xap.^ z i CCZractatus fcxtus.De egritudinibus oflium: t cfl con^
V J»
--r j /. 2Z
De egritudinib’ que accidunt vir in carne z cute totius corporierfiait funt vefice z pruntiis z b$I.Xap.p'".
De pruritu in particulari. Xap.^
De variolis z morbilis,Xap.j. ^z
DemorpbeaQlbaque non nibefcit^l^r fricationem nec aliqua alia caiifa . Xa^4*
De morpbea alba q rubefeit ex fricationc.Xa^.f.
tmens capitula qumque.
De mala coplexione a fractura oflis.Xap.p" De ruperadditioneoffi 6 .X 4 p.-t.
De fcifliira olfis in longitudme.Xap.5.
De fractura olfis caufa ooloris.Xap.4.
r „4„crc vcntns z mtcftmorum . xap.tr. z i t>eciniufi^uintus.Depalfidibus flomaebi: capitula fex.
§e^if*^®<^omacbi.Xap.p- «« apoflemate flomacbi.Xap.^.
De fi qae oritur in flontaebo. Xap.r. zz De fractura oms cama poions./.op.4.
flomacljo que in arabico Dicitur Dti' De ingroflatione olfis preter naturam.Xap.<'. jseh •'^®P* 4 * zz (CZractatus raptimii 6 .£teftcontmenscapra.t 7 .
pumoribus Diucrfis imbibitis in flegmatico floma' effritudinib’ oue accidunt vir in rame •? rut^ '®o.Xab.5', ^ "^z
•" arabico folab :Iatin
(CZmJI ^
a *«cinitiire)^n«.C>t egritodinibug p«to:i8
T A B, Y L: A
|:)erenici6t po«j*JCap.p* ^
corruptione i c;:coriatione cuti&>Cflp»ii»
0e cadar z oc felegXap. t J4
pe fcltgxoe paralifi in particuIariJCa^ 14« H t5efpar4no.iCap.15. J4
j^epuIfatione.^ap.I5• '34
|:>e faltu.i:ap.i7*
pe afloab:iiui la tine Dicuntur pcdofccUlXap. 19. pe vena que biciturniedianattell egrituda^que pro inaion parte accidit nigri9.4ap.-to. k
pe vertjne qui oritur fub cuti : z ve combufhione ipft^ U6.4ap.t^i. ' jf
Pe vermibuaqui oriuntur in intefiini0.4ap.tz.
Part 21
Pe cucurbitmie . 4ap.z3. *
peverniibuanimutiaz paruisqui oriuntur in inferio^ ri parte intenmorunu4ap.z4« >35
pe elefantia.4ap.td. - -
Pecancro.4ap.t7f ‘33
pe Doloribii9 umcttirarimi.4ap.t8. pe Dolore qui fit in fubl^antia inteilini. 4a^.to. ;tc pe Dolore qni fit ejf labore t fatigatione. 4ap.^o. la' pe podagra que arabice Dicitur anancra6.4ap.31. jc pe fcifliiric que acf idunt manib^a pedibus z ali|9 mcm
bns.4ap.3t. , ^ 3^
Oe egritudmibiia vngumn1.4ap.33.
Perdatica.i:a|^4* It
pe Doloribus bipocundriorum.£ap.33# pe apatibusque Aunt fub fpatula Dejitrd Vei nniitra» « efhnter profundum apoflemaXap.3^. K
pe apatibu9qt1eDicunturD0ggam.4ap.37* iCEXiber tertius continet tractatus tres:quoruj tracta^ luum primus continet capitula tredecinu k
pe febribus effimeris. 4ap.p”'* pe febre cbolerica feu tertiana.4ap.z. v
pefebrequotjdianaliegmaticaf4ap.j« pe fanguinea febre.4ap.4*
Pe melancbolica febre. 4ap.3* ^
pe febreque fit ejccbolera vitellmapraflina autOT ginofa.4ab.^. . ,
Pe cura febrio tertiane non pue que fit cj: cbolera m> la fiegmati. 4ap.7* IZ
Pe febribus compofitis. 4ap.8. j . ^
pe fignis febris tertiane. 4ap.p* pe fignis febris fanguinee. 4ap. 10. pe fignis febris qnotidiane. 4ap.ii*
Pefignisfebrisquartane. 4ab.it. ^ 3^
pe febre etbica z fignis z cura eiu9«4ap. 13. 3 '
Giairactatus fc6s.pccrifit eft commes capta vno» 3» Pe Diebus creticis. 4op.p". K
pe fignis taccidentibue ipfius crifis. 4ap.t. P
(E3Cractar*terti’.peepidiniia r coiinetcapfa qtiion }9
peepidimiacjpuenitejccorrupti6eaen9.4ap.p"** 3? . P< epidimia q pueniteje aq putrida zfetida.4ab*'^ 3/ PeiquinantiarDiflocatione fpondilium coUieuenicn cte ec quadam corruptione aeris.4ap.3. ^ 3/
Pe cura feu pferuatioe a piculo male aqiie»4ap*4*
ct /V . finis Xabule*
m I
A CSTncipftXibcrtiemcffi^^^^ ^'^«vbicilfituseiuflaiimnenioannatcrto.fitnarra F
^ totalia iiber iftc cotmtt lib:o 8 fcptem partiales. bit oe niotii pectotis a pulmonis: t oimiione que
t i,iber primus oimditur m prologum z tractatum. mter auctores priores fup fniam 0 a.r remonebit cubia.
ILtirologus lite contmet bua capitula./^apliii primum C£tnairabit breuiter naturam aeris temoerati. £t
Duiufi 02010(71* niirirl • ^ .
iwvv* V,* vc iiuiui 4 4U4iuwi u mpcjinu aniiu? au4U6 ttmpcran ^
%. pvnva. irc uo mis aa nieo2a iua:« aa parica iignmcantuiiiiper oes cgrirudines cuiuiimct meb:ivCt\
fius m viio aiio Iibjo:quc copond ii placebit oeocio vo £t ligna accidetal eoju e;c parte cpcrationu ipCozuffnt cm i;:!runi colIwcf.(i;;^cibuc degi in o:<ime buius lib« fniam ; 3 rUlo.£t bic cadit Diffinitio figni. CC^t narrat li^ alai oidine q$ degermc alQ aiictozee infuig libziatx ille e gna Doniin^ cuiuflibct Ininiojia in cozpo:e boie f m com ^ conueniens in Doctrina bniua fcie. pk>*ionc p:op:iam nalej tali co2po2l(C£t narrat ligna
® ^ poterit liare fiig fine bui^libzi: cuiaUj cgritwdmie i cuiuflibs acentia queruperueniunt
* Ji‘^^*^f^“S^’rt‘maio 2 e 0 ceiua:nifiiUeqiu^^^ in cojpozieyca aeria circimdantiafm Dictum t)ip.(C£t
modos trmm narrat rid fignotu figniftcantium fuper egritudines ma'
z Deipicier*jst qnao^ quecotinetfonico:pua:iicutreo2is intiauDatcasea^ bibir r 1 ? - V Q 5 3 bbominabitur veritate bui® rum:e icipit a feb:e oieL (C£t narrat oes modos criTis q
«Mio icie.(Lfct l^uin eu m repte ptes;z ^libj eius pte pofui o> z veros z faUbs:bonos z maloetz tepo:a earu z cds ea^
Vno lib:o.£t n e^rpectes a me g? ego Diuidd ptesfiias ad runi elTe z Dies earu elle:^ earii p 2 iuationis. £t h reddi niim caplo^t : neq5 g? app2op2ie reivnicuiqi caplnt pfe. tur cd quare medici Dicut:g> fi et veniat criTis in Diebus *n illa re vanagl02iati funt fapientes birpanie andalujcg: conueriionis ipfa e vera ap6 eos Dumodo veniat in Die « maio: ps pteritoul auctop* 555 P J P) 5 ie no vanagfiat^ cretico coiienieti illi egritudinut 15 cadit mqiiiiitio li llel mit in faciedo 13 in maipti pte libzop fuo:il£t fo:te q6 in le funt caufe in operationibus cozpozu inferi02u aut no:
^ujeit eos ad f^ciendit K fiiit Debilitas Diferetiue fcbola^ z li funt cd vtriifunt cd |>pinqua vel remota, ^dbuc in^ fuuSed illeg babebit^tute Dircretiiidrana5:cognorcet quirif li ailronomia eil necia fete medicina^ an non.£t <n vnoquoqj li« Dlias rerii pmaa zfebasu Diuidet vna5 narrat ligna crifiu5 e^ parte rei e^:euntis a co 2 po:e:aut **e ab alia f 5 g? videbitur ei magis couenies i bo:a lege^ ab eo q6 v 5 ab operationib^ cojpojis egri.£t narrat fi- «1:? g Voluerit Diuidere eos ad pariias partes vfnd ca gnaTigniftedtia fuper quamlibet egritudme mcbzozu in^
Pjtuia faciat z nominet ea licut vult. teriojfn^t narrat ligna fign^ntin fup egritudme eje par-'
^oe oiilinctione lib202um. JCap.i”. te rei ejeeuntis a co:poze tTritu accfitali: z nali.j£tponit
P RlM VS Xiber tractat Deanatbo“:t no mub Diias qfimt inter liujtuqui accidit p egritudme nmle^ q fiplicabo in eo:eo gjnon pmitto Dicere re5 noud fupiienit vni nicbzo aut plus $ vni z flujcu^ g accidit p m eo q non lit Dcd p alios auct02es:q6 tn pmitto egritudme v^eni q fiipuenit mcb2is.£t narrat oplonem facere in alt|s lib2is:quia in eis renouabo verba pUinmop g traiibdt oe vna medicta ad alia in vna nie^
lUteUlimi ■v^.nidiii.m^ ^LiiBi riimtcT vir- f-vi iw . v| ^ v q >iiiuu vvii imf v|
F«mi niotozisg eil in cozpoze motu voluntario:gd folu vnimebzo.t q plus qj vni:e qfut illa niebzajfct nar
^ a K»» parieparuariiamicipamiuiiKaui tjt parieaeu
dentiu.(C£tnarratiignarigniiicdtiaruperfanitatceru^ a iiquiDus^^^^^ nofolii erit puatus a certitudine intetio< per egntudine vfem z particularem eje parte pulTus z
antiqui medici z g ante me tranlierut: dicatioe alicui^ egritiidis.£tqre ^bant Diucrfas medici pj
letiirfanitas vera DiflFdnert narrabit compibne z coni ligna p q certifteatur nobis in egritudine cuiufi5 mebzi: ^ epones oiuni mebzozu primilium z officizliustz narra que eani eil mal stt q no:« illa res eil multu oeclardda: per qud viabnt agere eomm eo g? ell miiltfi necia ad cognorce‘duni medico.
Dipri ^ *! vwonerc narraoir compione z coni g M uin.yiuij»vvip n* uuumt UIU1113 nieo^i;
^ ewones oium meb^onl pitmilium a officialiuFa narra que carii efl mal s:a q no:a ifta res ell multu beclarada: ®.®E9«c">e6 eo:u:a per qua via bnt agere eoaum eo 0> dl nuiltfi necia ad cognofcedum medico.
'jperationpc* <r r\ irrxn^l/C A
vera DiflFdnert narrabit compibne z coni ligna p q certifteatur nobis in egritudine ctiiufi5 mebzi:
nt ■ ^ .Ar.-iJ... _ a Ha.a tl)>A .-.«l ^ ...f
L I ETE R
cra V€l ctirr^te ad iprun)h£t irendo in B rtrnionc i lucdi catidt' 01113 fpopapatiuq gtianf i meb^ie iteriojib’^ ^ 7 : 1 «
rot cj‘3 op5iU 6 ipa fac ej: pft*(jl<fai):t qtiaa cx pte nia'e;t
qt5t>£^v:tc:nicfpccilice;2 ponit cannilozHfmfmasap. . r . . •-
narrat quo Dicimf cib’:t nit"®tcpati z Dideperati f 5 ri02ib’:z i q nos ocbcni^ftobotomare eiimtz in qiia no^' ^r;it£tu*:rr itq viae magis veram cognecop:an via ‘ 2 in qiianos oebemusrepcuttTetiqnomtflbusrcp' ryUi ou'ii6ltrati6i6:an via cxpinicti:z fi folu vnu idonim culfiuisn t q m^z i quo tpe cgritudis:? narrat mcdicn' ftUficit m artc:uut li anibofunt necia. C^t narrat logo tionc cgritudinu oiifotoms pcmmtafl itusz ft ruione oes regulas cdpofitiois z necitate eius : t modi rio:i z eje ca e>:teno2i:z 01113 vulnep.z pculfionu:« ^i**^^* illaru regularuiii incedunt f mfniam antiquo2uni z fran i B loco medicatio egrmidmfi pulmonis zftxurarn vena gam verba 3(accbi al|;indiquire voluit oftendere ficwt ni z arteriapzapatuneruop z egntudinu oiflocationifi» lijbmqn locutus fuit m gradibus c6pcritionis.£t oecla CI^ncipitTbJimus Xiber q eft t>c anatlaoiiiiau ctt con^ rabo verba.S.inB Ideo qafuntmultucofurabic. tines capitula trigintaqumque. ^
SEXTV5 Xibcrnoiaf liber pfuatioisfanitafl.^npji (El^^t>irfone medicine iDirtdne. Xap.p *
^ - isi TE Isi TlOmeamboc tractatu c tra -
dere in arte medicine fummasrulficictcs p
- ^ pi
niis Declarat ^ba 6a.in regimie illi’ q b3 tepata cdpio^ ne* polKa narrat fpes pparationu malifi p:imas z fe
cudas q ituieniimf in mdiuiduis.Et Dabo cam qre inue/ mf qy in facicdo piienics no eueniet qritri:rc3 qj nos aliqn regemus vno z eode regie in eodctpe : z invna etate: t m eode climate duo co:pa q erut ambo comunia in dictis reb’ in co2u pparatione mali fiip eadepparatio-
Vid b2t'ue:vt litianua z introitus Deiideri tibus pftei in partib’ artis z vt lit niemozia oibnsqqrmerutipa3Zfcineriit cogne eu
£t (ludebimus loq m pfibus i?ba tdco2da"
tia rematiquamuis comranenf opinionibus antique?
ne teperatie: z erit iil6 regime ^poationatu z pueniens auctoaum illius artis^CCist Dicimus q; ars medicine eit ^pararioi q hienif in anibob’ eoptz cu boc toto nd cue^ ars operatiua exiis eje pncipqs veris: in q queritur co' (jv.j , niet qlifu cqlr:|^ i vno coplebif z i alio 6^iet*£t fitr lue reruatioronitatis co2po2is biimani t remotiofuc egritu^ jjfl o ^ niem’ C02pa q regunf 3:io regimie puenictie pparatio^ dinis f m qj pofe feerit in quolibet cojpoje. q6 e(l q^ ^ ;
nis eop:z finitas c copleta i eis z Diu viufit.Et b ff angd nis arPs illius no eil ad fanadu oino:^ ad faciendii ilino f ba Dicccuj qj illi q r egunf f 3 peeptu 6a.bnt Idgd vita3 qd pot fieri z in qstitate couenieti z tpe conuenicf i: z pf t)iPv<i penit’ (HEt narrat iuuametti acris z ei’nocumetu f j Di (lea e^pectari D3 finis licut cll in arte nautaru:z in regi uerritateppronc:zumamctfu>rerciti)zfpe?rua?fmqj mine emcituilCEtqz artes pzacticemq^tufuntarte^ puemt vnicuiq; meb2o:z luuamcfu balnei z fpep ftiaptt continet tria-Tbimiu ell feire loca fiiczu fiibtozu. ^c65 ^ iuuamctfiromni z vigilie z nocu“ftui*(i:£t narrat cof ua feire fine qiitfi ad addiicedu ipm in locis fubti. Xertiu c itii/2u'^P*t( tioneTanitatis mynoquaqjfpccoplonufanitatisquc feire ifirartab’ valeam’ Ducere fine illuinlocuilli^A^ PS ^
pns eis.Et incipit in regmne iwP q l>5 ^^P^td coptond cu iectujd ej: necitate ars medicine p Ditiifa e in illas tres ^{cw '
. . pte0.5n^apteqertadfciedulocafuljtifacienuisrci" o ^
re mcbza ejcqb’c6politu eit cozpus bumamuiinipli^^^ ] ^ J':
copofitatz buozes zrpfi6.£l qa finis b pmtcti z qlitiii**'^ Duerpcs.r.cdreruarefamtatcj z remonere egritudinenit "nitri] ell adbuc illa ps Diuifa in Diia partes: vna eil in qn^ y' ciemus feire qd ellfamtas in oib’ rcb’ ruilctdtib^iPj*J
IUS mala copfo c i fieruz ille f mo lifaf multfi p buius li^ b:i:gpommfin eo ^ba noua bona z vtilia.([:£t narrat regimd male pparatiois nianifelle*r*pltis labozis q enc' nir p" a fe:no p acerts nifipp egritiidine anticipdtc:^ po nd DJiam q cicer B regini? z regime labozis g ell antici^ patns ab egritudic vel ab acefiti nianifeilozz 13 pcedam
in regimie attractiois malozu biimoiu^facte a cozpe ad tfunt qtuo: cde.r.ma efficiens: fozmaKz ftnalis:^ in L
vnu mebziuaut ad plura:aiititus:autex:q De cdip3 e p eam confequetibus: altera ell in qfaciemus rcircqdeit ('poii
paratu ad mala apata.([;tbollea loquar bzeuiter i ofer natione cozpozis z Defenfione eius a cozriiptioe aeris.
S E P Tl M V S Xiber noiaf liber medicationis egritii dinmz narrat medicatione z remotiond acefitifn z ille e O2do Ibus. Jn pmis narrat vias medicatiois egritudinfi qftipuenmt mdbzis cofilibus fniefint males fitte no ma^ Ic9.adbuc narrat medicatione egritudinfi q fimt m mc^ bjis officialibus p edde vid q narrauit in pfifib’: t facit logrirernioneDeB*£titratfmonetractatus remotiois
egritudo in oibus fuis caufis t cd confeqii^tibiis. £f gJ no c fulficies feire qd ell fanitas:z qd c egritudo ad prtr uandfi vnu z adrtinoiiendu aliud:Duiira eil adbuc ilW Duas alias ptesTn vna faciemus feire qualr famtas co (i;ruaf:z in altera qiiafr egritudo remoneatur. Et qin® nec fanitas nec egritudo funt per fenote. jdeo in ma obuiationefiiit necelfc nobis cognofeere ligna qn*'
fignafanifatisz egritiidmis:zi6illap6 adlxicc vna p»
- iis um illi’ artis.g Diuifa ell fcia illa in partes, vq.magnas*
malitiecoplonis malis z (malis: t tractatus multap oif Jn pzimaqmde narrabimus mcbia bo(s fiiper q tellin^ fercti? ^ pofiii in regimfe z medicatione male coplbnis catfenfiis.f.rimplicia z copofita z bumozes z fpus. 3u fe «luenistz niale cdpfonisfenis qn elogatifimt a fiiis gra^ eunda faciemus feire fanitate z fuasfpcs z ontia.Jn tcr^. dibus nalib’qiio Debeat reduci ad ipfos cfl gradib’32ie tia cgritiidines z fiias fpes z acentia fua. 3 n quarta fig*'* tatistz quot ftmt gradus 52 ietatispp 2 l| vniaiiq; i j3o? z i ficationes ligni ficantes fup fanitate z egritudine* 3 ” 3 *^'" p loco mteliigcf repzobatiofup B q 6 Dic 6 a.in B.£t nar ta inllfa que funt cibiz medicine.^n fexta vid preriiati<> rat modnsgduft 32ietatis:cfi nos faciem’ 'regime ppzifi fiisfanitatis. 3 nfeptima ingenium remotionis egriwdlf my noq 3 mebao cd rcduccdi ipfu 3 ad ppzid fiid teperd^ nfi £t intedimus B bic ozdinare f m illd Diuifione.eo gyy m q^b ea exierittz ^tl3 repaobabif fnfa 6 a.in B mani Diuifio ell eiful3ta.(L£t qa vna reniquas artes rpectild relte.iLct narrat modos efionispfidmi^ pbarmacid tuierecipiutabalqsclllocarubtizpzincipiarmelintil'' fr
puenies z q6 no:z qfi tps la loca fiibti a pzincipqs notis per fe:liue lint a rebiic^^ 4 1 C:
z q etas.£t qo^ puenids folu yni z q6 anibob^rz q6 ell rfi Declaratio fit ab alia arte.op3 nos cognofeere m P^^' r ofias fites illi 6 .C£t B it manv niis artes a quib’recipit bec ars pfm fiiozfi piincipio^^*
fcllabif regime pgnatmtz modi actionfi ptis oppofitetz Deinde redibimus ad loquddfi De qlib3 fiipzadietarfi P^j^ intentio nobUis.({7£t narrat tifl.£t Dicam’ qj aliquid buius artis ell fpcculatiuinn: ^
vias ^ ^?**^*? ^ putridis bze-^ illud ell ei’ fcia nalis:z aliqd eius ell pzacticalecz Pf
iiitertz narrat vias "i^i^coptonis mdlisfu cticali 3 ell ars medieinanim experimctalisiz ctid
peruemenm alicw mcbto eje m^la ma acefite yel attra eft ars anatboniie» Sed tbeozicalis plura eil accepta a
I M V S
0 toediciig
3 «
cmfis flm'tati'3 1 ^grittklinhi z mjcime a caiifis itiultii| rmotis:ftcrunt elenieta:^ fiti^»£t ab arte medicie mctalioiCcee cogitofcere virtutes plunTi medicmap;qd ^:qa res qua copzebcdim^g vil ejcpimctalej c pauca Valde coparatione eius q6 necnij eft nobis in B. S5 artis medicfalis rocinatuia c ad oddil cis rep qs nobis iuenit ars medicialis ejc^imetalistz becars ab arte ana tbomiereclpitmultasptiuruiail5ti,£tqa artifejcartis in quitu eil artifejc illi’ artis no pot cognofce pn® recepta in illa a rte qaiiis fci^t illa::nefcit enij ea nifi inq 3 tu ert ar^ tifejc alterius artis:io op$ eu recipe illa pn® artisfiie ab Ulp loco in quofunt magis nota.£t majiiepncipiaqiioju ocs ptes Iciri no piit f m certitudine lic eft expictia medi cinap.£t ideo t>e parte biii* artis oijcit t)ip.gj vita bois eH b2eiii6:qd.Dij:it: vita b 2 eiiis,ars vero longa-Ouia ps q c p Via experimctale no e in ipfa b:euitas:z ita c i boc noftro tpe in pluribus mcbzis q apparent p via anatbo niie:eo g? becars ii efl ammifla*(t£t Debes fcire g? ar^ tifejrfcie nilis coicat medico:eo q? coipus bumaniim efl Vna partifi locozu fubti nalis.Sj Diuerrificanf adinuice in I5;qa ille pfiderat fanitate 2 'egritudinc in^til funt en^ ria naliatz medicus cofiderat ea inqjtu appetit pferuare Vnfi z remonere alid.£t io neciiij eft medico pofl^rciite rit fummas q aggregate fimt in bac arte lludiu lo^im: z poftea poterit in ipl^iinuenife acentia in mateiqs que femt ipoliafcribiHt mediais qn fiierittollicitus in oponi bus iih^ artis erut firmata in ipfo pneipia expimentalia P q poterit iuenire in matenjs i llasfimmiast licut e in ar tib^ mecbanids z cogitatiuis.£tgrii.aj^p 2 op 2 iatbac aij t ^^er art es mechanicas i i?ftjteA[TEt eje boc maniferttr eitqj res bfeta in Dif^ne meijfdiie q eft cognitio fanita-^ tis z egritudinis z rep ppoitioatap eistq? no ell DiflFo vc ra:eo Qf Dimifit in ea D!iam p qua cognofeif Differre rpc dilatione artificis bui* artis a fjieculatione artificis nolis fck\(H£t ad 13 non attedas ei Deqtio Dijcerut gj non cll fanitas nec egritudo;qin no c inter nocumetu opatio nfi fenfibiliu z inocumetu eartide mediummecefl variatio nifi f m plus z minus:^ no efi mediu iter duo p 2 ia ita gf fit aliqb ill 02 Uj in parte abfcnpte io qua ert aliud nec in tpe abfm tpe in quo efl aliudti efl manifeftii fim cp Di^
nem iflius artist ^tesfiias:^ viamfpedilationis in ipfa necefle efl nobis loqui fuper vnaquaq5 parte eius*
(Tbe anatbomia membioui in vnitierfalu
P A R TIC VLE qiie teflificatfuper ea fenflis m coipo:e bumano fimt fpecies Duetvna efl niebao rupfimilnu^.g. bec Diffinitio iflius particuld': Dif finitio totius iflius efl Diflo vnatficutrunt ofla cafotz eo qj qlj pg carnis De neceffitate efl carotqlibet ps offis efl os.£t fecunda efl mebiop copofitopquop partes non affimilantur partibustficut manus que copofita efl eje came z ofl^ mufculo z cb 02 da.£t mebia fimpli ciafimt of1^:t mufi:uli:? cbo:de:z neniitt ligametatt ca fon afiungiatreu pigiiedot^ cutis:t villittfangtiist z fle finiatt meliatt cI)olera;t Tpustt ifle e vapo: pceptus in C02de z in cerebzo.£t nos incipimus nunc in’remeni 02 a tionemembiommconfimiliumreu finiplicium zpoflea m rememoiatione compofitonim.
CCibe offibus capibs* XTap»;"**
O SSA capitis abfcB Dentibus funt offa* jcjcm.fejc quop appjopiiata craneotz loca in qbus coiugu ttir offa in craneo vocata fimt in Hinpm arabica . afoan:t ofia.jcjn madibulis fuperiojib’ z in auri SU - ^0 ^ ofla paris z Duo in' mandibulis inferio 2 ib^:t noiatiir getbetjz boc efl os qfi eflfiib craneo qb ®wwit mter ipfum afuperiotes mandibulas*£t oia bec
ofla coniuguntiir fimnl conmctioneferatilique nefaf in E
arabico Derarafi: pzeter Duo offa inferiotis madibule: que coniunguntur coniunctione nodatili*
(CiDeDetibus 2 oibusoffib^ totius C02pis* £ap.4®*#
D entes runtin vnaquaqj madibtila*xt j.quo fcftes* 3S ru DUO anterio:es noiati fimt Duales:? in arabico noianf tboma.£t duo alqe;c vtroqj latere fii perioji tiferiojinoianturquadniales:? in arabi co rabiatban* £t duo fiipiojes z iferio:es eje vtroqs late Dnrcaniculares*£tqnq5ejcvtroq5'latere.fDe;ctro z fini flro noianf molaree^S} aliquibus Denumero molariii Deficit vn^:?futtmquatuo::? radices molariu fupio^is mandibulefimttres z aligb^quatuo::t radices molari» mandibule inferious fimt Due:? vnaqueqj radijc aliojii Dentiu efl cuiuflibet vna*g ia inueniemus q? ofl^ capitis F
funt offa.^ j.(C£t coiugunf in capite apud fo^ame qb efl Offa capU in ipfo in pofleriojiptefpodilis colli:? funt fpodilfa. VtJ* tis.jf*f3 a- ?funt perfotata ex vtroqs latere:? fpodilia nuebe coiun lios.y9.D^ gifif cu ipfis:? fimt.xvq*^ 02 De.xq.ipfo2u que fimtfpodi mittit cnij interio}ispecto2is:eoq;ibifinitiireoptermin^:?qn cbmifliird yo2u funtfpondilia noiata in lingtia greca adinifos: ofliu oculo \rabico alKtan.g inuetu efl q^ numerus ctu) fpendi ru p qs eP aneo a capite vfqs ad os nolatu bagit funt fpddilia fent fex z , , .S5 aliq funt qui bfit vnu plus B e.xxv.£t aliq fimt ipfe ponit
quiltet vnuminusfc3.x)cill*Etbuicfpondiliinferio2i con Duo. iunfliitur os noiamm bagit:? iflud copofitu efl ex ptien^
Iis tribus qfunt Tifia fpondilibus:? in 15 adbuc coniugif .Cin oflkbagitin inferiojipte ipfius os nolatu cauda* £t $m copofitu efl ex trib^ pecqs fiue ptib’.£t tertia pars ifli^ efl vera cauda:? efl qitafi os cbartilaginoftmi. £t Cia fpondilia coniugutur coiunctione nodatili pter fpoii dilia DUO colli pma:fed fpondile pmum qb coiungif cu? ipfo ligaf Duabus ad adeptionib’ vel additametis exe» G
tibuB a craneo:? intrat in Duob’fo2aminib^fpodilis pii mi*£t coiugiinf ex Vtroq; latere oflisfpodilis bagit ofla Spbdiles DUO ex Vtroq; latere vnu:? in ipfis c planta cofle que in 30.^ arabico nolaf atl^aluoiat:? ibi pedet tefliculi:? bec funt oia ofla ptis poflerio2i6. (H^ed ofla anterioia ? poflerioia ex inferioii parte occipiti) funt ofla duo in arabico noiata cbarcobatan*£tofla fpatularu:? ofla pectoiis:? ^dinto ofla manuu:? ofla vmbilicalia:q noiata fimt in arabico na*-t. benina’? ofla pedu*(Ti 5 ed tbartboa c os gibbofu? exte fpatuU
rius ? cocauu interius:cuius vnum ex Duob^ Tuis capiti^ Sopatule^ bus ifigif cu bumero ? cu capite biacbu noiati bafe? b:? alia extremitas coiungif in latitudine vel in altitudine? pectoiis in locofoiamis colli:? ideo qafpatula efl pofitafupia Do:fu? efl ampla ? in ipfa coiunctu efl caput qb efl cbartilaginofum:? $to plus appiopinquaf charcoe tanto magis rotudatun? efl in ipfo cocatutas queda? in H quam fubintrat caput biacbq noiati afeti\ (TSedofla t>eoffib^> pectoris copofita fimt ex offibus fepte:? m extremitati- pectoiis. bus iferioiibus funt cbartilagines* (TOfla vero coflap Septe ofi fimt ofla*xi|n vnoquoq? latere gibbofitates quoiu logio fa pectetis resfimt medie:? ex ifli fiit*vq*cofle qru extremitas vniuf ;Ccfle. 24* cuiufqj coniungitur poflerius infpodilib^ nuebe:? in an/ terioii in offibus pectoiis cu capitib’ cbartilaginofis : ? quincp iflaru no coiunguntur pectoii ? noianf ccfle po/ flerioies:? ideo quado'pmutur cedutpseflioni:? in par/^ teiferioii pectoiis no efl aliqb 00 nififolu os vmbilicale:qb moiatiir iferius*(rOfla manus fimt.xx)c*ofla*f os vmbr btacbp noiatfi afethtz iflb efl vnu exterius gibbcfii^ute- iicale.j* rhis ^0 cocaum? b? caput vnu qb in cocauitate fpatui e cilib^
intrattz alia extremitas ipfius intrat in marpec:? I>? m- manus.
fi fpondile vnu fimile rode qb in arabico noiafbacban? jQffj nia-
in iflo fubintrat extremitas offis nominat i in arabico ?e nus fexa-nad fuperiot.£t ofla ?enad fimt duo: logitudo quop efl.
£oi:aucr. ^ ^
1 1 .B E R
t»c olFib’ pedis. X 5 (Ta pe"
« tnarpec vrcp ad 00 noiatfi rarcetb:|§ tmu ipop cft par^ im z vocat 5tnad fu£io:n ali6 e magnu z noiar" jcnad V ftTio:.£ti?nt(iilainouab^rui6 cjctrtnutatibiie t>* parte rarceteadditioesedificatastcopofitasejc ipiieu «iter rafcetb z ipfaert nodus* Htrafcetbcopoiitueit e^ ofli^ bus octo ozdmatis in oiiob^ 02dmib’:t becolla Tunt foz tia abfqj nieduUa.t ftint curuata ctiriiafura: vt adueiat fue piutioni pulcbiitudo fojiiie ad fozma rafcetbop* £j: <piatuo2 tTt iftis o(Ub^ vel iftcp olTiu copofitiim ert jenad niamis:i tales eu vocat niellal manustz ipm comngif ra dici rafcete ligaturis fo2tib^0uinq, aut oigiti nian’ bnt olT4,]tV‘9l5 c>igifus*iij.2ncianf i arabico alfolemiatbtqp feiup vn^conumgmir altcntz ipfa coifigiif oflib^folabt p vid ligatiirap foitimz os pniu policis coiugif e^rtrenii^ tati 5cnacb Tupions ligatura ampla conueniente motui (LS$ pedis/unt.cjciy.pn"* ipfop eft os tefticulop:et eft os ejLteruh'gibbofun) iterius cocaufuz bj ejrtremita' tem vna rotudatcfe infuo afccfiut nciafponiu granatu teiliculop.£t alia cil ejctrcmitas inferiozis gtis que itrat imfo:aniC3enadinferio2i6 ritieniaio2is Oiiop senatuum cruris*£t Diiop i^op jcnatuuj longitudo elt a genu yf<B ad 06 calcaneiniaio: ^0 ipfopjenabtiferiojtz minet jc nabtfupioztz ejctremitas miop ^enatuutagitfimul calca nefuz ibi ! pede nafeutur nodi tres z cuniatura ollis te^ (liculop in colTa flectit rencuruaturini^tepolleriotir.z in curuatura alterius olfis fotaminis senad maiotisel} ligaturagenutzfuptaeadem ligatura ell os circulare z eS rottindu5:t ell in ipfa cbartilaginitas z noiaf oculus genmzcoiimgiturincalcaneointeriotios noiatu aljo^ cbi:z iniferioti parte ell os calcaneitz miliis Duob^olli bus coiimgif rafcebt:z ipm ell compofitu eje tribus ofll^ bus z fabricatu z edificatii c edilica lone fibi cduenietitz pollea coiugif buicfcibabt pedistz ipm copofitu c eje an que ofllb^Ht pollea feqminf olfa oigitoju que noianf fo nnabt zfunt vmcuiqs DigitoJlj*p2eter pollice q non ba^ bet nifi ouo ofla*£rgo imidtti^ ell f mfenHim Satlqj olfa bois vel bommu3fiintZ48*^^rd5 olTibus paruis que re^ plent fpacia iimcturap q noianf in arabico fcirfHnaiatt abfq3 olfe epiglotis q6 noiaf in arabico alaniatb:z abfqj clTe cbartilaginofo q6 Dicut aliq anatbomijatotes q? til in co2de.£t nos non abbjeuiamus loqui fup cdpoiitiois fotmd illo2u ollium partd partimili ppter boc qj imagi^ tiatiuain illis per vianieUimationis ellb2eui6 zparua compofitione earum reru ejcillcntium in iplis.
(Cbeanatboniia venappulfatilium. jCap.j"*
V E N E fenUbiles fimt oiiarii rpcnij-Cpulfatiles z no pulfatiles.S? pulfatiles copoliteruntex oiia" bus tunicis p2eter*vna:z vnaqueqs c limilis alte riniriq?ptexturamtcrio2istunicetcditinlatitu^ dmctt ille HintiTottiotestz cotejetura eyterio2istunicetd dit in I 6 gituciinc.£t Ille vene apparent pervia fenfus qj ^eut a co 2 de:niri qnia ejeeunt a concauitate fmillra : eo ^ CPiPpinqtatd cocauitad oe^rtre epati necefle ell vt fit f 02 vt attrabat nutrim^tu ab eodeimfab epa^ te.CL£t ille ejeeut a pcauitate finiUra funt arterie oue: vna qrn c mino2 altera z b3 vnaj tunica tm:z illa efubti Ii 02 .r*qiai 02 iarteriarfi bntiii tunicas Duasn minot bns vna tin*pjea tib eo vt fit lenis z mollis ad ejetededuj z adiinadufenz ad attrabendii aer^tz ad ejcpell^du fiimu yapotofu^tz e amplio: vt adueniat ab ipfo ad pulmone fangiusfiibtilis yapotollis ppinquus oigoniad pftei^du fe eo q? id q 6 nutrit pulmone ell cottz quia Hat i>pe ipm
ftrt vdpftateical02crtgeiimfttft,aut'j.£tad bw ma^
gia 9>mdb2fi pnlfane lipfo i ntcb2u leue t vocaf in ara^ bicoferinttz n 6 cnraf vt noceattei z vena illa itrat vul/ mon^iz oiuifa ell in ipfooiuifione iam oicta:z vocat ar^
N A 0 *
Part 22
io?* beve loua,
teria tauridu (TSed alia ell maio: magnitudis maiotis valde alterius.£tnoiaf in lingua arabica alabo2*£t qn bec vena afcedit ramificanf ab ipfa ouo ramiuuino: illo ru tedit ad edeauitate oejttram Duarii cocaiiitatum co:^ dis:maio2 aut circulaf circa cot:z pollea fubintrati ipo z Diuidif in eode,<E£t ill6 q6 remanet poli ramilicatio nes illo2u t>tio2uramo2ti3 oiuidif in partes piias:maio^ earu oefcedit verfiis infer i02cm partem co2po2is; z mi' no2 iruperiozi C02p02is:i pars q tedit in rupcrio2i parte co2po2is:Diuiditur ab eade cu afeendit in lateribus ouo bus in ramos tangeres mcbta exiiletia e;: oppoiito ecy riinde:z qn exit verfus afcellam exit ab eode ram^ vn^ cu vena que nonpulfat tedes vfqjad manu in^oiuHiont- ^ '
aUz indice eiurde.pma Diuiditur ab eode : z iimgunf ab ^ i eodem rami panum lacerto exteriori : z interiori b?a' cbq nominati afcetrz cuboefunt p2ofundatizftpulti.£f qd iungitiir ad latus marpecb afeendit fiiperius modicii z eius ptilfatio apparet in boc loco in pluribus corpoJi' bu02Z vadit DeHibtiis afcellamtt tangit ea ponec pefee^ dit aliquatulum a marpecb.£t pollea pfimdatiir pfurt ditaterz ramiUcantur ab eodem rami ad modum capil^ loriinuz ipfi coniunguntur l lacertis braebq nominati ca bat oonec occupent locum magnum bracbij. £t poHea biuiditurin Duas partes quaru vna tendit ad rafcet va" dens vfcB adjenacb fuperius. £t bec ell vena qiic pal' patur a medicis.£t alia tendit adbuc vfqs ad rafcet z va dit yffb ad jenabt inferiusu bec ell minor illarfu £t bec Diuiditur in palma mamistz aliquibus apparent pulfa' tiones infiiperlicie palme manus*£tqn bec particula fn perior iugitur in loco traniitus oiuiditur m Duas parteo alias: vna quaptraniic vend profimdatani q noiatiir in arabico gedebg. z afcedit ruperius Donec itret i craneot zcoiftgimf ab eodcinfuoitmere rami intrantes in nic^ brop pfimditatibus exnbus ibid^. £t qil intrat craneu5 Diuiditur jbl in multas oiuilionestz tik edificatur ab cif' de res noiata tela q exteditur fupra cerebrum. £t pollqj ell Diiiifa coadunatur z pfimdatunz rade exeut ab bac tela vene Due equales m magnitudine licut erdt ante di uifionc:zc6twnnmt ad corpus cerebri z oiuidimf in ipot led vna iHaptz e miorrafccditAipraliipticiemfacici z ca^ pitistz partiffu^mebra ibiexntiatzaliqb^apparct pnt |
fatioes in bac ptepoll aures z in tpib^Sed pulfatio ap paret ppe illas Diias venastz eil pulfatio ptiaile que ell apud vena pfundatarznoiaf bccrama arterie fomni* (ESjpticula germinata a corde adiferiora corpis terv My dit pmo p viarectd Donec appodief ftipra marpecb qn hneoqjlocusliieopponiseilexoppoiito Icco capitin cordis:z ibidi exillit pulmo abfqj appodiatioe.bemuni eqtant fupra Ipondilia nucl?e Dcfcedendo ad inferiorat 5 {l raniificant rami ab eode a lateribus Vtroruq^fpondilin ^ Dextri z fmillri z coiungunf mebris exntib^ ex oppofifc» eorudc.£t ramus pmus q ramilicaf ab ipfo ell ram’ vc nics ad piilm 6 nc.£t poli ipfuj veniutrami venictes ad lacertu ejciilice intus in collis.£t poli ipin veniunt ratni ad Diafragma*£t p^ venifit rami ad HdclMncpati: r ni;z myracb:z itellis:z renib^:z vuluetz teUiciilis: t veit . , . ce:z ^ge.£t exeut ab ipis rami iug^es lacertos exefites l
ex oppoiito illop Diiop locop.£t qn venmf ad terminu? fiue ad fine fpodiliu oiuidiinf m ptes Duastz qlibj tedit verllis vnu ex pedibus per ramosDiios magnoS^ expte Dextra z finifirarz Dinidimf in ipiis Dniifioe vena<* nuniiiqr pfundanf :z ecp pulfationes fimt m lateribus -
Duop eniunctorioru qua m arabicondiant 02bitan.£t in latere calcanei ftib Duobus olfib’ noiatis calcagines * ^ lupra Dorliim pedum prope cbordani magnam* _
di^e anatboimavenarunonpulfatilium.
P R I M V S
V EN E no pulfatiles fimt vnm tnnke ptcr vnl ditur in pnrte^ bnae in vnoquoqjlatemrna quarfi va E
Hlaru.£t inucnte liint per viaj (tmfus raniifW dit z ;pfundatur z afcedit in ftia pfunditate oonec itrat
cantur ab epate:^ id q6 germinat ab eis in piu craneu in fiio itinere per colhi viquequo intr^ in cere/
niis fimt vene Due: vna quaru ert: vitra concaui bnnn*£t ramifkanf ab eadc rami panii coniungentea tatenuz illa nomina^po:ta:t B efl: ad trabenduj nutri-' niebzie interiojib’;ppmg6 colluEt bec pars nominaf tiicntu epaci.3lia eft vel ej:it a gibbofitate epatis: z ifla vena pfundata.Sj icda tcdit in fuperftcie DozTKOonec
cii facta ad oeferendu nutrimentu z oiuidedu nutrimc oiuidif per facictz caput:z oculostt per nares:feu per tum:« nominaf pcaua.CSed poita ohiidif in cajpo:e nafum^Et bec efl vena apparens z ramificatiir a vena epatis in qnq 3 partes z ramificantur be qnqs partes in rpatulari:in fuo itinere per bzacbiit nominatu afa't:et ramis paruisioonec iunganf gibbofitati epatis.£t qn biuiditur in nodo marpecb.£t pofl fuaj oiuirioncvena creunt ab epate Diuidunf in partes octotquarii Due i^ fpatularis comifcetur cum parte vene anellans : z x>ny larum parue funttt vna ipTaru iungitur intellino nonik rcenduttz tandi ejcit er iflis buabus in latere marpecb nato ouodeno,£t fecudaramificaf ad funduflomacbi vcnatteflvenamediareiicdmunistroimarabicoba-' in pojtanaric.CE^^d vna er fer tendit ad fuperficieni cl:>al.£t parsfecuda er parte vene fpatularis trabitur t>o:fi partis oertre flomacbi ad nutriendum ipfu^Sed ad ooHum b:iacl)i| noiati fcbabat : idefl adiutojium.£t pars mterioj nutritur inquantu obuiaf flomad^o.CEt ©emtim equitat fupja ^enad fuperiojeju illa nominat feciidanmgitur fpleniztidc feparaf abipfavena vna cbo:da b:aclnj.£t pars vene aflellarisqmojatunnfe^ a latere fmiflro ilomaclji . £t illud q6 remanet oiuidif rius vadit per latus itrmfecus b:acbq ad cabat oonec F
in partes ouas: vna quani iungitur medietati fuperio-' iiingaf capiti^enad fiipioii : z efl aligd rami vene e%v ri flomacbi z fpleni ad nutriendil ea.£tfc6a iungif gib-? flentis inter oigitfi niinoje t annulard:« nofamr balar/ bofitati flomacbi:z ibi oiuidif in partes ouas.Ona ip^ cia.(T2>5 pars tendes ad iferio:a cojpis equitat fpodi-' De pcatia fariim oiuiditur a oodb finiflro flomacbitt fecuda p:o^ libus nucbe.£t poflea oefcedit mferhjs z ramificanf m inferion. ftmdatur vlq; ad o:ificiii flomacbiteo q> ptoqcit ad oiu pumis ab ipfa rami v^ietes ad ligaoiras renute noiaf ficium ilomaclxfuperiimi ftccitatis z acetofitatis mela-' in arabico lafint alcoli^btt eovvmis e coq;io 2 ib ppm ci?olice:qm fludct fplen ad erpellendu ipfum di ftiper^ quis eis.£t poflea ramificantur ab eiw^ rami magni fluo ad puocandu appetitu; flomacbi fua titillatione, ouo intrantes in concauitatibus renu;.£t poftea ram l^articula ^o fecuda oiuiditur in partes ouas vna ip' ouo tedetes ad t^iculos.£t t^mu ramificanf ab ipfis faru tendit ad inferiota medietatis fplenis.£t fc6a pars in latere vniufcuiufq^fpondilfs vene ouc tedetes ou^ infimt ad myracb z oiuidif in ipfo.CZertia ^o ej: fq: bus latenb’ t z iungimf mebtismterioiib’ p 20 pi^uis vadit ad latus fmiflnue adinteflimi rectu ad boc vtfu-' eificut vulue z vcfic^t etiam lUis e^itotibus e^mnie gat ab ipfo.(E£t ^a tedit ad gibbofitate floacbi z ad cus:ficut myracb:vetris:t lubis.£t qiiado iimgitur ad iiiYracb.(C:£t qnta tcdit ad meferaicas q funt drca in^ fine fpondiliu; oiuiditur ad partes ouas.Una ip^^^^ nni^fiix rnl Ati fT nf? eirrct infi^flitlii aA nt'de ncrtrui'^ alia tendit ad finiliriUllt tanOC
‘iiVi ;I
t I B E R
entin* t vtfft 6oob’oarffs fotie vnatt rt<iuari otiraur p:cpc piipitlilecculop ad I^ocvt alppcdi«iir irtipfisti timdunf Donec runtintus in tcreb2o;gt oeniu cjctut et tendiTt vnfiqncdq$iUop ad oculfi cjCHkntein latere fuu t>emfi€badimqtiir in Iwniiditatc^itreavt oeferat ocii lo fenfti^ vriis*C^t par ftbiii videtur ac fi natiis finliet pcd n3tfiiirafc5 parie pihnfcHtrpfi» tendit cjc eo tej ^cjttf-d^ exit a craneoAipiofotomcanteriotie celhi le llcnde/(]^£tpartertm4nifl:cf;cu cxiUente
pcftipnKt pptlca feparaf abeodeiEt oiuidif m qtuoz purtcdvna exit ab4trpitirnenn noiatifcbabacbi z pefcedir dd vctrd fiib oiafragniate.£t fcda exit ex foza-' mine odis exiiletis m fodatt tagit partes gnti.£t tertia exit ex fcjanitne a quo exitpar lfcOm.Ht Dhiidif inptes tres litte ramccv Kanms vntis epiltis tendit ad locn exi iKnte in extremitate coili nominatu in arabico niacb. t pedea ad timpoza z fupciliat fronte z palpeb:as.£t feciidns traftt fojamcexiitcs ppe catidaj ociiliu illercft Iccns nofatiis m arabico barbaebut iimgif vfqj ad ve> tri Itaru£ttertms.(:ramu6 oefccdit in pcaiiitate.barb4< cbippe os fubfiUvEt tande ramidcatnr in ramos Diiosi tinus tedit ad Dentes z alter ad cutij timpule z ad ex> tremitate naii z fiiperious labti.£t quarta.f.pars exit a fotdmineexill^te in mddibula Aiperion ad lingtia z trap mitttf inornem iprms ppjicadDandu fibi fenfii} fmini Xraxi02C rim.£t rcliduum ipfms t)iuiditiir in radicibus Dcntifi infer iop: z gmginis z in labio.C^t «atiuitas pa rie quarti c poli natiiiitatc tertq paris.Ht Diuidif in pa^ latoadDddiVci fenrujax^piopjiatniibii c rapo:.^ft par qnintfi Du^dicaf z exit ab ipfo par vnii ad aures ad Dandfi eis audiunt ipfu; nafeitur a parte poderio^i ce< reb:i.t par nerui mddibtilc exit a foramine noiato o^o^ bo:tin illo nemo eil bd02atus;(r£t pane fextiextre-^ mitas vadit ad giild t ad lingiia.£t extremitas alia va^^ dit ad lacertf! exidete t^fiisrpatuld z circa ipfa3:^ ei^ ex> treniitas Dcfccdit in collfi:? ramificanf ab ipfa in fuo iti^ nere rami coiungctesfealigbuslacertis epigloti.£f qii Denuanf pectoji Diuidunf adbuc ibidc.£ttade' redefit adbuc extremitates fue adfuperioja Donec iiinganf lacerto epigloti.£t Diiudimf alique ipfoms extremitates m Diafragmate ppe co: t pulmone^ z meryu ptib^ exP • llentib^circa ida.& refiduuidannz maioj pars i|)faruj vadit oonec c6p2imat t>iafragma.£t piungunf in opificio doniacbi maioi pars ipfarruHt reiiduu piimgif pelliciileepatis z Iplenis trefiduitatib^intellinop.Htcdinngunf ipii ibi alique partes paris tertij : z ipru3.f.par 02itur a poderiopi parte cereb:i:t conmgif qnto.Ocmil ^illiditur ab ipfott c%it a loco future nominate in ara^ bico aldaroallamu(C£t par ret>tinm incipit a poderio ri parte cerebpi a loco natiuitatis nuebet-z oiuidif in la certo lingue epigloti.(ir£t vf feniibiliter quafi vt exeat reu nafeant paria ex micba.xX)cj*nenio?.£t vnus.f*nertuis eitabrq$focio fibi oppofito,£tpariaocto ipfopum ll^odilibus colli, JEt Diiodecijparia ex opponis oopli in Directo pe- J^iin^Hcxfpddilibus nomiatis alcbacd* Dopfi,£tpariatriaex ofle !'rir alteni5 no babens
extremitatis odis nominati adt3.f caudt.(L£t par p"*exit ex lopamine inctiire Dpi-
lacertis cqpms.C£t fc6ni pjr erit cx foramine erifte^ te m mnctiira p:ia z fc6a.£t tandem feparatiir in ouas partes»£t iungitur extremitas ipfiusincutini capitis £t extremitas aha m lacertis colli z in Ucertis fpati CHt tertin par ipfius exit ex fopamie exidete inter iun
ctiirafc6am ttertil£tt>widiim partes toas,Dnatc' dit ad lacertos exidentes in Dopfo.£t alia vadit verlu® parte anterio:enx£t oitiidif in lacerto polito ex oppo' fifo ipfius z in exidente fuppa ipriim.C£t qiiartnj exit mter mnctiira tertia z <juarta,£t Diuiditnr in ptes tres# tina quani tendit ad Diafragma:e alia ad extreniitatej lacerti exidente in capite zin ceniice:e extremitas ab* ad extremitate lacerti fpatnle.([;£t quintum oPitur iter rpodilequartue reptinifi.(L£trextiiopiturinter Tpodi-; le quintil z rextu.(ir£t feptimu inter fpodile Hxtu z fepti muni.(17£t ocfauu inter fpodile feptimu z octauu:^ i?i ed finis nodop colli*£t nerui Defcendentesabidisow funt Diuifi in partib^quaru ipl^ni) partrn vna vadit ad lacertos pectopis z ceruicis;partes alie vadut ad lactT t06Dopfitt)iafragmatis:pter paris octaui cuuisaliiin no tendit Diafragmati:^ relique partes tedut ad ball^b z bpacbioe fpatule*Sed paris fexti queda pars tendit ad lacertum f})atulet pars alia ad bafcecb.£tfepcmn pars vadit ad laccrtu exidente in bafcecb.£talia pars Diuiditnr in cutim refidui bafced^£t aliquid oct am Fistranfmittiturmcutimbpacbt|.£textremitas finu’*? dit ad lacertum bzacbij.C[r^:t par nomi3 O-d inter fpo dile octauu z noniu£t 'ilhid cd ppincipiu fpddili» DOPli* £t Diuiditnr vna fuaru extremitatu in lacerto exideiiti^ infcis in codis.£t alia extremitas i lacerto Do:li.£t alia extremitas Defcendit ad fpqtuld e extenditur in ipfani* CT-lSt par oecimu exit inter fpondilc' nomi •: ocemuJ^^, pars vna ipfuis vadit ad cutim bafcecb.£t reiidml oim ditunt pars vna iplius tendit verfiis facie:e Diuiditnr in lacerto exidente in codistt in lacerto inuedifo TnPl^ pertus.£t alia oiuidif in lacerto Dopli z Ipatule:^ P Via ell exitus neruop.CC£t Dhiilio ipfop.f.parvnfiit*^*' luncturas ouas vfqj ad coplemetil Duodecimi paris vQ nec exeant ad parcoplcs viginti paria ex coppe fpddi'
. „ • - .;r «pte6ipfoptc’diintadanreriopau piuidunr m lacerto exidete fuppa vetrc:z aliq Diiiidiinc in lacerto exidetefuppaliinibos:! mifcetnrm partibus
tnbns exidentibtisdixipa ipfnm nerui oedredentes a ce^ rebpo:z a paribus Duobus exidetibus fub idis trib^oe/ fcendimt ab ipfis rami magni ad crus Donec Defcedant extreniitate3 pedis.(C£t 0011113 opiuntur ofle baggc3 ex vnoquocn fopamine par vnu pn” eopiiin eda fp6dilivigelimoqmnto,(E:EtDeoui3 exeunt paria tria ex olTe cande noniiatfi in arabico bafcecb.£t folns abfqs fociotgeneratio ipfius ppima ed inter os tertinin odis bagge3»£t os ppimii olfis bafcetb.Ccaude:quod ed os caude.£f podqi f m idil opdmc iter Duo fpddilia par vniVvfqj ad fine trium pariu.£t folus opiturex fi»^t' caii de:z etii ida; fex paria.Tbar ppimil midetur cil paribus venictibiis ad cmra.£t reiidml ipfop Dmiditiir in lacer tis ani z veretritz veficete viilue : z pelliculis ventris* £t in partibus venientibus ab ofle vmbilicali : t a la' certis venientibus vel opientibus aboflebasfle3,
(E De ligamentis. £ap.S*^'
E t ligamenta que flint nominata in lingua arabicarebatbatteiuscoppus edveleo^ runi medium inter coppiis olfis z coppus mtifcu' li: eeopunioptiis ed inter extremitates nodod' tatum oflium.
(EDedjopdis. £ap.p'"'
^ HORDEqiie nominantur in arabico bau^ / ' tbanfunt medie mter ligamenta z nenios,£f
rum optus feu natuiitas ed ex ner uo veniente a» Ucertum;^ a ligamento opto ab ofle# ^
0 /
! t
P R I M V S
(Tb^ carne* jCap* ic”*
C ARNIS tresUintrp&tvna-ccaro mijctacuj nerno z cbo:da z illanoiaf lacerttm fiiic Oiiifcu^ ludttillaefl itiaioj pars carnis totiiisco^l^ojis: z bec ero memo:atiis in capio nieb2o:ii5 officia^ iin.(CSecrida fpcs e fpcs carnis piirct t in bac fnnt nml ta ligamtot 15 c nnnbi Ipcs co 2 po 2 is»(r!Z^crtia fpcs eft carnis glandiilofeiz caro pura efliUa q eflicapiteniem buXveretri;^ illa q e in loco occulto oo2fitz ex iUa eca ro cjciflcs inter bentes.^^ caro noiata glddulofa eft ca^ ro tefliciilop z mimilla^tz ex illa eft ct m radice lingite: t ex illa eft caro extis in nibafcellie z in tniob^ emucto-^ rqs notatis in arabico o:bita5:t q cft poft attres z in cbl lo:z iftiiis fpci efl caro que eH inter iteflina'z neruos*<
S (tl^e villis* iCap*ii"».
E D oe villis ero memozatus cnm ero remcntoja^ tus membja compofita ejciflentia intus in cotpotc: eo quia ille efl locus conueniens renieitiotatiois ip^ fotum ibi*
E fr&ebnmotibus. £ap.r^”.
T HVMORES apparentes tn’ coapote biimanoruntqtiatuo2:(<:ilicetran0uis:flegma:cbo lcra:tmelancbolia*
(Tbefimplicibns membus* £ap.ij"*. T SIMPLICIA membtafuntcutistvngues JL^ z capilluz hoc efl manifeflum*
(^t^c^plr^tu* £ap. 14"^
S PI RITV S ^0 runt.r.rptritus apparens in co:^ detzfpiritiw apparens incerebtoj fedfbiritus in epate non apparet p vianilenfus. £t bec fnnt ver/ baoictaruptafimpliciatnebta quefufficientia elTe Vidcturin boclocotz qui volunt amplius addereaddat. £t nunc redibo ad loquendumfiipta officialia mebta: t incipiam a membto fimplicioti omnium ipfo:um:z ifhid efl lacertus fiue mufculus.
lacerto. iCap.15"
ACE RTV S efl cotpus copofitu^ ex carne ni/ beatt ligamctistz nemo afccndctibus fiipta ipm.
nem iitarv^rerft parmmJucrvm cofeqverenmr. Btego E narrabo t>e neniis quando ero locutus iuuametuni ip/ fotnm in libto fanitatis*
(EDe fotma capitis £ap. 1 6 ”.
F orma capitisnaliseflrotuda babens aliquaj planitie in vtroqj latere:ac fi imaginatus fiieris fo:^ nia cerea rofundaj efie coptefiam in vtroq 5 latere* t>ns intrinfecus concauitates coiungetes fe adinui/ cem:z notantur celltile cerebtitz funt oue ejrntes in pte anterioti cerebti z voa in mediou alia in pcfleriotipar te t ^pc coniunctione iflant cellulapilpartis vnius cuj alteradunt cotpota fotmata fotmis talib® vt fint conue nientes in aliquo tpe ad claudedu vel ad aperiendu. Et infimt cerebzo t>tie addirtiones germiate a Duabus ceP F
Iulis anteriotib^ filibus Duobus capitibus mamillap oe puantes vfqj ad os notatum colatotiu^tz illud efl os g' fotatii fotaminib^ muttis:^ no g via recta § obliqui : z locus illius in craneo efl locus cui piimgitur extrewitan nafi.£t cx paniailis Duobtis cerebti vnus ex iiH$ efl fot tis z grofliisJt alius efl rubtilis.Stibtilis coiuctus efl ce^ rebto z noiat^ efl capitisfemdina velfecunda :2 affimi^ laf feriidineteo gj in iprofuntnerui z venaex gb’ mitrif cerebtfitx ipfe cotimmf cerebto in aligb^ locis.£t pani/ culus groffus comgif craneotz etcerebto coiugif in ali^ buslocis.Etbpannicuhis fottis gfotat^ejciflitfotamini bus multis m*lods Duob^.tfnus locus efl in latere fota^ minis ejrtremitatis nafitz notatus efl colatotiu : z alter i ptope olTe epllete in palato.Et illud filr efl gfojatiim z iiib cerebto.(E£t fiib pdnictilo groffo efl rbetis q i ara bico noiaf alagcma qeex arte^s afcendentib’ caput*
S 5 nucbefpondilia ipfa^ coogiut ficiit os cranei coope^ fit cerebtmz ipfa circftdaf a Duabus pelliculis ejrefitib*
Q Diiob’ paniculis cebtitz ex ipa o:if neruus g eipiugifs G (Tt^e fojma oailotum £ap. 17 ”*
j O R M Aoctili copofita efl ex fepti tunicis z trib^ Jdi 1 ® b** L bumotib’.(rT5>tinia ipraru efl ^ ppe cranefi motaf: c. 1 5 . z efl tunica pannofatz eitis ott^ efl cx paniculo grcP p* tunica* fo exnte in cerebjo:z noiatur tunica foitis: z in ara/ bico notata efl altiocba alfalba.'(E£t poil ipfaj verfiis z*
£t iBe c idtids offa ligar», ligaturis nafcctib^ab ofli ' bns*2 iflud eft qn neru’ coiimgitur fupteme ejrtre/
^^lati ipiiuslacertuiandcm Diuiditur in partes: z mi/ fcetur eriture carnis lacertus: z germinat in offe pofito fub lacerto ligatnrdtz mifcetur cum nento z carne: z De **iu ex oib’ illis exit coipus vnft noiatuj lacertus. £t qui partes neriii veniut ad extremitatciferioic lacertittuc adunate funt partes nerui adjptes ligamctopfolu abfcn ^lia amniixtione carnisrz tadc exit ab illis co:pws nota Jw cbo2da:z 15 cboida tcdit Donec iugatur extrtmnt^ati in [^rio 2 iilih ,8 meb 2 i.£tocs lacertifj intetione 6alexn/ in co2p»fiint.c^9.(C£t Dctneil q?l5 coipoia yarianf fo2nta in $titate:z i cdponaz qfi virtus ab illis germi ^aftcboide in ^ima coponis ipfop:tadc varianr in c^ti «atc:qifi aligrunt magni z aliq paniuH^agmis ell fic la/ cerr»pofjt9fi,p2^ coxd z pn’ c lic lacerfpofit^fnpia ocii jum.(E£t variatio ipfoiti c in foima gy tales lut ex lacer qiio^ caro ipfoiu no mificetiir cu neriio:z variatio’ip/ in cboidis oiietib® ab ipfis: qm tales ex ipfis funt V cboida Oiittir ex Diiobits lacertis:z tales fimt a qbus ®7^obiis ab vnoqiioq^ eoift oiiiinf cboide.r. vel.;, z oi . ? cdiienit eis.(C£>ed variatioes ipfonl ex parte ^ PP°*tis ipop fitnt q? aliqui ipfop oppofitio ftia ell in Di/ lac ^ aliqui no.£t fi Debem’ loqui in vuoquoq;
”"®®'fedcbiriigidstideftoperantibiisa^^ «aJ«lH’C.timicanoiattirttmicapiipinin9;C£‘^^^^^
«"«JcfTetiuuanientiLfitoiwacfljucgjpoftternHnatw^ etlcoopertura
parte exterioic efl altera tunica panofa.£t eitis oittis i ex panniailo fubtili exfite in cerebio. £t noiaf fc$a vel fcdina:z arabice alnn(limo.C£t pofl ifia e tnnica rbetis na:z 02 I* eius efl ex aia'mufculicxeutis a cerebio : z efl concamts.(i'£tpoltifldmwedioiflwspdnictjliefl coi/ pm^buo% pus vmim molle z bumidu nominatu bumoi vitreus : z in arabico al 3 egia.(C£t in medio illitis cwpoiis ell coj/ ^9 bumw. pus vnu fpbericu Ims aliqua latifudind rtfem grddini in claritate z albedine: z bbuniiditas ncmmaf gradinofat z efl coipus pfundatu 3 in bumidifate vitrea vfcp ad mc dietate‘.(C£t pofl aliam medietati exnte verfus partej ^9 exterio 2 eX aeris ab buuiiditate grandinofa efl vnu coi/ ^ pus finiile tele aranee:z ill6 efl in vltimo claritatis t ter H fionis:t noiatur tela aranea:z in arabico baantebutbia.
C£t pofl ifla verfus partc 3 tjtermc exiflit bvniiditas 1 ® bumoj vnafimilis albugini o!ii:znoniinaf bumoi albugineus.
(T£t afcc'ditfnp 7 a ifia bumiditate verfus pte exterioic coipus vnu fubtileafpcrutnoiatn in arabico macitiaru: verfus albugine ex pte exterioii.Et ccloi eius variatur in coipoiib^teo gi alicui efl valde nigru 3 :z alicui minus: z alicui efl coloiis calcedonq.£t in medio verfus grandi nofant efl foiamc vnu q6 qnq; Dilatatur z gnep fccnflrm gittirtvice vna pofl aliamtf 3 q) couenit bumiditati grd/ dinofe qn efl bus luceqtficonflringitur in magna luce:t Dilatatur in pania.£t ifl 6 foiamc nominatur oculi pupii
runcoloiifi celcl!igt filfe celo ftctu} od modfi COJmi alWt t noiata c tunica co2nea:t coloz eius eyiflit ad modu ei® tunice que fub ea.(L^t afccdit fupza illud cozpiie vnu valde albunoiatum coniunctiuatpter Q?n6coope^ rit locu nigredinis oculin illud nof atur aibedo ociili.£t eius oztiis ell c% pellicula que efli^fus os ejterio:is era" nei»£t oittis coinee ic% tunica fo:ti:? 02t® vue c ej: feciV dinatt 02tu8 aranee ell eje rbetifta.
F (T De fojma nafu £a^ iS®*.
O RM A
ouas.tlna earum Deriuatur ad exn;enjitateni o:isj
AN NA pulmonis incipit ab e]cmitatco:is di f ^ Di;:imus:zqn oefccditfub traebea oiiiidit" i oiias R partes»? ql5 pars ipfap omidif' in plib® parrib *
z circa ipfas edificata z fabricata ell caro pulnio nis; z iterum edificata c ex oibus iUis canis oiiiifis:? V? nis exiitibus Ib ipfis caro plinonis:? caro edificata ? la bticata circa ipas c co:p® prmonis: medietas vero pul' nionis c in pcauitate oextra:? medietas alia i ^amwte rmillra.£t clna.r.iplius pulmoispparata c z copoiita ex
nalifunt duc Vie Ohiidentesfem partes cbartilagib® ifo:® dnulop:§ nofunt annulicdpleti:eo g? ouas. UU4 earum Deriuatur ad extremitatem o:is: in ^titateptis annulop ipfop cxmitatibus fuis
z alia afccdit Defup Donec iugaf effi) lifi colato:i co pellicula vna tendes p via recta:? piiigunf illi anniuin» q6 cdpolitu ell ^fus Duas adeptioes anteriozis ptis cerc villis z ligaturis mulU.S3 illi dnuli ppe fiit Duri t cbarti b:i rmiiliw capitibus mamillarum: z i$c vie circfidatur lagiofi:? gibbolitates illo^ anmilopfimt ^fus parte exf^ cxvna pellicula gro(Tao:ta ex p<^lliculaoaio* ^ rio2eco2pis:?pnt palpitari nianib®.f.pellicula eomjges
(CDefoima auris» £ap.i9®.
I A auris ell in olfe petrofo : t ideo notantur in
lingua arabica agari: ?in ipfo funt vie oWique vnd vnius canet?.iij.p8 incifa (it in iogitudinc z
annnlos p via3 rectd»i 53 locus rectus ipop coificniS eit mery.£tb e acli imaginatus fueris in cozde tuo fiUtiia;
▼ multe z tendunt talr p vid to:td Donec iimganf tegre remaneat z pars.iq.mcira in Iogitudinc piuncta ut
fnurciilo quinto 02to a cereb:o a quo 02if pellicula ext^" glutine cu cl;arta vna cu ambab® extremitatib® imea re fafupra 06 petrofunnSed cotpus cbartilaginolli3 exns cta liueppendiculan:? tade intelliges cannd pulmonis ^terius ell auricula noiatm? Illud eilmanifelhim» per viam conuenientem? rectam. ^ ^
L ([;Defo2malingue. dla^-ro”. (CDeanatbomiaco2di9?fo2maeiu6. £ap*-4*
J N GVA ell caro mollis z alba:inuoluta venis O R M A co2dis e rotfida ad modu pinee q m ara
multis z parilis i quibus eUfanguis:? funt vene in L bico noiatiir femiara:^ c tradit rfa eo q? aciiitas i^a t arterie z mufculiiquatitate maioti Vitra quo disexidit vertiis iferio 2 a co 2 pis:? radix verAisfuP*^
Vtfue magnitudini videtur cduenire t ipfa cooperitur -R ri 02 C pte C02p62is.£t b3 pellicula vna grolTim pellicula 02is.£tfub illa duo 9:itlimt 02ificia iungentia cudate ipm:^ no cdiimgit tota verfus radice. £t pou»* vfq5 ad carnem glandulofam iplius que ell pofitafub ra e in medio pect02is:^ caput ei'’.fcil3 acuitas tcdit
diceiplius. ^ ^ « ad parte fmillriiEt arteria niagna 02 ir\'x ida parted.u
" " nillra:?io apparet piiirusmai02 in ida parte;? pp
ginant aliq qj coifu politu in ida parte. (L£tb3 coi c<y caiiitates Duas magnasivnd ex pte Dextra: alid cx telinidra:?i?fus radice fiid e res vna litis cbartilagmu
t ipa c qli fimdanieiu toti®cddis:? a pcauitate 6xf**^ rmidrafuntvietzincocauitateDextrafunt 02ilicia oiiov Vnii ipfop e' 02iftciri vene cdiiincte epati q 02if ab epaj'’ f m iSat»? a co2dc f marid.£tfiip2a idud,02ilicmrut licule tres apcrietesTeleu Dilatantes in bo2a itroit^fan' guis in ipru5:? Denni3 clauditur claiilione coiiejnentip^ ozificmfcdm e 02ificiu vene piimgesfe cx ida cocaiiitat^ in pulmone:? e vena vna qno piilfat co timice ipinj* funt grode ad fititiidine arterie:? illud 021IICU15 b3 pc cillas apientesfe extra ?no.at.nuciint®exaduerfo pciu'
cui jru alterius o:ificq.£t in cocauitate ptis imidrenjn^ Duo 02iftcia: vnu e 02ificm arterie magne:? b3 pellicuWj tres aperietesfeitrinfecus^fuspte exteno2c.£trcDrn? 02iftcifi arterie coingenijfe i pulnioe:?fup2a idud C2id^“ ed pellicula vna aperies fe intus ? er.£t b3 cp2 addid^j^ nes Diias lites auribus: vna ex parte Dextra exidit ^ tera i fmidra.£t pulmo c yolati3an8 fup2a C02:? co: bet texturas multas variantes fe in oppofitionc. ^
C:Defo 2 madomacbi?merY. . ‘
fTDe tWemitateo2is. ,
_ XT R t M IT A S 02is tedit vfqs ad idas vias.
I ^ vna ex parte anrio2i:? illa noiatur canna pulmo^ tp nis.£t alia pofita ed pod ipfa3 *^X parte ceniicis fu JL-/ pja fpondilia colli:? bec noiatur mery. £t p illam trandt cibus ? potus. S3 p viam cdne pulmonis traleut fpus ? intrat ? exeunt p Via3 anhelitus;? pofitum edfu^ p:a via idd coopertotiu vnu ad cooperienduii» ipfa5 vn' bo2a Deglutiedi vt aliquid no poditfubintrare De eo q6 Deglutitur:q2 Ii aliqdfubintratincotmcti ^uocatur tiiP ris.£t il p2eparatfi ed inboc loco mdrm vnu in quo cd Vox verius 02idciu cdne pulmonis:? idud indfm e mt*m b2u nominatum epiglotu:? in arabico baugera: ? ipni c copodtu ex tribus cbartilagib® copone pulcra couenicti ce vocis:i6 vt dt edificata ? fab2icata ex illis trib® cbar tilagibus3ampogna vna vel ftdula litis 3apogne ddiile .C? fiaibolu£t m concauitate idius 3ampogne ed co:p® fite lingueftdule:?midisloci6fuittlactTta multa vel recreta multa.
CLbe anatl?omia totius ventris. £ap.?:i«.
S cias g;concauitastotiusvctrisexdti6fiib olfe traebee vfqs ad os lubiDiuifa ci Diias magnas ptes Vna c riiperiiis cooperies pulmone ? C02: ? fc6a cd inferius cooperiens docbfi:?itedinat? epar ?fplen: < fel:? renes:? vulua:? velicd*£t Diuidiitiir ide Due pca
AM Diximus q> in ermitate 02i6fnnt vie Due:vna « Via aie.f.aeris ad pulmone: ?fc6a e via cibi ?
-w r..w.»u»4iopi4iragiii4 ciiu^via..ay...a P mcrf? B vocaf mtTy:? iil6 copofituc ex wiabti»
icipit a capite pecto2is tedes p Diametrn inferi®advmV tunicis: vna c extrinfec® ? c carnofa:? textura ipd’ qdq 3 Duop latep Donec Deruief.xt|.rpodili nuebe:? id6 e in latitndine.£t alia c intrinfec® ? c neruofa.aKniufd| - Dimdens irtt^rfiiperio 2 a?mferio 2 a.Dt'mu concauitas fa:? textura iplius tedit in longitudine:? aliquid ipj' ^ fuperio: Diui m partes Duas: ? ille partes Diuidutur dit p Diametru:? ipfu 3 pofitu ed in poderio2i pte fup' .
vno niwio cp trandt p medm illarii ptm Donec mgatur fpondilia colli:? ip 3 clogaf ? Defccdit iferins oonec trar fpondilibus micbe.£t bec concauitas fuperio: tota no" feat Diafragma ? ligatu e fpodilib® ? villis ip minatur pyrtus^? terminus ipdus ed a fupcrio2i parte £t qn trandt Diafragma Dilataf :? dt cx ipo docb®^ te Duop traebee vfqjad Diafragma quod Diuidit fuperioza aliqstuln ^fus ptc3 dnidra.£t 16 d 5 caput docl?i ab infeno2ibus:? bec ed fo2ma pecto2is. ,n pte dnidrat? fimdu.in pte Dextra : imagina g iif
anatbomia pulmonis ? canne eius. jCap.?;?". tuo cucurbita vna rotfida bntem collu longn:? ettV*
lungatar eoUu dliudit Ac fo^ml flcmdcbi et
itientniri qf itoniacbus t7:t^ht a latere ^fu$ oeozrnnt ali^ quantulu longus z vnu ejc ouobus capitibus ipfius fiiacbi ruperius efl meh:t inferius eft pncipiu itellinop: z noiaturpoztanarimttn arabicoalbeb:2'ipre.C(loma cbus efl ligatus fpodilibustt etia cu aliquib^ intedinop fqztib^ligaturis fuflinctibus ipriim.£t co:piis llomacb f copofitu efl e% tribus tmidsitejitim vnius tendit in 16 ^ gitudin^z alia Vadit p Diametrum illa efl intrinfeais:z cfl illa tunica idefl neruora.a^murculora : z exierioj efl carnofatz te;ictura ipriustenditin latitudinem. ^ (D^efojmainteilinomm.
I JN TE S TJ N A copoCita funt e^c ouabus tunicis: z babct tejrturd tendente in latitudine Colu z fuper tunica interiote^adefl vifcofltasnoiata in arabico larueminueflita eje ipfa inuifcatione rtuevifcofitate 0 natura.Et omnia mtcflinaruntre)c:trianunuta:z funt rnperio:a:z tria groffa z rimtinferio:atz pneipiu minu^ top efl inteflinu coniunctu fundo fici noiatu ouodenu^ £t pofl ipAim efl inteflinu noiatu ieiunmz ifla duo funt erecta in longitudine co:po:is:z otificiaiflop comgunf inepate plus ali|s inteflims:z pofl ieiunu^ efl inteflinu^ noiatum gracile:e ipfli5 retiolttif reuolutionib^ plurib^» £t latitudo iflop triu inteflinop efl ad modu vel ad qua^ titate latitudinis po2tanarq.Et pofl ifla efl inteflinu no minatu ozbmz ifhid Iteflinu efl latu no bds trailtum nec iter:f3 Tife efl fifculovel marfupio:z q: no bj nifi vnu os: io p ipfu3 itrat z ejeit qcgd itrat z ej:iut ipfum efl in pte oefrtra pofitfuz pofl iflud elteflinu noiatu colon:zfcipit apte Dejetra tendes p latitudine vetris ad ^te fmiflra. £t pofl iflud efl iteflinu rectmz iflud inteflinu rectu bet pcauitate ampla in qua coadunanf feces:fiait vzina in veficd coadnnaftzfup otificiu^ illius efl lacertus v:ine. (EDefojmaepatis. Xap-z?"*
E PAR pofitu efl in latere Dejetro coflaru^ fnpe^ riop ey coflis fuper io:tbus:z fo:ma ipfius eflfo:^ ma lunett efl babes cocauitatem in parte lateris floi z additametatz aliquibus tfuntquatuorz ali" quib^ quincBtz ipfum efl cooperiens fupja latus oe^ctrii
nimatii ianna epatia:? foinia ipfius cil foima venetniii qi t’ft nolws fanguinett illud canale ell ohiifiij in^tesit ille ntes funt ptes multein qualitate multasz vemfit eje •piis-Cpartib’ ptes multe ad fundu llout ad mtcllimini noiatu tmodenu:? multe et ptes ad iteftinil vemfit ieim numtz Demuad refiduu aliop inteflino^ Donec iung jnr «teflino recto.£t iflud canale q 6 efl inpo:ta epatis piui dif etid in ptibus iterioiib^ ipfius epatis ad ptes mim^ tasXad Venas capillares fifes capillis.£t a pte gibbo< fitatis epatis apparet vena magna a qua oes vene to^ tius’cojpis ejceunttficut Dipimus in anatbomu venanu ^ radix ipfi^vene Diuidif ab epate ad ptes minutas fimi les capillistz obuiaf I ptes Diuifas a canali noiato po:^ tan nutrimetu cbimofu) intrat in epate pfua ianiiatz in illis venis Decoquif Donec redeat ad fanguinetz Dcmii ^it per illam vena magnd exiflctem infua gibbcfit ate. (Tibefozmafplenis. /lap.zS'".
F orma fplemsefllongatt pofitu^ efl in parte fmiflra ligatum ligamentis coniungehtibus pelli' cule exiflentibus fupaa iprumtz eflcontiniiafiij flo . piacbo ex vna parte : et ex alia parte coflis pofle' ^02ibijg:2 oaiuntur ab ipfo conducta duo: vnu ex ipfis ^nmngituroaiflomacbi:t aliud coniungitur in epate v^rfiis concaukatciik
(£ De foama fellis* /Tap.a:p"V B
F EL pofitumefl in epatcjtbabetvias Duas: vna coniungitur in concauitateepatis:z alia ramificaf et coniungituridTioaibusintefliniszin fundo flo' maebi.
(T D^ fo:ma z anatbomia rentinn £ap^o".
D V O renes pofitifunt in latere Duoplateriifpd diliumnucepaopeepar zren Dexter efl in al^ tio:i loco rene fmiflro : z vnumquodqj bj colla Duo; vmim ipfo2U3 coniungitur m vena magna afeendente a gibbofitateepatis:z aliud oefcendit mfe^ rius Donec coiungaf in vefica conhmctione mirabiluef ifle Dtte vie.fifla duo colla nofanf in arabico alalbin.
CL De fo:ma vefice. XIap.3 1”* P
L OCVS vefice efl Iter amtjzvmbilicurqloais Ueficaefi eflnofatusinarabicoana:ic6pofua eflexDua' conipcfita bus tmiciBtz in ouAcio fui eH lacertus vnus : et ex Duab^ viina venit a renibus ad ipfaj p Vias noiatas al' tmici$.idc balbmtz ifle duc vie tendutp Diametrmz vadut ^etid p 1 9* terti) longfi Donec trafeatifra in veficdrz ouf ab ipfis cojpus c. i.p vnii life pellicule q apit|vefica x claudit ei ex pte renfi: ne itelUge z ifhid c fine DubiojVt aliqd no redeat bv:ina ad*renes.
Croe anatbomia mvracbx^irbi. ^ jCap.3i® |c»tertu
- - YRACHq6etidiarabiconoiafmrracb:
IV b^ll) lacerto exiiteinveflitolbvctre pellicula
IVI planatx poli ifla efl cooptoumi pofl
funt iteflinatximiamctujiflius pellicule efl ad cbuiiduneiteflina firc6miTceanf:fic fitinegritudiem arabico noiata faebottx iimamtu coopto:q c adcalefo' dedit itellma.x De iflis ero lociit^ largi^in lib.fanimtis.
(TDe anatbomia veretri z tefliculoaiim. /Iap.33”*
RI T V R ex offe vmbilicali cojp^neruoriini: nmfailoflij aniplutx mftap pcauitatiux fimtfub I i ipo arterie multe z late vitra eo q pueniret fiie q
magnitudini:x illud coipus efl veretrn z oiiunf a pellicula vie Due noiate in arabico albarbacbi:x vc" nuini ramificaf x generaf ex ipfis pelliciila.Cbiirfa tefli culop X ct tefliculi:x venint a latere fterioii ex pte vena iferiop rami bntes hiohitiones x ligameta nmlta:et ciramdantur carne glandtilofa albatx l^abent tefliculi vias Duas venientes ab ipfis ad veretrum.
CTDe anatbomia mammlUaninv £ap.34”.
\ - AMMILLA ccopofitaex arterqs: venis:
IV /i xmufailistxert repleta carne gladulofa alba:
I V I X iHe arrerie x vene Dinifefunt in mammillis in
^ partes multas minutas txreuoluuntur xtoi^
quentur reiioliitionibus x toitionibus multis. ^
(TDe anatbomia vulue. ^ . a-
^ T VLV A polita c iter vefica x iteflinu rectiufj i
\ 1 fuperdsveficdexptefiipioinxligataeflligatu/
V ris lenib^*x ipfe funt miifCMlofe: Vt De facili poP ^ fint extedi x Dilatari x coadunari x pflringitx bj cameras Duas iimgetes in vno oiificio:x qlib^ iflaru ca ^ meraru bj loca cocaua:x nof ata funt m arabico aliiecb: ^
Part 23
xifta fnntoiifidavenarutvn fangiiism^rmistrafitm viiIulEt pofl illas.f.Diias canieraslTit additioes i tefli cilli DUO mulieris Dur x funt mioies tefliculis virop.£c id qd fnper at ex vulna Durat vTqj ad oiifkiu ipfi’q6 no minatft e in arabico fereg:b3 additani^ta pbibetia ipm a rrigo2e.£to?ificiuvnlue Aginis ccrifpfux excrifpim' dine illa oiiimf vene minute bdtes pelliculd vna ptexta Duab^ texturis: vna tedit m logitudincx illa efl rinnou t altera vaditm latittidinl£tqnititadt?myna^^^^ mcbiop nimciatbic:x fi aliq
C^XplicitXiberTMimus £oUigeta«trroisqmfuitli'
beroe anatbomia.
Cr^fncipit Xiber Slecimdiis ; qtii cfl be fanitate t z cft continens capitula vigintidno .
famtatet oecomplejrtoneatcncdpofitionefncni/ b202umm vnnierjali. _ ' ilap.pninni*
Scdoftge ncratione r,c4j,
- /•
[t»r oaffiongqim bf TlVo niffinirirT elt e)c &TfRmtionibiig per fe notis. £t ideo qa niembaop fmqjteftificatiir fcnfns fiint tnie rpcstconfiniilis z ofRcialistDebcnnis intelligcrc in vnaqiiaq^ rpecie ipfop qd ipfa ell:2 ponere DifFerc'Pas cani:? poika oebeitnis enarrare q efl actio z palfio q ^p20p2iatiirvniciiiq5iiicbjo: tqiiadonos faciemus mudttiinc cognofcennis qd eftfanitasvera ccgninone. fct inc|Dimti 6 loqui (lip co2piis cofimilhl [partiilB oici nuis 0 Via in cognitione rei cum qua operaf nicbju co^ rimilefiiasopatioiies:? patitiirfiias pafTionesteftria p qu 4 nos pommnis certificari in radicibus illius Tcietia poiiq 3 nos reperimusbec^ba bedarata in nali pbiaX gjoiacoipojarimiliupartinnnquantu funt fimlmpar^ numtrunt copofita cjt quatuo: elemctis.r.e)c igne : aere: terra:? aqua:? ell oeclaratu in lib:o generationis ? co:^ ni.qj Via fenerationis nd ^niluyLp^ tcperantie co mixtionis ? coplbnisT? in qrto metbauro2ueH bedara^ tum q? copfo ? comixtio no fit n ifi per modutbeco ctio^v nis: q becodio no fit nifi p cal<^3cik t STosS j m iltis cojpoubus colimilib'JHd '^tienit nifi f m pifferetia ? njenfurd feuteperantia calidi:frigidi:ljuinidi:?ficcu? 'f m q? imienitur in eis alia fo 5 a tcperantie;? ell betermi natu ibiq? fo 5 e eop non funt aliud ^fo 5 e teperantie c "pl^ionalis:? q? accidetia q funt pp:ia in vnaq|ieq5fpe cie ipfqp no funt flantia p re:fed runtfequetia fozjnias co/ plexiohales.£t bec ell narrabo q erat multu^ Hecella'' ria anticipare bic.£trunti?baq funt bedarata innatu^ rali pbia per bemollrationes ;pp:ias ? 02dinatas.(E£t quando medici ihident tractare be iflisrebus in hwoi artereop verba no funt fiiperilla nec p;op2ia:nec o:di nata;eo q^fiudent^ttribuere res vfes entibus particu laribus:? io eop bicta no funt pp2ia;?no funt fup viam qua intendutpbare:? tunc cadunt in re qua credut adducereper bemonilrationc.£tilla res accidit Saf.in li^ b:o be coplexione.f.q? boctrina eius in illo lib:o no i ce^ dit f m boctrina qua fecit in libzo be demetis per viam bemonllratiua:?illa Vba erunt multu lenia apud illum qui lludiierit in logica etiam paruo tcpoje.fll £t modo ■Polumus reuerti ad 02dinc verbop nollrop:? bicimus res quado erunt f m modu que biximus:tunc erit intellectu Qj res qua biximtis q; meb2u cofimile agit cu? ca actionefiia:aut pafUonefiia patitur no ell alia res q*5 jomia coptonalis q ;puenit a menfura comixtionisqua/ •JJf ^ ?J:^*ctop.£t qtn res mifdbiles no inueniunf in mi^ *nodis.Onu 6 eflvt menfure fmt equales: equaliscopiirandoipfa; ex^ r ^ ^ 3 ru no bedinas 3 c$s
*"^^«alibus mefuris:? illa etia inequalitas f milia inequalitat^Aintbiuerrifica
nt^nnp f 5 plej:io Vqui cft oiiierfa 3 co^
cofup latrtudme einerfajconivrtonis
boie,Bt ideo ^ illa |oJ*tia coptbnalis q cftppjia inviia^ qnaqj fpecie muemf m tpfa cad« fpecie incqualitate et ' tMftenipcrItia media mter multa t part:* ctii |j» latitn dinem q recipit plus z mimis intra et tremitates*a tem peramia z equalitas no ejeit oe eis nili quado co:nim'
pitiir foima fpee ifiea cariimecefle eft et l»c q? vna t de^ coplexio fpdlis fit equalis ? exies ab equalitate.fcf illud ell aiitinvnaqnatuoicjlitatu aiitin biiab^:tiniJ*;*^' pofTi bilis dlcopofitio admiiicd.Cactrttaru z quaru vna no5dicit alteriXcalida ? bumida:fnda t fi^^ ca:aut calida ? liccatfrida ? bumida.ergo coptonesco' limiliu partiu funtbeneceintate.%Ceqiialis.ca.fri«fi^ ? bu.aut ca.? bu.aut ca.? fic.aiit frigi.? bu.ant 'fri*^ (["Sed fi inueniunf ifle.ix.in cojpe bcfs in fine» fimilati fini extremitatis elemetop in mcnftira qualitatin^lliid aut no pollet cfle fi no eet pefe imienirc coipus colimi^ Ihim partifitin quo m^fiire elenietop dlent eqiiales nitus in qnatitate.£t viefpeciilationis hiultiim necdTa rie funt bictiinc apparet qi ell Ipofe clle 15 in qudtitatc partiu eopjf.in gratiitate z leuitate.^fo qb bominas fii{! epipapartiu confimitifi ell aqua z terratio bilt coagnl tione ? firmitudini:? qlitafcs q facifit ipfa firmari ? co' pleri funt ille q facmt coctione ? vig6ni:z io cllapp^^’" piiatfi generabile:af.nale bfiationiptis agetis z calide: z patietis biucii qb^fit mixtio ? coctio;? totfi bocell bc^ claratu in qrto metbaurop;? ab illis regulis cfl pbatuj Q? coplbnesnofuntniri qnq 5 rolfi:yna.f.cqlis z qfuoi in^ equales.£t q? ell ipofe ruo coipa Inuenire q Cmtccttip' nia in caliditate qjvnu fit ficciiis alio:ficut epinaf in puero ? imienc:? m beclaratiiniiis illrid in alie Icco nieliu5.£t fcias in fiimma q? mefure biiani^qualitatftni actiuaru fiinnmf a mefuris buarfi qualitatu palfmarn*
, eo Qjfoimeppiiebiit materias ppiias fubeis.£tn[’^ videmus fi nos exiremus ab intetione publica mulfiti* dinis medicop efiet rifficile itdligere:? io nos loquimiii' be Ijoc nimis;£t adl^tic erroi q accideret ex bec in bac arte ell hiultu pariius;? io ti6 facimus bic notiu pceptu* £t ctid erro: que biximiis be teperata copfone dl par^ iius.(L£t |o bicimus qj ell veru verbfi 6af.be eo q^
Xit beciite vole manus.£tmagis in illa palavdpafnia apud arabes ?fonat p?o extrema parte palme verfiis bigitos palmet? plus in illa d ellfiiu parte q vocaf fc2 i*rniculata.£tquado erit totu bocqb narrauim^ttuc fes cfl qua operanf ptes pfimilcsfuas actioes: aut patiunt fiias pafliones efi oe necefiitate vna iflarn npne cople- Xipmufme fintptes cofifes alqstliiie n.£ti6 ueceirariu c fcire nalej copfone be illis nouem copfonib^ cuiullibet mebioptq? illa coplexio efl temperata coparado ipfani actioni mcbu aiit pafiioni cius.£t illa tcperatfa dl illa q ell bicta teperatia fpalis 'fpedei:? ipfa ell illa ccple^ Xioqua opj preniari in bac arte aut rdlauran.fr £tqn liabimus fiip copfonc aiiuflibet mcb:cp c6fimiliu:tunc
flabimus fiipcoplexione^membiopcopolitopex ipfii^*
£t qnqs plus:i6 q> coplexio qda dl q app:op:iaf nien^ bio olfidali iqiiantu dl officiale:? quedd efl apptopiia^ ta ei inquantu ell pfimilifipartiutnd exparte Vn ellofr dale.Etqnnosflabimusex bac parte fiip coplexionc? cuiuflibet me‘b 2 i membzop offidaliumttunc poterimus llarc fup copfonem teperata appiopiiatam toti coipn ioq^copUxionc nos no appiopuamiis nifi m bocq; ell mucta mcbiis olficialib’ ex qbus efl copcfitiV? ex meni bi!solfidalib^:?exptecoiimilnK£tell necelfevt fcias inpmis cp ejmcbiis vdco 2 pibus qdam funt cepefita ex demetis pmacopofitione:? queda funt copofita me diante pma coporitione.(r £tnicb 2 a,confitnilia d fiiOt t ptes afalis funtb mm fpecieifid gengr<i nf nifi oy fangllie f olumodO.^lan Hiiis er nhia f ;iflfibllg-
£t fcias qirgma non cft ex rebus q ltmtps mcnibji;a"f llmplee aut aliquod aliud menibiopilicut oeclaratfi cft in naturali pbilofopbia.£t ego faciam longioic ferniO nem in tractatu oe iuuamfto metoog.g*nec ct niely
fii ^Wic
S E c V N D V S
djoli4.cboleM!4 flegma:)bnt eknienfd iti^biop cofmi- virtutum palliuantm J nen intfltdas peft confiliu igno E
iium per Viam fni qui eft(iinguis. 3 r<l*^’ 09 ’rt'o que gene ratumin boc: a conuenienael} medico recipere conv rantur plus qj ej: vna re no coplentunnifi qn mifcentur plejcionem illomm iRembaonim a naturali.
Ille res admuiccjt faciunt vniimco:^^ fqiniv coniplexionibue membjop olficialiiim.
^ibiruqDntex comixtionenielliscu^acetotaqua:^^^ _ T ^^VNC incipiemiie a complexione meiti^ qiiodlibet Itabat per fe in iictu«£t in viiltin non inueni>' | ^ b 2 op officiiilimpcfl^ oiximiio De‘ coplexione con «nttir melanc?)olia nec cbolera in actu que mifceantur oicimue g; co: poll$ ell copofituni ex
cum fangmne ad boc rt lint poflea paro menib 2 i.£»ed panniciilio z ligamentio z neruio ert De necefli ta^
cbolera z metia funt in compote bominis ex certis nitia^ te calidum piopter multum fpiritum exiUentem in eo;« mentiSjtque nos feminamus Dedarare.crSed flegma p:opter fanguinem exiflente in eoxz etiam pjopfer par ell materia remotandeo ex ipfo non generant menv tem carnofam qua babet:z flat in cotppse ad rmiilittk bza nifi quado fit fanguis.£t Due cbolere non funt ma^ dinem vnius clibani ignis m Domojfeed fi efl ficcum fi<
terie membti necp 2 opinque nec remote ; ideo quia efl ait Diamt medicrtaut temperatfuaut Declinans ad bn impoffibile ipfas conuerti in fangumemded ipfe funt in niiditatem:boc efl fpeculandu.Sed mibi videtur qj efl eo in potentia:qtna quado C 02 nimpitur nmltoties con^ Declinans ad bumiditatcm ptopterfpiritiij exiflenteni iiertitur ad eas^C^t non fedt eos ernare m boc nifi lo in eo.flliSed illud q6 videtur ex epate icx fua effentia P cuspfequetistideo qo viderut qj elcmeta no inuenhinf efl qj fit calidum z bumidu.'C)20pterea quia maio: pars in copofito ^ eis nifi in potetiatcu Dixerunt boc.i^ed t Iliarum partium efl carnofii:fanguinea;t etiam ad ipfuj non couertir^res que inut^ir in alia re in potentia fit tranfiiiittuntur multe arterie*Htbic multa funt inquire^ cius elementu:ll’d fandus efl yle tranfibilcvel mutabi^ dat« quia medico no pcrtinenttidco Dimittamus,ff£t le ad alid rem per accides non ficut efl yle cibus iflop p cerebatim efl frigidum;ideo qj maio: pars fiiarum par^
accidens:fl’d ficut Vita efl yle mo:tis«£t ideo nd Dicitur tium efl fubflantia medullaris z neruofa;? fimilis huia gj fex z fpunia fit elementu vini:fed Dicitur qj vinum efl. £t natura medulleque efl in ipfo c viverra a natura mc completmn exiflaitibus feparatis iflis ab eorideo quia dulle que efl in ofllbusu]: tuvides g? non efl in eo pars funt dusfiiperfluitates feparate ab eo quando Digerif: pmguofataut vnctuofa : tquando coquitur ad igne in^
•ta funt vere Due cbolere cum fanguine : eo gjquodli' groffatur z Deficcatunideo w pars aquofa que efl in eo bet generabUe babet aliquam fuperfiuitatcm quefepa refbliiitur ptopter caloiem : t remanetpars terreflris. ratur ab ipfo tempote Digeflionis. ^£tqueadmodnmDixinnisDecereb:o:eodeni modo
confimilium. jCap*^'»* Diximus De micba.Sed fplen z renes ipfa eciaj funt Dc
E t P O 5 Tvi. y AM efl Declaratum iflud:re niebtis calidis t bttmidistqsuis renes fint in bocfiibfple oertemur ad 02 dinem noflnij ad enarrandu coni ne in gradu pjopter grofTitiem fanguinis qui flat in fplc
plexjonem qnotnlibet memb 2 op confimilium:e{ netficutfplcn efl in boc gradu ITatie inferio: epate. ab Illo p2ocedqmis ad cogmtionei eop actionum (Obe complexione temperata z ve Diflemperatis toti^ ct pamomimn Dicemus g? offa apparent ex fuo efle:gj co:po:w. £ap. 4 "*
frigiditas t ficcitas Dominatur fuper ea:z fimiliter cbar T P O S TCL V A M efl Declaratum in com^ G
tilaginestt pimt cho:de:z ligamentaxz nentixz venetz 1. plexione menibtpp officialium z confimiliu ab iflo panniailitco g? calo: ea coxmt frigiditas congelauit:z pofliimifs cognofeere quid cfl temperata cdple^
ideo mellificat ea calo: aut Diffoluit.£t ifla qualitas efl po totius co2po2is.Cb 11 iueniuntur ifla memb2a
in vno eoy plus q$ in alio.([r£t videtur gj ficcio: omni' p 20 pc 2 tionata fuper iflas complexionesripflim eil tem bus fit pilns:pofl illum os:x pofl illud cbartilago:t pofl perate complexionis penitus : z inucniuntur in eo ifle iigamentutt pofl illud pdniculus : z pofl illum vene:et p20p2ietates z illa figna que Dicit 6af.g? inueniwntur in pofl illas fiint vene pulfatiles 1 1 pofl illas nemus vel temperata complexione.C^tmanifeflumefl ^ifla te^ imifailiis.^Scdfuperfliritas frigiditatis eo2u efl ifla: perantia non Dicitur nifi in comparatione omnium par Qj pilus eflfrigidio: omnib’:z pofl illum oflatt pofl illa tium totius co 2 po 2 istideo quia impoffibile efl iflis mem £opfo ma cbartilagoct pofl illam ligamentutz pofl illud pannicu^ btis confimilibus exeuntibus eis a fua coplexione na-' fauj calidi Jus:t pofl illum lacertus:z pofl illum vene pulfatiles z tiiralitaut in vna qualitate:aut in pluribus g? ndfuper^ qj ^ ficcio: uo piilfatiles.£t ifla memb 2 a.f.‘ 2 .a*uo appppiianf fri' iieniat permutatio aut co 2 niptio per iflum exitum.£t Biditati nifi 4 ?pter boc gjfi;igidita6 cfl illa qcdpleteatz ille exigis l^tibet multas caufasraut p20pterdima:aiit ujfc.idcp* ^minaf in eis:no gj ipfa /int piiuata calo:e : ficift ipfa piopter yle:aut ptepter agens:aut p 20 pter mutatione piimKca^. funt app:op2iata ficcitatnideo gj ficcitas efl illa que co' quatiio: etatiueo qp puer efl calidus z biimidiiste iuue/ ^
plet ea.e Dominaf in eismo q> fint paiuata bumiditate: nis calidus z ficcus : z fenex efl frigidus z ficctis.t l>oc «af 1« co' mixtio z Digeflio flant fuper bumiditatete calo: g efl manifeflum efl ex eop operationibus t z ex ptepinqui^ pj-QjJn. itel jn iilig efl in fpeciefpecierum accidetis.(CSed memb 2 a tate z longitudine gencrationis.£t etiam mafaili cople Lc a op^^ wperque Dominaf calo: tbumo: funt caro : fanguis:et xio eflcalidio: : ilccio: complexione femine.£t boc ma pofitas aii >pris.Sed calidius omnibus efl fpustt pofl illum efl fau' nifellum efl ex operationibus e02um.(C£t aliqil ymm ct 02 itates Sui8::pofliUucaro.£tperiflaeandcvidmcedunt bu' tanf c6plexione<sppterexercitia.£tppter cibos;:p' bDiiarum uiiditatesndeo oi r>e eenere aeris:: aer efl bu' pter omnia extrinfeca.£t ficut potefTe ifla y mutatio in nio:l)t)ip. ?>tmio: aqu^ficut oSlaratum efl in naturali plJia.(CSf confimilibustita pot efle in officialib^Ht pofl boc in to/ ^ loi.e iu mter mebta frigida z buinida in p:imis eil adepstr pofl talitate totius co:po?is coco2dantib’ nobis ipfa omnia ijo $ rictus V» eflpinguedo.: pofl illa cerebtuXfuba medullaris:, adinuicem.(r^t poflqm efipole efle boc.£t efl iam rone.czi^
■J>umiditatesinceduntfmbancviay6t’bicellpda^^^ fumcpexituscoplexiomimexcuntadocto flieciesapud ^
■JJ QUO aligs multu baberet nauigare fi t^pus ade^.£t^ medicosttuc res ppter quas operaf mc*b2u fuas actio/ fpmate . et •p oiflsnoflris libiis il locuti fiimiis plixc.ff !5m multii ne«:t patif fuas paffiones auttotu co2pus.fimt nouem Ttco2dare:2cauencobliiiifcarisq6Dictii eil fup2aXg> fpes apud medicu: vna teperata:: illa efl nalistt octo affotifino^ ”^^^filtate efl gj fint gradus virttml actiua rii ftiper funt Difleperate:eo gi co:p^ cui Dfiaf caliditas in meiii/ ^ rabbi
Tuam z cande complexione f m comparatione gradiifi bzisu ficcitas app:op2iaf caliditati z ficcitati z fic \ reli/
perate (ut tm qtiicj;* idi fiipxp
jquis fpedcb«s.£t bor m intelligc qjfpedes coptoma fanitatisfirnt noiie5.^t temperata coicat cii) ambabua rpcciebii6m^b:op:raluog; ipfa eftinfimplidbuspmo infiibjlantia:? in conipofitis fecudario t per acddene* <E£t ideo qiiia medici app:op:iant cople^iones oiftc/ peratas qualitati actiue z pafliiie.coiieniens eft appio^ pnare eomplexionem totius cojpotie illis ouabus qua litatibns folumttpzopterboc funtfm rationem com^ pledoncs oiHemperate folum quatuo:.
ILCje fanitate mebtopofficialiii z eiu6fpedeb^£ap.5”* T POSTCLVAMell Declarata fanitasco 1 1 fimiliu partiu ptopter earum copUjcione tempc^ 1 ^ ratam qua babent p20p?il:t in fubllantia confer JL ' »^ natam. z per accidens memb^otu cHicialium z to tins co2p02is.modo redeamus ad Declarandum fani' tateni membri officialis fubllantialiter inciuantuj efl of' fidale t rpccies eius.£t Dicimus memha officialia: ideo quia fiint c 6 pofita apparet ex eop elTe qj mon ope^ rantur fiias actiones z patiunf fuas paffiones:mfi qua^ do funt in fua qualitate z in qualitate quantitatisdqui' tum ipfa ell quantitasJt in pofitione (lia f m modu natu ralc:t in continuatione partium fuarujtt in contigua^ tione terminop eop in conninctione fua:? reparatione: t in qualitate coniunctionist reparationis eoptt litus coptt ojdinationis.CCHtquidajrunt qui opinantur qi illud intret in genere politionis : fed ii vocatur pofitio boc no ell nifi ppter equiuocatione.Sed qualitas eotii
ell g? fit fo 2 ma eop naturalis* “ ^ ^ ^ -
fint f m fo2md naturale in ec , ^
fint eop fiiperftcies m lenitate z afperitate f m modu na turale.fl:Sed quititas dl in tipoje quando inuenitur baruipartium numerus naturalistteodemodofin fuis fuenruri 0 .(Ci 5 cd modus eopin coniunctionedl etiam modus ille natiiralistfiait coniunctio partis mebti offi cialis:par 6 parti:treparatioeop:pars a parte:zqua/ litas conjunctionis z reparationis intrat in boc.(t£t contlmiatio:zcontiguatio:t termmatio:^ feparatiotet coniunctio manifella llintSJed continuatio plns coiie^ nit in membjo cofimili $ in officiali;z panm z magnum in clTe in genere m^furet? ell apptopiiatu quatitati co' timietricutell fatis vel multiij ^parumoppzopjiatum qnatitati Difcrete.Htquauis menfura in bocqb app 20 ^ p2iatiirritconuenientius app:opjiareeam mcbto con fimili q5 officialitideoqiiia officiale, non ell fiiper menfu ramfiiam natitralcnifi quado ell quodlibet confimiliit cx quibus ell compofitu fuper menfura Ibam naturale. CESed pofitio naturalis que ell iurnemb:© bocc^vt fint eop partes oppolite mcb2i's manifellis licutcolue/ tndo ell mcb2i pofiti : t illud erit locus mcb:i naturalis in co 2 po 2 e:ficut ell epatis z llomacbi:i fic in algs ell im teltigendumn ita ell modus iHein pofitione partis mi/ bii in feipfo t pars partuC^^d Diximus gj erit mo
dtis ipiius ex comunicatione eop partium fuis partib* cfi modus naturalistboc exillit inpofitionetar.copofi-
L I B E R
nibustquop partes intrant partes: t eo:u funt qtiomm conjunctiones funt nodatiles:? boc modo potell elie gj mouetur membifi quod ell pars conumetionis ipli»^ fitusuSicuteflplantamamis que ell pars coniunctio^ msbtacbq quod ell nominatu marabico fcabatrt |P<» planta coniuncta cil ligaturis z adeptionibus:^ c\ip9^ ell coniunctio nodatiUs.(L 31 le funt fpecies Difpclin^ num que quando funt m memb 2 is oifidalibus;tuncba^ bent agere fuas actiones namrales;i pati fuas nesjfiue illas quas babent ab vtilitataal^a neceliitatu liue illas quas babent a nobilitate ^ £t a capitulis ana-' tbomiequeo 2 dinata funt multos alios auctotespo' teris fcire illas res p 20 lixius:t ptopterboc noellniea intentio ptologare me in eis.£tlitu vidillilibtoslpau z libjos aliomm medicomm qui fiint f ni fuam netiKt videbis ifluimtunc cognofcesgj iUn^quodo Ximus m Diuiiione (pecierum fanitatis ell multu3 mynj» tverius ^illud q6 oixit bomo quemfci9.(C£t ill«» lius non poteris cognofeere fi tu non Ihidueris m naij^ ralibusfcientgs quoniam opo:tet q> tu teneas De pbilofbpbop aliquantula plus $ De via medicu^ liber non ell factus p:o illo qui incipit tantumo Ugt (E iDe fanitate aliqualiter in mebtis coiimilib^* •
T M O D O incipimus Diceretideo g? inuen^
E tuus Dc complexionibus fanitatis app:op:ian^ membzis confimilibus que funt in fine temperan
^ ticfmfe:2quafdamqueexeunt.atemperantw*
flaturalis : z g? cocauitates eop z vie fi^d exitus per que non ptouenit lefio fenfibilis in actw rate in eop largitate z firicturatt gj ne aut in pa(fione.£t fimilucr ell in meb2is officialib»® * m lenitate z afperitate f m modu na et tunc inuenimus ibi qualitatem temperataiii:^ qn^^
titatem temperatam:! pofitionem temperatam:! ^ 9 ^ municationemtemperatam.£t illa ell bona Difp^^btj^, fuper qud vtfus fiiit SallDemonilrare in tractatu baPi tudinis bone:! qui eam voluent addere in illo lib:^> reputo malum* 3 deo fpecies fanitammque funt in em
cialibns mebtis funt apud medicos octo:quatuo2tenK
perate:!quatuo2 Difteperate:aut augmentate.CE ^^’2 quintum genus fpecierum vel generum Dilpofitionum quidam funt qui opinantur g^ ell vmim in quo comunt' eant memb2a confimilia ! officialia:! illa ell fo2ma een umetionis nollre. 3 deo quia coniunctio efl Duobus rn<' dis ficut fcis vna ell coniunctio nodatilis:alia eil coiun ctio verat! vera ell app20p2iata magis coniimili:! au® plus officiali . Sed coniunctio vera illa ell confimiY liumt! Debet numerari in habitudine Ibnitatis eo2um* (E 3 modo Declarauimus omnes fpecies babitiidinnn^ fanitatum memb202um confimiluim et officialiujtconi' munes fiuep20p2ias.£t DedaratuHll m omnibus pef quem modum ell eo2um c 6 miinicatio.£t fiut necefie illi Declarationi: ideo gj operatio complexionis tem' perate memb2i officialis non ell vna z eadem opcratit^ cum illa confimilhijtideo quia ell confimilibus p20pn® zin fubllantiatet officialibus fecundaria:! peracri'
denset alq medici non fubtiliati fiierunt in faciendd
f ione,p2ima que generalis efi omnibus memb2is co2po banc Diuifioneni.
risrficut ell comimicatio onmiu meb2op p2incipalium: (Ei^^ actionibus et paffionibus et* De virtutibus mem
eo non coplerentur eo? operationes nifi cura cis.et bjojnm, e^ara boc efi imientiim in membso aim raerabjo :'ficuf comunicatiollomacbi|cnm cercb2oin operatioe liiaq cll appefitus.£t ficut cil in partibus vnius t eitifde mcb2i officialis cum parte que Dominaf plus in operationeillitis rebficnt ell comimicatio omniu partiu oculi ad
o T) O %>Afftlt1lia **.d> AflibU)
. mis loquuti fumus liant loco catifarum fotmalmm tt
cryllaUinam bumiditate.(EScd funt gradustaKgemis materialium:! bic ell ponendum vnum p2incipiu3 coniimctionis tfeparationis:! eop qualitatfuquoniam turale.(E;£t Dicimus iam efle ollcnilim in naturali pP^
runtexmemb2i6qiiefeparatafimtabrmligaturis:ricut ^
funt Digiti.£r eopfimt q alTocianf ligaturis vradeptio^
lofopbiagjquodlibetcojpus cft compofitum eje wf' teria afounatt ® materHi non ell inuenta nifi p:op‘iI^
fan unui ^pter boc collectu ejr materia t fo2ma*f.ens naturale no eft nifi p2opter operationee Tuae ^p^iae m ipfo. Jdeo Dicitanlb.Qj natura no> facit abfld m vamu Htfmiiliter inuenif iihid in rebus artificialibus.f.^.ga ligna nanis non funt inuenta nni^pterfo2ma5nauis:2 figura rua:2 ell inuentii collectu ejc bis ambobus operationenauis.flnauigarein aquo.ergo Denecefiita^ te ell muenire m niebzis bominis rem q Iit etia boc nid •Hgj fit m eis res lians loco materie:^ res rfans loco foz me:z res tertia.Cactio zpallio:q res ipfa erit finis colle
ell in co2de que vocaf efectiua p qnaj monetur aial ad apperedu^ rem vel (bgicndu ab ea.fiT-i^t^tutes aiales apud eosfunt qnqj i?futesfenfuu.f.tacr»:2 gullust 2 odo ratus:? auditii8:?vifus:? et virtus motiua in loco:? vir tus imaginathta;?ell;matiua:?eogitatiua:? pH'ruarhia: ? remini/cibilis:? illa ell qua Vli funt medici in Diuidedo Stlites aie:? ^iiis nd fit cduenics parii^ tibi pdt nocere in bacarte.Sedcduenies oinoell illa q fitf m motu na^ turale*3fd q? inanifellu ell g; ille opationes non pnt ap^ p:op2iariquatuo:qnalitatib^olii:red etia virtutib^ad
cti eo;:.(l^£tbic ell necelFe inquirerem paimis q fitilla ditisfiigeas q vocanf afe.£tpollq3inuelligati;runt,rup res m mcb^is q liat loco fojme:? q loco materie:? po^ ifias operatides q vocanf afe:Dicut g? qdd fimtopera' Ilea veniemus ad oeclarandu actione ? pafitone cuiuP tiones q apptopzianf plante:q bj tres f tutes rup2adi'' libet eop.£t Dicimus gj nicbaa cdfimiliaap pyen*y tin _ ctas.fi nutrititia:? poli illa crefcitiua:? illa ell finis nutri plurib^ eop g? fint loco materie cdpofiti.auja^ffi[Qig^ tine:? poli illa giiatiiia:? illaVIl qfi finis crercitiiu\£t e nuu ? ligamenta:? cbojde:? nerui:? caro:? cutis appj^t. Declaratu ibi gj iprefunt aie:id ga funt o:ganice:? ga nd rent eji* eop elle g; nd fint inuentn:nifi pptCr 1b:man ia<' fiinti^tutes nales:qd fi ipfi nd appellaiierunt eas nales nus:?fo2ma manus q ell cdpofita e;: illis non ellinTie ta n ifi' largo modo : iihid eflet veritas:fi ipfi crederent gj nili ppter actiones ? pafiides : gbus ipfa apjga|22ia£lL-- ipfa eet aia f m relationc:aut f m operatione.S^ fi ipfi gj manus nd polfet ejctedi nec 3 bi:nec colligeremecfa" credut gj ipfa in fui eflentia fit virtiispp^ia folfuilhid ell cere al as Tuas opationes nifi ppter hoagj e cdpofita. > erro? ? fignat fuper opinione eop g? ita elhqt nos vide (C£tq5in$ meb:a pfitiandfintinucta nifipp cdpofita: mus g^^allin vnofuoplibsopaffimilatipfa^ adamati: trt bfit qdlibet eop p fe operatione ppiii q manifellaf t venit ad Diuidedum ea.S>ed f tus pulfatiua ell De ne^ plus in cdpofito.fig^ manus nd biet firmitudine adfulld ceifitate cibatina virtus:? Dhiifitia:? pncepsrq: cu ipfa
Cuiq^^tii^ tes aiales iteriOHf^ iTradmeit te^papo^ nit tres td tiufjpm p
miDcc.d. 0.5-. ponuf gnq 3 ?tres tth a medi co confide randum.
tandu res nifi pp olfa ? nd bfet pofle plicare (e nifi pp
tL(££t Dicim^ g? actiones ? pafiides nales mebtop no fiut nifi pp calo:e innatuin ipfis pter calete coptonale^ g ell m mebjis cdfiniilib^.£t boc ell Demfatn p fcientia Demrafiua.£t yjtnitu per erpcrie ntia mi atbomie:ch.f. iuenifincotdei
fuenif in co tde cotpus vapotofu^ calidu in fine ot
ab eo ad piqmepia^via arteriqru:? ita dpinaf fit in cerebto.(ij£t poll$ fic elb? piunctu bitic g? oes actiones? pafllones nd fiunt nifi per calo:c intrinftcii:
ficut ellDeclaratriinnalipl 5 ia:? 6 clarabif adbiiciniflo
-- - -
cotDatcalotesalqs mebtistzellfiait femiens virtuti pncipali cibatiuetqt cilipfa pfeniaf.£tidnd ell ptienies ponere illd vni virtutem per fe ab alqs f tutibustid q: ell illa virtus anime nutrititie:ficut aUef tutes. v.fuei?tu tes:fiaitattractnia:retetiua:? Digelliua:? ejcpulfiuatet Difcretiuat^tiis virt^pulfatilis apptop2ief plus vitep' pter multu calote qui ell cu ea.£t quidd funtqiii appel lant platd in illa ^tutebaygui.f.vegetatiiia.£t fotiitan medici nd vocaiierut illa virtute eiietationis vitalc':nifi ppter boc g? appsopziaf plus vite : $tiis fit De genere mitritiue ficut Dijcimiis.CL Diuifio per qud Di^
nidunt virtutes aiales adfenfti^:? ad virtute motiiia in loco:? imagmatiiia.? rdrtalc:?pfeniatiud:? remilfibile ell oino vtTa:faliio g? virtus motitia in loco nd ellalmd
idc i finefe quetis ca^ pitvlL
JCotnj ukv dicos.
^ iicut eitDCCiarani in naii pi?ia:?oaaraDir aauiic m mo eir orno Ttrariaiiio g> virnis moniia in loco no eitaiilld kP ' fibto.g nieb^a nd faciunt fuas opationes nifi cu fotmis plus ^ elenolbia.f virt^motiua voliintarie:qn pcojdaf copofitionalib’:? cu eo qd accidit eis 6 illo caloze: cu ea imaginatio ? pfimiliu:? ita ell dclaratfi in libjo De ' ' ^^cdiiinctn; in mebto oe illis Duob^ ^ alou^imadia ; ala.£t ipfi numerdt f tutej motiud volutarie in numero ^ifiudeil fiia folatetim qua agit ? patiff(C^abT3mc pol vitaIifi.£tponutmotiuamloco alidlpemt? iihid nd ell
piieniesrq: nd ellnifivirtus nutritiiia:? crefcitiua:? fen^ fitiua:? generatiua:? imagmatiiia:? appetithia:? rdna^ lis:? motiua:? lactatiua e^ ifiis:ficut c ellimatio:aut co^ gitatiua:? pferuatiua:? reminifcibili6.(r£t id ell bic dv
fes cogribfcere Duatione JIsl iiy m alia memb 2 a:q ^«vides g, ipt mace ell eje fe:? alia indiget eo.£t fifr cereb2fi ell in bnc modu fup meb:a m gb^Dfiaf.g merao:a fimplicia nd fiierut iniieta nifi pp cdpoiita:? copofi ^ ^
^3 fimtinuctappifiufillo:cquiellmifliisaco2de:?irte i ctuj q) virtus rdnalis ell magis fpfialiscn imagmatiiia: c^lo2 liat in eis loco foame:? per iflam collectione fiunt I q: pfectio ^?mtis rdnalis ell appjebcfio reru vlui^tncut Q^ ijonea^; p afii ptie i» g t ^tt».>iit|y; ^ in tertia pticulapume fiimmepby^
CT&dii fiifficitillm ficop:? in pmopofieriop:$uismtelligafptrariu 5 circa
^Fia virtus lias illi calozi loco fomie.illa nd ell res qua? fine paimi lib:i pb^ficov-Ht g bebit necefic foliierc illa *^edic^ beat ingrererf? Dimiffa nobis.(lI^t Dicem*^ b:e>' Diibia regrat in locis illis.£t q: res vtes q funt appje^ gj bic fimt alievirtutes pter fo^maa cdpronales q befiones virtutis rdnalis bnt pticulariatnecefie ell iue/
^fir ad igredu re? cui apptopuaf gdlib? meb2C|2:? illd' cognouerim^in pmis f tutes a gb^veniqtppero «ones.£t fcias gj gfia opationfi funt notio:a quo ad nos*
fior<e.£t id q^ifia virttis app^ebcilua pticiilanu nd app^ebeditea nili laabitiidinib^imaginatistfiierimt De ne/ ceifitate tres ^tutes.f ertimatiuatq appjcl^edit eflentid
J|^tuteg:t virtutes apud nam notiozes.? id orcimiis ; pticulariu:? rcriiinifcibilislp^effionis eitimate.£tjmagi Pbyficit medici qn fpeculanf in opationib’:Dicut natifta a qua appaebddit dliniatiuafiiaip 2 c(fionc:ficiit fl, 5®.^ funt in bofe funt tres:aut virr>nalis:aut vitalis: feruidtes virtuti rdnalitid gafeniies dparat feniito ea trim - nales apud eos funt cu gbus fit m^ 4 nccelfariataut (ludet in aliq reru app^opua^
^^iM:augmctu:? gnatio.£t ^tiites vitales apud eos tafftfVnnto.fnEf manifelhim ell q? virtus im agniatiua cdii ^***^*Fes pulfatiles q funt 'in cozdetz bnt Dilatare z ppaf at virtuti rdhali ea que nd funt app:ebcfa ‘ n^iif ^ 'ringere inlj^irando z refpirando:? virtus mothm i maitifeflu? g? Due dpp2elacfiones.f.ellimatiua;? confer^
Oirtutes aiales inte rio2e8fimt tres, idem clan^infra
C.?:0.? 5« accide.c.?. ?j®b^c. 4 o
natiua flpp:cp:ianf appjcbcfloni f tutis ronalis:^ qua^ nccelTitate cfle cohmctii cu came fiiit factu tcnerfuriaif do reniout nf res r fes a*^tute ronaluz Virtus reiuinifci cbartilagines z fifia.i illa iuuanieta funt nota p bilis facit reco:dari eflentie.pticularis:? coguofcit illaj pot ccgnofcere niaiozc ptem p fcipfus: vel ab eo qui a»
^uatulu ihiduerit in cognorcedo.|icSedvngue6 futw
facte pp DUO iuuamctatvnu q6 eft c6e:z c pp pft riiatio nem ejctreniitatu oigitoptficut ponif ferru in pollrcnio bafle lancee.Sc6mellpp rullc'tamctucarni6Digi»q” capit aliqd£t illud imiametu ell magis pp 2 iu in vnguif
, virtus eilimatiuatt tuc iuenit Virtus ifuaginatiua babk tudine illius elfentie pticularis q ell recordata a rmu nifcibili z cognita ab e(limatiua,£t quado imaginatiua ia venit rupfua babitudme^ tuc virtus ronalie reducet
ad fe illud qb erat pjiuatu ab ea.ergoiUetresf tutes ejc ^ ^ ^ ,
bac pte fimt minillrates i^tuti ronali:? mfllras;efl lactas bus manuu q3 in vnguibus pedfuSed pnul iuuanientu p ccce:q: funt lactates ejc bac pte ficut Dcm ell.(C£t iHa coicat bomini t alijs aialibus.(C ?n iuuametis neriioui q ^ » Vba funt oimittcda 13 f m gj ftant:z recuperanda a nali: cadunt multa wibia SaLfentit q; iuuamctii3 eopelH^ q5Ui6 no fit neceflariu arti medicop fcire bocnifi p niO" ferendu fenfum z motu vohmtariu oibus meb2is.i:?e’u dum electionis nielio:anicti.S3 ell fullicies medico in qb apparet a fniaarilhellgj nolit factus neruusnifi illis rcb^cognofcere copfonc cui appiopziaf vnaquecB tcperadu calozc mtrinfeciuad boc vt oetvirtutcfent»^
Hlani virtutil coferuado ipfaj fi elTet pfen 6 .£t reUaura^ di.£t bec opinio feqiiif plus iiiuame‘to cereb 2 i.S 3 uf ' do ipfaj ii ect Deperdita:io qa fulficics ell ei in bac arte inHf m motus volutarg in boc cadit fpecii ,latio.£tcofir; ^ venire a cognitione foje coplonalistad fotmarpiritua- matio j^aKo) fenlbs z motus lint a neniis e:eo g; remo^ lennficiit ell fulRcics ei venire a cognitione materie ad to nemo remouef Tenfus z motus:^ boc nd ell per rijij cognitionem quatuo: biimojum z membtoztim» bemonllratiud£t id Difputauim^ boc in lib2is Icgicau^ .p\
(Hlbeiuuaim'ntism^^ confimilium*^ jCap. 8 "» bus.S5 apparet g? imiametu neriii eft oe genere luua^
S to C V M quieuit res fiiper locii ftifi pofitu in meti cerebti: z apparet manifelle g^ nafcanf ab eo ^ ^ #
bac art e:tnc eht manifellu g? omnia mebja nd funt nd fmt fijci in eotlicut oijcit 6 aHC£i ligamctop imianie metamili |>pter bas ^tutes:-!: ille Vtutes^pter bas tu z d?o:daru ad motu volutariu eft appares ad ocuUi»
^ fuas acf ione 8 .ergo nd ell inuentu in coipote aliqb paniculi fiimit facti pp ab fcddere z t>efendere:«
mebtoptnifi ^?pter aliqua actionem i^aru virtutujtaut etia vtfullineat mebia q funtfufpefatt retineat ea q«^^ Lpol paUione eariu^deo eUnobis.neceflanu inqrere actio< iiisbociuuametu litmagis ^ptiu ligametis.£tiuuanie^ J^jnini nes z palTiones meb:op:t cdpfonc cui app:opnanf;et tu paniculi pofiti fupta ventre ell oe fpecie buiiis inn^i" .
cognofeetes illud cognofcimus fanitate cuiuflibet nicm menti:eo g? ^bibet inteftina egredi t>e4>p2gs locis fic*JJ b:i p 'fuas finales caufaspdictas in bac arteiid q: iaj co accidit bemiofis^CESed venaru oiiciiint ptes: vna en gnoiiinnis eap caufas male t f02male,S5 caiifas efficies artehe q pottdtfpiritu t fanguine a coide:! iflefine pn te^ nd e necelTe nobis b narrareao q: lam ell feparata: bio ^rut factePpter boet fuerut ramificate z partite faluo li ibi ect res q liaret loco emetetis m llatu plerud^ p totu coipustad feredu rem ilta:aut fpiritu Ibliuiintfpj te.C:£t icipiemus a muamep me^op fimplicmn oice ritii z fanguinc finCHlia ell non pulfatilis in gb^^nd ell niusgjresqudDirmiusqeftneceflanapalideDuob’ rpusfenfibirnniiinosmduceretadbocVnuDictuifi^ P ^ r modistvnus evt fit eentia pme neceflaria eentie vltie: . oicto qd oicit 6 alan epateup bicit eUfons fpu^J na^ ^ ficut fiiit itetio eentie prmiiliu3 necelfaria pp intetionej turalisrquc oijcinms nd ce nili ppter ^tutc3 nutritiiiiin’' eentie officialiu.(C 3 liu 6 evt nd fit e necefiitateXj ell qz CDSedg? apparet ejtimiamcto illaru venaru elbqui^ « ' nielio:a funt ouo $ vnfuz fignificat nobilitate' in agete facte fimt ad Duiide'dfi fanguinc coctu in epate per alia , ; z patiete:ficut oculus g nd ell inuetiis nili ppter necefii mebta;zppterea fiierut ramificate lient arterie,(Tt)‘^ tate Vidcdur3 na oiiplauit eos pp meliommetn oupla^ fcire oebes g? arill.vnlt q? cibus z nutrimentu onmium tidis:ficiitno66clarare6bem’CS3nosndreco2dabi mebzopfiatejcDudb^rangumib^nuxtisiiiniubtfangn»^ mnr illop imiametop nifi illi^ q 6 erit magis necelTarim q ell in venis non pulfatilib^ z in epate ell licut ma CDc meb2is fimplicib^ qda funt olfa z rifia ipiistficut mtini milTo per arterias co2dis:z mfanguis arteriaruni cbartilaginestzvnguestqda fimtneruulacertidiganic^ efifiaitfojma fanguinis:zbocellq2 0at cide'cdplenie;
ta:paniaili:cb02de;ccrebptz olfa fuatz micbatz caro:z tu z coctionetz facit ipftu cibum ppinqufi actuiB repu:z bis fiKa:z pilnz cutistz fanguis:z ffat z clxxfaat fentit g? fanguis g mienit ab epate pervenas ad iueb 2 ^ 'd nieldcboliatz fpus.CS 30 iruimai^iiiuamctuipfopell jellcibiis ppinquuspTe.EtpbaiioqiudCTibimbocell J ad fo2tificddu z llabiliedun in fumma ipfa funt ficut fim l3;g5 fanguis vt dlfangtiis ell pueniesvt fit cib^mebJi^*^ damctutoti’co2pi6.£tiimanictu rc 63 cadoefendcduz «oc qd nutrit pebe^ eiieniremebzistz duo fangiiines vl abfcddedmfiait olTa capitisiz olfa pectojis^Sj mftitu/ fiteibus niebii^eiiiut eis.ergo mebia Debet nutriri
do eop in co:pe fiiit pp mot^pticlares:z mltosrq: man^ eis.C£t ppterea vnus eop ell crudus z alter coct^* no polTet nioueri p femifi effet Difedtimiata ab olle b^a*. crudus cduenieutioz ell vt dppzopzietur mae z coctum cbg cu cdtiguitate ambop olTuuCman^z b:acbg:z ita el? fo5e.ergo Debet elle cdparatio cocti ad crudurimt in glib$ mcb2opnodatiliu mobiliu Difcdtiniiatop.^uua-' ad mamtz boc ell Declaratu bn in lib20>pe aialib^£i^ metu tertifiefimpolTit fieri refofo fupliuitatuvapoio i^bis ^aKapparetg^idejalTeritg) mebia fiiperiozfl^*' farutficutTimt comilHire q ‘funt in olTe capitis.£t pdt ec banf a fanguine arterialuqn ptecipit incidi arterias i*' OTint z alia 'iuuamcta.id g; fi eueniret aliq lefio aliaii palfide emigraneatz in epilentia pfeiier^e.z vtina eg? omumo trafiret ad aliud os alteri^mebmq: Difedtinua^ feire^ gd pbibet eu credere g? ille fanguis arterialis V.
tu eft ab iUo. 3 tc fuit neceflitas multop olTul pp Dhierli nutrit alias ptes co:po2is.([;Sed cereb 2 i mcdnn^^ ^ ^
tate figure eop:z qlitatis fm illud pp qd ozdinata funtt Due fpes.vna e q liat in olla capitistz illud fine Diibio ^ «ppterpuitate3Z magnitudine eop^Sed Duierfitasm Yiej.niafpriscfiqiiofiutrenriis.S3medull3cie in paruitate ^lagnitudme ell ficut offa parua quefunt in biis ell fiipHuitas cibi eop.£t ofia folida nd l?nt nicdni Digitistz olfa cra^ m figura:ell lamtqz nd funt pfo:ata£t nome' medulle Df egiiocc ^
fiait os qd ^fl|fo:te z graue fiiit factn . banc medulla3?e ad ca q ell in olla : z nd tioianuis caU
Dumzclauto niedullatnifiq: fica vulgo nominaf3edniednlliifi|*
fuit fiictii Durn z perfozatu.in qnalitatejz iliodqd b$ dc; cll in ollib^ellfupfluitas t.z bw ell fuba teperaW*
7?3r.c, ^ P'‘MlU i»
5 l;
4, “
> 2 «^
SEC VN D VS
CSed nSnuclJC cfl De na cerebntt inuamcta cojufimt cade z adbiic c^cpona oJiam q cil iter ea qn narrabo hi^ uamera mcbjop oiiicialiri.(ESed carnis ouelTit fpcs (i cut ocm cihx arilhoicitfupbas Duas:q 2 funtinftfa fen^ fiis tactits:;ppiie ftitia cu eo:Iic liat ociiUis cii vifiiu Dt> mollrat 15 q: renfiis finipUT: no imienif nifi a co:po:e fim plici:z gp neruuscllferuito: carnis in bac app 2 eberione ad tcperidu rpu 3 fenrustq mittif a cotde.*? iita nmdame ta nece e vt medinis a nobis recipiat:? nos oicinwe oe renfii z motinq? vna ex reb^ a q eHeo 2 u pmanctiarnt ce reb:» z nenii.(L;S 3 r nafpes carnis qiia yar.vocat mii rculofaj ell vnu ex mebjis cfScialib^;? in illo c VirP* ptni niot 02 is.T> 20 pterea g? iil^ eil ill6 qb iiioiiec exfe p hic ^tutetz no monet' p alind m^bniqb ipni mofieat:q: lig «liiid moiieref ;f3 iduccrct nos ad imiemcdfi cotp’ alnid q6 monebit' ex fe.aiias res Duceret m mfi":q2 nnlln co: pus nioiiet nKi moueaf.£t ell nece qj res qincrcat apud pniu q6 monet' a motoi imobili:? b pbatu c i nali . pbia. £f fS fpes carnis apd 6aHeil mili m mor localis:? loq/ imir Dc eaqdloqmnr 6 mcbjis oIRcialib’. C^cd caro rpongiorai^ninu? fiibafceUap ellftappexpnllioncTm perliiiitatfi.Ht no ell muitu loginquu ad credcdiitg; iinil fa ex carne no Iit fci nili ad iplcdii loca vacua : ? ad 6' feiidcdu.£t in fiima iUiid e liniplex meb2ii3 in quo coicit oia aialia:ricutco 2 ellm^b 2 u officiale in quo coicant cia aulia.(C^tfan5uis niaifellu c q> n5 fiiit fact^nillpp vnd Duaru reptant pp oandu nutrimctu ficfanguis qui ell m epate:? in venisds opinant medici vt nafcaf ab epatet mit vt Iit vebicuhim fpiritust? calo:is:? ille elirang.artc riaJis.(Tf Itgma ellfanguisidi^dl^tt ppterea Djoicifu perfliiitasfan0umea:l5 ellfupftuitas Diminuta vt litHm guis:n6fupfluitas:au^reparati6cafanguincremaneat fanguiscoplet^fic a cboPa ? mel1ia.g It ita e:ee flatis fmt in co:pe De necitate:B ell w ipoPe eil cibu c6uerti.nifi ex co generenf rnpfluitates ft'atice*£t pot et cfi B qj funt in ipo alia iuuaifitatq: bumectat m^bta:? adaptat ea ad ci badiuzquari ell ficcib^pparat^eiscqil cibus tradaf eis* (TS^nieliazcborafuntp? cfein cotpcgpnecitatejt qicib*cbilofusq vadit Delio ad epar no poir^ D^eri:
wcc ei fanguismirifepar^ ^e Diieftipflmtatestlic
Part 24
miiiluno ^tee vinfnnirifeparcneab eo testvnamrolfa z terrellristz aliaffibnlis:zppta ozdma Dit na eis iTD2ia m^bta: z no fecit llc fVaD : qt ille Due du
ps niebn aliquo mo:q6 in ffate bn **
cnB q>nanoSparauSi(las:Vtecntil^^^
trithie p vii electiois bonitq: burfa fellis bjvnu meatu ramilkatmqaduenititellinw
in aliquib’ bofb’ tdgit Hom:z facit .idc ?P ^nministcnbiirf^msmidm
cbol^etq moneat ea ad expcllcdufugflmtates^fa
qii abllerrionc.£t firrfplenbj vnu meatu q tangitos ^onz mittit ei pte pul mcfie adpugcdu iUud:z ad mo-^ uendn appetiffi cibi:q 2 illa opatio piienit a reb^ aceto^ «b:z multa verba Dicta fiit in gl us libtis :
I .Sjliej gt laboae ad narradf i ea.^Ci soepT Vtiiitas in Coi' Po^e fiiittirt calefacerettfic i^irbu Diafragnia«£trepii ell ■ui?flmtas fangiifs cocti a q cibatarnnt mcb 2 a. £t pp B qii eflin co:pe tcperate figilat magna fanitgtc:q 2 figdat ■up bonitati mitrimctitz qn no iuenif in co:po 2 e lit^nat Qj no eH bona Digelliotq: no dfupfliiif as q venit a bona ^*gonc:B ell calida z bfiida.Et ne*cm illud c ad iplWimi Vacuitates it m^bto^ttfed qil multiplicaf in co 2 pe figm| ”Cat fup mg|| pirpofttionetq: multitndo mae nutritiue q r^iterT Ain t iafrifridanf mCbia i ^ i*J®2iHtur;qnia in baefugUuitite nd eflmibs z gduntur
mebaa fenfibilia qi 1 imiltiplicatiir llip ea.Cniloju capi E
ris:liipcilio 2 u:z palpeb 2 ap imiametfi e vt ot fendattz B c manifeiliuOuia vident ^ pili capitis Defcndut cereb:fi a frigoie:z calo 2 e:zfupciIio 2 ii z palpeb:a|: admiiant ad'> Defendendi! oculos a rebus extrinfecis.Sed pili f ubO' rcellap:z pediitz multi alq q fiit fup fupficie co 2 po 2 is: q6 apparet ex eis plus e ex necitate nide:eo qj giiaf pilus ab vno vapo:e funiolb adu^o §$ 6af.z l?oc indiget fpc Contra culatione:q 2 vf gj pilus fit co:pus extedibile:riccu:z ta^ 6au le egipHuitas cibiliccnqn nimis coqf :Durante in illo ad mixtione pmgiiedinis.g nd ell ille vapo: cuius fit aggrc gatio ptis fup2a pte. Sed cft C02piis contimiu fo2tis coti nuationis:extcn(imini:crefcens m longitud ine.£t milji vf q> na adducit ilbi vapojcrvt fit nia pilitad Bvt pil^tra bat illa mala niaj ex cope ad mudilicadu ipfu 3 p B; liciit tu vides q? fifr arifficialffaciut lab023to;es terre: q qii voliit vt ipfa fructificet: feminlt femia ^ bfit attrahere parte terrefirc adulla.zp buc modu potec vt fit iutiaine F
tfi co2po2i.(TS»ed cutis vf efie ^pter Defendere: z ab" fconderetz (lat fo 2 is fictitfiint cooperture mebus Itrinfe ^ cis.£t fpus funt |>pinqua inilf a virtutis regitiiie co:po" ris.z fic Diccdu cfi q> minifiraf a qtuo: virtiiPb^aut qit I qjrboc i attractiuatretentinatDigefiiiiatz expulfiuarz Di iQumtB rcretma.£tadbncert imienta alia virtus: que cdmuni ^ttites mi" cat toti co 2 po 2 i : que regithia nucupaf:z q fmz ynde fit llrates. idc multa Dicedalutrz pollea Difpntabimiis:z qcquid fit ab j^bui^.ci tf ala ell:|>ptereapnatio eius ellfubitamo 2 s neceflario. z^requeti (nDeiuiiamctis mcb 202 u cfficiaiiu: que funt inllrumeta i fine* opp. Virtutis mitrithie. . iCnp.9*. i^trac.^».
E t POSTCLVAMnarrauimusiimamenta cap.d®. memb 202 u fimpliciutnarrddu ell iuuame'tu mebzo
nim officialium:z vmufcuiiifq3pDsipfo2iL £tboc
faciemus bteuiter exceptis calibus in quibus p 20 " longandi futfermones illis qui nobis llint fires.£t elige %Jt mus ex bis q 6 manifi:IKi ell: z q 6 opinar elTe magis ne/ cell^riu in bac artetz icipiem’ a nicb 2 is q funt illfa i?tu/ tis mitritiiie:q 2 beceq>?fus necia pma nfo efle:z |>pte" rea fuit coiniptioliiarii operationfi mo 2 s.C£t Dicimua f m q? tellificanf fenfiis mcb 2 a Difpofitaadncicdas opa tiones illP ^tuf is funt llomacb»:z fui minillritfic os: z in/ llrumeta eius:z ffofagustz poli B mtelhna:z epgr zv e/ . ne:zrenes:zlble:zfaculiisfeUis:zvefica,(^tmflmiia metu 02 is efi mailicatio cibitz x>pterea fumit pofiti dc/
testVtfaciatadB cduemcspparametiuDctes qdcantc/ rioies: vtincidant:maxillares:vt ffangant:moIares vt j niolant.£tfcias 4 ^mqKelLaliqiiM^^ turcTs appellat ea alio noie. gryfofigHmeal^^ trdiit cibus ab o?e ad os fidid l ogatio ftia non en nm in 'duoFus virn^ustqiie ffint iactates virtute mithtiua: boc eit attractiua z expulfina t q: efi nece attrabere ab 02 c:z expellere ad lldnnz qil illa operatio perdif:mo 2 i" tur bomo fame.£t inilf m feruiens nature in bis Diiab* cperationibiis:neceireellvtvanef.Otapparetper anatbomid q? yfofagus ell compofitus ex Duabus tuni/ cis: vna que eft f m latitiidinctz alia que ell f m longitu/ H
dind:z illa que ^cedit f m longitudini qil colligif:z con/ llrmgitiinzafcenditadcpiglotumttunc fit attractio:t illa que vadit in latitudine facit expulfionem qil aggre/ g 4 tiir;z amplectitur cibumtficut yola mamts aggregat fe fiiper resbimiidas:z ofiringendo eas expellit.lTxna nifelhim ell q? llomad)us ell locus Digefii onis miffi ci w eidem ab 02 e:c 6 tiertcdo illum in KUumtquia^non poteit comiertere ipfiim mfanguini.£t boc apparet ab eo:qD minillri fui in boc opere funt qtiatuo: virtutes particula resfupiadicte. SedDigellio ell magis niamfeita m tu Inica camofa:p 2 opter calctem qui eil m ea pius:z |»ptcr
t I B E R
0c5q rtw
^16 qwod t1 aducnir t% artertjott -vcnismic ei adducut calo2c: 2 ct c fiippofrt^epatKita q> ipj caUfacit: q? epar ertticirea poiiai a latere djetro: 2 fplencei circa pofit* in latere iiniilro:q Dat calo^e^CSed attractio cibi qua facit bifcfagiie 2 meri ^tp tunica viUop lon^itudinalm: % adiiiuat ip5 in 15 qd c in eo d tunica Dianietrali angliaru JL Jgtretctio % expuUio ftut p tunica que padit p latitu dinc:ioqtqnreapit cibuilla tunica aggregaf fupipfuj ^b oiptequourqjcdplef Digott Digdne facta aggregatur 0C6fiie pteefupi02e6fiipea2 ^mteaifen^; 2ert ejcpub fio p bic tunicdq vadit p latitudine;:^ b; oiiaa opdnes P 2 ia 6 :f 5 eft crpuliionc inferi^ qn eft facta Digclho: velfu peri^ p vommi.(£Sed opatio ^tutia Difcretiiie non efl multfi nianifcrta m ildmlfi Dicerem’ q? fiomacbiie mitiv Defideraret cibu :2 aggregaref fup ipni: qd nt in eo, Ht opio affirmat brq? fi no Dicerem’oj fidcb’ uutrif e^* cbilo.quare Defideraret cibfi 2 aggregaref fiip ipfii;:j ceflaret fanieo qn comedim’»£t fi ptigat m vnti; mcb 2 ullTmat alterirfeipfii; obliuidi no tradit: g recipit mitrmif tii:2 Vtilitatc ex eo £t accidit Vt aliqui ex no
^Hi^^^^^^^^^-n^^^i^J^iaejpcbilonoDebct nu^ friri;m/t pofiqjpueifua fu. cntinrangiimc:2 ndcadbu c foiierfiia mfanguinem fld^Ltrgo Dicam’ qj fidcb’ nu'' trtf ab eo e;: modica re:q pl’ affimilaf qlitati qi^titatu
5 eyl5 q^Aibito qefd tfjme6:cucomedim’ficnt
fiibito qtTqt fitig y bibim’jfl ' i?t nrm
mena q? in t* o iii alicj para fubfilia q nutriaf cito p alim bumiditateiqjuiand fitfanguincatQitu videa multa aia-
liaqmitriimf:l5nobdantfangiiind.^tDigertio fitieoo caritate 2 biimiditatc pmo: 2 ftdario fit p aggregatione; qui facit fidcb’fiip cibfirt qi ip; amplectitiir.£t ppterea tfic qjto fiocb’ in aialib’eft grofliot 2 Diirio 2 :tito fojtioj Digefiio ftt:2 15 appet in fioebia vohicrfu £t pterea vo^ Inerfit qda antiquozfi gp Digo fiatpp pfirictionem aggre^ gationia,£t opinatur q? fidebi voliicru; pfint ft6:ficfiinr fldcbi gallinap 2 pdicfnq: R mebzu no fuit pofitii i eia dii nuu 2 f) 2 te nifi pptercatq: no babent Dentea niolarea. eSed ifefiina it videnf ei infifa nutrimeti;q 2 ipfa no Jierut fci pneipsifr nifi vt trafeat p ea Digefiua cibiia in fo2amf qd appellaf po2ta.T5>2opterea cfi facta e Di gefiio m flo aperitur locua ifie 2 niittif cib’ ad itefiina : z inter i; epar trabit ab illie fiiccofitatd cl)ili per venas q attingut ifiud :2 qrt cdplaierit opationea tiic e^pellfit ite Itina fiipfliiitatca inferiuatt ilia eil fiipfiiuitaa ficca.g vti litaa iteflinop efi bina,p 2 mia q2fut Via p qui cib’ vadit qb illia adepar.Scdappejrpulfione fiipHuitatia ficce.
6 Virf in illie manifefii 02 cll expullittxBt ppterea fiie nint ambe fiie tunice efitea p latitudine,Sed vimia at^ tr acmia no cft manifefia in eia:ppterea no babiierfir tu nica vni in longitudine :2 ipfia c virtus Digefiiua:q 2 eou cdplo efi ppinq coplonifiibe fidd5i,S; illa intefiina no pamienint multi rcuolntionc nifi vt niotaref i eia cib’
roiolutionein Itcflinia fimf gii St ^ "lupate gjell Imtitatiuii tibi
adonertendnipn mr4ngiimf:2pofiea mittit idm ad oia |itebia:tp,gortat.on«q„a,facitf„pe^
uafpncepa.t "^"^“'•t^jpollremiimttrimentri etlin eozdaz m eo pma vimis mitritiiia cft pnceprlt arma
..nfactfangnme: rrtentniatpeoigoais: attractmZf tj;3b»tcbjliiab mtefimia:Di^^^^ Dinidit t cogno
but rcnca;d)oIerica qui trabit burfa fellieomcBa qud tra bit rplen.£t iueniri virtute ejLpuUiuam affine virtim af-^ tractiue niagml Dubiu elh 2 bic nd e locua fiieforonis» Debes fcire qjrifte qtuo: virtutes aut qm^ no funt/epara te abinuice:|^funt<icutmultiopcrarqfup vnu5 opus: t funt Virtutes que funt licut infifa vni virtuti que nuthmetu:; facit ei Cll ifiia quatuo: virtutib’ inquolibj meb2o:2 ille in toto co2po:e Datefimt ;ppter neaflitate vnius virtutis itrinfece que efi in vncqucqi mebto : « efi virtus nutritiua pncipalia.cbeincepa cdtcplidum cfi fi ifia pncipalia virtua efi 4?p2ia in boc niebzo ad boc Vt fit ipni folu p2mcepa meb202u ifiiue ^tutiataiit illie cfi aliud nieb2u qd fit pnapa ad ipm in boc opere: fiipcr b efi multu necelfe DiTputare.£t Dicim’.ii appet per boc q; Declaratu cfi in nali pbia:q? ifia virf no ficit nili vni parte meb2inutriti:2 ^ niebtafunt copofita ex elemcii tia:2 qj edpofuu eje elementis non efi copofitu ni/ip mo dii teperantie copU7:ionis:2 cdplo fttp modu Decoctio-' nis:2 oecoctiop modu caIo2is:ergo necefie efi q? **^?*^, metu ifiiiis virtutis fit p2incipiu fo2tis calciis : q^
D 5 ia inter illa re que efi nobis neceffaria ad eflepn^ efle totius:2 fi ita efi. ergo dc necefiitate ifie caloi efi»!» epate:z in alqs infirumetis nutritiiie,£t fi ita efi ficifi citj 5 .q 2 nd lucrata fint alia meb 2 a que biit bac virtifi^J ifiu calo2e' cfi quo agiit fiias operatides nifi a calote ep^ ti0.ergo epar certe efi pneeps ipfop meb2op:q2 ndcoin plef eis b opus nifi per ipfii;:! ip; cdplet operafua P z tale meb2ti3 quale efi iftd efi Dignius vt vocef pnccp® z ifia efi onatio qua Di^erfit tm auctotes ipfii; p fe berc* £t ppterea De rect02e agriciiltop Di^erut qj fit pneepf eop.ppterea qzferuitia eo2ii nd complentur nifi ex reg»'
aeno gkin ifta ogationKipfo c 6 cedmea'ms w «•»*« atttne veniant epati a cojde que adduent eid€ calotenngj fi epar efifnfficiea libi in bac operationc.-er': ^ ea lo: ifie cfi m vanum z fine aliqua eanfa. ••
xennt q? ifie calo2 nd Det epati nifi virtute; vitale.flT^* cemus qd efi virms vitalis que efi tn mcbtist efineafJ^ Virtus qs virtus nutritiua a»t fenfibiUs:2 nec nome vite jntelligif nili fup bas Diiastl; accidat vtnomeyite attr» Duat magis fenfibih:2 boc efi i)2iu ei qd inteUigif eje vef bis bois que fcis.Tlec abnd certificatu efi ex iftis virtuti pus nifi ppter eanVoperationes:nec Amtbic alie opera ttones:nifi ifie Diie:f 5 efi nutribilis zfenfitma.^Sirn^^ rent q? virtus pulfatilis in co2de efi tertia Virt’:t illa vf Virtus per fe. CQ^Rndemus q^uis nos cdcederemiis vo-' bis boc:co 2 tu Dat epab virtute' pulfatile:q 2 manifefiuj efi gj vene epatis non funt pirifatiles. iDeiceps appet qp Stlites pulfatiles funt p2op2ie C 02 de :2 ifia virtus efi p^a P 2 ia fiia Dnatio:2 qn Ditatione babet co? cfi bac virtutet q: cfi bac virtute Dat 2 partitur virtute cib’ mebiis*
Dat 2 partitur eis calo2e nale:di boc ipfiwb; cdfeniafit> nc libi p modu nabdlationis:2 cu ifia virttis videl; pm fatilis fitilla cfi q coi Dataliis mebtts piimunutnmemi Dido z partiedo eis oes alias ^utes.ergo ipm Deb; ap p 2 op 2 iari De necefiitate irti virtutt:boc efi mitt imie a la tere q? efi nutrimetu co2diale q? ipm cfi infff m en q«^ boiat ifia virtus in Dido nutrimetfi.CEt fi eit alia vif tus biepter ifia virtute nutrit«ia:Darct olus meb:ia:fi impole efi efle m aliquo meb2o virtute ^riam infpecie
qnfacittogn[nd:re« all|svirtinibiisqfuntm
trabit cbilii ab inteftiniKOiftretiiilqfi cin /d,t f pncipenec. B. necd' ffittresIlmfluitateaibCCCllIiipiltiitlM annniL^ wgno^ termediens bicitB.CtuitaefthcutoivuniwJrappari^ »ntrt8mgnu«aiw.D««imEn««asaqnoTaqua tra-- ««oparatiocoadjaadeparfitfKCoparatiaqn* pc«'»
6 ar.
SaUcpatis adm&2a aIia.£r^o c©? ejc neciratc eritp^n ceps fuper cpar in bac vir t«tt\‘q2 epar non cii fiifficitns in faciendo per fcfiia opationeni nifi pp calo:c tranfmif fum a cozde teperatuni m quantitate z qlitate. eft refirniatus ifte fernio vt cozfit oe necelfitate pzmcepa f tutia mjtritiue.q 6 6 a tnec alq ex anatbonucis oixerut nec credidertmt:Q 7 cozdi veniret caloz ab alio niebzo: i§ eft ftifficiens per re licut coniieniene eft pneipi. £t ego la ;pbain tibi virtutem z caloze per Viani ooctrine oiifolu^ tme.(T£t fi tu videris gj indiget coz epate ^pter ppara tionem nutrimenti non til ;ppterea epar Dignum vocari pzincepsnicutnoeft conueniens ilomacbo^>pterppa'' rationem cibi vt vocetur pneeps epatismec ena bubul CHS qui pparauit cibu alijs bubulcis vocabitur pneeps. CT^oiI^ Declaratu eft qj coz eft pneeps virtutis nutri/ tiue:z apparet p anatbomia q? non eit m cozpoze vmij mcbzuj ad qd no veniant arterie a co:dt\crgo coz c Da' toi virtutis nutritiue oibus algs membzis per via quaj egofuperius Dixi tibi:z fi ita no elfet arterie elfent in va^ nunu£t adbuc non fiiit vifiini vn^ per anatbomiam vt trafiretfanguis ab eo per venas ad coz. Sdbiic fanguis qui efl in venis efl fanguis impertois : z no eft creatus in vebiailiijfpus nifi fanguis arterialis. (L£t fi Diceret aliquis bo q? medicus non babeat neceffaria^ bac inqiii fitionctDico qj Ijabefmultum neceffariatz boc in fiituro melius explana bo.(L£tquado J 5 al^vituperauit 3 rcbi genemtqz curabat virtute memoziale cu medicinis coz/ dialibus credendo qjeettranfmiffa a cozde: z Dicebat/i credis qj virtus memozialis fit in cozde:quare no appo^ nis vetofam fup ipfunitz fit intetio tua in medicado ipnu £t ego Dico qj Ijec eil vna repzebenfio que efl magis vi' ruperabilis $ ^ba Archigenis f m ^ Declaraui bucufq}
2 Declarabo Deinceps:q: co: efl pzinceps otu; membzo ni5.(C^t fiiit loais eius in medio:qa bic efl locus regis: ad boc vt fit regime buius ;ppoztionatu3 equaliter oib» fuis circufi^rentqs:? etiam vt melius cuflodiatur.£tpzo pterea fuit circupofitus paniculus grofliis vt cicudaret ligamentum fuum.CCSed nutrimetum cozdis efl ex ve' na que coniuncta efl inter epar z ipfum. jCooperimentu q 6 fiiitporitumfnperauriculamcozdisfuit pofitum vt «periatur iterius ad boc vt fanguis pofiet ingredi ad ip/
rwni:tpofleaclauderetnrperfecte.(i:Sedauriculaque in aiio latere boc efl auricula venequepzouemtab illa camera adpnlmonefj opi.quozundamfertfangui' «t'm ad nutricdum pulmonemtquia nonfunt vene con' linuitatecum illo.C^t cooperimeta quefuper banc au *iculani ozdinatafueruntvt aperirentur extra t no m ^ns:ad boc vt fanguis poffet exire per eas ad pulmone.
CLSedvni Duarum auricularum.V5*qne efl in camera
finiflra;boc efl os arterie magne non fuerunt ozdinata rria coopertozia vt aperiretur ab interiozi parte ad ex' Ira nifi vt iret fanguis tfpiritus ad arterias z non redi' •■ct:z alia auricula que efl in boc latere e os arterie ve' que venit ad pulmonem. £t ab bac arteria fit eueii' ^atio cozdis.£tpzoptereafuerunt ozdinata cooperimc' *a iflius auricule vt aperiretur Defozis ab intus.CTSt'd qnia fplen non babet nifi duos meatus : vnus qui conti/ *inu6 efl epati z alter cuj]lqmacbo:t in fplene flat fpifli-i *«do fanguinisJSpinatur q? fit factus ad trabendum ru'l perfluitatem melancboiicam epatis : z videtur longin/ ! quum vt fint DUO epata quia non apparat in eo vene < J^^ucMaliud niembmjJirBuffa Fellis ozdinata fiiitW rrabendumfiiperfiuitatem cbolericam ab epate. (THt fenesetiamfuntmembza feruientia epati: quia attra' wimt aquofitate que efl infanguine per venam magnaj q«i^ Venit agibbofitate epatis.(ESi vefica fuit ozdina'
ta ad trabedu fuperfiuitat^ aqtiofam a renib’:z ccoper' E tura que efl inter ipfa5 z renes fifis coztici quado bunii' ditas trabif ad ea aperif j z quando remanet claudif:ad boc ne reuertatiir ipfa fu^fluitas ad renes. (££tfcm z non tradas obliuioni qj vnuquodq^ iflop mcbzozuj que ozdinata funt ad trabedu fuperfiuitatefanguis non trU' bunt:nifi qa fint fibi cduenientes in cibo:x etia cii boc fa ciunt iuuameta que funt neceffaria. (C£t ppterea m eis funt De neceffitate^v.virtutes particuiares.f.attractiua: «reti?ntiua:Digefliua:Difcretiua:zexpuiriuafupza Dicte.
3ffla funt oiainflrumeta nutrimenti.f 03 £tbabes qjD%e ' Zres ttS f tiones que coicant omnibus mebzis funt Diie. V5. Digc'/ Digones flio flomacbi:i Digeflio epatis:faluo gj tu non ponas fan/ giiini vna Digeflionc in venis:t fi efl pauca efl. Sed ter J tia Digeflio eflqueeflpzopzia omnibus membzis .^ — ^
CTOe imiamentis niembzozum officialium queftmt inflru menta virtutis generatiue. £ap.io™.
E t POSTQ^VAMDeclaratuieflqueflntin
flriinienta Vitutis nutritiue:volunius Declarare in F flrumenta virtutis generatiue.airtus eni3 augnic tatiiia no babetpzopzia mebza fibi;red eadem niC' bza que funt virtutis nutritiuefunt z iflius^rDembzozuj/ gfiationis qdamflintquefuntppziafemine ficut vuliia z funtppzia marificut tefficulixvitA
p^Sed tefliciiiiTuerunt ozdmatf ^ faciedu fperma:
'aTdeo fuit caro eop alba z rpongiofa ficut caro mamilla| rujtt ideo quando conuertitur fanguis conuertitur a fiA militudinceopttfaciuntipfuj albinfiaiteparconuertitl cbilum ppter fua rubedine ad ruboze.qz vis eit agentis) affimilarefibipatien8fuu3.([l£tDebe6fcireq)ifludniC') Zefliculi fi bzu nqefl ficut pzinceps virtutis giiatiue : ^uis ipfa^vif' funt pzintus fit In eo ficut opinatur Sal^qz illud no pot agere fua^ ceps Vtiu) operatione perfe nifi per fpiritu miflii^ eide a cozde tem gignitiue peratu in $titate z qualitate.Jdeo appet q? virtus coz' dis que btinc caloze mefurat vt poffit facere fuas opatio nes fit pncipaliter .gtiatiuatt virtus que efl i boc mebzo efl eius feniien s;z fi b< aliqua pdo m mationg illg eil p gr/ G
ticularis.CT 5 S?tefliculiquo 6 Dicit fila l^femmdbze appaj Sperma ret qj no babeateflPectu in gnatione;j(quia fperma rniilie mulieris li r um qb griatur m mulieribus in griatione inuentione no ingreditur h^z Ii aliquis vellet Dicere amirando. ergo facti funt in giiationej. vamVRefpondem^qj necin boibus mamille bnt aliqua Jdi in pa' inuentionemingeneratione:ttnbabet.eas.ergo Debes rapbzaiib fcire qj aliquod luuameti» efl in vtrifq?. (C£t fi tu Dices aialibus. vn apparet q;fpermam«litTis no b 3 aliqua -inuentione K 6 p® ab in generationeDicehdlTqi manifellaturfenfu z cognofci j expimete. tur per argunietu^tper fenfum.qz bomo videt q? mulier impzegnaf abfcB eo q;fpermati3et. £t pofl$ legi libzos And.g quefiui a multis mulieribus De boc z refponde' rimt q^pluresimpzegnatefuerimtabfqjfpermatijatio' ’ ne:z etiam fi Dirplicuifleteis coitus.flC£tetia vidi $ plu res ex illis impzegnatasquefuerant a mafciilis violate.
CEt vicina queda mea De cuius facramento confidere , muitu bene poteramus iurauit in aia fua q? impzegnata ) H fiieratfiibitoinbalneo lauelli aqiie calide i quo fperma \ tijaucnmt maliboies cum dTent balneati in illo balnecui £t egoperfcrutatusfuivnumlibzum quem fecit auem<; cladis De fpermatezz imieni eu; qui Dicit cp boc pofe efl cfieiz reddit De boc ronem plurimum mibi placentcqa / vulua trabitfperma ppter vnam ppziam virtutem quaj babet cum eo a tota fpecietz ad boc noefln eccfi aria d^
lectatio.o quam bene placet mibi* Seba rb. j
fcitur argiimftonatnrattefl qjfifperma mulieris poffet fjcere banc operationemtquam facit bois fperi^.ergo generaret per fefemina : z bomo non eflet nece^anus: inquonec eflet opinadiimzqibcc operatio oiuidaturin £or.auer. ^
I fl!oem ^titatctlSed vtfpcrmff mulieris focutaliqua taRdodbo:tmit*Vj.Di€tfbitfuetril^maiiiuoIutripaiti^ nicnib: j: zrperma viri aliquacq: qsuis nieb^a fmt multa: lo;nec ct qredii ab arilJo.qub loco erat illud fperiiia.£f Illa fimt vnfi i« vno pu® q 6 ell in ei 9 :z oatoz illius p2inci' (cio qj no erat necia m medicina illa inqlitio : q: magis c pq q 6 cil C02 ipni ell oato: oiiim mebiozu in potetia: z li ingrendu in gfiatione aialiu.S 3 nos mirraiiim^illb b«c P elfetruliiciens mi 4 ieris fperma m oado boc pn"*.gfpcr^ maiozi imiamcto:z g viiltfcireqones qnmt infer ma l?ois no \nct ct muentionc in griationc: z lilr oico in ^aClegat libtii 6 aialuz ibi inucnietillb qb rpermate vin.C^tii Dicertf qb aliqdillopfpermatiim inceps volumus reuertiadillb aquofuim’feparan.^t non facit bic operationi quoufq; no (iint mi^ta adiuice Dicimus qj pmu iuuametu vir^e ell vt ini|ci3t fperma m z adepta fimt alia fotmd z alia oifponestlicut no ell fuifi niatricetz zf” vt fit meatus fuperftuitati aquore.£t luua ciens o fe acetimi:; per ft mei vt fiat ojcmielcnifi qnfiint mentu vulue ell vt fit loais gfiationis:z cii l^fiint alia i» ^mpugna mipta ul*. IL^Rndcmus z confiteanf bccqd coplbnc ba uameta:vt fit meatH yiaftigfluitatifangiiis no coctiqiw
n '
V bent i! I a Duo iperma tatz illiid qb oat eis banc fotma ne gfiaf in femistz c fanguis nicllruiis g pp nimia bindittti ct ITe ell vt (it c6plens:z illa Diio fpermata fiint bic loco q gftatur i eis eje paucitate calojis eap mtrinfeci nd e m
S^ertia ro ad pneipa )e»
materie: z l.>ic no ell res que oet fo:ma nili virtus giiatiiia:z Dc nccelUtate ell mcbtuqb bj bac cdpfonc vel q 6 facit i^anc coplone ell mebiu m quo ell virtus griati^ ua.(E£t f m bacopionc elfet necelTe oicere q virr ge/ neratma cil in vulua.£t vtina ego feire que neceffitas i rperniatis z fangninis ad faciedfi bde opationenngafan giiis ell iWciee ad faciedfi oia mebzacqz ipfa nutriuntur CTree, (C£tpollq3 ita ell tappet ipo(fibileq;fit opatio fperniatis mulieris zlperniatis viri vniij infpc:z ct ap^ paret pma fronte q; mulier b) opationem in gHatione.g pueniens eil q opatio vnius fit fine opatione alferiustt q fint ambo Declindtcs in eo 2 fi opationibus ad vnfi fine boc ell cmb2ionts.g qblib) eo2fi oat embzionipte p qui
(lat vel eil.£t ille Diicptcsfuntraa zfo 2 ma. z vnfico 2 U 3 -r-r -v —
ell pato: materie^ t aliud eil Dato2fo2me.£t ipoli: ell vt vulua»£t ppea qn materie pp aliqua cam no venifit | fciiiina Det fo:nia z marculus mam, 3 fdeo ga Datoa nutri vulua currfit ad mimillas:iicut ell m niulit rib^ lactati'" meti D3 Dc necelHtate ce Dat02 matcrie:z (emina cil oa^ btis q 2 no bnt mefiriurz fi bnt paru 3 biit. £t ftint
trij: nutrinicti.g D 5 ec Datnx materie : z mafailus patoi mulieres q no pollimt ipiegnari Diim lactdr, £t iterfi cit [ fo2iiie:z lic Di^it 3 nll«£t pollq3 mulier no babet aliquid materie Deflcedut ad vulua piidtiir a mdmillis. 1 :niciirq 3 i De quo pollit opman q Ut manili fperma z fanguis me- Diximus imiameta me'ilni02fi z fperniatis* Deinceps llrmistz ell manifelhim g?fperma ellbumiditas aquo fg lumus nar rare iuugnjita inllruiiient02fi fenfus,.
firisniperfliiitatimeqjfolfi efi urefupnuitati.Sed ^ ce^TOyeimiafnentis membtd^^^^^^^
to ell fiipfiiiitasjz iporc ell q ex eo menibza nutriri poP menta fcnfiis in generali. i:ap*i i"’*
ficies calozeap ad Decoquedfi fanguine3 g niittif ad wc bia e^:z idcirco expellit ipm na certis poxifmis p niea'* tfibui^meb 2 i.£tellcopofitu multis villis tranfiierf02lja pp ^tutc retctiui q c in eis:z b3 aliquos villos logitndja les pg^iJmtc attractiui vt trabat lpma.S3 ^tiis expn«* tia q e i 15 mcbto magna c : zppea b3 vnfi villii iatipd*^ nale»£tfitu qreres vtrfi vulua b3 virtute imutatiiid b ii» digetfpedatidetga no pt Dici q vulua faciat mcbta em b 2 ionis.i 53 ^f info2matiua ipa facit cfi calote fixo iTpef mate.g f r imutatiiia q e i vulua nd c nifi loco pferiiatio nisrz io di attigit fpnia aer coarfipit cdpfoncd^JJjl^^^ / vid pdt itelligi q i^tiis imiitathia c in vulua.jir?53 tiia^^ nifellfi c q mamillcfiint ad faciedfi lac:ppterea q caro ipfa?2 fuitfpdgiofa z alba: z illa mebaa bnt colligantia cn
rmt:gaiipoinbilecctftifficiltiouetf 4 ngiiis^i^ T DJCJMV-Sgrgn®iimta’nrHs;rc?v7^^^^^
“ ‘ ' ‘ ■ 1^ ditU8)gHlfu6_,odoj3tii9,ltactus.OT)am^^^^^^
triimfnidbaarqandellDfia mter mitrioietimam t nia^
5dc e nia eficntiejga nutrimctii ell euntia in ptetz gfiatio ee gfiationis m toto: z md totius z ptis ell idem.£t et boc tellificaf
znutrime^ qjljacrma niulieris nd ell macmbaionisrqa multe miilie ti. res impaegnanf abrq 3 rperniati 3 atione;ftcut Dictum ell,
(Quarta rd <E£t iterum vulua mulieris vomitruii3 fperma z trabit fperma viri ad fe. One oes res ille ollddfitqifpma lieris efifupfluitas Difciirrcs ppter Delectationem: lic Di . fciirritfaliua ex oac alicuius famelici cfi videt aliquenfco
dninta ro jiedenii.!(r£t appet manifelle q> fperma viri tenet lo^ ^
^ agetistga nidbza no nutriunf nifi per caloac nalc3 g d rationis boVell'^ facit ed perit" ^ne alicuius necellifatc in co 2 de:zillecaIo 2 ell pmfi inilfm aie nutritiue.£tppea arill.afit Dicit q oominiiimfmim ell partiailarc : ga cfi neceireefivtfitp2imfimllfnivirtutiscdplectiiie£tfirr
q cereb2fi nd fmt creatfi nifi pp ipos:z ^'»p:ic pp fiim,auditfi,gullfi,z od02atfi:z glibet iilotii babet rmi 3 iu llrumctfi ^p2iruV5.virii6 oailinauditus aiire 6 :odo 2 atii narestguilus lingud.£)ed Dc inllrumcro ^>p*io tactus cit Diibifi:q2 0 ar.Dicitqjnermisqui 02it a cereb2oellp20' p 2 ifi inllriimetum eius:z eil Dato 2 ipfarfi virtiitfi alqs mc b 2 is.£t : 3 nllo.Dicitq?illudmfirumetuniellcaro:z boC fequitur opinione qiid bnt dc cerebto. Ouia 0 ar, Dicit q m cofimt gnq^ fenfiisJZ Dicit q ell p 2 inceps illius ope
M necefle ell inYperniate viri aut in fanguine g c in vulua
magnd ptd illius nalis cal02is ed in actutz ipofe ell ed B nifi inrpermate ppfufi cal02C3 z bnmiditatd. £t fanguis cx quo griaf enib2io ellYangnis venap mulieris qui ell in vulua retetustz remotus vt babeat in fe virtutd tale
qualis ell iita:eo q: ellfanguis indigellustz adbuc remo<' tuis ell vt fit in fperniate mulieris: vel ct non ell Ddm q caloJ naturalis fit In embtione ex fetideo ga no gfiaf ca< rdcMo naturalis nifi a caloze g ell in nutriente, (Hl^JOpter omnes ergo illas rationes no ell credddfi g^rperma mii^ lieris fit nia vel fotnia emb2ionis. Sed fperma viri liat loco*fo2me:zl&nguis mcllruus loco materie : z fperma mulieris no babet inudtionc in gfiatione, £t non ell cre^
in boc opere feriiito: Dominationi coadis polito q fitfhbj . fusfuermt m eo gnq5 vel quatiioz, ([^£t nos volumus ^ fpeciilari iii boc Fm q^rpeculatifuimiis in Dominio epa^ tis.£t Dicimus q manifcllfi c ex anatbomia q multe ar terie a co2de niittfitur ad cereb2fi z fo2tes:z oes aoatbo' niicuz 6 a.cfi eis 15 pfitenf :z ex 15 ell pma ^batio q ccrc' b2u in bac opdnc idiget cozde. S3 fi ree q imiaf cerebin pp C02 per cal02d illfi qud d trafmittit ell ^tiis nutritiu^^ qiia cereb2fi nutrif .g C02 De necelfitate ect feruitot cerc btrin bac re.io qt nutrimdtfi z virP» mitritiiia nd fiit oaW in alali nifi pp fenHis z virtutd ffufibild. Sed resqua «af cereb2fi pp C02 p calpte que ei trdfmittit ell gnq> fc«^ fus.£rgo i?tus fenfibilis pmo z pneipafr c in co2de:z iim
, ^ virtusefifenfti 0 Cois:cmuselfei>batfieilmlib 2 ODeala;
dendu y t^erma ptebeat uniamctiirclum qualitatetfed (CSed 6 aLDicit q bec ^tus ell in cerebto: z arillo.t>^ wfm in luuaniento q 3 Dtatuii.£t ppea nd babet q ell in co:de.C£t fi tu queris vnde appar et q coi nj ^
Sri|l,rep2ebefiond.ab pip»? pai* 9 ’i niuliereqne in fal^ Datotccrebto calozismenfiirati in qudtitate z qualitad,
#m q
I» A
S 4 -
Wiictio ifionem ^
t>g/ .
%io, *
it §
fmgjconoenft Vrtiflii<Kfei»rui<>rf«iiribttscerebJu ipondemus girdne ocbira eft g? no cn oi caloje fitglibct ft;nfiid:quia calo: cum quo opatur virtus niitritiua no cil Ille calo: cu quo operat virtus feiuibilis.£t boc apparet in Do:micre z vigtlanterq: nos videni^ qj operatio vir^ tutis nutritiue eit fo:tio: cu nos Do:tiiimus: :: tuc non eft lenfus in actiu£rgo calo: cu quo operatur virtus feniibi lis non eit in feniibus in actu cn bomo oo:niif.£t boc ap paret q: qii bo oo:mit tenedo oculos apertos ’no videt: 2 (i nd eflet q: reuertitur calo: in quo eft vifus per neruu opticum ad partes intrinfecas vifus non effet p:iuatus* CC^tfcias g? vna z eade virtus no pdtiueniri m potem tia z in actu limuUremeLg poilqud manifeilueil gj vir^ tus Vifibilis vadit cufpu VKibilittfpfis vilibilts cu calo^ re naluqil oo:mit bomo non eft virr> vifibilis in actiuq: li enit in actu videret in actu: z n6 efl ita. § calo: nalis q Viuiftcat virtute renfibile noneilcalo: virtutis nutriti/ iietqil oo:miens nutriturt n6videt:tqntufcies vbire tieriitur z vnde trafmittitur tunefeies oe neceflitate lo/ cu virtutisfenfus cdis.S5 mibi videtur p:ima fronte qj a co:de tranfmittitur ifte calo: z ad ill6 reuertif,£t ppte rea funt partes ejetrinfece qnbd vigilat t operatio vir/ tutis nutritiue eilfo:tio: cu bd Do:mit z co:pus eftfridii t>efp:is.<C£t nemo oebet Dicere qjo:tus illius calo:is cumqiiolfaiitfcnfiis*: vigilia generetur p:imo in cere/ b:o:q: cereb:il eft meb:um frigidum z meb:a nerui frigi da:t m maio:i parte eop apparet manifeilefrigus.ergo incredibile eft vt calefaciant co:pus.(E£t adbuc De ra/ tione appet gj calo: g ell ma aie nutritiue z calo: qui ell nia aie fenfibilis ell vnu loco fuUti: vt t vnu in litu : z non eil DUO loco fubti nec in Duobus Diuerlis nieb:is ct Duo. Ouia ata nutritiua que ell in emb:ione ell pparata reci/ pere aiaj feniibilc:z flat cu ea loco fo:me z finis z nutri' tiua c ei lofis^m^aterjendeo^fui rece'ptio in illo loco 5 ne cdfitate g pparatus^e^l recipere.£t manifellufel! gj olf noellpparata recipe nifi in loco fui fiiUti z fui litus geli calo: nalis.£rgo receptio aie ad fo:ma feniibileni ell De neceflitate in B loco, jdeo ergo res vnita ab bis Diiab^ ell vnu loco fubti vel litus: q^uis non fmt vnuj in aliqua i>ua? figiirariutlnu limpfr boc ell vnu numero : z vnuj t>ifFone.£tbecefl nobilisfniaqua Dedim^. poilq$ na ell z et apparet g? calo: di quo reguntur fenfiis eil ca lo: co:dis.5 virtus que regit fenfum edem ell ibi:t cere/ bnijeilfeniiens illius Virmtis.£f5jpru5 co: ellpzinceps illius virtutis veraciter:quia Duaf fuper bis I bac perfe cta Dnatione.it nos potuilfemus pbalfe bas res magis per Via Demonilratiiia:§ nf a itetio ell abb:euiare.([:£t poil^ Declaratu ell g? cerebtu ell feruiens co:dis Dddo ei Virtutes fenfibiles p modu que Dat, camerari^ regi vt ipleat voluntates fiiastqsuis reje Det ei illd ^tiitc pp qua 3 git:necefle ell Deicepsfeire que ell via p quaferuit ctv yebtfi co:di:q: ia Declarata e via p qud feruit epar co:di: l^oc ell q j pparat ei fuu nutrimetu. £t Dicimus q) non in qualibet mefura calo:is cdpietur operatio cuhiflib^fen «is.£t adbuc apparet adfenfiim qpno indiget fo:ti calo/ j;e:q: fo:tis calo: pbibet eos appixndere fenfata evtrin jecatipediteos liciit videmus gjboiesg Diitemperati •nt foni calo:e m cereb:is cop in egritudinib^ acutis cre z videre ea que ndnmt:e mavime apparet ”ieniu tactiis:qj fuit intentio in eo appzebedere qtiio: ^nalitatestt fuit impotTibile vt inllfni illius eit vacuum J^/?®*S^ipfum ell complejcionatum ejeeis: vnde fuit fa/ ^^Ptvatie vt Ijabeatfenrum fo:tio:e.C£t p:o r ^ calozisfuit o:dinatu contra
ex oppolifo ad teperandn calo2crim vt fen ^ ponit appzebendere per fecte.flec fiiit polTibile po
nere bac frigiditate eade i coide a pn®crcationis;q: eent Diminute operatidesmitrimctiDiiriinutione manifella* C£t gjDu voluerit natura facere bas Duas operatioes in aialibtis perfectis m vltimitate perfectionis fiiitpoli tn cereb:u cdtra co:*! 5 ed aialia que Dicuturfpongia ma rina z multa aialia b:uta nd videntur idigere cereb:o:t rpaliter nemo magno g o:if a cereb:o : z ppea fi incide/ ref aliquaps illius aialis polTet vinere z nutriri z crefee re Donec rediret ad id q6 erat.£t pp banc cd 5 videmus multa aialia que viuunt cm fint incifa vfqs ad mediufui. £t illud ell feruitiu q6 Dicit grillo, z fequaces fui.-: fecta circuentiu que D: emcra5.i.Viato::gj cerebau facit co:di. C £t fuit o:dinatii os capitis ad Defendendu cereb:uj. CHt fuit rotudu q: figura rotuda ell magis remota a le fione liait faciunt callellani qui faciut turres rotiidas vt maebina nd poflit eis nocere.£t adbuc q: figura rotuda plura cdtmet tn fe r et ell magis apta ad motu edtmuu.
E iCOe iuuaniento fili fpine. jCap.ii”*
T IVVAMEjNTVM filifpmecllDe gene/ re imiamenticereb:i zellqtiaficlauus ligans fpoif dilia.£t pollq3 Declarata ell ex boefermone com/ pofitio.allcomparatio Dominationis cerebzi z ilmiliter Dominationis C02dis.t Declaratum ell iterum q> ell ^eius iuuamemfuDeinde narrandum ell iuuametu mcb:o:um vniufaiiufqj que Data funt bis qiiinqj virtutibus.
p:op:io mllrumento fenfus tactus. £ap. 15"*.
E t DICIMVS gjcaroellpJOp:iuminilrumc tum renfu6:tactiis:p:opterea quia illud ellmenv b:um qd edicat omnibus animalibus : ficut tactus cllfenfus edis omnibus animalibus.Et i carnib^p/ fecto:umanimaluimfunt fparfi multineniiad tempe/ randum cdplexionccarni8:zqiiia!nemifunt fimiles com plexionicereb:ieilinuanictumeo:um De genere iima/ menti cereb:i:z p:opterea memb:a ad que non veniunt '“itlulti nerui funt Duri fenfus.£t illius virtutis quidam ell g> coicat omnibus partibus carnis:? bic ell fenfus qua/ tuo: qiialitatii5 cotrariarmlicut calidita6:fngiditas:ficci tas:z bu.z quidam ell gj ell p:op:ium vni mcmb:o: ficut ell quando os llomacbi fentit refolutionem factaj in eo: z illefenfus appellatur fames z fitis.(irS3 fames ell fen/ fiis refolutiomsfubllantie grofle calide z licce: z litis eH fenfus refolutionis fubllantie frigide z bumide. ergo fen/ fus p:op:ius ell Duplex.C^l^^nfiis capitis memb:i De titillatione quam babetm bo:a coitus iili Duofunt cdnu< merati ingenerefenfus taetns.
CDeiuuamentolingne. /rap.14"*.
I ; T LlNGVEiuiiamcfiimcIlmanifcllumgtil/' la t nerui fui non fiierut facti nifi pp operationem JL-^ gullus quamiiis bnic adiungatur alia res p:opter electione nieliozc boc ell ad pferenduni literas locutio/ mim.(L£t in radice linguefunt Dtio o:ificia que tangunt carnem glandulofam que appellatur generatrix raliue-z iuuamentuni illius faliueell vt faciat manifellaregulluj rerum fapozatarum.
Croe iiiiianientis oculouim z partium fua^. Cap, 15”. ^ T MANIFESTV^M ell g, oculi funt illni' menta vifus z g> funt compoliti ex feptem tunicis z tribus bumiditatibustzfciendum ell niuamctua ^ vnicuiqs ipro2um.(E£t apparet g? pzopuu inllru' mentum illius fenfus fit bumiditas rotunda que vocatur crYll^illiJi^ vfglacialis aut reticula aranea pofita fuper banc bmOiiia Declaratu ell m nali pbia gj bec app:ebc fio non potell perfici nifi in co:po:e pernio boc til aere z aquatquia ppter claritate z peruietateniqueellm eis fuit eis poflibile recipere colo:es:z nd apparet in oculo co:pu9 exillens in vltima claritate:? lucidit^e natu ex £oKaner. *
/Tarocin/ llrumentu* fefus tact*
Jdejpmo tbeilirtra. S.C.14» .. jdevbi.0.
rempcrantiii acris 2 aqiic niriciioco:po:attiicnfijito: grediunturfojasciiiouciitcaa* ^
dmata rotunditas ilhiis bmiiiditatie cum aliquatula Ot ^ iuiiamctis mrtrumentosu odO:atiia* *7 '
iitTritatcnmvtrccijjctrcrumrtnribiliunimultamquan^ -- - A2siiFESTV^M cftgjinrtfao dolatus fuitt
titatcni,(L£)cdalicbuniiditatc6zalio timicendfijcrut j\ naftie:^ fit maialibiieolfatilibiispvid attractum
facte ni(i pzopter banc buniiditatej. £t ciini Dcucptate 1 \ I nis ; z in non olfatilibus fine attractioncdicut uj modtea no i it nifi tt recipiat a grandmofa : quia vitrea ^ apibus z m ali|s animalibus non habentibus oi buniiditas fuit facta ad mitriendubanc bumiditatc per fatum.£t f ni Srirto.utefenrus fit m ouobus meatibus^
Viam ro2ationis;z boc fuit 4>ptcrea qa na fanguims ert fimt in nafo:z f m m Duabus caruciilis fimilibus
remota a na buiiis bumiditatis:rnde fiiit ncce!rarni3 vt capitibus mammillarum: z Dicit g? propter remotionej ^ ^ uliqiia re mediante fiat traniitiis fanguinis in pjjmo vt ifiiug loci indiguit attractione.CCEt t’0o Dico g? fi ita ect 'p:i ipfa adaptentur ad nutriendum banc bumiditate, CL£t xt Dicit 6a»ergo odozaremusqiiamms nares elfent op' qy ^ m. albuginea biimiditas facta fiiit iterum ad bumectanduj pilate quando attraberemus aerem per os.quia palatu iif « « banc bunnditatez ad ciifiodiendribiimiditatejfuam ab ellapertumnafo.£tf3g3Dicitauen3oarno6 0do2a»nus aere extrmfecorz ctiaj ne tangat vueam tiinicam.CS3 odonem cibotum quando incipiiit oigeri in ftcmacbo.e/ tunica fo2tis vocata coniunctiua fuit ad cuilodicdu ocu^ go a contrario non eft p20batiun g? penllas Duas cam^ l
Ium a Diiricie neruitz etiaj ad ligandum oculum di ofle: culas fiat odczatus:gj li ita ect animalia inolfatibilia ^
z etia ^pter alid vtilitatem quam Dicemuspofi.CSed odotarent. (CEtrcias g? non fuit Data attractio odc:a^ tunica que Dicitur ferina fuit fscti ad nutriendum Dicta tui nifi p20pter vnam Duarum rerum; aut electione q rt'tindper venas que fimr m ca:z etiam vt louet ipfaj nieli^:autgrofltcie fenrus illius in animalibus olfatilibj*
ptercal02cmnalcm per arterias qucfiintin ipfa.i5ed /auiapolfibileeiretvapo2ceuenireareodo:ata perfe luiiamentiim tele retine pmum eil vt Detfpirituni vifibi ad virtutemfenfibileni pzopter nimiam fubtilitate' fiib'' lem per neruos quifimt m ipfa boc ell calotcm nalc cu^ tlantie z pjopter naturam liie impulfionis. <53 ^pterea ius complejtio adaptata ell in cerebjo* £t per duos ner g» operatio olfationis ell|Vna Duanim reriij aut tral>eit iios qui vadunt ad oculos:z etiam nutrit cryllallind bu^ di aut mittcndi:z etl impollibile vapozem vcnirce^* miditate3 per viam ro2ationis z Dat imiamentu calceis odoaata tempoze tranfinilTionis aeris extra.£t ell poflt Corra 6a* P*-'** arterias que funt in ea. CCSed )5aC cofitetur bile ipfum venire tempore attractionis; quia adiientu^
g; aranea ell vltimate peruietatis z luciditatistquia co-^ aeris odotati fit magis per modum attractionis qj P lo2es z fo2me imprimuntur in ipf4m.ergo illi tela ell pro dum eflFufionis.Siciit tu vides cum volumus certefefi^ prium inllrm vifustvel perfe velpcr adiutcrm cryilalli^ re odores m nos conamurliiper attractionenuz bec ell ne.C{7£t tela vuea Dr babere tria iuuamenta vnu ell vt caufa propter qua^ fiiit Data attractio. CLHt apparet nutriattelanico2neam:zproptereaTmtmultuvenofa:fe animalia que odorant fine actractionebabentclarioreJ cfidu vt Defendat cryllallinam a Duritie tactus cornectz fenfum % animalia que odorant cu3 attractione iicut vi'
;ppterea fuit bec tela mollis tdtum ne,Dirgregaretur fjij demus informicis z apibus:propter Debilitatem ipfi»^ ^
ritus viilbilis z boc facit propter calord nigni que b3:qr fenfus in aialibus olfatiuis fentitur odor paucus Tme’ ut/ p na ell coloris mgri vt aggreger. (C£t foramenqb ell m tractionejzquaii videtur vtnonfentiatur.£t cum lit ^
L medio illius tele nd fiiitfactum nifi vt ellet forma lenTati paratio illius renfiis inter bcmmcni z multa eje animali^
bumiditatis cryllalline aut aranee aiit ambaru; qr vifus bus ell ille fenfus Diminutus in boniine ab illis animali^ ift,
ficiitfcie no fit extramittendo. Srd oculus recipit colo^ bus que indigent bocfenfu in venando vitam fuannz P' res per liia corpora peruia p modum p quc3 recipit fpe pterea Dicitur in prouerbijs gi cu3 illa animalia venanC culfuzqn colores funt imprelfi in ipfum tunc appreben^ vitam fuanitz bocell quafi per viam propbetie vel Din* dit eos rpiritus vifibilistz boc ego bene pbatii in libro 6 ne prouidentie.flJ£t pollqua narratiinuis inllrumenta fenfu z fenfatoH’jc r6nibus;g;fi aliq6 corporu quibus ell quinquefenliuim volumus narrare inllrumenta que fa' compolitus oculus ell coniieniens vt in eo imprimatur cta funt propter virtutem molinam, colores per nimiam eius periiietatem ipfiini corpus eil fllDeiuuamentismcbroruni volutarq motus. £ap.i8 *
pjoprm infirunientUjOCuli.(C£tiuuanientu3 tele cornee ctiajf lit vt Defendat bunioreni albugmeu zfait facta da ra z fubtilis vt non refiflat biiniiditati cryllalline ad reci^ piendu formas.Sedfecudu luuamctnm coniunctiue fuit ad mouendufecum mufculumqui monet oculfi. CL3fiufimtiuuamctapartiri oculi 0al^z maior pars luuanientoru f 3 g> vidillilucfuntiuuamcta arbitratiua: Kd imc Dubio quodlibctipforfi babet iiiuamentu ppriu3 in fe:z pars Dominas in co z fuus finis non ell nifi vt inu primantiircolores in ipfum. dJDe inanietis iniHoriim auditus.
c: iiiuanienris meproruni y umiai if ni w.... . . -
E t DICIMVS gj virtus que facit monere aii» nialbecell imaginatiiiayel eilimatiiiaquampJ*^^ cefiit virtus concupilcibilis. z poilea ibi confirma tum ell conlilium vel ratio propter reprefentatio^ nem rei imaginate aut ellimate f m g? Declaratum ell ni libro De aniiiia.£f ell neceffe perfermn in bac virfifi^r boc ell vtfcianuis inllrumenta quibus oportet operari z quotr?nf.^Dicamus gj mor»voIimtai^ quidd ell p2ius;z quidam ell communis. £6mimis ell motus eim" di qui motus ell totius corporis . Sed proprius ell niO'
tus cutis frontis z motus oculoriimtz mandibularum ^
ri0.(L£t pictu ell foranie auris non fiiit tortnofii3 donetz motus braebq a cubito inferius: z motus luncn nifi vt aer frigidus non intret tali m5 g» ledat awditfu £t re nominate in arabico rafcettz motus Digitorfi: z vuu» melius ell Dicere oj fuit tortnofu3 ne virtus auditus fiiif' cuiufqj fuarum iunctiirarum : z motus membrorum eji^ fet lefa a vocibus fortimmis. £t infumma fcias g;bec fv ftenthim in collotz motus pectoris adinfpirandinz v**: garababmtuiuamctum m receptione vocistz ideo factu ge:z vefice quando clauditunz motus extremitatis fiiit cbarf ilaginofiimtz vocatu cll auris tortuofa.£t alia (lini recti quando retinent feces ne exeant: z myracl.^^
Part 25
A rari res s quibud veniut lili mottis»(E£t tidmus gp tna^ vtiit pmcipmm idius motusiideo gs nofcitur a E
nifefhim eti per oifponem iflomm niotuii q? liutic a plu^ non p:imo* £t t>e ratione non e(l qj inftrumentum quod ribiis vno moto:e»verbi gratia*inotus mamio fit a cbox Dat nutrimentum (itinfirumentus motustquia magia t'f{ da:z nj otu6 cbo:de eil a miifculo : z motiie miiTculi ert g conueniens vt nutrimentum fiat per inftrumentu 3 quit> fe:z murciiluseftpjimimi mobile non eflboc cojpus tie^TIecetinarteriacouenienseritbuic motui:quiaefl qd moueat ipfum*3f deo 3^ oe co^puo quod mouet co:-» operatrijc operationum pulTationu que Diffimiled z non pus mobile efl a neceffitate mobile:z ideo eft couenies conuenientes funt motui voluntario:inimo cll fimile vt Qj co:po:a qiioium vnu mouet alterp veniant in (ine ad fit contraria ei: z fit quafi oifpofita ficut res que vellet z Vmi co:pu6 q5 moueatur per vnaj virtutem motiuam nollet aliquid fimul • Ergo remanet vt fit nmfculus pti^ miflaj eidetz no p:opter aliud co:pus:§ ppter aliud pa- nmm inflrumentuj quod mouetur a calo:e naturali.Sj
i nic# bemus oicere q> principium eft in mufhilo* ^kt qn opi ficata mouent ea mediantibus cbordis que naHcunf ab nl'^2 rd. nantur medici cp motus mufculi rit a nemo opinant fyl/ iTtremitatibus eop:ideo<B eum controbitur trabit illaj
fumrideo quia fi ita eetneruus moneretur aut perfe aut cbozdatzga alligatus efl cuejtremitateoflis: mouet os W B peraliud:boceflppteraIiud principmqdefletineo:? fuo motu. C£t quando membrum babetouos motus Ideo qa Declaratum efl in nEi pl5ia q qblibet mobile b} contrarios adinuice:tuc l?3 ouo offa vel duos mufculos motoremtz g? ille li efl corpus non moueat nifi mouea6 in ouob’» locis contranjs adinuic^quop qlibet trabit g P
2 fi motus efTet a corpore res pcederet in infinitumrideo feruo tge zpbibet alterifuo contrario ne faciat opera**
0 necefle efl biceffe motorem qui moueat z non moueaf: tionefua illa borarz ft operati eflent ambo vna borartfic
zqiiifitnocorpus.loecellvnardper quamvideturqj flatequalitermembruztrabiturfm vniim flatum.f.g* qui mouet primo aial non efl corpus fed virtus efl aiej quando mufculus qui efl in ffluellri parte mannstrabil z g> boc fit oe neceffitate in mufeulo.Et bec virP* efl vir i pfam: vertif verfus partem ff lueflremtz quddo mufeu^ tus volutaria quam precedit imaginatiua: vel eflimati Ius qui efl in parte Domcflica trabit ipfani verfiis partd tia:z confirmatio c6fili|.(!IEt ideo quia ifle motor no efl Domeflicam vertif verfus illanuz quando trabut ambo corpusmecefle efl vt primum mobile q6 mouetur g ip/ fimul ejciflit equalitz nullus efl ipfop per fe vt tractu flio fum fit corp® ad boc vt boc mobile fit ficutmateria z ip/ faciatipfam verti intus z e^tra. (C£t numenis mufculo Ium erit ei fiait formatquia impoflibile efl primu3 moto rum f m SaHefl» 3 z; 9 .quorum in facie runt« 45 .quoru«a^^ rem in animali vt fitfme materia.Ergonecefreeiirpecu fiitvt moueat oculos zpalpebras:z.i4Vt moueat ms' lari quid fit boc pmu corpusrz apparet q fit calor natu^ dibutam mferiorem:z. 9 .vt moueant alia membra faciei r alis qui efl in nobis.£t tu vides q? qiiado infrigidantur que mouenf volutarietz in ifhs funt mufailus occultus tnembrateorum motus priuantur. £t efl res nota per fe flib cute frotis z prodefl fortitudini apertionis ccnloru^ qj vna rerum receptarum in Diffinitione iflanmi opera £t Duo niuTcnli qui mouent extremitatem nafuz nntfculi C tionfi efl calor naturalis.Sed ifle calor naturalis Differt Duo qui mouent labium fliper ius furfii^ : z duo q mouet G
proprif s Differentqs in quolibet membro f m operatio*' labium inferius Deorfum: z duo qui mouent maxulam*
» nes quibus appropriatur ifliid maxime in operationib* nwfaili q mouent caput z collum fimtx^iij. qdam
nutrimentuz De boc nullus Difcordat.Sed 6aUfentit gr eorum trabut caput verfus illam partem folir.i^fus quaj •fi origo fitus caloris iflius fit tcrebrfuz ad totum corpus g pofiti fimt£t alq funt qui trabunt caput z coHunueoruj K ^ Coii neriios ab eo mittitur. Sed ariflo.fentit g? cerebrum fit quidam funt qui trabunt caput fuperius:z quida? funt g ” feruitor cordis in bac operatione per viam qua feruitei trabimtadpartemanterioremtzqdamtrabutadpart^ in fenfibus f m m Dictum eflfuperiustz gj origo iflius ca/ pofleriorem fuperioremtz qdam trabunt ad Dextramrz I ort Pt l 30 C Dotefl videri manifefle <p ita efl quidam ad finiflram. (C^t. ix.mufculi mouent linguam: o
— ..«.riuisioiusTrigiaus eii miunim znon dj , wnulej cum calore naturali* £t vena perfe no efl Digna re naturali comunnaut calore pprw cuinflibirt murcuu.
Eoiauer. ^
L I B E R
J fHB poft^jita el!^ aliquod membrum non tnoiief nifi per caloztm ntilc qui ftat ciloco fo2iue z ppter calo^eni quicmnnrrcnlonillenon moiiettirmri per p^mcipium aninic.C^£t feiendu eftquid ert iftud p2ituripmm;z vnde cft z vbi eih^t oicitiuie ^ qiiddo affociabittir buic qj De elaratu ell per vfem fermonemtboc cft q virtus que fa^ ro 6 cit incrii in loco eft anima, £t efi: Declaratum etia con L* moto;e* ueniens eit gp motus vniurciiiufq^ C02p02is fit per virtm teni voluntariam ftjcam in memb:o coinuni qb edicat to ti C02P021 gp fit mobile per fetz per virtutem ppfiam vo ; luntane metis mebais particularibus que monetur p te efimt mulculi:? apparet fenfiiig) in co2po:enon efimc" b:u5 cfi toicet toti C02p02i: t fit mobile per fe nili co?. er^ 00 virtus voluntaria cdmimis efi in cojde boc ell in nui fcirio qui efi: in eo:e gp virtutes particulares voluntarie |imt in quolibet mnfculo particularium murcnl02115.Sk cut videmus gj motus communis vitalis animaliiimqui clt infpiratio babet p2incipiiim a C02de : z ifie motus ell coniunctiis motui ejepirationis piilfatilis. p:cptcr boc accidit q^pulfiis magnificatur per motujtt mino:ar per qnietem.£rgo cerebaiim z nermis non fiierfit nifi ad temperadum ifiitmcaloiem in quo efl puncipium virtu tiQ voluntarie cdnumis z p:op:ie. (Ti^ebes Tcire gj non cfi impofiibile bic efie motuj voluntarium abfcB mufcii lorfed fi efitefi ptopter calojc nalcm aut propter re que liat loco eius in animalib^ quendrimtranguinca nec mu rctilofa,C“£t fine Dubio ifti murculi nonfiint nifi in aialk bus perfectis.?dt'o graue fiiit 6atad Dandu mufcnlos qui nioueant linguam ejeteriustt motus Dtiriciei meb2i tepoje coitus. J deo qa intetio fua erat oino vt mot® no eflet nifi per mufcnlcstt non efi ita*
(Ht^e iuuamentis anhelitus z mebiojum eius. £ap.io"».
P OST(i.VAM narrauimusiuuamentu} mc' b202um motuum voluntario:u efi narrandum De anbelitu z memb2is riiis.3fdeo quia 6atponitip^’ rum'motuvolutarm:zq2 videt g) cerebium ope^' rattir in bunc motu credit qj motus Volutarius fit in eot z f\Vr credidit qjellet in nertio:^ credidit falfum: ideo q: aam pwbatum efi q? boc comienitefle in niembso mobi 1) per fe:t ppterea egritiido a qua p:oiienit lefio in mo^ tu efi p2imo z per fe in mufculo : z per modum colligan-' tie in cerebjo z neruo.Ouare medicus Debet curare le-' fionem ifiiiis motus intendendo primo ad murculunut Tecundario ad cerebrum z ad neruum . CC^nfirunienta anbeliDis funt Diafragma:puImo:canna : traebeatarte^ ria:epiglotis:z vulua.£t priul^ nos tractemus De iuua iiiento vniurcuiufqjifiop membrorii^refitractanduni De iiuiamento ifiiiis operationistboc efi De anl^elitu. £t Dk cimusquod medici ficut^aUt alq Vifi funt Dicere quod anbeli us efi pjopter Duo iuuamenta : vnum ad ventio r landiim calonem naturalem cordis per attractione ae^ ris frigidi 2 ejcpnlfionem vaporis qui refoliiitur a calore « naturali qui efi corpus fiimcfiim q non efi conueniens * ^ cidem pro certo ifiud iuuamentum efi vmim z necefla^
rium animalibus calidis fanguineis. Sed illis que non funt calida nec langiiinea non necelfaria bec opera^' ttorfedfpfiiciteismotusarteriarumqui venita corde:z ^ reputo fiem anbelittim . (CSed aliud iuuamentum
fcof ra nie qn^cj Dicunt efle e(i;vt*Det nutrimentum virtuti intrinfe
.w ^ quantum nfolutu efitboc efi falfu^qr impoffibile efi c6^
^"politu nutriri ep fimplicitquenia ffita efletia^ imieniref / animal efle fimplep ep vnofolo elemento :z 6aK negat
bocz propterea Dicit q? aqua no nutrittz propterea Dk ^ co qj primum verap efi.GTSed cuiep vimitibus anime
Debeat attribui anbelitua:boc efi perferutandu: qa 6a. .
Dicit.qr Debet attribui Virtuti voluntarie; z Dicit boc qr a nofira volutate efi vt anbeleni’ z non anbelem^ £t ct Dicit q? proprium infirumentu Ijuius virtutis efi neniiis: z Dicit q) fi incideref nernus qui monet Diafragma : bo' mo non viueret nifi tantum quatum viueret firangula' tus.CSed alq Dicunt q? fiat virtuti ficut motus piilfus*
£t potefiquefiionari Dictu 6a*ouabus ronibus.tina:q^ tu vides ^anhelamus qu Dormimus.ergo no efi volun tariusrquiaoperatio voluntaria non fit nifi cogitatione u
z voluntate ficut Dictum efi.;9lia quia Videmus gp aube^' » litus qui fit improuifefimilaf motui pulTiiu): ita gp ViP' pocrates ponit ipfu 3 pluries loco pulfiiH.f.tempore quo non egrotant mebra anbelitus:^ Dicit gp Denunciat com plepionem cordis ficut Denunciat pulfus epeepto q^no iit egritiido in infirumentis anbelitiis.(r£t alqfapi^tes voluntqjfitcompofitus Duabus virtutibus. V 5 .voliin^ taria z non volutaria:boc efi naturali z animali:? bic uenitur in motu pluriu membrorum fiait m motu palp^ bre caili z in motu Degliititiois:quia manifefiu efi Q’ nuy be virtutes ifiefunteompofite:? ideo quddo Debilitant
ifleDiie virtutes cadit Defectus m operatione Dcglutien J
di ficut srrirftfniidTirlACSfiit virtus snnctitiis.il ^tnU^ ^
STcrtia r9»
tari^ nfiat Ulli p mik fculos*Vk de p b 1116' tib’ liqdis c.p®:*4.t piterioruj 6 °.zin De motu mu^ fculorum. L
di ficut accidit quando cadit virtus appetitus.ft £t nU'' bi videtur q opmio pofirema fit veracior:boc efi q^bec operatio fit compofita : velpolUbile eflet Dicere q? lor tior eflet opinio illius qui Dicit eam efle naturalem: qin^^ plures anhelitus quos facimus tepore fanitatis z egritn dinis fiunt fine intetionerquare ponutur ad Demmtiadu complcpionemcordis: ?etiamfiirpiria proqciimf abfq? intentionetz etia quando magna necelUtas anbelddiin^ cfibit Defifiere non poirumusrficiit accidit in tiifli i finn^ libue.CHHt natura non mucnit bac virtututc actioe vo' limtaria nifi propter ncceflitate rupcrucnicntemtquai^ do non fufficit virtus nalis ad epigentiam cordis.C^ . probatio dua «enk n%
efi inciriim infirumentiim motus voliintari|:z incifo ncr^
HO ceflat motus volimtarius.ergo efiin ntTuo.£tifie ffl Zogifimis efi falfiis in pncipqs z corruptus in figura : q* quando tenetur vmim predicatuj rei que Data efi a fub^ iecto no Debet femper remoueri predicatu ab lUa a qua efi remotum fiibiectum;^ qui opinabuntur boc tenetur credere cum contradictione oppofiti antecedentis in to ta materia contradictione^ oppofiti cprequentis: z ideo bec verba nofimt Digna vt bic aiidiantiir^£t ifie efi vn^ modus in quo efi manifefium. qr non habuit veram ra-^ dicem in logica.qr fi per remotionem nertii remouef ab quis motiis.illiid no efi ep ncceflitate ; vt quado neniu^ efi vt fit lUe motus vt Dicatur qj nermis fit propria caufa in boc motu.£tiam nifi funt homines perctiirifiiperve^ • ! nas t ncruos Dormitorios qui vadunt ad cerebru:? tuue in eis priuatefimt omnes operationes voluntarie zp^^ pterea boc nomine nuncuparunt Dicit 'Raiis q? qtiddo a
rep J ndie volebat interficere nobiles iterficiebat eos p ^ bunc modu.£t vis tu Dicere propter boc g; omnes mO' tus voluntarqfunt fipi m bis Duobus, ^^tc que res eu illa que iubet bac operationem in ncruo mfi vna cp reb^ ;ppter qua copletwr bec operatio:t quando illa Ufa efi* tuc neceflario lefa efiilla operatio:$uis non fit propria caufa in boega corrunipitur ppria operatio ppter cor ruptionem virtutis tranfmifle illuc. (T£t De neceflltat*'! , no efi propter hanc priuationc voluntaru motus: q) qj!j libet motus qui efi in nemo qui igreditiir fua eflentia lu pofitus filbfiltialiter volutarius z per accides accidit e*
Vt fit z ille Volutariiis.([:£tqiiomo poterit negare bf ^
0a iaw cocedit q? motus palpebrarum fit per imifcuw*
ficut rtoftim efl perfert cfi fjcc toto no efl volut^rm. £t Ji vellet Dicere g? fit totus voluntarius : adbuc nihil hic lucratur eo gj efl in niufculo no in neruo.QT^t pofl$ oe claratu efl gp iuuanietu fit in anhelitu:z que Iit eius virt^ necefle efl narrare iuuatnctu5 p:op:iu vniufctiiiifq5 me-' ou p:op2ij buic operationi» (££t oicimus g? mebtu^ q6 manifeilum Dat iuuametum in bac operatioe efl pulmo: ncut videmus gjqn Dilatatur attrabit aere intus z qui^ do coflringitur ejtpellit fotas*£t no efl Dubiu ga illud efl ^ptium imlrm in operatione illa. CSed qb neceffe efl fpeculari fubtiliter in boc efl illud vmim ille motus cu$ quo fit infpiratio z refpiratiorequof motu pecto:is: nec per fe babet alique motu an fit motus pectotis in anbe^ lifu:inde edtinuum femper di motu pulmonis vt fit eius adinto^(CS5 3aLoicit qj pulmo millu babet pjopuiij motu in fetz gj motus illi^ftquif motu pecto:is:x g? mo^ tus anhelitus gfefltur motu naletfit j re mufculoraj mo^< find q D2 Diafragnia qdfeparatiferiota mebaa a fupioji bustz Dicit cp magia ^p:ia res iuuameti iUius meb:i efl bec opsjtio:qa nos Videmus gj incotineti cu pedtis pila taf replet^ pulmo aererficut videmus in follib» fab:op. £t teflificatur fiip b g^qn vulnus factu fuerit ibi:z intret aer pectus:tuc ceflat mor* pulmonis z wo:it,(C£t poP reteffegj cellatio mot® pulmonis qn Vulneratu c pect* efl ^pterea q: ifrigidaf pulmo.£t in tpib’ 3rillo.no co ^ gnoffcebaf aliud iuuamentubuius nieb^inifippfepatio^ ne mcb:op pncipaliu a nutritiuis ad 13 vt non accideret tpeoiffonis eis aliud ep calozeillo.£t no Debeat iputari 3rifl.boc in Defectiuq: iflud q6 appbendif per anatbo/ mid ell fiait res que appbendif numero motuu cirailo^* riunec illa erat plene fda copleta tepo:e 3riil.£t fi tpe gaf.erat ars medicie plene copleta : td Dicit Saf.nd efl ipofe pofl me venire g imienit in arte medicine qd p me no efl’iuetu.£t ppea in maio:i parte rep De gb’ opmanf boies cp oal.contradicat3rifl.non efl vera cotradictio: redficut addictiones 2 complcmentatqt nullus Deperit 3rifl.Decoq6 Dicit in iuiiamento Diafragmatis z motu neruonuf m g> Dicit in tractatib^vlibus De effe motus z renfus z iuuametis cozdis z cerebn; z (\Xv hic efl fic DicC' dum:r no efl Diccdum g? illud qd Dicit 6aH in rebus ptv cularib’ cotradicat in vfib^ 3rifl. c:£t mo volumus re *Jt'rti ad illud a quo feparati fumus: t pidmus g? ill6 q6 ^^ijeimus erfma Salgp motus pulmonis fegf motu^ pe^ ^t02ie:t b Idigctfpeculationetga 0o.no verificatbocni f*,ppterea q: videt qj cefTante motu pectoais ceffat mo-^ Ius pulmonistt tuc ni02itur aial.£t ego Dico g? non efl b ita abfolute Ddm gj motus pectozis fit ca pncipalis mo-' Jus pulmonistq: pofe efl vt glibj illo2u.i.pulmo z pect^ i>cat bunc motum cjcferfed babeant vna pp:ietate couV ctionis : ppter qua nullus eo2iim mouef fine alio:t ppea cu ceflat motus vnius ceflat motus alterius: t no efl gli'* oct eopea mor> alterius.Et fi nos poneremus g? qn piil jjw no mouef boc motmtuc ceflaret motus pectozis fic arbitrati per boc f 3 eu g? pulmo eet *^.qo moueret pectus Dicendo g? fi no moneretur m non *uoiieretur pectus. £cce bic videtur g? 0af. perdiderit nopionefua g?nonefl impoflibileefle motum pecto-' js 2 pulmonis vt moueaf filTic in globo vno: vt fi vnu non moueref gj aliud non moueref : miiis vmis non fit jnoto: alterius f m niodfi qui Dictus efl.q tc' no efl ipoffi-' Pfct02i mate c6ple;cione per incifionej nialitia non penetret ad pul" qegrotdt meb2ae Saf.b cocedit.£tia per hac eade vid Debe wariVnl ' ”1?*^ pccto:is adiuuet motu pulmonis : z
qu idigetfoati dnbelitu«£t'ntelto: via qua eligere
pofllimus in finc nf e pponis efl beaqt meb:u qd leditur cu ceffat infpiratio z refpiratio e co: lic mamfeilu) eil:z fi C02 c ill6 q6 recipit hic lefione ppter banc ct ffationc z nofolu lefione § 2 mozte. § oe neceflitate efl lUud mc^ b2u iquoefl pn"» ifli^iuuameti.£t nior pulmonis 6a. erat violctus velp violetidp vid q mouenf co2po:a ar tincialia.£t nobis efl D65 g; lUud pn” motus efl m ipfb p Via q efl in cojpojibus nalib^£t adhuc g^ copUf 13 mo^ tus p DUOS motU 8 .V 3 *nale 2 VoIuntariu.£rgo melius q6 Dicere pofliinnis ey bis efl vtfint fic duo pmi mobiles.fl g^murculusfit pmus in motu voluntario 2co: 2 pulmo pmi in motu nali»£t 0aHtenuit in b tractatu via) quam in alfls regulis fiiis qui putat vt ifle fit motus volutari’; z putat g? nd fit Voluntarius nifi p neruu 2 non appet p anatbomid vt nemus veniat ad pulmonem p que poflH fentire z maxime p que poflit mouere:2 pdt ee g? nfa pn cipia nofimtfuflicientia veniendi ad Ventate pluriiw ba rum inquifitionu:^ tn coueniens efl vt loquamur De his uf biiius tepo2is:q2 non efl ipoflibile vt cadantbec^bap q pofliim’ certificare De ditate baprer» rpe fiituro;cu ad pns fpatiii non babeam’ £t no flienli 02dinateptes Duplices pulnidis nifl cp b Vt fifuperueni ret vnipti mala Difpd vt alia flaret in imiamcto loco ip^ flusfic cotigitm vulneribus q laniat vnd camera pecto ris q? flat ps pulmonis q efl in camera non vulnerata lo co iuuameti anhelitus: §qn viilneranf ambe tuc flatim mo2if paties.([;'£tiiiuame'tu cane pulmonis e pp ifpira tione 2 refpiratione:z cu boc h) iuuaifitu vocis.£t pp b niit pofitii in extremitate bui’meb2i vnu q6 h) pofitate generadi voce:t aflifaf vnipue ligue,£t miflefunt eidej a mulculo res que Dat ei Diiierfas Difpdnes vt poflit ge^ nerare Diiierfas voces.£t b iuiiametu efl tmpp bii effe: tno pp necitate":ppea g; vop nd efl ncaflaria in efle no^ flro.£t in maioii pte facit na Btquia facit in vno meb20 DUO iuuame'ta aut tria qn D5 ee* boc ficut videm’ in nari^ biis:q:fimt 02dinate ad odo:andu:zadB Vtfint pp miV dincattonefiipfluitatucereb2i:2 in vna Pteferiiit virtuti expulfiue:2 m alia pteferiiit Virtutifemibili. CT£t et iu- Iiamt-nm Viitile eil vt Defendat ne puliiis aiit fiimiistant fires res nociiie veniat ad guttur. <E£t a, boc oefendit ne aer fridiis igrediat ad me'bta anbelit’;z i6 qii nmitm mcidif ab ea fo:ificaf frigiditas ad pect’ i pulmonem- apparet vt beatiue'tione in ee vocis.et teilificaf nobis f inilf m i]6 apptoptiaf voci;qd e(}:qj ciim
fur namus fortiter in camera vel cdnd pulmonis alicui’ malis egredif vox extra ex ea q affimilaf voci illius aia lis.£t fiiit pofitufup bne meatu cooperimentum vnu ad Defendendfi a reb’quc vadut ad iTofagu ne igrediatur in ipnrq: mojiref bomo.£tp2optereaqiiddo intrat aligd etiam modicequantitatis ammouet tuflij. 3ffla funtque fiiutpoffibilia Dici De iiiuamento anhelitus.
(CDe iuuamentis cereb2i 2 partium eius. Tao ^0 T VlRTVTEScerebvXmiasmatwaTc^ L giti 3 tiua:treminircibilis: 2 cofernatiua:muisndba
1 beant mcb2a vel inflra ipfa tn l?nt p2op2ia loca in ' cereb20 m quibus manifeflanf operationes earu:
2 ppterea De eis Diccndii efl. £t Dicimus cp virtus ima'
ginatiua ffat in p2o:a cereb2i:2 illa efl q retinet figuram rei poflq5 feperata e a fenfu cdi.S5 cogitatiua plus mani feftat i media camera:2 p bde intute cogitattbo ?n rebus quibus per inet cogitatio 2 electio quoufq, appbcderit ^ couenientius efl.fbjopterea nd inuenitur bic virt’ ni" fl in boic:2 alali b2utocdcefTafuitextiniatiueloco ifliuSf £t locus Stlitis reminifcibilis 2CdfeniatiuecpupisrHie ^arsqjofleciax^gpm 2 remlfcib ilc
nd cDlianifi qa cdleruatma c cof uatio cdtimia 2 reniHol
. biUa eil pft:niatio Ctcrccpta*£t Mia q e(i iter pferuatiiia v^rcmifcibile z imaginatiuaeqiimaginatiua p(latali|S fo:ma rei fcnratepoll^puata ellafen(ib^‘qre no eftfen fnp.£t^tu3 pferiiatina z reminifcibilisnofutniri ad con^
^:ima ro.
Txnfio ad { one Ua.p vlfentiani*
rcspfenot^Jirmtppcatrofeutresrenfatc fup oo:mien^ t ea t non fentiut eaa z et videm’ Dojniietc ocfoa bntetn aptoa z no videbit tft ectijaiavilibilia in inllrotiic
fiia.tr v[«» ‘^iernanuii t rt^niimiciDmanoiurniii aa con^ V|deref.£t nofolu accidit B in boia D02nucdi.fed feruidu a«t ad f Jci^da renerti appbcgonc illius figure. dit B qit bo fubtilr follicitat^ eft circa ali6 : tiic ct
£t ev B jppet gjlut m agis fpfia lea qs imaginatiiia. C£t . fiip ip3 multa fenfata z no fentit ea.|C£t portqj | ^0
no ell tradedu obliuioni qi tY3iiis camere cereb:i fmt me / no eibnili reuocatio H^nlbum adptea iteriozea ,
b:a in qbiis coplenf opones illap ^tutfutn iueniimf eapl iporefenfib^Vt nioueanf i motu vumerfitatia co:pi radices in cozdt-t qj illa loca no fiint illis nili lIc illfain cojpe vno q> daret loco ei^ppe mae: z e maifeltu ^
''quib^anifiSFeop op6nes.£t (ic ^ttis vifibilis t>2 elTe cojp’ e coloz nalia.g ooamire necio fit p calona nalis
in bumoje cryflalIino:q3ui6 fit in co:de velin cereb2o:fic «eriione ad ptea intrinfecaa cojpia* £t tellificabir iiip ille ^mtes z imiamctu iftoju locop c ad teperadu eaa f j Q? ptea ejcteriojea cozpoiia refrigerant cu bo
hiodu q oict^ ell iuiianieto ccrcbii ad alias appbeniio^ et opatio Digdnia e fojtio: cu bo oozmitteo gj calo: na»»
nes.C^t 13 Declarabitur p vidqua oeclatu ell ill6:B eft cfiqiio opaf na i vigilddo in e;:teri02ib’ vt oet d:nm}^
qj Stlites ille no labo:dt nili cu caloze itrinfeco: z caloj i' motu reniertif Dojmiedo ad ptea itrinfecaa co^pifi^^J trinfecus no aduenit eis nili cu ca!o:e menfurato.g ^tus poil$ trafmiflio calozia nalia niebzia no fit nili a « oatiua z meruratiua Dc nccitate c in cozde.g radije illap ^nt Dcm efifuperi^g reuerlio iplius tpe oozmitiom? no virfntfi e coz.CJte q: opatio imaginatiue no e nifi in li^ d( nili ad coztppea q: a loco vil incipit mot» ad ende r^
gnu q6 remaiit ejtrenfatis iTenru edi fic Dectatu e in libzo «lertif fic c in ono:qz ab eo res bilt initiii z ad ipfuj rtw De ala.£t ibi Decratu c qj loc^ z radijc babitatidia feniiia tunf.£t pofiqj oeclatu € gjfonmua c qea fenfuu z cew cois d coi.g bitatidis locus ^tutis imaginatiue c in cozde fio fuap opdmi ppreuerfione calozis nalia q elt eop i» nec!0.(n£t ifep qz imaginatio ell ^ mouet aiahmediate *ectu ad coz^ctfcicdu e q fit ca iili^ reuerfiois:ppea q ^ f rute motiua voliitariatmanifefiu c gj mothia volutaria bec rea fiat loco fozme DormittQma ^ loco efi incozde. g imaglatiua c in cozde. £t in loco in quo eft nis.(i;£t oicim^ qj Dilatatio ^zia nalis in gtib cf i
imagiatiua 6 necitate i cogitatiiiatqa cogitatio nd c nili mia no c nifi ppter augmctu||Rtati8 ei^: z no fit PK
cdp ofitio rep imagtatiiiap z Diflbfo eap. £t in loco i quo metu qlitafl nili pp augmcMBhtai] q e m
cogitatiua De necitate ctcfircmircibilis z pleruatiua:xv ctiofiia c oimmutio ^titaflHtB fit necio Dfiantib l»f pterea qz pp ipfa^ lut iucte. (T £t no efi neciuin videdo frigiditate z bumiditft.g fonrais nd accidit -
egritudies ifiap ^tututr in egritudib’ iftap camerarii ce^ nifi qil infrigidaf z bumectatur caloz naliseppea qina q» rebzit vt iiidicef pp B qj ifie ^tutes lint foliii cerebzo: fic acqrit bumiditate z frigiditate z renertit ad fiia radif t non efi Diccdu in videdo ^tutc vifibilc egrdqrt egrotat Diminuitur a fua qstitate.Htpzoptcrea qa iimamctujct
bumoz crvfiallinus qj vifibilis nd fit pncipalV nifi in rebzi fuit vt teperaret calitatc z liccitatc cozdis »txi»**‘
* "’ejc’"p co crvfiallino.(C£t tu vides itep qz egrotat ifie f tutes ap^ efi vt recipiat maioze pte ifii^opdnia-a cerebzo.£t B *
II iUnif ate pzeljcfiiie pn egritudinc Diafragmatis:^ non fuit aliqs q det qn Dnabif fup cdptonc iplius fri.z bu.z B nd accidct L crederet (p ifie virtutes apptebefiueedntin Diafragma nili qn trafmittif ei cib^:z lifr qn accidit dib^cozdi acfl
terppterea qa no fiicrut ozdiate ifie camere cerebzi nili rit^friv t bu.£t ppterea q? B no accidu cozdi vt in
pDi'fias^tiites.c;£tfiiitozdmataeapcdproadfaciedri “*^-“ *" * *“* /
il!6 q6 pnenit ifiis f tutibus: z ppea ifia f tus non manife-^ fiafpniiimDuab^camcrisppezabca vadutad Duas cameras q lut in pte pofieriozi p meatfi q e iter vtrafqsz z fiint pofita cozDoza in illo meatu ^ apiunf qn nccefle c Vt apianf aditradfl calczcintrifecii in illas : z pofimodii claudif in illis fic Dcitt c i libzo anatl?omie.(C£t qa cere bzfi efi mebzu biimidfi liqdu:id ad cnfiodia ipri^pofitiim fuit os cranei z pdnictili circuddtes ipm fic politefiit co^ fie pectozis ad cdleniationd cozdis.£t pofitiijfiiit B ro^ tudfneo Qjbecfozma e meliozis Difpdnis aliap oium foz^
ru TTLZ i;u.tt ppterea q? D no accidit cozdi vt m nifi mediare cerebzc:nos faciem^ cmbzocationc Trp rebzfi vigilatifi cu reb’ q biUbumectaf.Opinabanf nnu ti bomimi q? ccrt bzu eetfolu ppziu nicbzu fomni z no elt ita.£t rdnes q nobis ofiedut q? Dozmitio no fit nifi giditatczbu.fimt:qzno6 videnmsq>maioz parscibozu ^ qui faciunt Dozmirc fiint fridi z bu.lic lactiice z fijes:z ci ' bi qui inducut vigilias fimt ca. z fic. £t ca malie lomni c vapoz bumidus q afcedit a mcbzis ifcriozib^ad cerebzu j ^ pp aliqud camgiiatustz q n efi in fine fiii ajj^ejgro Ij^ a frigiditateccre^zi:z recipitgrouitatc^ tibus mircetib^fe cu eis q ibifimtnz qz non ponunt rcio^
Ili nec vlterius afccnderejocrccdut inferius ad mebz^
mapzz niaiozis capacitatis aliaptz qz a noaimefl remo-' jn nec vlterius nfccnderejocrccd^^^^^ tioz olb’ alus erifiit £t fiiit pofitu cerebzu in altiozi loco oppilant riieatus v^tutiTIenl^^ fomn non adiie^^ cojpoiis m aWib» perfectis ^>pterfenfiis qiiifiint in eo;- mnln! flialiR^noll labotc niiippeatga aialia qn monei» PEeatbrenftis fmqi picit6ar.riintcii(lodia cotpotiim.
£t rationis efi vt ciifiodes fint in locis altis.
E CriDelbmno. , *
X lAM Declarauimtisiutiamenfuvniurcimifqj
mdbzi f m qjfiifficids nobis vztz refiat vt Declare^ mus aliquas opones q c 5 reruatfanitatc.£t incipie mus ab opone Doziiiienditz faciem^ te feire quid fit Doz miretz in quo mdbzo fiat bec oDatio z q fit eius cat eo ^ efi vna e% reb^ neceflanis in ei afaliu Dozmientiu. £t bo
multu aialib^pofi laboze niiippeazqa aialia qn mouen' tiir z labozat fpargif calozfmis nalis z Diminuit qpta^. fua z refrigeraf:zppea reuertif De necitate ad lociB In* pneipp z fui tbefanri. Sic lifr accit ei res q ipedit ip 3 -fi? reuertif ad pn*”fuu.zfic boies eje ercitufi qn accit ei5 de periculu reuertimtur ad capitancii: z ppea coz c i»^ niebzuqj vltimo refrigeraf tpe moztis.|C£t fomnus en vna opatio nae q regit cozp’ aialis. £t ppea fuit fetnn necius in aialibus pfectistqz nifi efletremn^periretren^
dl vnfi e>: bis;t ppea pnatio bnius ep 3 nis eft vna eje re/ f t mde eft g, citrmatiir facies bojmirc non
bns cS facit pdere vitJn qfl coplenerim^narratione ifti’ opationcs;! pwpne operatio Virtntis mnr
Stlitis eu modico einsq 6 fcgtnr ad boc : tiic erit copleta tine * etia c):ercitmrcnrtmeft cy rebus q refrigerat w>
ifta oticiila; z incipiem’ loq in alia pticiila De egritiidini tc nalem pzopter fparfionc fua ad partes
busl caiifis earfl z accfitib^ipfaru fi Deo placuerit.£t Di, qn refrigeratur reuertif ad partes interiozes
cimus ajDOzmirecligamcntruquiesfcnfimzreiierfioV tur$titasrua.£tefifciddum q? bec operatio
ipfozfi ab irtfifia cop ad partd intrinfeca cozpozi^tifie non fit nifi ppter aliqud permutationem compioms
r E R T I V s
in caloienali q e^augtiiettl copronfe fride 2 btimi^ de:tn veraciter efficies hic e virt^ngitiua q e in cotdet 2 caloj q c' in cojde boc mp efl fuu mrn.£t pp boc e' bic nat^locus inqfitidierboc e cuif tuti aie t>5 attribui 15 oqa tio:2 vf gjpcat attribui)?tutifenribili:idq: crefcit t fojti ^car pg bac opationem;z nd Debeat attribui nutritiiie iquatueft nutritiuarpqea q: vegetabilia no Dotniifiteeo qj nd bnt renru5.£t iita c% ^tutib^fenfibilib^appjo^ ptiad renAii cdi.£t nos nd attribiiim^bdc opatione f tuti Itufibilimifi q: cvna reni pp q$ pferuat' ee.fiuu^uis tfic celRt. Jlle funt ille res q pitt Dici in opatidib^ otb^quas b$ fanitas.£t De iuuanidro iRop erit Declarata res q ell neceflaria in el?e animaliu:e illa que non e(t necelTaria.
E (][^ De coniplejcionibus tempotum.
T etiam meb:ai?tutisnutritiuezopatides illius funt necelTaria in ee aialistq? nd e(l generati ua:« ct fenHis tactus e nece(Tarius:e ^pterea fiiit puuatio illius intutis luots necelfitate:z anhelitus efl ctid opatio necelTaria:a ejc boc apparet res q Hat coj pou bois loco pTeruatidis funt aer:aq:cibi:q nd pferuat
copnrntiones ex parte pparationis nattir alist^^^pterea qt^tutesfuntin autuno m Hne Declinatidis:? iiccitas ia Ditata eH Tup oia aialia:e |>pterea nd iuentf aliqd luua'' metu in te'peratia calo2is ipli^ tcpo:is in rebus gnatio^ nis.£>3lcperatia q ellin vereellpuenicsgiiationii il> det fuq nam q ell pueniens giiationue 15 eil buiditas.£c hectepou nd bnt terniinu Habile griaTrm bteuitate et ldgitudie:r3 Duierfilicaf in regionib^*ebec Diuer/ifican^ in latitudinib’iprarii.2 te'peratio: regio eJiiUa q hstep^ autfmi b:cuc:z tps veris longiuz tales regiones funt m qnto climate z jppe q funt ppinqiie mari.£t autumis in terris noHris hifpanie bj qil duos meTes;^ Tedetm pnci< pio quinti climatis:z fub lance Diei nd eH tps teperatu3 fm Qj opinanf multiboium:^ boc Declaratu e' aliascnec ct vep e q6 t>nt qda q; 4" clima iit meli^>5« ^ JSaT.fentit q?teperatio2regioeterragrecop:2 Iter alias tepatioz c terra bil})anicis z Dicit g? totu tps illarn terrap c Hcut tps veris^Deiceps Declaratu eH ejciHis locisfanitas cii^ iuflibj mebii m oibus quatuoz cauiisS^nmliuWJoialnz finalttz hecfuitnoflra intentio a p2incipio Iibji.
•tifi qtl Hintfup fuu cuifumnale,£tq2 aer ndeli Tup fo2-^ (THTplicitXiber Secundus colliget ; 5 luerrois qui Ik md fili naturale nifi pp operatione Tolis z cotpop cekv ber fuit De limitate*
ilitudi eo faerut cie q Hat cojpi bumano loco pferuatio (tjncipit Xcrtius liber qui eH De egritudinibus: z ccn^
Itis ipfa eade co:pa.£t nd cdpleT 15 opatio in aere nifip^ tinet capitula quadraginta z vnum*
pfer opationcfolis in eo in qtuot tepotibus q funt ven CDc egritudine z eius Diffinitide in generali* jCap.pmu*
cHaetauffimistz byems:z boceH ejc iceflu ipTi^in circulo obliqttott ppea puenies eil medico cognoTcere natiirai bopqtuo2tepop;qa'ppipra Hat fanitas plus $p alias cas.£t Dicim’ gy ver e tps in quo opatides nutritiiie fut pfectio:es:e boc nd accit nili pp niTtiplicatione calo:is miis in co2pe:ppterea cp caloz nalis eH calidae bfiidus: e d 5 q? cdpTo iHi^tpis eH pp caliditate z buiditater^pte/ rea qz fpeculatio in cdpTone bui’ tepozis eHin cdpara^ cione ad cozptis biimanu:? opationes iiiuenu in boc te^ pozeTunt pfectiozes:? ppterea pct Dici ^ eH tps tepe^ ratu coparatucdpTonibois.cnS3H tu Diceres gj eet te peratu pp ppoztione qlitatu e^: gb^eH vna ctij aIia.boc *:etfrm:qz Vnaquaqs reru q appzoptiafcdpToni app20 p 2 iaf d necitate D^ationi vni’ qlitatis actiue q Hat loco • fok’:z bnatiomvni^qlitatigpaffiue.a^ fi
Ita no ect coptonatumd eflet vnfi in foiatimo ecnt duo: nec etid eet recepta vna opatio in Tuo termio:fi Due qli tates 52 ie Ditantes eent fup ipfuj ambe eqles in potctia Vel in actu:q: ep Duab^reb’ in actu pttjs no pt fieri vnfi in acnua et De Duab^ nd Ticut nd fit e% Duab^ lineis
in actu: vna linea in actntz boc nd prenTerut multi e% eis appzopzilt fibi pbiamboc tepo;e:nedn 3 medicitz De boc be'but manifeHd dclarationeeq: niiqud iuenif tepe^ catacdpTo in ppo2tide*4*qlitatu:boceH teperatia que cHfni e;ctremitates:ricutnd potiiieniritcperata cdplo npp2op2i'ata vni qlitati actiuetppterea q: qlj actiua b?
IFFINITIO egritudinis eH manife Ha per Diffinitione fanitatisreo g^egritudo eH oppofita Tanitati* £tqz fanitas eH vna bona Difpd in mebzo cu qua agitacticne^ qua b5 a natura fua agere:z liTr patiT paP
Hone qua b3 pati per fiiinatura:fiiitneceP
fariu yt egritudo fit mala Dilpd in mc'b 20 ^pter qua agit z patif ptra naturd*£t necelTariu eH vt faciamus in co^ gnitione fperu egritudinis qd fecimus in cognitide fpe^ cierii3’ranitatis:boc eH Vt narremus in p2imis quot z q fint eius fpcs:e q lint Tue caufetz poHea Declarabim^ q firtt actiones z paffides nd nalesre medici vocat paHio' netaccns.£tqfinosboc fecerimustuc cognouenmus egritudinepocs Tuas catifas qfimt finis cognitidis rer: z boc totu potenm^cognoTcere a cognitidefanifafi^; q a noli p2i^»ocd e'*am nuer^fpecieru egritudfs c ficiit nVier* rpc'ru fanitatis:? a cognitide fanitatis ccgnolcif egritm do:$uis opinatu fit gj notio:es fintfpes e^ritudmti fpi^ bus rjnitad:ppterea q2 niTte egritudies bnt noia z fani" tates oppofite illis non bnt noia:z tn ipoTe eH ccgnofci egritiidiespftctenifippcognitione fuop oppofitop.£t ppterea DcmeHgjpzicpeadem eHDifciplma/Reuerta mur igf z oicam^ g? ppterea g? Difpdnes fanitai) mc'b2i bnt Duas fpes: vna eH bonitas cdpTonis mcb:i q in nid/ b:is nienif pliTib^JZ alia e bonitascdpTonis q eH in ni
bzis officialib’: fiiit neciu Dinidere fiTr egritudies f 5 bas
qj bii.t friditas Dfienf fup Difpdne byemistz 15 eH coparatide ad tps veris z cdpl'onibois.S 3 cdpTo autfmi ga «H media iter eHatc z byeme opinaf g? fit qii in teperd^ tia Veris:f 3 res e 52ia:ga eH in fine p:ktatis vcritppte" JcaqjeH illud tps in quo Debilitanfftutestz fimtpfiifb n^it Vj in vegetabilib^z alalibustz ppterea Ddm eH g? friditas z fic.Dommenf fup ipfu 3 q funt p2ie caliditati et ^n-^qsuis nd fitfrigidumultu pdominaf ei ficcitasrzvTr ^ico g, cofufus eH in fuis partib^:z fol in illo eH medius «pbis inter ppinquitatc z longitudine: z q^uis beceade wpar 4tio fit m vere:ttl eH magna p 5 ia inter iHaa ouas
. : . ^ ^ erfif in illis
CII ppo2tioe pnenicti m oib*>lpcb^copronis fanjtatistfic narrauim^m libzo fanitatis.SiTreHnecefie vt fint egri tiidines illop nidb2op ipfts cgredie'fib^ ab ipfis mcfiiris ppo2f lonatis in vna qlitate vel ouab\>' illis q pnf cobt nari.g fpes egritudinis iHopme‘b2cp funt 0cf0.v3.ca.fi* bii.vel fic.vrca.-: bu.t ca.t ficaucfr?.*: fic.Et no folfi eH itelligedu De pmis qualitatibus ficiit Dicit Balf$etii De qualibet qlitate di qua operaf ineb2u Hias opatides lic Duricic z moUicie z bis fiVibus qlitatib^ pp:^s mcb2is z ipzop2qs.£t fpesbarus egritudmpiio inueniunturin
i/ j B E a
?rimilib^‘fc6o in c 5 pofiti« gp pfiniilia ficiit .bofii £(t m fpcb’ nmitati6.£t octo fpc?2 qdl funt malce: z qda no3cd Dimcilc cfl imaginari egntudines malcni cc rm)plicc:ppterca(j2 cgritudicemalce funt cdpofitc: q: nulla egritudo malie Icdit operationcj nifi pp alidno nialcnique fiipenienit memb:o a caloje vcl a fhsozc. l^e caufi 5 cgritudinum in generali*
EINCEPS ‘Volumus Dicere caufae earmet k vidnnie q) occafiones maliu egritudinfi funt bii f m02cs quatuo: qn egrediunf ab C02u teperatia
in quantitate autqualitate.£tboc accidit aut a
parte mae:autaparte efR.2boceftpptereaqamcb2a no pmanet firp coplexionc fanitatismifi quado fanguis qiii aduenit eis ell in q3titatc z qlitate in ppojtioe tepe-' rata in caliditate z frigi . £t boc accidit qnmcbia q effi^ ciut nutrimetnm dant fup coplbnc fana:2 cibi qui adue K nn*t cojpoji funt nales z rccipiunf in qiiatitate puenid^
ti z 02dine oebito z tpe puenicti.Sed qn funt f m ptra^ rimtuc no funt folu caufe males ad generddu in cojpoze idos bumo2cs:red etia iducut mcbaa facictia nutrimen^ tU5 ad mald coplejcionejtz tuc ©2 g? biimo2es eyiiienmt a na a oiiabiis partib^vj^a parte effi.i a mdli fimuLEt plureserut cibi nales zrecipiunf fmo2dmc naturale^ Vtoictued.(CSed res ejetrinfece acquirent mcb2isefli cidtib’ mali coplejcionctz generabut tales bumo:es:et illa funt ficut aerterercitiiij z fifiatz tales funtejreimtes in quititate z qlitate:z tales funt euenientes a mala c6' plejrione in radice creationis meb2o^ agentifi in nntri^ «i^totz tales accidut cl parctu q ejiiuert a fua coplbnet t ejc pparatioe pma in creatioe:qm plurcs boies funt (i^ milatesfe adinuice in creatioe eop z rcgimine:tft varil^ tesfe in accidltib^*q: tales funt mltap egritudinun aiq L paucap egritudinutz tales mttop annop:z alij paucozu Snnop.Ht pluries accidet boc a mala copfone ftjca i pn« miationis meb:opefficic*tm.HtpIuriniu bec talis cople yio cd bereditariatq: ab idis pmis pparationibiis accit qf> videm’etia3 oe dlitudine mulfop boiiim adinuice' in fo2ma ofuetndie z acentib^egrirudinu in paucitate z 16 ^ gitndirie annop.Et pod^ Dixim^cas bumop oidepera^ top vrr.jDdceps narridu ed quo fit giiatio vniufcuiufq$' idozum z quot funt egritudines que generantur ab eis* (TOe caulis egritudinfi maliu calidaru zficcaruXap.^"**
I T INCIPIEMVS ab egritiidinib^ calidis z ficcis niaterialib’.£t Dicimus q> egritudo calida z ficca generaf e% cibis calidis z ficcis Didempera ^ tist vel qa redpiunf in multa quititate: aut nimis femiimumf :aut qa recipinnf fuper ieiuniutqa quido re-' ^ 2 ^ cipitur cibus pod multuieiuniu in domaebo z epate p-
jf, f iuutabifadcal02Czficcitate3fo2te:zinducetdomacbri ' a epar ad eide coplexionetz tuc erit facta operatio eop
nK <r firimtia niit rrptipt-d
. /t L,
/V , .
Uu TA ambabus partibus fupiadictisz fanguis qui genera
- bif ab boc cibo erit ca.zfic.zDideperatustz multiplica bif in ipfo cbolera in multa quititatetz Dideperabif in multa qlitatetz tuc impedief opatio fellis: z no poterit attrahere cboleri f ni Debiti qultitatem:z fic remane^ bit tbibitus ej: ea.Ht illud ed eo q> qiildo ejdt cbolera a Via fua nali in quititate vel qlitate aut in ambabus fif: tuc remanet cljofa indiira in fanguietz quido nutrienf mlbza eje illo fan^guie ejcibfit paulatini a fua coplone na ftirali ad mali coplejrionc caluz fic.z generabunf mub te egritudines calide cbolerice.z fimilia accidetia venii tia mebn'0 a rebus ertrinfecistdeut ab aere calidetet a multo exercitio z vigilia:z accidetib^anime q Ijabet ca/ lefaceretficut ira z furo: z cogitatioes cotdis z bis fimi^ liatz caufa fo2tio: q ed idaru caufaru plus aliaru rerum cd aer z ars*z aliqn erit caufa idaru oppilatio po2o;um
q funtmcutegquoseimpotatcalojt retinef:zpctilca bif caloz itus z faciet qb Dcm c.£t aliqfi erit boc a cople pone nali vel radicaliEtcbofa no nalisq fit incoipo^ rib’ fup2adictis bj qtuot fpis.tlna fpes ed q aflimi at vitello ouiqb natu ed in illa Die. 0 al'*Dicit in plurib^lO' cis g^ bec fpes edcalidiotnaluq: pars ignea mbac fpe^ cie Diiaf plus:z Dicit g^eius grofiUies edpp nimia cali^ ditate z ebullitione ob qui re b3 ida fecum idum calo:c i
igneuHtal^medicipteripfujDicuntg; beced niino2is PP ^ cal02is nalu£t Dicut g? grodities ipfi^ ed pp aliciu^mj:'' ni^y
tioneflegmatis:zfmbocD 3 eirerubedoipfi’ifrarube mw .
dmc naturaleiz ed cotra illud qb Dicit Sal*z nos Vide^ j mus g? ita no ed vt Dicut*; 3 d boc f m illos dj b 5 e cu uia groffitie aliquantulu vifeofitatis ficut. D3 b5e cotpus bu niidu mipu cfi co:po2e calidotz fenfus vifus in boc adiu «at 6ai:C£t fc6a fpes b3 colote auricalcbi: vel citruz ^
generaf ab bumiditateaqueadmi>:tacu 3 ipfaz fine DiK v ^
Part 26
biol>ocifra fidit in caliditate a cbolera nalitz egntudi' nes q fiflt ex bac fpecie z vitellina f m illos q Dicut g>nt
groda pp admixtione fiegmatis no funt enumeride cw
egritudmib’ca.z fic.fimplicib’fed cfi copofitis.Ss ege*' tudines vitelline f m j^alTunt poftte in vltimitate cai^ ditatis z ficcitatistz pt ede gj bec cbolera ed cbofa qu« nominat 6atlcl?olera3 ru.ct^i ^ili^^ Diiefpes fimt ficin ptafftna z cruginofatz d 5 g? ambe generanf i do:z niim vf gj 6aCno apptoptiet eas cbolere fimplicuq: Dicinn libto De f tutib^nalib^g: ide Due fpes generanf a cboie^ ra vitellina mixta cum algs bumo2ib’:z g? be mie fp^® fmtc6pofite:zmanifedu3ed q» generanf m do fweoa*
Cir£t ddebus p fua3 nam no b3 gtiare cboleri nale ncc no naturale:q: q6 gfiat naturale gtlat no nalennqn cov rupif ipfi<>copfo:q2 ipfi^coplb intedif aut remittif.ergo p
ptaffma z eniginofa no bnt boc nome nifi equoce*£tyr gj cl ida gnationu3 edtg? qn cijolera egredi? a fua’ na id ca.z fic.ppter fparlioneipfius addom:tuncreniircetur cu alqs buni02ib^:z .pptie cu meKa:z ibi redpit alie”*"* fpeci e putrefa ctionis zjguenit ad tale coplexionc:^ ^ ^iTeaalfiiunanFiiirbumotesl^n^ fa.£t egritudines q pueniut ab bis funt icurabiles ptor pterca q: no recipiut Digone3 nec pmutanf a colote na' turali:imo c otrfinutfotml fpecificl ipfiusfiaitcqtruni pit yenenu ifT'bemcepsV0luni^^6clarare qfr generant "egritudies cbolericetz icipienius a febte cbolericarefra ria.£t Dicam^qpodqs Dcin ed qj febtis e cqlot q ptmet totu cotpus q ledit actiones z padiones mcbtcp ouiui*
3b bac parte apparet cp ed calot exneus ^ apparet ex pte qua manifedaf in ipfa opatiq calotis mtrmfeci Dig redo bumotes z recipit fanationctz no ed ficut calot ex traneus q iuenif in cotpotib^mottuoptob boc apparet qt ct ed nalistz cd f itas qt ed calot nalis mixtus cu aliq qlitate calotis putredinalis . £t adbuc podq5 calot ide fpargif z ptinef per totu cotpus per arterias : Diciniua per boc q riibmppinquu idius calotis ed cott zppterea ^
ed ipofe ipfu3 ec totu extraneu.£tppterea qa calot co: ^
dis ed ille calot cu quo mcbta fadfit oes fuas operatio nestneceflarm3 ed qn rccipitaliqu|_pmut^^ >s danf oes eop opatioes.(T)Ergo DifiSitiofcb^ ed bec* j qa ed calot copofitus ex calote nali z eitraneo putredi' .
nali midb aco^adlotflcotp^^ Icditocs actiones^ j
padionej.£fDidmus q idTcalbTdfpnuitati^^^ caloti»
na^sp^lHltati in quititate z qualitate operidi in cotpe | opatioes no nales:aut in materia no naturaluDeincex volumus Dicere q? caufe generatiois idiuscalotie fnn cede cu caufis generationis calotis cxtranefiraluo g^ boc calote funteqlestzfiitano edtt.ergoedctcxn^d abfolutetqt res attribuif extraneo DominltL£tia3
T E R T I V S
claratu efl in 4® nietbau.9j cS, efllputrediitc ftat Diiob® locia dt bigo: t in locis in ^btis fit pars mcbJop iit E
modis, vmis caloj ejctrfllx^/ppea qz liK' calo: fpargit actu z aggrcganf ibi fii^fluitatcs ejciltes in na oiitcpcra
z tTrbalarcfacit calo:e itnnfccfm nrnjick qn c cufo:ti qlil te illes cbolV in qlitateraut oificperate in ititate etiaj mreii^nyargi fcalozftrmfec^fifp iien mitiUebuiditatesq funtincozpeoccarioecborctzin-^
ris q rcgifniani giiata m illa ma calo: ejcneustz uete loco Dig6nis.£t manifefiu e g> loc^maiozis bigefiio
Iit biiida q: l^niditae De facili pmutaf a reb® e;ttrmfeci6: nis e loc^oigdnis fcde q eft epar z vene:z alter c loc®b^ q: Difficile ect efficipfeipfa^.aii^^ca c effi.p accns;b e frp gertiois tertiezz illa c in mcb:is:zpgeafpC6 barufebziii «itasjq: qn Diia^ fuf> caloae itrinfecuj ejcriguitipnnz tuc funt bue: vna q efl: in renistt altera q c in mcb:is boc i gnatrii£ ma3 loco iih^ calo:is nalis aliu caIo:c ejcneri.£t in locis bigonis tertie.z in lib:o ^nofiicop bcclarata efl Ibi dclaratu e q? ens nale ndpnianet in fiio ec nifi qn i?tu b:ia iltaru biiaru feb:ui.£tlut ct alie feb.q funt appzo^ tes ^getee bilanf fiip patietes.£tqil oebilitanf ifie ^tu^ p:iatepure cbolere:z tales etid app:op:iateruntcbole tes regitiuetz onanf ^tutes extrinfece: tuc tedit ens ad re nopiirejz ibi Declarabo Differentiamrnius ab alia.
Via fperfectidisja fs co:rupti6is.£t cae q adhiiiat ad ge (Cibe egritudinibus cbolericis localibus. jCap.5". neradficalo:cei:neu5illeeedefimtdiillisqadimiatad T POSTCLVAMbclarauim^Tfrquofiut f irtigucdfi caloze nale^tz 15 fit qnfiibni c' ppa^ad recipi” 1^ feb:es cbofice.Deiceps volumus loqui z narrare iftd giiatione ejcned:ficfaguis ejc q griaf cbola 3 egredif quo fiut egritudies cijolerice locales q noianf ab
c nd m $titate:autqlitate:autgp mttitudinc fdguis:aut guarain latino Diir apata cboKca:z m greco erili'' F
C? ipiPgroffitic aut vifcofitaterq: p 15 refrigeraf calo: b pile.z oicinius g? bec apata gfianf in meb:is Duob^mo*' trinfec’ z extigui( fic facmt mVta ligna buida qn poniinf dis; vno qfi expellif ad aliud meb:u bumo: cboleriais: fup ignLEt etid oppilatio po:op adimiat ad b:q: relifiit z tuc pp ei^ ^tifate fit Dilatatio in nieb:o f ni oes oimc^ cuctati6icalo:isitrinfeci.z accit 15 ficut accit igni qnnd fiones.£tppea bSq^elmaretriiieerifipila zfimilia llmt b) eiietatione qui cito cxtinguif vel oebilitaf ficut tu vb copoiita ejc mo:bis pfimilib^z officialib^£t cd expulfio^ des qj carbonarii tegut carbones cu terra vt ignis non nis illius buo:is eilpp fo:titudineftiitise;cpulfiuein me trafeatperocsparfescarbomuz faciatejc eiscinerej. b:omaddte:zppDebilitatceiufdcv%tis mmebzored Clbegeneratione feb:is cbolere fefrarie. iCap.4”. pide.£t no fit ricut biditgrofli q? fit pp fo:titudinc rete
E t POSTCi^VAM bclaratuellvfrqd fitfe tiuemcb:irecipidis.tJeruad boc multu adimiat largi b:is z vfes caufe fue griationis.Ddm ellquogriaf tas Viaru cufuppone patietis meb:i.£t maxic qn mem/ feb:is cbofica q b:fefraria.£t bicam’qjfo:tio: cd b:u e;tpeUcs ell fiipi^z recipies iferius:z maxime qnbu.
ingiiatioe illi» feb:is;ell qn bnaf copro fangiiis in ellgrofliis z terrellristzqftfiierit icinerat»z fiierit in me ca Ktate z fic£t bj pparationcvt generet in eo talis ca^ b:o;tfic pp illi» q3titate calo: itrinfecus in eo fulfocabi^ lo::aiit pp pparatione fiipliuitatii tertie bigonis q ell in z gfiabif calo: ejcneus in meb:o ejcneo faluo fi buo: non fncb:is:r 3 groflitie 6 z vircofitas z oppifo venarii no ima ^et in vltimitate ficcitatis.£t fi apa ilhid gnaf m aliquo ginanr m opatioe illi» feb:is:nifi biceref in cboravitellb mcb:o pncipali aut ^pe ipTu^^cedet ab eo calo: ad coj na fm illoeq oicutp 6ar.aiit pp $titatc fiid.£t bebes zgriabif feb:is fo:tis:z fi no erit p:ope meb:u pncipale fcireq?no efiinboie cbola abfoluta;ita Vtfitp6mcb:i no faciet feb:c:z pofe erit vttedat ad mo:te.£taIiomo G
boie excepta cbofa q flat in facculo fellis f ni qiiofdd:^ ^naf qn meb:u nd pdt Digerere cibii qui ei mittif nec ip na expdbt ea^ a meb:is fangiiineis qn feparaf ab eo:z fum pnmtare in qiidtitate aut qlitate;nec,ipru3 pt expel ppea ell Ipole oplari q> fuUm feb:iu fefrariaru fit cbola lere:tuc ma attgmetafin nieb:o illo talrvt recipiat bila abrolutatljcfanguisaiit buiditasinqbnaf cbofa.£t4> tationein oes tres bimefi6es:z extinguif eius calo: na' ipterea pt recipe bigonc z reuerti ad ftid nam;q: no be^ lis eide mefurat»:z giiaf in eo calo: putredinalis pp ne^ nudaf a fiia fo 5 a fpecifica.! 0 f 3 qn fepaf ab eo cbola abfo ceflitate mae ejL*nee.£t ille egritudies q Dfir erifipiic mc “
lutaincotinenti expellif anatzft fepaf ab eo resq beat buaru fpe>;vna eflq bzerifipilanibons z apparetab t
Politatc recipicdi oigone nutriente^: eo meb:a.£t no e bac fpe. vt fit mixta cu multo fanguie pg rubedine qiid polevt cbola recipiat aliqua bigone;q: no e pote lUi rei h^:z no fac in nieb:o magnu tumo:e:z no efl bolo: eius ^ trdfiuit terminu becoctiois vt redeat ad terminubco/ acutns.Hlia fpes b: erifipilla fo:rtncularis:zin ea plus ctidistficutnoellpolevtaflliiiiretiertafadelixrunecet bnal cbola ;z ipterea inducit pullulas 2 co:rofiones. in ea e aliq ps ex q poffint meb:a aliq mo mitriritz bico £t aliqn illa no apparetnifi in cuce:z aliquddo ell fixa in boc be nali.f5 fi fic be naii $to plus be no nali.£t illi qui fuUa nicb:i z illa peio: elfcz pot efle vt fiat in edeauitate v
iblu fimt medici q bicut qj cbola c cib» alicui»meb:i fut alicuius meb:i ficut in Ilcmacbo aut in intellinis z ledet 9 Didit qj qttio: ldio:es funt elnta mibzop pfilifi.£t ego ipfius oper ationes fine apolleniate manifeflo. nolo labo:are plus in qonib^cu eis:q: ego dclaraui boc (T De egrictidimb^frigidie z biimidis malibus. iCap.d”. g^ecte in Iib:o fanifatis.([r£t ppea q: calo: evne»gtial ^ S TE egritudmes fiut pp Hegma qd ell extra natu mbuidifateqefiernamdidbilitatecalo:isitrireci:Dico I raj in qudtitatezqlitate:z caufe generatiois ifiaruj pJ no i di exceflu nalis calo:is;fic opinaf J5al.in multis I funt oppofite caulis ex gb»generanf egritudies cbo
«ocis.S3 ppea q? buiditas ellvelox ad putrefactione;^ ^ Serice z nianifdlio:es illaru3 egritudinfi funt feb:es H
Pt^rea q: calo: itnnfec»pliis labo:at ad ipri»co:ruptio^ flatice z apata q Dnr ^inik:q6 ^0 plus adimiat ad gene ne;q: ilia nd b3 a fe rej q ed orumat.£t fi pfiteref 6al.q? ra tione baru feb:iu3 ell oppilatio q fit |>pter greflitiem calo: erneiis ect putredinalis caderet pericnlu ma^ ifliiis biinio:is aut vifcofitate.£t vir fit bec putrefactio finu in Dictis ; 3 nll.ppea q: glibt calo: exneus fit f ni ipni pervid extinctionis calo:is itrinfeci;ficut extinguif ignis P ^ fuBalr pp caIo:c autffiditatc;z qn dbilitaf calo: nd' a fiippoiitide lignop viridiu;z cu extingmf itriTeciis aug «is pp friditate;tuc Dnaf buiditfl« 7 if jticaf calo: itrinfe nictai exneus m nid ernea ; z illa feb:is fit ex boc buo:c
I t[i acetoflta$ gfiaf a frfditat^*(TDtiTce e calidi^ fiait eft
videri in acctoiis fructib^^ poft acetofitatc acgrfit Oiil^ cedinc.(n£tvitreiuell oeteriiis oib^‘q? b^difriditatc inulta vircofitate.CHtrpC6feb2iu ftatia biuerfificatiir f ni oiucrfitatc baru fpcrfnzqrt nos tractabim^» oefcbn busUuc bc bocloqmur latofermoe.Htfpcsfratis meli^ recipiut oigonc qs cI?ore:f 3 q? qdd oicut qj recipiiitfpcs cbofe Digonc.S 5 febjcs q fiut a fTate funt piculofiojes febiib^cbore pp grofUtie fhitistt pp oppifones q fiunt flb eo:? q: fterpoUatio earft e valdebzeuis f ni q^ Dica) pofi.^3 apatulTaticop qdifuntq fiut affate fubtili:et qdaaflbtegronbtficut ftmtapata qnoianf rcropbuic: z ipfe nafctmf in carne gladulofa fic in collo fbarcellis z fguinib^£t 15 ma q eft iclufa in apatib’ efi Dura valde;? funt ex apatib^glandulcfis qrunt groffittidis grani pini: K vel nucis:? boc efficif in locis carncfi0.Ht ifii^ gHis fimt
venice? claui:? ex apatibus malis qapp:op2iata fimt grolfitudinibuop? exeutiu a nii q nofata fimt adiibelati i'n arabico:? fuenif in iftis apatib Yuba fifis feci:? fierco ri:? luto:vfcarbon?.f tniaio: pars ifiop apatfi copofita eft ex Diiob’ buo2ib’.f.exffate ? mefia.fl[Ht apata ap^ p 2 op:iata pp:ie ffatifut apata nofata in arabico cala.? Dicut q? bui^fp^sfat qtno2.f.lutorap:mellitap: vitreap:? tlide trea puItcfap.Xutore fiut ex fKjte groflb.mellite fiut exffate fpes li« oe putrido bnte ftus (liba) meUis.£t alie Due fpcs fiut fifr Uimojib^ e% ffate mellito;? ex flate fiut:? qda a vetofitatetfic ac^ ciditin illis q fiut! extremitatib^idropicop:? mite alie egritudinesquao narrabim’ cu loqmur tc accidctibus que ruperueniunt actionibus ? palfionibus mcbjoim* CU egritudinu fridarum ? ficmaliuniXaf .7*".
- S TE cgritudies fiut ab brio^ib^meficis g egrediuf a na in qjtitate:aut qlitate:autm ambiib^rir:? qfa^ ciut buotes illos egredi a fua na fut mae q funt fifes — - eis ficut cibi fridi ? ficcitaut calidi ? ficci : aut quado exeutmeb^a ab eop copfonib’ adfrfditatet ? fic.vd ad 1. ca.? fic.Dillcperata.Et exeut ct a fms coplbnib^:pp res
exneas ficut pp acre) ? exerdtifi.Et aliqfi accit a gfiatio ne ficut accit lepjofis:? niaio: pars taliu fit ab beredifa tetautpp coitu cu) nicllruata in Dieb^quos Dixit ^acba-' ru:q2 lep:a illa a bnficio medicinaru cura no recipit:nifi fiat tpe crifis annop q 6 na o:diauit:? boc tefiificaf mira bilis ^acbara:? ego expertus fu).Etqn mftiplicanf illi buo2C6 in cojpe fplen conaf eos attrahere ? nequit:aut ppquatitatc:autmala qlitatc:aut pp vtrucpttuc rema^ nent cu fanguine ? vadut ad mcb;a:? q: mcb^a abomi^ nat eos co2rectionceop facere no pfinqre ex eis gene/ ranf egritudines Difficilis curationis.(L'£t cbofe nigre exeutis in ititate a na funt Due fpc's.vnaellppteradu Ilione mefie nalis:? aliafpes ell ex adullioe cbofe nona turalisXt ille fpcs gtiant a multo calo2C ? intenfa ficci. ^uis remanedt p earu nam fride ? mifceaf cu eis calo: ^neus ex nam nmltuXt q? fignat boc.fqj copfo earu fit talis c eap acetofitas:q2 qfi fpargunf fup terra fernien/ tatipfa3:?vnaqueq)iilaplb^rf'W»citco2rofionem mc/ b2is:? aliqti fillulas:? maxieque fit ab adullioe cbofe,? cgritudies q fiut ex buo2ib^iilis:queda funt feb2es:qdd apata:? febiiu q i eis fifittqdd fifitf fcba Digone:? qda in M tertia.? qb adiuuat gfiatione illaru ell oppilo po:op cfi
groffitiebuop ? Difficultas Digonis.? apata cj Dnr fcliro/ fica fiut ex metia nali ? adulla:? aliqfi cdcer.S? q fiut a nali femp fine vlceratioe funt:? ^ fiut ab adullioe no na/ turali cu vlceraftoe.? aliqfi fpargif bccmalbp ola niem b:a:? tuc fit lep2a;? ppterea d 5 qjlep:a ell cancervris. £t illius Due funtfpcs:q: qda c cfivlceratioe ? qdd fine: « q fit CU) vlceratioe ell De mefia q eil ex nam:? fiegma falfuni ? (anguis fmquofdam recipiunt adullionem»
(C De caufis egritudinu calid^p ? buidap maliu. t af*? '
I STE cgritudies gfianf ppterexiffifanguisexnam inqiiatitate aut qlitate.S) exitus ipfius in qlitate DJ Dici paucustq: qn exit multum: D) attribui egritudo no illius egritudinis ad qua Declinauit:? illi cui Domi naf manifelle boc efi:q: qn iflamanf minus D) attribu» d)ofe:? fic Dc alqsXt Debes fcire q? egritudines liuipi^ ces no fiut exbumoiib^fimplicibus ilHs:? maxie ex nu® qui no recipiut Digellion^necfunt apti nati recipere ip fa):q2qn cbola vel metia fimplex Diiaf fingufr ? fimpff fiut egritudines ex eis ^ nullo mo bnt curatione f) n® nanf fimplicesppbuo:es in eis Dfiantes ficut noiantur c 6 pofite:qii apparet in eis : ? vfir Diio buo2es aut pres q D nantes.£t maio2 pars egritudinu) q gtianf ex fanSJJJ^ funt feb:es ? apata.(CEt ipfi^ feb2is funt fpes fit pp augmetfi qjtitatis folu:? pp illud claudunf po2i ? iHamaf fanguis:? fit bec fpes >
feb:i 6 infuopn®noellputredmalis.S)ri mediciistuer^ negliges in eius curatioe fit putredinalis:? 15 fpes e m |
dia fter effimeri ? tmtridoLer Et alia
nis:fiCT)ltlr^^ a^ata qW
5 k>oc bfi 02 c ftmt q Dfir flegmones ? fiut plus pC fjM'
peratia in $titate $ in qlitate.Et Diuerfificanf illa ra pp niaio2C pfiinditate ? mmo:e:? q 6 ell minotis ditatis elllcuius.S)fanguis g currit ad meb2u fi mfiep^ ratus fit aliqrt in qlitafc cafa:fit erifipilla iiegmonide^ eo Qj hic ell cboficus pp iflamatione cbofe:? 15 (pce en piculofio:.Et apata vfr Diuerfificanf p Diuerfitate) njjj b:op in qb’ fiutrq: qn fiflt i aliquo ex mebzis f ncipa}*P ncdo fequif mala feb2is;? maxie qilapa eflUegnio^ oliqn fit Aegmon in fubalcellis ? in iguinib^ ? in dwnb *
? q fiunt in partib^fubafcellaru) gfianf ex fiipfiuitatib trafmiffid a cotde.Et fiut 15 apata pp alia apata facta alqsptib’C 02 pis:q 2 oc meb 2 U)b) ^tutc expulfiuaman^ dantealteri.(LEt et fiutexbac variole ? motbiln^P^? pterea q2 nullus euadit ab bis Duob^nifi beatbec.Et pt Dici vt fiat a caufis extrifecistqt ille no fimt necie m boie:? illa egritudo ell ficut nalis : ? pp boc D: q^b egn' tudo puenit a mala ma fixa in cibo embtionis : rea fiunt be egritudines cum febte fangtifstqt fi fangm» eflet nimis co:ruptus patiens pollet ex eo UJ021. ^ ^
(TDc caufis cgritudimim copofitanmi malmniXap.? ^
_ TitTirrC finiDllCCS liU'
I bus nifi raro.S) maio: ps egritudinu fiipdictaru
ell copofita ex pliirib^buotib’ xno.Et copo egnj tudinfi aut eft copfonis copo aut copo Vicinitatis . ^cd copo vicinitatis ell ficut fiqs b:et ab vna parte febtem cboficfl):? ab aliafeb2cffatico:?paroxifmi baru Dtiflti* febtifi eent in vna bota.Et febtes que fiunt ppter c 6 p<J fitionccoplexionis funtjDuplices.qnedd cnf funtquflt»* comixtio ellabfoliita:? qdani ptienietius piitappellfl^ copofite $ mixte:? ppterea coicant febtes in fignis ? p2ietatibus q app20p2ianf bumo 2 ibtis fimplicibus.-b* bec coplexio ? copo o ell in bumotib^inducit ad multa» comixtiones inumcrabiles.Et p20pterea q: be cies coponisfunt in feb 2 ib’;pnt tninueniri febtes nnxv^ $uis no fint Duaru fpecieni fed vni’;? boc accidit qn^ do fiimt febtes in Duobus locis Diiierfis in co2po:e. t nianifellio: febtiu copofitarii) ell emitriteiis ? fpecieru:? oes fiunt ex fiegmate ? cbolera.^ed cll q ell ex fiegmate intus ? cbolera extr a:? quedam en econtrario:? queda ell que ell copofita ex frate ? cbm ra:a»t intus: autex.Etfeb:es Diuerfificanf f m Diuem
I* A
k '!!''8 !|b?^ *®°
K> «'Ufdc
*' 9 . 4 «c,i.
T E R T I V S
J 4 tc mcflireqtiattatis m ipitathnl loci bimie de cm triflimtz visHkiz fifia.(rntmrta c ppter egritudines ion:2 lic fcb2ie q lit c;: ffatevitreo q Dat calo:e z nmies iic apata igumia z titillicos z radiai aurul^t iftv m £tib^e^tnfecw:z lic febjis q bj fo:ti(rimu calo?c i ru c ifti^pei egritudis fcb:is ctbicau 3 ft:biis c caloa ti? 0116 itrinfecis z in ptib^cjcteriojib^^pt tcotrario:? pt cc neus fijc® mfuba mcb:op z;phibct fkh opaticneivroii^ lint nmltu fride z Vocaf febzie pfumit eop Tubalc buiditateu h) tree rp€ 6 :lmo 2 Joa^
qi3 iitaru egritiidmu bj qtuo: tPa;pn"*:aiignict« 3 : e q acc^a c a caloje ejirneo in buiditatib^ nalib^z rJdica itauuz Declmationc,£t pn"*e tps in q appet t^ntudo in lib^q cjcUtfit m fiiba paruap r^nani.£t fi^a til n i m bu actu;z na nibil manifciie opaf gn buo j icipit oigeri na niiditate exiUc in carne ipra:q qfl Diflolura e fi pta tibia icipit opari o biinioj^t illd tps c tps augnicti; 1 02 aug" rdlaurah adbuc.£t tertia c oib^Dcterio:;? c li/a cui^ca nictfnq: tfic (ut foztia acerttia: t qd ceffat Digo cefTat tps loz exnevs pfundat» c in mcbtisfolidistq; ipole e in eis «ugmcti:z incipit fiat^.z illud tps in qno appet certame q 6 ab cis refolutu e reltaurarnq: nierura vjte nalis i fi Iter nam t buo:c .2 qrt na c fonificata fup bfiojc:? ipllini iticfura buiditatis radicalis in quolibj idniiduo i>D02tio Vincit D2 tuc ec tps Declinatidis.t qda egritudies funt q nato ppottioe Duplici f m q> Dem etl in lib^o caufhiz bie bnt DilToronc buop fine eiione manifefla z fananfzz qda uitatis z loaitndls Vitc.£t ^ma fpes iftiugfeb2i« vmihi fiint d brtt Dinbfone^ttittt paulatit Donec wozinnf»zSy fit ab niie niiethea f tfnf ^
« lira noiat va crms.u-fc» trme laiuozis innc Diie ipes:
Vnacfiq Diicitpftiaeiiationcadpfectaj fanitatett alia c q relinqtegritudis reliqas d paulaty Diflbiuunf z libe
rsinfiz tpe logiofi falutc prtat£t illud idc efl in crifi ma- - jpDierti^ n,
Ia:t niaio: pars cridu repent m feb2ib»acutis.i.q finiuf illud q6 Dat vita eft calo: cubuiditate;ob boc b2r
f pe bzoiitzqi erilis accit poli Digonc fi illa Digo c itegra egritudo coiungif^Jcu renib^*fi?d no tflvera tmitudo niit « pfecta erit crifis pfecta.z fi Digo c iperfecta erit crifis qn fit in no fenib^Sed egritudineiti ca*t hiufruz bu cil logio:.2 Digo coplef pp logitudinc tpis ^ m coparatione Difficile imaginariSed calidu fimpleje frLz bn.z fic pof agetis ad patie*s:q: nd in oi tpe qd aduenit patif paties funt imaginarh£t nos Debemus enumerare quadoira^ jb agctctqsq^ij bj tps p:op:iu cdparatide qua b) agis ctabimus De rebus que ledunt actiones z paffiones cu paticte?2 boc pt cognofei in reb^ar tifidalib’;q: niefu egritiidinibus menib:op officialium, r an n"
retcpopDecocti6isinrcb*artificiaIib’Diuerfificanf.£t T POST(XVAMDcmcb:euiterDe£eV ppea q:'ita (ut logo tpe cognite tfentiiinf egritudies 1. egritudimi app:op:iataru meb:is pfiKb^z oecau'
z z btto:es:tuc certu c p e)cperietia z rdne naevf fis ipfanuDdm c De egntudinib’ officialib’ £t Dici
Icianf tpa m qb^fit bona Digo aut fnal^^.Dies cretici: mus q? ia Dcm e in pneipio pnii:q: fanitas mcb:oB
z q: Digo bona e pfecta opatio nae:id tps ill6 fuit p ma^ cfficialiu efi q c in q3tifate qlitate:z pone z collmtia:QZ ipfectatq: b| latitudine noVe^ becfpes colligdtie efi ifeparabilis z no reuertif ad alias tineat Donit^e fuap crifiutfic pfecta*(C£t qda Dicfit gj fpes qs Dixerut medici:^ itrat pdicametu babit^ fic pa^ luctio criluiboc o:ffie e luna.S3 tu 6bes feire gjicdre niculi z cutis itrat pdicametu b:e.g tria gtia egntudinu mota q medico no e neci cd ppinqna e illa qua Dixi' itrdt qnqs pnta:boc c in qlitate q3titate ptinua z Difcre^ iniisn ifra m li® nfo mofirabim^rdne^ in boc z Dabimus ta:^ bifu z vbi z bn\t poltea inenii bec res in an boc efl cxepla.£taliqfi acdtmo:6mpn«egritudis:t bocfitp/ in potitate 2 pofieritate.Sjotdinatiomcbjopoffi 260 pterea qtbnotes Dnanf mttufup calotenale z extiguut ritas z portentas plus poneda ert m fexreqnetib^dlca ip3pp $fitate ant ^itatejtaiit pp Vtrnq5.£c aliqn accit nietis.£t Debes feire q;egrimdo non fiipwenit vni^iu' *n augmetotantin rtatmaut in Declinatide:z ficlinatio in generi fanitatis fient nos videm^m otdine tumcaru ocu^ ^gritudinib* moitiferis fit a Debilitate ^tutis 2 nd a oe/ lop z in maioti pte nic'b:cp offi.qt in illis nd riiperiienit Militate egritudis fic ert in falubtibVgritudinib^dclina' egritudo otdinationistboc ert vt ptius fiat porterius. tio ppter Dfialione ^tutis.£t fnfficit q6 Dixim^ bucufqs ([;De continuitate z Iblutione continuitatis t fuis caufis egritiidinibus malibus z eani catiiis.£t nuc volum’ ^ aliqualiter. »
tractatu btetie De egritiidinibus m niaterialib^ f E D C O N TI K VI T A 5 1 fbfo 2 ca’e illarfi Cl^e caufis egritiidinu no materialiu in giiali. iCap. 10*". ^ f m aliqua parte: alkin pnf ingredi m genus egritti^
E t DlClMVSqjbeegntiidiesqfifimtabrqB ^ dimtoffidaliinS^gemiscolligatiend itrat ineg^^^ caiifa biimop ert loais fubti earum De neceffitate tiidinib^eiufdc p fe.^ed egritudines mebtop funt be d mcbta vel rpus.£t efficies ipfarura funt Diie res: fjcifit accidere mcbtis egritiidie6:qbus altera edicat cfi aut res exterio:es:aiit alie egritudies materiales, altera : z cdiienietius ert vt colligatia emimertf potius ^VoIum^Dicere De m3mfeftio:ib’ipap:boc c De ca.t fic. in caulis egritiidinu $3 in grie egritiidininS^ genus e« iv Cbe caufis egritiidinu imaliu calaru z ficcanljCsp. 1 1”. tiidinu q6 ert pziu cdtiniiitati uali q noiaf ptimiitatis fo^ VIA qda egritiidinu calidaru z licfimt in Intio e Diiob^modis.aniis ertforo ptinuitatis veracis z i ^ fpu C02dis roIu!2 bec ert feb:is Diei z boc fit ptinuitatis ptjs C113 pte in pfimilib^*t boc genus D3 ma'
^ pp res extrifecas:2 c pp qtuo: cds:qruvna gis attribui colimilib^qi officialibus mcb:is:i>pterea q:
Diiiidif in qtno:ptes:qru qddrunt p fe:2 q^ bec rofo accit nicb:o officiali ex pte qna cdpoiltu ert'i nap acensTt earfi q pfefimnqdl fimt in potetiatz qda? niebzis pfiniilib’:: nd ex pte qua c officiale.aitera ertfe inactin£tqrimtinactu funt fic calo: folwzignistzvVr paratio contigiiitatis termini a termino:: bofimiitatis tes ^trifece calide in actu:2 q fnnt in potetia fiit lic bal fblo no veraciter appellaf:q: 15 edtinuitas fit p modum JJtii m aq fiilpburis q cafa e in potc'tia:z filr q fiit p acci- cotigtwz p niodn penetratxmis z p modfi focRtatis m^ «cs mt lic ille q claiidfit po:os:ob qna rc acccdif calo: i b:i cii nidb2o:aiit ligameti.t boc gen^fofonis pofuimus jJJ^tlJ^^nfecis fic c balnefi aq aliiminofe z fifia.flISccu in gen^egritudinfi officialiint boc genus coicat piunctio 2 flS Inpte in co:p^ fic cibi z pofcalidi potetia ni z reparationi.£t ppea nd c (bfo ptinuitatis: vt Dixert jJI^CIEeitia ca ert co:pea aat aiata co:peatfic Imo medici oicctes:q: erat egritudo q coicat meb:is cdmili^ watusmotustimoderatiiexercituufluaiata fientira: bus 2 officialibus:q: folutioert Dirtinctain bis Duobus
1 1 B E R
modie q«c6 q c inqiia^
litate in iignra:in pozionn meatib^:lemtate:a(feitateat groSfitiecititegritudiea iduis rpeipponionateillis oiui^ ^lomb^(E^t egritudmfi q funt m quatitate qda fimt in lii^ur a:t boc e<i m fupfluitate z biminutioe:^ boc p ell in cofimilib’ : t>crfi ut.Ss medici afliieti funt ponere
in ofiiciaUb^: z qda peccat m nucrott q fimt in nuero et bilt ouasfpes qrimtfu^fiuitatis z oimimitionis:? qdaj jfll nalie z qda no nalismgUs eft ficut fupfluitas fe?:ri Di fliti:zDiminutio nalieedoimmutioqnti oigituUonalia fii^ftmtas c ficut cucurbitini q iueniuf in iteihnis z files, (^^t pctiii ponis ell ficut oiflocatio vni^nicb:i ab alio: vel alicuius partis nicbn ab altera.ttegritiidies quas Dicut medici egritiidies colligatio fifit ejc colligatia me^ b:i ofR.cn adero p parte vnius coicantis cu altero:ficut coicant cot z epar cn oibus mcbns.vj.vm15 cu artergs: z alteru C115 venis:^ aliquado ell colligatia ab vno me'^ b:o ad aliud p:op:m mcb:u:ficut colligatu efl os doma cbi cum cerebJo per neruum euntem ab vno ad aliud. (E De caufis egritudinum membionmi ofR. /:ap.i5'"*
L OCVTI fumus bHiiiter oe egritiidinib^ mc' bzop ofRcialimnfic volumus log oe iparu caufis. £t oicim^ Q3 egritudies ^ fiut in figura funt ppter ouas res:qzaut a na;aut a reb^ c;:trinfecis:z egri tudo q puenit a nated pptcrea ga ma eflic 6 uenics;nec apta opationi^tutisifo:matiiic:nec indfo di quo opaf ^rifo2iiutiua:nec inftfm c aptu ei .;8 reb’1^0 e^trinfecis ell ficut fit emb2ioni qn nafcif : vel qfi nutritun t aliqn fit ejL- erroze mcdici;qz aliqn credut rectiftcare meb:a z oif locat catt l>oc Debes cogfcerc in figura mcbzi : z figura otiiuz ficbbcsitellige m qlj egritudie attributa mcbjisofiiin eo q?fut cfRcialia z cd Uncture nieatiiii z pdrictio , nis eou cd pp dRuij friditatis z licfiip eop c 6 prone:aut nz coptimimf ab algs mcbnstautpp oppifoncu oppi- , latio fittaiit pp apatataiit pp bingroffum : aut vifcofuj: giitpp Diiru lapidc:autpp camo(itatcnafce'te in poto: antpp fo2titiidmc i^tiifl retctiue aut 6 bilitatc‘ expiilfiue ^tiifjtqtobidas casmVta in cis ititas aggregaf.(LS largitas meatufi fit aut a caliditate z bumiditate:autab bfiiditatctautabbuoje calido mo2dicatiuo:aiitpp mc^ dicinasvfcibos apitiiiostant pp Dcbilitatef tutis retcti iie:z cd lenitatis c a edis lubncatinis Imidis fic ab bfi02i bus nmcillaginofis z filib^C^t cd afpitatis c a edis ca^ lidis mo2dicatiui6:fiue veniat ab buo2ib’:aiit a reb’ e^^ tnnrccis.([:£tegritiidie 6 mierifiint f mbuc modu:fi’q rupfluit ed f 3 airfus naetfit a fupfliiitate maet q c m mc^ b2o;z fi er curfumnde c fic cucurbitini z eop filia q piie niutab buozib^ernanitaut inqjtitate:aiit inqlitate.£t Diminiitio puenit er putrefactide ficut c cafus capillop: aut pp co2rofionc:c majiie qii putrefactio c ab bumo2e co2rofiiio:aut ab aliq re ertrifeca.t cd magnitiidis niC" b:op qn c mcb2u p via^ nae c pp multa maj mcb2U pp Diiationc \ 5 tiit 3 ifotmatiue fup ipm:z qn no c pvid nae fit pp aliqua fiipflnitatefpfaj mcb^o.z puitas mcbii fit pp paucitate niae li c f 5 cuifuj nae:t q c pter curfiij nae fit cr Debilitate intutis nutritiiie fic accit etbicis.(E^? ede egritudis male ponis Diie funt: vna c ejctrinfeca fic piflo canf meb:a pp ii^deratu erercitime fic qn fra^it pani culus g feparatitedina a tediculistautpp Didocatione 0^19 ancbe.5*^*'**'^^'ca aiit edfic buiditasllipflua q me^ b2a mellificat z lubzicatnta vt egredianf a loco pp2io: ficut accit ^irbot t itedinis pp multd buiditate aquofani aut lubiicatiud q trdfit p nieatfi g tendit ad tediculos.^ cd ropatiois z piuctiois meb2op c Diiplr: vna pp Dcbili^ tateifutisifoimatiue aut malitia mae:zbocnoaimctn i>uenit tpe griatidis;^ qd no puenit a gfiatioe ed fic cap
nofitas 5 fit iter btias carnofitares qR nafcif caro mrer nicbza ipfa cdglutinanf .Sed fo lo ptinuitatis in nicbzia cfficialib^ e eade cu ea q fit in pfilib^a accit boc aut pp res ejctrifecas icidetestaut coqua dantes, vel ertedetes: aut ab itrmfecis:ficut ab buniozib^acutis cczrcfiuis aut
dTiDe accidentibus fuperuementibus .virtuti mitrituie in gencralL
D EIN CEPS volumus narrare De acciltib^q fupueniutactionib’ z padionib^:z app2op2iare Vnumqdcb illop egritudmi a qua emergit:^ bof cognito ccgfcem^egritudine vniufcimifqj meb2i.Et dici mus g? cn acens nd fit alid nifi lefio actidis z poffidis me bzoptaut ipzefndis ipfop fiiit gfia ipfop acentiu copm tatione generu actionu z padiomuEt tu fcis in libzo ja/ nitatis g? qdd opationes funt q appzopzianf aie uctz qddaiefenfibili:iqddapp:op2ianf motuum qda»* appzopzianfftuti imagiatiue z cogitatiue z nienioaatie* Et c icipicdii ab acentib^q fupueniut opationib^f tuns nutritiue:q2fimt magis nece m eentia aialm3.£t g? mcbza q ozdiatafimt opationib^ mitritiuc q vca
fut in lib 2 o fanitatj lutficosYfofag^'docb^:epar:renes*
vefica:facailusfeUiszrplen.Et ledo q fupuenitvirn ^ b:op actidib^z paffidib^e trib^modis: vn^cvt cu opatio mcb2i cedaiient vt fit ppiqua pueto puatidis.fcbs VtfJJ Diminuta a diis nalib^ opatidib Verti^vt fit pmiitata an malas opaUones.(E^t oebem’icipe in nicb2is uis f m q) ozdmanf in ofRcgs cibi.Et Dicam^ g? «»*****^*„ opatio 02is vel p2iuaf pp vlcerationc q ei accit:aut p? apa:aut pp putrefactione Dctifi vel pp aliqs egrittidn» q fidt pp aliqs cdplones niales.Et yfofagueledif aut apatib^q in eo nafcfif z Dfir eldalbiiata:boc edfgnatia*
% fiut p maiozi pte in mufculo illi’:z et p2inanf aut Dim* miiinf illi^ opatioes qn Diflocanf fpodiles colli z pp apata iteri^:aut pp I)uo2C mucillagiofii g illuc Difc«*[ rit i magna q$tif ate.^ut pp res aduemetes ab ertrifee^* zl> fpes e pp cdj magne fiifFocatidis fupwenietis pariiulis ppbinditatc fuaru cdplomuEt giialr fpes ois egritudis malecoplonis malis.Et etveniut eg» tudies pp mala cdplonc n male fic tedificaf 6auD nm ne cui medici mltu vetabdt aqud:z ipe bibit nilta aq» fridd aiiidevna bo2a-adupta:z perqt attrartuia z erpuldiia vfofagitz nd potuitvUeri^Deglutire.^De » fut manifede gnq5^tutes.V3^Digediua:attractiiia:ret tma:erpulliua:t Difcretiuatiddnt necui vtniis accntuij ^ ect fm niini idaru f tiitmEt icipiamus a Digediua z vic mus qjqn 6ficict «f oigertina m tlo accTcet cibi m llcnia , cbojz cd acetofitatis ed friditaa q ed imienta:eo q; b , accus puemt a mala copPone frida:fme fit malis fiue no J malis.£t q ed non malis talis ed cd mtrinfeca:e talia e» t cd ertrinfeca.g boc accidens puenit a mala cdplepione t niaterialKEtcaiifenomalesertrinfece funt ficut res er*" fi trinfeceinactufride in ipforumptetaiit res fride in po' * tetia fumpte:autpptermultdqudtitatccibi:autpp^^'^ J receptione ipfius inc6uenienteino2dieztpe.S? eaiiie i
males itrinfece funt ficut bumo2esfrigidL£tid:ibunio^
res fifit Duob’ modistant vt gfienf in ipfo:aut vt attro banf ab algs mebzis ficut a cereb:o qDpp2iii e ad fpo^^ gedu bumo2e fiegmatiefuz fplene vt fpargat mePiefuSed fparfioqpiienita fpleneqn ed .^4 teperata in qudtitate z qlitate:timc ed opatio ^
qncgredif ateperameto inaliquoidoprtucfit tas bec q Dicta edtt qn Dnanf mftfi fup ddcbiij occa» nesfupdicte perqt ipfuis opatio peninistficut ocemu flurn in quo egredif cib^dc recipif fme oliqpn»*^Jy* ^ q Dz lienteria.£tqn deterint idi bumozes longo tep^
T E R T I V S
fl A in Ilo cll Cii* vt qr 4 ni^ni;]li coprottcm frigidi oifUcilc ad j^c scciltib^ibSu^nietib^ Virtuti rctitiuc* iCap*i7®« p
ciiradu5 m liilia itdiu fi oiu oiiraiient ob bic cani adiie metboicdplb rcrtectiui6:zaliqiUTutapata fridaqAut in Ilo ca iilop accidetunx nujiicqii apata erut licca z oii ra.£t q) acetoiif as ^ucmt a caio:tr.£c tu dc
beg fcirc q? b accns^iiemt lic acens g? ftf eje Vino q6 acc 22 nere calidu:^ apparetvt iit vna actio:actio acck detalis q fubafr Iit a llt^ut accmafr a ^lionicnt in pluri^ biis pferutan p6t z inucniri:^ ^pterca fiibtilr nicdicua basrcs ' - ^ .
E t Vi R TV T1 S rctcntiuc qd oiminuiC' ope^ ratio fcquif mliatio z vetoltras:^ aliqn t>*it cibus indi0Clhi6.£t caula bui^ citmala copPo fru-j bu.ct aliqti roit15fri.no materialis z materialis.? qn bec opatio apptopiquabit piiationi fui fiet egritudo iubtici tatis iteflinop.£l5 qii b ^ttis retinebit cibii mala reten^ tide adtieniet Ilo vt fit tremiiicrusteo q? virtus retetiua utan p6t z inueniri:? ^pterea fiibtifr medicus piugef cfi fece cibi.£t boc acciis appet in flo plus tpefa .. - £>5 2<^rutari vt cognofcatpfecte.£t biiniop qm tietatisflipfiuejqrt ipletiir flocbusmec pt regere abu: t giiantmilogdaseopibibimt m ipfougda fpargunf m bocaccttppvndmalacdprone nialc:aut nd materiale, pcauitate ipii^£tetia accit ilo pp oiminiitione oigdnis Cibe accidetib*» ^tutiejrpuUiiie fiipiienic"tib^ jCa^iS®. vetoiitas:? ^iiis boc acens coicet oebiiitati t^tiitis rete ^ RTVTl S expulfiiie opatio ; aut Piminuif
tiucc^pterea q: lldcbus qn colligif fnpta cibii bona coi lectide aduenit:tric bona oigd;? qn nd bn coUigif:tuc ca lo: nalis nd bn onoT ibi:? tiic natat eib^inptib^rupio:^ biis:? tfic refngeraf z giianf vetolitates in eo:ppterea qt pars fupiot ell nemora ficut octli efl.£t rdas qt caloa Pebilis ctl cd generddi vctoiitajes:d>pterea qa calo: fo j tts carminat? Dilfoltiitipiiiis mam oiirofone nd manife flarnec etid foatis fHditas giiat vetolitate : eo nd bs a fui na vt generet vicotitate.£t ab bac mala opatide ac^ cidit ejc nedtatepmutatio in cibo ad maldqlitate fiimo ra 5 vel bumotora 5 .£t manifellTi ell ^ boc acens fit a ca^ lote eptraneo q ell plus ei* naturd $ calot q cibfi refob' uitinfumri:?cduertitin fumoritatcTld abillcgHafbu mo 2 ptitrefact»?|rapotcotruprfetidus itKs odoti raffa fii:q:ille cduertif in flo ad, mala cdpConcg egritudies q fiut ab bis dut a mala cdpldne cafa mali vel nd niali.£t q dnt a nd mali fiut vel |>iienirit a cibis catis ? a reb*’e]t^ frinrccis.rDdlis fit ab bumotib*’ cbolencis gnatis i ipo: vel midis ab alio mcbto.£t mebtu apptoptiatu ad boc cillar velfeL£t qbnrdi boib^ efl fel tdgds fldmteo gj qddffintbntes meatu fellis adflomftc rplenb5:t tales boies funt qb’ cbota in fldgfiar.£t bec cbota nd 02 cbo lera nili equoce;? bic bnmot cadit in fundo ildnaut ibi" bit^ellincotpe ipli^£t aliqn accidntUdiUa mala acci" detia ab apatib^ 4 narcunf 1 ipfo.bec runt ota acentia q Veniut ^fnti pigeflrac.£t i^tiis DiTcret iua efl q cognorcit oce rpes cibi ? nutriniititz (ognoCcit fanguine a fu^fhii tatib^vt nutriat mebni puenietioti:? mittat vnicuiqj mebto q5 efl ei dle:« ifli*>i?tutis nd fuit memoa 6at? fe" Paratiiia oe q loquif no c b:? e magna o5ia inter repara tiud ? oiTcreriud:? in ee ? tpe.Sed bdebabeo ab aibu-' «laTare q ei aderit fottiten? non efl oiibifi qm ipa lit in cotpetz c neciatdc runt alie ^tutes.£t iple oicit m illo IP $1« acentia q aducniutcotpi qnipediunf opationes illij vtuiistz oicitQjqn oebilitanf i dd:ne'cni 5 c vt generenf ***ali bu.in toto cozpe:eo g> no edfcd fl^patio incouenic tis a pticnietuvfl aliqd i^ueniet mo 2 pbea.£t erit 15 etia Ppterea qt Debilitata erit virf bec in rplenetq: nd erit attracta cbota nigra ad ipm.£?5 nd manifellataibiima *^r 2 qtid cdp tone ida virP»opaf:nec m fit ei** il^nitlicut ^^xit in alqs qruo 2 .£t 15 efl magn**oefect*:q2 qn voliim** remoiie acentia q rupneniut eide:? d nd cognouerinius 'optonc q labojat nd cognofcem** modos curationis ip jJJJf nos x>no edeedete Debem^fuu ee oectarc:? q cd
•aooii ifert:? ad puaf ci*»opatio aut mintiif :pod bec e>: "J^eitate fequef dbilitas in intute nutritiiia qiidb 3 ftdcb** ^'^*Pto;aut ab ca puaf:q: 135 Dcm ell gj HocImis nutrit ^cbiio aliquo mo nutrimeti : ? d nd nutriret a cbilo nd ^j!JJ?‘*^^^eref ipru5:? qn Debilitat virmutritiiia in dotfe ”*^ceditate egritudo ^ d 5 indigedio domaebuet liihn^ • ® restaiitmala cdpto ca.? dcdjca ‘
radicali domaebitque d a>lontat indneit ei
V autptiuat. 3 d Dinimutione5Vero ipdtts accidit vt remaneat ? retineat cibus in dd mala reten< rionerita vt putrcdat.^ed a p:iuatide ipiius ac cidit egritudo que t>i colica.£t buius cd ell cdpto mala frfda malis vel nd materialis:? bec ed rubalis cauta p:i uationis ipdiis.£t aliqn p2iiiat ppter oppilatione5 que dt in mtedmis:dciit accidit in colica:? I?ec pvuatio e ac" cidctalie^Ssfupfiua e]cptildo ddipnenitopatidi idi** V' tut) facirvndejt rpecieb^lubticitatis intedinop.£tbec e fottiot illa q dt |>pter ^ua tiond retdtiue:qt hoc dt|>pter alidre5 qmouetbdc virtute ad cvpeUendunimis:dcuc funt bumotes vlceratiui: vt cbolera aut degma raldis;?: metia acetora.£t etid pt deri ;ppter apa generatu in o:f ficio vel pojta ddi : aut ^pter cibos comiptos pmuta^ tos ad tales buotestdeut accit in foztiffimo fliijtu.£t ali quddo remotis bis oib^ cauds f ms expuldua mouebit boc malo motn:? ct ppter aliqua leue eam eide5 adue^ nicte:? !)oc 4>ptererro:cf tutis iUi**meb2i:|»pterea q:I mala DiTpd ed renerta in bitiidincdabile:? ^pterea cu-^ rdt medici bde egritudinc cii medicinis cuqb**curdt ginc:z metia:? remoiieaterro: ide ? tendbilitas mala* £t adhuc Declarabo melius in libio De igeiiioranitatis: ? pt eevtboc dat pp apa fem in Hiipdcie dduBdbuc etid UliVtuti attribuif malit accds q6 D2 dngtilt^qd accit p20 pter re q ledit^pter qlitate calida aut fridd:? qdd tpe ctes dt d>pter mald coptone calida ? liceam djei m tuba ddi:ita g^griat in ipTo vnafpes rparmi:cui*Tanatio aut e Difdcilis autipot(s:?aliqddt rparmus^pter multa bii^ miditate5 q ed in diba nemora doi f m g? Dcm ed in cau^ dsfbarmi.£tvomit**app20p:iaf male opatiomidiusi?tu tis:r3 no ed ita fnbalis ipd deut eypuldo ^ dt p iferio2es ptes.£t cd vomit**e ,ppter cam natate m o:e il6i:ejc mtil ta bumiditate cbolerica aut ftatica : qa qn idi bumo:es eriit in ptib**fupio2ib**d6i nioiict vomitii:? qn eriit in pti bus inferioribus doi mouctfliixu.£t aliqn l)?argunf ad doni ab alqs mebris deut ab epate: vt videm** in mttis qbus aduenit febule frigus:? cum vomut airanf :? boc accidit^>p2ie ab bincbolericis ? aliqiiddo allcgmaticis:
? g> dt a melancbolicis lignidcat maius malum.
(C De accidentibus ruperuenientibus virtuti attractiue
C doniacbi. JCap.i9".
A V5 A ipedinicfi attractiue doi eade ed cu ca q boc facit in Yfofago.S^ Dimimitiond appetit’
? augmentum ipd»s do Dicemus qd tractabis
mus De accidentibus q adueniimt virtuti rendbili. CD^ accidentibus que fupenieniunt virtuti nutrftinc intedinomm. iCa^a:©"*
H V CVS (XV E Dijeimus De acerttib’ q dunt in operationibus que manifedantur in domaebo: Deinceps volumus Dicere De acedtibus ^dipue niiint virtutibus mitritiuis itedmo2u.£t Dicimus^ ma
l in r -
radicali domacbi:que d d>!ong^ inducit etbi nifediozvirtus q ed in eis c virtus ‘"►«ut mala cdpleicid fru dcqne inducit fenectute5, retentiuo* 3 ccidetia q ruperuemut ipds funt rro coi ru^
I ptionc iHaru onarfi ^fiitilEt qi1 puaf oj^atiof tutis ex/
pulfuic aut oiniimiif:tuc fit cgritudo q 02 colica.£t p:t^ iiaticnis ci uii^^tutis flat pp mala coptonc cbolcricam male autn5 male.£t puatio q ^^iicnit a mala coplcxioe frida elt pliinb^» nianifclla:ppttrca ga friditas eft p2ia calo2inalippfi?d qlitatc:2ipeditrpu3moibti6 fiiis ope rationib^S3^n^>ui^nitacaliditateno ell admirdduni* ppterea ga multa membia no a^lt nec patuinfmifi pp calojc tepcratn mefiiratu vniaiiqj mcb2o:2 quado ca^ I02 egrcdif multu extra nam in aliqua ouarfiqualitatu: tfic puanf eop opatioes pp calidu aut fridfuSed quado oelicpcranf paru in caloie.tuc erit operatio mala:licut calo: lloiquipnintat cibos mfumofitates*£taliquado p:iuaf cpatio illius ^tutis in itellinis pp oppilationes q m eis liiu.£t ille fiut autpp llercus Duruj autrifcofum: ^ autbuni02C grcfliistTirccfujtautppter apa vctcfiim: K' qjui^ It^li 0 q puenit ab apatib’ in bac opatioe fit Diiab’ ce caulis: vna q: acgrut iteHina mala coplone malej:^ alia ppferea q: claudit rias.£t vetofitas e't claudit ite/ (lina pp ouas res: vna q: pponit fe rtercoii ficut accidit canalib^rubterraneis vil fluut aque.Slia q: to:quentur itellina Donec claudanf.fll^tem fit oppilatio pp lub:i/ cos;t accit in itellinis pp corruptione illi’ intutis expiil/ fine q fit pp oppilationc3:q6 facit opatioes no nalesueo gj excellit liipfluitate p ptejfupiorc qud D3 excellere p ptc iferiorcz tfic euomit ftercus.£t aliqn Debilitaf ^us expullina pp oppilationi vie a cbilli fellis adintellina: q: tuc nd v^ot puenire ad itellina ex cbolera illud q6 ad/ iuuet ad llercoris exp«lfionc.Sed fi bec opatio punita^ ta fiierit ad malupJimtuc malam faciet opationc:^ fiet aliquo ni6 llux’Jeoq?lleraj6n6trabitin itellinis mo2a cduenicre pp augmctu illius f tutis.£t cd aiigmcti iftiiis Intutis ell pp bumores mo:dicatiuos g rparfifunt ad ite/ Ilia ab epate 2 venis:tll6:autfelle:autab alqs mcbjis : 2 aliqn pueniut a capite.(L“£tqn bumores mordetite/ jj llina mtilfu vicerant ea:2 fit egritiido q D: viceratio ite llinop q oifinteria noiaf^Jtc nccidit illud illivirtuti p:o/ pter qlitat^ cibop qui funt extra nam:q: aliqn llomacb’ expellit ad intellina cibu ante$ Digeraf:2 aliqn fit p20/ pter niultd cibi qudtitatc qn ell fupflua.£t aliqn accidit ppter oppilatione meatus g ell inter epar 2 itellina:et tuc no trdfit cibus ad epar:2 cib’aggrauat intute expul/ rmd:2 ppterea ipm expellit.£t aliqn cd q pbibetpene/ tratione cibi ad epar ell groflities cibo2um:2 groflities cibi ellrautpp nam ipfius eiufde cibuaut ppter Debilej opationc lloi in ipfiijtaut ppter vtruqv£t aliqn no trd/ fit cib’ ad epar ppter oebilitatcf tutis attractiue in ip^ fotfiait accidit inegritudinib’epatis*£tqrtDebilitatur i?tu6 fetentiua fit vnafpes fluxus q noiaf elicalfa:2 boc puenitneceflarioppmald copronenidlem 2nomale3. Htqrtpuafipfa opatio fit alia fpcsfiuxus qDHubuci/ tas inteilinop:2 opationes extremitatis intellini longa/ tionis ipediunf :aut ppter vlcerationem facta a Duritie ikrcoiisiautpp bemozroYdas ibi natas : 2 aliqn venis ipHus aptis fiiiet inde fanguis:2 aliqn fluet fanguis ille per rid nalis purgationis 2 laudabilis.2 boc ellqd Dicit » j arillo.malus fanguis Difeurrit a nafo 2 ano.
accf1tib’rupuenictibiis Vtutibus epatis. £ap.2 1". VIA epar b3 gnqs^Jtntesdo acentia ei ad/
' f' I w^nictiatotiddftmt;ga qnDiminuifmipfo
V L virtus Digeiliiia fanguis Aius erit flegmati/
f Ds:2 mebra q nutnenf logo tepore ex tali ranguinecoiiertenf f m ftid coplexionc ad nam illius bii nioristz poterit fieri egritudo q d 5 hidrops bipofarcba. 2 i?oc acens eiienit pp mald coplexionc frigidd male^tt 0liqn fiet ppqiialitati cibi ant malitia fui o;dinis.£t ali^
quado fiet ppter res cxtrinfecas 2 pot fieri ab oib^ca^ fis q induent friditatccdplom6.£t aliqn pp colligatw membrop ;ieriiietiu epati al ipfo fiait llomacbnsrqr qn Diminnif opatio lloi in Dirigedo cbilu5 2 mittit iprum no coctu epati:2 qfi in boc fit pfeuerdtia coiicrtif naepafio ad c6plexionefrigidd.£t fplcn qn Debilitaf ^ nd nuidin cat ficut Debet:tuc remanet pars frigida 2 ficca in ep^ te:2 cduertit ipfuj ad coplexionc frig!da:2 qiiddo etia^ intellina gracilia acqiiirut mald cdplexione:^ fic tin»c le ditiir epar ppcolligantid q ell mter ix^fam quado aegrit epar malam cdplexionej pp a^aefed ap» nd erit caiifa pro maiori parte iilitw eghtirdinie wli *n'
duref2 fiat lapidefi«£t aliquddo eritcaufaegrifndJnio
epatis egritudo ofiicialis:ricut funt oppilationes q njn in ipfo:eo g? oppilatio bj extingiiere calorej intrinfccn» q 2 maxime quado bmfacies boc ell frigidiis.£5ed qnano opatio virtutis Digelliue acquifiuerit maximil errorem* tunc accidet vnu ex Diiob’:qr ait bydropi/is timpaniir carautalieegritiidines calide.£ttu Debes feireg^num b:a nd agimt 2 patiunf nifi cum qiiodd calore tc'per^^^ exfndirafc pportionata ei:id ga ollcfiim cll in nali lofopbia gj friditas cll in corpe lient illrumctiij caloic nalem qni ell primfi agens 2 fublldtiaU\ergo q^‘ bet membru operat fiiani actione per illfi calete ctnj cu illo inllrumcto cdiienicte cL£t quado frigi^”^ aduenit nicbro multatita gj calor non egredif ad fo2md naturale mnltmtnc Diminuif opatio mebrin^” in cibis qni acefeut in lld:2 ficut in fanguie ficgmattc generaf iepate frigido.£tquddo augnictaf calot breui angnietorg? tn tunc nd trabit calore agente a m fo5a nali:tiinc fit mala augmentatio 'in opatione nicP ficut m lld generate fiimofitatc ex cibis:2 ficut in generate multa cl30lcrd*Sed qn fit magnu augnictu caliditate vel frigiditate : ita g? caloj mebri exeat a f
fora nalbtunc faciet membru opatione i>riam opatiafij nali ficut llomacbus qui corrupit cibos.ergocde egritudinii fiunt eque a mala cdpfone calida ficntff^*
(££t podq) alfignauiiiius cdm edeni oib’mebria voin^ miis reuerti ad locu vn feparati fiiimiis 2 allignare ca» propriein epate.£tDicimnsgaqnaccidit epati niai» cdplexio calida paru excedes ficut Diximusttucaegt^ multd amaritudme.0ed qn augmentabif bec mala c^ plexio cafa ita g? egrediar a Tua fc5a nali ‘ituc ent op» tio ipruis epatis opatio non iialie.J d>ne'»iiet illa oran^ folii a calore in eo gj cll calor : 2 nd in eo ^ talis calcr»& q proiieniet ab illo calore in eo g? calor fimplr mduc^ parte aqued qtid inueniet ad funni:2 faciet ex eo vetoi tate 2 proiieniet ex boc timpanitica bidrops aut finiu^
2 fi fiierit cd remotidis nalis caloris egritudo calarati» • buef illa remotio egritudini calide:2 fi fuerit frida attrj q, buef fride.£tppterea niultuui labordt medici vtD<^, cdm bene illius fpeciei eo g? eque fit a calore ficut a iit gore.£t ^pterea becfpes Difficilior ell ceteris ad cnran dunuSedcaufaacquiredimald cdplexionemvfr/n^i^ caufe calide materiales 2 nd materialcs*£t caufa q 'LA
gisellpropriainbadefioneellqncbillisfellis fuaoV}' hm ratione nd facit ; 2 boc accidit aut ppter oppilation^ 7 ^ m ell in meatu qui ell inter cbillm 2 epar: aut pp Ur
te^^tutis attractiue in ipo cbilli:aut ppter oppilati^>^ meatus g trdiit a cl.nlli aditeilinaraut Debilif ^ f tutis expulfiiie q ell in ipfo felle:qd ell ga quado cljJ* dif ille meatus:tuc accit eide illud accus g^ adueiut P beti claufa itellina boc elltqr nd petit cibil nec
£t accidit bocppterea qrvirf attractiua cll in mebro pp mitritiud.£t ^tus nutritina coplet fuas ep tiones ^ppter quatuor bas ^futes:2 qn prhiaf vna iiwr |
T E R T I V S
piiaanf coiit iit accidit epati gg feL£t acens q6 oici£ ictericia fit necitate gg vna ouaru reptant ppf tione ogdnis fdlis:aut gg oiminutione:ga tuc remaiirt amaritudo gmixtaranguinut ejcpiilfiua mittit cani ob.ofb^ tnebiisit cjcpellit ea ad fiigftcic coigw p»rn9“^ ratioia lic e^elluf aliefugUuitatea: t Y>fpcs no c rimo» r(^a:autga epar :autga mebia acgruierutmalacoplb^ ne catimatfic accidit qrt giianf a^ata caVa in eis:aut gg venena cala ebibitatqa tuc vdat multa q^titas cbofe in coige t fpargif ad cuti 5 .£t 15 maifertaf ppf ^titate fug-^ ilua t mala dlitatot nog Vid mudificatioi6:z ggea hec fpis cftgiculora*([:On6bilitaturf tiis oifcretiua in epa ie rucdbilitdtur ogones ipfi* « fparguf g totu coip^ bu tno;ea bi cufanguine:? rtut gg 15 mUte egritudines lic bi^ drope q 02 afclitestga niCi IWt^co^cat autfeparet aqfi iate q e i chilo: tucfggi^ i languie:? na pellit ipaj ad co^ cauitate vetristz qda oicut qj no ejcpellit ad buc locii ni (ig vias Vttibiliciwpea qa ifte vene cotinnaf cuepate;
7 g iftaa ejcitfugfluitas aqfa cj e i embiioe qn e i co^po^e mf 10 . £t aliqil fit»B acens ppf 6bilitatej ^tufl attractiue q cf renib^ aut^pter oppilbno aut^pf Unctura illi» meat^.£tqd dbilita^ i^tiis rete’tiua.ar.attractiua i 15 mc b:o e ca vt|e>:catfangui5 eje eo cnidus aut non cocr.aU mitcoct»4£tqni?t» ejcpuiriuaeritgmntataad maluib incbio tuc reuertif Cangths aditelKa g meatus g qe cib» trafmt fiet fiuje^fanguis: t B c autgg acumcldgui6:aut gg malitia ceptbnie* On Debilitat aut ^uaf ogatio vip tutis attractiueet e^bac|>uenitmal»flnjL-».£tcarK6 lefidis tutu e gg egritudinee appiopetas mebiis cfficialib»aut priKb^Sj ofRciate ca g accfis:qa media^ te egritudie coptonali q e appjopata pfiKb».£t ille cue fpes egritudts ledut mebm cuob^modistaut i eo 99 e in ipro meb:o:aut f eo e i meb:o coiedte cu eo» £t ;ppte^ rea fi aligs qreret a noB i buc modn pofl^^^na rerii per qtid lednf operationes meb:o:n$ e g coicationd vercoi 8igantid:t co: e ill6 q$ oat colote epi per que facit fuas operatioes ledenf operationes epatis ppter pal jiones cotdis aut no/Riidem» qa poilc^ ccz efl odans nicbtuni
£t res q flindut venao cito funt multitudo fanguis t res eirtrinfece ficut coTus t geufito» i:)2opter pafitones bop membtotu t epatis multa accidut acentia in vt|s vnna libus»£t in libto fignotuboc Declarabo.
CDc accidentibus ruperuenientibus virtuti mitritiuc membtozum. ^ap.zj"’.
S E D acentia q accidut vltte Digoni q e in mebtis amc tria fic in alqs»3ut qa puaf ogd f tutis «nutri”^ i ipa li cut at i etbicis.3ut qa oiminuif lic accidit i macie ap pellata alcbaubautgnmtaf fici lepzazmotpbea. £t ca bop acentm e aut^^pter mald copfone ipfop meni btop:aut gg cdicatione aliop: ficut i lepza q at gg Duas res:autgg Debilitate ^tu^ Digeaiueq e i meb2o:aut gg niald ma5 eide ab alio trdrmif!a*£t malicia mae e autgg reipfa3:autgg6bilitateepatis z venap»£tcdmo2pbee ertpmaioji^rteggDebilitatei^tuas Diferetiue epatis aut ppter Obilitate attractiue inrplene.£t aliqn accidit ;pptermalacdproneacqiitdi fiiBa mebzoui: z aliqn^v pcer cibos.£t tu Debes fcire q^qn enumeram» cds iflop accntiiug^tncno Dicim» respziasadiiiice: aut q^ipfa ec acentia aliqn no poniiut ee ligi^pliiries 15 acciitialutper plures cis vna t pollet et elle rt omnes adellent» Cto^accatibus ipedietib» Digonc cerebti. Xaf. 14 "».
E t o P E R A Tl o virtutis Digeilitie in ceb2o:aut Diminuefautco:n'ipef»£tabB puenit fliijcusvel curfus lliperfiuitatu no coctap a cebjo per nares z palatu.£t B acens appellaf nalTa. £t accit a reb* frldis ejctrinrecis.£t aliquado at ppter res cafas t.volii m’Dice q? aat a catis.£t Dicim^q? ppterea q^ Bruperflui tas e no cocta»Didm» qj cl efBcies bic egritudine e bbili tas Stlitis Digeftiueqc in ceb:o pptermali copfonem
Part 27
ca frida ejctrileca.S5 reiimata q aut a edis cafis e^rtrin/ fecis recipiutgfcrutatioe^tqrr aitgvia Debilitatis ftu^ ris Digeiliue»ggea oicinf*qj bbilitas ^^tutis Digertiiie B ta cit per acenstB i ppter multi $titate mae z ipi» nu^ruj: ;pptereaqa caloz fac fluere res congelatas Diflbluendo eas. Jnfuper attrabit cebzuj a toto cozpoze ad caput: z ppter illi nmltd mala mam q 1 c^bzo colligif piienit ac^
ntiiistvt teperet fui coplbne attrahendo acre t e;:pd/ ledo LT^erius . CHt ede itriTecefunt mala cdptb aut vt m m eo aut m niebzis <lbi colliga^ z aliqn ent cdptb coz-dis no malis fu i feb^e etbica z qiiqs malis qn recipit fan jguis q ei eo aliqs pmutatioite .^5 apa no pt tolerare in llii!l)a;eo q? pus mfirm^bhcit.£tmedici Dicfit^ptgria' ri i ipiP pimcnlo:z fi medic^accelerat cura ipfi^ pt cura n z Ii nd mo 2 if.£t Dic 0a.q) cozfultmet cgn"*="’iii^e*V5*
I B E R
virtutiscji-piilfiuejzaliqnfinit vzina pp Dilatione ftwtf expulliue;z boc accidit ppvlceratione 3 ipil^ velice qi|C Iit pp qlitate motdicatiua q e in ipfa vnnacz aliqn ncct/ dit q; vtma ept fme volutate z fme oolo 2 e;z b accit qn paraliticat" mufculus g ell m collo velice.£t Dc B loqife’ iiiurqn narrabim^ acciitia q accidut virtuti voluntarie mobituHt maioa ps acciitm q adueniut itlia ouob^ me b;us 6uenit vUio ad vlccratione:z i pn®rui aduct^ noiac
ip quq3 puaiur opoiitb iiiu^u
b:oppp apata aut icifionc fufpefozionl fuop:aut J ”, litia q in ei5 fiiperucnit in niefura:aut in palHonc lic elt
cis melius cft enarrare in libjo fignop z ibi Dicam*
([^i^cquibufdaaccidcntibusfplenis i^ap^td”*
I A M Dijcim’ q? mebta que f uiut epati fnntraccus fel in erniolis.£t B accidit^ptcr largitate^ neruop ad quos lis:rplen:z vefica:z renes*£tid Diximus accidentia q lurpert funt tefticiili ppter bumidifate fiipAua ^ relax^** venmt pp pjiiiatione felfopationis qrt Dixun^ acciv >Ui neruijz DcTcedut intellina ad biirfam tdlul£tpt
tia epatiott locuti fuimus De fplene:z adbuc Dicem^ ec vt pefcedat ad burfa3 vctofitas aut aquofitas.£t ab'' De e0de3.Cn coinipit opatio ^tutis attractiue fpleniet qrt accidit 15 egr^a® pj> ruptura q aduc it buic fo^aminij ^ tiic Diffimdif cbola nigra cii langiueetaliqn expellit ipa3 bcc dl Detenoa:r multe alie mancries iueniunf in libzi^ na ad entim : z fit mojpbea nigra:t vtr pp B acciis fiunt puctico^fuSed virP* expulfina puaf in \^ga ppter op^ oes egritudines mciu^^t qn Dnaf fuperflue ipfi^ ^tus pilationc ruout mcatuu aut ppter Debilitate aut lalHta^ cxpuKiuat tue infirmat ftocbusnta q>^ aliqn ob B accidit terant ga accidit in ei’ foi* mala figura qn iduraf b aO fluxus mericiis.£t fpleni aduenmt oes fpes egritudinis eidJt qnlcfa c cbo:da qfuftetat erectione ipi^aut PP cdptbnalis officialis z cois fiait in ajiatibus . £ ptojpte/ ta ficcitat e:aut ga fgroflata e ex apate ril'ilapidi. rea quia cibus ex quo mitritur illud mebju efl groflus:? Vulua fiiit creata ppter gndac: z ga cfl via fiipiTflinW^ vtprm egritudines q m eo fiutfimt grofTtTubflatie. tum fc 5 p bigonisridco acentia o buic ir.ebjo odiieniin^ <CDe accidentibus fiiperuenientibus virtutibus rc'^ nuni.
^ ideo acentia q buic meb2oadiieni«n^ operationibus adaptant^£t in vulua ftit qtuo: vir
N B 5 Dnt gnq 3 ytiitesnc alia niebtatzqrt pii ^b Digefliue D3poni coreruafiuatz B e oueniesrga pp^*^, «af Virt’ Difcretiua q c i renib^raut Digdliwa: ^tiis dl conferuitio emb2i6is.S5 opdtio ^tutis Difcreti
’ ^ IIP h.;; ^ crcdcdu Vt nutriatiir
mitretentiua:tucfnnditurfangui3inV2ma:pr Monoeflmanifeilainipajgjnoecreuvs.w
P^tTea ga aqlitas faguiea q mittif eis ab epate eo q5 coUigif i ipfa. £t mnis b cadat m agnu oiibiu : b Vt nutnanf :tuc ab cis imutari no pot. £tqn puaf eo 2 ii 3 nofoluefrl^B rdmqmf lib:o De aialib’.£>5 attractiua « Virt’ attractum tuc fit bidrops afclitesrncnt onn dl. £t retentiua z expulfiuariint manifdle in ipfa* £t ppterea qn augmetabif multii tuc fiet fluxus vzine cfifozti liti: z Volumus narrare acciitia q niperuemut vnieniq^ canibecegntiido D 2 Diabetica.£tqfl Dilante intute attracti^ £t Dicimus q;qn Dcbilitaf vel piiaf prcruatiiia qn^
wa Debilitatur retetiim z Digdliua eojii oinorz ppea in Dixim’ee pp:id fibi virtutemic mimief aut puabif occ' bac egritudine exit V 2 ina no cocta.£t cabuius acentis e ptiorz B accidet aut po nwla coplexione male aut noij «ep ep mala copFonc aut egritudine officiale aut coc 3 t male.£t q c no malis qda e q e a pn*guoniS:z illa nciac z piienics c app 20 p:iare bde egritudine' male copfoni fleriUtasrz qda c q e p accns.£t gdd Dix‘cnit gi B fir caie:ppea ga tractatio fit pp cal3* £t no e ipofe attra^ Difpone cojpojii celcilm. Sed B ego no video nec affir^
N l
q3cld l^unnditate aquofa^ q griatiir i ipii^paniailota q p fcabies q fit pjj mala cdpfone male pp malos biio2es g iienit egritudo q vocaf ronolrz fonat liqfactio toti’ co:' fpargunf ad ipam. £t D3 13 accidere ei eo qj dl via z re^ po:is.£t aliqn nafcilf fup paniculo emine'tie Dure t vir ceptaeuhiruperfluicatu co:po:is z bipoflafis ipfius* Dico q^ no eipcfe vtfup ip3 no adiieiat ois mala cdpro: CCOe accidentibus ruperucnientibus menib^is generj' excepto Vt no fit cii apate: aut no vltimef :ga qn vltima^ tionis ficut tdliculis virge z mlue. £ap- 2^9 •
bif aut fuperflue liet fincopis aut filV.£t lincopis c reuo v a N p o Vtiis Digdlnm puatiir m tcllicij
catio fiibita calo2is nalis ab oib’ptib’co2pisadco:: f j lisaut Dimimufrtiicnofacuitfperma nptit
Ita q? mebm regi no pnt: t boc accidit aut pp paucitate V_ - 4 ^ ad gndn^z B accidit ab vna rpc'ru male co^
calo:is:aut pp ^i’ninua Diffolutionert pp alias cas. £t pronis.Ouia qn Dnaf multn in calcae z licci
fiiebja q lediif pp ipii’ coicantia fimt me'b2a pncipalia. l^te tuc cobunf fpma.£t lifr fi Dnaf in friditate z ficcita £t mcb:u 3 qd maxmie cfi eo coicat dl os (Iok z ppea no tc aut birnnditate pfe:aut m friditate p fe: no Decoqtut
■ ■
^ C02eib’l3pi tni- erit ci abojticndi.£t ca ipedimeti illhis i fi? 2' beiiccatiiio z red' bmditas liibzicatiua ^Miiaioji parte. £t qn oebilitaf
fii ede f ® l^abebit Officite partu.qncadino*'
noiatiir bafcac. Ibperfliiitas erptilfuie elt ci abojti5is.£t qn virf attra
Cibe opera veike. jCap.iS". ctiiia oimimiif aut pniiaf in ipfa cll ca oiniimitionis 9«]
V nd a fit inS? M BP oppifo/ f nationis ?eeptns.£t aliqfi ledfmir oes ille operatiot»
in ,vnlna^)pter apa q6 fit in ca:antt>pfor egritudine?
fltfviSaIM fuffocatiomatricisappellaf.aiftaegritudonotedif^
git yunj. z aliqn pitrmgit vtma gg lpedim«ii Ium operationes matricis: fed ctia operationes muH'
T E R T I V S
N A totmcozpothteo ^ bec c^fritudofiM hoc mcb:o
^ bumoie (iti fac fumfi^ rerulit^ppter mala
lUa foiml calo» n^,ftcfacmc vcriciia;tlic ab b p»uatio 01U3 opationu yitctz fere co: pul^ip^ puaf>lb:opterea Sa b accna accidif v(pfm niulierib^q rjerpotefum a coi cu: operaf ad b putrefactio ^ b aectfd niopet collecta! cis;: fit ^pter. co;ruptiouerpermatis:|>pterea qt illarijj rpernu pparatfi cftiUi co2ruptio.ni£t ego pico g? no ell •mpoflibile vtgcftererur in malis co:po»bu8*^ eo2ufub itatia vuus eit bmwo: veneuo; t majdi^iiq b mcbto;
<0 Qj loc® c z recepraculufupfiuitatu coipous q pparq^ f efunt recipere cotriiptionc z aliqd qj no
recipiiit coareptione;:: fanatiouc;^ fi ceciderit ad nianf per&'cti medici recipietfanatioite3«(ti^(:bi»c uiebjo cidfit egritodies poBisata qi puanf ab ep.ocs fiie opera tiones:q2paraliticaf;autegredifDelocortioj:riirpedi6f I ;« atiqiietlcdiih^egnrtidisralt*;aut|scufip.^:aliqne(^ miditaslnb2tcabua*£tex rebusqrefHlutmricid n^ Tt no peipiat e egritudo noiata mola: t ifia. egritudo btpp Defectu viriutis !fo:matiue t fpermate^t b accidit aut 4) ipter cotruptione m^u:aut ^pter coemptione mae.£t Dtc griaf m vniua qddd fruihl fimile frullo Carois:t ven ler mulieris fiCaf i^etri pgnads Donec aboUit:zaliqtian do accidit rt na ipfa) Digerat z puertat ipfa 3 in buiditate Dut veto(itate.CSs acentia q adueniuntfqngumi meit ibruofiit eade acentia q accidutoigoni venap: tppcafu perHuitas fitimsTanguinis fit pp vnd Duap rep aut pp Debilitate)?tufl retetiuein vemstautppter augmctue;c^ |)uirine:aut;ppter ambo Defect^.Yirtntis retetiue fucnit ab vna e;: fpeb^ malis cop tonis:? augmetu f tu^ tis ejcpuiriue fit aut ;ppter motdication^bumouuaut^ pterq 5 titateeop*£tcdec 6 flrictioni 6 faDgttisfiit oppofi le caurisfup:adictis:faluo q>cj: reb^rna q Debilitat ^tu te e?pulliua:aut ipajipuatAit oppifones q fiiit in venia pp groUtciefanguistant ;ppterfua vifcofltate* £t tepiif Italis purgationis medrui b:eue ed vnius vkuz longum cdfepte Diep* £t tps b;eue interpolationis mendrualis ed vuinti Diep longum ed triginta Dierum. CtibeerDulduapluriummembzomnu Xap> 30 ®.
V ALlCLVA^^DO adiieniutacidetiavir^ i: tutis erpulfiue vni meb:o foluj z aliqti ton co:po^ l' ri‘?aadueniuttotico:po:ilutficut tremoztngo» -W . * j acentia q adueniunt vni meb:o «blifunt ficut tuflis pulmoni:? dernutatiocereb2o:? odi dationes oai:? ructus z fingultus da£t nos narrabimus cam vnuircuiufcB idop.C£t dOS no app20p2iannis b ac «'daia aienMtrrtiue nift J>pt«reaq> nofuitt yolutana: ^Buis voluntas beatin eap aliqua mnetionej.
CIHt Dicimus Qj tremo: z rigo:funt motus j?tutis etrpuld •te m miifculo Dpter ejcpuldone bumozis ledetis cautae' tefiia velfrigiditate.£t q? ita fit nobis ondit : quia tales •temozes adueniut co:po:i ^pter res eittrinfecas ficut fl fubito fuper cozpusfpargatur aq calidillimatqa ej: bac piouenit rigo:.£t aliqn accidit boznpilo aut tremo:: t b necidit pzopter aere frigidu z aquaj frigida:? cu ide ede erunt Debiles tunc fiet rigo::? in niaio:i pte tunc accidit •d feb:ibus:? qd erut fo:tes tuc accidet tremo:: ? tn no Poted fieri tremo: nid pcedat ngo::? majeime qni fiut Pter bmcafos in feb:ibus.S3 q fit cjc bnozib^frigidis deg *daticis aliqn accidit fic Dic tremo: abf(» putredie:? b ac ^itfolfi ifpeb^ Vitrei flatis. Q:£t medici Dicut cp ille q dt ab bu.cafis cd fo:tio::qa bine magis mozdicathms: ? I nt a frigoze e minus mo:dicatm^£t nos videmus quia nt c^trariu buius in rebus ejctrinfecistquia aer frigidus Dat 15 accides vebementen? aer calidus uibiLSj bozri/
caIo:is:tfdlis I ptibus intrinfecist t infrigidatio mebzop ejeteriouuq: tuc monetur na ad ejepeUendu ill 6 quod ed fufi 5 riulme calidnfiuefridml^fridu ed plus io:iu.C:i 'tremo: q dt in bo:a moztis emotus f tutis ejrpuirnie pio pter ipo*™fudentaudi mc,b:a:? ppterea e^tinguif calo: itrinfecus ? ej: toto refoluiftz adifaf ille motus motui q no b3 j^n"*nec fine nec ca 3 §folu vcf^ctft : fieva in motu ddme.cddele:?! carufolioziiarboppprer prumptione. £rpptereaqd aduenit aliqd nae ab e^trifeco q 6 lit mo: tift^ipfa ejL-peUit tiicco2po»8fupfluit^ ppter terro^
refic accidit illis q oecapitanf.(][;S3 tuf fis e motus vir ^futisle^puirute in pulmone ppter e^pulfione reru q le< diintiodmmeta anhelitus C113 aere q egreditur fecum ? pudpter adiutozmoi pecto:is.£t ob boc P3 q? virtus vo lutariababeatalk^d inu^ttonem in bac ra^uis na ipfa Vipletidiferat.£reffi^ci tiiffis ed vna ejcfpeb^coptbn^
•mole malis vel no ntalis.S 3 malis fit ppterbu. q diUat a cerebzo fic accidit areumatib^ aut a re q puenit a pe^ ^toie-ad pulmon etout OFfpoddib^fic ppter apata 3 lut in ipfo pecto:e:aut,ppter re q gfiaf in i^o pulmdetfic apa^ ta aut viceratideszautppterangumeqegredif abeo ^ eiritfartgiiis ab eopp vtiid fijcani in eo;£t B ed periculo^ fom:?dliqfi eptfaT^isa pulmone perviam refiidatio^ nis:eoqjilhidm&:H3eft vapo:ofu 3 :? aliquando currit fauguis fW pulnionem dparietibus pcctozis. £f medici Dijterutq7cnida3 boi accidit foztilfima tuffis:?cum tttfli ^pie^it l^u lapide:? incotin^ fuit ide liberaP’«£t adbuc DiaUq^ed vna rpesttiffis q fit^pter tmicillagincs que itafcunf mpulJiione,£taliqfires e;ttriurecetnou^tuffi ficutpu|tiis?ftim^?landt^napqDiclflanacanma ba^ carnis licalcaibu9.£t et coplejtioes non niales mouet boc acci dens.Saluoq^virtusejtpulfiua nded nata labo:ore;p illis ficut pzo matibus:l§ moutf boc moDi per occidens. iH£t ppterea ga illud q6 queritur a pulmone ed Vt mo q
ueof adejrpclledii illud q6 ipfi nocet:c6cefTa fuit era na <
Jbona virtus fentiendKBt qnfentit re^tedentem tangen^ 4oiprmn:tunc mouef vimis ejrpulfiua q ed in illo.B fic tnouef pulmo adboc ppter cdplejrione nialem:fic etia$ mouef ^pter copli^ionem no malennq: no b 3 a fui natu ra facere nifi boctquia res que fiunt a natura fiunt Duo^ bus modis:aut neceifitate:aut imiamcto. S 5 accidit td raro vt b accidis fiat a rebus ejctrifeds que no fcqunnf Vi03 nature ficut Dictu edtg? vnus bomo babebat fbztiP fimam tuffim:? vmis medicus eje e;cpenmctalib’ pcepit ei vt clauderet os:? incotineti friit liberatus:? iii alio p/ cepit vtdringeref collu:? fecit:? liberatus fuit.£tqnq accidit tulfis ppter c6p:e(fione que fit pulmoni ab alqs metnb:is:ficut fit in aportemate epatistaut ppter nimii veIfiiperfiuaratietatcm.(i3£tdermitatio cd motus vir^ tutis expulfiue in cerebzo pzopter niundificationeni fup fiiiitatiim q fiimt in eo.ppter boc aliqfi mudificantur fu perduitates cozpozis ? pectozis ? pulmonis : ? aliqn c% demutatione ejtpellunf aliq e^riiperfiuitatibus qfimt l o:e docbi. ? ppterea fo:tis demutatio aliqn mouet vo^ mitu:? bimc motns aliqn facit virtus expulfiua quando bunio: fui qualitate mozdet meat^ nariu 3 .ppter bocres appofitenaribus aaite ;puocant demutationem. iV£^ fi tu quereres fi bec fupfinitas puenit a cellulis cerebzi ad nares ? mouet demutatione/Rfidem^ q: b raro con tingere pot.£t ructus pp expulfionc fit ventofifatis q e in do a virtute expulfitia-Otalices fiut ppfcr motum tJtuD erpulfiue in mcb:is pp ejrpiilfionem fiipduiwtis fii mofe que ed in mebzis.Sinarr ofeit atio ed ejetenfio miv fcnlop mldibiilai: pp e>?pulfionem ruperfiuitatu5 fumo farum.C3fltafimt accidentia que fiipenieniunt opera^ tionibus Virtutis nutritiue? illis q appzopzianr ei.
/Tonaner. 3 «
I* C;i5caccideti')Ufi(l®icnicdb^Virturi<tnribilL/:gp4i'?.
D EIN de voliiipiis narrare gccrttiaq ruperue numt virtuti fenf|bili.i£t a fimpliciozi icipicm^vt a virtute fenAbili CL£t Dicimus q> $uis virtue fenfibilispnceps coisjeniibilitatis fitin cp 2 de vt oictiim eftmon tn coplcifcms operatio mani^^lte nifi iti cerebtonueba t neruo^Et ppter^a bec nicbta q oicta ilmtjfunt frigide coplonis z i3imiidefiibe:zfunt palUbi^ iiamec eil eonmi Dnatio fiatt pominatio cotdisttideo fit Vt maioipars accntiil qAiperueniunt operatiomb®feii TibiUb’’rimt a partecerebannebe ziteruuSpedcozdino poi aaidere egritudo ppter quas pueniat puapp bjori^ Virtutu eo g? mpzs ancedittqjms non fit ipote vt«ccidbt ipis a cdde abqua Debilitas z Diniiiutti0:t afeendit boc JE q)fi mcidaf vna €% magnis arterqs ajUcui e^ membas Di
nimuif feniibUitas lili^ mebtu Et adbuc videnms qj piu mt fenras 'z motus qn lincopisat fit magn^tremoi
I qrt b6 mwltfi timet.£t nos no facimf^ dniofirattone ifhtis ficut 6cit6aH6ici(iae neruc^3«’iBDecfaturit qj cozijjf/ £ netionein ope/ationibuO ba:^ f tutu.£t adducim» ^ba<
I ionc a loco esrkfi % no ecttdi ;pmdio:at»e vpbatioia:t qt ita efi oijterttfimcdici q? cae adnetus accfitia fiip bas Yirtfites Dicut q^ftmt a cercbtomucbatz nenio*£t tn efl Cu.curas ifla raebta cane ne obhuifearis aira$ co:dis:(tc efiin libtor4rntatis.<Etbctde vohim^ narrare ^cci' detiaq accidiitfenfuitact^zpoftea Dabini*eoi 2 rica 0 .£t X)icimUs^$r^f tuse De gtie virtutfi paffiiiap qa iUa pati^ ^ tur aqtiiozQlitaiib^q Drtanf m ca.ypfi<»accrttia totliint
S iuotfunt'accfitia aliap rirtutiuB c qa couiip^ penitus: iOut,m mcbto paralytico:aut Dimimiif fic i fhjpotetout penmitaf in mald qlitate fic efi in fenfii Dolo2is.Stpua ' tio 4 enfns tn toto cotpoae € mois De necitate:§puatio tn
. vno m^o t Diminmio in totocotpoxe potis efbCfit cae facifit bec acentia fimt De necitate mala coplo mti t Iis t no miflis:! mala copfo q ipfa fac eft in cereb:o: ni^
cbataut neriio;£t c pfcrutldu fi bec acentia fiut ab octo fpeb^ male coptonistaut a pteeatuEt Dicimus gj qdam ifiojnmcbtotnfimtfrtgidazficcanicnenritz qdafrida z fmidatfic cerebtu z nuebatz qs ita e ifia meb:a patiunf ofrigiditatetaut afriditate z bumiditate vt plus:t ppea , fimt caeiflop acentiu ifie Dite res.Sj ^ mala copfo ay lida b faciat no eft ipole^: id Declaratu cft q? ogatio ali^ cuius mc’b:i no coplef nifi p calote mcfnratu z teperatu z nd etl D 5 ia et q qlitate ejeeat teperatiatz fi aedtefi De raro ptfgctib^^flec et efi ipofe vtI>oc accidat ppter fic citatdjqa nos videmus Decrepitos q valde pap fentiut: § fi puenit a ftccitateremotu efi vt fiat fubito. £tpofi(^ qualitas frigida iquitum efi frigida efi ca botfi accfitifi p niaioji pte epfite piimcta cu Ijumiditate aut no coiimctat qsuis bnmiditas fit pparata ad boc agendft eo q? facit re latationd:ppterea qfi efi copofita di caliditate reniotuj W boc accns:fed no Dicimus qj fit ipole.fed Diffici
le efi imienire coptbne malcfoluj biimidl nifi fit coniim cta cu cal'itate autfrigiditatetqt q6 facit boc non efi nifi ortra nam.£t Ijumo: no efi nifi a ut frigidus z biu oiit frigidus z ficaut calidus z biimidus vfcalidus z fic* (T£t pofi^ oictiij efi que fpes compfonis p maioii pte efi caufa bumfmodiaccfitis Dicedfiefi quomodo accidut fuper bas operationes.£t Dicimus q? bec mala' compfo qfi fit in eereb^ofequitur et ea Diminutio fenfibilitatis in toto co?poie*Sed qn fit in cerebto fit i ipfo pzimo z fiib^ fiantialitenautfit ptopter coicationequaj habet cu ote fioebi: z qfi fit in vno latere cercbmfit in latere cotpofis boc accfis»£t filr qfi gfiatur, aliquis malus bnmot Donii nans in aliquo neruo:tunc puatur aut Diminuif frnfiis it
lius mebn t uius ;ppnue efi ille neruus.£t bumo: potefi
i t
igenerari f nertto Diiob^ mo<!i5.Vno fit abbumojc a nutritur neruus ipfe z tade paulati^ nutrief Donec ac^ |
ret malignd copronciSlio mo vt rtd fit bunio: in redtnfbfusmbumoteipm drcuddte.<C£taiiqfi boc acefis nemo pfoiato ptopter oppiCone? z oppiwW fit aut |>pter apataut ppter bii.grofla3:outppt • fione.£t ^iiis bec egricudo fit motbus officialis * efi confimifistqa port apoilema z grolTidc bumoni;^ co p:efTioncfequif mala c6ple]do.£t qnifietaufe ttir erunt caitfe puatiois fenfiis in vno meb:o aut m jpi» ribus autin toto co:po:ej z dicaufe ifie Amf Debilesliniw caufe Dimiilfitionisfenfu6.(lISi3 qfi pmutantiir 1>oqefivtfitinalafenfibilitasque noiafDolozpJ^”^ ® a mala cdplepione calida qutfrigida mali:autnon niait
rialu£tDol02fitqfinonDfiatiirbecmalacdpUpioiupt t
totnsmelf2iuz illa cdplepio noiatur a medicianiaiacom ^ ple)cioDiueifa*Secrqrt DfiaturfiipwTmcb:fitotum nuJj? cdpIetio:tu«cnonrenfifipfar»autfentrt^pide.£tcsi”^ y q
buius quare mebffindfentu ipfam autientit fiupidc * efi nifi ppter coptexionefui naturale3*£tqfi fieti Spfius mala cdplexio extra nanifentitipfaj perxemem bone complexionis.£t qfi bona complexio erit tata totattunqnonfimtiet Dolotdqww eritcfi eo tidstz erit mehibtu fiait niomii1(LEt qiielibet qualit» tu paffiuappdt Dare accidens boc menib:o*pptcrea q®
Ifie qualitates p mai02i parte l)fit plus pati ^
ealiditas z frigiditas plus babe't agere^ ^ ^
cdtfnuitatis nd efixaufa Dolojistficut Dicit ^
tio pbnuitatis eff caufa cdplcxionis que fadt D0I02C* efirqafofo ptinuitatis efi cu mal( ^otu:zpuenicsd tvi
polofi^ue res fiiiiin*V3kfbIS'c^^ z calidit®^ :
frigiditas ftait Dicit erras auice'na:q6 efh qa Declatflfi* ^ C
efi id in lib:o De ala.qj ifie frnfus fr ntit pzinio iter fenru^ ^ ^
TOs nd fient nec ftntienf ab eo fenfti nifi quddo nuiltn n}f:
perabutruappjiarenf^arfiCHtacdditalqsfenfibns*^^ ^7 ,
nifir q: oculus m DoIet nifiippter fupfiiiitatc colo:u|^q^
•^eimt via teperatd vel medid:z fic lingua cfi 'V
auditus cu fomnisrz odotatus cu od02ib^Ef fi bnicfenfuitactws<Dolo2ppterfofonc3 continuitatis tiit y .pij ef?etriiu 5 pp 2 iufcnratumfiibrtantialiter folutw contuu tatis rolum.£t ficut oculas Dokt ppterfiipemiiitatc co lojiKppterea qa rmtreufafti efi De genere colop z no rta
que fit p2iacoio2i.0edrolurio ptinuitatis efi ppqn® v • j
cidfit qualitates fiipfiiHVZ aiafenftbilis no cfi nifi ad qn / tate6.£t6ar.etid boecdfitetiirquddo Dicit qj vola nia^ ^ mis nd fuit factainfineteperatie: nifi ad app2cbcn^ y M diimcontraria.£fadbocapparetg;rnperflmta6COfr®j a rjo2u j efi caiifa Dolozis qui fit in fenHi eo qj parum z nun tum De necefiitate funt fiib eodem generc([;£t Delecta tioqueefipna Dolo:i non efi nifi cdptebenfiofcnfatitei** L
perati z rifiiim ficut Delectatur fenHis tactus ex aqua ^ lida:z vifus ex colotibus viridibus:z gufitis ex ym Diilcibiisjz auditus ex amenis vocibustz odoiat^ex rib^ aromaticistz qfdd Delectatioes pcedit molefiatio*^
mefuntDdectabilesnaetzqueddrunt abfqjniolefiati^ ne piecedente* CD0I02U qiiidd fiunt in toto c^poie : ^ P; i f qiiidd fiunt in vno memb 2 o:ficiit Dolozes qm fiunt m ft^ relepate:vdcapite:velintefiinis*£tnos loquennir dc ^ manifefiio:ibiis z Dicemu&eop cauras*£t Dicimus l02es q ftimtin capite quinoiantur in arabico fodatcau" fc eopftmt abfqs Dubio autex^mala copPone calida eou» aut frigidafimttaiit males aut non malest ; Ixc mala co o plexio potefi fieri pmo in ftibllatia cerebti: z aliqn fit d pter cdmunicationem alterius niemb:i ficut p:opter fi®
TER TIVS
wafbii.Ht bof jjda (imtqui greuerant lo«o tepoze ficut 60I01 ouuz fiut parojcifmarnz boc fit ^>pter malos bu,fl giiant in cerebzofuccefliuetz fic permutat Aia c6plej:io fld tiialii dd gtiundu huc biinioii (twvtz p cade via cur< rutoee e^ntudinee chionice:^^ Ulc gmutat cdplone in n)cp:i6;« acquirut oiTponcgfiaiidi malos bu.tln cap cu ratio clt Difficilis autipofis fient cfl oolotcmi^rancc.^t ma eje qua fiunt alique h^ egritudis rpes;aliqn efi m fan^ guie artcriaii:r puenit boc.qa curae" c^ritudo qii incidit arteria* £tl 5 c^tudo fit ^pter ouas malas coptemes. V3.cata5 z fri^ no cfi malis:qa illa.que no cfl nialis lon^ 00 tpe Durat^£t mcb;ia cdructa Dolotofa funt itcflina z fidebat z 15 accidit ^pter Digdnc^ q eil in cie manifefia multii^a errat rcpcs£t caufe qfacifit Dolote in ipfisiaut lut cibi vetofi:atit bumotes^roffiraut miiacbolici;r do Io? q puenit ab eis efl multu fonis z cbtonicustr aliqua do fiut Dolotes fottes pp biimo 2 c'cboKcri.St’dbuo 2 es a pbiisptocedut Dolotes cb:onici in inteflinisfunt autbii motes groffi fridiuicnt fiegma vitremi eoni3rires z bth calidKCS»3 oolotes p cotincttotiicotpus funt illiq Dicimf labotestz funt triu fperu f m medicos : vnus Dj vl^ ceratiuus:alter e;ctenfiuus:e alter aportemefus. £t qda ifiotit fiut a rebus intrinfecis:? qda abe;:trinrecis:z vice ratiuus fit penitus ptopter bumotes : r q fit ppter mul^ tft motu fit ppterea q: Diflbluiinf e;: cotpote buiditates pgipmmotiK2iIlud’accidit pptercam bumotis malis: qui efi in cotpote male qualitatis*S5 alie Duefpes Injci'^ tiidie funt vna : nifi qa Diuerfificanf fi m magis z minus: qa qu Wo fuperfiuit Dolot e^teTiuus fit apoflemofus. £t caufa que filV facit bos duos Dolotes efibumo: aut mo tus magne laptudmistz ille qui fit ppter bumotes fit ne ceffar io ppter multitudine biimotiufi fmt Difiempati in qualitate aut na£t multitudo biimotu attribuif Duab^ rebus aut vt fit multitudo p accns:boc efl pp Defectum Virtntistaut vt fit multitudo p fe aut pp ambo.£t multi tudo buniojum quantitatiua cu^funitate virtutis nomi' natur repletio fim locum : z multitudo que eft cwm vno nialo2u accidam nominaf repletio fim virtute): q6 efl qj Virtutes impediuntur pto maioti parte ppter quanti tate zalitete.^ ipedimeto neceffario coiusitur ma
litia qualitatis:^ illi Plus app:op2iatur.£t aliqii fiunt ifli ^>olojes ppter mala coplejeione calidam aut frigidam fi «e ma.£t generatr accidunt Dolotes in co2po:e ca apo/ •Nematum accidentiu cagrolTotum biimo2il£tppterea Safenfus qui D2 Defideriu efl p2op2ius ozis flomacbuvi" ^endaruntacddetiaqneeidemfuperueniunt.
(Dbe accntibusfiipuenidib^ Virtuti appetitiiieXap.^^
E t DICIMVS q?accidentiafiipueniuntbuic* operationi fim q? accidut alqstaut q: pmutaf : aut Diminuitimaut cojrupitur.Ht acefitia Diminutiois funt ficut acefitia co:ruptionis:t illud qb corrupit 3ppetitu3 aut Diminuit efl De necefHtate vna c% fpebus JJf ale comple^rionis no malis aut malisjqtie fit p in mem ow patiae autper coitatemtquam babet cu aliquo me/ ojo,£t completio que fit in mebto qualis Dicif operatio tfta efl calo: e^tra natura^Sed quidam opinatur g? frigi/ «Itas efl caufa magis ^pinqua Dadi appetitu $ auferen «nppterea quia bec operatio que efl in boc mebto imia «ir z copler pfr^iditatc z acetofitatem que ei trafmittif oipl^e.Sed qfi bec frigiditas vlf imatur efl caufa pjiua
geetofitas ,
flimulans ad^m u£tfimilVJ ^ licdtasTmpedient banc efljquia nullum menib^u agit z patitur
litatibus.CSed lefio que fit ppter eclligatiam cu3 alio membzo efl ficut mala coplbq;puenitacereb:o^pter i neruu colligate Vtruq 3 .£t aliqfi accidit boc pp repl etio i n ecotp otis e;: niultis fupfluitatib 3i^pp~bbinit^ idigent mebta cibo: qb dltq: appetitus non fit nifi qfi Difrolmm tur eje nfis co 2 po:ibus res q Debet reflaurari p fiR^:r nd efl ^ £a f.vt fit vna cd fenfus iflius mebti qj meb:a qfi ca rent nutrimeto:trabunt ab epate:z epar ab o:e fldcbi: z tfic fit Defideriu in os flomacbi z nititur reflaurare illd ^ q6 Difiblutu efl ab eo z alqs meb:is»£t motus attractio j nis in flomacbo p modu apetitus z fenfus efl priu^q^J tui attractionis q fit per modum nutrimeti folum^ gdefl: ille quifit per modu nutrimenti efl attractio o:is flO' maebi ab epate.Sed attractioq qua ptouenit mot^oefi 7 ^ jima re/ derii in fldcbo e attractio epatis ab oze fldcbi.£t nos nd fponfio fnmusllocutiDebocnifiqtvnicuiqs mcbzo necefleevt reflauref per fite:q6 ab eo DifToluif:t tfi nullum eje alqs p
uiebtisfentiteuacuationereique Diffoluiturabeo.z fi ita efl nullu mebiuCentit efiationembac nifi per 15 mem/ b:um.£t’efl eotfifeniiens in bocCCBut pdt Dici oiflb/ Secunda lutio que fit in ipfo qfi colligata Diffofoni alio2u mebto/ refpdfio ru in eo gj efl membjuj eop:t ipfa babe't trabere ab eo.
S 3 ptopterea oafottificaf Defideriu btiiiis mebtiquan/ doDiflblunnfa meb 2 isbuo:es:z Debilitatur qfi noDiffoI uuntur:apparet q? boc fit:p:opterea ga inter ipm z alia membta fit fimilitudo zfocietasfubflatiair: z nd per ac/ cidcne.£t efl boc mebtujquafi fit fpes oium membjop:
qua ipfa Debent fentire bancrefotone3*Sicut nos vide/
musqi mebtafentiunt per neruiim etiam miccis que nofimt neruofa:t ficut Difcernit lingua cibos couenictea ab inconuenientibus toti co2po2u£t ppterea qa fenfua iflius mebji z Defideriu ifli^ efl fubflantie alide z fiae:fi ciit efl cibus:vel frigide z bu.ficut efl aq: mit neceiianii vt veniret accidentia iflis Diiabusfpcbus :2 lam Dixim Q
cauCas corruptionis z Diminutionis appetit» calidi z fic ciSed ca corruptionis appetitus fruz btnfit ^pter bac cdplexionem in eo ejeuberante: propterea Didit medici qj corruptio appetitus cibi fit p calidu z ficcu) fupflues in mcb:o.£t corruptio appetitus potus efl per frigidjif J z btueruberas in ipfo:tTO ierfaliter bocnon fit nifi "pter mati cdtficj^duirigida z l^iuaut f igidamfolui^^ qa Difficile efl imaginari q> boc fiat propter malaa coni/ plejcionej ca.t fic.Saluoq? opinamr q> ab boc ct veni/ re pofiit in finefebriu ardentiujquado appropinquanf morthC^ed corruptio iflius operationis aut eius exi' tus a curfii nalffit propter qualitate aut quantitatem.£t quodfit propter quantitatem liait appetitus augmeta/ tus comededi multfuefl ^pter vna Duaprep. Sutppea quia corpus efl nimis Difftilutu ficut in coiialefcctibus: q babe't fortiore appetitum Digeflione.aut propter frigi/ efirmiia ifle Operationes f it
ditate nauta oris irocuKqo «1114111» 1 m
QJ Dictuj efl a medicis imianf z cdpleturfrigiditate tepe tm
matz quando fortificaf tamc non fit vitinia:qr tunc q/ dam appetitus falfiis fit.£t aliqfi accidit vt bec mala co/ plejeio fit no malis:« aliqfi efl nialis ficut ppter bu.aceto furti aut meriani.£t q? fit propter mala cdpronem malej D2 caninus appetitus.Sed caufa fiiperfluitatis appetit^ fruz lMuefl’De necefiitate propter mala complbnem ca. z fic.malem vel nd niale.£t malis que facit boc accides in boc mebro efl di^olera aut flegniaraUuni*£tbec mala copletio que fit in l?oc membro aliqfi efl primo ppne m eo:2 aliqfi ppter cditatem alterius mebri : ficut efl epar z pulmo z alia ficut Diximus fuperius q? fenfus mebroruj pp Dificlutione cati z ficci ab eis ca efl rumteode mo accidit in appetitu frigidi z bumid^t D^^^ besfdre o? aliqfi eueniut mala acentia virtutitxpiuruit
J ftttt attracHuc piiationi ftnftis eHjqa virt’
fto expellit ^ mai 02 i gte nifi qnfcntit rc ipfaiii ledcfc fic 0 ccidititcftmis:q:qnoiniimuf aut puaf topfi^nfibilitas qcciditds vnafpcs colice;zfilrqnoimimitf aut p:iua^ rcnfibiUtac om rto i puaf virt’ attractiua q eii in (16; (EJ>^ accidentibusfiiperuenientibus virtuti mothievo''
E luntarie.
T POSTQ^VAMfbmnslocntibeacciden tibue q adueniuntfenfui tactiia. Deinccpe narran dum t(l oe 1)16 q accidunt metui voluntario: ppte rea ga vt plu6 qn vntis cotrumpitur z alter cotrumpif excepto qn accile eft vniuerfale toti cotpozuSed qd eft particulare in vno mebzo pole e(l vt (lupeftant aut p:ilientur ambo fimuln pole ell vt pjiuel vnii6 z alter re^ tiianeat.£tbec e(l fnia 5^\tz boc coucnit cu eo q6 Dictu Ii eft in caiifa fcnfu6 z motu6:q6 efttga caloj cu quo fit (Viv
fti6 no eft idc cu eo cu quo fit mot«:r Diuerfitas q efi in eis no eft nili menftira teinperantie in Vnoquoqs ipfomm ca lo 2 u ptoptia bis Duabus operatio«ibns»£t ppterea fuit necefilirium vt fit coplexio nertiomj motus alia a com-^ plexione ncruop fenfiistppterea ga ipfi nerui babet tc^ peratncalo:e:cuniquo fiunt ille operationes: tptopte rea p 2 uiauir fenfue qfi iciditur neruuerenrus:^ remanet piotus:t qn inciditur nemus niotustaut percutif ptiua^ tur mot’ z remanet (tnfueu qfi incidiml ambo aut per^ cutiuntur puanf ambe operationes* £t qfi aduenit boc acefis toti cojpoii fit appoplia ; z qfi accidit vni mebto fit tiic paralyfis^CE^t tu fcis p teipfiim oia acerttia ex^ ac> cidetibus accidentiufiipta mlbza metus per ea que pze celTenint: t fic accidit qfi ptiuatiir virtus nerui vocis:qt tunc puual vox.Htqfi p^luatur virtus Diafragmatisftif focatur Ijomo vniiierfaliter in omnib^ alqs motibus vo lutanjs:fic accidit in motu mufciili vefice aut in mufculo * ani*q j tuc egrediuntur fiipAiiitates bu* Z ficce fine volim
^ tate.£t ptopterea ga tiifcis ab alio loco loca nerui z coi
ligantidqud babent cu quolibet nienibto tu poteris co^ gnofeere qn fiierit lefa operatio alicuius mcbji p quem nenifi fuerit lefa.£t accidentia que veniunt infinimetismotus fimt tribus modis fimiliter:,autvtp 2 iuenf eop operationesficutin appoplexia autparalyTuaiit vtDi« minuantur fient in (lupoje z Domuti3e:au{ vt opationes permutenf ad malas ficut in tremoie autrpartiio.£t rtos; volumus Dare caufas vninfciiiurq^ £t Dicimus qjcaufe Dimimitionis motus aut coiniptiois ipfius fimt ille eede (aufe cfi caufis coaruptionis renrus. £t Debes B filr feire quod Dictu efifiiperius Decoicationecojdistt filrq6 Di^ ctum efi infpcbus male coplexionisque facit boc acefis fic Debet bic intelligL(['£t Teias qj tremo: efi motus co<' pofitus qui fit m memb:o:eo virtus animalis mofiua pugnat cfi virtute Declinatiua qiie ell in memb?o trab6/ te mebjfi adfe.ppterea fit in bis motns 5mis aliqfifiipe M ^wsqfifon flcaf virtus motiuatt aliqfi inferius qfi fo:ti
neatur virtus Declinatiua. £t catifa illius accidentis ell vna ex rpebus male coplonistt vt plus accit ppter ma frigidam 2 bii.qiiianermis non Debet le fi tbei ^^PlMrinifi.CT£tfpafhiu0 g Dicif in ara bi
^rtrt QC petio nerui in fe z Dccurtatio Tue longitudo
"!«• « colliginmfitilhicl ateidens adne
J.9I1 Iram. n,t membJo piopta Mias res ficut accidit in reb’e^trm feds t m cbotdis cm filibnsit i(le ime resIUnt aut mala copfb calida Diiansfup:a m^bifi ppter quam colligif z 5bif ficut cbo:da m magno cfiii:ant mala cOplo limatis que Iplet neniii 2 Dilledit ipfti^ti ppterea creftit lati tudo z Dimmmtiir Idgitiido f 5 ppo:tion6 extcTiois latitn dinis necdTario.£t illa repletio z Difi^fio que (ifit in m^-' b:o fiunt p:oprerea gj illapumiditae onertif infubfian'
tia aerea t ob boc nemus labojiofe ei cotinetffic iosti demus in vtre vini bullientis:? accidit ppterea q? 0^^ aere indigent maio:i capacitate partibus aqueis refiribus:? ob boc qfi res bumide comicrtunf ad ficcit; tenr.tuc nerui coUigunf z pbuntur fic accidit cojrigljs a calefiunt adigne:? qfi piiertunf ad aereitate: augmetar eo 2 u qiiatitas.£trcias q? bec efi indigentia necelfana pter fuperliuaj biimiditatcque accidit in neruo adB vi cTtedatur z creTcat f m omnes DimeYiones:n6 vt i>batur aut colligatwr.£t vtinam ego feirem quare extcdunc latitudinem z non in longitudinem. Saliio q: poteft ci qj extenfiones que fiunt in latitudine vincunt quando fit collectio extenfionu que fiunt in longitudine : z contrabif neruns Denece(fitate.£t gaUnofentitinb^ nifi contractionem que efi Decremctfi Defccdens verfii» ,
terram:z pluries appellat ipm Difienfion6 z maxiuic co tractioneque continet corpus afi z retro.£t plnres m^ dici intendunt Qjextefio fit oppofita contractioni&f hoc non accideret nili ppter biiniiditatem folum z ficre^ Q longitudotfedillis cadet idem Diibiu q6 accidit in Difien fione que fit in latitudine fine in longitudine qiie efi rUj j 6aEcatira 3ctionis l)iimidc.£t feias q) verba medscoju in boc accidente vniuerfalr fimt ^pinquiora vt fint muficorum q 5 vt fint Demonfiratiiia. £t fi Deo placnern ego faciam vnu ex boc folnj tractatum qui fequef viaiu Dem5firationis:2 poterut intelligi ab illo res nobilio:<^^
$ bec.CSed qn fit bec 3ctio nafcitiir bellft inter duo« motus:vt inter motum virtutis niotiue:?motum3cD®' nis:? aliqn fit in neruo vna (pecies contractionis accidit ppter Dominatione caliditatis nec ficcitatie t\cc propter bumorem aereum qiii Difiendat:immo efi pter fortitudine? virtu^ expnlfitie que efi in neruo dd re fifiendum rei ledentin tunc colligitur in feipfo z contr^ biturvt fortificetur fiiper rem qua? expellere intedit:fie faciunt aialiague volutfe monere ad curfii? vd adfiiltf^ p
in primis collidit z pbiint oia mc‘bra 2 pofiea coplef ep' rnm Volutatem.£t becTpecies cotractionis efi velocis curationis:nec d? attribui egritiidmi 2 d 5 expandidatio.
H CD^e fapore 2 odore in giiali. £ap.^4 •
VGVSQ^V^E Declarauimiis accidentia (\t\C fiuntruperfenfumtactus.Deinceps volumus lo' qui De accidentibus fiipuenictibns TenTui giifiiis*
£t primo Dicem^ De faporibus 2 pofiea oe odore* £t t>y cimus propterea qj elementum non babet odorem ttec faporem eo qj ifia duo non fimt nifi in compofito 2 cor/ pns vegetabile 2 animale Declinat ad calore? 2 buinidi^ tatemmeceflarium fiiit q^ T^ipor naturaliter Declinafd ad bas Diias qualitates:qma Tapor fit per admixtionem fiibfiantie licce cum buniida:quando coquuntur per ca^ loreni Decoctione Determinata.£t propterea Dmerfisnc rpcsTaponim f m Diuerfitateni qiiantitatisbuiiis Deco' ctionis:propterca temperata efi calida 2 biiniida z ^ fjporem DiilccmtxDifiemperata efi calida 2 ficca z mJt faporem amarum:? ifia Duo fimt elementa faponmi f m nos:ficiit album 2 nigrum,fimt elementa coloni ?. dia que funt inter ea fimt fmremifiionem vderemeU' tiim Decoctionis:qr ppinqiiiiis Dtilci efi vnctuofiis:« pinqnius amaro eiyalfiis:? inter ifiosfimt acutus fiip^l'
CHS 2 acetofiis.(C 0 ^^f odoresfimtex radice fiimoforum:? ab bac parte efiaer ftiurubiectu fi fuerim Dominantes fuper ipfos caliditas 2 ficcitas : propterea innenies multas res quarum odor non manifefiatur m fi quando calefiunt ab igne ficut ligmim aloes 2 1 **^*“:I £t alie res funt que indigent fricatione manus . Bt tim Dant eanim odores propter caliditatem fricationis m niis*£t propterea Videtur Q) bomo fit aptioriadDiieer/
T E R T I V S
itcdu fdiuidfti^ ddojabiliu ccfem ali^e aialibue $1116 qtie daaialia babedtfoitio:cfenfimi odoratus a remotis. CLi>erenrii gulhist oe accntib^eifii£uenictib^/:ap.35'".
D einceps volumus oicere oerenni giifliis. 3rfterenfiis no indiget medio extnnleco:qiiemad^ modu indigent tres alq;p:opterea quia ed quida tactus zrentitp:opterbiimiditate q eftin ote.£t pjopterea facte fiierunt oiie rene in lingua vt continue giient banc bumiditate^ez qd cotrupitur bec buniiditas in o:e fient in infirmis non piit tficrapo^es veraciter co^ p:ebendi.Dcinceps volumus Dicere accidentia que ve^ niunt buicfenfui.£t Dicimus q? accidunt illis tribus mo-^ dis quibus accidunt alqs : boc efl quia aut comimpitur illel^nfus aut Diminuitur aut couertituradmalurenlut. Xlojruptiofitppvnaejcrpeciebus male coplejLionis in eodem inflfoirtiusfenrustzifltid efl in lingua aut meb:o coicante cu eo; fiait in cereb:o z neruo milTo a cereb:o eideni.£t oiminutio fit p 20 pter eafdc caiifas qnfunt De/ biIcs.!SedflCcidcnsq6facitipfumfentire’malo fenfu fit Duobus modistautquiarentitaliquem fapoteni non Di^ fcernedo qs fapot fit;autquia fentitfapojc contrarium eUficut fifentiat Dulce illud q6 efl amarum:z fic De alqs. <5ed fifentit aliquefapoje; nullo fapojato pfite; boc fi! p:opter malam coptonc nml^qb elbquia nos videmus qiiiafentitrapojc illius bumiditatis ; ita qj fi fit cbolera rentif amaritudinemtz fi fit acetofitasfentit acetofita^c: z fi efl Dulcis Dulco:cm.£t qfi fortificatur bec mala coni plejciotunc fentit omnia f m illufaporejz iam Declaratu cfl in nali pBiatq? ola inflrumenta renruumfunt vacua a renfibilitatefuapapprebenfiomnqiuafiitano eflTet ipfa non apprehenderent eas:q5 efitqa fi pars vifibilis ocii U effet colorata non reciperet omnes colores : qa in rc^ bus nalibus recipiens non recipitruiini finiile ficut Dice mus; z ficut efl in iflo fenHi filr efl in alqs . £t ppterea qn aduenitlei boc acefis fentit CCS fapores fiait vnu. £t ali^ quado accidit quando ifle fapor non erit multum fortis vt fentiatfapores quafi temperatos propter biinc ma-' Ium fjpore que babettz boc idem accidit etia ppter res WrinfeCas ficut accidit comedenti res amaras;z poflea bibitaouamtztuncrentiteamquafi Dulcem.
CDe fenru odorat^ z De accntib’eirupjienictib^iCap.3(?.
T S TE fl^nfus recipit res odorabiles per medium aev rem*z in multis aialibus reperitur fortior q$inbde< ficut in aqlis;apibus;2 firibustz propinqua funt mdW tiidtia odorabilia mdiuiduisfaporibiis.Saluo^nos^ «on comprebendimus ita bene Drias odop ficut Drms| Doriim. A ifiefertfus bbilior efl m m^is z/auil
operatio aeris inftnfii odoratus efl per bunc modujtq? ner fert illud quod reroluiturevfubflatia nerea e^: reb’ habentibus odore per fititudinc quam babet cu eo quo-^ Qf •Jfq^ perducit ipfum adrenfumperre zper adiutorifipar
Jis ignee.£t iflefenfMs imienitur etiain afalibus carente hus fanguine ficut in formicis z apibustz illis que Degut ■a aqua. £t Diuerfificatur bomo ab alqs alalibus in boc: S)a bo non potefl odorare nifi C113 olfatione;^ multa alia n»alia odorant fine olfatioe ficut aialia que car^t fangui' *»e.S 5 qno trafiet odorp mediiijaer^ aut igne nuc Dictv volumus.£t Dicim’ q? qa ^paratio efl in aere vt acev piat vaporofunVodorabile vel odorofu^:*: et vapore^ q nt in aq ppter nastqud babet elemeta; vt vnu ab alio re ?PUt Vapores qui generanf in eis ppter firiftidine q efl in eii9.g fit 5 ijfic modu qr terra mittit vapore fiiu aqite: « aq recipi! ipm |>pter filitudinc qua bj cu terra in frigu
Part 28
ditate; z humectafin aqtz aq mittit vapore fuu bumidfi E
aeri:z aer recipit ipm propter filimdine qud babet cum ea in bumiditatc:z aer mittit igni ppterfilitiidme quam babet cum aere;z ignis rccipitipfiinKZ per bunc modii Diffolutionis peruenit ad noflrosfenfus. CT^JOpterea Dicendn efl gjfimfus vifiis efl appropriatus aque;z odo^ ratus parti ignee fiimcfe ; z auditus aeri. £t propterea fuit maior pars odorabiliumfanatio egrmidmum frigis dariim cerebri; dc odore vero rerum frigidarum bic tra ctare volumus.£t Deinceps volumus Dicere gjaedden tia bnicfenftii venientia funt ficut alioriim:quia aut cor^ rumpuntur aut Diminuimtur aut permutantur . £t cor; ruptiofitpropter vna Duarum renuant propter Domi'' natione malecople]tioni6;aut^>p; er oppilbne3 facta in inflfo boc£t Dimimitio fit quado ifle caufefunt Debiles. p
£t permutatio fit quando acciditfno inflrumento mala putrefactio;? tunc fentit oes res odoratas fetidas.
S CDefenHi auditus De ei cccvrretib^ iCap.37”. OKVS fitppteriactationecorporu rolidorum:^ qtiato illa iactatio eritfortioutato erit fornis fortioa z anitio:;z prodefl adfonum fadendu5 forma inflrii nientonim recipientium vtfint concaua aut perforata aut rararz apprehendit ifle fenfus mediate aere aut aq.
3ftem d 5 q;fonu8 cfl piilfatio acris refracti in talibus in^ flriimetis.£tficutaer Dudtcolorem ad infifm vifuspg peniietateco:poris;ricadducitfomim ad auditu ppter velocitate receptionis metus ifliusreuquia aer redpit ipfiim velociter z forniaf in ipfo z remanet bec imprep fio mottis.£t iam poflqjfeparat^ efl motor; z fifr forma que fit ab illo:z fimitr remanet in aerefomis tepore fuf> fidenti Donec poflit venire ad aurdpptcrea qiiiaromis efl metus Vel a mctmz omnis metus efl in tempore;: efl contrarium rei vifus.£t proptera audimus tonitrua q
pofl vifionem corrufcationis; ^videt bomo ictu lotncis vitra aqim antcq5 audiatfomuqjuiscaura aniboru fit ea; de. £t bec efl caufaquare audiuimus vitra mtini3;z no Videmus vitra miTy.£t etia3 figura inllrumentorum cfl caufa ifiu?s;zquel?b3 iactatio aut piilfatio facit rcuerbe ratione:: boc propter accidit vtbemo audiatfudpprid Voce3.£t vox fit per inflrumenta anbdirus.£tppterea no potbemo fiicere voce : anhelare finiubqr tuffis nec vox no fit nifi pp aliqua imaginatione. ([7£t inilrimidii cum quo operaturfenfus auditus efl aer receptus in au^ re; : f 3 q? aer efl quietior z fiibtilior efl operatio tniis pfe ctior; : filr efl in odore.£t Ixc opatio pziuaf ppter mala complexioncaut ppter oppilatione facta in inflrumen tis iflius fenfus boc efl in aure.£t ab bis eifdem caiifis fit Dimimitio qfi fimt Debiles. Sed audifpbataflicus fit p/' pter vnd Duaru rcp;aut ppter acumen auditus q6 efl in inilf 0 auditiisrquia fentit et paruu3 metu qui fit in aure: aut propter ventofitateque fit in ipfo extra naturam. „
_ c:De fenfu vifusz De d acentibus. ^ap.^S"*. ^
X ^ R OPRIETAS vifus efl quia recipit colo/ res non Denudatos a ma;:propterca babet cen-^ iienientiom ppjw cum materia; : propter illd con uenientiam efl factum proprium abllractu3 a rone : ab intellectu; : fi non efiet fic ipfe intellectus elTet.Et bec re ceptio fit mediatibus aere vel aqua. £t ifla Duo eleme^ tafimt quali media intermaliaz formalia; :propterea fiinf Dominantiafuper boc inflrumento aqua : aerrqiia^ tiis bic cadat aliquid Dubi|:quia m Dictum efl q? ignis efl veracius medium quod efl inter formam : materiam ; z bancfcluticnem volumus relinquere alteri tempori.£t adductio coloris quam facit aer ad vifum fit per corpus penmimctimadiutorio lucis. £t fi tu qiiefieris qtiidfic liiX.lNerpondeogr efl tllud in quo fit rmbraex corpore foCSucr. 3
gr6flo.(T£t fciaa fenitis vifiia rceipit fo jniae rcrii) in fita optimo vaiifc qj optim» viTtte non eft n W qil vidm* hunc n;odu3tqi?ia at'r niediatc lunilnc recipit fojruas re in nniotie z ptopinquo Debito modo. nmj pmo!t pcilea mittit ad tunicam inft rio:c:? illa Dat no Dicitur qj virtue Tinbilielltfottis nifiqil videt remo^ alije quoufqjb nictu? puenit ad tunica poflrt mam:port: tae recjfic D2 Q) vultur babet oculos fimilee C0I021 rubi' qua Itat renfus COIS g appjebendit formas rerum . £t in ni:z videt multu longe: z d 5 g? bj fo2te viliijn bcc accit
Srg^pme dicosqdvi Itis non fit eptramit^ tendCa
Ciiabus naturis;* aqua qua eicit Hrirt.qj (tat poft bunii' ditate? glaciaKeft illa quam appellat gar.ritred. £t in boc recipit (enfiia cois fotniani:* qii ipfam recipit mittit ipraiii iniaginatiue; * ibi recipitiirrpiritiiali receptione.
. - < uuqiuisiunc f0 2no2 £Ufct fciDoirquqninosDiyiin^g^^*-
tfpp.ertaD2qifo2mareccptab^ ' Dilitas virtiitis queeiToppoiita optimo viTuiiit|>P^^’*’
® coi.tertiiis Debilitate virtutis ifthis fenfiis aut fit pp claritatem in'
Ji^tiua . z ab il^gra^ ffnimeti.ergo optimus vifiis fit ppter^nitate 01113 ido f | fji
^u^£taliquado©ebilitasi(lae(lnali6:*a!iquadoe(lac0^^ cidctali6:*nalise(tEEeminentianiniia:qjtflcoebilita^ Imeapnobj vifnspE multitudini aeris:* multum lumen q&colligit. eieantjh oTmM l!*! f tl** Debilitatur quando Dilatatur fotamen Viiee pB^a
qiiia acr Dilaf fiiEcoplepione oculi* ipfam pniiitat.£t ^ .
^orgitas iliius fojaminisfitautptoptercotrugationein
niia cot' que fit in Vuea verfus circii&rentia EE ficcitate aut pE !
j eff :qj b^ cojpus a fua na b3 recipe lumc multam bumiditate fiuente illuc ad ipfum Dilatante. er" ^ fiunt bec Debilitates pjoter ftricturd illius foiami' i
^ Teniato. £t fcias gp vifus boc mo recipit nis.£t flrictura eide accidet aliquando quando paraly' I
coioic.q: aer recipit ipfu3 p. t poflea tranfmittit ipfum ticaf vuearq: ipfa paralytica^aut p multa bumiditatej Vuiiueo g> eft co:pus peruni luiuinabile:2 qj B fu vep q> ipfius:aut pjopter Defectu albugineirq: ob illius c ®3 P?
ruiii« 4 pm^^niaia
hac atipic-benuonc vel plura.£t la j tufcis ev quot reb’ rea ppinquas * bona vuione * res no vid^t a rimotifiS
copofitue(linltriiii(liiisrenrus.£tEpeavoumu6DK^^ vifus ille non e(l adeo bonus rteil vifus
caiifas iilop accidetni pcrbiincmo*i.£toicimns g, caii pjopinqiia * remota bona vifione.£te|} oicendii qiDO' fi; cecitatis Innt multe : q: aliqn accidit ptopter oppila''- biliras vifus iflotii? cft media iter vifii? Debilem penit’oettinl » ^ ^ irttcr illosqiii babent bonum vifiij penitusiideo qJ in»
pombilcelteflcvifionemrep ptopinqiiaru?* remota?
in ipfofpiritu.q: tu phes fcmifti q» mebta ecjlc necin Debili in fine necin bona in fine. (Taut pofi no bnf agtre nt c P^ti n^ ppter coplone couenientem il • funi^ Dicere qjfane vifiones non babet e;icefliim fiiper lis m qititate t qlftate.oed malitia copfoms aut e frlda alias nifi in vifione remotaru reru:q6 eflap res ppinq? aut cara:t fi efi fngida tiicigrofTatrpum taliter q^infirni vident* a Debilibus tfo^tibus f m vnu niodu : q: fine dii' VMis no pot recipere ab eo:autfieficara tuc fubtilianf . bio nos videmus res ppinquas liciit videt aqwletga aq ibintus t rpargimturnta Q) fome non polTunt figi in;eo. ic no babet e;:cefru?riip er nos in vifu nifi in rebus renio jte .pncmtboc apaffioebumotisglacialis velteleara tis^zficiitbecresinueniturinfpecie ita in idiuiduis» nee vel ab ambob^qfiobrciiratureop claritas ppnmU' caiife miliis qui vident a remotis 2 no videntappe ell Ms caiifas que boc facere pofiimt:qiiia tunc couenie'ter Debilitas infinime'to2: ipro2um. £t ppterea qa res vili' C01020S no pofiimt figi in eis.^fte pot accidere pp Decur biU:s no videnf rnifi mediante aere lucido: idiguerut ve mm aque m buiiiiditatem albuginea3 taliter vt obrciire.' biles oculi pluri luce oculis fo2tibus : z quando vifibiliJ ^ accidit qn viilneraf co:nea : z tunc efi remotum ab oculisdux que efi inter ipruni z oculum ftfftr ^ fcabies q nafeif efi in maiou quatitate.3ftc3 quando res vifibilis erit re'
m ocmajtcni potefi accidere quando fluit bumozalbii mota erit mot^qiic facit vifni 6biIio2;zppea ocul^ Dcbi gineu 2*3 fc accidit ppter vngnla que nafeitur in oiimcti lis poterit melius recipere. qn Vifibiie cet ppinquuj fo2amc vneetz maio2a z peio2a oculus Debilis pati no poflet.(L"£tqda Dicunt ad 3 acci' iti cecitas fiint mala apata qiie fiimt dens fif ppter grofiiciem fpirit^ vifibilis : q: qiiado erit
f 3 ut plu longa Dimcfio iter ociiluz vifibilettficrubtiliabif fp»a m mv fi»t fifiiiie q rodut ipfinimicas. aere:t erit aptioi receptio ip^efiiois vifibilis facte i ae'
’*^**"^ virus.£t Dici. n\£t a]uh B verbii fit Declaratu ipm Declinat opioni il' Diiierfej lop g oient q? radinufiis Defertur ab oculo ad f c vifar ^
quis.* qiiidanifimt qm viddt ccotra;* gda fiint q ocbifr Videt * lofjt' * p 20 pe;ft d iftcmi? qni bnt oebile a wopim quo babcbiiitt oebilioje in rtmoto:* becfpea eft oppo
res u6 apparet nifi mediate aere liicidotio pupilla n pot videre res q fiipponiinf ei ppea q: appbefio ifii‘»renfua no fit nifi medidte aere.£t fic Debes vide gj ^bilis vifii^ no c6p2cb^dit bene res vilibiles ^pinquas.£t g vident
T E R T I V S
bene <»pmquii t no videt remotfitcep oaiU indiget fo:« wiotmi b niaxit' accidit illie qui bnt oculos cwinetestct 93 ociili Uto^nmt ^niinetcd co;j viHis crt: Dtbilie ^ fpar «i6:Vn mdigct fo:ti niotii^pinuuotz 9 put ocu/^ ,
iSs^uJjndos remotius Vidct^a (pusvifibilis in eis efr/ niagis^re^arrtVirt® ^nbiiis tuc c fo^tio::? etia ltir( in niaio:i quantitate recipit ficut accidit in riuis flrictis ^rrctib’ « 99 ftringit fagittato: oculu^qit vult re/
cte e mittere fag ittmt carpetarius vt re ctius videat li< ypterlFac^gbT t it a t emacc iditDecri^^ pomnt legere fubtiles Iras nifi in foIe:z videt res remo tas 2 no 4 ?pinqiias.t apparet vtreniatbec Debilitas in If^iTu pp mala coplbnem ficca accidetale z no naturale: Q»t4>pter bumiditate teneb2ofam:,ppterea qa liccitas ficut Dictu ell oifficile patif:z becegritudo eftqTi obfcu^ ritas oculop: pptereaq: ilie paties videt in Die z nS in nocte:q: ei no fufficitlux lune z cadelarujtz boc 4>uenit a tenebzofitate aut Duritie receptionis . Jfle caufe Tunc q De necelTitate put Dici fiip ifta ncciitia fm nale pbiaj. C 555 caufe quas Dat medici in iftis accidetib’ funt fim^ date fup2a fundamenta C02rupta:q2 tu Icis 9; no eft in oculo aliqdcotpus&quoportitautpole fitopinari:vt ejetra ipfu 5 niittaf ficut opinati funt illi qui vocabanf De focietate aflabel faat.£t6aHtenet eo2um via:qa noefl
aligd in oculo nifi calo: nalisoiu aduenit ei a cS*eb2o o
DUOS neruos pfo:atos jAtec calo: pot leparari a 'C020cT
. . . . .
l\6r‘ in m yneto ct remanete catointhnfeco ip fn 7 hn.v jiSiaLi^tiporis^vte)ttedafvfq$ad flellastq: antem veniret illuc ec'tco2rupta fiiacoplejriotzeetpuata ftia f. fo2a fpecifica in eo q 6 eft caitrinfecus.CETlec etia in eo eflco2p^celefle:necigneubns fpledoz^velqd fitfj^lc/
} didu q6 illuminet ipm p naiaSjfplcdo: efl pmu appa^ rens per fe;t ipofe c vt fit recipie's aliqd De na fufcepti inquatu ynueflrecipic's z aliud receptmt boc Pbatfi c in nalipbja3H*fl ficut oictit e(i fiipiiis:qa Vifio ppter ipieflione colop in coipe pertiioboc efl in aere z in aq: zifla coipa Dat oculo f m q6 Dem cfl:z ipiiniunf in feip' fiimtz pofleaappiebedit fpusvifibiIisef?eocuIop;z pterea ftiit copofitiis oculus eje coipoiib^ penips:z qa >rte fenfusno pot app:ebedere fimilitudineoculopnifi ' poftq 3 funt ip:efU in coipe medio.(CSed acentia q po^ nunf ejctrandtateinvirufimtnmltatz ipfafuntdclarata in arte radiop z notaf almedabar z q oicenf 13 funt crea ab egritudmib^t>ec funt q veniunt a mala cdpfone Vel ponerqi apparebit qj Vnu fit Diiotz bec caufa attri^ buta eil Doctrina radiop*5tc'rfi accidit vt videaf ocul^ Videre oes coloies f m vnu modu.V 5 .rubeos : aut citris . nostaut alr Difpofitos.z ca bui^fiint vapoies q eueniut 3cl bumiditate^ peruia in qua efl vifiis*06 efl : qi qn illi Vapozes puenient a citrinitate oes rt^s vife tales oflen^ acnf :t fic 6 alqs.£t aliqb^appard ficut cimices aut nm ice Volare an octbs:z boc piienit pp vapoies mijctos q nrcedut fupi^,£t aliq videt res vifibiles qfi feneftratas: ^j5oc accidit pp queda vapoie nigru q accidit vel q trd cryftallinu:l 5 ipfu^ no cooperit totiu^te accidit ba^ coiniptas ppter aliqua cam itrinfeca? ei evtrmfeca vtfentiat malo fenfu.05 e:qi q^uis fenfa ? mot’ ad fenfii^ veniat ab ejetramo efl ipofe vt fiat fi me et p oiiumtqi pp bac cou-iiptione cogitabit vnfi z ;J;.”i^bif:ifa q?fo5a illius monebit a latere interioiifpi **^nfiis:z fuevidebif oculo vtiflnd fit Defoiis* fint Vigilado fimile vni fomno:q2 Declaratum ^ vigiliatqj fomnia attributa fiit LIii"y^«matiuc romnoi52mci’q6 heit
Dollel in vigilia p monet fenfatum fenfii^coenuz « uiuci mouet iniagination&z f m q6 Dictu efl oidi
natim fuperius*Scd in foiftttb fit moiiiioiqi moDis id^ pit a virtute imaginatiua ^pter foima recepta De foim in vigilia quoquo tpe:z illa efl remotarz id p mouet fen fu3 cdem:z cdis mouetpticiilares fenfiisiz tunc fentienf res qfi ficut effent ejetratz ficut boc fit in fonmoficfitm Vigilia ppter multa follicitudmem circa aliqua rem.£t ppter boc cdftrmanf virtutes anime:aut4>pter aliqua egritudine fi;:a incoipoiejautppter timoieiaut rpter triflitia:q2 tuncfoluifqdavapoiz afce'ditcerebium:z iptimif in ipfiim foima rei excogitate: : afcedendo fupe rius mouetfpu^ alale z reducit' ille motus vfqs ad vimi tej imaginatiua:z ipfafpu mediante mouet fenfiijcde?: z ille mouetpticiilares:: fentif res ficut eet extra:z p<y puli credfit q? boc fiat ab angelis:auta Demonib^:z W luonflrationesb^ Declaratefimtoidinati5ibi. jfla funt accidentia que fiiperiieniunt oibus quinqj fenfibus.
anbelitiis. £ap.i 9 «. bi AI CEP5 volumus loqui Deacciitib^an^ bclitus z ab illis tranfibimus ad acentia f tutis imaginatiiie ]z cogitatiue z meiuoiatiue:z acci' de"tia fonmi z vigilianu£t poflea loquenwr bieuiter De egritudmib’ m qb^ apparet maioi pars bop acciddiil: aut oia acciddtia q venifitfup hac ^tute:z cfi cdpleiieri^ mus beccdpleta eritinte'tio nfa.£tex accntibusfiiper^ iienietibiis buic intuti funt ex genere augnieti z oiminu' tionis illius .Sed piiiiatio bniiis operationis t fi mois $iiispiimafrdteappareatpiiatio anbelitusin multis egritudinib^ificiitin fulfocatide matricis z fimilib’:non tnefipuatusifed roluoccultat^£tpptereaqi bec ope ratio fit a Duobus motib^ifpirado z refpirando:z inter qiiclibet Diiop motun e vna quies lient pbatfi efl neceP farni fiiit vt augmetn z Diminutio eent in bis qtuoi reb^ boc efl in Duob^motib^z Duabus quietib’.£t Diminutio Dtiaru quietu uoiaf tboaarz augmetatio noiaf tbepba iies.£t augmentfi z Diminutio adueniut ifiis Diiob^ mo^ tibus fni DUOS iiiodos.anus efl velocitas z ‘tarditascz alteretoititudom tribus Dimcfionib^q fimt:Idgitudc: latitudorz pfimditas:z Debilitas in ipfis vt in Dilatatio «e z cofirictioerz augmetatio iii boc appcllaf foititudo aut niagnmido:z Diminutio appellaf paniitas am Dcbi iitas.-Jile funt fpes fimplices mali anbelitus.S 3 copofitefiint miilte:f3bic volumus tractare nifi De catifi^ fa' cietib’bas fimplices fpe"6:qi bo Diferetusfeiet cdpofitas pTimplices.£t Dicimus qj cd fbititudfs efl foitis necefii tas anbdaditz boc fit cum fiinitate f tutis efficictis:z pp bona Difpdne infirop.£tinfl:>iratio aeris efl pp foitc cefiitate refr igeraditz refpiratio efl ppter foitc necefiitatctTpt'llcdi coipus fiimorii 3 :pptcrea foitificaf aliqil vnu ifiopiz tn nd efl necefie vt aliud foitificef :z velocitas efiiirrpptcrfoitdnecefiitatc anbeladuS^ nd c necefiariupeniP vt fit velocitas cnfanitate f tutis z bona Difpone infif op.Od efi:tji v’ms imiat fe cum velocitate qn Deficit foititiido : qi foite facit boc vt refianret per bocqi Deficit a fo:titiidiV:z4>pterea accidit boc qiiddo virPefi foitis z inflra ndfimt piienictia.Sed tboar c't fit X>pter pauca necefii tate anbelandi:0 nd efl necefiariu: vtfitcufanitatevHiitis zbona Difpdne infirop qi pma^ ioii parte cu na imiaf in boc facit illud qfi r didit foitim dinc':z accidit qj na hwcf cu boc qn pdidit velocitate pter penuria ^tutis.£f fi ita cfi fient Diximus.ergoqiia^ do erit piienicsvt fit anbelittis Vclcaoi z foitici tboar: tunc erit magis necefl^ria fanitas f tutis z bona Difpofitio mllf 0111 .^ £t caufe Diminutidis funt oppofite in bis rebtis catifis aiigmcntationis . Sed paruitas fit autpp Debilitatcvirtiiti6:autx>pterinobedid't?ani inllfoiu.£t confirictio fit piopter oppilatione^ ^ fit in concauitate
LIBER ^
Tanaim piiliiienist ? bcc oppilatio fit ab briojib^grcflie fleniatib’ q fiut in fiiUa cercbiitt pt ei vt fint in ? ratici6 Q a capite drcediiuz fit et ;ppter apatau gp oes Io: z pt efle vt fint ejc apatib^ q ftnnt in o:e fiocbn^ fiBJj® aliae cae;tx fjbue polfit fien oppilatio.£t aliqfi accidit Piferetma bop oieen^ m libzo te fi^ie.C £5j cotriiptw pg I triemra peamtatie pecto:ie m quo nioiief pulmo q q accidit bie ^tutib’ ^pter coplexione mcPica elt C113 n Itrictura fiet ‘ppter ahqd apa qd illi gfiaf :aut ^pter ma ni02e g fit fine ca: i cxi malis cogitationib^ z trillitm z ii la copronc licut accidit in apatib® fidebi z epatie:z ficut mo2e reru ipoflibilnu^t qn Vi\t melia z fiunt accidit pptermagna fatietate.Htaliqneficanialepul" cbolere inipra:tucc6uertifboad ferinos mo2ee:t oc» fatiois anbeUrin aligb’boib^nalie:eo q» pectus no erit motus ipfi^funt p^auit timo20fi:tbecipu'filo fit in ;ppo2ticnatum pulmoni.£t aliqn erit (Irictura pectojis ma ^pter coplexionc obfcuritatis melie.Sed nigrwo ex culpa male fafiiationis.£t ep caufis guitatie c oolo? eius no eft caufa buiue ficut oicut niedicitq: C0I02 no tii qui fit in piafragmate:autin pecto:c z in mcbjis coican caufa fiibalis ad co2rupcdas i^tutee anime:fedbec cau tibue cu eo.CI:t ca tarditatis accidit gg ouas restant fa puenit ab vna fpecie male coplbnis licut alie egnt^ q gg Debilitate i?tutis:aut gg pauca necelfitate fpiradi et dines.£t tufeis q: babit’ aie feqmmf cdptone rerpirddi:f3 qn erit cd ppter aliqua paucd necefiita tem in bac piimctioe.x g Dicut q? aia terref ppter buniott n no erit ibi tboar.Sed qn erit cd ppter Debilitate intutis meficfi nigru ficut terref bo in obfcurotDicnt \qc\<o #
folu poterit ec tboar*3fierimt fpes oes male pulfatiois nu;q: aliq lefio no aduenit anime in cbfci.ro nifipuaw limplices anbelitn caufe earii.£t tufcis q: pmifi tibi m fenTati fenfui vifibiluq: no ridet aia m co2po:e niftis locis abb:eiiiare z noplongarejq: res gticulares Dici:q: fentiat terro2e nigredinis: « magis fedu m oict ^ tu iuenies in libzis fpicatop>r.p2acticop:f3 ego no fu3 De revt videat ejttratq: aia no ell ertra nec intus.5ed,en iplis: t adbuc ego ide tibi gticulariiis Dica cn loquar tc feiidn gp te na iftnis bumo2is mefici eft vt ipfu3 fcftnan limplicib^ in libto lignop:« boc fufficit qb Dictum eft te bec accntiatlicut De nafanguis eft vt ipfum fequaf 0 ^» limplicirq: ab illo poteris feire copo®*,? Dabo tibivnu3 diu3 z letitia:^ no Dicemus ppter l?oc q^ fanguis n cjtcplfi De anbelitn g D2 anbelit^erectionie:? eft anbelk nien aie:2 becres eft manifefta illi q aliqudtuliim oena tus paru’ velocio2 tboar.£t cd bui^ c ppter fo2titiidinc Suftauit.CL^t in bac egritudie q t'2 melia cadit nia^n* t^tutis z magnitudinei necefiitatistt inobcdietia3 inftfu oiuifio inter medicos dc eius ca.qiiidd Dicfit q’ pei^'
Ctb efttqiipfa pulfatio no fitnifi ppter fo2te apa fient in Vt m ipfomct ccreb20 fiat : aut ppter aduftione langu^ pulmone:aut ppter oppilatione fo 2 tc :2 noiaf anbelir» nis C 02 dis:autppter os ftdcbi.£tgda Dicfit q? fit nb erectus ppter fititudme ei^qb bjtq: no pot iacere ftipi^ ftemate qb gencraf in fundo ftdclji.t gdd Dicfit gp W mis:eo gj pars pulmonis cadit fug gte zgtes pectp 2 is pter apa faetn m mereraicis:^ gdd Dicfit q? fit cadutvelpmfit fug easttggeanecelfe eft vt fint ficDi^ ni02cmelkfiquc fpargitfplenad ftomacbfitgeftep^» p rpofite:zanbdit^talisfit.£tDebe 6 feire q^tpsniot^an^ natiirdftfaqualitate.iitiftirfident^bisp2i02fi2 oicunj belitusgfit ggmfpirationcaeri8inanbelitiinalicb2e qj funtipombiliaqj caufe iftiusegr tudinis fint caliot- Ilius tge motus que facitppter refpiratione:^ g? motus eo q? accidetia iftius egritndinis funt manifefte frigiy^* refpirationis b02a fomni eft longio2 motu infpirationis ga eop ructus ell aettofus:^: plures ipfop bnt vctoliW' ptopter necelfitateni qiid b 3 Vt eppellat coipus fumo^ f 03 frigida no ni 3 multa fiti.£t adbuc Dicfit fi eflcf cnula runu 0 ufficit qb Dictum eft in accidentibus anhelitus* ppter apa calidn in IMs memb2is fequertf ep boc ex
f£ De accidentibus trium virtiitum,nimaginatiue:cog^ cdTitatefebtis:? nos videmus q? in l^ac egritudine
A tatiuc : z meni02atiiie * /:ap.4o'". Ia eft feb2is.£t ego Dico q> rcp2ebcTio iftop qui oicut
PPARETab bis virtutib’ Vt no copleamur fi ifta egritudo effet ppter apata calida fequert nf acc^ |
fiie ogationes nili in cen'b:o:z ppterea ga cere-' detia calida ficut fottis litistz gnnitatio cibi ad fnnioiy b2U3 aptu eft pati:eo qj e frigidu z bu.ob boc ma^ tate z paucitate infidniationis no eft neceifarifi penft * i 02 pars caufaru accidejiu iftaru >?tutu 3 piienit a pallio^ ga ia 3 Dictn eft g^ calo: extraneus:^^*''*'*’'^ mbus cereb 2 i:aut q? fit pmfi in bac cd:aut boc fit ^pter lc:e intrinfecfi ejrbalarett ipfum Debilitat:nd eft ipolU'' eoitate lUcp mcb2op>£t fi cd erit in toto cereb:o erunt bile vt fequanf ipfum acentia frida:^ faciat limilia acc» tuc lefe oes f tutes:^ fi fuerint in loco pp2io:erit tfic lefa detia fup 2 adicta:z majtimeqfi calo: extraneus ledet ta Virtus illius loci ptopt^t qn fiierit cd in p:o:a cereb:i: md naturale calofis intrinfecuaiit cozriipet ipfu5 : z p' tuc erit lefa imaginatio:^ qn fuerit in gte medianfic erit pterea fit acetofitas f m aiexddrfi per calidfi ficut g lefa ratio z cogitatio: t qft fuerit in parte pofterio:i:tfic gidfnga calo: itrinfeciis no fo:tificar nili g ealo2C qur*^* erit lefa nicmo:ia z c 6 feruatio.£t illis i?tutib^ adiienifit fo 5 afr no repugnat.£t qb Dictu 5 gp fequif neceftan? ^
acentia f m modfi f m qiie aduenifit alfts:boc eft vt C02" feb:is:q: omne apofiema caliduqb fit in bis Dueb^ rfipanf:autj Diminiianh^ aut pmutenf ad malas opera-' b:is ficut experictia teftificaf boc bene afterendfi tiones:? co:ruptio z Dimimitio fit a mala coptone frida ipole eft bac egritudine efie fine feb:e:fi ^>pter tale ncf z Inuaut frida folii.£x bis qda eft mdlis:^ qdd no mate/ ret caufastexcepto vno mo q> boc apa fieret pcft rialis:t malis no eft iniieta nifi fociata Diiab^ qualitati^ natione apatis.Ouia tuc Diccdil eft q? no remaniit ex bustiicut eft in appoplexia z egritudine q D: rubetb:et Io:e extraneo tin: vt fit fufficiens ad feb:e3 faciendd:k» qdd eft a coplexione mali apofa q in arabico noiaf afir/ eft tantus q? fufficit ad lefionc facieda ftomaebo z cetc^ fen abbcriU.frigu 6 *t aliqn accidit bec egritudo cere/ b:o folunitt banc monere paftlonenuEt pot efte q? be j
b:o mediate o:e ftomacbu£t caufappter qua gnuitanf egritudo p:oueniat folum a fplene:z videtur q» bec fi» il^tiites ad mala ogationc eft mala copfo q ^uenit a vna ex mai02ibiis caufis fpeciei iftitie egritndinis. '
cl> 31 era ant meiia.£t qn Dominaf fug eerebzu mala cq' (C accidentibus fomni z vigiliarum. £ap. 4 ^ , J
plexiocalida:tucfientimaginatioesco:nipte:2 0litatio EINCEPS volumus loqui De accidenti'
ites:t ructiis:t aliqn co:riiptione0 cogitatiois z memo/ I ^ bus fomni et Vigiliarum t et in p2imis rolu^^ P rie.Bt eft poie ec mala coplexione bde in ccrebzo rolu3 I I nitis Dicere Diffinitionem iplb2uni . £t Dicintu^ ic ;
fine apate:c eft pote ipfas ec ppter colligatione alteri’ gj fommis eft ptofundatio fenfiis connmis cx
meb:i:ficut accidit m feb:ib’qn afccdit ninuis a ftoma/ cerebzo ad coitz ptopterea tunc ligantur fenfus parfi' Xboadcerebjuufacitapaainno’facit:tp 6 tefleexapo culares xconftringuntur in eozuminftrumcntis? t'0 9 ^
T E R. T I V S
•%U 7 ,
no vt iiicaeanf adeo? femidan vigilia c co/
trarifi bui^boc cll afccfiia iftiTenfus ad artb:u in loats fmiimz^pterca tucDiflbluunf oce rtnrusptiailaresin co? inlifis: vt operenf actioes ipfop.g otfcriptio fonmi cft puatio mot9:z vigilieOfcriptio ell cotinuatio motue: 2 pt oici g? 15 mot^iftuis fenfus ert focalia ca fonmi z Vigi lie:z ibl5m fomni z vigilie efl fenfiis coiett coz radip
« cereb? efl ipfi^> p"* inflrm cu quo opaf.C^^ acentia q fupuenmt fomno efl foitis ipfius ;pfunditne:z boc fit pp ^natione nifre fllditatia cu bumiditate fup cerebtu aut fup mcbni c6ica$ feciuejc acefitib^q fupuenifit buic ope ratioi.p 52 iu 3 efl vigilia. t ca ei® oppo*efl cae friditatia: feoc eflq: fit pp oniu 5 calojia z ticcitatie^t aliqn efl bec reo copofita a ouab^caurie;l3egritudo e egritudo voca ta nabunq: tuc iacet fic Dc:miea z oculos tenet aptos: qj 002 mire c pp friditate:? tenere oefos aptos c pp fiC" citatc.£t aliqn fiut egritudies in cerebjo in qb^ fit pars hop accntiu aut oia: t illi q feiet gj oixitn^oabut cas vni^ cuiq 5 accntnnaut fi fint pfites aut pterite.(L£t volum^ oicere oe qbufda eo? q ftint niamfefUo 2 a:t pfecti^feiet ^ bec q oicenf:poflea alia q no oicenf.£t oicim^ q? qda co?vocanf eldaanz qda noianf elgab^uincub^t qdaj noianf el^ara.iepifia.t qda noianf lecta.i.appoplejcia« ^5 p"*e fup Ijumoje fup que t>naf fumus: t ifle fiini^afcc det ad cereb^u z mouebiftz tuefentiet paties buc motu fic eet er^q: ^uis fenfata babedt q? moueat fenfus 6 fo^' ris ia oi^im^ q> nd efl ipofe vt moueanf ab itrinfecis bii mojib^tz fi cereb 2 u acqrit nmltd mala cdpfonc pp pft> ucratii baru rmixtuc cadet paties in terra fic cadit epi Icptif .£t ifle fum^ aliqt! fiet in ipfomet cerebto: zpp:k in fuis arterqstz aliqti afcedet a flo vel ab alqs meb:is« (fSj olcab.Ucubu6 efl qfi fentit bo cuj ootmit ac fi p^ nieref z aggrauaref a re qua abijeere no pt,£t mani”e: q:I?oc no efl nift pp aliqua puatione virtutis motiue pp aliqua mala cdplbne male.£t qz cito Difiblufif opinanf Vt fiat ab bumoiib^ funiofis q afccdut cereb? z lediit ip fu 3 flia qlitate.([^£pilepfia e egritudo q facit cadere in terra patiete in pmis:tuc niouenf oia meb:a motu nia^ lo ej^eo.oeide fic mouenf Donec bo cadit:z puanf oes fui fenfus z virtutes aialestaut Diminuiinf z ptrabuiif z coUigunf oia ipfi^mebja:^ pbunf fic fpafmata.£t boc e
mcbjoBBP motiu’^cu figt gjbccrpes e rna t^fpcbns pctionwafita^tutecvpuWua^J ««'gimf i5bimf me b :9 in feipiis PP cjcpuUionc rei ledetis z majde m certv b:o.j pp^a iife biimo: tll pJiiisj fine coproni cmb:i:e *>oc factant fiia qlitatetaut fua foiatt ill6 qO figfiat nol5
fubiti ipfi» oiirofonet 6 necitate e b»n»oj taaes boc fit fubtilisteo q^parojcifin^ipfi^cito trafit ficutfit in egri
tudinib^acuti6.S3 q^ nos;Videm^^ maiori pte g? illi qui baepatiunf egritudine funt fridi z bu.ficut pueri: aut fri gidi z ficcificut (enestt vtr q: bec accntiu apparet fup fridos p mai02tpte figfiat q) ca bui’ egritudis efl bumoj Brofrus.Sedi)dicit nobis boc gj biimo: groffus nd cito OilToluif fine bifcurratp flrictos meat^ fine p latostficuf. ticit 6at.q2 Difibro nd efl ali6 $ Ofiatio nae fiip bumq-^ rej ipfu5 oecoquedotvt retineat q6 c pnenies nutrimen' ali6 ejtpellatte boc nd fit in bumose grofTo in eo g? ^ groflu9 nifi in Idgo tpetfiait teflificaf ejeperietia in egri ^inib^£tnosvidemijsg?citooiffoliiifbicbumo2.£t cb bqc odm e g? bec egritudo nd fit nifi pp fumn q gene raf i ipfomet cerebto vl in alio mcbtotqd ife ci trafmit
5J^*^t>icit5ar.t)e iuueneq fentiebatg?*qfiqda fiimus kLv?! abvno nicbzo ad cereb 2 u:t qn piienie
Illuc cadebat epilepticus.£t boc acens efl fufficies
ad ^badugjCabuPegritudis efl venfofitasfumorafed E
ifla vetofitas necio cdicat bumonb^ frigidis z bunudis: autfrigidis z ficci$:z ifli bumoaes funt uli vento vt ma.
£t ppterea curaf h egritudo euacuado illos bumo2e6. CC£t$uisoicaf p nome alicui^boistvt boc acens fiat a Sc 6 a cbofatnd Dico boc ipofete cadit in boc rd.na3 b 2 euitas opinio* parorifmil?oc adhiuat : z veniete accidc'te boc aliqbus ^pter fidmvidemus gjboc fit eis vtprmp2opteijanie: aut rpter iram: t boc ofidit vt fiat a cbolera.£t ^ai.cu raibacegritudincdi bierapigra inquaofiaf aloes.£t manifefhi efl cp aloes nd purgat nifi vna oua? reriitant cbolerataut bunio2C cbolericfi.(L^t qdam oicnt g; bec Xertia egritudo fit a cdpfone mala nd mali frida z ticz boc efl opimo*
a rdnereniotu.a6efl:q: bec egritudo vtprnib3paro^ tuiq ro5
rifmos.£t adbuc fi fieret |>pter mald cdpfone nd male3 ff a.c; nd fieret nifi a rebus ejctrinfeds.ad efi : qa mala copto iSfeda. non malis creata a mala cdpfonemaliefl Difficilis ciira^ tionistz a tali caufa qlis bec efl ipote efi fieri parodfmii p
epilepticiKt f m boc nd fieret becfpes nili ppter res e?> trmfecas:boc efi ab acre frido.Od efi:q: mala cdpfo q fit a talibus rebus ejitrmfecis efi facilis Difib Ionis. Sed remotu efl g? res ejctrinfece boc efl aer fridiis poffitidu v
cere mala cdprone3 cerebio fufficicte iducere epitiam: J
f3 fi ejcperictia boctefiificaf raro boc effe D 3 .£ttu dbes fare gj ppter bac fcictiand pdt finafr feire ronabitr De oibus egritudinib^ q fint potes z q nd:q2 egritudies cej »
tificanfp fenfli3:2 pofiea adnenint tefiimoniaexpcnc^ tie ppter plurimos ftntire:z poft boc fit cognitio caru.
£t ca buius Data efi in loco alio nqbilio2iifio:^ nos ena ipfa3 narrabimus in algs lib 2 is.CL'^t appople^ia efi qn gppopK^ bd cadit ad terra z ceflat enisVojc:z ptiuanf oes opera^ tiones z motus totius co2pis ejrcepto
nifeiifi lignufiipfojtitudmevel Debilitate iftiuevirtutis.
£ID e:qj qii anbelifftieritgrofliis z maW^atfug fojti tudineie qii liierit qiiietiie ligilat Debilitate.£t TDip.Dic gjqrtappoplepiaeiloebilisiieciira^ ocfaciUsIjqnelt G
fo Jtis cura no recipit.£t ca biii’egrrtiidia ell oe neceirt' tate piiatio moPtfis z |jticiilari 6 .£t qi Declaratu efl gj motus vKs bj ouo pncipiaipmii qttop i in cotdejalib e in cerebtoit cerebal nofacitfiias cgatioes nifipE co:.g enecevtcerebioveniatrna egritudo viis coicas toti cojpi.£t boc liet necio pE oppironcjviapfpusiq "iienif a CMde ad cereb:fi;t ille, funt arterie;ant <>pter f j«em oppifonc ventrictilopcerebmppea gaqii illi claudunt fpedif via fpm aialiqui Dat mcTitis oib’fenfti 5 z motiuii ita cvt Dic ©aUg Dicit q> mittif a cerebiofpiis aialisfic mittif a cotde fpiis vitalis ltrmfeais:aiit fit qi comlpif copleriocerebiiQfi elltqjqiiilla CMriipificojriipif te^ neritia cu qua reperif calotitrinfeais cojdisiad bocvt noffitopari fenfnjt motfuficiit fidaratiieinnalipbia.
^,in cameris cojdisito pot eiienirebccaccftstq&blc earitiidine faciat.Qfi ell:q: p:i’ piieniref ad m«tcj.£t »ollo 5 X>batfi ell ca egritndims in bis oiiob’ locis ell. H
& c5 qua Dat t)ip.eiVera]crt et iHa qua Dat 6aU£t t)ip. Sicitmqnbo frbito line vote fit e cadit interra:tucfa' ctefuntoppifonesinviisq flintitercwt cerebziuboc ell in arterijs.£t gallboc ccnfitef in libto oe accidet i z mo:bo:tinlibiooemcbu6 Dolotolis oicitiqjbegnni; do fit pp oppifone in vctriciilis cerebti.gintcndit wau vt fiat a Duab’canfi6.£t fignu eftvt fiat eje oppifone ap teriarn cn apparet figna Dnationis fanguis z bec cnraf cn flobotomia.£t fignu tricnlo? cerebnefi qn apparet figna frldop in co:pe.£t curatio btii’ fit cu P*""* nisilU^malibnmojisefufwne cii medicinis purgatibus
hmfotee Hto$ fiidd$itdi fli/ter^e coucnictibuetq: iUa funi mirabiUa inl^iCCiirn^Ethcc tgricudo q Df ^fimds fio fomni efi ppin^oz vt fit gg oppifonc amriaru q 3 VC fit gp oppifonl neruop:;ppttTea no c in bac palTide oif ficnltas anbelituetncc et puertif ad paralylim licut ap*' poplt 7 :ia.£t ijla qfitab buniozib^ficcisfacit flare pa-' tientc oculis agtis z nofaf alcafiatt ri fiat ab biimozibua bumidis flat oculis claufistz bancTpecie noiant medici fubetb.(Cit)uciirq 3 loonifimius t> egritudinib^z accidi tibus bieuiter f m qj nobis vifi« efl fufficere:eo g? meq Itctio in boc libao no efl nili in Dido regulas q fmt pnci< pia artis medicine oibus volctib^in bac fcfa ire via no/ piliofitz illis q ct volut poilca abudare in gticularibus iflius artis fm btlc o:dine z Diuinonc»£t fcias q^copara tio iili^libfi ad totalitate ifli^fcie e ficut cdparatio elemc tOTf artificq ad artiftciu.£t ficut picto:es p oepingut cir^ cuitufigure qui facere itedut;?poflea replet boccotp nes gticularib^reb^ex Dmerfis coloub^Donec fit figura Illa puenieter ipletatfic z nosjntedinuis facere m nf# li P2o.£t Ii De*» nobis Ipgitudine cocefierit vite z nospea^ lient ab acefitibus tgistaliuj faciemus lib^u in p:actica biiic nobili 02 dini rfidente f ni g; factus efl ifle liber (ol lig:t?qui omnia cotinentia iflius feientie replebit» Cgxplicit liber 2r€rtius:qui fuit De egritudmibus»
(L Jncipit liber Ouartusjqui efl De fignis z pnoflicis fo' mtatiim xegritudiminu? continet capitula ftiaginta. CT De fignis ranitatis^cgritudinibusingiiali» ifab.p”.
vS TTA PARS oiuidif in Diias partes» Tbfima narrat figna fignificltia fanitateni actuale in qlibet operatioe cozgis in quoli bet mcb:o,Sc6a narrat figna fignificltia fiig egritudines z caufas ipraru5.£tbecgs iterii partif I Duae gtes:eo g? bec figna mlt
Oilfo fani^ ratis»
fignifteit fiig egrittidies pfites q pliirinni iueniunf i bac arte:aut figiiant tgefanitatis z egritudisriigegrifiidine futuri* Sj figna q figiiant fiig eghtudies pterjtas parfi funt in bac arte vtilia.({r£t icipiemus narrare figna & gnificitia cgntudine pfentea in toto co:ge z in quobbet mebzo,£t pcflca Dicem’ figna fignificltia egritudfes fii tiiras*£t poflea Dicem’ figna fignificltia fug egritudies pntes.S3 figna fignificltia in egnnidinib’pntib’riiper egritiidiesfuturas adiugi iflis fignis egritudinu piitiiu £tfifrvf vt poni figna fignificltia fanitatemfimirlin egritudinib’ in bac eade partetqjuis gtineant fanitatis parti.T^:opterea qa fimt vna ejt reb’qb^pcedit z trifit niedic’ad medicjnl:ficut in reb’ q artificiafr fiut.06 e: qa nomemaiozis ptitisearu Deriuaf egreffa q fifit arti/ ficiafrin gmtitatioe ipranl a re a q fit pmutatio: ? no at/ tribuif rei ad qulgniutafj? bocefl^zhi reb’naIib’:boc c qa folu fint p nam*? cim hp oiidi in nobiliozi loco iflo» £16 etqi pniutatio c gen’rei ad qui pmutaf virt’;? bec cfl 5ziu pliis qi gen’ rei ad qui pmutaf: Virtus aut efl in eis manifefla magis qiin ea a q fit pmutatio.£tppea co iiemcti’ e figna pingere fanitatis future cu fignis egritu/ dinis pntistqz medie’ trifit ab illis ad'fanitate:? appeb lanf illi trifir» medicia z no fanitas.£t adbuc qmis ipfa fint fanitatis figna funt aliquo mo ptes egritudfsteo g? fi gnificat fup reniotione egritudi6*([^£t ego icipio narra re figna figiiantia fnpTamtatct? Dico qz fanitas ficut Di/ ctii efl in Diffbne ipfi :c bona bitudo in mcbzo p qtil bi pati ant agere fua actione aut paifionc nale\£t bec bo/ na bitudo piuifa c m piia8pte6:qruvna efl appzopziata mebzis pfiljb’mqb’funtnouccoprones;alia cfficialib’
mebzis q efl qtuoz generu q fupio runt.£t q: ps ma^
102 ifli’ Difponis in mcbzis nd efl manifefla pma frote*et nia;cie in mebzis no apparctib’;ob b nece fuit narrare
fi^a nsiitnttk fiig qullfb^ t>iCp6ni cuiurt^ mebzivjaf' cdprones ; q p funtin cofitib’? fc6e in cdpofiti6.£tfirC narrabim’iigna q lignant fug teperati copfone z no te perati:? fanitateappzopziatl mebziscfiicialib’»^)**® qua poterimus oia bec cognofcep nd efl nifi ab nctioez a paffice bop mebzop aut reb’ q piieniut a i?tutib^ip*^ ru.jCl6 efhq: actides ? paffides ipfoptz res q
niiit funt apud nos notiozes:? a reb’noti 02 ib’^cederc Debem’ad min’notas.? res ^uenietes ab ogib’ funt fic calo 2 ;macies:pinguedo:? accidetia q apparet ab tib’a co?ge*? oebesfeire qj medici maiozi gte ndfunt Vfi loq nifi De fignis fignificltib’ fiigfanitatc mebzop co fimiliiuO De fignificltib’ fug fanitate mebzop ofn^ cialiil no fnt locuti nui g accns*S 5 tales qles fum^voUj^ mus loq De vtrif^:? icipiem^ loq a fignis fignantib^ug coptonc' eqle.i*teperatl:q 2 poz c na:? etq: extrema no cognofciinc nifi g cdparationc eop ad iiiedia*£t oicim g? ejc*ijt.cdpfonib’ qdl appzopzianf vnicuien meb 2 o:ct qdl funt q appzopzianf vni cozgi copone mebzop odin ttice.£t eflfciedfi p figna figriantia copfone vnuircuuiKn
mebzi in.ijc*cdpfonib^:? cegnitis illis porerini^iudicorc
fug copfone toti^ cozgis:? ma;cie me‘b 2 op pncipaluf*'^}' cipiem’narrare cdpfone co 2 Qis:q 2 co: e meb:ii:cuiw plexio edicat mcbus oib^cq: qii boc mebzu efl teperatij funt nicbza p maiozi parte leptrata m.caliditate:q2 cit Dato: oibus mcb:i6cdpU>ione qua agnt zpanynf.i^J adbuc qii eritcdpU>*io alio:umcb:opDilleperatafic«^ cdplexio epatis pofe efl cdplexione co:dis nd i fle rt fU' perati ppter coUigantia ipfius ad mebza:? ppter boc narrabinuis figna co:dis qiildo funt reperata z perata:eo g? illa funt figna ©mnmm nit mbzozuni*^ ^ CL J^nis fanitatis cozdis ? eius Difcra/ ie* Xa^?' '
E t JIsTER ligmi fignificltia liig copfone C02-' | disfignuq6pp:m emfigniftcadofiig cdpfoneccz dis cpiilfus:? pofl iUu 5 anbeiit’ gqn pnifus nd tfi magn’:neq 5 paru®:neq5tard^‘ncq3 velox:netp rus:neq 3 rpifliis:nei'io fignat teperitii copfonis co:di? iter calidu z fridil:? ficcii ? biimidu:? talis piilfus qii^ ^ ille reperif in bis q nafcunf:? flant m climate teperaw Vtpfm : ficut in terra pippo*z in plunb’ ternsgreciet nifi eiieniit accidetia extrinfeca:? ppterea Dicit Jidaf.q^ bofe terraru calidaru ndpiit Dare noli tcgatl copfone» £t nd efl Ddni g? pulftis fo:tis fit nalisreo g’ i alqs ^iiis nd fint teperata pluriniuiueniaf in chmatit>’nd repera^ tis:ficut nd D6m g colo: niger in heiefit nalis ^uis non inueniaf in etbiopia et alb^£t tcperltia anbt lic^finnf** fignificat fug teperati copfone co 2 dis:faluo vteoporo^ tio anbelit’ ad co: nd fit niaio: Debito gfi boet ffet nen folu elTettuc aubelii"* teperat^ppoztionldo co:di foln* Sed eet adbuc maio::q:ndefl ipolecdpfonemcozdis effe calidi z pect^? pulmo fint maiozes Debito edpara^ tide ad ipm co:.vt faciat tue anbelit’ q nd efl magn’ nifi ppter largitatevia? pectozis ? pulmonis:? ilUid ideq6 facit anbt lifmagn^g fe:eo g fi pulmo ? pect’ t ffent f edparatione creationis co:dis:tric pulmo ? pect’ mult* plicarenf in calidirate co:di6*S3fignriq6figat fupcd^ plexione co:dis pg Difpdne? aliop-mcb:op t fl vtfitpc> ctiis mediocre inter magnitudine ?guitate'*£t fifr tep*^ ritilfue copfonis fignificlr fignificltia figna tcperlfis? copfonis epatisraut teperitia} ctreb:i aut»vtraq 3 *£i io q: in epate z cerebzo nd efl calo: q fit pp:ius m ec:ii3 effetnifi calo: gtin pfifni 5 in qb’funr cdpciita.Sed calo: cfiquo vnufqfg, ogaf artes fiias efl De neceffitate calo: qiii trlfmittif eis a co:de:? ille calo: efl in ‘eis ficut fc5^» Sed calo: q e in eis?pp:ie e ficut nia.£t q: tepcrltia re*
? gfectio fue ogationis nd flat nifi gg fo:ml ul iiect ffa''
Q V A R T V S
0 ^"%l
Q,: o
* rifntl: qn ill 4 tud mebiafTit fit ec^ tcperatia gp
fo:nia ipfop;? teptritia fuant fosarii efl nei:io pp tepe ratia oatozis iflani foUriiytz ilhid^fl co2,^t no cfl odni . pol!c fit gj calo: co:dis q mittif jnittat eie caliditatc^ rupfiuatz g; fit coplbiflop ouo|:>nicb:op vcnice ad tam a partib^plimilib^epati z cerebtd r€f!flatcalo:i q^ucni rct a tcperatia co:di8 vt p ifta J>tictatc refultet in cerir^ bto a q>atc tcperatia coptbniatqt talia tcperatia qlis e 15 Da equoCc^atl veraciter vt 6 ciatopati 6 e 8 . 3 ftc%nat fup coploqecotdistact^ncamoritaapectotia.na^ri te^ 47erata eilJigiat ti^eraiia c0pConiaco:dia.S5 t^pera^
aia earniC:;p<niaio;ipartefequifjtcpcrdtiaxbproni$ C02 di8t*«;pp2id caro ejriftens in bocloco:t pp boc caro bik f eperatd coptbne coadie^np eritmacilentatiec pinguis fapfiue. 3 ftc figdatfijp tcperatia co:dis tcperatia virto tu5 aniniedicnt impl4nicies:manifefia eapftd^ia a pji fiUammitasnfimilia bi 0 *?te/«p tcpcratiii CQtdia figpi< ficat cbpofitio ipfms:boc eil in pdneruataijiia nisura et ^uraXl^ efttq: qnfua copCocrit t^perata fimi res pdi tte vtpf»* fni vianale^t fifr qrt fiie opatjiocsfiinr^tief nictes ruejcopfbnifigttanffup fiia teperatia *06 eil:qt ttded ipoleefle aliquem puUli5 veloce ppterdrictura fuani arteriarmeu no fit boc pg calotc ipri^*^lcut accidit |^oib’pin^ub^£tvlr Difficilec Darerignarigdantiafup copone nieb:op itrinfecopu fupfpes eoptefup colligae Cia eqptppea reliqiienit medici baerpesranita^rt nfunt locuti De ea:c pceflerfit folnj De fignis copfonalib^.Sj jtiedico no funt 1 ? min’ necia illis.c pgea volum^loq oc |?ac rpc bieuiter fic fum^ gfueti;c Dicin^qj eje reb^fignifi catib^ ftip tfpata coplonc coidis z eqle e(t tcperatia co l>dnis mebtop c^triTecop:c ma^ie pecto:is:c mcb:otM) ;ppiqiiop eidc:c bona ppoztio cuiiiflibet iflop mcbtom cd afiajcB yocaf prcbzitudotqt ptebutudo magis attri |>ui^ cdponi:ftc i^t* z fo2titudo magis attribuit cdplbnu £t nos no Dictm^ g? teperantia cdppnis illop mcbtop fi' gnificetfup teperatiacotdis nifi ppea:q2^t»ifo2niatiiia no fo:mat alia mcbia nif! mediate calo2eco2dis:ficf tus putritinanofactiias opatides nifi mediate cdptpnefua* £t tu 6 bes rdre g> bec iignatio d puertif jq: pofe ect coz clTe tcpate copfonis z bone copdnis: t tn cppo aliquop niebjoB ect lefau 15 puenit a ma:c B raro ptigit ftc raro ptingit er alas reb’ nociuis q piieniut ab alps mebiiett ille piiertfrf z coinipmt copVonc cotdispp aliqua colli Satiicr^j figna fignantia fnp Diftcperatm cozdis Ia. qlitatib^luf32ia iftis»t>oc c qn piiUbs fiieritfo^tisyelo;^ *uit rpiffus fignat€):ceiru 5 cal02is nifi ptigeret pp Itnctu •“aj nalc invus arteriap q3uie B raro accidat in coptone ca.ppea q:na calons ell apire z e^tedere ptes nifi fo:ct Ticceteo o, Hiitit egrelfioitc fi cu ficcitate fuerit ouncies laetus fignat vltimitatc (iccitatistt lifr anbdit^*|i>2i^nali ^igt rupidejDumonlintpect^ipnlmojaiit eopvie miojes ^opetetib^^tc ojrpilop ttact^calidus bntfiip eade co plbncflgnare.£t vrrfcias qj ad calote co:dislt’qiiif ca^
£t fiCr figna catidtfaHs z bu.cojdis funt magnitudo pc' CC 02 IS Z aliop meb 2 op:c id aialia q funt calida z biufimt maio2is co2dis aterop:velut aialia nafcetia in locis Ixi midis^erSed figna fridita^ z ficcozdisfunt copofita eje oppoiitis fignop caliditatis:tfi feruat figna ficdtatis.£c ppea piiUustaliu ef}paruus:rarus:tardus:Durus:can Illitus eop eil fifis z tactus, pectop eop eft frigidus.^ filr eq in cdple;:ione aliop membtop ipfop : nifi fit in em refitotia accidentalis.£t pectus iftopefinuduniipilis* £t iih funt in vltima timiditate.£t vniueifaliter ipf02U5 luuentus afitmilatur f m plusfenectutuc fi pertinent ad fenectutemdenectus eo:um affimilatur niotti
ligtii^ cerebzi z ipfius completionum fana^ V nimcegrarum. Xap*j"*.
T P OS TQ^VAM loaiti fum^fiip fanitate cozdis app20p2iata nicb2is pfimilib^^cfupranita^ tef app20p2iota nicb2is otficialib^.Deiceps volum^loq pcfignm figniftcatib^fiip teniperatia z fanitate cereb2L £t Dicemus qj temperantia o$ recipi in cereb 2 o:ficut m alQs meb2is;boc efivt fit app2op2iata fuis meb2is pfimi aut fue cdpdnl£t iciptetmis a tcperatia z Dicemus gj fignop q fignant fup teperata cdpletione cereb2i qda ftummf ab opationib ’2 opationes ipft’:atit app2op2ia^ ceiimt fenfui cditaut imaginationi:aut cogitatidi:aut;me ino:ie:auti^tuti nutritiue.B eil Q) appet et fupfluitatib^ q egredtunf a narib^:palato:oculis:c fil'lb^& qdaj fii^ nmnf ab alqs fic a tactu z oztu capillop z ab cop foza t fijpfluitatib^q ab ipo cgrediunffita qp fi fint tpate i qtia^ titate z qlitate figilant fup tcperatia ipfi^.Bffitr qn opa tides fomni z Vigiliap funt teperate: t qj ‘fit mediocritas iter pigritia z velocitate c indicia fua fint recta c jfenftis fint clari z boni:c tact^ fit teperaf itavt nd fit calid^vet ^dns.£t capilli q oziunf nd fintomo ettcfifeu plani vf C02Diofifaicrifpi albi vfnigri:z Demratiofiiefoieefivt fit fig® ei^fifis figure cereb2i te‘perati;t tfic figitaf fiip tc^ peratii coplbnistc fignatio teperatiefue figure efifiait Dic 6 aCq? fit fic figura fpberica cerea leniter ab vtraqs pte plfa:2 vt nd fit magnuvel parufut q^fiipfiuitates Di fcurreteo a cerebto fint pauce z edpeteter Digefie.£t fi fuerit cu B alidf rpillitudo fignnjeft ficcitatis:t fi fiicrint mfte z Digefie ligfiant fup caliditate z bu.t fi cu B fiierrt crudez inquatitate mfta fignant fupfnditate 3 .£tfic» boc fiierint aqiiofe ftgfiant fup friditatem z bu.£t Dicit *Dippo.De baccdpfone q? ei^fanitas efi'ppinqo2 egritii dini ^fanitatuS^ opatides cerebzi calidifunt vigilie et bzeuitas fomnuSj fi caliditati aflbeiabif aliquatula b« niiditasmlc tales infomno aliquatulu augmctabiinfat fi ficcitas Diiabif Dnabunf vigilie.£t q bac Imt cdple;cio ncjveloccs erut ad actiones.£t actiones fuas faciut fi^ neDifcretide:2accipiute)cnicb2is folufimilitiidmc zno Duiifione:': errozes eopfunt mfti:c cogitatides eop ma^ lc.£t q bntrigna i)zia iitis funt Dozmitozes z pigri z tar/ di itellccr>:t nd pnt recipe Diuifides rerfnnecio tales fri
^02 oium mcbzoptejixepto q? no fit refifictia accfitalis a gide copfonis fiint;tn z ipfi afliiinut pdictas res cofufe* nicbzis bntib^Dnantiairtcozpe ficfiitepar tcerebziKqz 555^^.oplocenbnfrida t fic^^^ pote c qj cdpto ifiop buop mebzop eje pte niebzop co/p miliuejc qb^fiit cdpofita fint fridioza 5 bito:c tuc tTit coz
Califiri*'? rprph-»u friAii Gz. «m tale conle
^^ilidiltc cerebzu Dicef fHdu*S5 m boie Imte tale cdple Ilione refrigerabif in fine coztt maxieqn Diiaf friditas: q? B mebzu no efi Datu nifi ad temperadu caliditate coz^ te fignant fup caliditate z ficcozdis acentia aie fic ■«"anta q? q cito irafirif bj cdptonc calida cozdistz fi fua werit bj etficca.£t filr figt ficcitate cozdis macies pecto 1*8 z ficcitas cozpis.(CS5 cdpto cozdis Dnans i ca litate I i>ii.figf|j|f a fojtitndle cozdis e^mollicie pulfus.£t fi ba ^nent moUrcieni cu;fiia foztitudle figt fola bumiditatej.
q5 frida fola.£tfrida fola niinozis eil fomni $ frida z bn niidat^ tactus etia figtfup iltas cdplones.£t capilli etia bntfignationes eoq;capilliTimtt>* llipfluitate ftmiofa qre capilli nigri fignificatfnp adiiftionemteo q? igneit as b5 albn Denigrare.£t fi cum boc funt toztncfi fignificdt fup boc ficcitate^ fient acciditcisqfitagnnfabigne.£t capilli albi fignant fup mam cruda z idigefiare fi cu boc fuerint extenfi z plani fignant fup rupfluitate buiditat). £t eode md capilli q cito oziunf fignant fup calidif atej: z q tarde cp*£t q funt mediocres i coloze z t oztnofitate Z in planicie z i oztu nloci e tardo fignant fup copione
luwpcrati z fomji toituofa iihi mal^com
pk>ione.£t et caput nugnu vel paruu b3 f ignare boc^ iftafepe inueniunf in libue fpicatop.£tego no reco: do;i oia eop ^ba nifi qitojuda ad boc vt nf ittileaue nd fit Diniinutiid in radicib^ reru:z lUi g foiiiriintmtdici in^ di^et ilii6:z ego nd fume]Lilli8*(I33tcoailud rignatfo;ti fignatidefiip coplone cerebai:q: oculus rubeus bns ve
granf palpebjeirtferiozesoculopt labia etia ifeno:a« epar fcidu cognofcif :qz gHat luftu fta:z fangume i
crudii:? alitjn ex: foztitudie albedinis puertit^ in calcei |i cu boc cdiugtf liccitasmic giiabif cbo fa nigra ii nalw*
C^tcdplbbindaepaij cognorci^amKtapparatidepn i
trefactiois ? oiiatioe buidiratis zfanguis:^ fi mt^ni
^ dittrafitadbiporarc(LJtcveneUrgelignantrupepail
was rubeas fignat fup cdplbnc cerebzi calida:T figna cd ealiditatctt magis ii cu boc adiugi^ Ixumiditas:^ rraria itUs rigiiant fup cdplonc frida cereb:i.£t veloci- /ignat p2mm,in calido vero z ficco epat^^eil mediocris* ^ tas nioirocrop rigiiatfup catitatecerebzuficur tarditas C^tcfigniiicat pilofitas fup cdplerionejepatistqd p fup friditate:^ mediocritas in illis figilatliip teperatias* cjuado bipocudria fimt iimltu pilofa caritate fignilicat*
£t rubalbcdo oculi ligiiat friditatecerebmficutnigre- ^dbuc Diuerriftcaf bet lignificatio fm oiuerntatepflf' do lignat calitate;^ coioz medius iter fubalbedinc i ny riipga fi funt grolfi tojtuofuz nigri fignificdt fup calw*" ;
Part 29
gredinecqo? vanus fignatteperatia:? boc eihq:rubal tatc 2 iic^fi funt fubtilesr plani rigniftcatfnebumi^^^^ , bedofitpppaucitatcoigdmsjobboc iftecolou’ilp 2 d/ tej^ftrivcterntnuduspilisfigniikatfriditat.enun^
pinquus colou aq fimprr.£t nigredo iitpg exrceflii^ oe^ mollisveter fignificat bimiiditat^-tfi fit oiinis fignificst . coftionisn ppboc onaf mipfo nigredo ; «ja nigredo f^ ilipficcitate.(i:£trigna fignificatiafup illd cdpoiitionej ■ gnmcat adiiUione partui terrejfiriu Diiantiu in re^ qb itir fumanf a cdple>:ione z opatiomb’ t^ga quado erunt
_ |>^p 4 »f^t^c,.ijepar teperatu m figurat pofitide:«quat^ rate magnitudinis z paruitatistz ilnctura:«largifatevc naruu cdplb cafa z binfignificat fottitiidinc epatis giratc venarfuficntfriditast (icfigiiat 3:ium:«nied^ itiras eop figilat mediocritate iter calida z
tligredo fit ppmlti tudine bui ditate cefi vlpfimda tioneeius^ ide ptrac. cacice tra*
ji®.t5®oe generatio' ne aialimc. 5,in para^ pb2afi|^
t3fn tecni c.z 7 »iciem terti j tn i®,C3^®Vit uotaeo:ie
tus p ^aH vult puita tt'3 cryUab
ri nigredi' ^0
facit varietate d eft colo: mediocris eH vitia teperatia oecoctiois.Qb efhqa cll mino: $ illa d facit nigredini t eft maioiqjilla d facit fubalbedmc*£t fciasQ^nofold cae qlitatine facint nigredine autfubalbedinc.Sj z alie
res funt multe dadimiat ad bos coloies faciedosdno
funt qlitates vel c 6 ptbnes:red fimt res quatitatiue vel gidi z ficcM^kt oebes fcire g? coproiies fignifiestes locales. 06 efi:q:nigredo pluries fitpp nmltaquatita' fugeoprones iftopmcbjop fimt coptones iiinateq nn^ te? biimiditatis oculitant oa Dofita efi in nfimria mnirm mphia eentia.iEt boc Dicorqz iuenhinf coplexioncs aeg'
fite calide t fride a pfiietudinej^vfr a rebus ejctrinfesjs* fimileeilbuic ga imienif aliqs bns colojcfignilisn»^ te^ fiipfriditatcHt figna fignificatia coplejeione fui^P* tisfignificabutcaUditate.boceil qabebiti^tfas lajs» Xnc bebemu j itidicare g)c6pIt>io fiia naturalis en iierfa ab accidetali:^^tiddo erit ^21113 oebemus re :o2mm.boc efi qa coplerio fui epatis critfm^dg ^ ca:z babitudo fua erit grofla z pinguistt grolfitiss HS*?* ficatealiditatf tbumiditate;z firicturaVenarufrlS»^!' tatet ficdtat^CSed fignificatiocopofitionis f«n’P^? ab operationib^efibectqa epati illmsquib? venas it!*»" ctas enenictoppilatio ipfo no vtente dbis qppilatiins* 5 te 3 qn epar erit panni coparatu ftoiuaclxo z nofnp^^J]" ueneritaliqb accidesnecefiariri erit vt babeatmoUein
te3 biimiditatis oculitaut ga pofitacfi inpfimdo mnltu: ficuttuvides in huispfimdistqi pgpfimditate appar^ velut nigriteo q; no recipiuttmrpUdoze ficut fieent lar gi z paud£t oculus fiibalbidiis eft f m p2iu.t£t^5ar.oi cit q) multa buiditas glacialis adiuuat ad faciedii fiibal bedine:eo q> C0I02 ifii’ bumo2is eft ficut colo: glacieitet io mfeitudo ipfuis adiuuat adfaciedu fiibalbedin^ficut paucitas adiuuat ad faciedu nigredine: 2 boc eil piium nfe opinionuz mediocritas oiiim fignat teperatii»3ffia funt figna figilantia fupc6ptone cereb2uCS3 figna fv gniftedtia fugipfi^cdponcfirr fumimf a coplbnezopa' tionib^ipfi^£t id Di;:ini^ figura nali qua bcre 03:2 cob ligatia fiia apparet vifiiitq: quedd capita brtt collii piie Uies eide:2 ddd no:ficut Dicit largitas 2 firictu'
ra fuaru viap 2 lliap pcauitatiifumunf ab ipfi^copfone» ^ «wmvs. h» «.p « y» »—
/ndelhqivkcere^ ventrcmambecefipfectafigniftcatiofiiperparmtat^
gitatis,tridi^o 2 ficcif m p2mipfuis: z mediocres ifiarii epatis.Ob elhga qiSdo epar efi paruu nd potefiattrd fignant fup calidii 2 ficvr fug fridil 2 bu.2 fua teperata bcre cbilu a fiomaeboTt tnm- vt eeedt fupfliiitates copofitio cognofcir qn ftievie 2 fue cocauitates lut inviti
ma tcperdtia.£tqfi vie 2 pcaiiitates cerebii fimt nimis ftrictettucbns eas paratus eft vertigini: 2 fcotbomiejt cpifie:t alqe egritudinib’ fibbiis.^tc qn fiiUa cerebii e mino: Debitattunc accidet mteUectinco 2 ruptio mtellectus 2 ftultiria:ficut Decrepitistt vfr qiiddo C 02 rfipitiir olla cerebzi erterius cc 2 riimpitur cereb 2 iim interius* (L i^e fignisfignificantibus fuperfanitatex epatis 2 eius egritudinem* JCap. 4 ”»
E IN C E P S volumus loqui De fijgnis fignifi' catjbus teper atia 3 2 fanitate epatis,£t Dicem* q?ddaeopfignant fiig teperdtii fiie cdplepo' l« 6:2 qda fug tcperatidjfuc cop 0 nis»£t ego incipio a fi/ gniscopiomstt Dico q? qda ipfop fumunt ab ogationi/ bus :2 qdarumunt q quatitatcvenarm 2 a tactin£tfcias qj epar teperatu generat fanguine purpurei! 2 Dateo' lo 2 C albedinis mifiu cu nibedinett co 2 pus D 3 ee mediu? in macid 2 gra(utie.fl^£t vene Debdt ed mediocres iter largitate 2 ftrictiird.CLScd cdpfo cqltda epatis cogno rcif g boc generat multd’cbokrd riibea 3:2 marie in etate imictiitis :2 colo: talu!, Declinat ad dtrinitate 2 io cu augmetaf calo? 2 ficcitas mltri.gencraf cbolera adufta:2 tuc Declinabit colo: ad fufcedmem ;2 qbufda oeni'
bere cbili! a ftomaebott tunc op3 Vt eredt fugfliiitat^^ molles.£t bomo qud tii fcis Dicit q? b:euita 5 Digitop n^
Vbi eet ^tiis info:matiua:2 non cofiderauit nifi in mat^^ '
riebiisn Dimittamus ifiu cu3 alqs*(TDicit arift.gj eps** % [pf in qbiifdd bof b* iniienif in latere finifiro z fplen in late^ 3 % nf reDertronqfi fiigueniut illis egritudines epatisapP,^ rentiignet in latere finiftro. Jfta funt figna fignificanfi^ u' j fuper cdplejcione 2 fanitatem memb:opp:incipaIiu^!* Q/ \
D Ci^e pulmone* xap.5/
EIN C EP S volumus loqui De fignis figni^
I cantibus fuper complejcionem 2 fanitate nier» b:o:iimreriiientiumillis*£t incipiemus ap«*' mone 2 Dicenms q? coplexrio pulmonis erit tempera w-
tuncqiildo erit anhelitus temperatus in niagnim^i^!^
2 paruitate:2 no recipiet lefionc ab aere calido aut fri^ gidotz vor fittemperatainter fo:titudinem 2 DebiliW^ tenuSed quado pulmo erit calidus anhelitus erit ma^ gniis 2 ledef ab aere calido 2 iuuabif a frido:2 bns tale pulmone habebit vocc fojtctt p:iiim operabif contra rium:2 pulmo ficciis cognofeit ejepte vocis claritatis^^ er paruitate fpiiti.£t pulmo biimidiis 5:ia b3 moui ficco.ngrofiitiidinem vods 2 fputi nmltitiidinem* CCSedcompofitio habetur a coplejtionem 2 operati®
Q V A R T V S
0 -
nib^rirr*eo copro tcpcrat^i t>c neccflitatc bs coponej tepcr^tiXiiuer paruitatetn z niasmmdincz mterani pUtudiic z ftncturi Vimitz qii erit calida crut vic lar ge.£t latitudo pectoais figiiat latitudmej vianitfp ciit oictu eil in algs:quia oixmius qj fojtUudo vocis fc^ qiiitur largitatcviarfKt largitas ligriat caliditatc coplc ):ioms.zcdcft:q2fointudo VOCIS necelfario fignat cali ditatc.S5 copro frida ligrtat llricturd via? z dbilitate: z niaxiefibuic piungat riocitas.tJclocitas ^oanbelitus Tigiiat pamitate pulmonis z Uricturifimnivinf nifi cd^ plejdo cojdis fit in caura.Tbccr» aut rpiitoTus figiiat ma-; laj pulmonis p6ne;z ppterea Dicunt medici qj plurimi talium venuit ad vlcerationem pulmonis: z ad etbicd. iCbe ilomacbo* £ap.d"*^
E l’N c H P S volunf» loq De fignis fignihcdtib» rup coprone fldi.£t Dicimus gjipfa cognofcifa fuis opationib^*eo qf (16 tcperato puenit maio? cibopps:niri nimis modu excedat naaz no aC' cidut eide acentia q eueniut ild Diflcperato:z appe^ tit^ell natie.£t in flo calido fubtiles cibi puertunf in fiy nrn^ zeidesgrotTi ouenmtz futis appetitus ert Dimimi^ tus-Sed in Ito fr ido ligna funt p:ia pdci$teo qa ei piieni imt cibaria fiibtilia z groiTa in acetofitatej pueftunf in co:z eius appetitus eit excedcs.£t lldcbus ficc’ cogno^' fcifqp multa fiti^z eidi paucus fufRcit pot^:7 qd nimin recipit potma tfte in eo fiut ftuctuatioes.!S5 buid^ figni ficaf a pauca liti:t Deiiderat talis ftomaeb^ bilida flcut itdcb^ficc^Defiderat res Itccas;^ boc i qnbuiditas z fic inclt p nam:f5 li iell accntafr B fit p ^ 2 m:eo gj q bj lldm ficcu appetit buida :2 q b^ buidfi appetit ficca^Sj eqlis Itdcbus in pultate 2 magniftidiecognofcif:eoq? tolerat qudtitatc dbi piienictistt fi pariius fuerit nofcif ex to/ lerantia pauci cibi :2 d partif cibus in paucas ptes me< liu6toleraf.£tdomacbii8 magnustoleratptrariunu d De complexionibus tefliculo 2 uim iCap.7"*
S igna teperatiet ranitatisteiliculop fumunf ab opatiomVipo^ z ab accntib^*£t Dicini^q? q elt tc^ peratus m coiui nafrbj teperitia copVmis teflicu lop.£t li miiltu alfectat nafr bj calida copVone te/ fiicnloB.£t li dt boc Defiderio oiugif fufficietia in facic^ ^0 ligdat buiditate oiucti illi cafitatl-Et qdl Diit qj qn cdplb tefliculo? efl calida q> tunc elt giiatrix mafctilojj plus ^feminanut qii copro iilop elt frida tuc o^f c6^ trariiifq: piger erit iittoitti z griabit filias:li cii fridita te piiigaf ficcitas:q(i P^iuaf ab bac opatide^S? q appe titu bj niagnut 2 Debilis exidit in tali opatioetei'» copfa nd ficcitateptinerf vf^Sed lignatio ciptonis bop me-r ex gti accidetm appircntiu m fpermate eihq? in teperata coprone tpfop eltfperma tiperatii m quanta^ te 2 qlitate,S^fiteiticuli funt calidiores Debito erit fp< plus in quatitate z ,lpil1itis puenieti.£t qii copiexio ^op erit frida erit 5riu biii^:boc e qr fpma erit paucn et Jo cocDi,f t biimiditas magis puenit buic operationi q} uccitas.£tpili etia lignantAip coplonebop mebrorum ^ui q, fignificdt fnper alias cdpfones: Vt Dcm elt fiipra* 5^e Agnis coplonis totius co 2 po:is* £ap.8f"* I ? T A fiintrigna fignificatia fuper coprone Ynuifai^
I JJifcp mebrop piicipaliu 2 feruienthi eis.£t cogrtofce ^ do ida 2 coparationc vni^ ad altcrfi facicdo cogncK t J^^nnis totius coipis coprone teperati z Diltepera^ ^ coipus cnius cooro erit teperata erit 6 neceP niediocreiter macic 2 graintic :2 coloi erit albus u *;ubedmi 2 capilli eop/unt flaui tendetes ad rii tpe fue puericictt cufVmt facti iuuenes erunt higri :2 tactus temperatus inter caliditate t ^ wnat^2iterafperitatct lcnkatc.£t fenfns eop.erit
in vltimo tcperiticizitellect^eop mediocris intervelo cej 2 tardfuz becefl via cognofcedi coprone teperata- S5 coprone q exit a teperatia mdicabimus f m mrritU'' dmcfignoptqiilla iudicabunf ex aggregatione iltopli^ gnop:boc e ab acentib^ 2 opationib'’:liciit a gralfitiett macie;2 a caloie pilis 2 alqs lirib^C^ij elt fciedfi qjfi' gniheatio coloiis pilop no verificaf p maioii parte nili in teperatis climatibiis:q5uis in quolibet clioiatepoflic aliqd copiebedicoparadoboles illi^ climatis libiiplis ^.g.in tbeutonicis 2 etI>iopib^qn etbiopesfunt nigriret eop capilli funt in toitiiofitatevltiamoppter boc eoiu j coplexio erit calida:imo melius elt attribuere bec figna caloii extrinfeco:2 Dices qA q> fint frigidi.£t tbeiifonid 2 fclaui q Itant in terris frigidis funt albu2 eoiu^ capilli funt flaui 2 planitnec paopter i)OC Dicendu elt in iltis vt eop coplexio At frigida,Q6 ell;qi eop coplexio elt in vt timacaliditatetquia caloi clauditur in partibus intrin^ fecis eoium coipoiiim: Acut accidit in byemetz boc fuf> Acit in lignis fanitatis fm intentionem noAram. dDc AgnisligniAcantibus fuper, egritudines ingene^ rali. iCap.9"
k F I N C E P s Volumus toq De fignis ligniheiti'
I btis fiip egritiidine 9 .£t rememoierisfemp eop
q fuperi’ Diximiistboc eltqi intetio mea in boc
libio no elt vtmultii loquar Dc rebus particularibus: qa ilte liber no fiiit factus p illo q elt foliri medicustfed vtnomiieniaf.Dimimitusm radicib’fcietie:feairjfiini , etia De ipAs.£t A imienis 15 illud q 6 iuenis in alqs libiis: no ob boc ipfii^ Defpicias t qi pfies cribiat bo modium vnu fabuli ad boc vt iueniat vnd margaritMTDjcem’ q> Agna Agnantia fiip egriPidindfunt ^a quoji qdaj fip
munf ab acaitib^q accidutpoADiniimitioncbiimoiti^
in coipett ^da fumunf a coprone coipis ab ei^ ppara^ tioe adiiifcipicdas rgriPidines:2 qda Aimunr a regimp ne ancedc'ti.([:£t qttioi tpa anni pant pnollicationem. in egrimdinib^ fiiftiris Arr : 2 maxie pmntationes q nut in eis pternam,£tiQs Cigna oiuerfificsnf fm foititiidP> nem 2 Debilitate:2 ego volo ipfa narrare per oidinem* C 3 fd Dixi in bis 5 pcefTert q?qA qimtitas .fanguinis cre fcit in coipoicita qj nocet f quatitatefolA in eo qjquatp taseli f lii Dimclion^bcc elt noiata repletio f m vafa et » qia crefeiteu malitia qlitatis vt acuaf:autvt prnmef ad qlitatc illi^f. vni^alio^buop aut plurm:Ix’c noiaf reple tio fm virtuteeo qrbec repletio b^cuare vel enapoia re 2 Diflblnere 2 Debilitare virbitc q 6 elt ppter m^itia fiie qlitatis.£t pptereabfequif cafiis appetit 2 piffiait tas mot’.£t vrr Dpter I>oc Debilitanf 2 ledunf oes ope ratioesai3(es2mto (pnon accidit CTHt Agna pme repletionis funtfignaDommqiftn^iis
folu 2 Agna fcAc repletionisfunt Agna pomm
bimioi? aut piiinUC^ piopterea Debem enumerare
Agna Agntficdtiafiip excefim vnmfcuiuf(B buni^^
2 cognofeendo fimplkia cognofeemus compoAta*
(T fignis abimdantie fangiunis* £ap.ic .
T r N c T n T R M V S 0 Agnis Agnificantibus nnil Lj tifudinem fanguinis 2 ab accAtibus q eueniut coi r poii ppter illud.£t Dicemus qi boc fignificat foi/ -•^titudopulfus 2 repletio vafoinmt fiue fmtvene fme arterie:2 grauitas capitis 2 oniloitritt irapedlmen ta virtutum anime 2 fenfmim.flT £t vnmerfaliter mala Dirpofifioque aduenitcon^oubccpatienti alfiniilatur mate Difponilafiitudinisq puenit ex laboie extrinfeco cum rubedine oailcp 2 caloieactuali In toto eoipo^ nifi bomo babuerit exercitiu in acre calido 2 fomnum pfiindu^:! fomnia terribilia:2 viddia Dicit ) 5 .oe illo q fommabat Ibalncari i oolio pltno lan/
fittinctq) f^ngui^f ec erit trKinifdla.t Satpcepit ^ftobotoniaref:r3 medici q erit oefecta Mriflratie p/ cepcn'itnefl6marCT:zimrg:ernt eie^erdthi3:zqA boc facere cepit buozes oiflbluti oifcurrerfit p cotp^z mov tuu0 fuitlte^ in bou repletiois Tanguid duit aliqnfan^ guis ejc narib^aut gingiui6*£t ^ri(t.t>ic\t q> fanguis cot rupt^fluit a narib^t ano z puftiile q fiut i co:pe:^ vtina fpiifatz Dulcedo faliue:t ota b figntrupabudltil fangui nie.£tqvrusellfl6mia remitpzurituinloco donildo; ;pptereafumun^ figna Ddiifanguis a copfonei regimie cibop z potuu z (xtmz ab etate z tpe anni[:. tA bec figna necio figdant abudantia rangtu6*0d e(l:q: aliqn coplo griat fangume^tt fi tpe z etas admuenttaut non^t lifr fjoc facit regimen abntib’ oibiis alqsu A regimen foz^ tius erit in oibuo idia caufisuunc erunt figna fignidcan^ tia Dominiu ranguinic accidentia quebic fequuntur. |T AS^is cbelere Dominantid» /lap. 1 1".
^ E D SIGNA fignificitia Dommificborefuntrelo V citas pulfiisn Dimiptioipfi^rwinafubtilisignea: ij z vomitus cboleric®:z egones mo?dicatiue:z ama^ ritudo otisrfitis fonistz Accitas lingue cu afrerita-^ tez citrinitas colobis z octbp.ficut accidit in vicio ycte ricuzfi bis coiungif tempus ediuujjz etasiuuentutist Dieta catl2 ficz multii ejcercitiu ficut artium calefaciens riumtvt funt ferrarqzeop fitesittucDebem^fineDu
ras:z viaquapofliim^cognoKbaspmutationesed^ j perietiatr^fcireipfasp viaDenifatiuam edDfficileajn » m ipoIe:ippterea in boc funtrecipieda tedimoniaan^ quop;amemojarieopb2euiterq oijreft:«podea cons bimurDareca 6 .(TDvitt)ip.gjqnfueritbYem 0 fepl^ L trionalis z inaquofa:z ver fuerit meridionale t aq«o *«5 fequunf ejc boc in edate febres acute:obtbalmiete A»'*
terie;maxie f o imilierib^ z bumidis na.£t bui^caelb^ fi bf ems fiiirit ficca griabit bumo:es ficcoeiz gnair viv mojes adudi q facti fuerut in autuno no puertenf tpe buic ad friditate z bumiditatetfj remanebut f dietatc illius qd fupuenit ei in autuno:! podea veniem Verecalido!bumido aggregabunf in ^ojpebumcw pjq adinuicLvenientepodea calote ^AAio putrda^ ipfosbumwes ppbumiditateacciltalej qua babeP»^ z pp actu ipfop erit caloj putredinalis qui gnabtf inoz z acutio2»Utl tuc pp bac nialicia copronis . bM acute;! accidet flujcus vetris fanguineus zovw
cithis pmutarippter talej aeris Difp6ne5.£t i
ptatficcitate) vetofeptetrionali! bumiditatc meno . j naliteo gj na idop Duop ventop ed bas Duas fa^^ fpones ! cam idop oiWas in loco nobilio:i ido.(L ) t>ip»Dicitfi in eodem anno pod 02tu caniciile Aeni P ^ uie fride z venti dauerint rept^trionalcsttfic Aent ^‘
E t s 1 g n a q dgnant Dominiu mel"ie funt nigre^ do V2ine:aut rubedo Declinans ad obfcuritatem: aut ad viriditate5.£t aliqn boc fequif incendiu in do ! b5 appetitu caninu z nigredine colo;ig:! ma i:imc fubpalpebja oculi:! fanguis flomatus eil niger: z multu coagulat^:! maio: pars talia patientiued fple^ netica.£t d^pticularia figna iunganf idis fme Dubio iu^ dicabimus multu Dominabif in cojpe bumo: talis ! c6plej:io q magis apta ed ad generandi! bunc bumotej cd coplepo frigida ! Acca:aut calida z Acco.£t p:optes rea raro inuenitur ide bumo: in co2po2ibus albis z pin guibus: !m02pbea nigra edfignum fb2tiflimum idius bumo2is:! etiam variole nigre feu mozbilli* f£ Jbe Agnis Dominq fiegmatis. Xap. i
E t s i g n V m Dominq ffatisfunt V2ina alba !vt C0I02 co2pis fit alb^!pulfu6 paru^! rarus:! fqua^ liditas totius co2pis:! pigritia:! fomnus:! tardi^ tas Digonis:pauca Atis cu multo fputo vifcofo.! fi cujbis iungunf res ptiailares erit ficut Dcm ed amve^ lut ed etasfenectutis:! tps byemis:! regimc multe qe^ tis:! cibaria frida ! bu*!ftipniiitas comedionis.£t fom nia filr figniAcant fiip Dominiu idop buniop:qtb ille cui JUpabudatcbola fomniat videre adudioni ignis:! cui fanguis abudat fomniat videre res rubeas.! cui mefia Vnrin fuis fomnus ea ipfuj terrere faciut:! qui videt D 02 niiendo maria !pluuiast! fentit acrem frigidmvel aquifrigidl-olaida figrtantabundantil fraris,<C3fda junt fignantia fup Dominium vniurcuiurcp bumopt! vVr
bio indicare qj ide bumo2 Dominaf multu) in C02p02e. tudines terminabiles z quiete.£t boc erit ppl^y . CDefignisDominqmelancIjolie. ^ iCa^ii"* ratiaaeriscalidi:q2pluuiaaerenirefrigerat.!fHr^^
trefactioncDiminuif.£t vlV fcias q?caegritudmiiq t>ip.bis tpibus fieri Dicit edp20pter pmutationein» ^
aeris ,06 ed:qx no fiiit 02dinata Diuerfitas nae vtbunio2es Digeranf ! tcperenf:q2bumiditasby^^ teperat decitate autuni:! caliditas edatis tepefi>i%| mis frfditate).S3qn byems fuerit ficcattuc rema^v.^ b«mo2es ficut feerltp2i^!bumiditas veris perabit:eo q? ipa erit buo2ib’ bis ernea: q oes no nifit tpe c6petcti*£t ob boc qnfupuencrit eis cal^ f L !iusfmemedio:tuc ide egritiidies gnabuf.SJ^AW^ fiieritbiiida! fupueneritcalo: ediuuseidccu idud mediu ed calo: veris teperat^:! tuc no calo2is ante$ ipfa bumiditas At pfumpta: t Jf
perfit Defenfionc vt ppter calo2C5 no pniw^enif.l:i ^ fcias q? qtuo: tpa funt cu qtuo: bnmo2ib^ Acut citqj ^ |
ele mentis:q: A tepo2a re Adutvt vnu elementu alinn i
vincatvel Aipet AcreAdut vtvnusbumo: alni no^ J cat:q2 nifi edet c6paratio qua f ?
re vnus bumo: a fuo p:io co2niperef.(t; ^tem J.
brems fuerit calida meridionalis j?PlM«iofa:«;^5; fi(> ptetrionaleinaquoAij Aentfiurusfanguis! obtb
ficcaz fenibVetimatatepil^lie « paralyiis z apwLf jci«a pgnantes abojtiimt.£t ca bni’c:vt in tali ipfe cgritndinee fiant;qs cerebtu in tali eirpone r«P% bumectaftreniente ' 5 o vere frigido ctmi fiiinatiiti}. beat bnmojea oilToIntoe moiiere;tHc|frigiditae t«''^ ftie coplcpioni nalin timc btimotes a friditate toP’‘ ^ oiftillabunf ;t ob boc ifte egrittidinee itiotiebtint ^
byemis bil^w erit fimilis bifponi veris pdicte citinsegritudinesiftefientsga biimojestnnc tentlr ^ enmt congelati T immobiles:! ipfi tamen non <•’" as/ nitusoenudati abbnmiditate natur all£t /In giiinis bic intendit t)ip,piopter vlccratione que fit pjopter reiimata aenta q fiunt ab bacp^Jj^ijis tione.£t mulieres non abortiunt illo tempotetnin vntueipf^rum talitempoie nimis bumefiuBl,* litatnrqueineis elt virtus retentiua:! pow^ |'yisi' etii bac permutatione embtio tedaf eo
JjfJtSrimdines q accidutjppterbosbtimoies.SedlaP 2:,!« fit necefr
Sijrt ®®"’"J"**ftopbmnoptautpluriiim.fedlal!i'
CCfy Agnisp2onodicis egritudinu futurarum per aere^ -f*» ct tempo2a. r afi ■ aP
«nsSfiliUe^ firft^ae?elf^^^^^^^
Q V A R T V S
dime^ t>ebiritaf.(r£t bijcit tpip.q^J ^rit pap pln^ arabico noiatur a jabar.CTjEtfalt^ faciei itoiaf bacbala:
«iofa z autunus calid’ multu meridionalia z pluuioftie: ronura vero noiatur lncbo:r*z fparmus noiatur rafnec:
^ ‘ 2piiatiomot^noiaf cadar:paraIyfi 8 Verofelee.(CSaI
tii 6 faciei pfeueraa multu oenutiat tortura 02is. Saltus vero toti^cojpisfigatfpafmu buniidu.T^2iuatio motus li gnificatparalyrmi.C^l^ubedo faciei oculo2u z venap q fiint in eis cfi tiu;:u lacbiymap zfuga a lumine cil fo2ti do lo:e capitis Denuntiat apa cafm in cereb:o. 3 fncub’ tbe bus d 5 :z vertigo babafta noiaf pfeueras bnutiat epilia.
410 .
f f
t I f
* J
tunc erunt by eme fojtes Dolojes capitis:tufles z rauce/ dies in aligb’ fiet ptyfis.2 ca bui^ c manifellateo g? in ta Ii autuno replenf capita multis fuperfluitatibus:c cum puenerit byems cdp:imet cerebiu z ilillabut ab eo fup/ fiuitates nec poteriit Digerit z ob B ille egritudines fiet* na fi remanebut in capite facient doIojc p^edictutz fi flu
jrerintab eo facient egritudines fupjadictas ; z fi fiuje/ v*** r^. w/.»..™ -r-- —
.t « rit ad pulmone fiet tufies.a tptyres.adbuc Dijiit gj fi ftie epilia vero vocar cbilfiomtrifiitia pfeuerans fine ca De<
I aifby* yj j aunm’ aptetrionaf z ficcus fiet in copfonibus liccis nuntiat melia5.C3pparitio coipufculo 2 u velut mufcap • obtbalmia ficcatfebtes aaite z cardiaca melica.q: mani z capillop an oculos Denfitiat deurfu^ aq ad oculos: nifi fefiu eft Qj qn ifiud tps in ficcitate foitificatur faciet egri^ boc acens a fio pueniatt^eiimata cdtinua fine iterpola tudines mellcbolicastz feb:es be Dictefunc eje bunio:e tionefaciut timozc ptbyfis.Sud02 mult^pfeueras figni/ merico:muis buoj ille no fit velocis mor, 5tem Dijcit gj ficat repletion^df ojtis fyncopis crebua fine nidifefia egritudines q fiut tpe multu^ pluuiofo ^ maioii pte funt occafione petfetieras Diu moUefubita nutiat repfone febzes longetz flujms vetristz epilia: z appopfiatz fqui/ fupfluaj bnfes timem^ ne ad fputu Deueniat fanguinis g nafia.CTHt Discit lDip»q? paucitas pluuiefalub^io: ccoz/ in arabico noiaf vefiada: z et c fignu appoplie z fubite ro jib^£t ca eft q: fiipfiuis buiditatib^caloj nalis no bil mo 2 ^ z fiupefactio fenfiiu z relajtatio motuii figat appo/ p Dnaf.£tndefimtelligendriab1^ip.vtlaudetaere ficcu pfia3.6rauitaslateris6)ctricircabypocudria egritu"**" cr toto q: aer nimis ficcus inducit egritudies eifde lifes. epat) figuStercP mUtu tictu tioie egritudis icteritie figt. £fppeaDicit alibitq^qnepuatiopluuiefiutfebtesacu iqualiditasfacieiztumoj palpeb:ap z Digitop mamui5 te*qa aer teperatus f m TDip^e mediocris inter mulf aj z z pedu futura bypofarca fignt f eto: fiercojis figt fuper pauca plmiil£t tti Debes feire qj aer Difiemperatus in naufeaj q in arabico noiaf tacura* Urine feto: putrefa/ vnaqualitadiDifieperatiarupfiua gfiat egritudinesei^ ctionezfeb:enutiatXafntaszmeb:o2upfractiofineca de fifes.flTSj aer pefiiletialis fit co:niptioe fiie ful>e.£t manifefia cu cafu appetit? feb:e Denutiatv:ina vfima p boc accidit fepe pp multa pliiuiam tpe efiiuo:ficut Dicit feneras vlcerationc in vefica z virga figt.Tb:iuatio ap^ t>ip.qj accidit in ciuitateacaromquia tota efiatefiiit fo: tir> cu fy.icopi cbotica fignificat.6rauitas z e;: tefio q eft tis plimia:z ppterea accidit habitantibus malus p:uri/ fub vetre z in remb’ fignificat fup egritudinem renum, vt pis:z pufiule nialitiofe:ita q? aliqbus cadebant b:acbia Stercus adufiu in oiificio ani vlcerationc mtefiino:u fu
2 pedee*jfti co:umpif fiiba aeris e)c vapo:ib’ co:niptis gnificat •’C>:uritus in ano pfeueras bemo:roydas^nun mijctis cu eo fic a vapoiibiis refolntis a cadaueribus z a tiat nifi in intefiinis fint vermes nati. IDulte pufiule iii fiagnisqiiibuslinfimaceratur.flrEtfitrfiimtegritudies co:po:eapa magnfifignificant.IDultanoda ^ppar^ia pefiil^iales a co:niptione aq z cibo:u5 fic accidit tpe fa faciut timere De nodo magno nominato Dubellet. H3oz fnis.'Jtcegritudmespefiilentialesqfiuntaco:ruptione pbeaz fo:tis rubedo faciei zfirictura 8nbeliP»zyocis flcris dti^fimt egritudines mo:tifere:q: aer putrefacti letio lep:d rignificauEtvtr Dico qi qfi pmutatur aliqd e% velcoiruptus velocius attingit co::z p:opterea accide^ pfiietis figtfutura egritudinefiait eft appetit’ fiipAiius G
^ a illarfi feb:m funt mala ppter malitia anbelitus que B aut Dimimif aut augnietfi vel Diminutio in fiipfluitatib’ «naAz no apparet in illis feb:ib’ fo:titudo:nec fentitur vel muirronmus vel paucus vel alia acentia pter ifia. Kmaanalefiornanifefieeo^ ^ _(TDepulfii,zv:inajng £ap.id"».
mbus ^tutib’ co:pis.S5
inaSiftnIibilc eft mala copro pticularia vlomerfa:
S ^ nooia W egrotatEjEm^^^^
E t POSTCivAM locuti fumus oeboegiie fignop fuflicicter: volumus nunc loqui oe lignis ip'
^ ^ „ farncgrinidinuqlignificatneceirariovnamtrium
Ilm «Efmnra ofl t»ran^^ Rqnenf eop nam quafi n6 reruj.vj. aut fuper quiditate egritudinut aut fuper cau^ criit Mritudmu qjuis nos videamus 5nuj:qt egri/ fas ipfarumt aut fiip me'bium in qno eft cgntudo.£t mub
funt magia ppe vni tepoti q? alteri fic fut toties fignificat fuper bec tria que^modii 6 fignis egri/ ear hflta^nfiefiunt ef binnote finiili illi tenipotitquia tudinu q funt in niebiis iterioiib’.S5ed egritudies appa fmm! wt^^hi^ice in eftateimefice in autuno: rentes in fiiperficie coipojis no indigent fignis nifi figni/
ficantibnscaiifasipfarfiobbocqtillepatctfenfnivifus. nes i^r scridit cDter nionibumotii z eo:fi oif- £t vfrfcias qjfigna nofunt aliud nifi illud qb apparet in
WuSSLiS^^^^^^^ actionibustpaftionibusaialibustnaHb’c«acc«iboa
bus oft"mfirSdS^ linennitab eis.-c.:optereaq: imieniimf tmo gna fipop
terrenafc&ifi^£^^^^ coicantiuj pluribus egritu*nibw.(C£t »ebem’ptra/
tSes^p^ ctareDeeis.tpofteanarrabun»fignavniufaiiuftBegrp
tentionlToqSl^o!(Es?miiCT^^^^^ tndinisppa.£tiftawiogria fignotufu^^^^^^^
lut accidetia fignificantia fiip egritudines magnas fiitiv ^^atio pufiiisfiimif acoicatia ouij meb:o:u cu cotd^
ras-tnos Picem’ oSbiifearunibic,£tpofteaoi^^^^ (Lisjvunafiimifanienfuraosonisinepatea venis:*
nuis oe fignis fignificantibusfiip eafde egritudines * ea^ EE*^,^ fignificatio ipliiis no eft pauca in lignificando e^ rucaufasfqtmnltuneciiij^^ tudines mebtop virtutis nutritnie.£tmcip^^^^^^^
VtDicaj tibi res nonas que no funt Dicte ab antiquis. .. . r^n i-?"»
E t T^T^^FRVNTodaoiOolotcapitis fiyiis Tj bus motibiisboceft motu Dilatationis* motu con
bico noiaturfetbica perfeueras Denuntiat Dccur^ ^ motus fient Declaratum eft.
rumaqneadoculiimfincautoilatationepupillequem DuosmoPnefeirariofnntDiiequietts.tetiaqjmpitn
J tcsbiiiiis artis bicut g? ipl! ccmptdj^ndritbas bitas j|e/
Citiea tecjz niajcime quiete que eft po(l,contlnctioiie5:qiua qes
filtole c oif que eft poft Dilatatione ctl nianifetla etia illi q no ell per iiditozis fectustppterea acentia que centialiter boc comitant c6
eognitioia tinetur vna iHariuboe eft aut in motibus aut i qetib^Ht qrietepotl ;ppterea apparet qjpiiniagiia pulftmfuntfeptdvnri crt pialtclCf qd rumi^ a qstitate oilatationis.i^rumitur a q3titate tpis
niotus^j™ a qjtitate virtutis mouctis.4'" a tpe qetis.) "* a ;ppo:tione Duop niotuu z ouap qetuni. d™ apnuitatione pulfiis z fiia affifatione fiie teperiei*?” 3b ojdmatione motuszquietiszinozdiiatione^Sstriafuntgfia q pfue/ iierfit iugere medici iftis.7* vnu eft qbruinif ab arterijs. z"» a qualitate ipftus arterie.j^fumif a Difpofitionerube artcritvSed ifta tria non fimt ;pp:ia in pulfu in^tu e put fiistq: pulfus in^tu eft pulfus non ftat nili p motu: z ge^ tem.£t pmo volumus narrare fpes q ptinen^rub vnoq^ grie:z poftea Dicem^caufjs vniiiftuiufcB^is : t fpd:q6 jC eft:q: qn nos cognouerimiis eop cis efficietesJtuc pote/
rimus fumere plura figna egritudimueo g? ipfe eede fut cie Diuerfitatis pulftiunK£t ppterea qft inueniet? genus autrpes ppzie caufettuc erit tignu ftpu ftiper illud genus fltit fpe5 egritudinis.(C£t pulftis g ftierit pluriu ciru no rigniftcatftiper illl egritudine foliim ipfam efticiente nili fecu alia fignificatio adiungatnr.([;£t Deinceps velum* incipere narrarefpecies pulfuuj:2 fubfcquenter eomni Cis aflignarerquia ciifcmerimus eop cis tflicicntcs:tuc polVentq? ponemus eas figna fuper,egritudincs:eo qj ipfeeedefunt caufe efficientes earunde. £t ideo qii erfit cp eis genus velfpcs pptie caufe tunc erit lignu cotinuu fuper imientionc illius fpei egritudinis vel gfiistt qn erit ei plus vna cl no lignificabitfnp egritudine agcnte:niii qn C113 eo fiierit fignificatio alia» acrbigratia. q: pulfus fotmicis qui eft in etbica eft accfts ptimmftip inuetione illius fpciegritudinisuqn erit vna cltmepplunb’:no fignificabitruper egritudine vt pulfus Diucrfiis qui no li gnificatfnper feb:l putredmis:eo qi pulfus Diuerfiis cll imientus in febzibus putridis z in Dolo:e ftomacbi.crgo boc no eft fignu Declaras feb:c putredis ppzie nifi ei aP fodet aliud ligmijtt poflibileeritq6 ali6 fignu fitep fpc/ bus piilfiiu^tt qd no»£t portq3 Data fimt figna lignifican/ fla a medicis canfas puUimmttenetur Determinare pul/ Ium app2op:iatii vnicuique egritudinueo q; maio: pars pulTuu eft copofita ficut pulfus fignificane fup apata cali da.q:eft parmistveloptinojdinatustx variat* multis va riationibusttmbacegritudine pulfus ei ppjius efteo/ pofitusfemp.£t quidam pulfuum funtquozu eft figmim oilfinitiuufiiper ali$ egritudine qn aftbciatur ei aliud fi gnunui?.g«qm pulfus inozdinatus qfi erit cu calote mani fefto in compote tnoeritmoie ftomacbiprictioaliq feu boloj c fignu certu^ftiper febtc putridl*({I£t pcftqs De clarauimus quo eft fignificatio pulfus gfialiter redibim* Qd numerIdiilpcstDeinde Dicemus Vniurciiiufq3.£t Dici niusq 7 gemisq 5 fumitura ^titate oilatatiois Diuiditur in pulftij magnut panium z mediocrem:? in logu bieiil z mediocre:? largfi ftrictu ? mediocrem:? in eminctep'' fundfu mediii.£t magnitudo eft qft arteria eptedif fiip/ £ua Dimenfione in oib* trib*Dimlfionibn6.rjn pfundita JvJ tejtlatitudmc:? logitudine. Tbarnus eft p2ius illi/£t me'
dius mediocritate botii retinetXongus eft qui eptendi^ m longitudinale Dimenfionem pluf^ in latitudinale vel p:ofimdl:boc eft qui trlfitquatuo: tigetis Digitos.;i62e uls aut eft cotrarius buic.Sed medius bopmediocrita/ temreruat.Xargus eft ille qui f m latitudine vitra alias cptenditur Dinienfiones.Strictus illi eft contrariustfed medius mediu tenet.£mmes eft ille qui in altitudine ira aliaa DinKnfioneseptenditur: ptofandus vero eft ei
[ B E R
c5trari*:medi* vero medidcritatcreriiat £t iftefpcciea adimiice coponi poiTiintSed Difficile eft bic copone co gnofeere tactmiftefuntfpcs fumpte a giie $titatis DiU' tationis.CTSj genus q6 fiimif a tpe motus Diuiditur irt veloce:tardu:? mediu. CC£t genus qbfumif a quitirate virtutis Diuidif in fo2te:Debile:? mediu 5 .£t foztis eft illj^ qui eptrema Digitonlfottiter percutit.C^t ft ^
poze quietis Diuidif infpifliim:rariim : ? medium. Btvy cit ^aHqjfpiftiis eft ille in quo tempus quietis poft rn^HJI coftnctionej eft parufuSed rarus eft contrarius illi: reci medius medium feniat. £fed boc non percipit nifi ille ft compjebendit quantitatem quietis que eft poft conftn^ ctionem.£tqtii boc nomnefcit cognofeit DifferctiI inter pulfiim veloce^ ? fpiftlimtfed boc grane eft inueniri : tn non videtur impoliibile multum perfectis quifuntopt*' mirenfus:quoniani omnes bomines non fune eqiialesirt q ^ bocfenfu:qucadniodu non fimt equalees in follicitudinc ? bonitate intdlect*.(i;!o) genus rumptfi a ppo2rioe»4* lepop pulfuu Diuiditur in pullus equi ponderis ? no eqn* V», ponderis:? equi ponderis eft equalis:? babet copofitio^ »■ nem Diioru motuum adinuicemconipofitionenaturalij z per Via nature.? filr babet copoiitionc vnhis qetis fli aliam:? etililla que eft motus ad qniete.£t ille compon tiones Diuerfiftcanf f m Dhieriitatc etatu tcp 02 um z c<y !
plexionu.6af.Dicit q?lfte copofitioes naturales no iniie-' i
niiinf nifi f 111 vnl copofitionu not jrfi muficarfi p 2 opo 2 ' | tionatarum ? otdinataru que eft copefitio Dupli aut paf tis.? Dicit qj mino 2 ppo 2 tionfi fenfataru in pulfii eft lU^J ^ multiplicat quartu multiplicati coparationevmus multiplicate Duaru partuini. £t fi ita ell vt Dicit mirab^ eft.Sedcoparationeoillascopiebendere Dilficileelt ^uis multi bomines in muiica eas copzebendant : p^*^^ ptcrca q: note nmiice bfttfiiperfliias ejctenlionenuita ^ p
mino: Dimenfioillapcjcemplopotcopjcbendi:? ell ill^^ V' que multiplicat ex-s^. partibus vnius partem vnani. P y illa verba fimt alterius fcie que biiic per accidens cll ne^ ceftliriabic panis* Sed in piilfufimt tempota bjenia ad miiemedu bIc cdparationc in eotadbuc magis:q 2 qui‘^^
Cjciftes poftrpilfitiidineDilficileellimieniri:eoq5 artC'
ria eftfub carne.£t ppter boc elegerint tigere bic arUJ riasteo q^ illa eft latio: ? ppinquio: locipncipy:^bas ar terias tangunt niedici.(CSedgemis fumptiis a fua limi^ latione? a fiia Diiierfitate omnia p:eterita genera confi^ net:q6 eil:q: aflimilatio pulfus eft vt oiagenera vmi modum concurrant.boc ell.q: fi ell magn* vt fit perfeii^ rana in fiia magnitudine: ? limiliter fi eft velox : tardiisJ aut ex al^s.£t pulltis Diuerfiis babs Duas fpccic6:awi omnibus generib*:autinvno:aut pluribus fit Diuerfiist aut in multis pulfationibu6:autrolfi m vna*C3tc Diuer fotum pulfmint quidam ell otdinatus ? eft ille qui multis reuolntionibnsfiiam oiuerfitatem cofeniat. £t quidam w | eft non otdmatus:: eft ille qui ftiam Diuerfitatem nofef uat.£t conuenientius eft vtfpecies piilfmim DiiierfomJ ciimfpeciebiis copoiitis computentur.? ego cx cis nia^' , nifelliotes Dicam. (CHtgeniisfumptum a qualitate ar^' terie Diuiditur in tres fpecies:boc ell in frigidnm:calic!ri ^
? temperatri*(THtqiiodfumitiir afubllanita arterie dk « iditur in Dunimtmollem:? medius. (T^tftuodruniitiif a contento in arterps Diuiditur inplenum vacmmi z nic
dium.ifteruntrpc5 fimplices pulfuum.{C£t inueniuntur
pulfus cempofitiquibabent nomina que Dicendafunfquia quidam eoms Dicitur pulfus captisans:? eft qui va riatur in vna pulfttioe i tarditate ? velocitate: ? accidit > huic pulliii vt fellinet ? liet: ? cito redit : ? fuiini motum complet :2 appellatur captisis eo q^fims motus aftimi' latur faltui cap:ioln(r£t gdas notatur cauda fotisina a
Part 30
sdiqH v^iaf ab augmeto 'ad Diminutio nen aliqn a oiminuttoe ad au^tnerfnz iftud augm^tfi Oiminatto aliqnfunt ^p02ti'onata aliqn nd.£tqda ©jyn dolus:? iUecll^ variaf in moignitudie? puitate ptiu o:' ganimcintn^tia t |>fimditate in llrictura z largitate di mollitie fuBe otgani:? Declinat parii^ ad paruitati led non wltu:? vtrHius motus allimilaf rndis maris z ab eifdc nome rufcepit.£t qdam d 5 micalofus qui vndolb aflimilaf ;? eft eo mino: z rpinU>2*£t quidd D 5 ^:micds sefl mino: iftis Duob^fed ellTpillio2*£tqiiidd ti ferri/ itusqvndofo in oiuerfttate pPulimilaf:tneis rigtdio: cH.£t qdam bis pulfans:? pot efle vt ide fic oenokt
per omerfitate qtid in rna b) puifationerq: in eade5'in/ terpolat z roicrtiitz pot ef?^ vt Dicaf gj Due pulfatio/ nesfunt vna*qt quies q elf inter eas nd bj tepus q? me/ reaf Dici tdpus qtiietis.£t quida D: tremulus:? quidam d 5 toJtuofus qui pcipif talis ficut d o:ganfi torqueretur. £t quida Dicif arcuatus:qd eH:q: eft eminens in medio: ?me5ctremitatibusp2ofimdu6.(ir?lle ftmt oes fimpli/ ces fpccies?manifc(ho:esque fant incompofitis.
C:oe cawrispiiUtium. £ap.i8"*.
D einceps incipiennis narrare caiilbs oniniu. £t Dicimus Qjca magnitudinis pulfus c famtas Intutis ?etia fanitasinUrumcti:? multanecelfi/ tas pul^tionis:? ppterea eft ille pulfus lignum Dommyionis fanguinis in tote cojpe:? majtie fi cu boc lunganf velocitas ?freqnetia.q:B llmt teUimonia mul te*mxeiruatis cfi fanitate f tutis ? indrLEt cie pui pub fus funt iftw p:k:hoc ell fi fmtpp Debilitate folu aut in^ obedietia milri:autppnecelRtatis puitate 3 :?ppterea qn entmm pulfus ca Debilitas f tutis necelTario figmfi cabit cepfone mala male Dnantefup f tute ipfaj Debili^ tautetaut ligiiat euonc fupflul ppter qua itrmfeca vir Ius e Dilmluta.£t qn fuerit ca ejc inobedictia organi ne/ celfanougnatmalacoptbne ftccamale:licut accidit qd pnac cbotataut meliarant t>naf in toto corpe copto ma Ia licca no malis fic eH febris etbica:aut fignat fiip coge latione q dt pp fHditate mftd:atit pp ejctidone ^rterin ni q fit pp apa.S5g fit pp pauca neceUitate figdat pau citate caloris:? aliqn aggreganf B oia tria:? fignat fup illa tria.£t ca mediocritatis ell tcperiti^ reru fupradb pulfus efl pauatas f tutis eo q? no pt Wedere arteria in latitudine ?pfunditatef m pportio^ ne ejctefionis logitudis:? boc e p maiori pte pp ineptitu dineinltf i:ficut ell pp rigiditate ? obturatione ciitis.£t <ae curti pulfusfunt oppolite caulis logi:? boc fitppter f tutis bbilitat^? pt ee Vt fit pp inilfi rigiditat^*aut pp *>t’c anibo.([:S 5 largi pulftis ca fortitudo f tutis ell cfi «Ptitudine inilfi:? caufe llrictifunt illis oppofite^CTS^ <aufe eminetisfimtppinqne caufis Idgnejccepto q) ^tus fortior eil^millo vel alio:autqr iollfm ellmagisobe dies.£t caufe ^ftindi iltts funt oppolite.£t cd veIocis>c WKapulfatioisneceintasrtnnoe necelTariu vteuboe Jdiugaf fortitudoreo m pluries na laborat cu velocita-' te loco fortitudis qd fortitudine no bj:? B fit pp dbilita teni f Ditisrant incptitiidine inHfi«£t cae tardi iflis funt ^rie^ino nccefiitas anbelif’ ant Debilitas^tutis aut ani ^:? 4>ptcrea c boc genus pulfus figmi male copronis tnde nialis velimalis pprie vel c6is:aut Debilitas f tu/ tJ8 pp euone f3ambiila:ant pp multos malos buores q ©inoluut virtute pp mald eop coplejrionc vel qlitatc:?
giiis recepti a f tute fiTit manifelle.£t cae pulfus for n^Debiiis qfimtfumpte af tute manifelle funt.£f cae JPjnitudie eede cu: caufis velocitatis;? na illu opaf qif IJiP^f^cwforte vel veloce.©^
"•^w^iwtate cu abucUtie fiiditatis«(ES5 genisfiimptu
Q V A R T V S
a proportione. 4 .tcpop ptillbs ell qa eop a via nali e?:i/ £
tus cjl vt motus Dilatatidis fit maioris cdparationis ad motu conllrictionis q *5 Debeat:? ell vt maior fit necelli^ tas ii^trationis refpirationis.£tquddo motus con-^ firictionis erit maioris cdparationis:ad motu Dilatatio nis Debito:tuceritfortis necefiitas adeuaporandfi va^ porenimofii5.£tqfi quies erit maioris cdparatidis oebi to ad motmtuc erit boc ppter Debilitate f tutis cu mub ta infpirandi neceiritate.£t filr pmutatio cdparationis Duaru adimiice quietu^ eil fictit pmutatio cdparationis Duop motufuboc ell motus Dilatationis ? cdllrictionis.
Sed geniis fumptfi a fifitiidine?Diuerfitate pulfus ell manifefifuqa afiimilatio nd fit nifi bonitate f tutis z or/ dinatide ipfi« vt catifa pmutatidis ell eiiaporatio f tutis z ipfius Debilitas.£t cd talis pmutationis ell vna Duap renuant ppter aliqua re$ q i?tutej Debilitaiiit ? aggro/ p
uauit fiait Dniuni biimop maloptaut ppter aliqua cou/ ^
fas calore mtrinfecu cordis ledente:qr Dillcditliait dc/ lor oris lldcbi:? pt ec q? fit boc propter Debilitate f tutis ipfi^De motu iniK-i:ficut ptin^itin fineegrifudinu noce/ tui Jdeo qr Debilitas femp d: m cdparatiderqr ficut cd/ tingit pp cdm miiltcpbumoprfic nd ellipofe rtfit caii/ fa mor» tllfi ipfi^£t g Diuerfificaf in mftis pulfatiomb® minus malus elhficut ell ordinat^ in Diuerfitate pulfus.
Silr ert malus minus nd ordinatotppea qr ordinat^ cd/ feniat fiifi circuitu in bac Diuerfitate:? pferuatio non fit nifi Dnio f ttitjs ;ppter aliquc monlfllfct caufe fperu in Diuerfitate cdpofitarubefimt:qfii caule capri^atispul/ fus aliqn puenmfcjc ineptitudie inilfi:? fitie ca ell pul/ fus roridmj:ecct'pto q? qn pmutaf ab augmeto ad Dimi mitioneell fignfi Dlminutidis f tutis:? fi redit adfun,pn/ cipiu fignat vigore f tutis:? fi a Diminutide ad aiigmetu Deuenit fortiore intute' fignificat.C Sed vndofi pulfus —
cd ell f tutis Debilitas cum organi mollitie ? ff eqiientia ^
fita efl fient n virtus partemebri fup alias aggregat:ita Vt ifle motus motui vndani maris alTimilef g ex mitis edpofitus ell motibus.£t vermicutofi pulfus cae ifii^ fi miles funritn funt Debiliores:? filr fbrmicdsttn ? ipfef/ miculofb Debilior ell:? ^pterea Dctn elhq? nd fit for mi/ cds nifi f micttlofiis ^cedatXaiife dbilitatis f tutis ftmt manifelle:aut |)pter euones rtipHud ecqua euenitlyn/ copis aut Dcllnictiones caloris mtrinfeci;eo q» caufe q faciunt e^tndine fimt^ueei? nocet illifrSjierrini pulfus ede funt virtutis Debilitas ? ell edpofiree Debili ? paruo:? in ipfofimt ptes anticipantes ?'pollponc'te6 ficut in vndofo:eccepto gj m illo fiedtas magna ell ma/ nifella:? qr ficcitas fit it ab ejctefioeell ferrinus pulfus fignu calidi apatis ? macie qn ell in mebris ucruolistqd ell:qr ri^ditas plns fit ibi ^ter ncrml<TSed bis pul fantis cd boc efl martellinkd! organi Durictesrqr agit fi H cut malleus fup incude peraities bis pciitit ? fc6a pul/ fatio p fe efi boc ell ^pter rigiditate neniiXt cd trcnui/ li Debilitas ell f tutis:? tortiiofus fignificat fup fpafmfi.
£t arcuati ci filr Debilitas elli^tutistqr equalr organi ptes ferre no pfif.C?Ht' fimt ede fepte generii piilfuiis breuiter Dicte.iSs ^ pulfib’ apatii^ Dicemus cu Icqiie/ mur De fignia cviuflibet egritudimlSs ede triu geuerfi pulfus illis piiictap manifefiefut a reb^afidictisrboc ell a caufis male cdplcnisXt qr ille fpes piilftm nd pf.t cd prebediinaliquofdiinduonificdparato ad pulfus 1^«» qui in corpore teperate coplonis imienif:aiit ad aliqiid octo coplonu f ^ Cal.aiit ad.4.f s qr apparet a radicih^ naturetz Hep fanop pulfus alter ab altero Diuerfificaf.
£t pp eop Diuerfificatione op^ nos cognofceretqr fi bec ignoranuis egrotdtiu puWis mime cognolccm^:q5 eqr pulfus egri n cognofeif nifi pp edparatione corpisfanu jColSuen K z
cmcm ^iuerntatl copkxicmc iprni^.Jf t p:cptercan^celfe tlUiquiVtiltm bac fcicmiapcrkctus clfe Vi fc tperccat m cognitione pulfnafani vt cognofcat x>i iierfitateni copk)cioni 6 ipitue:^ Vt cogncfcat canfae p" tiimltcs piilfiim : qa nuib cogncnerit pollet errare et opman:qui a pulfns ran 0205 egronmit
iTt>c omerfitanb^pnlJiJn per res mtnnfecac» Xlap. 1 9 ^^ • ^ \ X D I C E M V 5 t>iiierlitatepiiiru 6 c 6 pU 7 :ionii 5 . X; iMilfiis nalis cate coptonie maio: cft z velocio? 1 ^ P«^tii tcperaten pot efle vt <it freqnetiont tridc tflpfrariue pani 102 ttardioztcperata z pole ett Vtfit iiiagie fiibinerTiJ 8 .£f piilfns (icce cople^-icnic ell cu parilitate Oiini 0 :ppterea qa onntiesno eft obedies ejLtenlionuHtpiilfua btimide mollis oeclmds ad fo 2 tuu cime 3 z magnitudme:qa in boc bimiiditas obedies eiK £t pinguedo z macies biit fignificatione m actu piilfiis: q: pnlfns m cojpoiib’ macilclis euidcntio: apparet q *5 an pinguibus eo q^mco 2 po 2 ibns pinguibus eil pulAis quali repultus 2 b 3 rpiflitudirtc:^ pptereabj foztitudi^ nis Diniinutionc.(C£t ctates funt ejc rebus ^ ponut «erUtate in piilfuppter oiucrlltatc oatd a cdplexiotit': q: pulllis pucrop e;: ptc calo:is ell velox:tex parte ce^ bihtatis f tutis eft/piflus.Ht pulfus iuuenu e(t fo 2 tis pter eop caloic z foatitudinc z eft rario: pulfti piiercp* gt pulfus fenii oebilis eft rarus ttardus.£ffcjc «0 fuui^ liter eft e^ rebus q oiuerfttate ponunt .in pulfii : q 6 eft: qa pulfus mariu eft foatiox z maio 2 pulfu feminarumtz pulfus inukeru 3 mino 2 eft z t>ebilio 2 .fed eft velocio: co L velocitas eis eft loco fo 2 titudinis.(E 3 ftc funtcaufi: mutantes pulfunuCHt fcnmus « vigilia ftmiUterba-
beut operationes in pulfus permutatione* ^
IT >e caiifispernmtfttib^ ptilfuj ab e^x^nnfeco* £ap.ic* ^ E D R E RV M ejrtrinfecanim qpulfu 3 pmutant* t/ Oueda funtinquatuo2tcp02ibu6 annn^quedam ^ m cibis t potibus z in balneis aquecaCe.Siniiliter ^ taccidctia anime funt e^* bis ^?mutat pulfutu.£t €% bis q pimitdt ante oicta funt in cegne pulfus,£t a rc bus q fupueniimt co;pi a qtuo: ^jlitanbus poteris puk fuuoiiierritatccogncrcere*^.g.qa cibus qn eftncuittT in ftdebo fufeeptus pulfuj ponit pariifi z vcbile z occul tu:z qn oigcrif pomt p:iu^£t boc eft:qz cibus antequa pigeraf calo: nalis ab eo eft fepultiis queadmodu ignis a multis fepelif ligms:'tqn»t>igeriftficcalo 2 inualclcit nalis.£t ppterea m ni is Diximus radicibus g? cibus exparte eius eft fitistz ex pte eft j>2iiis.£f fite eft m fomno z in vigiliatq 6 efttqa fonmus factus pzopter abuno fit uifiq: calo:nalisa dboeft opp2efliis:z vigilia pmaioa parte fit facta Digone.Sed pmutatio ppter tepus anni
Q fend eft multii 50 ccultajq:pumis veris t>ftcars zhiy
midustficut eft inlmtib’ copPonc eddetz fiCr alia tna te po:a febnt.£t q opinanf pulfus qutiini eft luispup' fui veris in fo:tTtiidic frequetia aut teperie penit^ errat pptereaup in illo tpc Stlites funt Diminute pp paucum calo2cfpiritmuimo ifto tpe c qfi fifis fenu f tutuq: iftiid tps tcpoiifenectutis plima terre
nafcctia fenefcfittt ct ^tus giiatiua in ifto tpe i vegetabi libiis z aialib^Debilitaf .CHt fitr regioes bnt opatione in pnmtatioe pulfus z g^copfonc pnuitat(C?a Dictii^ eft fufficieter pe pulfib«:2 q petierit vltimio:c particiu laritatcin fcictiapnlfu 9 tpqmratipra 3 Uib:is Ipicatou* ir DC V2inis generaliter. / 3 ap.- 1 "V
T DEiNCEPSyolumu 6 loqmDev:mis»Cfr^t
I . oicimns qj accidetia que apparent De V 2 ina ftcut I fiiperiiis Dictum efttquedam ftgnificant oigeftio^ nem epatis venarum z mcb:o 2 ii 3 . £tquedam & ^nificant egritudinc renu tvefice^iged pzimovoiumu?
narrare figna apparciia m Vtina ficiitTuperuisDicttim eft:que fignificat oigeftione epatis venaru t menibzc^ iitportea Dicemus vmulcimifqj figniftcqtionefpecieru* kt res pquas lignificat V 2 mafimt trm fpecienupa tic V 2 ine colo 2 .fcba eftfuba.tertia eft c 6 temii.£t colo: Vif Diuidiiur in qiiinq’, partes : quas Diximus qumq ^a/l:^ 2 lnm 3 tli coloiciidnU‘J'z b 3 multasfpcsficinP^' leariscz citrimis:e poftalfar: zpoft illum vacafiniisft croco aftimilatiir:z poft illimi qm alfimilatur bec.ipcbrn gen^ eft colo:i 8 rubeuz Uliid babet gradu» ficut colo: qui noiatur afaab.ucoloz rubeus mixt«»t” qiiadaalbedineficttteft mrola:tqm neminar cbmio» qiiicrt vt fanguisn rubeus qm mfupficie b z Dicif asinia.^t tertm genus i ft colo: viridis:« dus fiait fifticus z licui ginur;^ licnt ctleftis qm m ara bicoDicuur elfemctmi^a:z ftcut nigellmtis»;^ ftcut po^ rinus.£tquartu genus c 6 tmctcolo:c nigrum x b 3 gr» d 11 s.v 3 .qm Decimat ad obfcuritate quandd:x qm Decimat ad citrinitatc:x quendd qui Declinat ao m kmcaniuni.£t quintu 3 genus continet album eqimi^ be v:ma vel De aqua.iped albus eft ille qui verc c
albus eft:x qdd eft qipermati alUnnlatiir qmda ali
iatur lacri .3 rti fnnt ftiiiplices colo:cs vaine.tt funt a « multi cdpoiiti colozes De quib^Dicerc boc 110 e rimlicm colo: oleaginus.:^ qui aftimilaf loture **ec^ camis z iimiles.£tf m ngiiificatuAimitiir afito:^ i^dd eft ifubtilistqdd grclfan qda mediocris £t boc i liiit qtuo: modis: vmis eftvtv:ma ingroftef.locfis eft vt lit grofla x poftea tin eft vt fiatfwbtilis z remaneat fubtilis.Cluartii c t
fiat grofld X remaneat grofta.(T3l^c|ddriibaeft cia xqda 3 cbrciira:xdara naliter fube fiibtili comngnu J Xertm fignificatu eft contentoptx contenta v:maru in mimf a colo:e fiiba locotx Di(pdne.na 3 qbdd. eft fpiirii3 X coctfr.x (lat inpfimdo vafts:x ipiius partes fuft* eqles vt figura babeatpineata3:x: iliud eft naleq^at^ pellaf in arabico:x d: ateneptx qnoddd furfuri affin^^ laf.^x quodda faniei aftiimlaf :x quoddd eft fqngmneu)^ xoagulatiKX qbdd affinnlaf pilis:x qi^»dd arenulisj*^ ft da 3 afllnnlaf partib^ ferrameti:: qadajalHmnaf ^ fqiidniis.Ht bec cia funt pter nam:liait colo: Twctis genxobfciirtts funtpa'ttTndm.xqf»dani.elf m * perio:Kxq6dani iiiiiiedia:xq6dd in infima*^ ftiiod crt naletcums totum eft equale m oibns partibus fuiS^^
0 '
1 F U i 1 O- V A M bieuiter Dicrq fuftt ligna ^ ab v:ina fwmmtiir Deincepsb^emtiseo:!!^ Mr gnificata x mcipienms a colou^Ht jc>iicimw» uerfaliter colo 2 es dtrini cum ^o:ft gradibusjfi^*^’
lio: colo: eft dtrinus * x alq qui funt a; d)pierpiqds W ceflii3 calo2is iignificdt:tamc f m q;p:cv»inqiiio:es nJnj igneo colo:i ficut colo: cbofevitelline qui colo:i vitelli puop DO Die nato:?? qtid Dicit Saf.calm^'. rem onmibTpcciebiis ci^cfe efle.([rSedCDlD:cf nib^^ vlV fignificat Dominmfangum xf tutis Debibtatexnia xime illa q Declinat ad rubedine fup qtid.eft nigrt^^* cut fignificat illa q Declinat ad igneitotC3f cbolerd.£t Dicif q? aliqui in feb:ibu$ guinc per v:ind:quduis in eis no fit vena fracta 2 ^ ^ fignificat periculofam crifim:aift Dnium fanguinis q!^^ titatuiu.£tnigrav:ma fignificat aduftipnc x ftip^^f nimmfrigiditatis.q 6 eft:qa calo:x frigiis.bc'C ciimt.Sed q 6 a caliditate p:oiienit babet bula caliditatem figmftcantia.Sed quo^a FW- " p 20 uenit
«J '6
Q V A R T V S
0' B
pjouenit viriditas aut fiidtas pccdit z vlV allj colojcs fri giditateni ligmficanteg, £taiiqn Iit v^ma nigra p:opter admi;:tioncmcbolere nigre pgejcpullioncscbolere ni' gre q a natura Iit licut in rpleneticis lit:z oh viriditas Ii-* gnificat frlditate5 excepta lUa que urnaria noia^ z pozri' na:nd ille fojte adiillionc^ii^nnkiHz no (dUmim^in fillicina z irtdicaleuceleftisiignificentrupercaliditarej: q: Videmus v:inas cboiricopmijctasviriditaticiij citri' nitate:zq:virid:ta6ertpncipiiinigredmisob boc cau^ Te que faciut nigredinem eedeliintcu caulis queviridi^ tateni operatur:ejcceptoquia m viriditatefunt oebilio' res.£t v:ina alba z clara nciit aqua lignificat oigonis oe fectfi z virtutisniitritiueoebilitate aut oppilatione aut Vfrfiqj.£t vana que rpermati ai^ratur figniiicat biimo^ rufiegmaticoaijfrigidopci udoiii abundantid»£t vtplu riimi appoptiam aut litem egritudmeiignificatrz pueri hac bnt vrinam quando epileptici liimt*£t polfibile eil Vt 15 v:ina Ut lignii erilis in egriiudinibus flegmaticis : z polfibile elt vt fit coloz albus in egritudinibus acutis. Sed ell plurimum perditionis lignum:q:iignilicatarcen fiim cbolere ad fiiperioaes partes z ibi facit apoHema. £f aliqii vana erit rubea z egritiido erit fridatzhoc aC' cidit ppter foae oolo:em vt in colicataut pp oppilatio^ nem viarum que currunt a felle ad mtertina: quia tunc ell nccelle vtille biimo: exeat per v:ma:z alie caufeain^ gnantiinfed Hiefiifficidt^^cd colozes compofiti licut lo tura carnis lignificat Debilitatem virtutis epatis aut re^ minhBt vana que oleo aHimilaturfoliim in colozc ofliu febtem lignifteatteo qj pinguedinem liquefieri in meni' bas fisitificat excepto q? banc nigredo non p:eccdat qj fiboceiretcafumvirtutisrignificarettzquida Dicunt q? bec vana in acutis febabus apparettz f m illos materie rum p^npium figmini eil creticujfed bec accidit raro. ll^i^^*onibu8 v:ine fumptis exfuba eius. /Zap.z^* VBT 1 LI 5 vzina Defectum Digeihonis fignihcat ^ eo qj Digellio neceflario mam ingroflare 03 tz vefc' ^ ctus Digdnis fit pp buniop cruditatem aut ppter De Vj fectuvirtutum:aiit ppeibi t potus multitudinem. £t ex reb^multu adiuuantibusfubtilitatc vtine cll via^ tU5 oppilatiotz ppterea Vane calailofo^tfiibtilesrunt:
^ fi pofifubtilitate apparetgroirafubftatia lignum efi q? natura incipit Digerere. Sed fi ab ipfo pancipio appa' rmtgroiratzineadesrointiemafcrit fignificat multam ^^rnnoaim ebuUitionej a caloze extraneo facta):z ppter oc efi malu ligmuSed vzina grolfa que pofifubtiliatur ^ iteru ingroflatunmuisbec operatio a natura pcedat pigritia^ nature lignificat poli incepti operis pzincipiii.
fi grolfities pzopter motum buniomm fuerit: boc ell ponum fignum:quod erhqz lignificat q? natura Digerere “ncepit.£t quidam boc repzebendere volentes Dixenit 95 non Tunt aliquafignatenendainvananifi ex opere nature interioas/ed fi ab aere extrinfeco fuerint tenenna no eriint.Sed illi ignozant q? aer no operatur in vri' n^ res Diuerfas nifi ppter pzeparationc qud ab interior ^ natura capit. £t vrina que in pancipio egritiidinis a parte nature apparet grofla:2 pollea fubtiliatur longi' lUdine egritndinis fignificaf.Ht iani Dictum ell:qj pueros ni Vrina naturaliter ell grolfa z iiiuenumfubtilis. vLOe b]^poilafi vzine z De ei^ fignificatioibus. iCap. 1:4"*.
H VPOSTASlSfanitatem Denutians Debet t'lfe in fundo z ec alba lenis z equalis: z in fo:nia Pineata infundoteo gj ell fiiperfiiiitas tertie Dige lli6is.£t De natura fiiperfiuitatu c vt fint graues: aiDa.quia mcbza non nutriuntur ea fangiiine nifi poll$ eit Dealbatus teis allimilatus:t pzopterea erit colozfii perftultatis fic colo: nutrimeti qfi virtus nutritiua fegf
fuu curfum nalc : leuis z equalis ppter Dlgdlionis tem^ E
perie3:t quia hic teperies equalis ell in oibiis fuis partii bus Debet elle pineata.p:opterea q?bee figura ^poztio nis equalitate oiumruarum partiu in leuitate zgrauita^ te oflendit:z q: actio calozis in bacfozma Diiaf:« itcoz' pozagrauia naliter extedunf z oUatanft^lcuiainfdprw aggreganf z petunt afeonfum quoufi^ acuantur licut ac adit fldme igni6.<HSed fignificatio q a locofumitur eft flebiila Di becV5.q: illud quod liat in parte ftiperioa quod nebula cii qu ell i appellafurfignificatfncipiuaperitionisDigonis Dum^ fupioa rte. modo fit alba.£t jpptcr hoc Dicit t>ip.qi fi vrina nubej *Kaf. / 0. albamqiiarta Diefeceritcrifinim.viJ.indicabit.i^que ;ginia.c.50. fiat in medio fignificat Digonis crenietint que efi in fun' nepbilis v f do pfecta oigone^ fignificat aofolute:Dumodo in boc p' nepbilis q feneret couenientibus Diebus.Sed fi mo apparet modo fupernatat vero ndifignificat nature Debilitate z illius impedimen^ eneojema tunu(££t elircienduq^aliqnin vzina apparet bypolla^ q eimedio fis alba qn ma ell flegmatica no cocta:: bec Differt a na> bypolialis tiirali eo q? ipfius partes funt Diiierfe. Sj colo: citrinus in fundo bypollafis fignificat citwne cbolere Dnumiquod \ irtik er B co:ri' tem impedit Digelliud:? ob boc fignu^ ell maliuSed ru' ge Utera m bea Colum fignificat materiam multam : pigritiam natu «uic. c d® re que ipfajpzopter fui multitudine permutare no poR oictidis pzopterboc bec bypollafis longitudine egritndinis fi^ vide;«fixi gnificat. Sed ellfalubzis nifi malum aliqd appanier it fi nr tri pa^ gnum:q6 fi apparueritiignificatmonem longo tempo^ mo.c.7°I re p:ecedcnte:quod ell»quia boc malum lignum adiuctil p figrtificatqjbec materie multitudo virtutibus in fine do minabitur:: ipfas vltimo ^llernet.£t fi eidem bonum gnu copulabitur contrarium fignificabit. Sed malu q6 bec bypoilafis fignificat no ell nifi ex parte quantitatis z obboc p:o maiozi parteell lignum falutis. (CSed co' lo: nigerin febabus acutis ell vllionis fignum::|)pter hoc mo:te fignificat»(ES3 Differentia que ell inter bac bypollafim : biimo:e nigrum quem expellit natura per Via cnfis ell qj bec bypolialis eflin vafis fundo.Sed bu G
mo: expiilfus in v:ina ell Dirperfiis: : pp hoc Diuerfitas loci Diiierfam ponit intetionem boc efirquia qn bypclla fis nigra cflCufpefa minus ell mala bypollaii in fimdo dc cubente:quodell.q:fignificataliciiius Digellionis p:in^ cipiu:quauis Iit mala:: minozisell grauitatis.Sedqiie cll in fundo malaDigellionc complete lignificat.£tqud^ do l?ypollafis ell obfcura frigiditate nature vel calo:is naturalis extinctionej figmftcat.Htbypoilafis albagina ria multitudine motus biiniop : Defectu Digelliois tigni' ficat(TS5Co:po:abypoilafiuextra nam multaruma^ nerierufunt:q:quedafiintque tritico fracto alfimilanf:
: quedam que o:obo alTimilatiir:: lignificat be meb:op Iiqiiefactionc:autbumoy vllioncm:: ppterea in egritu dinibtis acutis fimt male:: fi babuerint colo:e rubeu bti mo:emranguineu3Vllumfignificat:aut partium epatis fj aut lumbozu lignificant adullione.£t Dicitur q) citrinus in lubis magis fit pzopiiiis.Sed laminofii^ eilpelfimiij: q5 ell.q: mcb:o:iim radicaliu liquefactionc : incifionc Ii gnificat.Sj fiirfiiceu aliqn fitppfcabicm Vefice: : aliqfl fit ppter liquefactionc niemb:o:um : z q6 Differre facit illud q6 exTcabie vefice:aut ab aliotell gp in iplb pziirit® in partibus virgefentitur.£t vniuerfaliterquddocutn accidetia palfioni vefice adiuguntur.C£t arenofiim fi^ gnificat:aiit lapidem coagulatmaut incipiente coagula^ ru£t fi fuerit rubeum lapidem in renibus fignificat : z fi fiierit album lapidem in vefica Demonilrat.C^tranio^
Aim apolleniatis rupturam fignificat in vrine membzis locati. (EHtredimen babens pilos fimiles capillis hu' miditate grolfa^ in renib^a caloze extraneo giiata figni' ficat.£tfanguincum coagulatum apertionem vene aut Xioiauer. K
//t V ^ i'*l-2. ^
L I B E R^>
■t)oflcmainvjlncvp(5jnific9t.£tqoodt>irtunieft9d etwnM.nocft«mplet9!ftd p:eren 3 oe figmficatis v:ine fufficiens cll quantum ad procedit : z bic feqmtur modue ^
v/Si on Soiicm^^ ■ optratio aliquem modum «aturaiie.
CTDc fignisegritudimim membzomm intrinfecoifi t quod eft,quia natura in boc ILe?i««m8 8 nungcnerali. £ap.t 5 ". ?rtfactioc«moigcrtione!tp:optm^
D einceps nos oicemus t>e rignls cuiuflibj tioms m circuitibus rignumeftmalumtz egritudinis in niembus manifellis z occultis* Ht ratio attribuenda calou putredmali fm q> oictum eft quedam cgritudinufunt in meni lo?e naturatueo q? m materia no naturali ^
bzisejctrmfecisttmntmanifeftepfe:? m multis vi|s nature repentur.£t ration^^
non eft necelTana nifi in caii/i6.Sf3 egntudines que Ciint bus conatur attribuere ozdinem circuituum fub^ in partibus intrinfecis tribus modis figniftcatione ind^ bter calou putredmali bic mfranguntunz noftras raa^ gent. “Unus eil ejc parte membri patientis^Sccudus efl: ces naturales non fequimf quefiiper iigniftcatio qualitatis egritudinis» Xertius eft flgninca*' tapbflicam infcribuntur: z qiii illas no Lufji^
tio egritudinis caufe . (C^t incipiemus a (ignificationi^ confitebitur.fllJet pzopterea mea fententia P*"*^*^ / bus egritudmum intrinfecarunu Et Dicemus gj iam Di-» natura illos circuitus cu 3 'calote mtrinfeco opt ra ♦ \ ci
ctum ell 0 ) egritudines complejcionales babent Duas quaniuisfuperuenerit buiccaloti aliquid extra nat fpecies,V3.mJterialennnonmaterialem*EtbeDuefpe inquantitateautqualitateaneoQ^ert agensin mat cies aut toti cotpozi communicant aut parti*Et quando non naturali:videlicet in bumoje egritudinem ra^ materialis egritiido ell in rno membxo : aut fixa eil in accidens qj cum Ijumoze aduenit eft nnmt i vusfuisautineiuseentia:ficutapollemataz vlceratio accidenti qd ei aduenit cum cibojq^iwdell.tm^^^ ^
nes* Et fignificatio illius que ell in vijs ell De genere (v nentifiimpco cibo infrigidamur* gnificationum extrinfecarum vel intrinfecariim egritii^» Diio Dilferentia nili^ accides quod <* ..,* ‘
dinuni* Sed apollemata intus z extra fieri polTiint* S3 naturalctquia cibus ell natiiralis:red q6 adut
egritudmum officialium quedam fiunt in partibus ex^ bunio:e ell pzeter naturatqma caloz trinfecis cozpoiis : ficut Dilatatio z DilTolutio que fiunt obiiiat fepelitur : z poilmoduj ^^*niit V ictouam r P m anifeHe fenfui : z quedam fiunt in partibus intrinfecis ipfam: z augmentando ad fiium reuertitur elfe ^ cozpozistiicut oppilatiotienitas z afperitas membzozu?. iplius Digeilio fuerit pfecta*(LEt lam bene ,g
rr&e lisnis febzis effimere. iCap.^^"». omnia in tractatu que fecimus fuper libzo oe
^ T INClPIEMVSa mala complexio^ ^atEt ille ozdinationes circuituum ^*ncriiricantur ri
E ne vuiiierfaliter totum cozpus ambiente que ftv naturam bumonimtz quantitatis facientis febzej
b:is nuncupatur z incipiemus a febze Diei.Et Dici^ mfra Diceni^(CEt caufa quarefebzes que Ilmt intra v nmsojipfani femperpzecedit aliqua exextrinnv nas interpolationem non babettell quia quddo in pa^ f ifl caulis efficientibus : excepto q? bec in ipfa non ell ex f bumozis putridi caloz accenditur no potcll ipfu3 n» ridm8momustqnodellq2Cufeb*Dieiremperboc imie^ tnra DilFolueretoonec alia particula acccndatur.-t nitnr Sednon comiertitiir : vt femper talibus caulis ptopterfolidationeni varonmicontmgit:z p:opter ean flantibus necelfario febusadfit* Etpzopterea inllan^ denicaufajetidtYpusnoftrtutiaquiailludexeoqDO^^^ dum ell vt ligna pzopzia cognofcanius z etiam commir^ roliiitur a mebzisfeniibilibiis no fentitiir* Sed putreia nia ad credulitatem foziiftcandam adducamus: z etiam ctio que m bumoze fit qui extra venas ell: buic cotrarw auiavalentadcontrariiimremouendum.Otlwhis exiflmpzoptcreuapozationemqucperpozoiita^^^^^^ feb 2 isrignap:op 2 iafuntDuo*tlmimeilq,pulfiisml>ac b^ozufitttpzopfereafuutrnilliscircum^^ febzevarius nonell:quodell*quiavarietas non fitin rparfiondbumozis pungitmirupernicbzaft^ putridisfeb 2 ibus:nifipiopter bumozum multitiidmej lj«nio2is ventofupptereaqztYPUsm aut malitiam* Secundum ell q? vrina fmim naturalefe^ dus ell bumozi mobili ventofo q 3 fixo*
dSnSLtattquiainbaclbK febjjrtputridarf.ru«ouo.vniuft 9 v:ma in
It Ob boc neccfleeft vt in ptopterbtimojie oige(lioncin:almd,dlqJ pnlfus cll V<1 bacfcbiebvooll3fi8afoUtononnmtetur:?e)c fignifica^ rmstomerru8.5Kniabai}mtfignaiftariimfebimni9 tionibiie alSuando erit vt in bac febte accidentia foj^ gnia lignificantibiis otias fpecjee replttiomwljoe ert # t tiSnSSnn vaf3tf}virtnte.?ft.irunti>pjiafisnavmu£tfalitati6f^'
miimfemelacciditvelfojteteradnenirepoteft;ioici^ rao 'S*'
tnrgjqnando paties intratbalnramtbojnpilationem
cJ^&c febjibns^^ £ap.^". N bte cbolericafunt typus fortis pimgimnis.£t^p«^
T DICAMVS oe putridis tbanmife^ fusmprtncipioimusfcb.ellparuns rarus?
E btiumvniuerraliterouefuntfpeciestvnamoinni list?boceftpiopterbumo:emquicalo:eniobrtirt^
bus venis fit : ? alia fit in bumotibns oigeftionis raleni:? pjcpterea refrigeraUir cojpiis m ptmeq l memb 202 uni. CT Ht Differentia qnc ell in bis Dua^ roxirnio 2 uni:ex eo q^ calo: naturalis ab biimoze of P* bn9rpeciebn9talise)ciftit;qiiodell.qiH3febii6qnefitc): niiturputrido.Et quando calo: eytranensgcnerattw^^
tnifcria ejriiiente intra venas: interpolationem non biimote putrido calounatiiraliadmifcctiintimccr ' hibet neque typumsquamuis parorifiiras aliquando zpertotujcotpnsaugmetaturiiptopterbocpuli ^ Xefo«ifeturaIqsoieitenipo:ibus.Sedfeb:e6qua- eodemllattinonpernian«:fcdp:optcrcalorts crtW
ntitimi*'”'’'’ eftertra venaababent interpolationem . tiimcrefcit?fo:t«ficatnr.(n£tVrtnain l.''acfe. p:o j <
? tvpos/CfitMiiftl^ter^ianrbabent cir riparteeftigneattpatienspenitusaffligitnriiti:?^
* ania bnniotqniputrefierioebetnon putrefit bis iungitur amaritudo o::s . £t oicittirq-quadob^'
S ? femetfe quod " PtfParatio putrefa' oicif pura g? ipfius paroxiTmi ad plus vfqs ad ohoo^>-
k 0'
f J Q V A R T V S
bbiM^fmjMttiKtdrctntddbtituefebiideiUertianus; ftdtiinon pumitunga ndcdnm-irariamQionineafc' bitf 9 qn€ brtt circuitum bunc fint oe cbolera*S5 polFib^
Ic cft vt Hnt Due quartane aut oue quintane:z B no acck dt nifii pncipio egritudiniujilaftint ri0ni9;ppua buiiio feb*taliqtiijgniiicatione9iilerebu9 coibtto fottificanf* boc^eflqz c6plexio:^er:eta$:z aliud rtgimibuichumo" ri coparantur.£t aer cu boc biinio:e coparatione babj
modis ouobu9:mum eflfmftius tepus naturaletvteft ^
«ilas q eit calida z ftccatalius eft qn egreditur fuum cur (noc Tignis feb.que in arabico nominatur mid^abecba: Ium naturales ad caliditate z ficcitaremtquamuis tps g z eftfanguinea. Xap-j i”.
lui naturam Debeate(refrigidum.(r^^(lTeb:^ que pa ^ -^EC FEBRIS typum nonbabet: eo g^Tan^ roxifmos non babent iftis comunicant exceptis circuitio j | guis eam faciens ell m venis:e>:cepto Ti fieret ;p *
bus z typOa£t i hoc genere ingreditur fehtis que caufon I'"' j pter apofiema nominatum fjegmonrqiiod in ali^ micupatur cuius materia intra renas efttz maxime cir^ -*■ ^ quo membaouim pzindpalittm eflet generatum: ca os ftomacbi:^ epar pofita efirpiopterea in bac fe.nd ficut in epate t etiam oiafragmatetquia tunc in bac fe^ eif rigoz£t fitis fo:tis btiius fe.ptopziu fignu cfl*£t peio:^ b:e elTent paroxiTmi tertianarq fimiles cbolere parcxiP rpecierum caiifonis ell illa que fit a cbolera sinaria atitf mistquiaTanguis quando HipercaleTcit ad naturam oe^ p:afitna.£t illius paroxiTmiis logus e p:opter inobedie clinat cbolere:a ptopterea in bac ftb:e non eft Differen
bzi$ aliasfequiturfebjes.£ttemp«sbtiras febtisefilon gum:z tepus reuolutionis ipfius eft oimittes duos Diesj z inualefcit tertium.£t quartane circuitus eftquafi ficut ptopzium fignum in hac feb:e:p:opterea quia no inue^ nitur talis circuitus in aliqua alia febze finiplici vel com pofito.£t niaio: pars hic patientium imtfpl€neticL£t foztificatur lignificatio in hac a reb^ cdibus f s d’ dlps Dictum eft vt ab aere z ab etatibus:t a cdplexione :z tignis fignificantibus Dfiium ifiotum bumonim.
fiam bumous illius ad Digeflionem recipiendam.
Tignis febtisflegmatice. jCap.a:9%
A C GI DEN TI A magis jppzia hui^febzisfut: ca in puncipio extrema infrigidantur z etl tepus frigoiis longtimifird paulatinHmialercit.£t quan< do incipit calo: apparere redit frigus z foztificaf fuper eum.£t tempus paroxiTmi illius ^'.i8.occupat bo ras:z calo: illius feb:is non ell modicatiu^ nec fiiriofus: et ptopterea p:iniitus tactui non manifeilatur. £tbui* feb:is pultiis rario: z mino: eflpiiUti feb:is tertiane in quolibet.4.ruo:um tempo:um.£t vrina in jjac feb:e ell fiibtilis z albataut Tpilla z obfcuratz fi calo: putredina^ lis ell fo:tis : z flegma purum non ell : tunc pofilbile ell vt v:ina fit rubeatz palpeb:e patientis tumide enit. £t in pluribus bo:uni patientium os flomacbi ell frigidus: t fi vomitus eueniet fiegmaticumeuomenr.£taduen^
Ius ipfius paroxifmi omni Die fignum p:op:itim non ell: quia Due tertiane bunc eundem faciunt paroxiTmum.
X>aroxiTmuslongusellp:opter ipfius biimo:is tardi" tatem: z parcxifmi ipfius plus continuantur ^ cbolere paroxiTmnquiaillebumo: putrefactioni magis ellap/ p:op:iatus.£t abuc p:opter longitudines paroxiTmi ad^
«lenitbumoainon co:rupto p:eparatioputrefactionis Jppter longam mo:a calo:is extranei in'co:po:e Diu per manentisrz boc p:opterea accidittquia calo: feb:is bu<
Ius eiltemperatus ffiibiectum babetbumiditatis.^ed In feb.cbolerica qa calo: extraneus cum ea accenfus ci" to tranfit non ell tempus p:eparans ad putredinem in parte non putrefacta z vniuerfaliter in bacfeb:e calo:
Intrinfecuseilvalderepultustbeceniscllcaura ad plus
continuandos in bac feb:e paroxifinos.£t Deterio: ha" nim.verbi gratia quia paroxumus tcdzis cuoience ma" S.C0U5
rum feb:ium ell illa que ex flegniate fit vitreo.£t TiTr e't io:. ii.occupatbo:as.quando cbolera naturalis ell piv $,theo"
aliquando cognoTcitur bec feb:is:aere:etate: z confuc" trefacta.Sed quando vitellma aut smana putreTcitztuc rice.c4.c0 tudine z complexione.quia bec comparationes babent longio: erit paroxifmus.z accidctia enit pefilma.z pau/ ceditur, et cum bumo:e banc feciente febzem. ci euadunt z maxime ex smanateo q? aptitudinem Dige ^i^abbi
. fiionis non babet: quod elLquia quandocunquebumo: moyfesic*
iJSClPlTcumfrigo:€graui:itagjttmc adeo contrarius ellvt complexio co:po:is non poffit gffoigticu
accidit patienti llrido: Dentium.£t patiens tunc agere Digerendo fiiper eum : tunc feb:is Deteriotes exi' • - ^ *
fentit memb:o:um cofract ioncm : z hoc fit p:o" tum babettz quandocunqs potentie p:opinquio: efittiic
i fvbzis lalubzio: ell.
T S C I A S cdpofitio feb:is efi,fl CauTa locali:
tia inter feb.cbolericam que babet materiam intra ve^ fias z illas nifi in magis z minus:quia no potell in co:po fierifeb:ts oe cbolera purafolustquia talis feb:is dc cbolera oenecelfitate monifera eet:quod elLquia cbo< lera non ell apta recipere aliquam DigellioncmrniTi in gy cCifangimc ell admixta:aut cu materia qua nutriunf tiieb:a radicaliatboc ell fanguis Dealbatus. (TEt fign j que fignificant banc feb:em funt Tigna Dominium fangtii Uis fignificatia:z ias nos narrauimus ipfa.£t puITiis bac patientis ell in vltimo magnitudinis z fo:titudin is.Uri^ na ell rubea z grofia zfufpiria:z inquietudines funt p:o^ ptia in bac egritudine z in cbolerica.£xcepto q in egri' tudine illa fo:tio:a exillunf. £t alienatio mentis p:o" G p:ia ell in feb:ib^ ac utis.flrEt verba Baleni varia funt D:ntt;s
in bacfeb:e:quia aliquando Dicit gy ellcbolerica contio febzuuc. p. mia.z aliqiiddo Dicit gy eil aliud a cbolericatz Q) non De z penul. z bet at tribui cbolericetnili quia non babet putrefactio/ nem perfectam:quia naturaillius fcbfis ell media inter febzem Diei zfeb:em putridam:zrententiam med tu ias nouilli.3ffemfeb2is illa non babet nifi vmini periodus: z in illo autfoltiitur autoccidit.£t aliquando incipit len ta z femper ad vltimu fo:titudinis creftir.z aliquddo eil cotrariumtz aliquddo in vno permanet llatu.z caufa bu ius paroxifmi alias per alios multoties hieta e(l*(EJ(la tltra.2.^ funt Tigna cognitionisfeb:ium fimplicius z qui fimplices 4^.2.*, ^.cd cognouerittedpofitas cognofeere poterit : z illa exepla ti.(.alz 17. non fuerunt Data nifi per modu fimilitudinis : quia raro ^ /
inueniutur.£t adbuequia maio: pars acccidetiu que in j his feb:ib^ tibi narraui non verifiedtur nifi in feb:ibus a ipo" que funt Dc materia bumotum naturalibus pzopinquo^ j^^^e Diiier nim.verbi gratia quia paroxifmus feb:is cbolerice ma-
^* 6 igL\).z
ru. 7 *Ssp
ma afibp.
Vide p* qr
lewis quartane. £ap.so"*.
' , INCIPITcumfrigo:egraui:ifaqtunc I accidit patienti llrido: Dentium.£t patiens tunc I fentit memb:o:tim cofractionem : z boc fitp:o/ ^ Plcrfrigiditafeniipfiusbiimo:iszgrainfate^ puifiis illmsfeb:is ell tardus:rarus:z parmistplulquas fitin iiegmaticatboc Dico in p:incipio pa:oxifmi:z tici' maio: ell q$ in fiegmatica.qtiia calo: JI;"2^.w:e manifellatiir z febns fo:tio: exiflitBcolo
la.imponit ei Diuerfa» H
E aut a caufa niali.3[tc caufe materiales tres Ipnt mo dos.tlmisefliin duo mifceturbiimo:es:t tiic ma"
iu bac feb.variantunnam aliquando ell alba tcria feb:is fit inter illos duos bumoies (implict« qm im viriditatem Declinanstz aliquando nigra z gulas poflunt facere feb:es:z etid ®
groiia rubedinem ooclinanstz vtplurimum bec fc" mixta cnmL (CJtc alius modus ell vt vua m piuriaa.
L I B E R
« alia fit etbica.Zcrt&ia modtisefi xt vnns modus hei' Cfce ^ms apoftemanim dwlericomnu
T SlGN AdJoknooiuni do conioomintur Due fcb:ee z niifccntur earum paropf |J funt colous citrimtastz
uuabfm"«e^^ [-< lorfortiirimusfmeeitmnuonctfomHcaocamb^
locaUsac iditjficutpoffibilecrctvtvnaeflltintrave ^-'latiiiabuws genens ell. nas ; t alia I ifet cytrai a in boc genere locatur feb.qiie (£oe ngnis ap^ematuni flegmaticoai. eniitnteu8mmctipatur.(E£taliqnandobitmoaesfebje T AflegniaticiapolKniatwm^^
faciente8enmtTicimitedn6mirti.£tpoiribileelletiani T? risalbedo cum
Part 31
vt onmes iftcfpecies adinuicem coponanir. C£t etiaj pjimutnnt vniuerfalittr apo lemataft P
potell vnu8 modus topolUionis bia vt fini magnitudi' J—rf parentia r oculis
nem z paniitatem :tfnifo 2 titudinem z oebilitatejiboc cognitionenonindigentfo:tiperfcriitationt.c^P eil vt Miirarn efficientium vna fit fojtisialia oebilis. tamen mdigentfottioti;? illa percpparatioqero im i ■
H CDCfignisfebjisetWce. Xap-i}" eram accidentium cognofccntur. -
EC FEBRIS tresbabetfimqiabalgsbici'
tiir:raccidentiainbacfimplu6T,niinusimierfan _ED APO STEMAmelanc)?oUW^ fur : t accidentia eius occulta funt m piincipio :‘z ^ gmaticis communicant m oolons pnuatione. w» fliiandocimq} videbis coipus cuj caloje continuo lento X g,in tactu ouriotait m colote obfcurait cacri u t vitra oiestresiquando non in cotpote incipit manife^ inbocgeneree^ciffiinttaficoenominamr ep w
ftari; tunc vni lente continue alTimilatiir.Et Ii paties ei crotum pedibus affimilatur: eo qiiafi non fentit : nec babet putridarum febrium fignifir amdant fimt fqiiguine mgro rcplete^^j ita lum » cationem opinandum eft ipfam efle etl>icam.3[tem poli apofteniatiij que m partibus f ®*P^^
botastrcsabairiiniptionecibipatientispuUlimconfi' parent. Sedoebisqu^eintranetspartibustot^t
rierttre nebe «it calotis ouantitatem: Z fi calotem inue' untioicam aira egritudines niembtotum inter otii i^
plerioncniacqtnrutcaimanKoenatiiraimtriDiiiseitiK noltica antequam naiiwiu«u <. 11 . 4 «.» r-- .j,
bi nutriens affimilare necefleeil vt cibus cotpoii adiie cum lepte ellraucedo vocisjt grollicies eiugt anw niens calotem ejrtraneum Debeat adipifcitqiiauis cibus tus llricturati rubedo faciei aliquando ad bbicurna ille frigidus fit aiitnomtpjoptereatuncfebtisfottifica temdentis cum faciei inflationeitalbedmisocuipui^ turtt accidentia augmentantunqb in putridis no conue fcnritate CTOtunditasetiam oculoiuni,ltgnu|ii ett nw. nit ppttTca quia calot extraneus in illis radicaliter non muni oenotans leptam. CSe-d vanolariim ligna v»“ ell mus in membtis qiie in cibum agere Debent.Ct cmx nofticaifunt feb.contmiia z faciei inflatio tz tniipot“" fe flue ab alus medicis Dantur accidentales funt ficut.fa z grofficies venarum ciim rubedine : naii Petitu® • j
bule cantatoiunitqiiia Dicfit 9 c ibtisin talibus patienti guletac colli grofficies. : z l>ec egritiido fqliim jemcl ao £
bns z coipotibiis cil fim fimilitudinem aqtiefuper cale? iiemtpatienti.cetrcias gtomms puftnlaque inlUpe' ptoiectetqa impoffibile e vt virtus nutribilis a nutrien- ficiecetpotis fit ciimfebte eft lignum e;:pertum tp eA » te tantum fit elongata vt ipfum eidem fit cotrariimuSi' nere egritiidinum peflilentialiuj manam 2 tL,.
ciit aqua calci.reperitiir enim quod vnilqiiodq? iftotnj ec melancbolico fiunt l.nmioieit aim aperiuntur a 1 j
alterutcotnimpit.CTEtrarobecfebtisacciditnilipcft niteisefcaralimiUsigniscombullionu aliasfebtesficiitpofteffimcramincotpoiibiisadbane ^ ^oecrifimingeneralu paratisaiitpoftaliqtiamc)cfeb 2 tb’putridi 6 .£tquando L T Q.V1 Afebtes 2 Yniiier/alitera^f‘^ fottificamr bec febtis marcefe it cotpiis ifirmi 2 fiC catiir ^ dines non fanantur niii per ermnupe^l- 1 - u
pellis eiiis :2 oefotmatiir facies 2 ptofimdatiir oculnfit -frauda funt figna c riiim laudabil ^2 cum venerit ad vltimfigradnm etbice videbis oculos lignificantia . £t DKimiis qi crifis cogmwqumqir^^ Sqn 9 fiaiperfoscine?eficiitvideturinoci.li|eot«g busbabetur.canaeil cognitio tangunt pulticrem 2 contrabimtiir palpebte inferius li- mini que crififanatnr ab bis que ime cr^i W
datvelor r Debilis® vrina eft oleagina.aiia vero ligna resque cnacuantur quando egrmidini fimt illius febtis manifefta funt zin libtis fpicatotiim plene tesitimcfunt inlaudabiles.£t quado fiint cqmien ‘ cnarrata.vrtnon eft ncceflarinmca reiterare. egritHdmiruntlaudabuts.COnartarwcpptiti
ClDcfignis apoftemattimfanguineotnm. rap-jq". tia criiisaiit in ipiuis ptonofticatione. C-iaiunta eil
D EINCEPS volumus log De lignis apoftema inwi
tuni.Ht ©idnitiB g? figna apatu fanguineonij funt rubedo c6lo:is cimi foztx calozetz nibo 2 e:z bolo re niagno.sSaluo gj meb 2 iini non fit mfenfibilctz
cum boc ertenfionem babeattz becfangiiinia apollcma ficantiiim fiiper liberationem . (££t oicimuf w ta Diuerfifieittrr f m magia z minua. (CHtfdaa g? in apa tionee cgritiidmum gue crifi terminantur ab lUUj ‘IV ^ tibiie irtiafangtiis mnndua eft a piitredinerfed quado pu ne crifi terminantur fimt be que finiuntur j^u/
trefeit generatur ptiftnlatque o5 puftula fignum iftiua ocailta aut manifefta:z l^abentur a longitudine egr apoftematia elhqtn eft maio^ia infilniationis valde fie^ dinis aut ipfms b:euitate. Ouod eft quia crifea gmonetz in bis apatibiie feb:ia i fira;zi boegenerefunt manifefte nifi in egritudinibiia que bteui tempoje nn apataquefinntiitrubafcelliszmgmnibua. turs^tlogitudoegritudmisatqjbuuitasanatiira^*^"
Images reproduced by courlesy of The Wellcome Trusi, London. 567/D
Q V A R
T V S
tie egritudinis co^ofdtu«« d rebus e^trinfe^
cis que illis fmiiles aut Diffimiles iudicantur : licut aert clima: oietatt ^cercitiumtt fimiliter cdplejcio z etas.£t aliquddo bieiiitatc z longitudinejegrinidinis cognofci'' nuis a na mcbu patietis ficut apata q in meb:is p:inci/ pa libus gener anf.£t multoties ab accidctib^cognofci/ inus .06 eft:qj queda accidetia bzeiiitatc: t qiiedd longi tndinerignificdf.(I33fte5maio2parsaccidctiumq in fu^ perfluitatib^cojpop Qppnrit eje Tignis oigonis z paiua^ tionis eiiifdeTiiniW md fignificnntfnp egritudinfi tep02a in longitudine z bteuitaten no foliim qc parte qlitatis: Veni ettde^ parte quatitatis:ita q^quadoenmt multa cita coltmiptione egritudinu^ fignificabut:zqtiado enlc pauca ptraruioenotabutHtegritudines q nSliter fiint bjeues fimtcbolerice autranguineecTtuecu apateme^ b:op pndpalHi Aunt aut no.Ob elhqz tertiana pura ter minii^iiq.Diertt no e%ced\ttz aliqii per Tpaciu (Iptima^ ise vnius pTutniturte fi fuerit intra venas acutior erir:et fm illu modii ed in fanguinis febjeteo q> eftin vitio acui
Vires viuerrificenttz tunc in bigerddo coplet fud nctio^ nem natura:cu3 in v:ina copleta bigcitio repenf.CC^t Teias q? no eft neceffariu vt in boc tcpo:e accidc'tia foi^ tiafint:t TiqTierisq Titcaiiraquaretepo2e rtatusnatU' ra Debilitata Digcflionc ondat:z in tcpo:e pneipq virt® tbztis oigeflionc occultet;? bis ptrarinj Teqiii Debetjqa fo2titudo nature 03 opponi inobedietie materie.Cl*i^^ fpddemusq: ert femp vna cdparatio teporis inter ages z paties;? ficut fojma z efficies pp2iu z ozdinatfi tepiis b3 Tibi ad agendmfimiliter materia b3 Tibi pp2ui ? oeter minatu tepus ^ad patiendu;? q^uis fo?me veraciter fps no atthbiiaf;Ted materie : tii boc cfl Dictu in fojmis ab' flractis; veruetia 3 in fo?mis relatiuis boc potell Dici qd Dictu eH.(C£t Declinationis tepoiis tigna funt quando accHtia alleuianf:?naegritudini DbminaT;?paroxirmi abinuice elonganf ?b 3 eiiio:es efficiunf.£t ficut anticb patiofolaparojciftnino efl fignfi avgmctific pcfipofitio fotu noefllignum Dedinationis.Ob effiq: potlpofitio a paucitate materie fieri poteft ? a nature Debilitate*
tatis.(E^t4dasq)antiquin6 Oipernt itlaniti inegritu>? (CDe^fbcciebuseuacaaticmiqtiefiiintincrifiXap.^p'"* dmib^acutisqterminanfin.diq.biebus^^^ T SPECJESeiiaaiaticnuqincrififiimffm
iioinuenif nifiinilhs Duob® generib^febtiu;? in npntib^ fanguineis ?cbolericis*^edflegmaticaru feb^iTi tepus ctl lon^i;? Dionis figna in eis ante tres feptimanas no apparet? aliqtiado ad Tpacmplurirt mefmejctendunf. £t q eje cdpofitioee;: fiegmate z cbolera funtinter bas medie e^llutEt tnetice fpacio Tepte mefifi e^tedunf.et qfi res ejctrinfece egritudmi ppo2tionanf;vt coplejeio: etas;? regimen:? be Tunteaufe Idgitudinis ?b:euitatis egritndinis*(ir£t adbuc funt egritudines bntespp^ieta ce3 ep fui na longitudinis z b:euitatis.i^.g*vt iuuenis ba bes cbolerkd febze ep pura cbolera:? in regioe calida: ? tep02e calido:? cii re^mine calido:? coplejcione cali' da.Dko qj becegritndo finief oino ante teptimfi Diem. £t econtrario in tenebabente febjc ep metia;? in bye-' metz regioe frigida:? merice copTonis;? regime ei limy le^DiCO qj beefebais no eradicabitur vTcp ad feji niefes. £t qiildo no cooeniut bec cu3 egritudine erit Idgitudo z bzeuitas f m ppo2tione3 multitudinis ? paucitatis ab cade.Sed accidetia fignificantia b2euitatcegritudinis funt fo2titndo cdlotis ? pulfu6;magnitudo ? velocitas: ? vTr onmis fotis egritudinis motus a foxti puenit ca'
E »
bunc modum funtV3.per flu;ciim ventrisTper vo G
mitum:fud 02 em; V2ina3:? fanguinis per nares flu t De Diner j:nm;? flupiim bemojroydaru ? in mulieribus per fitate alTi ' ' menftrua;? aliqtiado crifis fit per apata:tamen illa enV gnatiojfh^ fis laudabilis non eftnifi fiant apata in ignobilib^meni' vide h® re b:is;? aliquado fit per pullulas ifictiiraru.£t vnaqiiecp 6creto:^s fpecies illaru euationu5 in aliqiia egritiidine pp:ia cvt i fine.? 4^6 plus;?maj:imcquado crifis laudabilis ell.CC/Irifis fc' moUcbar. b:iu3cbolericaru per vomitmaut fluxu ventri6;aut fu' 3 17.et.31S. d02&aut per V2ina fit £t fanguinearu per modu alicui’ ? U® b 6cre c^iDis fanguinis fiet? etia aliqtiado a coicationeqs me t02io,cbar. b2U3 patiens cum alio b5 hiuatur cuatio.Sicut apa cc' 470.? Ii®d reb:i creticat pluries per fiiip fanguinis nariii3 $ per bnmo2ib’. bemoiroydaru fltipl:? q6 i gibbofitate epatis:creticat 580.?. 5S1. per vzindtz qd in concaiiitate efl per fltijtum vetris ter ? i 6 coaci) niirtaf.Saluo q> eghtiido fangiiinea non fif;aut per be pdictidib’. i?io2roydas:aur per weflrua fi fanguinea fitSed crifes i li«
fimt per apata aut per pullulas: vtpfni in egritudini/ carnibus bus longis fiunt:q qtiide moitifere crifes in lineTunt p' 597 . ? in p pter apata q in mcb2is pjincipalib’ fiunt ; ? pjopterea
_ _ piecipittiippo.inaliqtubusillartmiegritudinueuatio^
lok':?<aio:i 6 C 02 pis fubitapniutatioad citrinitatetvel . neminpjincipqsfieritfednonDigcilionemexpectare. iiattis.? ad rubedine Tubitcnvcl ad maci^Sed accidetia fignifi^ CTDc Diebus creticis. /Iap. 4 o'". 4 ® aff 0 . I 2 .ct
cantiaruperlongitudmeruntbisptraria;?mediocriaii 1 ^ T DIES manifefli laudabilis crifis:trimt Dies zA.zdrta gnificantmediocritateinterlongitttdin^?b 2 euitatem. qui a p:incipio egritudinis per quaternaria enu' affc.Aet eSed figna fignificatia fuperquatuojegritudinutein JL-» meranturc 6 piitatione.bcpp 2 !mu 6 eflqrtu 6 ;?re' 2^,2. clxt po:a q pueninnt ad crifmi aut non:becfimt Scias qj fi didiis eilfeptim’;eo q?.iiq.bic vtrifqs comimicat;? poli ^|’f c 6 ' gnap:incipu€gritudinis funt quado accidetia fmvmi bunc.q’.non comunicans:? poli bunc^iiq’ ?pollbuc nien.et 3 ® «lodil innemuttf ? no fo 2 tia.f.g.tepo:a affliiaiomitunc yvq^.comunicans elh? poli bunc.]t 3 :’.comimicat;?poll , -g.et crfit eqiialiaqueadmodu tepwatucqwetistaliaerut: I:)os.xviiq^xxvq’TjL>’j’ jt]cjciiii’.TO*viJ’*t.OT^^ vitra ^ot^ncilico ? De biiius tepotis pptietate ell vt millii Digonis fignu 3 ; x;:x^”fnnt egritudines cronice;? tpiafi non vitra appa ru te.? cd.
w Vnna oilendaf:vei in fbuto nili egritiido piatiio: effi ^af.EtfignuaugmetieilqnegriDidinis accidetia accre icunt:? tnne tepus afliictionis plongaf ? tepus quietis weuiar.Sed anticipatio paropifmi augmetii egritudi^ nis no fignrficat fi ai boc Idgitudo tepojis aut fortitudo nd adhmgeref.dd elbqjqfi anticipatio paro3:irnii a fb: titttdine ? velocitate egrmidmis caufaf : tiicneceflario lequif ldgitndoparoirillui?fotitudo*£iedquddo caiifa «nticipatidis efl Digonis aptitudo z bumop fiibtiliatio: tucparojrifiuus fotiojno erit:ergo anticipatiofola aug 0*2? ell.£t fignii qj augmeto pp:iu epillitell oi
gcftionis manifellatio:boceil vt ncbnla fiifpenfa in mc/ videa6aut in fuperficieipfius.£t tigna datus qu fimilia pneipq fignisf m tepustftuis patietis
pneipg fignis fm tepus:q)ui$ fs patietis hi vks imlld bnt viqi indicationis
rent crifes manifelle z ante victelimum fiunt per quar^ 8,0.?: 1 0.? tonaria cdpiitationem:? lx)c fit qa fiunt in quartis:? in / j,‘c oieb’ <iuartis anteceddtib’ indicantur ficut crifis q fit in fepti creticis 4® lUO que indicatur in quarto bono ligno in quarto appa : o.et
rente ficut nebula albafiifpenfa:? vndecimus quartude ^ociuVde.c. cimum indicat;? Decmuilqiiarfus Decimfifeptimu indi' r,z.d.z»i^* cat.? Decimuireptimus Vigefmm indicat:fcdpoll vigefi cd.fo.394.
miim non fitindicationifi per feptimanas:? illi oiesom
nes p maioji parte laudabiles funt:? in eis maio: pars ^ crifinm fit.^^ed funt alq qui in bcnitateillis p20pinqm ^ U z k® ejcillunt:? fifr laudabiles cpilbmtquincn creticantp20< ad^SImd . pter longos circuitus ficut tcrti’:qrtus:? nonus:? vccv ca.i^.? 3® mullertius:? Decinmlhomis:? vigerinnifp2inr.ocs enij -^i^cyfir bi Dies imlld bnt vim indicationis crifis:fed nonna p 2 o ^.^jc. -.ci.
L > B E R
inaioti parte mdicatrndecimfi.Sed t>k& mquibua plu riniu3 ftt mala crifie ell licut rextus:^ bicert peio: oiuni: ct vtplurimu in eo fit mala crins.Sed qrtue efl idicati^ uiia bui^d;oc cll qil malu apparet flgniuriciit efl nebula nigra:? poli illu m malitia e;:illif4qMpoilbiic octans i poli bunc oecinnie:? poli buc oeciimifsnt^;? poli buc xvu po^ hni^nt^eimiifoc tatiugrftd raro crifig# CCiToebee fdre g;iiie eriles a pncipio egritiidinie putanf:? ell quado manifeHe in operationib^ lefio ap-^ paret:ej:cepto in paride:qa ab ipfo partu incipere oe^ bcmiic q3iii6 egritudo poli partu p.^;:.oie 6 fenribiliter tfrtiplfet:? b^euiterbc regille Dktatjfippo«fequuntur,
£t cecidit oiuiiio inter antiquoe in bi6 oiebus in malitia z bonitate.iSed illi Dies appzobati funt a Duob’ viris: qui paotes in bac arte ejititerfu:? funt t)ippo.? gar.et creditur veritate Dicat ppter ejrperictia eop multd: z caufa bop p plurimos Dicta efl.£t q6 nobis vr e;t boc Declaratu ell a nobis rupaccuramauice.qudcdmctan fuimus. fj~£t feias qj Dies illi ^uis verilicenf in erili ne ceflitateno bnt;fed veritate bnt fmpluseqtlf^arisDk cit g? e^ertus fiiit in infirmaria relenfbn in pliirib^ De/ ceniiliu boniinu: t in mtlis ipfop verifi^i fimt ilhs Dies laudati:? in alsquib^ Dies reptobari libatione babtic/ runt:? fimiliter cecidit inr perielit r^ijoc j^ rte ^ cll cuj 6aH? p20 parte contra:?®uen$oar fimilitcnvt ^ •Rafis ell tellificatns:cui in Ijac fcictia Debet cocedi co^/ rona qmvijcit. nc.gn nist? in quadragelimQimno inhacl a rte oper ah cepi^ih bono obut llam:? in babitu fcie Cie vidit qudra Videre z cognofeere potuitg fui libu cre dendifunt ? ipfius tellimonia.£t res quas ia feire poflii fuu6:02 erilis ell ppinqua feu velocitati motus egritudi nis:? furiofitati ipfius.Ht ligna q in vzina apparct:et in fputo:? pulfus fo2titudo:? egritudinis natura:? ptraria harum rerum tarditatem erilis fignilicant:queadmodu fi mediocres ejetiterint mediocritatem fignificant.
fignilicantibus pufentem crilim . jCap.4 1".
E t SlGNAp2efentej crifirnTignilicantia fimt accidentia fo2tia ane pcecedimt licut botripilatio fb2tis:?olfitatio fo2tis:inquietudo:? alienatio:et Doloiis capitis fo2titudo:oculop ? faciei rubedo: f anbelitus llricturat? tremo2 co:dis : ? pulfus : ? colli Dolo::? ventris:? labi| inferio2is motus : ? mozdicatio Olis llomacbi:? tremoiis typus:? viine collrictio:? lier C02is:? foitis fitis : ? bis fimilia . £t bec figna fi in nocte apparent fignifteant crifim in matutinis fiitura^tet fi m Die appareant in nocte pioxima crifim futuram fignifi cant.£t fpecies crifis cognofeuntur piopter iMimoiem: aut f m partem ad qua mouebitur bumo2:queadmodu labii citatio fignificatvomitu:? rubedo faciei:? nafi pni ritus fanguis finru fignificabit.3dbuc fpecies crifis ab idicationis lbeciecognofcef:qa fpecies crifis fpedeiin^ dicationis fimilabif ? cognofeetur: vtrum per fanguinis Au)cum:aut per vomitiuaut per fudo:e:aut per fimilia* his ergo qnq^ bona crifis cognofeif caufis.vna ell vt in flatu egrimdinis fiat.?te poli Digellione bona:? vt bii^ mo: qui euacuaf fimilis fit bumoii egritudine facicthet in Die laudabili fiat:? vt fit bonis Diebus indicata*
De fignis p2o^ilicantibu6 faluteml £ap*4t"*.
E t P O STCi^V AM locuti fumus De crifib® bonis ? malis:? pe rebus que p?o maioii parte fi/ gnifteant in aaitis egritudinibus falutem vel mo: Cem.Deinceps loqui volumus De ali|s fignis p20/ nollidstet incipiemus a fignis pionoilicantibus falutc* Bt illa figna fimt figna que ab operationibus fumutur: ?ab accidentibusqueaboperationibus pioueniut.Et aliquando l>ec figna fumutur ab egritudinibus q alias
egritudines fequuntttr.(Ct>2onoflicatione6 que ab ac/ cidentibus fumunturfuntiicut quado facies mftrmiyp-; pinqua ell fano2U3 fadebus:? majdme facie fimilis itbi fano exillentiteo q> fanop facies Diuerfificanf nniltu^»^ fi ita fit lignum ell falutis:? quando calo: equalis ell in totoco2po:e fignuell faluti6.£tejctenfio intellino2um abfq; apollematibus.£t venter mediocris inter grafu^ ciem ? maci^? rupllmtates ab eo manantes coloze na/ turalc ?'fubflantia babetes fignificantfalute:? ^ inlpar tibus vetris no fit apollema:? ^ bene fe cotineat virtn tes nutritiue vehit ilercus: vt fit equale inter grolficiei z fubtilitate;? vt fit C0I0216 aureuq: tuc ell /ignu fafuos iUms€gritudmi8:eo9>fiercusfigmficat fuper bonitate illius virtutis.£t fi V2ina fit citrma:? I^ypollafim in niiv do bns alba ? c6tinua:aut rufpdam lignum dlfalutis:? mai:ie quado refidet «in fuhdo:qm talis V2ina lignificai falute in febiib^? in ^oilematib^intrinfecis.Sputuni albu me^tt inter groiTu3 ?fubtile malo carens od02c:? q6 facile ejepuitur in plcureii ? in peripleumonia falutc rigniftcatSudo: in acutis feb2ibus m Die cretico m ca/ lote teperatustm toto equalV ejcilles co:po2e albi colo ris:? malo carens odoic falutc figniftcatf hijcus fangut nis narium in feb2ibus fangumeis;in apofiemate ccr^
, b2U? intellinop in Die cretico falute 5 iignificat.(Lf^tfi' gna q ab operationib^fiimunf funt m egritiidmib^acu' tis:bonitas rationis:? fenfuu clarifas:bonitas oecubi^ tus:? motus: anbelitus teperatus no rarus-mecrpilT»®^ nec interpolatus:? pulfus foztis:? paiicd babes perniu tationc ? bonus appetitus fimt fignafaUitis:qa bonjta' teni omniu virtutu fignificat.flTSed figna faliitis q ab egntudmeliimunf fupuenientifuntvt fiiperiieniensln cotraria caulis antecedetisraut vt ipfa moneat caufam egritudinis pieaiubule ad parte Diiierfani.£jLeplu3 me ell febris fpafino repletionis fupueniens : ;ppteres qa caiifa faciens febzc: vel ipfa febris caiife facietifpaf' mum relillit*i5in)iliter febrisfupueniens Dolorivetris: ? llomacbi:aut epatistautfplems vetofo a frigida ceni ple^ione generato.£jcempla niebri fecudi multa in aU'' tiquop libris inueniiinf ? Dixerunt quddo fnpcrnenerit caufoniin Dic cretico rigor ell: timcfigmim Declinatio/ nis illius febzisteo qj natura expellit iprum bnmorem a partibus intrinfecis ad extrinfecas partes.£t quando fiiperueniunt varices podagricis ? arccricis ? egrittidi nibus renum vt nefreticis tunc liberdtur.£t quado be/ morroyde meficis fnpueniut fignu ell liberationis:? qu» fubtiliter bas res perfcrutatiir a feipfo ex l>is multa m/ iieniet.£t aliquado accidit vt vna egrrtudo alteri fur neniat ? prima alleuiabit:puta ^uis pfecta ciirationej non faciat.? boc fiet quado caufa egritudinis fcciindC erit ex genere caufarum prime excepto q? funt minores
?Debili02es.£xe*npl«n'buiusellq6 Dicit t)ippo.aceto
fa in Difinteria eructuatio laudabilis ell*
E C De fignis pronofiicis malis* jCap*43'"/ T P O S T(i V AM locutillinuis De fignis fa lubribus : Deinde volumus loqni De fignis malis» Jlla figna in pronollicatione bnt gradus f m pl«2 z minus.£f fumunf ab opera tionib^? ab accidctibiis q ab iplis operationib’ veniut:? aliqn fimiimf ab egrito' dinepcedenti.([r£a que fumunf ab accidentibus funt hec vt facies qua Dixjt *Dippo.fignificans rtio2tc.i.qr na fiid ell acutus:oaili cocaui:? aures Depedetestet cutis? faciei tefa:? color faciei viridis: vel obfcur^:? ocufi qb cineriti|:becperditionepnofiicanf:co illa accidutn» egritudinibus acittis:qm fpargif ? perditur calor nati^ ralis ab egritudine:? fortificatur contrarhi3 ipruis:bof e(lcalo:extraneus:?generaliterbec funt fignainegri^
i!. ' '
l ii i i i
. ,1
Q V A R T V S
ttidmibus ^leurisi t uliqil a fo:tittidie egritttdiniB.£t ali^
«luado accidut hec rigna in egritudinibtie cronicis; vt m ttbicatz etia port multa cuationci a tiuj^u vctris: vd a vigilia imoderata» 06 €ll;q: Dinblutue t'll calojnalis z founiiditastz caloi ejctraneua eil foxtificatuB excepto vt no pcefltrrit vctria flujcue lmod<?ratu6 aut imod^ratavi gilia;qa tilc in malo leuiue ngnu} quado album
oculi rubcfi fucrit:2ipriuavcneobrcurc.autnigrc fiic^ rint fignu mo:tie ell ^culdubio:t ma/ie in cgntudinib^^ acutig *06 elfcqi nigredo extinctione nalis calojis figni ficatrz alibi rubedo repletione cerebii ex bumojib’ifla tuaris rigr.£mmetia oculi in egritudmib^ acutis malii c nififojetpp oculiobtbaIniid:atitpp vomitiuOn fiipci^ liu:aut labifuaut nafiia coloii lutdibrtt z obrcuriumot'' te3 4?jcima ligdat-f rigiditas extremitatfi in acutis figmi malu eHvaldc:eo qj.fuffocation^ caIo:is nalis inptibus intrmfecisjaut ppter apafignificat:aut^p bumop frigi dop abudantid:z pptiu ftgnn efl extinctionie calous na turalisjz eode md qdbiisfe.co:pu0 itrinfecus fuerit cn' lidn z extrinfecm frigidu^: morte ligneo q? apa calidum Denuciat in fterioubtis efletz io caloj extrinfecus vertif intu0.£t r Ir qrt calo? e^is no eft in toto cojpotetmaluj crt .06 ell:q2 figt in mebiis pncipalib’ aN fi^ut in cere/ b2o:(ldcbo:tepate«Ottando lingua pullula botbo?alia b3 cu extremitatu fridifate:mo?s 4?xima ell.0d elhq? gnideatin cercbxotaut in ventre calidu apa z malfu!^i vigiti z vngties ad obfcuritate liint Decliues:z ad viridi t atej liante pulfu Debili : mo:s vicina ell . £t li nigredo adfit C113 fortitudine piilfus in Die cretico falutcfignat.
£t fifr qn fanies i illis locis fiierinaut apa falute fignat*
£tqn in carne p:imo appanierit pullula rubeatDcinde ad viriditate vel nigredine puertifrfigniim eil malutqm ia extinctione calojis innati vf fignilicare.£t fi in egritu dinib^acutisapparetin fupficie carnis minute pullule ad fifitudinegranop milq:lignu efl malu^tqa fignu efl ^ itia pauca Digdne recipinz Dicit T>ippo.ictericiavenies ante feptimu Die in acutis feb?ib^*mairi eil:rep2obatu3 cll expe'rietia in of bus nf is terrie^z fi veniat in qnto Die laudabile miiltu eil viua rSnetz maxime in tepoub^cali dis z C02p02ib^ calidis*£t bec i fnia collegiop medicop olum perfanuz indie maio2is:z^ maio?i pane illop De
inpueris:maIaeil. 06 elfcqjeopnalisV 2 ma Debetelfe B grolfa.Urina aquofa in egritiidinib® aaitis mo2te penil ciat:z vtina turbida q no clarefcit mala ell:eo gj ligt fw pzn fortitudine extranei caloris aut vigibarum . Orina furfurea z laminofa in acutis febrib^mala eil fi vitiu re^ nu3 aut veficend affuerit:qr menibrop liqiiefactioneii^ gmlicat.£t lignu Diferetiuu inter vtruq? ell renu aut ve^ lice DoIor:z vomitus nigertz fereatus exillitmalus: z fi cu boc fiierit fetens morte bj figdare-Siidor in Die non cretico appares ex quo febris alleuiatione nob3:malii eflz fi cu boc ell frigidus in ceruice z capite malu ell.ee li in capite folo peior:qa logitudine egritudinis fignat: in lenta z in acuta fignat morte.Saguis ;giittatim exies De naribus paucus z niger in caufone morte fignificaf.
06 eil:quia magnitudinem apatis Dicit elfe in cerebro* F €:t>ec riintfignaaccepta ab operatione.Ouado oculi lumeelfiigient ziuohmtarielacbrYmauerint lignu ma^
Ium erit.£t li veloces fuerint z rubicudi : z vnus altero minor appariierit:lignu e mortis.£t rubedo octbp itep fiip fpafmu cerebri b3 fignare.£t eodem modo qn labia allringunf:z qnifirmus a capite ad pedes fe iactaueritr mortis ell lignu:^lb intoleratid virtutis Denuciatrz vir qncuqs infirmus no lleterit ad modu3 l^ni:lignu ellma^ lu3:z lirrqn vult federe faltado fedet.£t eodem modo qn feadberetcapiendo feu fullentando fe vbiqstlignii ell mortis.£tqn infirmus no audit nec videtreumDebi'' £x affor®* litate virtutis:fignu ell mortis jpximen qfi anhelitus in^ terdu3 fortistz qnq? ocailtus fuerit malum ell:qm per^ turbatione mentis fignat:qr eop coliietudo elfcz cu nie/ rit anhelitus eius intercilus:ell lignu malmqtn fparmu3 in mufculis pectoris efie Denunciat.£t fomnus quando affor®*
lefione vel Dolore5inducit:fignu ell malu.£t ligna q ab egritudinib^pcedetib^funninf funt ficfumedatqr qua/ do noua egritudo pcedete fcztioz erit:aut in me'bro no/ G
biliori:lignu ell malu:liciit fi in fquinantia in qrto Die bii fuor ad pulmone Defcedat;patiens in feptimo morief*
£t fitr omnis egritudo fignificas egrittidine vel fortitu/ dine3caufe elficientisegritudine3 mala elluicut reple/ tio reumatis in capitibus ptilicoru mala ell:z fingiilttis in egritudinibus acutis:qr fpafmu fignificat:z aliquado accides fiiperuenics cpponif egritudinipcedentuficut bydropifis feilinantibus poli febres acutas*
EIN CEPS volumus loqui De lignis egritu/ k dinum membrop intrinfecop.£t Dicemus q6 iaj
Qj eratfignfi malutellideo:qr becell vna ex reb^exqua Jpuenit crirwtz ois crifis vemes ante Digellione:ell ma/ lum.zpore ell Qj Viderit in terris fiiis crifesvementes per icteritiam ante frptimum efl^ malas z lineDigone* (L£tfignatiod fumif arebus exeuntibiisacorpeboc Jfr ficut ilerctts nigrii z Viride z fetestt cu pinguedie in febribus acutistqr bec morte fignificlt .06 elhqr nigrfi 3 duilion^:pingue membrop liquefactione:fetes*corni/ Ption^ biimop figt.Et in acutis llerciis albu z liqdu ma/ mj ell:eo q? figt Dfgonis Debilitate:z qr cbolera ad ptes mpiores afeidiuz fifr i in vrinis in bac febre. Jte albu5 flerais futura icteritii figt.S3 llercus Ims colores va/ *Jos:liip longitudine egriftidinis b3 fignare z fup abiin/ dantia Ditierfop bumop tzUci medicine fueritfalutem inundat in qlibetegritudietz fi in pneipio exierit cbole
**a rti rit f a
Dictu ell fuperiusqj bictriarequirunftvtmem bru 3 egrunuzquiditas egritudinistz caufa egri/ tudinistz caufa bic intelligitur Dria egritudinis: l?ec ell ipfiijs ^prietastz ea q illas res fignificant p maiori pte fimt accidetia q actionib^t pafiionib^membropfupue/ niunt:z bec apparet aut in corporetaut in fupfluitatib^ corporis.Sed accidentia q Dicta funt pro maiori parte fuper egrum membru fignificant:folu 3 quddo illa actio aut pallio mebro cui fupueniut ell illi ;ppria:iicut cafus apperitusegritudine3orisllomacbifignificat.S?fiiIl« acciddia illi mebro non funt ppriatqa illud membrum egrii nofignat:ficut priuatio motus Digiti no fignat pro/ prieegritudinefoluinDigito efle.06 elltqapotellelie ^pter egrittidine nenii ad aliud mebru venientis.5t^5
j*a nigratfiue fiiperi»vel iferius morte fignatreo q> di ta
nut Vtrfiq5.£t Difynteria puenies a mefiataut acetofita bui egni z egrittidine lignat.t boc ^
^ morte Denudattqfi llercus cbolere pure afiimilatur des pprni ambob rt^biinc Dolo/
malli ell di aDDetit^Defrcfti fili* cafiis flooetit^cum fan/ pdniculoltim membrum egrotare figfia / ^ ma/
Hgnat.eode3 mo vrina aquofa z llibtilis gfeuerds ventofitate egredif fignat g? eg t
I biiiiio: frigidus fniius ca C)cillit£t mcb:ii5 ejci/
iKns rup:a D02fiini co2po2is tiicnib2i incilius oppofito rcntiturcgritiidorignucrt fupza nicbju Ufummtcpo:e quo erit pailio nicbzi lefulicut 00I02 qui ell fuper bipc^ cimdrqs lignificat q) egritudo eft in flocbo * £t illud qd no clt 4.’>p2m lignu ell ficut colo: yl^tqui potell elTe vt ht IJide p2io egritudo colica: aut egritudo remuC^^t exeuntia a cci pe alfec* po:e (ilr fup egru mcb2u bnt lignificare a parte qulti^
tati6:tfo2maipfo^z.Sfo2malicut C02pufcula:pilu6:t milia Tiip egritudinc renimnt (Ipianiofumfiipegritud^ nc5 vefice fme fe.cojpe exnte*£t ftgnificdt a parte qua^ titatis ficut magni anuli exputi cu tiilTi a pulmone ^irv nire lignificant:^ parui a ftllulis ipfius oziri lignificanf.
exeutiaaco:po2e(ignificat cxpte loci: aut amo exitus ipfo;2:iicut a fanguic ab ano exillctetqa fignificat K g) egritudo ell: aut in itellinistaut in epatis cocauitatet
tfipervidvjineegredif egritudincin gibbo epat):aut in renib^‘autin vefica (ignilicat.ClEt figmini q a modo exitus fumif ell ficut fanguis exiens cu tufli quia pulmo ne cognofcif vcnire:z li cu rafcationeegredif:a colato^ rio venire fignificat.Sdbuc filr oolojz pulfus fiip mc^ bmm cgrii figniftcdt:q$uis bec fint ex genere accidentia actioni fiipuemetifuraluo g>illop actiones Diuerfificanf fm oiuerfitatcregiilaruvliumz particularifi.Ht ferris nuspulfus fignificat q; egritudo in mebjoell neriiofo* £t vndofus fignificatipfa^^in mcb2o carnoro.Sedqua>' do 00I02 pungitiuustz a latere mouef:fignificat mo2bu efll’ in meb20 paniciilofo.£t fi cil Ictus fignificat ipfuni in mcb20 carnofo.t fi ell pulfatiuusttimc in nicb2o arte/ riofo iplii5 efie fignificat.2 fi ell latitudinalis line puctio^ ne fiQni^CQt ipfuj elle in m^b:o no ofliiofo nec in nemo rotficut in rplene z epate.z li extcdif in latitudine fignift cat ipru5 in neruotaiit vena ec*t fi alfimilaf fiflioni cojp02is grofii fixifignat g ell in Ifibistaut grofib inteHino* L 2 fi fit fragitimis in meb2o ofliiofo dfe lignificat.(C Jlli funt modi qb^ mcb2u egni potell cognofCLSctiones ^0 ;pp2ie alicuius iterare bic no opjtq: tu boc feis in libao fanitatis.^edq6 bic ell optimfi funtaliquate oifiinctio nes eop q ex co2po:e egrediunf : z Dicimus gp exeuntia a co2pefiint Due fpcs.vna ell cuius exitus eil naturalis licut V2me:flerc02is:z fputi.z alia ell cuius exitus nalis non ell:ficut fanguis 2 z quo2udam membiop partium.
CDe bis Q egrediiif a co2pe q egri”« fignant.X:ap.45'".
CCiDENTlAvero exitus eius q exitii bj
A naturale no fignificat x* maio2i parte nifi quidita^ tej egritudinis vel caufamtt iaj De illis fecuti fu/ mu6.Secrres exitii no bfit naturale fignificant m^b2ii egriijpzo mai02iparte.£tq6 13 Dicere volumus ell figmi exitus fangiiinis.Ht Dicimus g? fanguis exiens: mit exit a fuperio2ib’partib’co2po2i6:aut a partib® in- M feri02ibus.£t qui a partib^ exit fiiperio:ibus:aiit exit g
oste cii fputo: aut cii rafcationete a colatozio p2ouenit: aut a lldcbote fit cum vomitmaut a pecto:e vel pulnio/ nete fit cii tufli. Sed qui a pulmone ;puenit ell quatitate multus z fimul z femel ptoijcif z fine Doloae : z ell arterialis.Sed q a pect02e puenit ell ai Dolo2e:e ell paiiO» z fimul z femel no ^it:e colo2C fan^inis pulmonis no bjtexcepto qp ab aliqua exeat arteriate in eo funt gutte coagnlatc.Et aliqn a capite Defccdit z mouet tulfimtet autnmantaliqiii vt a pulmone Defccdat:fj ab eo Diiier/ fificaf in fuba z colo2etqt p:o maioii gte ell fanguis C03/ gulatus*£t adbite fignatio fiimif a fignis repletionis ce reb2i:e aliqn^do a gutture piicnit e cognofcif per Dolo rez lipatiilarfuSed fanguis q a partib^iferio2ib’co2poris egrediftaliqii 3 b 02ifici|s venarum ani egrediftz na feoc vtif 8 via euationis qnninua quatitate autqlitate
exuberat: t boc eognefeif ab acefitib^ oiificiop ani etic/ nictib’;e boc idc fi fiipfliiat no ell laudabilis.£t aliqui do per eade vid egredif ^fanguispg apatatautiteftmop rlccratione':aiitpp f tutis epatis Debilitatctaiitpp nia ks fanguinis qlitatejqua na bnficio miidificationis ex' pellit.£t coicat fanguis exies ab itelliniste pg Debilita' tem epatis in boctq: ambo lotiire carnis afTimilanf.£t pptiii figmi in inteflinop vlceratlone ell D0I02 fenfibilia in mcb:o egrotatete q? paiilatim fanguis egredif q fup' fliiitatib’efl admixt^lteq ab epatepuenit ab acentib* pp2ie Debilitate epatis fignificatib^cognofeifte fine lozc eSs qj expellit tpar pg malitia ipfi^co^nofcif g co'’ l02c:q: eilfangiiis niger adtiflus.Sf3 fanguis qui ex V 2 ineegredif aliqn a vefica puenit : aliqfi a renibnstet aliqn ab epatis gibbofitate.£t q ex renib’ cxitcgredif Pg Diias castaiit gg vene apertionetaiit gg ipfop remi fcifluratficiit accitgg lapides in eis giiatos:q2 mftotiea in eop fuBa gfiaftficut Dicit 6 af.e pollca lacerant lapi' des ipfop carnes z egrediimf :e qn boc accit D0I02 icipH in loco ipfote Durat quoiifqj virtnxpnlfiua expellit ip' foste vtplni giiaf in cocauitatibiis ipibp gg feparatiiie Stlitis Debilitate qgfeparare no pt aqiiofaj parte ex flpd renes mitriunf agteterrellrL£t alu]iigfiaf ggvirtutis aflimrlatiiie Debilitate q parte ex qua nicbtu nutriri no pot afllmilarete fic ad lapide puer tif; e no ad partej renu aut vefice piierfionc bj.£tboc accit ppter fotteni ealiditate z ficcitatejtaut gg frigiditate z ficcitate:fiait accidit in fiigfluitatib^qiie in aqiie canaIib’collr^intiif- £t aliqfi accidit ppter groflep cibopte terreflriu vf«ai' z aliqfi be caufe oes infimul aggreganf.Jte adbuc fa^' guis ex renib^egredifppter virtutis mitritiiie Debilita' te?.Q 6 elltq: nutriri no pnt ex biimiditate fanguinea ifi eis exillctc.CESed baru paflionu Diflvrctiebe fimt:qa q a Debilitaterenii^caufaftab accidctib^renib^fugn^l nientib^cognofcif :ficut a colo:e qui eis accidit gg mal? coplexionc z totius co 2 po:is macie z coitus Debilitate. £t D2ia illius fanguis qui fitppter aper tionc vene ab eo qui ppterrirtutis mitritiue fit Debilitate ell:q2qui egre ditur pptervene apertione ponit V2ina talem qualis nj fanguis ab ipfo rei p 2 incigio:fed qui a Debilitate puenit renii^ loture carnis aflimilafte boc ide:; in pneipio valj neqsfiibito apget.£t D 5 ia iter fanguinc ex fcilTuravene puenientete fanguinc ex otiftcqs exeuntem ell:q2 qui eX 02 ificqs egredif fine Dolote ell:qiicadmcdu 5 fanguis eX naribus exienste qui ex fcifliira exitum ct?mDolo2e b?* •Jtem qui ex vefica puenit femg cum Dolo 2 e egreditur. 06 elltq: fanguis ex boc mcbzo vtpltiriniu egredif gC biimo2es acutos ip5 lacerdtes.£t qui a gibbofitate epa tis egredif ab acefitib’ Debilitate epatis Denotatib^eti' gnofcif.Sed accidens q 6 fliixusvctris noiaf:$q3 6 ar.fuflicicter no fit lociitustDedaratu tfi ell in egritiiqi mim lib 2 o;q)fitabintellinopepatis:t lloniacbi Debili'
tatete aliqfi a Debilitate memb 2 op totius cotpotistx^i* bic Dico Debilitatc:mala mcb 2 op fine materia coplex*^' nc5 intcdo.e fifr ppter mala coplexionc materiale' accidetia fieri pofliint.boc ell ppter materia in qiiolibJ illop mcb2op:ant in pliirib’ collectate tuebee mala c<y plexiofolumeb 2 nmegrnnofignificabit:fed etid ipA*!^ caufa^ Denotabit.£t icipiendn ell a fignis q qiiddo efiationi coniungunf membtu boc egru fignificant pter ipfcp Dilferctias.£t Didmns q? Diia q ell inter flij' Xum ventris qui ab egritudie materiali fit in aliqno me' b20 vel in pluribus z inter fluxum qni ab egritudine nv no materiali efltq: ille qui ab egritudine fit materiali manifelhiexitri bumoaisipm facietis ai^ egellionc,^ fit fme materia nd fic manifellaf.flIHt Debes feire q? » ®
Q V A R T V S
ftocbo ^niencrit.ab aecidftib’rtod?o (tiijittntietibijs qb nianifcrta^ ildcl?o bnte coplonc mala nialej rnit no ma^ U’m:t cu boc penitus coniimgif mo2a cibi m llomacbo pauca*Clb efbq: q a ftdcbo pnenit efl pptervna Diiani rennaut pzopter ^tutia e^piiifiue feftinationc vt onus c):pdUt:atit ^pter retdrue bebilitatc vt no retmeat.t qbcilq^ bop fSerit neceffc eft vt pauca cibi in H6d?o fiat nio:a.£t aliqn accidit vt ftiijctis ab itdlinis pueniat fv cut oictneffc^boc ab acddctibnsintdhnis fiipnenien'' tibiis cognofcif:tqa in fibcbocanrafdlindtie flipiadi^ cw no eil in ipfo cibus tpc nali motaf.lEt qui ab epate aut venis pnenit:aut ab aliqb^ alijs mcbiis piienmvt a capite:! bis filib^ cognofcir fi malis elhfiir a fi^nis n^ gnificatib^ oominin bumoais in niebio:! ab accidctib^ illi niebio piopi^stant ab ipfins opationibiis*^u€5oar ^ eni tefiiftcaf oe illo qui flujcu cromcuj patiebat qj Hux^
ifie in bo:a fomni fottificaba^:! in bo:a vi0iUaru5 alUv «iabaf :! P b artiebat qj Ijtmioj boc facias efiet in cere b?o:! fud itetionc fii ciirado cerebifi adbibii ittt curat* ego eande re^ ii!i fimile^ feci in quoda fiujiu ven^ tris patiete:g medicat* a mftis medicistt a me logo tc^ ncv?e fiiit ! nibil pficui Ijcbattita qj be ipfi*falute belpe/ raui:fed ipm Vifitabd (Icut amiciut qi magn*erat:tdde pcepi vmi e)c fiiis biacbqstalio fridius t macrius:! aiv tiimaui ob boc q? liu;:* ab tUo biacbio oitu babuit:eo q» Vtutesipii*nicb 5 i attractiua ! Digeftnia Deperdite eent ppterroaldcfiplonc frigida no nialc ftjpipfiijDfiante* £t ego intctionc mei ad illud mcbjfi calefacicdu appo fui cu fricationib*:balneis:! ftfib^localib^redticere bo^ na ! nalc bniniditatc conatus fiiit! pofiea mente appo fui:vtcaloic nalej atqs bumiditatcbaccurcb*piienic^ tib^pferuarc Donec i|^m ad ocs fuaa f tutes noles redU" ^•utlec medicini ppfii aliqua flujciri pptil facere cura iiit! bac rc b:eui tge curat*efi.S3 fiujc^q fit pp oppi
^ latione 5 fit in mefaraicis venietib*ab epate ad itefiina p cljilu exeiitc cu egefbonetqsuis tardet in itocbp ^ itefiinis tpe nalitaut ppinquo eidemt! qn boc accidit ‘alicui fit ei macies tpe bzeuitifa g? b2cuio:i q3 alqs bue accidatS^J qfiegritudines ifie coponiinf Difficile c eas coanofcere.£tJcias q? niaioi pars ifiop fignop coiechirabilisetfc* |>ptcreaTole6 ifta cognofceidiget aca/ to itujenio cu prcucratra peifcrnWtioms:i qn eftimabie
VnfticiBceleiiare Cii medicina leiii #megri«idin« qna ep!n^fecri6;zfil«i'a‘”sfberiseyboc
n&qjtnc rcieegiopw***’®®^®™*^*^ notBiraitte.Sicnt qti credideris ^caflu):»fitoppil9ti<s«abis res aperite «as:t fi incraf fueris teneas bac mt^icmdtz ,^edas bec opio efi dat! fi no idpies cito refianrare illud q6 fe cilli cu medidna illa.£t opinanf qda medicop^ bec op piatio fit oegHefuppofito egritiidimb’ t caufis cgritu^ dinil,! fi credideris qy ca egribidinis fit caliditas ftiide^ (J/ ^ bis curare di reb*paru frigidis: ! fivkJeris q^ pdeuure
^ das p certo tua opione:! icipe egritudine Icuare.Tpec
K fiint Illa pp d cognofces mcbia Iefa.£t qda^ cogn^ces
p accidetia meb^op coicitia cu mcbzo lefo (iciit ttilns q accidit capleurefistaut caapatis epatistauttractione Ollis tracbea tracti ci apatis epatistft bec figna no fiit ppzie figna lefionis m^bzi nift coiuganf alia figna cu eis ficut tullis ! rafeatio que nd fi<miftcatfiip pleurefimtmfi fit ibi Dolo: pfigitiu*lateris !fe.cdtimia.3dl>uc fcias qi *n qbufda mebzop egrop ell egritiido p It? P«'o:! in qny bufdappteraliop mcbzo? coicationem fitt! cognitw cgritudinis q pp colligantia fit mebzo? efi q? mebzn co/ patiens ^pter angiuentu vel Dirainutione egritudinis nicbziperfe cgri aggrmiaf aut alleiiiaf.f.ff 4 i vertigo z capitis egritudka q au jmctantur qfi fiomacb^nau
reattautqncozruptosin fe continet biimozestautqn a cibis vacims nd efittiic Dicere Debenuis q? boc nd acci^ diC capiti nifi ppter cerebzi adficniacl^n coUigdtia3.£t adJmc boc indiget pfcnitationetqzpole efivt alicuius niebzi egntudo ppter alterius mcbzicgritudmc accre/ fcattaut efie pdt;vt in vno mcbzo fint egntudmesplu' reszquarii vna efifibippzia z pzima ! altera ppter al^ tenus mcbzieolligantia.£taliquado egritudo q ppter colUgantid fit ppzie egritudinis aiigmintiim recipiet z crenientfi:! autumabit foztequisq^ppter coliigantiaj fola bocpuenirepofllt.^fem acU^uceflepotefivtDue egritudinesppter colligantia^ elTe poilint vt egntudo cerebzi pzopter ficmacbuj:! egritudo ilcmacbi ppter aliud mcbzu.£t ne in biic t rrozem Decidat fpeciilatozJ op3Vtdrca boc pluries pfcrntef;!quddo tuis opinio fup aliqua ifiarii fiierit firniatattfic re motione ipfuis cii nJedicina equalitati ppinqua atundetJx)C efi cu medk cina nd aliqiid extremitatum nd nniltu Declinante.£t fi experientia boc iprutii mticnerit z ptrpendat m ipfo p^ feneret:! fi nontad alum opinionem fe cenuertat* CTfee fignis egritudimim ! caufaruni ipfariini in gentv rali* £ap.4d"*.
I i T POSTO.V AM nosDerebusvribiis filim* r locutiperquos mcbza egra ccgncfcere pcfllim*?
Deinceps loqui volumus De rebus per quas cgri tudmes ! ipfarii egritudinn caufas ccgnorcanms.£t t>i ciiuus q? renixfnper quas nos op3 adducere figna vni^ nerfaliter rimt:aut mala complexio malis aut nd malis, ^t ligna d niald cdplexionc materiale fignificant: vt Dk ctu^eftfimtilla q Dominatione binfignificat:aut m toto cozpozetaiit in vno mcbzo egro.d £t adbuc filr vt Di^ ,ctum ell ea q ej: cczpoze c gredhirf I.Mimoze facientem mala cdplexionc materiare fignificant ficut vomitus et egcfiiozaut fputurzbec ftmt figna comn:nientia fupge nus caule opcratiiie:! Dc IMs iani leniti fiiimus.di^t rafeatio fignat etiam fiip canfa^ z fpecie cpcrdte3:licnt rafeatio nibea fignificat fcztitndinefungumis:! viridis foztitudinc buniozis cobufiu! id lignificat in egritudini' bus pect02w nioztem.£t rafeatio bona ell alba plana equalisi! d cu facUitate expuitur-CT^t apata lignificat Demdllrationc fup l^uiiiozes operdtes ea p figna fignis ficanpa fup fo2titiidmeljtimo?.£tDcloz fignat fiip caii fam qoperaf :id q? Doloz acutus fignat q> bn.fimt cafidit fed Doloz martilin* ! Doloz Tifis puetioni aars grofie nd funt nili ex bii.frigidis fient Doloz colice : aut cd b«mO' ris lapideati:ricnf accidit in renib*cd aremila?.£t apa^ ta fifr ejt fignis cdru facietiu nianifellanf ! qz jniirus in re apatu lignfi b^ ppzimob boc De ipfo nfic loqui Difpo^ fuimus.(C£t Dicimus w apatum calido? ptilfns tenfus ell paruus:velox:rpifilis : varius:vanetatererrina.£t tclio i?o fit ppter materia ozganu extcdetem:parmtas ^0 ppter Diiricic z ozgani afpentatc fitrvelocitas ! fv»if litudoppter recdpefatiene foztis magnitudinis fiut qua aniilit:ferinitas f o fit : qz virtus ozganii extedit qz z nd ell ozganu obedies z iplius ptes nd eqwalr extcdnnftt ob boc vna alteri refifiit:! ppterea ille raotnsferre nio tiuafllmilaf*(rScdapatu3 d>olerico? pulfiis fpiiTioz fangiiineo?puiru efi:pp»ter ififo? foztitudmc calozis ! magis adrerrinitate Declinat co q? cbolere ftccitas idu^ ratmebzu.CCS?apollematH3fiegmatico?piilfiispar^ nus ! rariw z tardus efi : ppter -foztitndme frigiditatis ! f tutis Debilitate^:! itt Difpd ferrinaoinondt'xifiitp'' pterbumozisfacietis bumiditatc.C&'d bunio? mtv land?olico? apofiematu piilfns Diinis cz afper ppter bunion ficcifate:! elltardns ^rartis:! ad ferrinjtate^ manifcUcDedinatt! cubis cibus efiocailtuszrarut.
£t oe rebw per quas cogiwfciinf apata q fiunt in pzin cipalib^ eil fcbustt ideo bec dl vna De reb® q oftcdiint oe apatib^que pfiieuenlt fij ccre fanictqi apa q6 no facit faniem nd bi ealo:e extranaij Acut apata q runt ea retofitatia aut Duric)ei.Sed tticb^a m qbua vui bilnernianifcnanffuntccrebunepanndcbuattitiflina graciliatz rplen:arcne0:zvulua;t vefica.Jfla funtjge^ pera fi^op p q fpes Cj^tfiidinu cc^noftiinf fm regula biiiua artis vtm.£t fi ego no recolere ligna 2 curfuj q currit in bacarte;boceft Dicere ft ego nd pftderareni in vnoqnoqjmcbjo cdAderationc ppziajrtimcpfideratio vris fiifficere viderefrl^ volo fequi velligiu J^allad ma^ I02C caiitclaXad loquendu3 De rebus particularib’:eo gp bec eft via qnefita in bac arte.^t nes narrabim® egri tndmes memb:opmamfdlo^:2 nirrabim^rigna fignifi cantiafupipra cu cautela z cdpkmeto ^bep particula^ riii^tquc cu vtib^Dicind poflent*£tetia q: multa ligna eji l?!s cfi accipiimf ptiailaritcr ndfiintfignateo plus flppjebedimt^ egrmidoipratvelqjnidb:!!^ infimiuj: z CTter boc necelferiu eft loquifiip cia accidetia q funt ^p:ia vnicuiqs egritudini.^.g.q2 D0I02 pfigitiuus in la-^ terecu3 feb:e z tii^u2 pulfn ferrino lignu eft apatis Dia lragifiatis.Sedmai02par6 eghtudinumrmb^op intty riop q indigent Demdllrationeflmt apata 2 vel mala c6/ plejrio malis vel nd niali6.Sed f m 0ar.piiderationem in ree particulares narrare op|.!Sed De bis bzeuiter di cemnsegritiidines mcb2oppp2iasnarrdtes Agoa ftip . cas lignificatia olledemufis^nrercbjo mdpictes»Dicim^ j
planctus boc cdcomitanf.Sed q5 fiegniatc fit couu ptione aniroaliwvirtutu p;ebet z no intendit facere ma lunu^ed figna piopjia Dominq bumo2is apa facientia in cerebao funt ficut rubedo faciei 2 oailop:2 calidiw| tactus;2 foatitudo pulfustqin ifia fignificat abundant» fanguinis:2 majcie qn aflcciabif eis regimen cdueniens ficut ecates:cdpUTiones:2 tcpo:a . £t nd queras vf ^ niemojc tibi figna multotiens : qth rememorari oebcj eop q tibi Dijx^t piilTus fuper apata figniticas b3 n wi pprietate varietate treni02is*Q6 elhqi in mcbzo p^n^ niculofopptercertamemqd eft inter virtute 2 org^iw ejLtenlione.£t boc accides in apoftematib^calidin iuanifellaf*3n actibus ^oftt'^iaticis 2 meficis n|Cbj
cie 8 .£tbumiditas q ellin apoftematib^flegmaticisqn
vincit ferrinaDifpdnc qna ad parte nie'b2i cdfequi^ bet.£t pdniculi qui in cerebro apoftemanf funt pw ^ 2 Duramf: 2 aliqnipfa fnUa cerebji apollemaf :2 bo maioris ell periculi;2»fortiora b3 accidetiaj^d eje boc cdfequitur paralyfis aut appcple3cia.£t abqtiado cerebri rbetea^af.2 bocTequif bolp^pnijj' timis ppter arteriaru multitudine:2 ipfius pp^in funt albi oculi:fortis nibedo;2 palpebraru groffif motus DilRcultas :2 fe*vt Dictu elltppria in itti^ ejciitmfed tn m apatib’ calidis crt acuta:2 in nicllib « lenta. t>e funt egritudines in quib^necefie ell indu^ . Demdltratione} 2 ppriein egritudinib^ cerebriC^^
^ epilcpiiazappoplexia 2 fimiles egritudines nenioni? oe's ille egritudines funt manifellefenfui:2 iani b :
It A
qj ods male cdpfones eide fiipuenire pfit vt calide: friJ «aru caufas in libris egritudinfi.£t que remanent i<H. fic.2bu.2vniiifcuhif(:uil^nrurignafignificatiaDifpdneni Vfi*t'^fi?naq fimtppriaamifm caiife caufarti egntnn
ptmnis oliendenftfidit oculcpfubedo t facieitt actiia " " - • -*
Iis calor Dominiu fangulsraut iMimoris calidi fignificat.
£t pprietas male coplexionis calide aut frigide efi : vt eide Dolor coniimgafrtn in cdplexioe calida fortior exi^
(Ht;fed biimida vel ficca Dolore nd efficit nili paril^cd quado eiirola buniiditas tuc fola grauitas fenbf :z b\u mida coplexio cerebri cognofeif a capitis grauitate:et multo fomnotz a lenfuu capitiscbeuidine.£tficcita''
Pe figna bis exifiimt cdtraria.Ht pofe efl vt complexio adiieniens capiti fit principarradueniens excapite.£t pofe efi vt ab alio vernat mcbrotkd pro maiori parte accidit canfa fiocbi.£tfignu buiuselltqm fodapromo/ iiefqn angnfiiaf fiocbns advoniendimitvelqfiadbis Vaaius exilht : antqn cibaria corrupta funt in fidebo.
£t ilhid efl gHaletqrn Dolor capitis augmetaf qn angef Homacbiegritudo:2 minuif quando minuif,£t pofeelj: qj accidat ex colligantia Dtiarum venarfi q noiate funt In arabico gnidd£t funt vene fomni : qrfi accidit in ca^
nu.£t boc imtentii iit in eis plurib^ex caufis.2 ell i*^*^ tU3 m eis ex coUigdtia alicp mcbroptficut ell 93 id Declaratu cH in libro egritudim'iq?btimorq«t cit eft canfa flegmatis.2 pdt elTe q? fit caufa mefie»ic?^® fi ell ex aquofitate aut ventofitatetin boc ell Diia medicos.2 fi poteflefle vt fit in cerebro principalit^/ ex colligantia aliop mcbrop.(CSed cognofeere iil^ gna maximepdt fdri per pterita:qr ille egritudines nmtpliirib^De caiifis.£cce q lignificant fup gna q fignificat fup abundatia bumoris.2 ^ eius qp venif ex coUigatia alterius mebriDicta funt id fit P qud Demdllraftt bOc ell qj egritudo multiplicatur mebro ex coUigdtia 2 minuif ex minoratioiiett iternj, m mebro lefo nd flat fixa egritudo.2 io qr oia illa accidf tia manifelldtq? be cgritudmesnd funt in mebro pnn dpaluOt fdas gj Dria q inter egritudines itiales 2 n^ males exillittellqr malis oominifrillius bumoris ofidiu
t q p:ima edentia a nd mdli exilliDfi canfa boc elficics »
pite^Dolor qui Dr emigranea:2 figml buius ed figna ligni rebus exteriorib^caufef.bec erit malida pauca ficantia repletionem occipittj.Ht pol‘e ell vt accidat ex rantia erit breifis ficut Dolor capitis qui a calore puen» colltgitia totius corpisrt fignu buius eft figna llgnifico' folisrz ficut egritudo q noiaf terabitq ab aere ferenm tia repletione vfem.£t cerebro adiienirepdt oie fpes mo qui mebra mitritiua lefit : c6tlngit.£t q mala copf^ apoftematfi calido^ z frigidop.£t aliqd mebrii3 egrom a feda exiftit edentia eft ficut fpafmiis aut 2 etbica cognofdf z egriDido a proprqs ipfius opafionib^in ipo a nimia ficcitate fit:2 bec fpafmi fpes ab alijn fpafun fp^ ficut m egritudle fixa in cerebro cocomitanf alienatio^ debus Diuerfificatunqr paulatim adiienit:2 eius tinn^ nes q piu cdtimianf cu3 eo:q? fi ppter colligantid alte^ eft magnus:bec funt figna egritudinis. gt
rius mebri exiftdt ficut accidit ppf er apa Diafragmatis (C De lignis egritiidinum oailorum. rCap.4^ .*
Part 32
cocomitanf alienationes ^ no cotimianf cfi eo.J tc aed -^ncipiam\/s nunc figna egririidinis onilop-^ dentia q fenfibus adueniuntftmt cognitionis l^cs egrU I camus q? be egritudines fenfiii vifus manifeftanf'^
tudinis nicbri pprie ficut apa cbolericfi in cerebro fa^ I in boc nd indigemus nili cognitioe cauferz bfic uij^
ctu malas pbet cogitationes: t qfi feftucanini De pdnis fermonc complebo aim De oculop medicatione
eiiuliionc adducit 2 vi^liarii multitudine3:2 aim mala mone ordmaborfed bic Dicam ligna q cognitione egr^ Dirpone De f^rn«o exmanf.£t q? ex fanguine fit minus tudinu oculo:? manifeftdt:bec lefio eft q adiienit nem» vigilare facit cn ujD qo pe d?plera fittt b3 rifii3 z letitid: per qiie ad oailu fpirir currit alalistaut que ci^«^
6 q? a djolera fit:reqm ira 2 1uror.Sed qfi De mefia fit cidit fpiritui.£t nemus qui ad oailu Dirigif leditur z illud alienatione femlm piomouetrexcepto qp timor t mala cdpiexione materialucu apoftemate vel opf^^
H A
Q V A R T V S
tioit^aiit ^pt^r mall coplejcioitc Cme apatc vd oppila tione*£t figna male copfonis cfi apate in oculis fimt nia nifefta:(icut pulfatio:riibedo;z calo:.t ligna oppilatio^ ni&fimt fola grauitas^t ligna male coplejcioms oculop manifeilanf f m gj oh mala coplb manifellaf.^t oppi^ lationes q in eo fiint liut licut egritiido q noiaf abinna^ fal:t eft oppil^o facta iter comed z biimo^e cryllaUimnz 15 oppilb appares elLbac ^o egritiidme pcedit vapo:fi clewatio adpte 8 rupio:e 6 .£tptcevf illi vapojespp coi ligatia lldcW alcedatquos Hocbiis trafiiiittit cereb:o:et it pnt a folo ccrebao elenarL£t D:ia iter illos edtqi va^ po:es a llocl^o venietes crelait z oecrefeut ppter boni tate oigonis lldcbi z malitiam ipriiis.i 5 ed qil a cereb:o fiutin fiia fijcionefirmanf tiiz ineisquia cerebtofiunt aliq addif malitia ppter Hocbi malitia.£t oicimt q) va^ pozes a lldcboalcendcfes ambos oculos equaliter tiir^ bant.Sed oppilatio que piopter oecurAim aque fupe^ rio2isaduenitvtpliinmnmvni foli oculo accidit*
E (T De fignis egritudinum aurium* Xap*48"**' T AVRIB V^S etiajfit cgritudoppterDuas fpedee male cdple^rionist vt materiale z no mate rialett fiut in ipAs apatatt oppifones:^ oolo2es: tgenerarregritudinesq funt oibusalqsmebzisgene/ ralestDolop z apatuni z puAularu z limilmtz bec Agna funt Agna ppzia egritudinu iprani*£t Agna calidi apatis auricularu Amt Dolo: in Ajcimis gratiistqa mcbau ell ner iioAim z cbartilaginorum : z pulAislerriniis.£t fdas qj niaiotpars bnmopfacidiutalia apata eAbumop fubti Ihim ppter obtuAtate vel Diiricie fuUe ipfop mebtopjz aliquado cu bis apatibiis At fe.continua : z maxime qn apa eft in radice loci nohtifiwmb.£t maioj pars egri tiidinuque Aut in aure eA exufAatiotz tinnitus pzopter intus ventoAfatis expulAone z mduAonemtz Dicitur gj boc eAepoteft aciiitaterentienditz DemonAratiofuper boc eA Qf ibi no eA Agnum fiiperabundantie bumo2um*
N rr be Agnis egritudinum naA* jCap.49"** AS O ruperuenitmtoppilationeotzapatacu} coplexione mala mali z no maluz p:op:ia apo^* Aemata in ipfo funt q Deriuata funt a noie illius vermis qui ramifle nominatur.bic eA ille qui multos bj pedes z Agna iAius egritudinis ab eifdem quibus z alie
egritudincBCOgnorcunturfignis. ^ „
E f befigme e|ntiidmi8 ojis. Cap.fo^.
GRITVDINES veroo:is oailis mamftv (ianhiKt ob boc perftrutatione fignojum ipfoaij nonindigennis. , ^ «
E jr&efimisegritodmunigule. «p-yi .
T GVLE fiunt apata t egntudmes q etueidaiicba Dicunttir*i*Ar 3 gulat 02 z perles appellant arcbcam.£tcognorcuntur a Dolo:e ibi tTiAente:z cum conArictione Deglutionistz quando crelcit conAri ctionc facitanbelitustz poteA Aeri vtbicextinguatfpk •*itfi.£t caula btiius a "Agnis bumop ibi Dominatium co^ 0 uorcif.£t pulfus in boc aftate e A vndofus : z eAqz boc jpa in membjo eA murciilofo : z DiuerA Acatur boc apa ♦•m magnitudinem zpaniitaterz fmboceop termina^' Diones af.particularia iiidicanf . £t boc ex Agnis bonis ^il vt apa in partibus exterio:ib’ manifeAeturaut p:o P^er tumoierauf ali6 Agnutaut ppter Dolo2e per tactiu fctipfopipesfm 6ar.fimt gnq^vna eA que At in meatu gule que extremitatem epiglotis attingit ^c6a eAque uec fojtis manife Aatnnz in gula no apparetfed ex boc patiens quaAArangulationejpercipitXertia eAqui" uo gula exterio: eAinAata.Quarta qiiddo intus z extra lumetoiiintsj quido lacerti colli appodianftita cp fpo diJiamtus contuantur.
CCibe Agnis egritudinum pulmonis^ £ap*j^”.
E t PVLM ONl multe egritudines Autquaru queda funt coeetz qda pp2ie.coes funt Acut apo^ Aematatvlcerationes z continuitatis fol'o:pp2ie vero Acut tiiAis z egritudo q Dicitur betbbO:ra j* Difficultas anbelitus*£t apa pulmonis cognofeif a fo2ti anhelitus Aricturatz a concuffione Axa cum ipfo ppter illius meb2iad C02 p20pinquitate z pecto:ie gravitate: z a fo2ti tinctura pomop maxillapcz ab oibus Agnis do minadois fangius cognofeit : ppterea ga vtplm m boc mcb20 apa a fanguine c6aeaf*0D effiq: cbolere fpar^ Ao in eo pp Aie Ailie mollicie3 eAe nd pdt:z etia pp mul^ tajbnmiditateadipfuni trdfniiAam:z tA nec etid ppter boc apa flegmaticum niA raro in ipfo c6Acitur.£t D0I02 in apate i Aius memb2i Agnu non e A:q: boc menib:u in^ fenAbile eA.£t piilAis neceAario eA talis qualis apatuj calidop:excepto q: in eo vndoAtas eA manifeAa ppter mollicie meb2u£trolbnis cotinuitatw iAhis web:i lignit eA:q2'Amulz femel languisegredif multus nibeiis;are noAisjz cu tuffi:z bec Aut aut ppter caufas extrinfecas: aut ppfer reuma Defcendes.-autppter perciiffiones in pecto:e fjcta$.(rEt fputu Aniiliter apa pulmonis ma^ nifeAat Dumo piungaf cu fijgnis pdictis .06 e Atq: pc flet Aeri etia in apitib® q Auntin paniculistafs pelliculis co Aaru.£t ex Agnis laudabilib^in apate pulmonis eA fpu' tii3 albu z equate:zqd ruauitcr egrediturqueadmodu^ fllaudabile eA Agnu in quo Dominiu aliquop bumop ma nifeAaf z maxte fputu nigriuz po A illud e citrinii z pc A illud rubeinC^t fputuni rotunduqb t)ippo.Dixit eflb Yumnm malii in pulmonis egritudie eAtq: AgniAcat pdi> tioncfupbiimiditatcnaturale:lt’d tuffis nd eA Agnu nili caufe efficietis.£tcaufasipAus tu ex alijs lib2is nouiili*
E (TDe Agnis egritudinum pecto:is* Xap.53'”. T EGRITVDINES que manifeAio:es funt in pccto:c:rimtapatazoppilationeB,ir£t apata vtplurimu Aut in pelliaila inferio:! tege'fc coAas q egritudo noiatur xanbera : q in lingua no Ara pleiireAs rtoiatur.£t in bis apatib^ppzia Cigna funt DO' I02 Axus exteniiuus fe.acuta z tuffis C113 fputo;? pulAis ferrimis.£t aliqn bec apata Aut in mufciilis qui fub pd^ niculo 'funt;z tunc bec paffio apa lateris d 5 ; z tunc bec AgnafuntpoAerioja Dictis Agnis.Similia tn ipAiis acci detiafunt Debilio2a z minus timo2ofa:nec D0I02 adeo A xus efl:q2 nd ell in mcb20 pdniculofo nec in pulfii ferris nitas Ac manifeAatur . £t aliqA apa At in panniculo pe^ ctus Diiudcte.flTHtaliquddo Diafragnia apoAemafat fequitur bic fenfus alienatio z 'inquietudo magna.
CDe Agnis egritudinum Aomaebi* £ap.f4"’.
E t 5 TOM AC HO adueniimt fpecies ccni pleponis male vt materialis:z non materialistet adueniimt apo Aemata z vlcerationes.d Sed fpecies male complexionis non materialis quando re^ mifla eA a rebus extrinfecis eA creata : z ille funt illius Agna DemonAratiiia Acut aduentus aeris vel cibi fri^ gidhiSed A Aierit intenfa erit aut mala complexio cali^ da z Acca que etbicam inducittaut erit frigida z Accaut fenectutis erit etbica.(T^^ Agnum , ambarum egritudie num eA gj in boc mcb20 illa Agna manife flantur que in ambabus egritudinibus bis manifeilari folent.Cd ell; ga memb2u boc fo2riter Demacratur.£tquddo patiens Alpinus iacettfiinc percipit Aomaebi DifpcAtione fouee alicui Amilc elTe.£t Aerais molle egreditur z indige Au; z vfr ipAus virtutes oes Debilitantiir.Sed mala ipAiis malis complexio b9 efle poteAtaut vt ipfa At irtjbibita vel in concauitate ipAus Axa:aut ab alio mcb:o tranP niiflatzpdtelTe vt resambeadimiice cdponannzbcc
pottmit 3b rnatuiit a t)uab^matcrit'b’€£i?.g.riaitrim ipfo At btirno J cbolericustz ipfi biini02 flegmaticue traf niittaf.Ht li ipfe fiieritficgmaticus biinio: ab eo ructua ;pueniet acetofustx fiftieritcbolericuaftet fiimofua.Ht ciffcTCtia q cA inter l?umo2C' fijcuni z tranfmifllij eflrga trafnifiiio per rece(ru$autvomitru>it.Sed inibibitus zinftvne neutrubo^ attentattred conaf ad vomendum z nibil p2oijci.Ht Agnu app2op2iatu5 cbolere eft tremo: labv|.£t bumo:i0 naTici in Adebo Agna funt virtutis vi^ Abilisipedimctu^:: acetoAtaa acerba in ote.Oifferctia vero q eil mter coplejeione materiale t no materiale e ;ppter bumoie per vomitu vel feceAIim cjceimte.Ht in palTioe Aomacl)iv2ina grofla materiale coplejrionepec cante Agnat.Sed af ata Aut aut in Amdo ftomacbi:aut mipAuso2e.£tbopqueddfunt calidatqdam frigida:e qda ev genere cancrite qda funt ventofa.£t omne apa q6irt Aomaebo fopotaf fequif fe^tbolo: Axiiuistzma^ ;cimc qnado in o:e ftomaebi 02if.O6 eftjqa illa pars ma gis neruofa ejrirtittt eA colligitie p2inceps;z ob boc pe^ riculoAo: ea q in fundo exiAit:^ eidej Ancopis:t fenAis z alienatio feqiiif :t frigida apata feqminf Dolotes bebi Ieszfe.lenta.£tapatibusq inAomaebo cancerofaAut Ane oolo2e z fe.Aunt:t Aeflet etbice aAimilaretur : aut mistis fe.Ht p2op:iu fignop bop apatu eA ructus putria dus co2niptus cu opationu oebilitate : boc eA.q: cibus egredif IdigeAus z alia accid^tia bis Amilia.^tvHr Agna q oominiu bumop AgniAcdt:illa eade funt Agna q Agni' Acant illtim biimozej qui boc facittz vtpfm atte Aantur ei cdplejcio etas z regimen : z alia bis fimilia iuuant ad boc cognofcendiuSed viceratioque in eo At cognofeif flb ardo:e vel combuAione que in eo At:t ptopter pau' cam nio:dicationem:raro tamen At vtvlceretur Aonia cbustnifi At etiam vlceratio in gula auto:c*
Agnis egritudimini epatis* 4 ap.95"*-
E t EP ATI accidut qppilatioes zapmtz fpe cies male coplevionis oes.Sigmim apatis epatis no tame p20p2iu eA feb.atq$ tulAsn illius loci OO' lo::e cp qA <pp2iu3 eAgrauitas loci qui traebea noiaf:et nujLie qu in gibboAtate epatis apoAema ejciAitHtfepe Agna apatis coAaru cum Agnis apoAematis epatis co' mircentunquia fepe D0I02 apoAematis epatis peruenit ad eundej locum ad quem Dolo: apoAematis pellicule co Aas tegentis reperif tunc bic nullum pp2ium Agnu reperif cu bis oibus accidit tu Als:tn in epatis apoAe' mate non At multil fputu5*£t aliqileritfputu in apoAemate pdniculi maxime quando a^oAema faniej facere inceperit.£t^pterea fputum in pncipio fignu fiifficics non eritmec c Differctia p>p2iainter apoAeniata epat is z plenretica nifi in qualitate oolo:is:qma m pleureA eA bolo: Ajais z ejctenAuustz qui in epate eA aggrauatiu^ £t in puiruetiabifferctiaejtiAit:qa in pleureA eA ferri' nus:in epate ^0 vndofus:! Dicitur gj aliqA apoAema At in epatis lacerto.Et Agura apoAematis epatis eA luna' ris.Sj Agura apoAematis lacerti eA oblonga vel qdra ranvmis angulus ipAuseAgroAust alter fubtUis* (TDe fignis egritudinum fplenis* £ap.f d”» T S P LE N I omnes fpecies male complejrio' nis accidunttt oppilationes z apoAemata z veu' toAtasinAatiua*z Agna apoAematis fplenis funt D0I02 grauis z feb:is z accidentia que co2po:i adueniut ptopterb^membti egritudines : z oppilationis Agna fola grauitas ejnAit;z AgnaventoAtatisinAatiue folus 00I02 e A ejctenAuus*£t ey apoAemate z oppilatioefple nis fequitur macies totius co:po:is.£t ideo Dicit t)ip, quando fpleu crefeit tunc co:pus attenuatunz quando becrefcittunc co:pus infpiflatur.
£ 3 ^ 57 *
(C J>e Agnis egritudinum renum*
^ T RENlBVSacciditfpeciesmalecon^pie
I ’ jcionis z oppilatioes z apoAemata.£t a ve Ace egritudinibus ptopter lapidis z nerationenuz magis p20p:ia fpecies male copi jrionis que renibus comienit e A egritudo que . b:is nominatur que in latino 'Diabetica Dicif:z cu Ati z V2ine Aujtu z feb:e:z apatis calidi funt Agna:^‘ aggrauatiuus in renibus fentitus:z Dolo: in ^l^^tiin ctus cumfeb:e V2ine conArictione.zquado latus fanuDedibitvf Vtaliusren fupipftim fuipw®'' z boc puenitquddo eA in Aatu aut beclinatione:z in io:i parte in bis apatibus Aunt feb:es errates 3 «^ J . cteinapatibusfrigidis zlentiseideoqiiia «enit apatibus membtop pncipalnuniA quando ap» erunt parata faniej facere.Sed Agnu generatiois voy dis in renibus eA Dolo: Ajeus ab ipAus generationis p cipio quouf<r> natura illos abqcit ejetra f m illos q
q?lapidesiAi in fuUarenugeneranf;zi 6 aliquadocn
lAis fanguis editus adeA.£t qd verius cocauitaterenu generanf:zDolo:quieA mbacegr * dine:z accidetia Dolo:is accidetib^q in colica finiilantim^pterea qa Aomaebi DiAeperatia ^ VOin«« bis Duabus egritudinib’c 6 iter acciduttz caAis appetitus.CHtD:iaiAaru Difficilis e A maxime mt»' tudinu pncipio:fed in Ane manife Ae DiuerA Acanr ,PP‘* in colica vetris efle conArictionerz bumop ^ognitiay z multa ventoAtatenuz etii lapides generati in ren* . arena oAendunt in v:ina.£t Agnus Difcretiuii m opatio cliAerioptq: A paties ppter cliAere requi^ >n ^ niet Acut acciditSalAne Dubio bic oolo: colicus er* ♦ fi .ppter cli Aeria aggrauaturp:oculdubio renalis ‘ £aiira eA:qa cliAeria inteAina replent z DiAenlione? eis opanf:z tunc opp2imimf renes z D0I02 fo:tifican ' eSed Agna q vlcerationes Agnt c Dolo: vlceratin"r Anegraiiitate z exteAone:cus exitu fanguinis autfann ; £t aliqn egrediunf cu v:ina fru Ara fuAis carniuin liatzbocacciditquadoin fubAatia renum co2rojian^'
E CTDeAgnis egritudinum veAce * £ap;P^' T IN V^ESICAmanifeAio2esegritudie^« in ipfa generanf funt lapides g in ipfa apata z vlcerationes z Aranguria z Ane voliu» V2ine exitus.! 0 led Agnu lapidis in veAca eA polo: q«* veAca fentif cu virgep2uritu:zvirge xatioes Anecaufa manifeAatz v:ine cruditas : z albe < ipfius cu fubtilitate:z oifficiiltasexitusV2ine:z nreu^ < apparetiain ipra.Sed?Arictiov:me fit autppnieb^ midans ipfastaut x^pter meatuqui a renibus od tendit£t bis Duobus vnu eA conume accides: z V 2 meDifficultas.i 5 ed DiuerAAcaf inipAsvt Aaren>^ ibi Dolo: fentifSi aute a meatu ibi Dolo: adeA.£t a»H'j pArictio At vtine ab ipfa veAca aut a meatu qui ad W ijgredif veAca:z iAa Duo Air in Vno accidente com«n cantboc eA q: veAca repletionej recipit AlV z nieatj^' SedDiuerAAcanfinboc:qaq 6 a VeAca .puenitqn^^ji veAca p2emif zviina exit.Sed q 6 a meatu -P»^* emittit V2ina:z A veAca exp:imaf z oppilatio iAi^ m tus At alapidetautabbunioaib^groffis fanguin^^ fangiiie coagnlato:autp2opter copfone frida aut ^pter apoAema:aut Airunculos*£t Agna l?arii tiidinum funttqm A Aieritex lapillulis AgniAcafe^^ nulis f cedentib^‘Z A eA ex coagulatione fanguis ii eA fanguis anticipatus.£t A ex fanie fuerit Agnu eu ^ q 6 p2eceAit.z A ex bumo2ibus groflls fuerit pi ex exitu p2ecedentis bumtditatis.TCognofcuntiirm
fpoAtioes per Agna eade puenietio*z A adinuice lUt
Q V I N T y s
V t
9 /
0 ^
1 ?
ft fpofitioned coiung^ni t>ifficik cognoTcmtur a medico: qiwre quiete 05 tnedtcmare con/ideruudo p:imam in^ tentione^tz ti ejc illa lucratus fuerit fequatur iUa5:t fi no oiitiittat.£tflpu(hila aut vlceratioeilm veilcat quod ab ea egredi^ furfurib^ aut lamiuibus a(Iimilatur*: 5 ed fi be egritudiues fiuitt in renibus : qb ab eis ejtierit fru^ 0bs carnium aflimilabitur*
CCDe fignis egritudinum intertino:mii* /Iap*S 9 ®?
. r iNTESTICMli vtplunmii5 fit egntudo que 1 r Didturcolomapofiemata:vlccrationes:« fanguk nisflujcus.Sedf4nguisfiujciisvlcerationenicon^ comitatum ille fanguis cu fecib^ egreditur a pzin cipio mi^tustt aliquando exfubllantia inteilmoju egre difur.£t fignubuiiis ell ooloa quando euacuatur biimo res z feces:? quado apollenia ell in iteilmisgroflis boc modo cognorcitur*"quia cum patiens mo:dicationc fen/ tit cogitur aiTeUaretred ab apollemate t^it cum feci
hus non ell admijctu z fi fuerit infubtilibus pjopter 00^ B loieni alfellare non cogetur : z quod ab eis egredietur cum ilercoie erit admijctum p:opter vie l6gitudine^»Si militer fi apollema in llibtilibus fuerit D0I02 circa vm^ bilicum fentietun? cum in mtellinis fuerit grofiis polo^ rejfentiet inferius . (CHtfiS«a colice calide manifella furtt:? vniuerfaliter ea que fignificant oominiiim bumo rum in omnem patientem z queppter ventoiitate fiut ftint Dolo2 ejctenfiuus z toztio inteilino2um. £t fi toatio fuerit cum rugitu grolfam ventofitatem fignificat:? que fitpiopter apollema cognofcitur a foztitudine oolozis: a feb.a fiti:? ab accidentibus olledentibus Dominatio^ nem bumozis apollema facietis. £t egritudo foztiffima que yliaca nominatur foztiozabab) accidentia? mala ita q? patiens cogitur vomere llercus.£tvtplurimiim boc accidens eilpzopter apollema infubtilibus inrelli nis factum:? potell fieri pzopter (lerais putrefactus in eis:autp:opter ImmozemgrofTumvircorunizaut pzo^ r pter bemiam factam e;c oercenfii inteilinoaum:aut p:o^
^ pter venenum receptum.£t vniuerfaliter bec egrimdo
intdlinis fubtilibus ell pzopzia:? bec egrimdo attribui tur virtuti e)cpulfiuc:aim fmim naturale motum no ba beat* aut oebet attribuivniuerfaliteroppilationi.£c siliquando pzopter pziuationem cbolere que ad mtellr^ na confueuerat tranfmitti :quia per modum abll^lio/ nis adiuuat ad feaim oebitam e;cpulfione.£t oppilatio nes fiunt in illis ppter bumozes aut apoilemata:aut,pp malam compleponemfngida?ficcasquevias coilrin 0it: aut paopter aliss res politione eozum cozrumpen tes ficut ventofitas que ea facit tormofa:? bemia.
CTDe fignis egritudintimvulue. ^ £ap.oo .
E t vvl ve egritudmes fiut:quib ocsjpesma' le coplbnis edicant ficut ab bis qp^ecelfenittibi
nianifeihim ell ?fepeipfi accidut apata.£t bonim fignueilooloz fijcus?pulfus ferrinusteoqjmenk bni3 ell neruofuj t feb.accidit eide:eo q? tit mcb:u pnei jv pale aliquo mo pncipalitatis.£t e^egrittidinib^que ma gis in ipfa pzopne funtte egrimdo q mola nuncupatur: que pifiicile a pzegnatioe cognofeiturteo qj ablatio nie^ Jlrui agrolucies ventris edicant anibabus.£t fignu oi' fcretiuuell qatranlit terminum motus embzidis abfqj mom:? 15 accidit multis annistqa poztari potell Donec nb ea moziarnr aut abfoluamr:? boc f m f tutis tenoze. fct aliqii ei accidit vt eam ferat pluribus annistoemum P 3 nt fruilu carnis:? aliq moziutur.jtem ppzia ell egri^ «Udo vulue illa q fulFocatio Dicitur mf is q fit ppter me< nniifanguiixig cozruptionem in vulua:? euenit ei finco^
^ Diificultas in anbelitu;? puatio fenTus ? motus : z
m^DUiterfentitur pulfus eius;? accidit eidej Duricies:
z ipfi^ ozis oppilb.£t boc accidit eje reliqs apatis Diu in duratis in ozificio mficis.£tfpesmale cdpfonis nificis fi males lint ab bis q ab ipfa egrediuntur cognorcutiir. z ti non fint mEes a ficcitate ipfius percipiutun£tgene raliter tigna que tignificant compUTionem funt figna ti" gniticanaa complejrionem matricis:? De cetero milabk musfuper caufas que operantur putredinem. £t cdple tus ell Zractams iu;:ta nollra intentionem.
d&pli(ft Ouartus:qui fuit De lignis* .
ajncipit Xiber Ouintus:qui ell De cibis z medicinis:? eil bab ens capitula quinquaginta ? nouem.
CLBzeuiter complectens intentionem buius Quinti Xibzi.
N P B 1 M I s fciendu3 ell quid fit cibus z quid medicina : z quot fint eozum opera^ tiones: ?quarr operanf ? pzopzie medici ne:eo q; bnt multas opatides quas medici appellatvirmtes pzimas fedas ? tertias ? ppzietates:? cfi boc Dabimus cognitio^ nem barn illaru medicinarum que opera^ tur qualibet illaru operationu.£t pollea rpeciilabimur in operationibus earum:boc ell vmim via qua appze-' bendimus ellg viaryllogifinifoiruaiit per via e^perien tie folfuaut p via continete Vtruq^:? l?oc totu erit pollqs receperimus a naturalibus qd erit recipiendum. £t qii corapleuerimusboc recozdabinnirpzopzioziijcibop z medicinarum quozum multiplicata eilfcictia ? ejcperien tia in terminis nalibus:? tellificata fimta communitate mediconim:aut a maiozi parte. £t pollea narrabimus modos compofitionis:? recozdabimur 002113 que mani felliozafiintlectecomponentium.? narrabimus natu^ ramcomplejtionisfniviani quam nobis ollendentre/ gule ille:? quando compleuerimus becttunc completa erit nollra intentio in hac particula*
CCOe quiditate cibi ? medicine» £ap.i"’*
D i c A M V s g? cibus ell illud qd ponit nales par tes cibati:? bec pars ell in fpecie ptis Dilfolute. i 5 ed medicina Duierfificaf ab boc.ideo qa $uis ipfa fit t>*rebus:que ponunt nales ptes cibati: illa ps nd ell in fpecie partis Difiblute: ^ b3 in fe re acti^ ua ? alteratiuam.£t ppterea quando fuperuenit bec Di fpofitio fuper DiTpofitionem egritudinalenuqne ell con^ traria vocatur illa operatio curatio. £t bec ell intentio Diffinitionis: qua 6aP.Diffiniuit cibu ? medicinam: Dices.^ qj cibus ell illud patitur a wzpoze.£t medicina efi^illd j a quo patitur cozpus^d fi nos non intelligerenms ejc ‘verbis boc quod Dictu elbnon cITet intellecta certitudo cibi ? niedicme.£t iam opinatus ell vnus e;c nollris fo^ cus q noiaf abuberti aucTufu : q? illd qd Diximus in bac Diffinitione elfet quafi edtrariu verbis Batzfuper boc eide multas trdfmifi epfas quoufqs boc plene intellexit, jj^pe operationibus pzimis quas opantur medicinein cozpoze bumano que funt pzime. £ap.3®.
E toperationvm quas operantur med^ cinein cozpozibus humanis quedamAmt pzime.li cut ell caliditas.fri.fic? bu. ? quedam eanim funt
feG'ide:ficutmaturatio:Digeflio:mcllificatio:refo^ lutio:? apertio:? multa alia fimilia illis q enarrare oe^ bemiis quando Declarabimus naturam medicinafum que faciunt Ijoc:? fuenmt vocate fedarierquia fequunr menfura mixtionis pzimap ^tutu:? quedam eanim fune tertie que funt ppzie in certis membzist? fequentes fcdarum.£c ell conueniens in quomodo be babet agere in cozpozibus has operatio^ £oi:auer ^
neett qtiomodo brtt p^ti d ecjpojib^eariij paflionegt z J5 rciemusqnrdiierimiis per qncm modum nutritur nu" tritiis.£t Dicamus iam Declaratu eft in nali pl5ia qj me/ b 2 aquep:imomitriunffuntmcb:a lifiandeoqa cibus pmo puertitur f m ojdincquc babj in cozpozc cibati in bumiditatc (ifembumiditate ftjce in mcb:is pfirib^ z mi iccf c\\ cis per cude modu quo mifccnf adimiice res lig^' de niodus per que na poffit reftau'
rare re Diflbluta oib^ptibus mebji nilip moduj mytio/' nis tz qn erit pmijctu f> m buc modu: riic babebit eentia in ipfo:t poli boc afUrabi^ illud mebjo: bocellquia pat eide vna coagulationi Habilitatis ritej Habilitati mem^ b 2 i.£t ell ibi Declaratu qj b fit per Decoctione: t bcoctio Iit p caloicqui eH in cibato:non calor ntp:imus nio^ toz in l?ac rerfedeH aia nutrithia: ppea qa operationes calo 2 is no rimtPterminate nec ojdinate ad vnu fine ma nifeHu.CIfit poH^ita eH videdil eHquo d 5 cib’ ec tenv peratus aut mWida:zquo d 5 fiiper qiielibet eop vt fint DiHcperatit^iiis melius fit app 2 op:iareteperatia cibo: ficeH melius app:op 2 iare DiHcparantiI medidnetppea qj cib^qiii babetppfua Virtute 2 fud pjcparationcj vt quado vincatui gaiue no peierH coiiertaf ad bumiditate fUt’? bumiditati radicali q eH in boc eH fuUalej^icut Dicifiir q? nrboi e^n"occideo9 » fiiebjo cofimili :2 caloji intrinfeco fimili calo:i q eH in cu p um erat in enyptotz gu rem p t aluit ab jude niitnep^ bato ita vtfint ide fmoe) modum:z boceHrolu in eo q ^toicitariHo.^ mrerra latinozumriint DuoUiiniina^ eH teperate coplejcionis velppinquus ei:« p buc modu quo 2 u vno fi oues biberent generabunt mafctilos : « ^ P5 q) cib^ fit teniperatustfiait erat panis grani t carnes alio feminas.Ht boc non cH nifi p:optere^quia gallinarum iuuenum z Htia iHistqa quatitas partiu) p:e vna parte eH liristt ey alia PilHmilisI t eje parte finuni. . 1 . ‘‘b^qfiitTunt ^ dittis cH patienstt e^ parte Diflimiiididinis eH agen^^
ditate t ficdtate omnium partifi cojpozis. (T^t quido medici fpeculantur operationes medicinaru 3 in co:pu« facile eH eis Dicere qualiter calefaciut:]^ Difficile eH Dicerequarrrefrigerant.ita qj6allDicit licutfiigitiuus. gj non fit nili per Diiiilionem medicinaru m paruas par^ tes.£t Ii no refrigeraret medicina nifi p Diiiilionej ip»n^ in partes niinutas.ergo neceflariii^ eflbt nobis Dicereqi eHet frigida in actu: fed bec medicina fri^da non eH fr^ gida in actmneqj etiam calida eH calida in actmfcd bt’^ res eque bene competit medicine calidetiicut medicine frigide:qiiia res coiiertibiles quado coucrtuntiir in pa^ tes minimas facilius conuerftonem recipiunt.^ qn®n*^ medicina fit paffibilis a copo:e per via quam Diximn^^ non eH impoHtbile vt patiatur ab ea per alium modum* Tlaj vides q? cibus eH palfibilis a co:po 2 e:t tame mn^ nis cibii qui mutat cozpus f m alique modu z f m aliqn» laiftudindifibocmueniturmcibo quieH appjopn^r paHioni:z tanic vincit aliquo modonim. ergo boc map me Debet inueniri in medicina que victojie app^opna' tur z mutatioi: quia veraciter Debemus Dice q? q5m^JJ!;
Hitaru co?po:i ab iHis cibis eHidd cum partib^,
PiHblute.Sed temperantia medicineeH ppinqiia buicti fedDiuenificantiirmqiiantiimnob? virtute rcHauram') di parjem equ alcqu antitatijeique pifroluta eHerco^ l
po2e:« ;ppterea no poteHbomo nutriri ex teperatamc^
dici na? gfi comed at ex ca titu gna tucomedittir ex cibo, lo:e extrinfeco magis:e ppea n 6 *iiienif in eis tcpcrantif ^d quando Dicimus q> medicmafittSfip intelli^ elementomm ficut in aialibiis. S^res fimplices qn^*^ gitur eius teperatia q? quando comeditur ex ca quanti/ nutrifit Hciit quatnoj elementa no Dant co 2 po 2 i qil
biceH modus medicinarum que Dicuntur c^ide aut gide in potentia.boc eH pjopter pjeparationcm qnanj babent:quia no eH in aliquo cdporit 02 U 3 calo: in actu fi in animalibus:pptcr eo:u perfectione z indigent w
niunt ei intus vel extra nifi qualitatenuideo qii obuiaat noHrisco:po:ib^ monet co:po:a:redn5 monetur a ita^ Hris co:po:ibiis.pptcrca qa qualitates cu quibus opc^ rattir elementa in co:poubtis funt in actu ficut eH cai^ in igne «frigus in niue.£t qii elementa mouet co:p<^ ra ipfa non monentur .i.non c6iiertuntiir.£t quando dici volunt De mcfiiris p:eparationu 3 narrare in medicini6:qiiia indigent boc in medicatione : o:dm^^
, «eniut gradus pcr modiim coparatioitis co2po:i tepe
^C^dwando Dicimus De vino q? eH calidu in fecudo gradu:« i rato z pofuerimtqualibet qualitatem in quatuo: graoK r . crocum non intendimus vt fit idem calo:. HtpoHqj ^usX calidum pmofcbo tertio z qiiart^*: iic De frigma
^ Declaratum eH quid fit cibus teperatus z medicina teml ficco:« bu.t De biimido non videfq? pojfit traiifirit tcT i/ ^yY<2perata:« qualiter operetur fco:po:e ex boc potes intel ) tium^ad um.j£r 9? pertraniifgitartiim gradtim eHre» iigereviamper quam Dicimus efie DiHeperatostr boc venenofa que co:nimpit coipus: « iHcfuntvie p:miap Dicimus in qualitatibus p:imis:ideHquomodo calefacit actionum z padiomim medicmanim.
fasqiicnoneHrenfibiliscoparandoea quantitati par tium Difrolutarum a co2po:e:qiiia tuc no inducit in co^ pus rem extranedtqfiia fi bomo comederet ex ea quan/ titatcmfenfibtofmqj comediffetDecibo inducerem C02pus ex neceffitate rem extranea j:quauisDifRale fit iniienire medic matgperatdin operationibus omnib^ f m boc Debes itelligere qi quado Dicim^ qj medi/ ^ina eH calida:« frigidatijiimida: vel ficcatt Dicim’ etiaj w cibo noHra intentio non eH nifi eqiioca:fiait tii fcis q?
T NOS volumus incipere narrare pevirtufm
^ ^•vniiiiDiiiqiiaiiiaiiuii» ji4niii»,iu«^ii*^uviiivuvva»viai.i» V aCiiviuiiii — ,
refrigerat:« bumectat:« exiccat. Oiiia medici kr^fn generali confiderans De operationibus fenmdm V ^]iii/naqueconuertiPirincbilumcalidio 2 emteniperat^ ^ ^#»< 1 « operantiir mediemg m hi ina
3ut m calidio 2 c q? cH pars co:po 2 is:boc eH ad partej ^ ir^ calidamtillam medicinam Dicimus calidam : quia calo:
/ Dicitur q; fit vna rerfi qiie calefacit bommem plus Debi itumui» t fci *. vicci c ,naiuras neait-»»»»'
' M to:z quod generatur cx boc cbilo eH calidus Debito : z quibus boc operantiint qualiter opcrantur.^f ^
, ' Ibngtiis qui eH materia caloris naturalis eH calidio: De/ Dicam^ qi medicine queftmt copofite cx elemcti^
\fic ^^i^'^^1)ito.Sii«iliterbiimidit^ radicalis inquam comierti^ quando alterantor a co:po:e:aut alterant co:pus:qM^’^ / ' f urfangtiis eH calidio: fuo modo : z fic De neceflitate ca dam eornmXunt que affimilanf ei qb eH in eis ex virt**”
^ ^^IefiHtocsw:po2ispartes.£tficD5Demedicma frigidn buselemento:um:ficutfimtille que Dant caliditatem- ^ ^ q: no refrigerat nifi quia couer tif in locis DigeHionis ad fngiditatem : fic. « biimi. fimilem in qualitatibus qn^
/ Diminutu caIo:cmagirq5 f aloi coipoiis fit: ita qt djiliis fimt in illis:« quedam actionum aut palfionu que no m fi fjc ingeneratur eH Duninutns a calo:eco:po:is:«non finiilantnreiqb eH ex virtutibus elemento?um:fedfim' Vi veraciter vt refrigeret:q: caloi naturalis no bj operationes confequentes p:imas virtutes elemetoim
aliqui vil generandi frigiditatem: z fic ^bes Dicere in z boceH ppter locu flibiecti in qno operatiir:ficiit illi ^ u. y/r i p^^bn^ne z bumidiwtibus que funt in mcb:is t in bumi/ babent indurare; mollificare:Denigrare:nibificare:« n' / milia:
! A
Q V I N T V S
inrtiattloiCusfiibieceimquoitianiferia iftc ogonee
circa q6oic|^ mcb:u fi idererminatu fncrit appdUnfitlc Virtutes rc6^.£tqti orabunt" in ^p:iu5 niet>;u;t«c Dicet Virtutes 3« tic fimt medicine q ^iiocdt vrma z q mundift eant pulmone i q giiant (pma z q f-igut lapidej z lUes irtis. (££t pollq3 t>cm elt oe virtutib^ Tedis 2 tertqs 065 cll De na ogdnu iilaru medicinarfi mamfdliom z mcipia mus a fc6w.£t Dicam^ g? iliani medicinap qdafimt ma^ turatiue: b elt^ faaiitraniea: z qda eani liint nioUiftcati^ tu: iuedaiduratiuc:tqdaapitme;2 qdaoppilatuien q^ daeuapowtinetc qdapetrmcatme^z qdaltiptice:? que da lenitiiie z fimiles bis.£f bbesrclreq? medicina q e ap p:op:iata alicui operationi no Dicitur b:e illa ^p:ietate iiifi comparatione ad co:pus temperatum vel ad ^pin^ quutemperautie:2medicuse3:pertu6in bacarte qiicq ciit ad manus ipruis aliud cotp’ Dillemperatu D5 arbitra ri medicina fni mefura qua Videt ei ee magis iiilM z ma> gis couenibilem Vtute medicine q b^t facere opationej Illa in tali co^poje: z experietie bnt hic locu magnu.^.g, * poftqjfciuerim^gjmedicinamatiiratiuacllillacuius ca ^
J02 eft cqualw cal02i co2po:is Debemus mtelligt re banc ;pp02tione ;pp2ia vnictiiqs co2po2ijgfe z facere copara^ tionc p2op2ia taIico 2 po 2 i.£tl 5 nofuitfolu in coplbne ;py p2ia vniusidftiiduijred it in vnoqj meb20 p fe : ppea qa medicina que facit fanic in teiliculis no facitfani^ i aure*;
2 no op3 Q? medic^ bas res tradat obliuioni: z ejcperien> eia bj *n illis vqs z arbitrqs niagrtu m pofTe.
(Lpe medicinis maturatiiiis* ^ap.j”*
M CEP 5 narranda eil na illius medicine q
I I operatur operatioes fup2adictas:z incipiedu eit
a maturatiuis.Et Dicam^ g? maturatio ell opatio caIo2W nalis i fuBa materie fic Dem ell in alio loco.£t ma turatio ell 02 dinata f m otdinationcquc babet Digeilio i cibotboc ell in tribus Digonibus* Etqnfpargitiir ad alib meb2ii maqiieegreditur a na in qstitate: aur qlitate;aiit in Vtrifqs fifz putrefit illa m^tucgriatnr in illo wewbzo Ve ne citate vnus cal02 mijctus ef nali z extranea: z li ma illa ell apta recipe Digone fit ibifanies z maturaf* 5 deo Sa albafanies eil media inter Digone pfecta z Diminuta: eo gj ell albatpa mae nofunt apte ad recipiendu Digone ;p maio2ipte:nifi qn egrediunf a fua na in quantitate.^^ qn egrediunf a na etin qualifate:tuc e in eis Digo Dillicir:
B ell qn tedut ad mala qlitate ficirt ad buo:es aduilos z Tifes illis*g ars pnenies m fiR re e cofo2tare i?tute* meb:i: fla cal02 nalis e qTi fepult^ in mebzo fup q6 eil fparfa bec wa;z ppea eH nece vt medicia beat ^tfui na vt faciat Di geilionejric medida fl aflinnlaf calo2iitrinreco q D5 elle ^operata i caliditate z buiditatetVlTit Declinas aliquatu lu ad calozitz ppea ga calo: itrinfecus g elt i riieb:o pot refrigeratuspp multa manirparfam in eo:autpp qli tate.£t qn coparamus tale medicina qlis c 15 co:po2i bu mano Dicim^ ipa^ee teperata:z qn coparaf parti Diian/ ti i ipfa ex ptib’ erntop Dicim^ gj ell talis aut talis* £t De medicinis teperatis eil aq cafa teperati calo:is z oleu?
Dulce oliue qn giittatij cadit fup apa z lic cataplafma fa ctu De faria trictici coctu cu aq z oleo Diilci.£t 6bes feir ^^«^tjida q facit fanie in vna coplbne no facit in alia: z «Ir in ql3 nieb20 co:pis lic Dcrn eftliipi^:z ppea medicus ^?^ptiis D3exfeponegdU6 illis medicinis.^*g.ga medici^ na q-idneitfanie qli in pgradu ell cata vt cataplarma fiu P2adictu:z fup:a illd in gra.e q fteta ell ex pane rp falc
p:opter qua ell facile nature Diuidercipfam niam tcni' perando qualitate' materie aut fiibtilJando ipfa3.£tpot elle vtin vna mediemap inermi maturatio cii oib^iilis modis: z erit in cbpolito per artiliciii: in limplici ^0 p na tiira.£t etia Dicitiir g? medicina maturat:^pterea ga re ctificatin qualitate cal02is nalis illud qbpmutatiVeilp calo 2 eextraneu 3 :z perbac viam D2g?piilium maturat apolleniata calida:z f m bunc modu g? res frigide mam rant apoilemata calida. EtDiUinitio qua Dimnaiit jball maturationdno verilicaturniiim apoilematibus qrimc Difficilia ad maturandum jppter nimiam Debilitatem ca I021S naturalistantppquatitate: autppfngiditatem.
CDe medicinis niolliftcatiuis* Xap.b*»* Y MEDICIS E app2op2iantur nuiUu5 in
i bac arte medicinis q Diflbhmnt a^ata Dura DCpiata -^lapidea qTi bntia infeniibiltate.£t illa apata gtialitt r fiiintabbuo2ib^grolfisgfimtautniel'igaut fitgmanci grofn:aurconipoiiti exambob«s.£rqma bec apollema ta fimt indurata piopft r frigiditatem: ntcc Ue ell vt res qtie ea moHificar lint calbga res que fiint cogelate p fri giditate' Diirolmmf D calitateiilTurtfolubiles licutplu^ bum z ftanmga illa apata cu maturatur bumectaf. z oe nedtate ell vt medicine que biit piiiutarecquamuis fmt cafetvt babedt aliqua liccitatevt vincat lild bumidita^ ti frigidd»£t medicine q pzobatefuntper experientiam irt boc opere liint cafe in z.® vel 3® gradmz licce in p funt ficut armoniacu:bddluim:llo2axt^ medulla cruris vitp li:z fepum bprcinumtz boiiinu.£t ell necefie vt lint mc^ fure baru medicmariim f m menAiram qui Ipabct calcv ris z ricdtatis:ideo quia medicine que funt to: tes m ca** io:e z liccitate nimis bnt Dilfoliiere : z polfet remanere pars grolTa ex materia que conuerteretur in natura 3 la pidis. £t ell necelfe licut Diximus Vt per te ponas gra^ dum in fo2titudine barum medicmanim: piopterea ga pinguedo ell Dcbilio: armeniaco z bdellio.£t pinguedo gallmc oebilioz exillit pinguedine anferis z anatis: quia res ille Diucrlificantur fni aliquam complexionem : aut ad aliquod membuim. ^
CJI^e medicinis indtiratiuis* £ap.? •
D E ^ ECE5S1TATE cllvt medideidura te rmtfrigide:ppca quia induratio cu3grof]itudi ne non eil nifi congelatio: z congelatio no fit nili afrigiditate*S 3 iUndq6 Dicit QaK oe bumiditate m bis medicinis nibil c:ppea quia biimiditas no bet niiifoUi bti mectare:z no indurare.z mt lius eflet vt poneret ficcita tem cum frigiditate:ga oe illa frigiditate iit Diincies cni ditatis. Sed iHe Due qualitates funt vtplurinium palfitie z non actiue:quia Due actniefiint cautas z trigiditas: mnis earum operationes Diueriilicctur f m biimiditates z ficcitateuKZ boc Declaratum ell in 4 ®nietbeo:o 2 U 3 .£t ille medicine babet latitudine: z ille medicine funt ficiit remptTuma:plilliu:t po:tiiIaca z fi infrigidant z meru^ dant non faciunt boc nili per frigiditati m*
(TDe medicinis oppilatiiiis. £ap.S>”.
X STE MEDiCJjNEfunt exbisqne claudunt po:os:z natura fimt terreUres rmemo 2 dicatione:q mo:dicatlo ell vna ex rebus que cito faciunt medici^
na e<^ redi ex po:is:aiit vt fm t conglutinatiue vt gtmimi
z terreUre quando ncn-ell ccngliitmatniu 5 ficiit amidiu £t ell necclTe vt ille medicine fmt multum remote a mo: dicatione:zp:opterea Debet elTc teperate ^mplexjo^ nis vel Decimantes ad frigiditatem ris quomodo oppilatillc mcdicinc L,
do afrtinumtur.Rcfpodcmiis g-
Suodt-ftDictnn. rnpcriu6:qma
ptercbilumfacnmiereisttfimilittrtpa-* „ ^
X;or.aiitr. *• •
bja ipra.£f ille medici^oppUatiue Muerfificantiir fm
pi ^rfuatcmcomplegionia JDembmim :Jici K oicitur
^rbactyii oppiiaa Lepgr : ^ ap eriunt bpp ifgtioner^ pzie fel b^is.
rura noncdcomiertiens vt (Italo: cwrofiuus : qtiiiJ coi roiio claudit;? ille medicinefunt licut allcu3 z felia z p:o
pnlmonig _
niedicmis aperitiuis z ablterfiuie. jCap»9”* STE ME DlClJSiErimtvniffegeucrienmter
I ipfaseil parua Diucriitasjqma mcdicmeqiie abHer/ gimtro?diciemt>*menib:o?lauaut ipfiimmecB ba^ bentpoflepenctraadim pozia Dicuntur abllerfiiie:. ficut aqua nidlis:? aqua mclonunu? farmao:dei?faba^ ruiii:? que babent Virtutem penetrandi p:opter partej igneam que ell m eis Dicuntur apentme.Et quecja3 rum medicmanmi plus operatur e>:tra co?pus § intra: z quedani plus intra quam e>:tra ; X qnedam operitur equaliter.Etque plus operantur ejctraftmt que babent aliquantulam bauracitatemmccineisenraultagrolH-» tics : z pzopter partemfubtilem que ell m eis penetrat intus:? pzopter largitatem intran(^’arum Viarum pene^ trant cito.Et res vifcofe mimdificare non poinmt:? fi cij eis iungeretur cotpiis llipticuni aliquantulum grolTiini tunc mundificarent: pzopterea qtuafunt infirumentum nature aperititie que ell m eis:quia bec Ilipticitas con^ iuncta retinet eas in meatibus oonec compleuerint fiias operationes. 55ed ejrtra cotpusnon poflimt ita operari pzopter ilricturam po:o:tim ? paopter lliptici^ tatenuEt p?opterea ablmtbifi aperit oppilationes epa tis:? non potell po:os ejctehoies aperire p:opter Ilipti citatem que ell in co. £t ille medicine oebent elTe ama^ rirapo:is cu 3 llipticitate.Sed medicine que ambas ope rationes faciunt fiint inter bartim naturam niedie.vsal/ le que babent aliquantulam amaritudinem cum baura^ citate fine llipticitate;rictit radijc lilq celellis ? liniila eis. gttuiamrcmilli q? medicine que funtaperitiue vnius luembn nonfunt aperitiue alteriiis.£t ptopter boc Da^ re Dcbes vnicuiq}barum reriimgradus quemadmodii facis reliquis medicinis ? virtutibus.
medicinis euapojatiuis. jCap. i o"*.
VIA AVTEMeuapoiacionon fitnifi 4 I inquantitatemembziciiaporati:? augmen ^ tum iplius quantitatis non fit nifi pzopter
calefactionem menibiinecefle ell vt medicine euapoza f lue lint calide.Sed eani3 calo: Debet efie temperatus: quia medicine que babent Dillemperatum calourn eu« ciiant ? Dcficcant ; nec Debent baberefubllantiam groP fam:? ille medicine funt ficut camomillatmaliia:? oleum vetus . £t oebesfeire qj euapoaatiue (Unt contrarie op^ pilatiui9:bocell quia ftmt frigide fcilicet oppilatiue De quo Dictum ellfiaperius ; quia quando membuini refri^ geratur Diminuitur quantitas Aia paopter quantitatem fui adfrigiditatem ? terrellrcitatem;quemadmodii 3 aug itientatur quantitas eins paopter p:opmqiiitate 5 ad ca' liditatc ipfins nature aeris.(C£tfcias q? non fit augme^ tum quantitatis e% bis que apponuntur vel eiieniimt e;: tra:necftt Diminutio ppter aliquid qtiod refoluaf ex eo: z boc pjobatimi ell in naturali pbilofopbia. £t medici^ ne facientes banc operationem funt be *:edembis que mdurant:ftd p2inio inuifeant:? fi Diu pernianentin mC/ b:o indurant ipfum ? polfibile ell vt mortificent ipfum: cumDiupernianentfuper illud.
^I^e medicinis a^rimibiis ora venarum. jCap. 1 1 ™. STE medicine funt calide complejeiois: ? babent groflanifubllantiam ? funt De genere medi I cinanim aperitiuanmi tamenfunt fortioreseis.Et babent qnafitres gradus operationum, primus ell abfiergendufecudus c apcriendltertius ell elargadi ora Venarunutanien calor idarnm medicinarum aperitiua^
(EPe medicinis Ilipticis. jCap.u
S TIPTICE medicine que llrmgimt orificia vena rum funt natura frigide ? terreilres:? fortis iiccita^ tis;? proptereafuitrapor earum fiipticus;? propte^ rea claudunt orificia venarum ; quia frigiditas que no» ell terrefiris dl Debilis operationis.? bec ell Dilfercntu qiieell inter llipticuni ? oppilatiuum:qiiia oppilatiuMni ell m materia que tenet fubtilitatera; ? gipticiim eili» ma grolfa;? bec funt lic galla ; balaufiia:acacia; z fito (EP^ medicinis mitigatiuis Dolorum. /Zap. 13 «
D lClTVR qjprima via mitigandi Dolore 3 e» vt remoneatur caufa Dolori 6 .£ifecuda efi vt fi» pefiat membrum ita yt non fentiat Dolorem fi' cut fit cum opio.Zertia efi medicina que facii i» membro illud quod repugnat rei que inducit Dolorem? aiiliid ellverajc mitigatiuum ;qma in primo modo ca^ dunt multa genera medicinanim ; ficut medicinarfi pu^ gantium in cis ? medicinarum Digelliuarum.Etfecuiv' dus no mitigat nifi per accidens quando priuat fenfun» membri;aut ipfum indurat que res non eil facienda: ft quando vitare non pofiiimus licut Dictu ell in libro oe ingenio fanitati 0 .Sed tertius ell veraje mitigatiuueJP^^ pterea quia prellat fine medio illd quod refiitit caufe o» loris.£rgo necefle ell q? medicine que boc faciunt (inttc^ perate limilcs calori naturaluaut parum calidiores tantum inquaiitum calor naturalis ell refrigeratus a f » lore naturali Debito mebri propter refoliitione facta3 ipfo. £t pgea poflimt ille medicine mitigare Dolorem ^ ell eje camis calidis ? frigidis.pcr eundem modum:eo q> augmetant calorem naturalem qiu ell tilnimecuuatu' re qui ell medicinalis per omnem partem. £t tunc DO' minatur natura fuper malam completionem quefai^i^ Dolorem?ipflimremouet.£tquain 6 iile medicine in boc gradu necefle ell vt lint fubtilis fubilantie trantes ? velociter pniutabiles ad calore naturalem: « tue adiiiuabimt Digeilioncs:propter earum riibtilita^ £t propterea appropriatur ille medicine Duabus viri» tibus ad remoucdfi Dolore:vna ell ad multiplieandui» calorem naturalem:? alia ad preparandum bumorem ad Digellionem qui ell caufa Doloris ad boc yt fit facil^ permutabilis a natiira.ittres magis comienietes in bo* funt pinguedines ? olea:? pinguedinum ficut pinguedo galline:? anatis:? pinguedo anfcrisellmelior fnipsi* oleis oleum vitelli ouoruni:? oleum Dulcc oliue ca» dum parum.£t generaliter quando Dolor ellmordicati' uus res que mitigant Debent efle Dulcoratiue; vnde m^' dicine que babent qualitatem mordicatiuam ?propu*^ fiiptice niultti3 fint remote a mitigatione Doloris.0 dicine frigide ? oppilatiue babent augmentare Dolo' remteo gj refillunt Diflblutioni buniori6.55ed medicift^ que in arabico nominantur mufeabeeba; varia^»*' ab illis ; eo q^fiibUantia earum aliquantulum grolfio? ejcillit;? cum bcefunt aperitiue pororuni aim euapo:» tione membri. S5edgencraliter natura earfi ell prop!»^ qua nature ipfarum medicinarum predictarumqu^*»' digent pauca abllerfione. ^ g,
(EDe medicinis generantibus carnem. /Iap.*4 •
Part 33
^STE MEDICINE indigent pauca ablK^^ I fione cumpauca e>:iccatione ; fed abilerfio ell vt m I feratur fordicies que eil m vulnere: z ficcatio c ad » _ candum bumiditatemtquia in Digefiione vniiiif*^ iiifcB membri inuenmnturille Diie bumiditates ; boc*-» fubtilis? grolfa.
medicirtiB dcatri^antibtw* - / -
STE medicini^ oebenttflc ftipticetfoniterricc^
p:opterea quia cutis illud quod fit a natura poit generationem camisn cutis eil ficciw carne: ptoptc rea necefle eft vt ejciccatio ifianiiti medicinarum fit fo:^ tis.ficut galle z balmirtie* ^
<CDe medicinis caufiicis* XTap.io <
Q V I N T V S
/:ap*i5” Jj^t au rum i mg;gartfa coiEtouedamfimtaueconfoa^ titer ficce: 'taiitjpter qlifates pmas «fc6as:ficiK fiipticitas z ania^ ritiido q fiint in rofif.Et mediane odo:iferefunt fiipjemc. cibus medicinis que c6fo;tatpncipali me'b:a:2 majcime in rebus tefiificatis ab experientia z |>p:iecojdi.Et pio
* - confeitatjn^^r odoiifiLTqrnif
I ^ueniiint operationesftcunde, J^e^ncepst)eben5lIa
I lLoememamscaninas. • «ffsaroman^
STE medicine oebent efleinfine calidtfatis cum C&ecper«on*«|te^^^^^^
0romciernbftantie:itficf3cientopusquodfacrtp:u t AM DIXlMVSnanirammedicinarnjagbu^
natfdert carbo. , , . .
CTDe medicis corroliuis i facietib’ carne cade. Cap. I7*
S TE medicine confnniunt carne?; non tamcfacmt
1 quod faciunt caullice:t boc accidit ga babent calidi-'
I tatis minus trubtilioiem fiibfiantiam:tque faaunt cadere carncfiint oebilioiis putrefactionis: z no cnr nutrefactiueinifi ppea qi coirofio z cafiis carnis:nofiint nifi CP caloiem extraneum : z in caloie extraneo efi ah' mia putrefactio oe necefiitate: z medicine putrefactiue Hint nent auripigmentum rubeum rei citrinum. Bt vtu ■mir medicinis facientibus cadere carnem in rulnerib^ aiiando volumus g? caro bona in eis nafcatur: ficut pu^
trefactiuis in locis coirofiuis. ^ ^ «
_ medicinis attractiuis. /lapas”-
VED AM earum operantur piima quali l I tate:tquedampiopetate*Oue operantur ^ per piiniam qualitate) trabuntqdlibetad^
iieniens.0cd que trabunt ppiietate trabunt rem pio^ pjiamifiait adamas ferrum t giialiter omnis attractio quocucB tnodo fiat non fiet nifi per caloie.Et ego oebeo oeclarare operationes que a ppiietate fiunt complete.
£t medicine que trabunt piopter piimd qualitatem in eo Q> eft qlitas abfoIute:boc eflilld q6 facit caliditas im* qiiantil caliditasfiint ouanijfpcnuUna efi qtrabit per caloie nale q efi in ea ficut res q vocaf mofebee almefia j.piitrcdo facta circa oiificmfoiaminuapmealiatrabit per caloiem piitredinalc ficut fermetum z (terens coIiV boiuimCTSed medicine q vocantur boabar q ^rant Q venenis:quedamfaciuntboc a tota fiiBate queda) fa^
^uenumi opt:r4uuiitbicvuiiut*
narrare natura medicinarujque faciunt tertiam ope rationem»£t Dicamus q? illarfi medicinarum quedani funt que frangunt lapidem:^ quedam que puocant men itriia:'! quedam que generat lac: e ouedam quegene^ rantrperma:? queda que Diminuunt lae z fperma:t que dam numdificantpectus.fllS) medicine que fragut la^ pidendrimtmultficalidefmq? medici Dicunt.ppeaga caloi qui fdiirat z petrificat efi foitiflimus:? ppter bac Via) caloi extraneus indiirauit lapides: e piopterea ell neceiTariiis in earum fractione caloifuauis z nd foitis in quo fit aliquatula bumiditas comparando caloii g indu rabit lapides:^ cumfiibtilitate : eo g^fcistqi res que in^ duratefuntpioptercaloiemzficcitatc non piflblmmf nifi p frigiditate z bumiditatc.£t cii Dico frigiditatem in telligo Diminutu caloie a caloie qui coagulauit Iapide)? z fic intelligo cum Dico bumiditatem: ideo quia no ope^ rantur ille medicine in lapidibus nifi g operationem^ fimilem operationi alicuius Decoctionis:t per via ifia Di «idit eum caloi nalis z expellit.£ttales medicinefiint fi cutfparagus : cicer rubeu) : z amygdale que tedimt ad amaritudine.£t nd efi remotum vt bec operatio nd fiat a tota ful5a.(ESed medicine que piouocant vunam De bent neceifario babere caliditatem cum fiibtilitate : ga caliditas cumfiibtilitate adiuuat virtute) actiuam que efi in renibiis.videlicet ad trahendum illa) aquolitat^ z DiTcretitiam que efi in epate etiam adiuuat in cognitio ne ifiius aqiiofitatis caloiis:t Dicif g? medicine q faciunt boc babent conuenientia cii) membiis viine a tota fubfiantia:fictitfiint apiti):feniculu):Daucus: z fimilcs illiss
“ l> 2 iim comefium cofoitat fimil£j]n^te&j£^B^ffli£l^ medicifid^ie cofoitat inquosttum fiint medicme co foitatiue necefilrio calo: earum Debet elfe foitioi pa^ rimiper caloie mebzitz fimiliter ficcioitppterea ga me^ bianonterrentimnecBDebilitanftnifippter qualitate frigida: tbumida.£t boc fm plurimum accidit ppiie in niebiis piincipalib^:?gtialiter no Debilitatur operatio
SvffSnrJpS cantpectn6tpuImone;iadiiiultddt):creaduniasfclu
fad«tISSiw%S fas mVsfimtquebabcnt virtnt£?eigemon.6 a incifio
SntibJsSS^ „jsrmefo:ticalo:evtnomdnrm.£tqtildoa5adimiant
Srn-S t ad excreandum fpnta medicine que babent lenitatem z
bebet baberf manifeita liccitate-eentrarioin medicm 3 ciim meile canne i amygdalis. (C£f
SSi%ancoitiifione.t)Occftq:vcnenopqdda facerebtiniojesflegmaticoKtbabetmuarew^^
ner ^ a totafnba; z getliiia?;qne cftm mebto vt conuertatiir adfanOTinem.
h»J^!!^frM^nofteaKClarabo.i[ret medicine ptefer £t ex generantibus lac funt qda? que funt cibnt illa fiint
uatifiernmtunw^^ connementioiainbocopere.£t(unttibiexqni^^^
Bilnr«p?rtlteildtaw^ bumojestcperatiincalidit^tbnniiditateequalib»bn
MtquiargtintpJ^^^ mSuapSoS
J. u!.V" quadobocaccidensellparufntucfiifficiuntltolumm^
cine q generat lacfed fi ex toto ceflaret niefiruu no fiiffi ciiint illesfed fiint neceflaria ea que funt finiilia pulegio:
Z metafiro: t oppoponaco:? cofio:tfquinanto:t callieli gnee:t arifiologie:? filia bis.(CScd medicine z cibi qui giiantfperma Cuntcalidntbumidut ventofitficutfaftoli rubeiteepe z nuclei pineap.(TSed medicine g mfidifi
* »
rationes ifta? medicina;? g oiuerfitatem t jplejeionis ali cuius meb2i etpltis z mimisrc a te pone gradus : z via cognitionis l?aruni rerum vtpluriniuj efl ^perientia.
medicinis operantibus a fo2ma fpecificarz oe oiffe rentia inter eas z lUas que operantur per p2ima$ Tecim dam z tertiam virtutem. Xap.^i™.
EI N C E P S volumus oare oifRTCtia q eil in<
rum:2 illa apertio non babetur nili per ailc:cm:z fic fit filV attractio. Er ppter boc totum apparet g? medicine purgatiue no operanf nui g vnu calone P20p2iu5? qui£*t m eis qui babet p:op:ietate trabedi taie' bunio: 6 C ^3 queredu efl z oicamns per exemplum.Tbonamus q? rea-' monea babet ^p^ietatefua trabere cbolera feium (icut babet magnes trabere ferrufoliuErgo quando bibifuf
D ter medicinas operantur per pjimafebas z ter ejr ea plufq} iit eius Dofis non oebet aliu purgare bumfl n
tia virtutetz illas q operanf per ^p:ietate quaj re^a ia certificatu ell g omnes medicosjz experietia W appellant medici totam (iibamtqtiafrogantur. tur :gjfi fuerit quantitas maio:oebito:purgata £t Dicamus q> operationes medicinaruUimunf Duobus fortiter poflea purgat flegma«po(l nn Tiam modis, unus ert operationes que appxopuatur pp^qs Et fic apparet ^ alia virtus boc fa ciat pp2ietat<; gL^^r^ virtutibus efnto: u licut efl calefacere calo:i z refrigera boc rtidere oebesjq; ille calo: ppjiliiquejbjf^^^ re frigo:i:qa b^fiint/iibqantialia:? fequunf eop itiUam: purgatiiiaper que attrabit non b5 ijpfimifolum in Ce z m 2 fitr mciriotfubtiliatio: z alie operationes fecunde z ter^ acturficut babet magnes qui trabit ferru p:opter mm tic licut Dictu eibCEt ggea polHimus app:eb^dere oc fo:mafpecificam:quia medicina no acquirit illw 5 ,f , 7 .
N A
cafiones barum operationu bono arbitrio. (ESed alift nifi a co:po:e:z calo: no eat illuni caloremili in c; modum medicinanim operationis app:op:iare no poP Determinata in illa.Et gpu.reaqn recigitin rbmiis:p2imis virtutibus elemeto:ufubaliter.f.g. attra indeterminata non itabit in bac p:opu^ ctio qiiaj facit magnes in ferro: p:opterea ga attractio cti omedicine noneit ^ ^
initum ell attractio:q3uis Iit app:op:iata calo:i;nd p:o l^pargtion ifUj^t^^ peterminateinjlU ^ prerea Vf trabat abfolute accidit vt trabatferni Vg: p na:t no omni q^titate accnte:q: qn egredit ab illa qw^^^ pterea quia trabit tali attractione 4 >p:ia:l ^boca^in tatertrictrabitfqiriilludqd trabitg fltjractione.Et non "piopter p:opo2ti^em:: conuemetia que eft inter ipfu^ 1 0P5 vt bec oia Dicanf nili m medicina q iniiCta eltgen z ferrum.Et bec ppo:tio x conuenictia no eft nifi in nien } rientiam: vt no trabat nili vnu bumo: c pp:iii3:eo furi s mirtionis erntoii» in eis:boc ell in tral3gte 2 qtrra/ S niunf medicine que trabutDiuerfos biimo:es:lic Dicimr ctoJ lTEt pzopterea e poiliDUc mueniriin vna re De agnrico»£t no ell remotiuq: oes biimo:es babet
latefiunlinitastt boc ert comparando entibus quariinfi^ pingtatei vnogiie.Etbc ctcafi Diiplicaref q3titas ni£^ nitis.Cr Et bec operatio eltquafi iicut acens in ipfis vir dicie qell ppa vni biini02i:vtpurgaret aliu bumo2e.iy* tutibus element02uqiie fiint infiife in re que babet banc cut d5 qj medicine q trabfit melacbolia trabimt biin^^' p:op2ietatc t non infimtrubllatialiter.drEt ppterea ell impoffibilercire per arbitrium mcftiramixtioms:ppter quam Iit bec operatio in ipfo ente fient fciuntiir opera^ tiones que pioiieniunt a materia que nofeiuntur nifi per arbitriu3.3(ilud ell elfe p:op2ietatis z totius fubflantie*
Sed coplexio no queritur nec arbitratur in bac fpc fed in alqs.Etqui quernnt in q fpecie banl operationu opS rentur medicine la)catiueeisrerponde'dum eUrqiiia ba> bent banc operationem per moduj attractionis inqua^ tum ell attractio; : per pp:ietate}.ib:opterea quia nos Videm^q? quando reperiturvnaejc illis medicinis pur^' gantibus ipfa attrabit bumo:em pp:m d:z a quacimqj parte fit in co:po:e; vel q? fit in partibus infimis co:po/ ris;aut in partibusAipzemis ; fictitfcamonea que curat egritudinem fo:mice pedis;eo qj monet bunc bnmo2eni cl^olcncu g ell in pede ad ejceundu) ejrtra cu$ medicina:
X boc no fit nili perviam attractiois.CEtmedicine piir gatiiie no babctbancfolam virtntem;boc ell attrabedi biinio2cpp2iu5eis ficutturbitbflegma trabit2 fcamo^ nea cbolera : lapis lajuli mel!iam:red etiam trabun t p2iiim bumo2em z ex ppiio memb:o licut faciunt gumi X p:op2ie fcrapimimtq? trabit a neruis x a iunctiiris bii^ mo:es flegmaticos grolTos x vifeofos. (CEt apparet qj medicina cum bac operatione attractionis babeat ope ratione cogncfcendibnmo:es:ppterea quia bumo:es fi cutfcmir funt in maio:i gte in fanguine in potetia: z ipfa cognofeit eos z ipfos attrabit.Etqtiando trahuntur bip mo:es ab inllrumctis cibo2tim ad intefiina z ventrem: tiinc mouetiir virtus eirpulfiua ad expelledu eostnec ell remotu Vt virtus e^rpulfiua que ell in boc meb:o in quo efl bumo: fit iiiuatri;c operationi medicine in illo biimo^ re:boc eflfl|i3lJncdicina icipit attral?erc:z na incipit ex-
res flegmaticosjq: comienuit cii ea in vna qualitate.
'w ^ Cl^c ven us. Eap.*^ *
E N E JSi A operantur in co:po:e quatuo: tionibus virtutu3:liciit tu video q? plura opct^*^ tur qualitatibus piimis licut 0PU15 quod renrumzmotumruafrigiditate:vndeii fumeretiir da quantitas pollquam ellltrefrenata aliqua medici»»^* ptraria ef?et medicina.Etquedam operatur a tota ftantiatboc eliquia permutat co:pus penitus ex toto n cut auru couerfus; in calcctq? no pot aliquo t?\d efie nico» cma. Et quedam interficiunt fo:titudine attractionis cut D: De ellebo:o albo.Etqiieda occidunt remoiiencli^ calo:emvite:tbecfiint que purgant fangiiinem.^
M CCbebe3abar.
EDiCl^ E que vccanf besabar.queciir^
a venenis operantur bas pafliones coniic^ limtboc eqqiiia qnedi gmiifatAia qualitate nemuqnfiint cotrane:: qda boc operanf a tota fiibil^ tia:: qiiedd boc fjcmtfiia attractioe.Et ille medicine bt' ^a?arice:n 6 ci|r|t nili recipiatur cfi ell in cotpoae Difp^^ fitio venenofa facta a veneno:: tunc Dant co:po:i vn virtute que ell x>ria virtuti veneni. Et lic curatur ven^,"' nu quafi per accidens: ppterea qiiado illas comedit fanusfunt ficut venenu ejcceptis granis citri:: fifibii^ lis. -Dtopterea Dicunt medici medicine bada 3 arf«^' medie inter medicinas : venenum:: nos fic non intej|“‘ mustquia niediuni : extrema fimtvniiis generis vniiis generis funt fimilia : : fic no ell in beda3arqs enn veneno:: p:opterea melius ell Dicere q? beda3ar fit " ne contf arietatis cum venenotquia medicatio cotrarie tatis femper Debet attribui contrarietati.S 3 caiifa
^ re beda3ar occidit fammuno efl nifi quia non babet
pellere.Et ppterea quando virtus expuirma ell multfi ( defletnifi quando in co:po:e ell Difpofitio venenofa.-fc‘ fo:tis fit p20pter boc magna euacuatioi^^g medicina / vt ille medicine faciant Duas operationes in co:po 2 C " ^ noniierit niultum.fq^is.:C^t manifefium efl qj attra^* mano.tJna ell vt venenofa quando recip itur no j^^tio non potefl fieri nifi cuj apertione o:ificic:tim vena^ te in co:po:e oirpofitioe vcnenofa.Et alia ell iuuatrix
0 /
illi lill!
Q V I N T V S
N A
0 ^
m co:po:e cft Difpo vcnenoT^: t funt ficutvotenu 9: vna Ijte « mcciicie ejc aliamo q? fmt mcdici«: £t«? 9: q ft ve nenu^qj no c ejcncuvt oicat" g? omtriificanf acnoes vni’ qgetio omerrmcaiio Oifponib^fubti locop:B cq6pt vici bono ar bitrio ve cgatiomb^medicmarft quafr oganf . (C 5nquo inueftigat modum cognofcendi virtutes nie^ dicmainim t cibomm*
E i N c fi P 5 I>emus cfcrutari fi pat copzebcdt I M 1 argumcto opatides medicrnani q no limt ejrper
4 J f«aut fit cognitio iuetiois eanlp e;:pericjia;au
H in bac itienone cadit ree q cotineat argumttu « e;:periennau ft cccidermt Vtru 3 fufiiciat modi q oicti lunt a iuedici6«!^5 oicamua q^ogationes medicinaruni m gj Dcm eiifunt qtuo: pmaz fcde:t tertie:zpp:ic.Sj cib^nd i?3 nui rnd opatiopctboc eilqz niitnr.£t cibi na' les no pueniut nobis nift in tota ftiba^ppterea qft pfcru rati crim^oe hoc ft poterit cdpjebcdi p niodfi argumai oemfanuiinbac £rcrutaride.cadet pftriitatioingfttio' nia ppjietatio ft pt aiftgnari aliq ro oicam^
gj ia ocifi ert in p pofteriop»g? cognitio reni5 eft ouobuo modis. UttU 6 vtbabeaf cognitio fiueflefoluj^jjecvo' eat' oemf atio eflc£t fcds oat nobis cognitione caufe il iius eften bec voca^ oemf atio caure.£t qn funt in vna z eade fcictia oiierutf m buc modu : qrq 6 oat cam no natnift perpymdcaufasppinquaftne uiedio.f.g.fttti qreres q fit caufa oiei:rndemus qt efl;ppter lumen fo' Iis.i 2 edq 6 oatefte reifolu ndftat per p:ima caufajtfed (tat p puerpia mediata:^ ft no ftnt mediata no funt ipfa z eade caufa:r5 boefeitur per juerftonc equale:aut per res magis notas apud nos.i?.g.ponamiisvt velimus ra tione aftignare gjluna fit rotudateo g? ipftus lumc pati latimaugmentat^inftgura rotunda ftcutarcus:q: boc pncipiiuboc eft augmentatio fui luminis paulatim nott eft mediatu5:ppterea boc ide no eft; caufa rotunditatis lune:pptereagj rotiiditas hmenoe(lppterbocg>a^ gmetaf paulatijm bac figura rotimda:^ augmentat in bac figura qi rotfidata eft pucrrwapzepurea ^cui^ret lume augmetaf paulatij in bac figura eft eius fo^a rotii dan ois res rotunda kiminofa augmentat lumen Aium in hic fiaurx£t etia iiienimus ptincipia q oant eife rei
fo fiin^£g>notaf»ntgft:«nd^>pta^
in r«iUut oicifur g> fteU« d n« finnlUtfant nobis ^pm
fi6.£twbes fore bec pnapia qiie nos ranant adfcie
fanfunt piiota ei in cognitioe
ptereaqzp:matiolintaianem 8 errantmeft£pU^
«a z co0nitiee.£t pneipin couertinupot rtobis oart co gnitione caufe rei qttado ptobaf per medui ternnnu g; fit in vero fvllbtqtin boc pbatur terminus maion my no2 Vtute niedq* Onia qn imieuitur terminus toto medio z medius in toto minoti tunc pbatu elleije ntato:is in minotiit bec oemortratio potoare cam ee t ndiatur oemoftratio cduTe.S5 qd oat folu^efle eft indu ctio:boc eft gaTcirtir ej: inquifittoepdrtm qfimt fiib illo vrigaqtiado fiierirqucfituptedicatu cmuseflevoliK mus bk certifiidmc vtntuncquenmf oes partes vns. Et ft imienianf tunc coftituef g; boc pdicatuj eft in toto VK z bec fpecies noiatnr oeclaratio efte maious in me <Jio f tute minotis: qiquado innenif maiozin toto mifto ti^boc eft in oibus ptibustt tofminoj eft totus medius tunc argumdatur maioze efle in toto medio.Ergo qua' querutur multa ej: partiailarib^n vna fpenett lUC' fi*aoir vnu pu:dicatu in oibus no opinado vt nt aliqua
pars in fuBto in qua no menis f bec pdicstfuz eft certifv catmg? no videbif g boc qo V2 a partib’ per bunc mo' dum oeclarationis cognofeft elle vnius pdKati m tota illa fpecie a parte e^perietie in oibus fuis partibus.£c per banc via babemus cognitione mmozis partis fpc' cieni pncipiop artis medicine.£t pncipiuqb nobis oat
efrereifolueftpoftpcluftone':Vtn6fttpuerfiuu fi^i me^
diu terminum:zin boc mo cadit oemf atio clIe.V.g.ftcut Volumus bclare efle virtute nutritiuaboi per vnu pzin cipiu q6 oicet.oe aial eft nutribile:? fiet argumetu boc ficois bo eft aiahoc aial eft nutribile.ergo ois bomo eft mitnbilis:ppterea gabocp2incipiu5 no p^odeft nobis nift ad tribuendu virtute nutritiua boi:fed no vt virtus nutritiua ftt caufa propinqua bomini.£t quare no iuuat nos m oando caiifa3 rei:ga non couertittir ipiioz fuper ttiediu5:qa omne nutribile no eft aiaj.£t in lurnnia oico g? oemditrationcs q juafcunf a caulis remotis : vel ftnt aftirniatiuecvelnegatiue funt oenioftrationes cfte z no oenidftratioes cae;q: oemfatio cae eft pma z ppmqmi^ £t oesilk res faciles funt ei qui ftudmt m logica pali' quodtps:?pfectius cognofeet iiiiianientii qb faciimt in bcc loco z cui necefiitate.£t peft^ ita eft licut ocfu eft oebemtis pferutari oe pp2ietatib^: z oicanuis: Videndii eft ft polRt iueniri via qua poffim’ccgncfcere ^pp:ie^ tates ftnt p coparatione alicui^^alterrirei: fteut t ft ad co^ paratione cczpis bois.£t oicimus g? boc no pou ft' 4 'ciri mft vno ouopmodcp.Onuseil Vtfitna ppterquapue nitbeccpatio manifelta apud no6pfccte:aiit p pnics intellecp» aut per oenifationeiBlter eft vt iuenianf res pptie poften^illi uk.£t ad bec vt fint ille res t pp:ieta tes eqles m vno pdicato.£t etia vt lint ille eede rc s po fterio2es magis note ap6 nos $pp2ietates: t vt iinnf k res pp quas pollint fciri pp2ietates abfcp mcdio.Gui fpes baru oemfationu ^uis ftnt er reb^^q lunt ^
qccnsrfunt tn veraces.£tnosvclU mus ft pcfieHile m' wenire boc quefttfi virtute illaru oe mf aticmij.Sed V r gjiajlitfententiatu g^uaqua operaf pprietas no pcflit faripfecte:ga ppjietas no eft nift vna operatio eriftes per fc traftens ab vno ente ad aliud ppter ppo2tfone5 mefuraru elemento? qua b 3 Vnu 3 ens cum atiOt£t bec
meYura copzebendi no pot per modu arbitriimccp etia^ potfciri boc plus qj fit bec cognitio:q nen eft perfecta* Tleqt etid iuenif bic aliud acens pofterius qb fignificat fup bac nani veraci fignifican 6 e.£tiam neq^y eft aliqua
nili rpjietas eade qn ftntif iqa tuc fignificat ftiperbanc
nai^;tfi eltipoflibile boc foreieodeni nio eft ipombile fuenire in co qj bj ppzfoatej vnn acens eqnale pp:ie^
tatiadbocvt fignificet fiig|>pjictate:«fit nianiftftms apud nos 05 ipfaiqz ,no eft pneniens iucnire bc c nili qn
iueniref vnu accils magis notu q& fignificaret pjecta Iv mificatioejfiip nam pp qna fit bcc ppm tas.£t ppea qz «pzictas rcquif' ppoztionc mcfiirani eutmpotc fiut me niri in vna reppzietates qfi ifinitasii res q cft ppmqua
ifinito no pt fori pfecte P arbitriu;ne<r, etia pofflim?ttie
nire ligna figmficatia fiibarrfiipbacnam.Etpoft^ «a cftpebcnmspftnitari Ii p®rceftappzebcderc pzimas opatibhespcrvinoenioliratnia autn6.£t cicanmsqj Via qna pfo ntati fiinnis ftip ^>pzietates erit eade oi via
auabicerimns fcnitatirqzfi poirctappzebediarbitrw mediciatcperataantoifteper^a in fine fqlitatis^P*no ee‘t nifi cii cognorccrem’ nani q boc gmti6e.0Hiaqfinos;tractam’ oc medicia u fit aiit frida ant tcperatatnos non mtclliginms bz per fili nam z pparatione permutando ft a t ^
biimanoivfvt pnnitcf a cozpe modu ab ea recipit vna qualitate pmutata coparutam
£or.aticr- ^
;|>po:tlonat3 ijlit^tibus it 31 ibti$ ^ ftmt in (dipe:qti po2f ictie Dicmme tf perdtia e^taut oi(leperanti 3 .£rgo Vfinicgo fari dj nadl becpp qui j^paratu^cflco^piis bunianu pati bas paflioncai t ^ e(l illa q ^parata eit ad qgfitdu:! CUI rei bas oebemus c6parare:boc a\l cui rei otbcqius coparare fusuras efop 4 fimt in illa.p?optc req q: b opatio no D? nifi coparatuie ad cotpus buma' HH3.£t ppterea apparet ptinia frote q} oj fkri’cdpara' fio iuter cdplbnc cibop z medicinarn % cdpronej bois: ita niefnrecrop q fuenitmf in cibo z medicina in qua litate equales Tint bis q in boieiueniiinf:^ bcc eftq6 t>i citiir cibus teperatus z medicina tcperata.^t qb egre^ dif a teperantia ad vna e;ctremitatii ed illud qd eft au^ gmentatuautDiminutuin illo ejctremo.pec eflmelio: ro ^ pofRt aflignari ppottioni z comparationi cibop z iiiedicmarum cotpoti bumano z operationibus ipfius* Sedvnunobisobuiatqjri ita cft nullus cibus 05 oici teperatus boi nili caro biimana . £t fojte poflet ef?e g? carnes gallinarn per modulUitiidinis remote eflenttc-' perate coproni boistaut coplb carnium edi fifr.Sj oe terre nafedtib* nullu t^peratu poterit inueniri:t minus Deb^f ei cal a cotpe bfianojqt cotpa aialiu fiint calidio ra nafeetib^ terre:z ppea no fuenif in terre nafcetib^ca loj i/i actu.£t poftq3 no eftvia cognofcedi bic nam pfe^ cta cognitioe ab bac pte coparatiois q c iter na*5 co:po ris z cdplbne qua opanf medide bas opatioes:fo2tafle potcrifcognoTci apte coparatiois t ppottionis mefite' rap elenietop:qtil b) medicina a feipfa bcc efl medK cina in qua onabi^ calot in reipTadlla cara;t illa in q otiabitur frigus d 5 frigida . £t fic oe ficco z bumidorqa medicina in cuius ptes ortabitur ps ignea illa erit cone niens vt e% ea generef calo: magis ficut v 5 in (tilpbtire a in riribus.l:)ec ell vna via q poflet fuflineri in parte, S? Stilla efl cozrupta in plurib^fuisptib^.Jdeo qtitte^ tiimus rnlVas res ^flintin ruisc6pronib^cafi02es.£tqn nos coparamus eas co?pi biimanorboc i qt! eas come^ dit bo hienitinf frigidiotes ficut muflu z vinfi antiqnu^: q: in eoXmuflo apparet calo: manift flio:.'p)Ofl$ tu xu des q: bullit 2 coparadoiprii? co:pi bumano eftfridi^. £t videnius res in qb® frigiditas efl magis manifefla et coparatide ad co:pus nf nifunt calidio:es fiait vetavi* nil£t fl tu oicis boc puenit a ^tute co:pis.£rgo fumus in eo q6 p:i*eramiis z no fumus egrcfll.£t qre volo in K conariq: in terre nalfcctib^ aialib’ oib^onaf calo::c firefrigidarenf ppter oflansineis no eff frigiditas illa a parte qua fimt terre nafcetiataiit afalia in nctiuSed qdl eop imientunf calida coparatione co:pis biimani: ^ qdl frigidatt no folu frida veru etii monifera pp fri^ giditatc:t illud qd efl mo:tiferfl no efl nio:tiferu ex pte qua frigidu efl in actiirq: vinu q 5 efl viuilkatiuu efl fri^ gidu in actu.g no puenitnifi a pte pmutationis qua re^ cipjt a nfo co:pe:t bec permutatio aut efl ad magis ca^ ltdu;aut ad magis frigidint fl ad magis cafm g calefit c no refrigeratjfi ad plus frigidiug in co:pe nfo efl ff igP ditas in actu in qrto gdu aut vltra.g flmt occupati oes palma vel trliir»:2 efl nobis necefle tentare nouupaf' liinu(L.£t Mceiu'» pap ocee oleiOleu efl ex reb^in qb^ onatur bimnditas z caliditas : eo q? partes aeree in eo lunt manifefle multiL£t fi aliqs ^[reret quo pdt ei vt in co partes aeree ofientur cu videamus qj’ingroiratur z pgelaf z infpiflar a frigote 1 02 q? no cogelanf a frigo:e nifirube aguore.Debenms rfidere q?no pgelatiir ppter frigiditate nifi p:opter multa puerflonefuaru partin ad aqua z ab illa puerfioe puenit boc,t multurubtiliati flv mus fup efle olei fiip qrto metbeo:cp.2 ibi funt foliita oia Dubiatt ppterea nonpotbJi ejtboc certitudo nifip
experientiitz qfio n 5 bebes boc erederaq: tu vides qf qn ponimus in igne multas res non fubito alteranr:pp calo:e naturale qui efl in ipfis: t qn comedunf ab aliqui bus aialibus mcontineti alteranf ppter calo:e nale qu* cft in iplis aialibus:fiait d: q? cii flriitionibus oaf ad co fiiededu aurfi z kotiniti ejirbaf a rtoebo iuenif multii ok minutint boc efl ^itast^uis auru Dure patiaf ^b igu^ nec pt Dici qj calo: flriitionis fit fo:tio: igne,nl^bu eil^ vanu.£rgo 5 res no efl nifi illud q6 feqiiif a tota fuba w calo:ertruti6is:i no ppfo:titudineqlitatis calo:is:«^ efl nianifefluis in cibis $ iu medicinis:ppterea ga cio efl illud q6 bj per Ilii nani vt conuertatnr z altm^t a cibato:ita vt fit cii cibato idem in fpc z nianifellu efl q? ^ conuenientia que efl inter cibum z cibatum non efl nin a tota fuba:« ppterea vna z eadem res vni animali eit cibus z alteri efl venenwficut ellebo:iis coturnicibus • enapellnsjaratroqj latine fturnelli noiantunfrd mj' dicina eo qj operatur in co:po:e ppter p:imas qlita»»» opinantur quidam vtillnd arbitrio poflit c6p:ebefl^ Ct>c inuefligatione qualiter funt verificata ligna ratij' nabtlia cibomm z medicinarum.
E t g ale .t alq medici conati ftierut facere re gulas Demoflrotiuas vtpbarent opationesbani
medicinani in co:pib^ buaniscqmis nd fmt nili gna opinltia lic 01III15 i fupi^t vt ipm bono:ein Dicim^q? brtt f itate p maio:i pteXj no nccio: t it q2 iiit boiej ad experientii.£t ppea Dic SaKgj Diio inftr» qb^becars fiiit hiet a fiiepit rd z evoerietiaiz erpTcr^ ad bildl cognitione rerum erpertani vtnT fint cibaij^ aut medicmales.^.g.fint duo cibivinis fit facilis vel ^ uis: alter f 0 granis z oimistnos Dicimus q? facilis ^
Mis citius alterabif :eo q? citius recipiet Diiiiflcne a ca|^ re nali z citius patif .£t adbuc plus Ui conati eflemu^ *** bis reb^ad accipicdup vnivid CI3 z efle fitccflet valde Diflicilc:z qnbabebim^crperientiaecfacileerit nobiS Dare clj per buc modufpeculati6is:t erit bec ars rde*^ natiiia,£tqnvnamedicia nd cdplcbitintetionen^flra
bac ronetpoterim^ ad aliaj trallre.S3 q nd b:et perictiljnd poflit bociobtinere.£t il Dilataf e £af»*J Diuifidebap ouap repmifi q: Demf ationes z fnie oate a ^dX*z qburda medicis vemetib^ofl eiifimt b:eues r^ rpectu illap q bicDicipnt;eo ite*derlt ad Icquedu fufl medicinani ex pte fapop z odop**tvelocitate puer «edi ab ignetz fi poneremus oia l^ec ec fiflua erut ppv ra naruj q tenenf bas opationes facere in e^^pe bunia tio.flTSjfigna fubalia necefle eflvt fmt eqlia naturis fl manifeflat fup eas:z tuc poteris ire a noiiitfiimo ad p 2 ^ itjwz a p:io adnouiflinnu£tfi ndfiierispfcnitat^pecu latides bui^attis p bic via igao:abis nani medicine ca/ lideinqultuabforufe cafaettitittt frigide inquitu fri' ^idamec etii fcies nani medicine calide in eo ^ efl cafa pfectetnec frigide in eo qj frigida efl.^.g,fl cognitio me^ tfici in medicina calida nd efll ttnifi ppterea q? b5 fap^ rem aciitri:atitamaru:aut falfumtt qjnaq b^calefaee; re facit bocjtuc efl ehis Ibeoilatiombacartemiiltnb* minutatppterea q: multe res funt calide: t no bnt fap? rej amarii neqj acutu : ficut carnes pafll ru z colubani imienu z tiDiimuQwa cibi z medicine vfr flmt terre n^ fcetiataut alalia:aiitniineralia:t fqpo:esnd Dfianfnifi m ferre nafcctibus aut aialibus.£t nobis necefle efl vt iflanmi reriij arbitriu fit rationale ad affirmandi natn ras medicinani calidarii fri.fic.t bii.t poflea flndebim in rebus q fignificit bas naturas.£rgo ivimo ccnfidc^ randa funt flgna quibus polfimus ccgncfcere qnitita^ teni banl mefuraru a coplerionibus’ medicinariuBt t>v Cimus qi res qbuspoflimt feiri funt res fupenienictff
Q V I N T V S
t1lco2p^pillVmpanib^‘Zi(l9ru£U(mieti^ Amtoiie qiic aduemuteU menfurid mi;:rionu ilhnuBx qtieda iflaru eriant itinc q cdtinenr oia co:po2a cdfiniilia t Ainr OC8 enumerate inqito metl?eo202ii3tquarn qtiedd fimt q con^elan^a qdd no:a qdam vt^oltianf z qda non:et quedaAint lenes z queda ^fperetz quedani Oint q fimt cjrtenfibiles z queda no.£t queda funt q fimt ppjie quk bufda co2po:ib®c6(iniilib*:ficiit odo:ee:z Tapo:ee:z CO' lo:e6,£tqdaqbusefl ©rtatio manifeflavtiiiiaelenien^ toppreqd rentiunfgtactiij calida frubu.mf\czboc no imieni^ nifi in rebus in qtiib^ eft caliditas:frigiciitaf: buniiditas:aut ficcitas i actu.Sfed cn nos pfcrutjati fue^ rimiis cibos z medicinas ; nos tentabimiis eos in eo llint ptes rei c6porite:« boc c pp2iu in medids z cibis q Tuntotes terre narcto5tafaliri*£f queda illaru fiintq iudicanfpearuopatioes 2lcca:tfi fbntptesaialiuiu/' dicant a regimcto illop alaliiu^ a fpecieillop cibop;et giiafr necefle eft rti in aialib^ coparatis rebus qb^ vfi fbmiis in cognitioe coptbnis bois in opatide:regione:et loco:t di oico bic opaticnaintedo opationi aie:boc c nutrimeturenribilitate z pcupifcibilitataz alias opatio nes afe q Dicte runt. 3 rrteftmtvieqb’pofIiim’p bac arte iudic^e:^ ^uis no fmt fo2tes fme eis no po(Tum’ee nec ipfas Diminuere.Sed D6m eft De vnaquaq; iflam^ qf melius ec poteritmec petendu eflvltra illud q6 Dcm 1 11 ficut Dicit arillo.q2 no Debemus qrere a traulo fer/ inocinarimec a muto loqui: t in bis nonelt aliud nift rt recipianf a natnralut ab eo q$ videmus gj fadt natu^ ra:qa oemonrtrationo bj veracem viam in bac arte. (tjn quo Docet cognofcere coplejcionc cibop z medici/ narum per generales Djiascojpop mixtcp. £ap.2;6"*.
E t d i c a m V s g? res que Aint manifeftiojes a quib^odtimus bSe certitudine cdplejciois cotpo / ni5 cofimiliu efl congelatio z fpHHtttdo:bumecta< do:reroro:DilTolutio:fadlitas : vifcofitas : fiibtili'
c6bu(libilitas:oppilatio:t apertio:e queda cogelatio a calidotiquedd afrigido-£opquecongelanf a frigo:e: queddfunt q mfpiffanf p:imo a calotaz que^m q non Ibntifpilfataptinio a calojett queda q infpi^annir ab
a^Triuluv*^*- H ••'«•••'-''‘‘••••■♦n —
I calido tqucda a frigido.Sed d congelate fnnta calo re calo: t ftccitae fiiE «« vt elt faltfpee tm.
Sed q cojtelata fimt afrigotefi mptimis elTrt mipi% »a a calojett ifta fpifiitudo elTet ppinqua fiJimmdmi q ^ a na aerea aut aquea:ficut fpifiitudo butyri bec erit neceflario calidatt idc efl De oleis gimiis z fimilib^^t q c 5 gelate funt afrigo:e:t na terreflrisfup eas Dnaturm calo? piius casirpiflauerittergofrigiditas z ficcitasDo niinabtmf m eistiicut fimt ofl^:co2nua:paniculi: t fitia. Sed ^fwnt cogelate a frigo?e:nec fimt p2i’ infpifiate a calido nafr bec fpiflitudo erit frida z buida:licut efi ar/ genbivhifi z f\Via.£t q.res fimt irpiffate a calo:e z eoam late a frigo?efunt ppinque equalif atitfiait e caebimiat z resq DifToIuunf a calo?e femp coagulanf a frigojett ^5 coagulanf a frigore Difibluunf a caloze.^deo cunos Edemus res q fimt Diflbliite a calo:e Debemus ifpice/ fc fi coagulate fimt a frigozetnec ifpiffate fimt a calote jttdicam^ipfas ei fridas z htu£tn fmt Ifpiffate a caloje dominio partiu terrefiriutiudicamus ipfas ec frldas * ficcastficut ferru z mtta metalla.Htfi di bacfpiflitudi Piianf ptes aereettuc eas iudicaniiis btimidas Decii/ JJ®^^^®^caliditate:fiaiteflpmgtiedo intefiinopte fimt «8 q Woluunf a frigiditate z btkVt fimt fpecies falis.
Sed res q/imt ifpifTate a calote p maioji pte fimt cali/ E
de z ficcae^cepto qj illa fpifiitudo no fit fimdata in fub lldtia aerea ficut Ipmarq? tuc illafuba erit btlida aut te/ perata ficut lac coctu. S5 res q funt iTpifiare a fnditate z bti.fi calo: efi in pmis opatus aliqua coagulatione d$
Dici qyfmt calide z bu.vt efi ius pin^ne^Bt fi fint irpifla/ te:ita qp calo: in piimis nulla fecerit coagulatione3 De^ bentDidvtfintfridc tbu.ficut lacqdcoagulaf multa friditate.£t Debes fdre q? pt ee gp opatioes quas faciut caliditas cfHditasmrebusifiis pfitee nales aut acci/ defales:i6 Debem’ mdicare ftip gnato illam fi efl naie: qa cdptbppquaniedidnaboc facit eritnalis ficut efl fbiflitudo fpmatis t copletio q facit no naie efi no natu ralis:fedaccfitalisficnt fpiffitudoq fit in nwfloqnad igne bcoqtiif.S} res q ilpiffanf a calo:e : frigo:e equa c liter fimt aeree zaqncaz earfi partes fimtcoglutinate fif ficut oleu oliuerz alia olea q piit recipere bas opa/ tionesrq: olefi li/pifraf z cdgela? a friditate.ppterea qa ptes aeree ^ funt in ipfo puertimf ad aquare iteru jfpif> fanf a calo:e.ppterca q: refoluimf ptes aqiiee z rema/ net aeree cu terrefirib’ in eo Dfiantibus.£t res q no in^ fpiflanf a calo:e vel a frigo:efunt aquee di pauca ter/ reflreitatett calo? eas pfnmitante$ ifpiffenf.Tlecetia frigus pt eas ifpiflare pp pauca terrefireitate q e in eis: eo q: no ifpiffat' frigustnifi qfi exbit calfditatc eplte^ iit eie:z fpargit huwiditataz tuc aduenit ficcitas:: illa Dc ca erit coagulatio:: ifpiflatio::qn Due res redpiutpgc lationc:ifpi(rationcep tpe:autpp vnu mcto?cccjle5 in fubtilitate : groflitndic fimt in vno gdu eqles in cali/ ditate: friditate.S3 fi vna eaniplus irpifiaf coagula/ tio ipfius efl velodo?.£t cuj moto: ipfius efl fo:tio: bj lequalitatc f m boc.Sed res lenes : vifeofe bfit Dnium aque : terre:: ppterea funt frigide z grcfle:f3 lenes I?nt ^
Drtiii3 aereitatis di pauca terrefireitate:: ppter boc Dc facili omidunf:ec q? aereitas q admijeta efl ei efl elenie tu bu.: id (eititer ab alio Diuidif;: modica ficcitas q efl admifta ei leuiter recipit pafIionc.£t res bumide reci/ pifitettefionc ppter parte btimidd aipied q efl in ipfist tppDnationcptisterreflris di aquofa fimt Difficiles Di «idi in Duas ptes:ppterea res lenes vel fadles funtp/ pinqiie vt pmutenf Digoni pp facilc3 Diuifione earu:qa calo: in eis pliisDfiaf:q2 bec efl vnae^: reb^q adhnidt ad velodtatc Dig6nis:q: Diffiailtas Diiiifionis partiii( fa tigat nam.£t fcias q^ vifcofitas : fpifiitudo fignificat fic/ dtate pp Dilatione ptin terreflnu:fi efl medicinalis:: fi efl cibalis efl Diffidlis Digonistio q: fo:a cojpis Difficile^ fiia Deferit nam.£tfubtilis fiiBa fi efl aerea fignat calidi/ tate : btimiditate:: fi ignea figfiat calo:d : ficcitate,£t mollicies fignat co:ptis bumidm:: ppterea res molles facile pmutanf fiait fhict’ recetes : biimidi : : Diire fi/ gnificat 32iu.£ff fpifUtiido : mollicies : fubtilitas : Dii/ JH
ricies no figfiantnifi fup^tiites patietes in re:boc efl bu miditate : ficcitate:: nofiip agetes.£t oppilatio : eua/ po:atio D: f m duos modos, vmis q D 3 fic veradter ap/ pellari:: efl talis opatiotboce augnictu vel Dimimitio $titatis:fictit nos videm^nmllu face ejcfeipfo etiapo:a/ tioncin vtre claufctz crefdt quatit as Tua vitra mcfiird p?ima n6 evnte additidefuBe in ipfo:: aliqn frdpt vtre.
£t ficut videm^ in nebulis q coflringunf : oppilanf m feipfis : redeut ad pauca mefura nihilo ejc eis exeimtet telarganf :crefdit nulla additioncredpietib^.:cam boc efhq: aer e maio: aq : terra:: qn res appiopjqtmt nature aeris ei^quatitas plus crefeit:: qn app^opiquac plus nattire terre z aqtie Diniiniiif plus : vapotabiles fimt aeree:: fimt calide: btmude : q ^ claufe : oppilate infeq^fis fimt fride : bumidt.pptcrt a
l^pter multa amaritudin&pjopterca ga amaritudo c(l in vUimitatiJpuctatiantttrimcto aialulcz tllptmpuici ^pttT liccitatcfolu zppterca iterficitmfanteoqnmui tumea vuinf:ppttTcaqj funtmrltio buiditqns*^^^ no mgrt dit na amaritudis in rc dbali:ppterca q^ no at nui medicinalia : z oulcis igredi^ in ciboa z wcdicinn^ £t 0? ona^ fiip acutu cft mulf calo: di multa liibtilitatc:*: ppea calo:illiu0eftfo:tio:oibua limt fapojee iigniftcatca itiprpes reru, catap:^ vnmi^ iiifcB ccp b3 in Aia fpc graa^qj q6da Oiilce t A calidu ^ gdu p:t q6da caliduin fc6o;aut vltra:z fic6 falTo.isn^ poH6 g iignificat m mcdicia lup copronc fridafunt P , tici:rtiptici;acctoli; t ilVpidiS3 A**P>^* bui infapo:abili ^ fap02abili.£f3 i>i"Vt fit rapo: pg f«3 guihi6:ppea q: glib3renfu6 Tentit fenfatiippuu z p tionc ilU^u itiptic^t poticusfunt vni^ fpd z no Diueri canf nifi f m magia z min’:i lUi fignant fim wp wnc i tiliccitatis': friditatia:zp6tic?mboc
z acctofiia fit cn fi^iditatc mixta in pte bumiditatia:« tll remotua a calozen^ptcrea incidit z fi»*^riliat:« P . ptcreafubfillit pontico z ftiptico m frigiditatc.fct mnp dua tit aquofiia z frigidus:': bcc cft qt> gnificationib’rapo;2.£tquida fapo2ea ftintqmno
neant pfectafignificatioe fiip natura rci:t boc pouu
in rna medicina copoftta ex plunb^ptibue:quaru ejo^ funt fapo^abileatqueda mfapozabilea;pptcrea qm? cll necdfe vt vnuquodCB mixtu fit fapozituvt m nali pbia.£t fi bo rellet iudicare totalitatc non polftt iudicare per rapoHinfup ipfani demua multa ex gummia:q: funt infipida:^fncalioa* CDe cognitione medicinarum z cibozum per rationt» funiptam a fpeciali oiia mixti que efi odo?. '
T DifFERENriEodcp:ncnfuntmanifi'*j['' I i nobia ficutt>2ie fapop.vn no pzopziu bfit noni^ n' cut bnt fapozeatfj odozfetidua z odo? arom^t* ciia.Sed noa ozdinaitnia noia accpniodata minib^rapoplicutoiceref odo? acetofiia:'? odo?acufz odo? amar ^pterea lignatio eoprouia odop fpatr efi equalia rtgnatiomcopfonie fapoaia oomin?”® fupipru3.Scdodo?ca aroniatid:n6 fimtnitia copion^ calida ex necemtate.£t fetidi fiut a copl^one frigida bumiditate extranea cu calo?e putrefactidia.Sed fcia» cu3 boc toto qj fignificatid odop ell multu pterea q? liait Dictu efi fuperiua pofe efi copofita expartib^ aliquib^ odoziferia z aligb^no odo nferiattfi iudicarennie fup totalitatc medicine p od^ rem poflet elTe iudicm ignozatie.^d^ qj De bac re non Debemua iudicare De toto ;p/)ter p^c fient ille qui op natua efi m rofa efi calida : eo q? ellet aromatica. _
CIt>e cognitione cibo?um z medicina ru per ronem mj* ptama lbecialio5ia mixti que efi colo?. £ap.-9 •
S J G N i f I c A T 1 o colozum efi multum Debiu^J fignificatione ifio2um:p?opterea q: colo?ea nofnaj nifi in ruperftciecolo?ati:tp?opterea imieniear^ plue cp complexio partie in qna efi colo? efi alia ^ coplexio totius colo2ati:?p?optereavidea q? colo? in rc calidae in re frigida: fiaitalbedo fale t campbo?a.J5ed videtur q^ colo? verificetur pin^ in operatione eo?tim qiie funt in vna rpecie;ficut eit ii gailinia albia z nigriar? in cignia albia z mgria.£^'“ lo?eafiint nittltifo2mea:fed generaliter fiunt albi aiu» griautcopofiti:exbi$ ficuta^urueeitrinua t viriditaa «nigredo fiunt ex neceflitate ex I.|/
- ^ ..o-'---!™** cieterrefiribiiatqiiandoqsfit ex multo calo?encnt^
biimditaa.£t fignat boc aq maris niaio?ia.ga efi nimis gredo in etbiopibiistt qtiandocu fit p?opter fiilfa:« efi multu, amara:« nonjpt in ea viuere aliqd aia) ficut vinum nigrU3:« bec Differentia mdicatpr ^ ^
quia euapo?atio non efi nifi Dilatatio fiibe aereeia non efi augmentu rei venietis ab extra:« fic efi oppilatio p ptranu.£t ppterea ponif fermeiuii in pane:ad boc Vt faciatipf«mrpongiofum«m eo Doniinef aereitas:« fit facilis ad Digererrdu:p?opterea ga co?pus aereu leuiua cftadpermutanduppter fudbumiditatdq? fiibaficca efi Dura ad pmutandu z Digerendu. 2 Uter f 0 modus efi qui Dicitur vapozatio vel oppilatio ppter Difpolitionc co?po?ia q 6 b5 fo?amina larga vel ftricta : q? q 6 1 > 3 1 ^ coa po?08 Dicimua efle vapo?ofuni:« q 6 b$ finctoa cimua efle oppilatfuq? nalia intdlect^efiitelUgere ifiaa rea in fiiUa co?po?ea earu;« no ppter largitate aut firicturafo?aminu:q 2 bec funtVba vulgariiuquauia etia illud adiuuet Digdne ppter facilitatc5 Digdnia.Sed rea cobufiibilee funt De nccefiltate ignee ficut fulpbur:atit aeree ficut femuHt ppeavelcdter pmutanf ab igne.£t fi Dicercf lic in Digone boc no piieniret nifi rebiia q co^ niedimf :f5 fi noa itelligerem’ q» boc ed verax f m i^af. no elfr t necelfe attribuere mediane oppifone z fubtili^ tatc 3 :ga pole effet vt res efllnt grofle fiiUe:« De facili pmiitarenfjq? bknt fo?aima magna:per q poflet ignis oe facili tralireiz ppterea fiip eas Dflabif i^ia z cdbm renf fubito:q 6 facere non pot calo? nalia ; ppterea ga efi bumid^:t efi Debilio?ia calo?is qj ignia:q? res fup?a^ dicte nd fimt faciles ad coburendu nifi pp acefitia largi tatis ftiop fo?aminu:fiait l^arudines.Sed res q intedif bcre vapo?ationc oppilbnc a fiiba fui co?pia:boc efi jppter raritate fudiautlpiflitudinc fua a ptib^fiiUe ftie: z illa bnt coparationc cu 5 calo?c nali g opaf in co?pua nofinuSed res q no recipiunt cobuftionc funt res ter^ refirea z aquee : boc efi q 6 pdt Dici m fignificationibus vlibus fuperuenientibua naturis co?p02u confimilnu eriDe cognitione medicinarii «cibopper ratione fimi/ vtm a flpeciali D 5 ia mixti que efi fapo?.
_ . E I N c £ P s volum^ narrare De fapo?ib^:odo^ ribiia:z colo?ib^£t Dicinltia q fpes fapep que I J funt manifefii02ea:fiint DuIcis: vnctuofus:falfna: ^ amarns:acutii8:poticus:fiipticii6:acetofua:« ili pidua.jDulcia lignat cdpfone calidd:fed calo? ipiius efi teperatua eqnal'r ad coparationc coplexionia Immane fm 6 aHS 3 ,vnctiiofiis Dict^efiiq? para aerea Dnaf fup ipfum a'i modica aquofitate:t ppterea calo? ipfiua efi mmo? 03 calo? Dulcis.Sup?a coplexionc falli Dominaf para ficcaadufiatin qua mixta cfipauca bumiditastet calo? fuus niaio? ccalo?e vnttnofi.£tfupnatura amari Dominaf cdplexioficca terrefiris:« boc pot nafei a cali^ do t frigido.? fignificatio q feparat vnu ab alio efi q (y gnificatio eius qd fit a frigoze efi Vt fit Dulce pofiqVfmt amarutiicut funt glandes xilocaracta:? aliqua ex ciicur biti6.£t amaritudo q fit a calo?e «terrefireitate reiier' titur ad aniaru pofiq fuit Dulce.£t boc fit pzopterea q amaritudo fegf Duaa fpea coploma: aut calida z licca: aut fr%ida*:ficcd:qucadmodu iuertif colo?nigerp ca^ lo?c z frigita.£t boc q6 Dixim^bieuiter De amaro no fen fernt medidtg noa pceflerut*? et 6atlno app?op?ianie ipfu3 nifi calido' feo?fu3.S3 quo no cogitat boc q opiii efi in fine amaripidistt iducit paralf fim |»pter fua fru ditatetr quis poflet Dicere q non piienit amaritudo a pte ffida.Tlos Dicem’ia efi amaritudo Diiana in fiiofa^^ poae:*? fapo? fo?tis’c in indicio fup na3 ibit vn D3 iudkari q fit magis calidfi q fridutpjopterea ifie res accipiede nmt a nali.£t quos Dixim^Dc amaro iuenif in lib?o no^' firotqiii D? liber De plantis z amaritudo q ^uenit a ca-< lo?e efi calidio?falfedinet<g admifcef falfugini aliquata
Part 34
t <
Q V I N T V S
A p:eceflit ficut alibi bictfi eilSed albedo qil p:oucnit a
Dnatioe mijctionia partiil terreilriu cu5 aeras fignat ca>^ lozi aut teperatidtiic tu vides boies hntes ptchzd albe diu^Sj q fit pp adiuijrtionej ptifi aquearfi ch terreftri^ bus qfi eft in reb^ buniidis fignabit cdplbnc fruz bu.£t ia$ oictu3 eli in lib:o noflro gp albedo fit eji adtnijctione partis ignee clare cu$ cojpe peruio.£t nigredo fit a pte ignea teneb:ofa cu coipe no peruio. 55 ed colo:es rubei CCS fignificat fup calo:epp parte ignea q in eis manife cithnus eff medius iter eos.Sed viriditas oecli^ nat magis ad nigredinenuiicut citrinus magis ad aliud ejctremilSfed na colop mediop eft copolita ex na ejctre mos*t)oc efiqb pbt Dicifup fignatide Vtutu medicinaru cjc parte colop fupemenietm5co:p02ibus cdfimilibus* Coe cognitione cibomir z medicinanimgper pzopjieta tes eo» mt fiint partes terre nafcentiu z animalmn (ut bec auatuo2.Clocus:tepus:2 regio:zopatio./:ap.3o'".
EINCEPS narrdde funt i^pzie fignificatiO'
D nes in illistm eo qj funt ptes terre nafcetius vet partes aialium.Tlatura terre nafcentiu cogno^ rcitnrquatuoi rebus:vnaaloco:alia aregidet,
* alia a tepojetquarta ab operationibusn nd foztifican^ jyopationes nifi pp figfiationes reni? pteritariuz $uis nos cognolcannis ab iftis cdplejcione medicine nos OC' bemus cognofcereetiapviaopationis Duaru medici^ nani q fimt in vna Tpecie ficut Dictum e(lEt Dicimus qj cerre nafcentiu qda fiintpfecta z qdafiint Diminuta.£t niminutu efi illud in quo manifedaf Dominiu vnius ele^ nietifolmautelemeti aq ficut terre nafcetiaq nafcunf ex aqua aut elemeti terre ficut terre nafcetia q nafcunf in locis petrofis z foztib^tt ppterea ifia terre nafcentia 'funt Diminutatboc ell qa np brtt liozes i foliatt mamfe/ C Hu efi cp Dominas fup cdplexione^ ifiop efitaut frlditas
aut bumiditastficut foliu berbe ^ fiat fup facie aq q dz tbaboleb t aut friditae z bumiditas ficut fungi. Et terre nafcetia pfecta funt illa q nafcunf in mdtibusrqa appa^ ret ab eminetia mdtiiuvt Debeat griarepiura terre na^ fcetiaftalia locatDumdfintteperaticubona euapoza^ cide*ecubonamWdecalo:is C115 bumiditatetzDjefle bocin eistq:bntafcefu3 inaeret^ funt ppinquiozes in- Huetie coipop fupiopte illa terre nafcetia bfit coplcnie tiifriictuttftopzfoliop.Etfuntterrenafcet inDefertojzfunt qnafcunf in vindanjs*Tla illababet plus friditatis z bumiditatis De necefiitate:rt funt fide nafcetes in Defertis z viridail|6 . Et dsnatio q ^uemt a regione efi o? qda terre nafcetia funt q naicunf plus m terris caUdis:z qda fiint q nafcunf plus in terris fridis: t q nafcunf in calidis p niaioji pte funt calidatfiait qve niut ab india:z q nafcunf in fridist vt plus funt frida*Et pdt efll' aliqil p accns vt nafcanf calida in terris fridis: ficut pinee q nafcunf infclauoniatz fride in terris calidistficutfunt tamarindi q nafcunf i terra arabu.Et boc
O accidit ;ppterDuasres:autppterea qaco:tc)cillopter-
re nafcentiu efi foztis z Denfiistautvt fint fubmerfa fub terra.Ouia ifie Due res pfit Dare coloze z frig^ in oi regioneteo qz caloznalis ejtirtes in eis pbif intus pp frigiditate^:! fitr accidit De reb^ frigidis in terris calidis.Et fignatio tpis accipif f m ozdine^ regionistq: tu videbis multa terre nafcetia calida nafci in bienieficut rapa et napones:! qnq? medicina frida naftif in tpib^ calidis:! boc accidit ppter paucitate fni calo:is:q: pp pauca friditate aeris cdfuniif:ficut funt olera multa tpe calozis. GTEt Demf ationes vegetabilifi fimt magne valde 6 eo: qui qdd ex vegetabilib* funt q cito mouenf ad augnieddii tardi^crefcut.0ed veloces griafr fignant cali dfiate vel fubtilitate: vel fup vtnlqj: z q tardius crefeut
fignificat fup ptrarivLBtTunt it alie figfiatioes fignifica- E
tesfupvegetabilia invelocitate z tarditate frucudeddt Et Debes fcire q;velocitas natiuitatis terre nafcentiiim fignificat:aut calo:e magnu:autfnditate.Et qdafimteje terre nafeetib^q bnt folia fiozes e fructus:! qdd funtq no bnt fructus nec folia:nec fiozes:! illa funtgrofia ter refiriataut aquea:! q6 bj flozc z folia efipfectetepera^ tuj.Et terre nafcentia q funt fpinofa ! globofa vfr funt terreliria:! q bec no bfit fimt ecouerfo.Et Dzie fignificates fup na3 aialm funt multe:qz qdd crefeut in aqtqdam in Deferto.Oue in aq crefcuntfimt frida z biuQue f 0 in Deferto funt catiz ficca*z qdd funt volatilia:! qdaj t>e^ ambulantia:! volatilia funt magis aerea ambulatiuis.
Et queddfunt fangumea:! qdd exanguia:! q no bfitfan guinefimt fiida ! ficca:! q bfit fangumefunt calida ! bu4 p
! qdd funt ouatilia:! qdd no:! q funtouatilia fimt calida ! I>u.! q no frida z ficca.! qdas anbelant z qdd n6:et q anbelant funt calida:! que no anbelant fimt frida*£t quedd nafcunf m locis calidis:! qda^ nd:! q nafamf in locis calidis p maiozipte funt calida z ficca:ficut cameli ! cap:ecli.Et Ditierfificanf cdplbnes animalitisin vnn fpecie ppter pafcua:! ppter aqud:qa pifces q nafcunf in locopetrofo fimt fubtilio:is fiibe !mino2is fupflui^ tatis alqs:! tales funt q velociter mouenf ! multil labo rant:! cdplexio ifiop efi minozis bumiditatis:! q paru) labozdt funtfrigidio2is! bumidio2iscdplexionis.Etq^ da5 aialia funt q incedut fiait nafcunf:! qdd nd:! qdam funt facietia multos filios:! illafunt calida z bumida:! qdd q nd faciunt nifi vnii.Et Diuerfificanf etid animalia f m Diuerfitate ciboptqiti animalia comedentia carnea funt calida ! ficca.Etcdplexio animaliu comedentifi ter re nafcetia funt teperate cdplexionis;Vt fimt pecudes: bouest! bis fimiliat! vt fimt De volatilib^ galline ! co- Iiimbe.3(tc Diuerfificanf animalia f 3 magnitudine ! par G
«itate fuop co:pop : qa q fimt magni cozpis funt terrefiriatzq fimt parui cozpous fimteconuerfo:!bocefim aialib^ q nafcunf in terra.Sed eop q nafcunf in aq magnitudo coipis fignificat multa bumiditate^:! ^pterea laudaf in pifeibus paruitas:! in alijs animalib^vitiiperaf Duricies ofiifi:! mftitudo cojpis terrefiriu:ficut vngues:claui:!fquamc:! fifiabis:qa bec fignificat gj multa e in eis terreftreitas:!ppterea mrtefiiuame Imidanf in pifcib’:qi fignificat rem piia eop cdplexionib’:! etid multe fpine.Et fitr audacia cozdis ! piifillanimitas figni ^ant fup cdplcxione aialistqi aialia audacia fimt calida:! pufiUamma fimt frigida.Et D:ie pquascognofcfif cdptoneaaialm fimt multe:! nf amtctio no fiiit nifi rememoiari eo» bzeuit^ ad moucdu3 illu qui Diligit tetare ad boc vt pferntetur oes alias D2ias:!fciat caufas w larfi m libiis nalib’.£tfci3s O' ol4 bcc figna funt accide tia q adueniiit co:poJib’c6i tib’:': Iw ea ligmficaMno funt figna illis q nofimt confimilia mfi qn aggregant oia
efitvnacopofitiointercotrariat nidicaf ppter bomi/ h nas:t illnd pot efle veruiudicifi.t)cc funt genera reru? qbiis nos pofiimms ccgncfcere opationcs niedicinarfi ? cibo».£t oicini’ g; poffibile elt cognefeere opationes febas medicinariiuuc qnccgncfcenmscoplbnc' medici naritnn caliditate t ficcitatcjqjnis boc no verificetur ii» omnib’:q: imienif in gbnfda? medicinis gj earfi oEano"
nes febeno fcqminf pnmasboceftcopletioneniedio'
nariim.V'.pibtilitas t incifio non funt attribuenda mii
cojpoti mfti caloiis.£tnos inenim’
ficut capilliisveneris fquinitfut friafcm
invltimitate fiibtflitatis ^
e(i in eoiqt frigiditas f«a copingit ipfum t cop:imit ipfug fieri aqua cjdeu^nfimdatif grana ojdd in ncjite^r^ i* adites itrinfccas mcb2i:t ficrf q? alie medicine faciat: cotiifatz in vna pte 02dei oebet poni viginti aq frigwc boc eft yt babeat fiipfiiiarubtilitatc infeipristaiit vt ds ptesjz oebd fic oimitti in aqiia qtiio:bo:i6: t pofiea co fijpucncrit aliq res a?pter qiia faciant boc:t pot dfe vt qnaf in bac aqua Donec qdipjfcaf rubedine qiivinuj* becresritaliqudtulufimiliseiqbib^aliqda tota fuba* ’ natboc mo nomflatnquifi-angut velterfitipru^P^*"® Sed opatio p ceparatione tertiarii f tutu eft Debilis iii peccattqz no ell ab eo p:iudta inflatio nifi pp infufion^* \ dicipeo cp cfl valde ppinqua opationi q fit a tota fuba* t grana no trabut aquamec recipiunt inftirionejmm^ becautcqueDictafuntnecefrariafiierfitfm tractatus '
vnluerfales in modo ciboiiim z medicinarum*
rompledonibus cibomm qucjudam z medicina^ rumrpccialiterfm q? certificatus fuit Bat iCap.^i"’.
. VN C aut nieniojati erimus vniufcuiurqsearii
N fpecialr f m pruetudinc medicop.Deinceps vo^ Inmus narrare De fimplicibusmedicinis magis manifdlis: q a 6aHrunttdlificate:ppterea qa fuit veraje z legalis ejiperimetato: in bac arte:^ nullus cflqui poffitei copararitnifi is qui ciij clamat no intelli'' git id q6 clamat^tej Volo incipere a cibis qui fiint cibi abfolutett poil illos Dicd De illis quifunt medq inter ck
pter virtute attractiua q efl in eis:t virt^ attractiua no
ell in granis qfireminanf z nafcunf nifi qn (eminanf in^ tegra:2fifrangerenf p2iu6^efldit feminatandn^e^' renf :q2 beevirtus attractiua eft in eis ficut fotma fp^« fica in totalitate totius grani fijtatboc efi qfi partes funj cotimie coiuncte fif:z boc efi finiile cal02ifiiiaragdnvet alterius lapidis pciofi.Ob efi: qa qn partes fiie funt nj ^
coniuncteineistzqfi reparate flintpziuanf ab tjl)I^(
tefiificatum efi a mirabili amemania 'Sbin^oar in liw^ fuo q d 5 Zbeyfinqa ifie fuit fiiptemus in fcia medicine ^ a 6ar.Vfq5 ad nfa tpan boc ab eo babui:t rememo2at » err 02C medicop fragentiu iprum,£t panis qui factus en jn/
alqs granis bj illam virtute:qua babet illa grana er .
^mia Q
pqs^t m^icmas:^ poft illo p Difa 6 ni^ dicmig apr ohitg* alqs granis bj illam virtute:qua babet ma grau« •'j
£oco2daTiruTit medici q? nieiio: ex cibis terre nafeetib^ iquibus factus efi.£t infra couenitrememo 2 ari De aqua boibus nalibus:boc efi illis q fiant in qnto climatGinut / plul% bicquia incidenter fum De ea locutus* ^ ^
9*‘toe(ttritjciWti6ciafrpparatu£fbocififhu^^ ^ ^ ^C^e carnibus.
dls.^it enf panis ferniiftatuste abimus:? crufiella:^ bu/ cella: tfoibitiones qiiidd funt qui frangutipfiimpofi$ cft vfiulaturt pofiea infundut in aqua:2 pofiea coquut
jprum fine fractionett boc noiaf fauiclx£t melius eje tri b:odiu} fuuj efi cy^tima medicina lepjqiis.tt dicuu tico efi illud q6 efi frangibilc z graiie.Ht melio2 ceteris cerebtunijga.Hm^ugmentat fubfiahf faj n^frcerel efi panis factus er farina tritici in bfic niodu boc efi vt "^aci iif ingenium»(C£t pofi illius bonitatemer ambu»« ^ .. - IfiiiiS^ caro i?edi.£t pofi bas efi caro arietujet bec en
E LI O R caro ervolatilibus efi caro galline
I ^ I iuuenisfanezpinguis:ib 3 mirabilem;p 20 pn^ . -L ▼ -I tatem in temperando c6pleriondtp2optere» /
btodiujfuujefi <y?tima medicina lepjqfis.Etpicit^^^^ / cereb2um aallin^ucmentat fubfiahf Ia? n^freerep^
fit cufioditfi a malis acentibus eide^ venire potetib^-et vt no fint nimis furfures ab eo remote: fiait funt remo/ te ab armacb.t boc appellatur apud nos madecbunitt latini appellant pane groflii^ttifie efi velocio: ad Dige rendu qs Darmacb z minotiavifeofitatisj^uis Darmacb plus nutriat:neq3 efi tite ficcitatis ficut fiirfiireusjneq? ad mt adeo cito couertif vt ipfumtqitii co:tex vniuf
cuiurq^vegetabilisefi terrefirisficciis;$uis furfiireus citius Digeraf ipfo Darmacb ppter abfierfione ejente in fuo cozticetz qti coficif ponif De fale couenident pficif efi multa aq ad boc vt fit fpogiofustt fitfermetatus co> peUter z coctus.Sed panis ajimus efigroflus z yifco' llisteod^mo n6 efi bonus q efi nimis fermentatustqiiia trdfmutaf ad bppiojes piitridogmcaloze eytrauefi ge neratu in e<^HtpofiTj6nifate cibi er pane efi panata q
Tiuis^eit caro Dcaucr poit i?as eu caro antiuj; t /
opinio maio 2 is partis medicop:p:eter 6ar.qui abofji*' j natur carnes arietu.QjjiJibiqicar^^^ meli^^
W nutrime nti arietma. £t guicena Dicit m melio: niuj efi caro poicma^entit q? ifia caro quafi fit natut^ f U02 bolb^$ alia caro aialiu ambulantiutt expericti^y Docet.£t maio: ps medicop abominaf carnes agno:n* pptereaqa Dominaf multa bumiditas fiipereas:el^^ dant carnes arietu miieniuSed coueniens efi t>icerc ^ carnes agnop funt pofi bonitate carnm edulop:e fie «dt tit*Rafis.£tq6mibiVfer agnis cfi:qa funt multaninj fiipfluitariuercepto q? in terris calidis recipiut teperie ppter earu calo2e.£t q6 bocfitveru^ efirq: videmus ^ pilli agnop fiantiu in terris meridionalib’ funt toituom ficci z airtitt qui funt in noftris no ercedut tm in boc.£»
voca/ tl^aufinercepto qa Declinat ad friditate z bu.p2o / carnesvitellineJiint bone cames:ppu'*' 5 ? 9 ^ no babet pter aqiid cu qua ftt:z qn bulliut frufiula panis pluries f illa viTcoiitatdfrigiditat^z ficcitate qud babet carnei in aq feru^tittuc fit ifie cib^in velocitate jigellionis z le^ bouineveterestz eop carnes funt magis od02ifere allj^
Cilli/'!'» 0 0t c^rnib^tz q5tfi e in boc melioiesliint carnib’ bedulini^:
uitate: z mar,le egris ey coplaj^caljjjai^? fauicb c ct bonus cibustz qfi Difieperaf cu miuta aq refrigerat:et efi imiatimi6:eo qjvftulatio Z ifiifio vapo2auerut:z fiib/ f iliauerfitrz remouerfit vircofitate5*£ofectu cu meile et coctfi patri fanis calefacit z nutrit miiltfuEt frumentum icocplin aqua efi groflii?:vifcofu5:oppilatiuu:z Diirfi t>v geri plus alia retz c valdemalu.£t pultes fiint groflitz q fiut er frunieto funt peiotes z refrigerit pp ftid aceto fitatetz fimtppinqui co2niptionuzppterea fimt abqcid di ab illis q fimt parati egritudinib^ piitridis.^j panis q fit er 02deo f m modu q fit er frumito fequif bonitate panis triticumfi q: parfi ficlinat ad frig^.£t fauicb ozdei
ppterea qi in carnib^ jjedulinis manifrfiaf qda miicil'' lago qfi coqiuf.Sj carnes beduline fiit meliotes vitifi*^ nis:q2^ant nieliczes bumo2es*(T£ter laiidabilionb^. carnib^volatilifi funt carnes pdicfuft Declinat paru ad Jfl^ate z Tic.z fimt fiait gallineDfcrti:z hntppzietn^ tem firingedi vetre afle z elire.Sed turtures funt ficnt volatilia reliqiiatz Declinat plus ad caliditate:^ bntnii rabilcpp2ietateinaciiedo ingeniiuSed columbe fiiu* calide z ficce groflio2is fiibfiatie $ turtures z pulli ipw rumbabentbumiditate fuperfluam.£tfignificat fiip*^** hoc grauitas fuo» motinufic fignificat calo: eop actua^
bfi pigennz qn bibit Difi^peratfi in aq refrigerat;z efi lis z velocitas Digefiionis in fiomaebis eop fiip ipfon*^ ^ friditas fiia ^fi' m p^gradti.£t aqua otdei plus fgreditiir I calo2em.£t ppterea quivolut abftergere margariw^^ ] opus medicinaru q3 ciboytz i laudabit in egritudinib®/ clarificare eas b ant eis ad comedendunuz incontinenn | calidis z ficcis laude q no occnltaf ei qui in bac arte fiir-* 'Debentwcidiz ertraT 5 uilf pufificafetz fi cito no interfi . . duit:qj ffrigerat:bumectat:t^perattabfiergit:gnatla^ cerenf mttuiQmueref qultit^
dabil^ bimoii mirabirr:u6 Iflattnd mozaf ad Defced^- . tefiTcoluBi inaiBn ppetate^ in epileptie»^
du a fipcbo:z boc nobis totu3 erperictia Dedit.£t fic 03 ] z paraliticis,£t cames voluerfl 4 SITutiilianf columbis
N A
Q V I N T V S
toitrtudonesiz in lingua mbiaM)^tnmfunt fu> ciozcs pdictis z grofiio:i 0 fube:z bilt aliquatula aromaticitatem.tbafltiree fiwt ocs calidi z ficci in fine calozie» JCotiirriiccs teperatefunt aiiquantulfi oeclinatcs adea io:tni:trimt fubtilie liibegcitcratce bonos bumo:c9:« bonifunt fanis z pualefccnb^£t ihirntUiqm onr ajwri ftmt calidi z licd:t graiies ad oigcrcdu;? ^rofle nature.
pifcibus. /Iap. 33 *^
EL10RE5 eop fimtpirccsqmoe^itinlo- CIS pctrofis :2 qm multas bnt diuamas:^»»'*''* co:piis cfi mcdiu inter magnum z paruim
Dmerfasterr4s:t4>ptercafla isrcdmieae multi riut £t mibivr g? ^Kafis non laudauit iiumma magis grolfa: nili ppttTca:ga fol operat " in eis rnd operatione ppter qud reparant £tes groffe a fubtilibus.£t p^opterc a co quut medici aqud illis qui bnt oebiles (toniacbu z epar* Ergo opusqb litin aqua ell piiierfum ab aqua.::5edq6 ell mfpicienduin aqua eil Diuerfuas terraru 3 ?ga no pb( elTe m eilate no Defluat ad Humma aq mltitudo z aque piniiu>..£typtere aqudtoplus elonjiaturflunien 3 liio
! CIS pctrofis:z qui multas bnt (tiuamas:tquop cztiid LD^eriufrE f ^tereg nfm fUime melius e in coz _ _i co:puseamediuintermagnumz parumiqui 'Sut^infibifiau ell Defenus m ribUiapp cremetu3 a fimt velocis motus:t paucevifcoritatis.£t melio: apud eo:qiiauis ulD
itos eft pifcis qui Dicitur eubunatt poli illum ille qui Di^ ciDir tnlia:^ quida Dicutipfum refulm£t pifcis q capt» citmfiummib^remotisamari necelfario bonus eftet
E t MEL1V5 laccilfemineumttpoll illud lac
afinetz pofl illud lac capte.t ille fpecies lactis lut
.. , ..
nofentiaf.Et ipofe evt aq magno^i fluuiu nd iint turbis daz ppterea mueniemus m limdo pitariopqu ponirn^
*ii tu uiiiMUMi^ — - eis aqud Huminu niultu Deiabulo z terrart lic.aecidit
a?auce fupfluitatis:ppterea q: bic pifcis ppter fui natu^ an terra noHra:qd non accidit De aquis fontium. ^ ra b? vt petat aqua Dulces z fridatz ad b niRu laboaaf. C.£>e granis que funt cibi medicinales. Eap-jp”.
^ El^sCEPS volumus DicereDecibismedk'
cinalibusjqa quidaseop funt terre nafcentiart 1 1 quida animalia: t quidd fiiperfiuitatesanima^
.jfc.^fiibmirfub^^^^^^^ lms.£te):terrenafcefibusqueda 3 funt grana:
rterea citius in Iloniacbocareatur.Sedvaccinumgrof « quedani fructus:? quedam berbu Sue ell:? cum boc butv rofius z pinguius. (Ef aba eil teperata inter ^ biujntt paru t^cli^
CC De cafeo. iCap»?s”* celozc^z ppterea Dillolut re apata gp fua ab^
C ASEVSrecenseflfrigidiis?bumidus:groire ilerlionc:? maturat:? ell nwiitebumidim^
ftil>e.Oetus ell calidus ? itccus ppter fal : ? ten< accidit ei multa inftatio ? vetoiitas:? ipfam non perdit dit ad vHioneimEt aliquis cafeus ell bonns.me/ paopter aliqua Decoctionc.£t Dicitur gj bs m^lani pao^ dius inter notium ? veterem ell bonustoummodo fit fi puetatem cum virtute cogitatiimjj qui ea vtuntur mut <tus rationabiliter eje bono lacte. ta babent fomnia boaribilia ? faira-
IT De Ollis. jCap^6®* CClCicera teperate calida ?bumida ^babctmnationc.?
/^VA GALLINARVM Ihnt melioaace^ paopter tertia eop operatione bnt generare fperma^^^
1 J teris ? vitellum ell melius albo : nec album ell <puocare v?ina ? fangumc menilnm ? trangut lapiats.
nimis malununifi nimis Iit coagulatum.£t p:o^ fed boc faciut plus nigra $ alba.£t ' pterea quando conqualfotiir cuj oleo ? aceto ? liat tre gftant in ilbcbo ? iteilmis nmltas lupfluitates:? ii aiienc mulum ell valde bonum : quia res que coquitur cum etid fabe bnt minus ejcfupfliutatib^Sj oleo ell nuiltunutritiuatDumodo oleus nonfi lit ? Dulce oigerendu niii pmo elfent innifa:? bnta>p 2 ictatc faciedi 2 oleum oliue:qa natura’illius eH tempermtoecUnane bonu colo:e:? boc faciunt;q: acuunt calo:e:ita Vt gene »aruadcalou:3:?impinguatepar:?aiigmentatipfiu5 returfpus ventofus:?perbancviamvaIentcoitui. fiiiviniEt aeneraliter Dico gf ell cdueniens bomini mul C^Lentes funt teperate m calo:e z funt ncce ?generant tum f ni totafm fuUam.£tppterea in terris nns no co. fanguine melancbolicm? t 7 :nnguunt mflamatione fan-
quimus carnes nili aim eo:qa melio: modus ? tepera^
tio: comedendi carnes:ell ille qui Dicitur atbafea : boc ell vt fic ftat.accipe oleu ? pani eje cepe:? ponanf car^ itpafriinr^rim in eo addendo paulatim ggud cabda do^ nec Iint cote nanis aui Decoquitur cusDleo elfina
guinis ? magis qn coquimf iu aceto.£t eani ^tufes ter. tiefimnqapuuantcoitum zobftifcantvifum: ? quddo coquuntur m aqua pluries Uringunt ventrem. tPLupini funt licci terrellres ? amari: ? qii coquunt in aqua Donec auferatur ipfop amaritudo eil cibus tu du. ,
rtni- riams oui Decoquitur cuTOieo^ ma ) aqua Donec auitraiiir ipio^s w vu
liisLimnai^fescumoleotquoniastcpoje oecoctionisi nis;?qncomedunf amari occid unt ^
?^ vermes
coaiburitu^®^^^ ^£a«.?7® '''^mdm^^
X ATeSoRES eo:Vi funt ficus ? Vue.£t copk CXeugbiXfafeoli oeclmlt ad caloze z humidiretey eio ficuum ell calida ? bumida mimdificant ilo fynocatvzmazfaniwme meilru:? k
^ ? i'
pingult cojp'*:? vuocamind ?fangumc meilru:? laxat
epati a tota fiiB^Sopatides vinttprani lunt Dbitioies temperantiam. vtntrt m Uringunt.? funt boni nu
M O£«ion,b’aliop^no,:,M^ «quandowqm^^^
ELI O R aquarii f m t)ippo*ell aqua fontul ^ Y teperate
02 ientaliu q fcaturit ex terra q no babet nimis grolTam fuBam:nec nimis molle: vel luted:fed
P L^JVl V iVJL UUltC CIl UtJ,»CI4lCIVUllnvui.*»y‘'
tofus ell frigidil ? ficcus:? bs ppjietate pfojtandi mcb:a pncipalia fi Iint
M mediocris inter bas ; 2j)pterea bec aqna ell fiiauio: matrime co: confottat fc6a nj'
2‘"“'«=«itiu6Enintatnrac3lidozfrw^^^^ aroniatic» «neram «
dt!!! $ ai«« l«* flnminfi magnop.£t t)ippo.oi- babet
**8>ifte9que funt oiueifarN fulianijteositrirefitper rareptifimtctbicam;tOffVentiqni0
•JcJc tertia ttrtytra.i i®
cano.c.571 tcmj.tn i.c.jo.tybi benf iloa^ eho repltv to cbolera putrida*
mala^ ^p:ietatq arteriae pulmcnietct CKDeloneefiint frigidi imiltebnnuditatie:^ bnt abfter
lic tt ititicar I Ii mirabiiie amemarua ^bonitTon auc» iioncmtz puocant v:ina ; ita g^vigj qtn \ titiir nuUtuni coar m Xbtyiir,^ed vinu fiiu no b$ banc mtenticnenv b?odio eonim ell cantus ab cgritiidinc art nariin • CLT^ira cruda amt frigida z licca:fcd matura temperata (LXucumeresrnntfi idio:es z m n^hv.z mmiis piiocani ftmt;aiu oeclmant ad paucam frigiditaiem:^ boc elt qa T^ma melonibiis:r3 no co^rupunf ita cito vt melcnt^ compoiita rimteTacetoiitate:onicedme:z ponticitatc* (LTio:tulacaeft fngidamternogradurzbumida mie p:opterea eli eonim Virtus ventrem conibpare:z eop cimdotz ell liibzicatitia:virccfa : aufert iitjn):conltip"^ pzepuetas ell remonere litim* ventrem;? aufert Dentium ftupozem.
([:;Coctana fnntgroiriozis rubeq3pira:zmaio2i6lliptiei C^ltriplices fimt frigide zbnmideventrcjbnmectam; tatis:? ppte rea runtfrigidio:a:?meopodozatuellp20 pzofunt icterids:parate tamen funteomiptioni* pmtas contra omnes partiones cozdiales* (LSp**^ 3 cbie valde fiint bone ? temperate; valent g«t
CLO^atep granatop qneda fimt onlcia ? queda acetofat tiin ? pulmoni ? rtomaebo calido;? bumectant ventre* 2 cnmia bnmcctant.UtTu Dulcia fnnt calidio:a ? bumi^ z fimt in fecundo gradu frigide ? bumide* dio2a;?generafe)L' eis modica ventofitas non mala.£t (LBlete|>pmque atriplicibus funt calidiozes ?n:inus l^abent vnani nobilem pzcpzietatcmrqa mirabifr reii^ bnmide;bumo2es generant groflbs ? flegmaticcs* ihmt cibis ne cojriimpantur in rtomaebo. (C^Kape calide fnnt ? bumide 2|generant ventolitateni*
CLt^eriica funt fngida ? biimida:? bnt generare bumo<^ mouent coituiu;eo qj renes calefaciunt;? babent iinry res cozruptos ? putridos:? aliqil cbolericos:? bent mi" ^ilem pzopzietateni ad illuimnandiini oculos.
Difficultatem vzine ; ? occidit vermes . T (LSed antiperficae]ue nufmus Dicuntur funt eiufdena> ture cum perficis:fed non babent illam pzop:ietate3;? in arabico Dicuntur aia^.
(tTbumop Due fimt fpecies.V3.albu3 ? nigrum;? ambo qn funt matura funt frigida z bu.mitigat calo2ccl?oUv re;? laxant ventrem:fed Debilitant paru os ftemaebi. Oluccs.caHde funt ? ficce:? pzouocant voniitii;? laxdt ventre;? Dicif bftt mald ppzietatdita q; qin vtimtur eis niniis faciunt eis in lingna paralclim:? comerte cum fidibus obllantventmp l oco becabar;? multum valent lembus;? noceiitlllis qui timent pHlfoncni calous : et tenipoicmagni frigoris non fnnt nociiie.
(naiicllanc in nullo Differunt ab illi9;nirt quia non p20 uocantvcmitum.
temperate rimt*m caloje:? bumide;fuanis fapozis;? I.uit multas bonas ppaietates;? d 5 qj babent augmdare fubftdtiacerebzuzfaciut fuauiter Dozmire: ? abrtergunt ? nindificant vias V2me:?fiint valde cdiie nientes macris;? earu olefi crt meli^q? poffit ec rpafnio ficcot? etiam melius q5 oleum fifaminu ppter aliquatu^ lam rtipticitate que ell in eo qj oleum fifammu ell nimis calidum;? b 3 malam p:op:ietatc in Dando fetoje 02 i;et qui vtuntur rifaniino loco olei amygdalaru peccant.
0: t>inee calide funt ? liccet? earu olefi curat paralifim. CCf illici calidi funt ? ficci tc'perate;cdfo2tant rtcmacimj ?epar atota fubllantia;? funt ex illis medicinis que b a bent multa imiamenta ? magna.
) aqua nmni*D 7 co«io^niV^^^
biis;funt iimltu Ddectabiles.^t ego repup iplinutt*^^^ peratum cibum portq5 fic factus ertrpzoptVrea gq p^r® acuta Q ellm eo remonetur per p:imd Decccticud?m^ ficcitas ? Ilipticitas remoudur ppter carnes Decccjas an eo.Iit qjms medici Dicant qj generant bimio:c nielan cbolicu fimile biimoji giiqto ex caulibusXu Debemus in cibis ouas res.vna ert res que recu 5 mij^^J qpotell remonere malitia liell.Ht Delectatio cibiu?*^^ ert fc 6 a;? quddo ell multum Delectabilis leiio q mt ex eo non ell niultuj manifelta:? bic ert vnus oc^
lectabilibus cibis. 3 rtli fimt cibi mamfelli apud nes ii* qinbus ell virtus aliqua medicinalis. (LJ 5 evarietatevirtutumedicmaruiimplicm./:ap. 4 ^ ' T N C bemus loqui b medicinis abrolut^v Q iii latino D2 betbonica : ? m per/i^^ lmgua;beragues.Euis p2ime virtutes m calozc et liccitateffimt in quarto gradm^^pterea qm ert oe fubllantia terrellri adufta;? mamfertatbee quia ert in fine tamanndis; ? operationes eius fc 6 e funt mciiUit* Dirtblutiue: i aperitine fo:titer.£t ell iii bac virtute fo:^ tio2 ablintbio pzopter ftipticitates que ert m abiinibic* £t ^tutes eme tertie funt:qa nocet 021 rtomaebi 4>ptcr amaritudine q ell (ine ilipiicitate:? vtinuir ex eo extre^ nutate ? llipite.;Cmi 6 fuus ert calidio: ? liccio: eo: valet ptra alcpiciaquado mifcef cu aliquibus vnguetis cali^ dis,£telt etia calidio: fuus cinis emere cuciinieru agrc liiiini ? cinere radicis anbeti.^t etid illi emeres p20lunt ventri quando ell vlceratio m eo Ime apcllematc.
I imiamenta? magna.
(TDe berbis ? oleribus. /Zap-Ai*”. O^tmtaiUer Dicif a periis arboz abzaani:? m latino vi U/ r I ^ j CT iiici mima Virtus lU calidjfatv •? (ieeitate
O MisiES berbeper fud nam Dcclinantadbu mo:es melicos:? boc etiam faciunt a tota fub rtantia : excepta lactuca ? buglofla.
GT/Iaules funt frigidi : afs calidi ? ficcitneceflano genc^ rantbiimo2em melancbolicum : ? fiiccus'eo:um babet p:op2ietatem clarificandi vocem.
(E/Cucurbite que in arabico Dnr vUa : funt frigide ? bii. aquofe:? talem bumotc generant;? D: qj fimt apte reci^ pere cozrnptionc in ilomad>o:? biltmala alterationc: ficutfitin rebus bumidisnc bntibusrtipticitateterre^ rtreitat 6 necponticitatc;qa funt foluaquee:?affimila
agnus cailus.Sua painia virtus in caliditatc ? liccitate ert in tertio gradu.? boc ert:ppterea ga m limcoplexi^ neDoniinaf fiiba terreftris adurta mixta cum liibater^
rertn? frigida;? fignificatbccga fapo2 fuiis ert acutus
cum aliquantula ponticitate.Et manifertum elt q? operationes talmmcoplexionuqualisirtaert fimtciinj
Part 35
incilione? apertione.Etpcnticitaseftvnaexrebus q
adimiant ad boc;? m mcbzis mtrinfecis:vt m fpleiietau in pulmone ? epate.Et tertia operatio ert vt remoneat coitum:? ppterea nuncupatur in arabico granum rter» litatis:? ell ficut agnus cartiis.atbenieTes Domine vccn bunt fuper ipfum m magnis fcrtiuitatibus.
nius eas mo:is:nec ciicurbite illius regionis funt tales: Dimi aiptTif'i«*»»»'K*«i» 5 iH»iciiumwiiwi»v. .
f3 Tunt Dure Digonis:? grofllozis naetita q? no piit recti- (CEt rutba ell fimilis ekxcepto qi plus calefacit ? tjent' ficari nirt cu multa Decoctione:? cu boc llmt multi mali cat;nec babet rtipticitatem neq, ponticitatcm.^ cbinm? adbiic infrigidant ? bumectanneo q> no babet Caitic»? ^ VigiUvirt^fuaru radicu ell teperam
Virtute cito exeundi cum nullam babeant abrterfione. m caliditate ? ficq: copcfitU 3 1 rt t x fuba aquea ? i*>rrt
Q V I N T V S
0 /
ftri ei1 pauea igneitatett manifedst boaq: eil infipidu^ s^dr.z pptere^ e(l (Hpticdtt eu eo toto eilmea aliquid CU3 modico llipticitatis z acuitatieered berba eiua c fo^ tTpartibue fubtilibue que remonentur qn abluitur* Ium in(lpida:ppterea iprm$ pjfa virP» efl frigida z licca (T ;Carincb.i.wica.Dicit BaKgj fruct^:a tfuccua buiua z operaf ficcitatem.£t fc6a ell folidare vulnera fozdi^ pldte z folia calefaciut calcie no foztu£tl?s mrtas opa ^ tioneafcdaeitertia&Diflbluitapataqfiutinradicib*
aurm:zadiuuatfup q)utu:q$fitexbumo2ib*groffb in
da b:euitpe.£t tertia eftvt frangat lapides: «Tignum biiius eft:quianafcitur in vallibus « locis bumidis.
pectote z pulmone:« curat cacnttz in himnia val^ onv nib^vulnerib^q indigent ejriccatione vel ejcucatione Ik ue fubtiliatioe.£tbocel}magnurignri fup Debilitatem fui cale:is.05 cu boc toro puocat v:ina:« mouet coitu: z hoc fignaf p v^ofitate*£t ppzietas fuifeminis eft pur garefregma:«in baefiritudineefr virt^Ticdtatistred foz tius efr aliquantulu femen V2tice:« Dofts eius efl a.>5*iq« vfcB ad.iiij.al'sa.3.v.vf<DUd.)r,£tpopinanf Qj riti^eii p2opter acumenfuepunctionis errant: quia beepars Ignea que cli in eius folqs ell flibtilis:« remouetur p20^ pter ipfam fricationem:? maxime p:opter lotionem.
CE£luegat.upes colubiu^ell qtuo2 fpM:« paru oitierli'' ricaf vna ab alia.? 6ar.no pofuit ipTum in gdu:? q6 no^ bis Vf De eius coplbne ell:q2 efr frigidu in p2io ? liccuj in fc6o*? boc eltq: Dominar fuper parte ipiV^fuhztcr^ rellris cu fuBa adulta:? ppterea ell fapq: ei^ftipticus cu modica amaritudine:? fi amaritudo eet equaliscus (lipticitate Diceremus ipm teperatu mficcitate.jpedq2 Videmus q: Dnaf amaritudo pani cu llipticitate iudica^ imis q? ficcu ell in fc6o gradu:? ppterea valet poloiib» renfu? Dolo2ib^plenis:ppter ipTi^amaritudinc:? lenti<
ginibiis fycieiiz mo2pbeeqnpHlatrimiTceturcft aceto. ^ —
frigaricfi nec bac radice pofuit 6ar.in gdu:? qd nobis (Ti^lbadudarmel elfaraf:iile Due pUte funt fride ? fiC' V2 ct eo Dc ei’ copfone elhq: e calidfi in p:? ficcuj in cetfj ficcitas plus Dominaf ^ frlditas:? maxime in elfa
ne rc6i:q: copofitu ell ex partib’ frigidis ? terrellrib’:? ray:? valent cotra fiujcum ventris ppter earum (lipti^
calidio:?igneis:?calidis?bumidis.£tlignificat fuper ^ ^ '
boc:pa di nos giillannis p2io fuenimiis in eo Diilcedin^ z poli bde amaritudine:? poli illd aaiitate di pauca Hi< pficitate:?oes iUi fapoieslignilicat fup caliditatfeex' cepta parte q fuperata ? Itpulta ell a llipticitate:ficut figniftcat fuper ficcitate:excepta parte q Ibperata? fe pulta ellaDulcedine pptertemperantiaquieitribuit: excepto qjplus fuperat llipticitas di fHgiditate:^ t>ul cedo cu biiniiditate:: ppterea ponimus ficcitate maio/ rem caliditate.£t p20ptereaq2becplanta afRmilaf ra diciarbo2is:apparet qjterrellreitas Ddetur fuper eaj.
£f $uis fit leue z po2ofum:frangibile ? alhu q oia fignp
dtatem ? contra palTionem vuluett contra bemoirof^ das:? apoHematibus que liunt in ano:? albadudarniet operaturradix eelfaray fructus ? radix.
CL 7 Ligoj.i.aco 2 us:q 6 accipifex bac planta ellradixtet ell ca.? ficin tertio gradu:p2opterea quia Dominans in ea ell fuba ignea fubtilis:?potelleirevtfit’aim eaac^ mixta pars vna terrellris adulta : ? fignificat boc q?fa^ po2 fmis ell acutus cum aliquatula amaritndine.Opc^ rationes;ehi 6 fc 6 e ftmt be:qa abllergit*incidit:fubt^ liat:?aperitoppirones.Zertiefuntquiap 20 uocatV 2 k nam:? valet ad Duriciemfplenis:? fubtiliat grolHtiem quep 2 ouenitin co2nea:?p2op2ie fuccus radicis.
ficantvtbabeatpartcmultaaerci|>ptereaporuinm 8 Cl/Iananialoccaliditas Ilia eytendif a pao gradu vrep ipfm calidii m pifoiqjuia babeat tres fapoies ligsilica<i adfcd j;* attingit parii c):fc 6 o:« fic ell in liccitaten boc tesfiiB iprnj calOKipofuinras ipruni calidfi in piimo:sia eH qi eH copofitu ejrfiiba terrellri adiilla mirta ai terre nd funt fojtestnea; manifelli in ipTo : « qd conenies e in llri fiida.z illd omiinuit aliqiidtolii 6 calote ei»;t ambe iMneia llioBflraduueilctperieti 3 .Sj ipfinsoperatio' fuBeconcojdatmficcitarettfignatboeq) rapoteinselt d nofnntpamefnnt ad OilToIuendu e incidendum amarilHnniscullipPcitatetafiipia fiidcaliditatefigfiat hr.n.«wfl arol 1 os:a etoppilandii venasfplenistepatis: Q> nafcif m terrifi’calidis;aut in terra arabu vel in idia: Itbtfnappjietatevalereotra motliijvene^ agjnaftifinterri 8 n«calidisclloebile.St 6 eflieiffiite «nS^^mialkfitnosoicinmsqibocno fitnifiqfiap- Ibnf-qjellllipticureBcuffiuiit abftafniuttbeeciline^ nard?Sovenenoaccidefiafr^da.C»ori 8 ipii’ellj.j. dicinainuathia adgeneradacamfcZ^ftntes funt siwnSnSfienocereficutnocctaUcmcdicincciattra adcuradasfillulasitmaxieq fiintm fgat,inano:tad bimtobSremitatibnow^^ repercutieduapataqgnanfin 02enanbn8toculi8:rt
TOldificSwebJu;^^^^ piirgatdJolCTaafubanirubtilctgroI^^
«rfoSeaaadocnl&quatitasqoeeoMlumKad ciniaqmi hibntperiaiteeo 9 )noledi^ 8 ftodM|>pter iSaSmaSnecellneceirei^^^^ ruaftipticitatc.£tvirt^napnr;gatniaeft^p^^^
p:optcrffca?aTfc^^ fiibtiliatio bnmozuj agaricitejceptoqiellcebiliojjs attta«ioni 6 :eqq,ag
grXmmSfiofim^ iwiatirabitabertreniitatib’cojmS}alocnoa
creLerantma^^^^ bitmiiqdeftmertremitatellomatbitvenis epatistet
Crrnllaralbr tcaDill*vcneri8*Picit fiatmbic teperat» in illo bj pptietatest oofi8 e«i8 ell a.?.j.vf« adij. '^in fni8dtutib»6mi8*ffini8 hiat nniltas watioeo Udas Cfiliiojcattcalo j z ficcitas ipfius ej^endif a ^ gradu vfqj - SSXSSoS adfc6n«f.g,latboco.2fadtaliq«ltniaabft^^^^^
©illbltitineje qda fachint nafti capillosta qdaj q ©iflbl' * mundificat renestt au&Tt leiUiginem.£t manif^oz nuntlirropbulasttquedaq frangunt lapidesttqnedaj cinspjoptietaselfcquia valet 3 motfiim misrabidk queadiunantadtrabendiimfputiimgrolinniejcpecto' (i;;ilanoca,v,t 3 mii:al^anico 8 :q)plii 8 queritin boccll reapnlmone.ftSai;t>icitQ)ilrinBitvcntre3:« nouibi remeemoiriiapnia virtus m calote t ficcitate ell mgra^
A het fnt <ju tef(io .7 bcc cIl fla ell copofitnm ejrlutia ignea tene' ftriadiillaitlignificatbocqtbjfapoteaaitfimirtii? efi
ointqjpnrgattt talis medicina qualis ell becfj bettot operationes fedas z tertias dl retinendaiqnta cuj boc ^tatemperata pioptcr eaqneadbuc oieam.
v«^u<.Huuu>. V..»..» aliquantilla amaritildinetreda virtus chis ell apertio e
<r£aylem.i/emEtiiua;beccilmultaBfpeB;toe8intcr< eiflbliitiott tertia ell ptouotatiovimc.
' tio gradu frigide fiinbqi runtinfipidceumnlta aqiiofi/ (Caniygdale3niarefimtcalidetfieecinredojldi%^ tttetganarcunturinlods frigidis ttcmpoie frigido, ptoeotqtpliis oeclinant ad calote* min» ad ficot^ C acbacia ell rneens arboaislpmoreqfl ablnif efnda I * in boefiint qfi m p gradmqt earii vnttiiofitas man^ie ftdogradntficeaintertiottcrinonlanaturcllfnda in liat biiniiditate.£tfda8qt compleyip q ban c t sct op P«o« boc accidiRqtflifioominds cfiitia terrellris «fiv rationciqueell coplejno calida bj aliqua terrutruvii'
teititt fapoj earn fisnat Itip bocBt ogatioes ea? territ* fimt ad apcricdu oppifonts cpatisjt remonet Doiozeg diiiAmt m bypocudrijsfplertert renib^;? adiuudtruper Ipiitu buniop groflbp vifcofop quifimt m pectoze z pid »iione.£t Dico gp mai02 pars o^atiomi bap nd iit ,ppter fu^fluu calo:eqiii ell in eiacfed Ut «ppter teperata aper tionequd opaf m bie matenjs pp bumiditatevnctuofas quabnt;^ 4?pterea valet plus alQs rebus oibus in ape^ nendo oppilationej pect02i8Zpulmoni6:ppcaq2 bec inembja leduntur vt plue ptopter grolfoe bumo:ee. (C Briiioniacu i c^V.z ficcuf m ^ apparet eje tertqe fiiie opatiomb^ejccepto qz tenet pani calozie i» tertio gdu: z c(l ficcii in pzio.^ed ftiue caloz e(l in boc q 6 efl giimi: qz tu rcie gilrai funt igrolTata t irpiliata a caloze;quia fimt fupilmtatee terre narcentiiu£t vi* m boc gdu calo^ rie efle:co gp nuidificat:z fic cflgradiiefuue in ficcitate: pzopterea ^a iiccitas cfl ppter vifcofitate fua3 pauca^ que eit in eou boc efl in cibuegtimniie.£t virtutee Tue funt vt mollilicent z Difroluant Dimcicm que e(l m imk cturie z fplcneze DifTohiantfcropbulae.
ClZlcanm z inuenif in friimeto in edpietvirtue elue eil fioit virtue fumacbrmagie ociiccat z plue Digerit,
(E ^ibaacbiiedneema^ : z dz roTu regie:e t>2 c^tz ficca in tertio gradu:eiue 4;>pzicta6 cil qn maftica^ Vt trabat flegnia:z fucctie fuue muditicat caput per naree.£t ter tia eiiie virtue efl vt remoueat e^ oculo egritudme ca^ diicuni valet roozpbec:t pzouocat menftrua* CBnberti calidu efl in pmo gradu:q6 in arabico Dz (cc^ nat:z attingit parueje fc6o:zeiiriccu inpn^io fc6i:t in fine pniuz idcirco qrt coquif cii oleo bj DifToltie z mi^ rigare Dolozc:r maturat eipata letiiatttducit fommneo qj qn dcoquif di oleo reddit cdprone ipfi^ad fititudind medicinaru maturatiiitnifi qz ell aliqtiatulu magie cali^ du3 zfubtile:z l?ac De ca Diflblutiun efhr qn coburi^ efl in tertio gradu calozie t fic? id val3 vulneribYaniofie: z plue in illie q fiut in mebziefpmatie:t recee ell minue calidu z plue bumidmr lo ilhid iducitfomnm z maDirat . plue ficcotr liccfi Diflbluitpliietppterea Dicit. j 5 *q; qui intrabant ad potationes faciebant cjc eo garlandae^ (E/ 3 amomilla que in arabico Dicifbabonog.calida eH z licin pzimo gra.Sc6e virtutee ipllue funt vt aperiat z Diffoluatvapozeecutistz mature:zbabetpzopzieta^ tem in mitigando Dolozem ventrie,
CCSnifuj car.ell z ticin tertio gdu:id qzfuba i^cafiiper ipm Duarir ligtCup boc acuitaefui fapozie cii aliquatip la Dulcedie.Opatioeefuefcde z tertie funt ad carmino^ dujvctofitatc-tpuocatvzinajtz aperit oppilationes, €[I3riilologia.i.3arabuttn6 vtimur nifi radice,£t c qdaj Idga z qda rotudatrotuda foztioz ell in icifione z fubti^ liatione.z longa plusvalj abilerfioni z giiationi carnis: ambe calide rficce funt in fc6ogradu:qz funt copolite ex fuUa aliquatulu ignea z terreilri aduHa:t fignat boc amaritudo qua bnt C113 moderata aniitate.Scbe earfi opationee funt qz fubtiliant mirabilV bumozee grolToe: pzopterea remouct oppifonee q pueniunt ab illis bii, z extrabut Ipinaetz remonent putrefactione:? mudifv eant fozdi^cie:? fadut gnari bona carnem:? ille funt ma gisppzie in rotuda.£t tertie opatioeefunt abllergctes: z curat epiletpicoe:? podagram:? arteticos,
C: lingua agni.iplatago:frida ell ? ficin fc 6 o gdu/Ra^ dix ei^n)in’ efl frida ? plue ficca.? cu liccaf foliu eius ell ficut radix^Ht b^ Duas qlitates : qz copofita ell ex fulia nquea ? terreilri:? fignat b iiipiditas qua bj cu Uipticu tate.Scde ipfjus opationee funt:qzficcat? repeutit:? val3P mala apata ? mas putridas:? curat lillulas.Xer tk ppzietates fiue opatides funt 5 vulnera inteilinozu
? llringit fangumc eop:t vlcerationes quepiieniunt cx Dii*mteria.£t radix eius ptra Dolozc oentiu valet:z ape rit oppilationes epatis ? renu 3 :? boc ell qa ois plaute radix calidioz eil fuis foli|s:nec illa funt pziuata caloxe cum videamus q> abller^nt ? mundificant, d 3farabacbara:q6ex ea valet ell radix:? virtus eius efl limilis Virtuti acozi;fed eil foztioz boc, d£bdanian.i.coztex maligranati fylueilris efl calidum in pzimo gradu:? ftccum m fcdo vel tertio:quia conip® fitum eH ex fuba ignea ? terreilri : ? pzopterea eH acu^ tum ? llipticum:valctfozdiciebus z materqs Difeurren tibus ab vno membzo ad aliud, .
d Sparagus teperatus ell aut parii Declinans ad caii^ ditate:? boc ligmficat qz b3 aliquantu la aniantudineu^ queelixatione remouef.Xertie eius operationes m»’* ad aperiendi! oppilationes que funt in renibus:? radices ?femen;? miiltu valent ad Dolozem Dentiunjd Tiolium montanuq6 in arabico Dz andria3aberab5 Duasfpes vel plures:? oesfunt calide ? licce:? p 20 UO^ eant vzinani ? menilnia:? Dictum ell gp valent contra mozfuni fcozpionis quado bibitur. 5 .j.cum vino calid^j dScolopendria temperata ell in caloze? iiccitate:et manifellum efl g? Diflbluit Duriciemfplenie:? aperit op pilationes ipruis:ficut bacca lauri in oppilatione eps' tis:? b 3 a fua pzopzietate frangere lapides, « dfllwnti ? eam vocant byfpani abuf ex ea operanaj» coquitur radijc:? efl abUcrliiia? Difrolutuia:? quaud<> comburitur cinis ehis magis calefacit fubtilwt? tiit:? pzopter boc curat alopiciam, d£bartamum.i.femen putacop:ex eo vtimur femiu^.^ ell ex medicinis manifeilie inpurgddo tlegma (ine aU' quo timoze:? eius nobilitas eilqiiaff nobilitate oinuu* medicinaru purgantunl^oris eius efl a,5.x*Vfq> adxU*^ multiirenib^cii ftcub’ante cibil comeflu pzimo De fimplici medicina g? calefacit ? exiccat rate:? infc6o libzo Dicit qj efl calidum in fc6o gradu g*? applicaf boi p modii emph:? Diflingucdu efl:qz in p XitDeradicerin fcdo De femine:? in alio De folio,^ , d Sbfintbiu car.e m p gdu:? iic.in fc6o:qz copofitu c ex fuba terreilri ? frida:? terreflri ignea adtifla:? ligt boe flipticitasfua ca amaritudie z aaimine:fuccus iplius e qmarioz Alis folqs.£t tertie fue ^tutesfimt:qz b 3 pfozta re Aecbu:? trabere q6 c m eo amaru p modii purgatio nis:? b facit p Vtutc attractiiid:? pp amaritudine lau^ tiua.£t apit oppilbnes epatis:? ;P»ocat vzina.£t fi en Aegma in llbcbo non pdeA ;ppter Aipticitate fiia.£t b3 multasfpc's:fed mclioz oiiim ert aromatiaim:? ppttv boc pfoztat llomacbu ? epar.£t in funinia manife Au en Qzb 3 bec medicina x>puetatem in Aomaebo ? epate. ^ dlaiirtis:q6 ex eo vtimur efl fuccus ? oleii:? c calif* in pzio:? tigit paru De fcdo.io qz eA copofituni ex Ail^ terreAri aduAa cum fiiba terreilri? frigida:? ti^niUc^^ hoc fapoz amarus cum Aipticitate;? idcirco qa cbiiiu^ ctefimt di amaritudie aromaticitas ? Aipticitas : AteX rucco ipfius melius oleu q6 poflit e Ae Aomaebo frido z epati:?nosnon Damus eiusfuccu nec granatq: q? quando comeditur monet vomitum ? fluxum* d£l?unccaUbalauAia:eAfridainfc6ogdii:?tagit^^ qd 6 tertio:? line Dubio eA Acin tertio.£t Dicim^O^ elhqz ehis fuba c frida:? Accitas in ea eA foztioifrldi^^. te.£iiis opatioesAint Aipticitas ? Ac? Aringit faii,^ui^^ ? prolidat:ppter boc ponif bec medicina bntib’ fluf rangtimis:?bntib’cxcGziationeiteAmcp •? mulieribus bntib^uxu mcAruop ? aliani 3 buiditatu.£t millus auctoz fiiit q biiius medicine non recozdaretu^ dBalJalbeli:? i arabico oz dJieTonnfolia iAi^ piate’ ? ^
nie ?
Q V
T V S
8 s
fitctfloi^t fnictti0,ofnoruntfrLtrie.tfoIidnint Intimi/ fpii dnattiomit>02nni:teflctcfndmonmcrtn;i}lfdtuIce I di02d pdictis ^prcr aquofitatC3 tTrifltnreni m rpfis;z pp dine t fosti dcuniit:? 05 poni onplu illiuB loco 002iinL |>p:ittare ad curidi €ghtudine,BlcbcU:z lifr alias CT31babac:bt'c pldta hs flo2e q alfimilaf roftiz e fo:uo2 t' 0 htudm$ O2i0.Sed fructus eius cu tH iniaturus frigi^ rofa babanacb:i pp b magis oifloluit illa cont c liberet ditas z ticcitaB in eo onatur «ppter fbpticitate iuenta m Dunffima apata qil mifcetur cum cera z oleo,
«pfo:l§ qii Dictus fructus bj copleta Digone5:tfic efl ppm (CJOlTa Viiap paflaru5runt licca in tertio. af.rc6o gradu: quus equalitati ppter Dulcedinem iueta in ipfo.£t flo2u rei accedunt parum ad fedidumrideo pa cdpolit a funt S>( Virtus ejcirtitjpfius fructus:z oia picdicta p ferunt, cjc fubHatia terreftri frigida:! lignilicat boc ftipticitas z ^
CTS»yaacbilie: vtimur folijs ! fto2ib® ! fructib^: ^uis fo^ iia fintbiiniidiota valtiit multii egritudinib^ous t rul^ neribus mtefrinoiri:! fiujcui ventris:! Debilitatillod?i:t rputo ranguinis.Sed radi}: eius b$ fubani calidam z fub^ tilem:! ideo frangitlapidemqui eihn renibus» fCBdelliu Duas b5fpes fottiter mellificat q6 in arabico
bqbetvltiniiLiimaiiicnj iLfruyurentris/
CSluifne m ligua bifpanie ointulfaSnafcif fup quercus ! nuces:! eflin tertio gradu fnda:! b lignilicat iJiptici^ tasqudb 3 :!Cubocb 3 Virtiite Diflbluedi ! mollilicad]:? magis valet q inuenif in quercu ppter caliditate qeflin ivfa arbo2e:eo w ex fuver fluitate ipliiis nutritur.
ficare:! ell fottifUma virtue illius in boc:! boc potes co fiia cfi amaritudine.ib2ime opationesfue z fecunde funt 0norcerep'p:imafudi^tuti.£t aliaXarabicu eiiruauioz: ad rubuliddu:aperiedu z puocadu V2iod z titia* £t alip % i clarius alio:! boc vocatur bdelliu arabidi z e ficcins Dicut q6 bs Virtute purffddvz etl vltmia medicia (lema alio:§ reces h} virtute ftciliani bdelliu arabicu . £t boc cbi ppter ilipticitate fud: z etiam immdificat pp fud ama
arabicii frangit lapides qui fhmt inrenib^ : ! qn bibitur rittidinc:! talis medicina qualis eil bec:eft magis p:opa pjoiiocat vrind:! puocat vetofitates grolTas z crudas: fromaebo q*3 alia medicina:! longe plus qtiddo alicciat z valet cotra Dolo:es lateru ! by pocundriotu:! in fbnv fecum aromaticitas licut in abfmtbio. , • ^ ^
ma ert ex medicinis q purgat Hegma gro(runi.£t bj p20 ([^filentiana ponif bec medicina in gradu 3® calu p2ietate trabendia neniis z iimcturis:! ipfu3 ell melius manifeHaf ejcfo2titudine fiie amaritudinis:! radix ipu® inter medicinas laxatiuas: ! Dolis ehis elt3. j. fo2tiinma ell ad fubtiliandu z aperiendu oppilationes.
C^£lgar}aria q6 bifpani vocdt panicald:! m arabico al< ipam in p:imo gradu frigiditati eo
cbartama:! alqfecacul:! i latino yrigi onr. 0 a.fentitq 5 gj curat niultoties oculo:u5 nibedines:qn non funt fo2^
ell cdpolit® ex Diuerfis naturis ficut na roferexcepto ^a tes:! ei® fuba cdpofita e ex fuba aquofa ^ nd l >3 Ilipticitate:! fignificat b qa b3 ilipiditatem cum ali frigida funt:excepto q: frigiditas f m ^ai.no ell T02tis;§ qudtula otilcedie z modico acumine:! b b3 plus in co2'' ell eiusfrigiditas limilis aque paludum, tice:! videf gj fit teperatu aut parii Declinans ad fridita (j^klfocegJ* mentailru calidu ell z ficA ? -
te:! q6 ell talis coptonis ell multi iuuameti: operatioee Drtaf fup ipfum liiba ignea cu ftiUa terrellri adulta:^ i?m fiie funt repereniRue z Diflbliitiue. S) eius manifeRa tis talem cdplexione operationesfunt manifelte.
ptietas ell vt Dilfoluat apatafuperpoftcutz etid lifufpen (CMritia ell humidain pmo gradu «excedit pani 3 tca datur liip ipni.£r noui medici Didit q6 h$ bic^ypuetate loze teperatd coptone.^atvixit gj amtaf coptom biia'' AmtiiUtta mViit rh vfiititiir £*o uc:! liguificat boc Dulcedo Riifapo2is CII ali(]^tula lijptk
citatereo qa Dulcedo tepata fignificatcalitate' z bumidi tatemtz tUpticitae fiia Detrucat aliqd exfuo caloie !fiia
biimiditate:excepto g? ex bumiditate remonet plus:! le nit afperitatc q e m traebea arteria:! vefica z aliop me b2op q recipuit afperitatc'. lertie opdnes ipfi®fimt : qa
in omnibus apollematibus:! etiam Didit gjVtiintur eo in potu aque Decoctionis eiueJpa minitlrat yt oefendat ne generetur apoRema in partibus mterio2ibus.
ClBalfamus cafs eR z iicinz^gra*z oleum fuu e multu3
fubtiIe:necb5Vllucalo2e:quiaabboibuscrediturqvi^ . . .
det a 6 eRfubtilepenetratiufi.£t virtus! fructus iili®e biopqrecipmt afperitatc.
*fti’griis:ft minus ellfubtilisfuo oleo.£t iil 6 0^3 b3 nm^ pulueri3ata ! politafnp ociilii pelet ^
t««|>p:i«at£ 6 1 mirabiles og 6 nes.Suei‘ OEoneeftmt i carncriiEfliiaq eftm quiaSflbluit ofoegritudines flcgmaticas q oiirefunt z radir e (^UdioJfuccMcoproneeqtt^^^ tarde ad Dilfolucdu:! eradicat Dolo2es q funt exbumo infucco:!qn radix eR vetus tR *’ibiis groiRs ! ventofis.aHvircofis.£tfue 3 ® opdnes funt appo2tatur:gnaliterfuccus eius qinafrtgitlapidesttmtilieripjegrtatnrqocfertipf^^^^ <LTC>eonia.i.rofaarmonu^
ftCfe q non poterat imptegnari pg oppilatione mncis. tertiotga
f t eius ptomietas eft: qa eft magna tberiaca venenis;i lln adnita:e fiiba ignea e aliqstuiu at^^^
?alet 5 opiSS
fungosvenenofosripaqniferriPiftillatKtooliseiuse «'?'
qa q 6 magis oilaf fnp ipfum eil fiiba ignea; t polf ipfani niinnt boc accidit P-f \r!h
wba terreRris adiiRa:! aliqjnilfir ‘
«t fignificatb fap02qucb3ciifo2L „ z aliquatula Riptidtate.jOpdncsfnefcde funt vt co^
. r-'ritate.jOp6nesfnefcde fiintvtco^ piitrisifed ab ven _
^mat putrefactione q eft in vulneribus z apatib»;q> lo' ia m erpertiini eft t folue^ «16 m quo no eft putrefactio no fiiftinet tale' medicinaj: C^^^lfiimcawiasTw^
§ qnponiffiiE putrefactione efanie'cu meile' mfidificat
*Pfam.Ogationesfuetertiefimt:qjbjpiiocarcv:inaj« f^ciedufubtiliadnziradiceeftvirtisq^^^^
Jaocat me'ftrua fottius alia re eonec faciat mingerefan bocetiabt fenie oomeftice.Sedan f .^j.^ftiucftris facit abo:fum;zc>:trabit fetum moiftifi: tgP. dinse ficcitisit in tertio gradu,
«afubtiUtateniiaromatititateponifqilqtlococuiufda picituroauctisttertcab^init ncc
I B E R
cojtcv arbo:i6 cil ocbUioJW colciietzfpuiojig ainaritiK aflikt vtiin rofaruitundim rows • ouiiow^^ t , dmBy?ihpt.c“atc:*. 6 fragulapk)e:%alct 5 Bfl^
nc frida cpatjrcbibitie qtuoj tvanicb «medio ai viP ? mamfdiatiir boc qiiia Pf niilniom::
rraimortromciia eil et rpebtelaafoztt operationem» ipius % bqc faatftja ficcitatt^perationee lut itcuna h.
^mt eedc cfioponib’ ipiine ejc.rebPaacbofo^ff lneftrie^§ ^ m Vt « nigrmt ani
CSladt^ c^vfMnt fride z (iccciz 15 ccgnofcitur gp tmilta bo fimt calidi ^ntra fcabieni- wnem racrii 3 J
^•pticitateq«dbnt: 6 co 2 te]cfiiearbo?i 0 OiaiO 2 cb 3 lbpO oll
riMfr t m anibabuselt conmnctafiibtilitao cu ftipticita « linulia:«noneft tuni 3 vti to ^ 5 ?”
fiii nit'nitrno 2 uni z niixuiiauMii****® i* vuanQamti.ianu-iJ^-w^^ii iv4t j'i t
Cr acjtl.xu)T.». oltca tticfcbeoBatiaitf afnnt: qi biflolHits nioiunKfcdnom pomit loco enis |
1 fi mia faciiinMb faciut foli«« flos ooncc cft (recens : § Mnta virtutc.£t magnes bj (iti.m virtute „ .
maioje bab^t fHbtilitate z minoite? liccitate radicibus z lebototejcceplo ^ma cll rcnimibnst«fico?ee,molb?radicibu3rfemmibiisterre
nafcctiinr iccirco maio:e bab^tabflerfione!lta g? curat (C£ua.i.rubea edulia c/fiiblla'
mojpbed?;tfemcfrangitlapide8quifiimtinrenibus:«. 9» ««“mpolitat^^
« imtk^rea voliao tiaterreftrifnmda»«rignincatbrua amantuci p
piperis ab eode eficut pnmtatio ligncp vindm z i
mvrtiaia cfl frigidu z ftipticint oleu lifaminu c calni z I)ii bet pom 3in3iber m p:inio gradu «f
tiiis ell in <alo!e:aut q, bj caloae di Ijtmuditate miyta cfi oan cil m
iA hiinu'rf(irt> fiiie talefiieercit ad.iu*« in Decoctionibiia a.V.Tfq> ad.Mj,«
: m eiiacuanao int u4iu. t wu» vu»» wi» ad.m*« in oecoctionibiia a.v.rfq^ indi,?*:! nantib^‘qi cotrillat p 2 opterfuam ficcitatenu ^ lo nenu^ far c vltimufiin frenn:eo g? ppter aroiiiatkitatc lua re^ monet ipll’ malitia:« ppter bumiditate fn'^ Jly fiug ficcitatc:exccpto q: cu B Dimimut fuu calo:^ me dicina no indiget refrenatioe^^
Inis tli nnt 4 iv<v»uui y; i/j v«i vh alifttnla llipticitate:« iobsl^nniectarefuic calefacere: . mollificare:« in 15 ejccedit oleum rirammn:« Defquinate: z olefi oc maHice.Ht oleu granozum viridifi ell compofr tfi virtutibus Ilipticis z Diflblutiuis:« piopterea ptodeft fiomaebo z epati plus ol alia re.Sed illa olea fiimt i ba
oliiiap in operationibus z virtutibus. Sed olea que co^ ficca in fecundo aradir z a ttingit
rnetaftmtficri cuoteo oUuarum Dulcmm quibus a fliie^ ^^‘^*'^^^f^u^?rinmritudmenicunitoticitate*confo
rcuntamiqmtmoderni:runtricutolcu 3 rof.«oleu
alcl?eri.£t virtutes eo 2 fi oleommfimt manifeHe ex vir-
tutibus iprarum medicmariuHtfcire oebes g; oleum oli fluabumiditate.t pp boc t .ouocat coitUvt ipfa tllr
la qualitate.Sed C 02113 virtus q trabif cu oleo oliue nui ilipticitatc.z tx boc ^
Ia fimt virtuofioia nollris.Oleu in quo infimdunf p?cdi liacba costt ctemcdicine o^eflefuauevtno manifellef aliqua fo 2 i] citate infecundo
qualitas oominansin ipfo:« talis eil ro medicine: q: oe- (CXapfia ell guma rutix fylutilris: f m qfdam mtd bet elfe patiens z non agcs:cxccptis oiiob’ modis: vn^ virtus ei^ell acute ^tutis « calefacit caliditatc fO" • dl oil intentio noftra ell vtfo 2 tificenuis opatione^ illius boc ell in tertio gradu caliditatis z biimida m parn . medicine cfi qna mifcetur piius z accipiem^oleum f quo fignificaf eius bumiditas ex boc:ga cito Dcminetur qualitas limilis qlitati medicine : fecundus c recipit palHonc a coipoie nifi poli aliquantulam I. 0 * flil intendimus facere cotrariu illius medicine : z boc eH qncadmodii 3 facit 3 m 3 ut piopiietas ems c attractio qil volumus face frangere ex illuis f iiite.\\g.quado vo ptofundo co 2 po:is:« refoluit cfi ab
V I N T V S firf
A (i;;£o]mo&Uapinitqi{eIi]clturiitaquitldiuQ>ipro:nm
rcXrsSi*eXo:aTo^^^^^ bettamnobilemcomplwonemroboMt omnia roenv
Crx 1 rtuca.oicit 6 aKg.mafridita 8 crtr^^^^ SKerfSftS”^
CaiXjqSq^dam^^^ ‘•"°'^ft oolwlw
C£if irt fmio arfldir z overationee em piouocant men^ gumeMm:z tunc rcmouct ooloum fpUnis. fct l?oc idtm
ftnia 2 V 2 itianrzcrtrabuntft’tii 6 a coivetz aperiunt op' *n alijs bumo«b^^roffi 6 ;^z educit eos p vrinaniuz
B pzouocatiuenftrua:zattrabitflegmae;:capite quando
Ci:t)elej'.Vifcus operatioes eedcfunt cu tapfia in opatio iuaHicarur:z valet contra nibus pmis z fecundistz eft calidiflimiis cufupfiua buidi ”* 2 virt* dtsM
SraUabita^.f.mditateco:po:i 6 :tBag^^
ta tarditate pp fuperflua bumiditate in iplb e^rirtenteni. ell iitis (ynapis J ^ . . . . A jdii • 2 no cit
CCaiola frigida i z bumidau iccirco pebet poni in ^®gra du:muamctarnamanifeftarimtapt.d,rul3are8.
C£c«9P0*caiLi.canda eqnina:i in latmo bi «ntmodiaj mikm maniffftiojee.t boc
Part 36
V.^u 8 ipfiu 6 eftftipticacfiamaribidtetideooeficcatin
Vltimo abf<R gfoiationc;a ^>pter B ligillat vnlnera ma' oebuilTemus feciiTe ab *Pj®F‘"- P i,o, fructu
rui roeitrooptt maxime illa que «A nibea’: z tenafinonit cuni amaritudine aliqiwnmtam . «Moter
C ?*^'^adicateo 8 £tjnimaiftiu 6 arbo:isrenionet'omnia pilatioe 6 cpati 8 :yMouocatnieftrua.*babetali 38 ope'
CI 6 eradicat obrciiratnr rationes quae oebet facere talis compler lo.
qtiefunt vel Orbo: nucum eft frigida * ficca infecunde gradm r f®
vifusteoqnmjfta^^ liazramibabentaliquamllipticitatc:ideo^>pterft^^^^^^
CCjndicnmcuquohn^turmninio^^^^^ eitatc'flie completionis ptofiindatiir pars eius fubtilia
tefquiaamarnm^t^t'™ fStiaftipticaqueeT^
.ayluellreaoomi^^mi^ Cqueecntmaio:ismpticitatisipfa.t^
co.pEationes^ eiusbolmediciaellyulueapollematetaoefructuip.
vtilius in apoftematibus ^ miarto-lua fecunda virtus eft putrefacere carne mol
»x •^^wabmiquiavlcerateattfylneljrevaletmultimc ,, 5 ij(.„gfa£ie„(|o.£ti>ptereafnntinp:iniogradumedi
® traoppilationemfplenistideooebemusipto^
calidum in recnndott liccum m tertio;t oomtilicii cali J a^trefactione ppter fua oeficcatione : z alias
*mi in p:imo:t ficeti infemndo. w,,,.,,ia e(t eo:u coarfipunt ppter virtutesfuarii naturaptno^tpter
Clbulegiiim riiiulo:ii ca.ell z fic.in tertio hiimiditatcfiipRiiamtt no cofeniant nifi bura membra,
compofitiim et fubftantia ignea cum cl f„nt ottnma medicina in aere peftilctialfct fortiffima
Cerrefiri aduftatt fignificatboc ^ meditia ad refifiendiiipregnationi ; z qn mulier ferMt
Viantula amaritudine. Operatione^ pfiiis ftcude mn . ^ q„ando inungitur virga et eis faciut aboi
Wolutiiie;rubtiliatiiie:toeficcatiiie.Zertieadp:oiioca (latluptrit.e_qim_«
IC£entattreab^ «mino:c?2 anibe
babent vna compledonejjz maio: babetfapo^c acutu cum llipticitate z aliquatula Dtilccdme:t no oebeni^rti ca nili radice : z oe luinon vtimur folpe z ftipife t z ideo copofita c ejcfiibilatia terreftri adufta z frigida: z aperit oppilationes z incidit Inimoiee grcflbetz cfi boc babet Virtutem purgadi,eos;t ideo clyrterisantiir cu cafciatici t podagrici : z abllrabit buozes cbolericos z grcflos: z «liquando tantum purgat vt trabat/anguinolentos z timcfottiiis ptodeft t ptouocat mcftnia fortiter z ab^ onire fdcittt C113 boc babet virtutem confolidatiuaj vul neruj p:cptcr fuam ftipticitatem.
<E6umi cerafonim babet pjopuetatemfrangcdi Iapide z potcli efll’ boc ideo meftgumi : quia oominansfuper compleponcm gumiert cal02:qnu6 quedaj rmtqiie non flmt talia niii comparatione ad cotpus bumamini fiait giimmi quod nominatur Karabe* C;jCalto2on.i.betonica : complexio idiiis efl caKt ficcatt boc atteftaf faponq: in ipfa efl amaritudo cfi acuitate:z ideo iciditbingrofTosttfrangitlapideqgfiaf in renibus ? mudifcat pulmone z pect^^e aperit oppilatides epafl z puocat nienflruatt pfert cpilcpticiste fciaticis: z qiia^ do ponitur fiiper mojftij aialiuj venenofoni pfert:z va^ letftiaticis etianiquando bibitunz eructuationi aceto^ fe:2 ppterea ponimus ipram in gradu tertio ca.2 fic. Ct>afas.i.galla: z acerbe funt frigide in fecudo gradu ficin tertiotgallaefl frigida in pjinio z ficin tertio:? figni ticat boc llipticitasqtie efl in ea cum modica poticitate: ^ eflreperctirtiuanquado comburiturefl acutioztriC' cio2 z fiibtilior»? efl necefle quando Vistedarefanguinis fluxum affare ipTam? poflmodum extinguere ipfani in aceto:aut foniffimo vino.
^^Imu5.iccra citrina efl teperata mter qnatuojqualita teetz qt pot applicari carni pofuerunt ipfam medici ma feria; omnibus cataplafmatibuszvnctionibus calidis z frigidis:rtctitriintilliqiiinommantcerotum;bdccera citrinam.ar.nucritam:quafratam vel malaxataj in aqua l5ar.laudauit in egritudinibus acutis z nominatur cera lota.Ht cera babet virtutem maturatiuam per modum oppilationis z no efl ex medicinis quas ponimus in co:^ poie:t babet aliquantulam virtutem Diffolutiud quam acquifiuit a meile:? quado reniouetur citrinitas que efl in ea tunc efl pzopiie materia ? cera pura. IEt)alberea*ncatapnda eiusgrana bnt virtute piirgan^ di:? cu boc bilt Vtute abflerfiua ? Diffolutmas: ? ideo efl ca.inrecundogradiK? ponif mgHecalidop?ricco2um. ICi^arfenUcanella fubtilis oiilcis aromatica ca.efl ? fic. in gradu:? eflfupiemu in oibs medicinis aromaticis q rcfiflflt putrefactionitnec bj parej in bis operationib’. CE^lteraditubarba byrcina efl frigida in tertio gradu:? flc.ina;«:q2t)ommans in ea eflfnbflantia terreflris flipti cat? radix eius foitioj ell folps ? cofolidat vulnera: ? va letfoididis vulneribus pjopterfuii Deficcationem ?ad inteflinoiH vlcerationej ? fifliilis. £t in fumma facit q6 laciunt medicine multe*ar.n6fo2tis flipticitatis:? pfert bebilitati floniacbi ? folutioni ventris:? vlceratioriibus inteflino2iim:? fluxui menflrnoium*
eft calidu in p:imo gradu ? tangit ex fectin do:? aliqi^^ntiilani babet ilipticitatem ? efl fubtilis flib*' flantie cum aaimine:oiflbluit ? maturat:? valet palTio-' nibiismatricis:ideoq 2 babet cum bis Virtutibus virtu^ tem flipticitatis:p:opterea valet ad pernianentiani ca^ pillo2u:eoqjConAimit biimiditatem extraneam que efl in eo2iim radicibus:? llj*ingit (ua flipdcitate p020s in qiii bus 02iiintiir capilluScd non eflflifficiens in obuiatio-' oc alopicic:iccirco qma lUa mdiget medicinis magis oiP
foliithiistqnfa generaf exbuotib^groflis ? viTcofis- CLSlibleb.i.nierciirialis ca.efl ? ficca i p2imo gradu:? cfi compofita exrubfldii)sc 6 trarqs:bocefHliprica:acuta l aqiiea ? inefl ei quado efl recens vt leniter pnrget:ita gp efl in p2incipio p2imi gradus in medicinis piirgatiuis : ? ideo Datur in p2incipio fe.ante bigeilioni: Cicut oantur cafnafifliila:tamarmdi:? bis fimilia.Etqui bibcritexfnC co mediam lib2am purgat cboleram grolTam ? fiegmat zficoqiiaturinvmoqiiandorecens efl confolidat ma' gn a vulnera ? fanat vlcerationem factam ab aduflione ignis.£t fi folia ipfuis coquantur in aceto valet multum pafllonirplenis : z flosfmis valet in boc plus ? tyfucco fuo fit caputpurgiuni:? tfic valet miiltu materes oifcur' rentibus antiquis ad aures ? ad nares. OTt)aantbal.i.colloqiiintida:efl ex medicinis fo2tibns in purgddo fiegma:? eil in finegrad’ medicinap piirgatin: q: attrabit a pftmditate C 02 p 02 is:ita g^idiicit eradicatio nem iteflmop:ppea necefle efl refrenare ipfaj miiltnj cu D 2 agaganto ? amygd.? fiilici ftint fufficientes p bis Diio/ bus:? oofis eius ell a.ii.tertqs.5.j. vfq} ad vnum Karatc* (Ct)airemec efl guma que fo2titer ilringit:? p20pter boc intrat in medicinis eradicantibus inteflina:? p20p2ieqrt non babet qualitatem acuta:? facit quemadmodu cbe' cab2e.idefl i^immi arabictim.
CT-Cufbera.i.co2iddniiii calidum efl in p:imo gradu : ? efl co mporitiim ex fiibfllnjs 5 rijs:boc efl ex fiiba amara ?. fuba aquea t fliptica:? fm boc facit Diiicrfas opatioes: boc efl q2 quando cataplarmatur berifipilla cu faria dei curat ipfam:? quando niifcetur cum farina fabe viP foltiif fcropbiilas:? Dicif q?b? 4>piietatem ad retinenda cibu in flomacbo Donec fuerit Digeflns:? aromati:?at caii nes cum quibus coquitur. ? fi bonio biberet ex etnefno co mediam b b2am in nouil imio eflet (L/ 3 ofiri calidueflTficcu inTecimcfo gracin?^^ copofitu
exfubflatiaterreflriadufla ?igni'a:?iign)ficatl 5 magna amaritudo eius cu acumine.£t operatio fue coplexiois cilnibificarememb2a quibusfiiperponitunquia trabit fanguinem ad acute ? p20uocat v:inani:?fangume men flrtium:? occidit vermes:? curat tineam. (L 3 Icqflan.i.liliu albii5.calidri efl ? ficcu in fc 6 o gradu.? boc Dicimus q: efl amani.? b^ aqtiofitatc teperata . ? io oleu ipfius efl abfc^ aliqua mo2dicatione.? eflfupjemiij olbiis rebus que Diflblmmt res in matrice:? folia fiia co cta ? pofita fiip carne cobulla ab igne, z cu aq feruct i cu oleo rofato mixta incotinenti liberat. £t radix efl fo2tio2 folqs:? p 2 opterea p2ouocat menllriia ? niollificat Duri' cie onmiiim meb202iim ? p20p:ie matricis.
(CiCroctis calidus efl in gradu z ficetis in piimot efl Di' geflimis ? confo2tatiu^ co2dis.? b^ fu bam calaj fliptica j ? flipticitas fua efl ex rebus q adimidt ad Digonc qiid fa' cit:eo qj p:opter illam mo2atiir in p02i's ? flat in illis. (Ct)albafaLi. cepe efl calidum in 4« gradu : 2 b? grofTa J fubllatiam:? ideo qn ponif in anojaperit 02ificia renap: ?p20iiocatfa'igum^bemo2rovdaIc?nienflruiini:?rnC' cus eiiis valet aque que Defluit ad ociiliinufed obfcurat oculos qflfimt impediti ab biini02ibtis groffis. ? babet
(Ct)alcedef.frigidiis m pmo gradu efl vd teperatusjeo quia flipticitas in fiio fap02e efl:fed in ipfo non efl aligd caliditatis vel aciiitatis nifi modicti^ttantcn in eius ope ratione imienitiir miiItiiimamenti:eoquia caliditas ex*^ flens in eo facit p 2 ofimdare flipticitatem in pfimdo cot p02is abfq$ amaritudine vel mo2dicatione:? ob boc ei^ operationestfimt ad remoticdnm ea que retenta fnnt in ^fundo C02P021S egritudinfi piitrfdarri ? eradicat ea oi' no abfqs ipedimento.£t efl in fine tutii3 a nociimctis:eD
0 /
Q V I N T V S
fuis babetbtimidifafeimt pjoptcr bccpjoticant roni/ nuiti : z coniccdruanim radicum funt ficce: Icd eme ra dixoebiliojcjcidif*
quia natura calidarum medicinarum z ficcarumtqim? babcant naturam remouendi.attrabunt tamc ad locii
alios bumo2eg.£t p:opter boc bec rcscofert omnibus m.a
maculis z velligus carnis:^ caliditas que efl in ipfo ell Ct>alcarnieg.ufeniculu calidu ell in tertio grudu z ficatj lato: virtutis ftiptice* infecundo:: p:opterbocp20uocat lac;: rrinam : mc^'
CCScoadli.cyperi:icLqd operatur ex bacberba c eius ra Urua;: confert oercenfiiiaque ad oculum::funt Duarum dix : ponimus ipfamin caliditate : ficcitate in fecundo fpecienmi Domerticiim :fylueflre:: Domefticum eil bu^ gradu, eo quia in fuo fapoie non mnenkur acuitae nili midius fylueftn;: quia babet aliquam boanbilitafej ha modicus (lipticitatis.£t eius operationes fecunde funti bet p2op:ietatem confott andi ntemb^a vrine. quia conferunt mirabiliter viilnerib^ Difficilis confolida CLIDafiix calidus ell in fccudo gradu : ficais in z ha^
tiortis caufa multarum bumiditatiim:: etiam conferunt betfiipticitatc: Diflblutionf:: manifefiatioruiimianien vlceribus 02is:: frangunt lapides: : p:ouocant VJinam tifpecialV elt in fioebo:: generaliter m alqs meb^is. z menllrua. CTScaunix.imigdla calida cfl : ficca in tertio gradu: : (i
C 3 lcl^dna*:que operantur ex iHa funt folia : rami:: gnilkatboc quia ellin vltimitate amaritudinis cumfub^
Cius compofita eft ex fuba frigida z calida: : pp boc De tjlitataz ligata in panno lineo valet odotata ad reiima fucat abfm moidicatione: : confert vlceribus que ve-* frigidum:: occidit vermes: : Dillbluit inflationem:: era fliutinoae ex gfle alcbole: : valet ctalcbole: : Deco^ dicat verrucas:: pjoducit cum polfe meniirua :: facit ctio illius valet aduihoni : et apatibu^ ardentibus. erigere membziim.
(r£lfociiufquiamu0 manifeflfi efl qj efl maxime frigidi' C^lcbelilameleci. mdlilotuni : vd cotona regia* babet tatis.ar.iHiilte bumiditatis. virtutem Difroluendi:Digerendi:: repercutiedi:ideo oe
C:rD4gdeene.i.catapucia. Jpruisgrana purgat cbolerd
Virtutem Diflbluendi:Digerendi:: repercutiedhideo oe bet poni calida : ficca in p:imo gradu. CC3lces.i.mdcalidus efl : fic.in fecundo gradwz efi nml te abflerfionis:: efl cibus medidnalis t p? op:ie in fe nj> bus:quia cibus efl m ipfo nuiltum iuuatiuus:quia m eis comiertitiinnfanguineiii bonum. Sed melcanne gj it efl mei efl mino:is calo:is alio meile:: mmous abflerfio nis:necbabetillam moadicationem qua^ babet mebid/ circo efl maiojis imiamenti a!io meile membus que no^
quddo Deglutiuntur a Decem vfiis ad quindecim:: q ha bent ventrem fo 2 tes maflicent illa grana:: qui babent Debilem Dcgliitiant integra.
C73cetofa: virtus ipfi^ efl compofita:eo qafeme eius h$ rtipticitatem cu acetofitatctz p:opter boc valet cotra flu xum ventris cum vlcerabone inteflino:um.
irfll^nrac efl in quarto gradu caliditatis:odo: eius:: fa^^ — .
poj : virtHs:affimilantiir odoii naflurcq:: fuo fapo:i:ex centur a nimia abflerfioe.ficut fl6cbus:piilmo:: vefica. cepto quia efl maio:is Deficcationis naflurdo. £t ifle Due medicine factefut a medicis materie dectua
(T;a]cbeiri.iviolaDeromania:funtenijinrecundo,gra" rioniin:rYrupo2um:eoqiiia natura amplectitur eas: du caliditatis:: boc fignifkatur ex amaritudinefuifapo in eis Ddectatur::quando lauatur efl dus operatio ris:extrabuntfecundinam:faduntab 02 fum::femen pinqua operationi mellis canne. dus efl foitius Hoza z aperiunt oppilatioes cerebii qfi €lJCafcafUpapauerJrigidum efl : bnmidimjlbu efl rrigi odoiantur:: pjopter bocquandofufpenduntur ad coV dum intertiegradmz nignim m qtiarto:albiim valet co laepilepticoinmliberantilr. ^ tratirfnmqnefitamatenjeeflhdistt^
^T 3 al 9 nf 3 i.Uiciiim: boc e« compofitiinieic (iiliagrolTa ab viemtiombus ipfanutJ facitriiamtcr t-osmire:* ni srrfoliitiiiazpminetiiccto^^ gninietlinfllunKqmafaatromnimilhipicfuni.
PriSailwlaiiribtisJzbabetmnUaaoperationesfj C'j3eltrogApomnn)Citrmum.£ort^ipfiii6b KmmedicinapqnelimtiUraeconi^ miinnmiamcnwjllomacbott-pafttzefttcpe^^
rXflSiafanm^^^^ cahchi6mpjiroogrado:zfic«Mifcamdo:ftdaciinieq5
llringere vndeawuB cjreat; z ell babetnoniignificatnmtaim caloicnnqiiia paiiais ca oz oid« ficce: z ozituriit ripis fluniinuni qiiado eft cum^ftipticitatcinducit actniitn t niMdicatio «^plexiomsfrigweziitw. . v. f i}em.£toidt0aU-miB quando eominatnr ficotas ter^
<TB«io cil in ftamdo gradu z ficami in p:imot rea adipifcitnr a£onien.0ed femen eft caliditni aij fov
<L»jnscahdunieftirt^ facitnato car- titiccitate; z eftfiipienmmbejaanjs venemsqiie occi/
'““Z" « Sj fic?i'in S c2afmti,qe. operaftir eje ilia eft rsdipz eft calida in ter-
nui oromaticitatc.0ua puma virtus efl ficca ^ ^ '» 0 ‘V 2 ina Diiocat: nieflnta:: b^tlwrflud humi
^^aAuSedcaliditasvel^^^^^^^ S.Sfzg6 JcomSe«
(J70oboLi.fpica:z funt eje ea mnlteflaeciestz .
^ ea qne venit eje india;cali.eft in ptinio gradwz iican fecundotzboc eft ey eo qtiia eft compofita terreftri z frsida multum: z aliquajJtiiJa ignw « al>q«a- £onauer. ^ J
,!?^ni contra vlcerationem inteftinomm. JLScedes.i,polium. virtus eius limilatur virtuti fpice. ^9lbecji virtutem babet oiflbinedi z manirandi. t cpbaa.ideft mandragoza: frigida eft in tertio gradu; * «tam eft babens aliquantui J caliditatemtz poma iiv
, t- i'
rula tcrrcilriadiillajz ga eil compcrltacjcbfs vimmb’ xiim aro niaticitate fua cit C):‘nidi02ibn6 rt b® cpati z rto niacbo;veiriiporporita vlbibira:p:optcrta q«ia confo: tat nicmbjuni i odiccat materiam que ibi ftnif* CLt)alcaLuaatimi:qd videtur ex eo ell vt Dominansfiip Ipiiini Iit rubrtijrifia frigida ptcprer acetolitateni que eil in eojqsiua babeat partem vnam igneam que indicatur ptopter ipr?u? acuiiien, z iam cictum elt q? acumen p:o uenif p:opu r fo:tcm liccitatem cu modico cal02C? mul ta ipliuc nio2(io non fignificatfuper multam caliditate^: quia l>cc ptouenit 4fubtilitate:z etia3 acetofitae in eo qj eit acefoiiras mcidit:t maxime quando aflbciatur calo-* ritzideo ocbcnius ipriim ponere frigidum m fecundo* z ficcum in tertio:z maxime vetullum*
CCiScrbens fructus eius Itiptice Virtutisellt t incidit t fubtiliat z liringit omn^ fluxum oium egritudmum. (EXac arbo2um dtif.uafafetidatcalidiusefl omni alio lacte arbo2tim trubtilius:2p2Cpter boc DiUbluitplus ce teris i euis ptoptietas eliquia confert vulii e quando Iti fpenditiircoUc.
(Lt>^lc3rrena.r.o2obu6:flcc«s ell m fecundo gradu: t ca^ iidus in p2imo:t ell medicina incifitiatz aperit oppilatio^ nesi? fi nimis comederef ex eo faceret mingere hnguU ncnm generat in cotpoje carnd otiram z niebta oura* IC 3[banHr.i;oppopon4cum:€fl calidum in tertiogradti z iiccum m fccundott babct attrahere flegma ex iunctu ris:iqtiarilx'cp:op:ietas continet omnia gummique
purgant.DOiis eil.5*j*
^Tiiper radix eius aflliuilatur collott arbot eius in pru crpio fiuotnis nominatur oarfufd: tbocell piper longum I z elH^umidius alio pipere.£t aliud piper quando ncn dlmatiinim ell album:itquando ell maturum ell ni gnim: t ambe fpeciesfunt calide z ficce in tertio gradu: ? quidam bicunt m qtiarto*
Cr:6eibeg*i*poIypodiumdlquafitcmperatu3 in p2iniis qijalitJtibiisrtlignificatbocquiaruper iprumoommaf pulcedo C115 llipticitatert Deficcat fine mo2dicati6e:eius p 20 p 2 icfasellpurgaremeland?oli 3 m:tell fecura medicinatzell melio2 epitI?imo:qma nonbabetquaIitate5 exeuntem ab equalitatetoolisfiia e(l* 3 .x.
(LTi>xafliiim calidum ell infecundo gradu : verfus finem z ficcimi in tertiotpzope medium aiitin fine:aperit of^pi lationes fplenis z epatistz mimdificat pectus z pulmonemrz pzouocat menllnia z vrinam.£t facit omnia que faciut medicine amare.truccus ipfius mixtus cum meile multum valet paflionibus oculo 2 um: 2 pormim in na ribiis valet yctericistt valet contra antiquum oolozem auristqiiia mimdificat vias neruozum aurium*
CL Succus qui inuenitur in alueis apuj calidus ell in fine recundigradu3:velin pzincipio terti}: fua fecunda Virt* ell mirabilis attractio#
CLt:>alacarta.i.piretnim ex eo vtimur foliim radicett ba bet vnam virtutem vlliuani: z ideo ell calida in quarto gradutz ideo mitigat oolotcm oentiiimtz valet vt Dicif contra epilepfiam z fimiles egntudines d: z rigozibus interpolatarum febzium*
CT-S^^^JSebi^raffamistcaliduscllmtertiogradu: z ficcus mfecundott femen foztiiis elhz valet contra ferpiginej t liniiles: z aufert citrinitatem quibuflibet menibzis co: p 02 is.HtlVl**‘’^***^ ell fo2tio2t)omellico:2 eius fuccus De glutittis fubtiliat vifcofitatem que e in fillulis pulmonis: ^clarificat vocem.
(i^'Raued.i.reubarbani:comporittim ell ex Diiterfis fubllantqsexfiibllatiaterrellritfrigida que fignificaturp fliptieitafem.t ex fubllantia ignea que fignifteatur pco crionenuzexflibllantia aerea que oatur per raritate3 z
rpongiolitate^tt ell vna ex manifelliozibiis rebiio m «amento e^mtis ad aperiendas oppilationes t coroztan du 3 ipfum :2 fimiliter pzodcil llomacbo.iit alq me
dici Dicuntq?cdllrmgit.ventrtm:«nos vidtmns gat:t ell mirabilio: alqs medicinis purgatiiiis:^quiarr^ mim fuiini ell^umeo:q uomam nulla medicinarum pur^ ^gatiuarunulirme veneno aliquo m aliqua parte au uw excepta:eo quia confoztat omnia nicbza cozpozis : ideo poirumus Dando ipfumpzo purgatmo refrenare alias per ipliim medicinas. .
(taicarfas*i. apium montanum calidum ell zficcum m tertio gradmeo q? fapoz eius ell amarus z acutus:? p?® iiocat vrinam z fanguinem menilnmm:? Dilfoluit tunm res 2 bozDilanum Debilius ell eo. ,
Candraton*uberbatura:m’lmgua bifpana : andratiom quod ex bac operamur ell dus radix»‘« tll calida m tef' tio gradu pzope finemtz Dciiccat m ipfo : t confert egri^ tudinibusneruoziim z palfionibuspectozis 2 pulmonis quando fiunt ex bumozibus gro(ris :2 quadofiiinimigan turbominesearepzimuntur immozes c^fccndentes » cercbzo 2 aperit eius oppilatiopes :2 quado ponitur per Dentem Dolentem 2 cozrofumfanat illu: z fuccus ei in omnibus p;edictis foztio; exillit: ^ odbuc lac ipinis fbztmsexillit* ^ .
Ct>alfedep.i.rutbarYliiellri 6 caludl 2 ficm quarto gra^ diKfed boztulana ell m tertio: pzopterea quia fapoziuus ell acutiflimue 2 amarus ;2 ell imiatioz in ibluendo tiinio reni :2 carminando ventoiitatem: 2 p 2 iuaf coitum. C:/:eiret*i*pix elt calida 2 llcca m tertio gradmplns DCiie cat q 5 calcfaciat*Sed liquida 2 recens plus ^^^efacit q^ Dcficcet. valet contra afma 2 empima:Dolis cius elt qu^ titas vnms. 5 . 2 *^.cu 3 mellc :2 valet contra albedincj vn giiium 2 mo 2 feam :2 maturat apolleniata Dura :2 fojtiot in maturando ell cum ell recens z biuiiida. ([;aipelep*i.callanea frigida ell 2 bunudam pzimo g\‘^' du: folia fua pillata 2 polita fuper apata que nafcuutur in genibus curat*£tcp 2 ixx ipiiiis arbons 2 ipfe caitanee babent virtutem Deiiccanduz ideo quandofimt cocta in aceto valent contra oolozem oentium.£t fructus cobu Ilus ruppolitus valet tyrie.£t ellnecdlc vt cuilodiatur quilibet a puUiere qin adberet a folijs lUi^ arbo 2 ^:quo niam multum nocet canne pulmonis 2 vifm « auditui. (EUirgapallozisellinfecimdo gradu medicinarum m fngidantiiim:qiiia copolita i II exPubltantia tcmilnfri' gida 2 aquea:valet contra mccniioncm llomacbuz np cutit materias adullas:? idcirco inttTapu fluxum nien^ Ilrii 02 um :2 curat oppilationem intdlinozujtz intcrcipie
fliixumrangumisaquacunqjpartevem^^^ .
CT ‘Rofa copolita ell er fubllantia ttrre(lnfngida:fubtil^ 2 aerea calida:z aqueatz ligmficat bocfapoz vel odo: z aqiioritas.£tfemeipi^ilipticuseea: 2 ellfrigida in p gradu:? confoztat ilomacbum 2 epar 2 alia mcb:a* CSumacb ellfoztei llipticitatc 2 liccitate frigidu infeo^ liccu in tertio gradutopationes fiie funt manifelle. .
Carpaltum :2 in arabico cebeoneg .2 Uerpzetatiir exP^'** lens ventolifate 5 :illudgummi calefacit ,2 fubtiliat f ni^ faciunt alia gummi :2 ell abilerfunim : 2 ell ex meliozm^ medicinis que polfint efle ad aqua 3 Defcendentc ad ocn lo0 2 adftifcedmemvirus:qiiefitab bumozibiis groiu» 2 ell ex medicinis purgatiuis:que tralxint flegma a ner Ilis 2 iuncturis:ricut bdellium oppoponacu 3:2 an 3 arau quia boc ell pzopziiini in gummi 2 bdellium ell in bac re* quafi in pzimo gradu purgationis :2 pollipfum ell ajps tum 2 oppoponacii 3:2 pollipfum an 3 arat :2 DOlis aipa* ti ell a. 3 q-^fin ad mediam. ,
C£t;an3arat oeficcat fine mozdicatione 10 pfolidat \ w
IQ yiN T vs
fierafactdptdpter pmtifltoiteitL . CL^itirion.udlKoli vuipist z m ^rabico. baldaal^aba^ icp.calidu cil cu) multa bumiditatc:t piopurea raoutt coitutt noia rapietttauirahc:t euofalic iurauerunt in to rum aiabus qra curat fpainmnmo itreme partia quan do bibuir €ms tucetis cum vino nigr o il iptico> (T3lcarffa&i.apiam:efttantc caliditafis qj^uocat men ^nia^ V2inam:t oilToluit ventotitatem t.mf>ariontni.« pzopueftniencmsrbiiiufhiQdi cfl multarum fpcrmt fo: tiot ommumeft que nominatur bccarcalion*
CJfit endiuiaquedam efliflutilris z quedam oomctbca* i^luertris «ft frigidn^t ticea m p:imo gradu: Oomcllica ^frigidiot «bumidioj tfigniftcat bocehis thpticitas 'Cut amantudincz firpticitas mato: ell amantudine.3fu^ ttame iptius ma^tmit cthqiua coftrt epati a tota ^ubfli^ tiotquia oicfum ctl gjfanat q?ar calidum z frigidum qiia liter, Sffdiiiil^i Videtur q^plua confirrat calido ^ frigi do:quta amaritudo qu^ctl mea abihrgiti a aperit fine imilta calefactione. ^
Crt)alancbat.ucepa%ilta:caltciaci1: m/ectmdogradii: z rirtut^babetinaliuanured nonmmus caldacit: t no vtimur ea niftaflatat cocta, n - .i:'
({3 t>airda.i«ab:dtamim:etl berba multe aitiaritudmis t nocet itomacbo z interficit vermes fita amaritudie z ca lefadtin finettrcundigradu^roeTicatintertio. :r (i; 3 rcice(io 0 .i.rirel.eos.becberbaa ipfius femen tate calefaciendi tantum oonec p:ouoeat.vuna valida «uocationett cTi bocfubtdiattt pzoptev boc cdfert epi lepticis z cuidam egrttudini nominate Ottbomie. llJ^cenrcanUfiftniinunuall fiflamumcalefadt t fine pu luigradus: z inpimcipiofecunduibumectattn tertiot eius oleum eiufdem p:opdetatis epflit. . dt>nlgniar.u paflinacaiprt^ funt ou^ rpedes.f. bomefl ca t fylucflris. Sybteflrie fo:tio:edfbt in paouocandoi meflnia a v:inam.£t folia banim ipfap pifiata z rupere' pofitaviilneribnscozroriwis fanantq;^. .
**barcaft.cardus:alclji:efl calidu in focutiiiott fic.in mldificat pntredniemperviMi fiin cozpoieadfitquddo coainttW' m vino z oatur ad bibendum; £t reroouec
fetoiemrubafcelUimmttqjOiiroliiitu CiKpotc.
^fftWraliter bjrefiflereatota ftcb^Kiefl medicina
£t iccirco Vtnntur eo nobiles loco melongiartim.
<C3llium calidum efl z fkcum in terno gradu. Camaar.ea.efl t gradm occidit lubucosm
'pueristt bt abflerfionett p:opterca ponitur m collinis
que babent remonere vngftlamttmto^
nis que oantur contra
Ticina manifeflam mamrando.0 pot^^^
Tue maturationis efl:ideo quia doqiio no relinquit ficdtateni Partiremanenti.£tI>ecmaturatio efUiUid^uio: cete tis omnibustquia in bac medicina nonpotcu oia qj ma ^ret oppiUdo po:os:eo quia abflergintlecpoteft oici ^ boc faciat per (imilitidtnem cdpl^ioni^ cum co:po:e Jbumano.qiiia calidum efl t (iccumintertio gradu. CTSticados copofitu efl e% ilipticitate cu amaritudine t ^romaticitatejt ideo poni in piimo gradn rerom que calefadunttml^cimdoeamm que oeliccant. Opera;; Jones fuefecude z tertie funt apentiite t abllernue z co «>Jtatiue omnium memb:o:tim interiorum t ejrtenoni: ^.ideo vtilioj mediciiia efl bec contra lalfitudinem onv viibusalqsmedidnis.3fcdrcdquia laffitndonon efl mli Refectus virtutis propter omis biimoniin. v-CondifLueUeboms albns calidus efl m quarto gradu? ^ ficctts in eoditz comonet flemutationes : tefl venena
oMff ufu bebet nom m coraore. tC 5 »fo:ajtcaiamita calida eilin fecundo grndtitz ficca in pumo:t tignum bums efl quia molliUcat z curat rulfi^ z valet reumatuatperitatigutturis z pecto:is:zpuocat nteiiflnta quando bibitur:autejtea Urpeffantun,
Clf icus nos fuimus locuti oc eis in eo 9 funt cib^« ^ed nunc picemus in co q;funt medicine: virtute babet nia^ turatiua quado fit e;: eis fmplaflru z pp:ie ficce.£t ticce z Viridas. babent labare ventrem.£t pecocno ipranuii quado mulnim coquuntur aflimilatur melluTed comple jtiofue arbo:is ell calida ziubtilis:! p:op:ie lac : z ideo Pijcitqjeuellitverrucas z lajcatventre;ifylueflresfunt fo:tio:es in bac re pomdlicis.
C“Selec.ibleta. babet virtute baiirad?iam:t pecoctio edremouenz eH abileifiua z mollificatiiia : z eiusfiicc^ ftippofitus in naribus pifToluitfiiperfluitafes cereb:i: z in albis plus manifdlaturbec virtus q^ in nigris : quia nigre babent aliquantulam flipticitatem. CE1?aicuba.i.fcnugrecuni: z eii calidum infecundo:? fiC, cuman pnmo.£e pzopterea babet pp:ia virtutem met iifiapdifmritiemvuluf^ .
flrXmmaUus efl in fine calone z p:op:ie eius laaz pofl fillud&roc* t poli dlqdfelia ;? poft illud radjjc/Kadijc co tta/in:acetpreniooeti9cout.inenti polo:em Pentium : z «ai:ime.rteilpens[co:rofus : ?quando cadit in aliqua parteotis comburit illa.£t pippterea neafTe efl qii vo lumtis ipf^ni ponere ^er petes ali} oetes circutegant facit cadere Dente co:ruptiini. TLac incidit pilos qd fhperponmtnifi multotiesfliperponanir eiiellii ? pzi^ nat Ualet etia cotra omnes verrucas z cmnes fanilas; z boc totum fadunt femina z folia:§ pebilius. CiCadnraidcflDjagagantttimvirtutej babet couglntinatiuamf frangit acumen rerum actttanim:neq 5 ptiiC' catrvtaliagummi. _
fCMlcbaccMactucathec berba fiibflatie efl biimide cum medica frigiditate z fubdantie licce eflfylueflris : % PO*nieflicababetfiibflatia aquofam:?4>pterboc maturat apofleraata calida:fed no frangit lapidee epites in rem' bus:? ob hoc ponimus ipfam tn p:uiiogra. frigiditatis ztiperatam inter humiditatemzficcitatenu (J[Vupmphatahalep.ide(l vua vulpis:que in latino no minatur vua canina velmamella frigida efl z fic. inC^ cundogradiu ^ . v ,
<i:?t>altuelep.lmu1fa:m lingua bifpana t efl viriditas m uenta Aiper aquannfrigida tbumida efl in gradu 5®. _ (rt)aldud?aLiPactylariu:oe's ptes ipfms pactylar^fhf pticitatcbnt manifeflamtfed fructus eiusenj efl matu^ rus aliqua l:)^ caliditatemtcortices vero arbous maio^
1 rein babent ilipticitate alqs partibus ipfms. ;
cri^enfrricon.uypencon nelifricon.ailnieUificon??qni' dam appellant baneberbam co:dialem:eo quia alumi latur cotdlcalida efl cumfubtilifubflantia:ideop:ouo^ cat vrinamrfed pebemus vti folijs z non femine : facto emplaflrofiiper combuliionem ignis TanatJSiccata ve roz puluerijata pofitafiiper fotdidenifanat: z quida j pant ipfani contrafciaticam.
(rt)alcufa.u ijylTopus calida efl z ficca in tertio gra-cuj fubtflifubflantia: z efl ejerebus magis hniatiiiis ad ape riendas oppilationes:? ad fiibtiliandfi bumozes. criensbabet frigiditatem nonfoztem:? efl temperata infer caliditatem ? frigiditatem:? efl ficca dtnpecoctio mpfiiis lajcat ? medulla ipHiis circoqui vult (Iringere ventrem pebet ccqmre i tes pluries in aqua:? ptoiecta ea poflmodiim p
cSuSvSm bnaronuticacfbcqlgell rirtiiti
Xof-aucr» ^
1 1 B E R
^M0 elfcfifcum m P«"®P» ftcundBbabet r r refrenantibus;* puluenjatusAiper palpc'
Jolutiua * mollincatiuain. j. „ra finnificat B btas facit nafei pilostquia minuit buoiotes calidos : eo
flrS ^ic^tiiia fine mojdicatione teineres miemfici^ m conofioji faattn eo generare eam
beat baccopronetnfcinperEmanct in eo Virtus reicf «iMdtcation^ tnaniiiC qnabtomvwncw^^
■*“| in arte medicine f $ q> teftificatueft a fiar.ialns: CSal f m o^Ppc} ca** lic.ihpticitate bj
•• •* «eonirendioft loculi fiinius.idco quia pofliimiis tbauracbmaioidbjabllertionci^Ee^PlaMtvetre.
caaiiafietemolaalnsoneairiCjntnreisintjlitatibiisiU C£arnicLi.arfenicii.velauripigmeiuvftmH^;'tqncon^
wadiai?ercepto in pp:ietatibns.|beinceps rolnnios -burif eftftibtd^fitip: eoficcopofitioq rempiiet pilos. foqiriSiScfnisK OlbnfatJfutfurJjg virtuti attra«^^^^^
cibibnacrfilterrlnm^^^^^^ da*fubafubtibt««rclitttt venemsammaluim w
tatetemperatatvaletconfravcneniimabfcmditlijutu <iiiliicrijatnrt^nrB«imtoconio^taiitm«oq>oia fangwinie t Diffinrenamqiiepjouemtab itelhnwzepa^
rejtoeficcatparuaaBataqftniperpomturews '«o Caiceg.i.tntrioIiioc8^^eafiiefpC6b^^ CXbitarniiiu.bolii 0 ar«»mu 9 fr^^^ iiefbpticitatietvaletcontraflnfuvmt^^
Part 37
ouimetDeiiccat aoortemata piUinonie ita g> mdtirat a-' ride:a nibeiu tmde clr quafi nia cl^icwar ^
*imeqilinceditadbabitandtirttfegionescabd 8 B;*va»
let contra egritndinespellilentiales. . > . . ?'*l***^^?'^?^^i*®V**lI'^*^^rti»iiianierat viride'*l?
fl~«(£edeneii lanis eni«l>itis;* ol lapisfangumi&fr® beii:t poftiUamtbolcotan* poilnlOT r ^
fioni arteriarum quando mifcetur 'cum albugme eun t puluere molendinitt cunj pilis lepoiis minutiflime inci ponitur fupermcifionents. - . >
([^t)arliregalrofcar.ical)c plubi latino cemfa noiaft
frigida eft z ficca^oeTiccat vlcera abfq? mozdicatione*
^i[lmura*i.calj: viua Dicitur.t eft caljc lapidis fo^iste^i frit multecalefactionis:? moztificat camc:t qiiabluitur
^IIOZIPUB rvi y^^^wJSJmW -f t ir ij}«-ir)6f
ralet cdtra apofremaca tefriqilpiu 2 ania ptra canon: 7 facit cefTare materias oifcurrentes ad aures z pej dcss£t qn fit e%eo lamen 2 pontf fuper ^^'«nir puat cop tfi fed multu ledunf inftfa fperniatist.^laminatufubtili/' ter z fiiperpofitu nemo tojto 2 greflo pifibluit z rectifi
inr b <«;* bocq6 biiToluit fignificatq;babct virtute oiflblik
Dhiribtis vicibus cum aqua oeficcat vlcera fine mo:di' tiuam comparando ipfiij carni-bo wistqjuis oommet cationerfed becterra btc apud nos non imieniturs Sed
cationerfed becterra f?tc apud nos non imiemturs sed luper ipmis ^
tamen illa ai^ qua nos figillamus cbartas nofrras qua^ CZefra virtutem babet abfrerfiua^ ^ pefiecatiua z p:o
8 »
QVINT VS
a\ ti$ atteriufl aurip^gmctijco ^ virtutem moWficadL (Hj^c operationibua cafeL £ap.45‘”,
" alumen : Ixc med|cina efl maxime ftipticifa'^ a s e v 4 vetu« cft ca*t ficpjopter faleni z eoa*-
tis:t ppter boc oenoiata eft in lingua greca ab boc;et ^ gulumtt multum valet ptra Oolozem iimcturu''
runtipriu0multefpecies:2onme6nint multegroiritudi ^ Tum.jEteniplaflniexeo f^cta^ mirabilebabet nistt quod lubtiltu0 e(t:efl illud oe turcbio* * ? Virtutem maturandi apoflemata oura*
(i;/:alcucecaanienomi.esvftuni babet intefiim acumen <j“be virtutibus butvri Xa^4^®*
cumftipticitatei<deoquialauaturperremotioncpar^ v ttr VMbjvirtutcmaturandi:z qbeit co^
tisfumolirttimcfiuntmedicinedcatrifatiuemcotpou^ ctunibjmaiotdvirtutcfmmaturitafc zcalidi^
btts t membais ourismon cfl necellaria lotio. tgtem in cojpoiibas tniris:t boc eft ptopter Ta^
€h 6 Ibbtilis : ell Tubtiliotis (Ubllantie M J fcin qui ponitur in eo qil coquitur.£t q 6 non eil ere vHort ptopter boc ipfiim in collirqs ponimus:quia coctum plus maturat apata que ftint in radicibus au^' babet maioacm abfteriionem z iicatateni^galla.^ ^ riumti in locis mollib^.£t qn miTcetur cfi meile fit inde B dXacacalaap.tconfclidatura aun:tinarabico oj cu^ loboa^ confertfcreatib^exrttib^pectote z pulmone. “ Pane runtouarulpcni:vna elt ipri^Ven«vel minere: er^c operationibus coaguli £ap.47”.
t alia fit in monario erietz piltello eris di vzina pueri: tpe caloiis terendo vel coquafi^ndo:! ilind ef! melius q6 fit in moztario eris rubent eius virt? eli Diffolutiua gbfcB graui nio:dicatioe:t Deflccat:t q6 factu efi maicx ris efl oeficcationis illo:q6 ell ex Vena: t minotis mo;di cationistt qfi comburitur q6 efi ex minera efl fubtilius.
OJZimar.iviride eris:niagnu b| scuni£n:z cotrodit car nem:p:opterea no oebem^ vti eo nifi in indigetia t>imi<
£ap.47”. c olAGVLVMvrrellca.tric.tlbbtile:oiiroIiiit [inegtie ^ oa gtilata funt in fiq\
^ wiacbo ^ bibfttrm conftipat ventr em: t j^tX^arL- ^ fluru pto pter ftifl^n jg^ne tatem cuilimt ocnil _ 4e i\ie caufe : ideo quia bec p:op:letas efl certificata fi fuperponatiir coagulum calidum fuper ventrem pue^ ro 2 iij fanat:t poteflefleqibec operatio fit pK>pterea:
. , , , quia coagulat bumoxest indurat.
nutioms<arms.Sedinvulneribus fmiplicibus noefl (r j^e operationibus ouonim. £0^.48"*.
Ttendumeo:quia non confolidat:nec carnem generat. v i a locuti fumus tiefns inquantum funt
<[;t)iicufq5 oiximus oe mineris copendiofe.Sed oein< ^ cibUoqui volumus modo oe eis mquantu
ceps volumus oicere oe came z eius bnmiditate. V J funt medidne.£t oicim^ q> albugo cui ga l^ C;j 5 e oiuerfts operationibus lactis m ehis oiiierfita' ^ line efl magis mitigans alia re in moidica^
lenn^tieeis. ^ . .. .. -j tionibustt io vtimiir e^y ti oloiibufl onilpnuin aoofle
A c p V L C E q5 efl bonifapo2is inquantum efr. matib^anuin apatibus inguinii: t admirax cu medicinis medicmatvalet contra oifairfiim biimomm acu- ^ abfcindut fanguinc q fimfiuit a pdniciilis cereb:i.£t
, to2um mo2dentium:quia lauando niembta z ad^ vitelluj efl fiibe olbuginis fimiU\£t io facimus ex toto
cuomedicmdpoflqsadmifceturolairofatuadmcdica fiaitfametiaalbumeouittnon va^ tione rerum fiiptadictarfut maxfe in medicatione mc^
porell. 3fo bjop neruofop z murculofopjficut cubitopn inneturapt *
qa recipit atius imutatione oibus alqs rebus ab aere, limiliterpentiutaf in oifleperatisco2p02ibus ex malis bum02ibus:t acefeit vel cafeatur in flbcbo fndo:aut fit ftmofiim in flomacbo calido z replet cerebtunnSed fi co2pus efl mundum niJ^il eflconuenietiiiseoad reflan fandum : cfi oiflblutu eflex niebtis radialibus: z pto^ P2ie lac mulieni.Sc6o lac afinaru: t pofl lac captanut 10 efl lac magis iuuatiuujoibus ali|s rebus etbicistt boc* efl pp ea:q: efl ma Tifis pme materie ex qua efl bumidieas radica(is:t io nutrimentu bonn cotpoii exiflit:x me litts efl illud qb eflptope partfuipofl ouos me’fes:t!no b$ infe opatione nutricdi:bumectadi:t abflergedi:nifi
oigitop manuutt pedutt apatibus auriu;£t noiii ponut inbac medicatione vitellu fine albugme:q2 no intedut mitigare oolo2Cnifi di aliqiidtula maturatione.£t oleu * vitelli eflAip2emu iuuameflip pinguedine anferis z gal line in mitigationeoolou neruop z fimilifi.£tqfi coquif otifl f mfiii totalitate cofert mtiltu 0 materias putridas Q Oifairrut ad flckbii t ad inteflina.£t fi coqiiif euii cu? alfis medicinis pflrictiuis vetris multii fo:tificat eas.£t biiii pofitu fup locu cobiiflu ab aqua fenieti mtiltu val?. Htoua recctia cocta in aqua Valent afperitati pecto:is z pulmonis.£t cottex oui tritus z cobulhis fubtilr puluerijatus z riiplparfus valet contra albuginen^ioculi.
q2eflcopofituexoiuerfisfubllatijs:boc cfiiba terreflri feilibus.^ ' £00.49”
careata:tppbancflat:«fbbaaereappqualM^^^^ MNi Afellaca.funttfic.teop magnitudo fe-
nutrit: t fuba aquea oeclinate aliquattihi qdfubtilitqte? f A Ruitur cal02em t ficdtate:t eoppaiidfas feqiuf pp qua abflo’git naturdtt nofblu abflergit:veni etiam t J ^nd teperantil:t longitudine Vite.£t pommf laxat ventre bona laxatione:q2mudificatlaiiado fup- in collinjsq faciunt abflerfione?.£t p2op2ievo Unitates putrida6:t apata iteri02a que funt faniofa.£t lucrnm fclla.£t eflneceffe eligere fella animalium que qil extinguic ferni? candens mundii ab enigine: vel la^v non runt'infirma.£t fella marium : t qb plus queritur pidesmarmo2eim ipfu?multoties:valetcontrafiiixu in medicinis efl fel galli veteris. ventris:fed fernijell melius p20pterfua?lliptidtate?. \ / £apec”
£tmriimmaoesfpcs lactisvaletobtbalmieocqlopq \f R iNEoesbntaciimen batiracbniciimabfleracdditexreuniatecalido:t cofert etiaapoilematibus ▼ fione:t ideo foliinnt f02dicie$ antiquas matricis t ani qg^^^ranf ab bumotib^ calidis mo2den> p2op2ietatibtis flercotuni. rag ci”.
tibiis.£tqfimifcemusipfu?'dimedicini8mitigatiuis:fi- ^ t e r c vsalbiim canis babet i>20P2ietart'm iii ciiteflmedicina^receptaeflafotnacevbi effunditur ^ Rpiinantia. ^ ^
es:cofertvlceribuscancrofis.£tndcet lacvlcerationi ^ C^Stercus muris intrat in fupoofitoms qtie movelclccrationio2is.£tgargari?atut retentu m o2eco- nent ventrem pueroium. * ^
ftrot mi^jt oolotes ibi exiiletestqt oolote mitigat.t (f^Sterciis boiiinum confert bidrooicis in modum emvalet pafliont amygdalam? tvulnetalsvuuletqtems piaflri. ^
fiiba efl mijnda ab omni ocimiine t moicficatione: t eil (fSfercus gallinaceii? valet adfuffocationem que p:o ftiptemum iuuamentum ciqui bibit contandes. iicfiit a malis fungis ccmeflistideo qa facit eos euomi:
t bebet paopinari birtemperatimi cum aceto z aqua. CrStcraie lupi valet z confert paffioni colice bibitum aut tmplaftratunuvel firlpenium tefliculio. ^ ClSterais columbmu val^ frigidis palfiomb^icbJO}?: licut podagre z boloiiemigraneo:^ boloji oiiirz oolou lateriini:^ bipccudriopu fpatularum:z iuncttiraniin. CDecametfri. tniY- .j 4 v /lap.s^ .
^ F i T 1 F I c A T V R 45 aLt alp : g? caro tyfi cu^ "^1 ’ ratlcpjamtzideoponititf m tberiacart puma I Tirtus iltms cantis cft calefacere z beficcartiet curat bancegritudmeni :p2q?terea quia pellit bancmater^amvenenolaiiiad cuttincoipoiis:? pJO' rterea bibentes cadunt m poffionem ty rie : boc ell ex'
coaarioncni ^nspiiniopoftcafoUdantur., ^ ^
nianifeltiusell in ipfaell calicum inulta buniiditate : qitduis biuertiticef fjm l X ^ iueifitatc anirtialifu£t calidiot t ficdo: c ^ pinguedo leonis.£t poli illam in ficdtote c
pmgiicdobouis,£tpingucdo vituli eft teniperqta^£l pinguedo cap:e bena efl btimidio: bouma.£tpm
^edo anleris z galline efl fiibtiliot al^s pinguediml)?: z pzopterea magis mitigotiua. )
De medullis. XIa^.54".
O MNES bab^t virtute moUifiduIi z bilfoluendi ouridem lapideam que fit in membiis bur is:ei melioa omnibus efi medulla >ofTis ac al : t pbfl ilidm medulla vituli.
(£ De ^piietatibus pluriu aliartt medtetnanu £3^55%
B k o D I V M gallonim veterum ventrem laxat? ‘Zbtodium iuuenis galline teperat coplexion^. flJiCancri vfH valent modiii rabidi cams.pio/ pter eomm p:op:ietatem. ^
Crtlftis carnium paflerum frangit lapidem. i
C Spuma marina babet virtutem abfterlhiam tmiiiv dificatiuam cum qualitate calida. i
Oilefunt medicine tellificate aCaLbiceteg^expert? fait ipfanij f tutes.Sed inueniunf manifdle alie medF cine apud medicos g no funtredificate a j^arXicut fiint n^rabolano^v.rpest vt firnt dtrinitcl>ebuli:mdi:belk rici:zemblicu£oppme^tutes fiint frtde inp:imo gra< du: t ficin tertiotq: copofiti funt ex dilia terreftri frida: arubaterreilriaduda« 0 ed plus attinet terredreitati
citas qua bnt cu amaritudine.li:opuetates Kebuloiu} cd purgare mehamfuauiter z beficcare degma fui qlitatc:2 funt in pneipio medicinaru q purgat bos bumo/ fjt res.£t talis pptktas ed indop t fj ti g^ fimt magis p:o/ * • puj m pui^ado mefiam aduda-c pjopterea ponunf m
pafilonibiis capitis q veniat a domaebotr io qn piopi' nantur vfu longo bonifteat fenfus z clarificat cogitatio ney.z tardant can\cil£t pzoptietas citrinop ed purga' recbolcrafuaniter.toorisvniuraiiurcn fubeilloped a j.ii^vfq^ ad.v j.r in bccoctionib’a.vq.vr(:B ad.x»£t mc' dici mifeent eos cum cadiafidula z turbitbtfcd nefeiunt tnodfi medenduSed bj g? belirici fiiamter purgat cl?o lera:fed no d 5 ab aliquo g? purget emblicLSed verum edg^cofottant appetitum:2 fedantpruetudmcfputi:z valent vomituiti t^nificant menterz curant bemoaroy dasta auferunt fitimn augmentant coitum.ergo videf g? babeant aliquantulam Immiditatem. (CjCbeilir.i.abrmttmiiii miniistvel abfintbiolumtbec ed De genere virtutis abfintbqtz ed copofitum ex rubdan" tia diptica z ani ara: valet in fe.pod bigedionem factaj
ficuf valet abrintbiuni.
CBaladot^ianacbarditcaiidi funt in fine quarti gradus
z ficin fine tertg:t valet cotra epilepfia z apploplexiat redauratvirtute pferuatma z menioiamid cerebii:itid quando pacitrateiunt pzopter multa bumiditateni. CL}&cbtnlum.ubetn:caf.ed z bu.ltocbu calefacmzidfa rpemiatis t^crat:^ foztificat vircutc peupicibile cok ' tus:z pzedat fpermatz valet cotra buiuoses iiit licos.^ CC2^crrtgebuinimana:idex fpecieb** anlique inaneg pzouenitapartib^fupenozib^fyrievel indie:t efifui^ cuccbaroinfuis virtutib’calidaz bwmida inpxmc&r^ du;i eius pzopwetosed purgare fuawter cbolerannei edbebiboa glge purgatnnstidco batur inpafTioiubui calidis:inte(pia etiam appareant Hgna bigedicnis. (L^amarmdifndi funt m tertio:t ficci infebo gdu:qt cp politi fiint ex ibba aquea mixta Cn aliquatulo caIo2e:et tito qt fiibtiliat pte aqueaiz c ficut indi m vt ipfas P^^we trare faciatzppea funt in fine acetolitatwpurgit fiian^
; ter d^ofi^Dofis ei^1la.3.x»Vfq5 adxv^t idcirco q? bnt aliquatolil dipticitatis:valent demaebo cbolerico.^ (£i 5 eccboa«umx nmfcata;ca.ed z ficmfcbo gradinn*'*^ difteat domacim abbuniouh’pntridis:z foztificat ipm» a valet contra Irigiditattm epatis.t fpUnis» . , . (Ciapis be becalxint ed valde maniLdiiuuanicti ciiv mbus fpeckbus venCnopiz pzopuc mcduifcozpipnis: teiusbofiseitquartaparsaweivnius. c, (LXapis be ^aduargar cofert cnmifluxuifangiiims viv deciiqs pzoccdat:a quandocuqjpzopmatur venenatis
dd bibendumantequa venenum vemqt ad coz liberat: - 4 eius bcfis ed cxagiimi vnum. . , ^
CCSmaragdiis b 5 g) Valet ptra oiavenena:z fpccialiter ptra venenfl ferpentmt chis bclis edpondus notic gra uopoideittritii flip lapidC z mixtu cu lacte amygdalint^ z aqua violaru z modico accto.£tfcias g? illis qui b»be rintm pneipio fupucniimt multa mala accidctia no u)i^ ll 0 za accidentib^venenitfed fubito fanabunt podeata^ litet g? in eis no remanebit aliqua bebilitas nec aliq«® bifcratia.£t abfcindit duxit antiqim cuius ;coiifa ed oc^ ^ulta.£t non facit tunc tam fouia accidentiadeut facd Venenatistt etiam fuli}cnfiim fiipiadomaclmnival^^' (niapis bactbic.uo2niola teperatus elbabfeindit fan^ guinenxmendruiuz facit redire bentesad pzepzia loca in oie retentusta boc totum ed a pzopzietate. (Troargarite frigide funt z liccett valet nniltum contra padionem co;dis remonent triditidm zrectiftcant vv funvimpeditumpiopter bimiiditatem. • Ci^biarcabar.i.cafliafidula vel Karabe be tmdJpurgaj cboleram adiidarextinguit acumenfangiimis biflolun apatatt fperma purgat fuauiter ficattamanndiraut p^ runi fo2tiu6.bori6 eiused ficut be taroarmdis. rrauis d b 5 in arabico canabint ed lapdula capdluWotiado coquif z comedifeotinue cofert paffioni coUce. irtiermis noiatusbzatimtz gdajnoianttartama pid^' ms z pofitus neruo incifo cofert illi mirabili iunaniet^ cr De rebus marinis. ^ .1 £a^^^ r
E R E JB V s nafeetib^ in mari:quaru. iuuamcta I ^ fiint manifeda:ftmt I jXcapIx)z a idica q ift arab» I Jco nofaf colfozalgcbcalefacit rotficcat in feda
gradu :z confolidat vulnera ignita. (ESpongia marina inca inuenifvirrbcficcatiuatt ipTa dl medicina bona bumiditatibus exterius extractis. (i;Benlen^am.ibelei^an vel petr otQnncali.cd «
fc 6 o gdu:valetddd?o bumidoaromaticatodoz^o^is.
confoztat bigedion&foztificat nenios tingent coitum* be^edar quandobeipfo fit colliriuimcor^ tatvifiimtc conferuatipfumti remonet ofFmtaticnein
jveltenebjolltatcmoailomm. r.i.r; . (tiCamabartealidu ed jn'lic6o gdma fic.inpm0:abd^^
Q V I N T V S
A ruiimi Cjciftiti t rdbliiit grcflis ?ftrt mo:^
fui animalm vcnenorojuinu eius ppzkm rtfoliiere ventofitaresmatricistt abfcinditvoniitmt folia ipfius qroiuaticac;:irtunt:2ponitur loco ocdarfcni*
CLStbeften calidu cll m pnio gradu t bumidtijin fcbo: purgat ruauitcr fupflmtatescboltTicas:^ mit^atacu/ iiien fangiiis lenit afpitatc pulnjonis:pfi:rt llrictiire ari" |jdir’:tqiico<jiiif oonec irpilTifi^ cjcaqua occoctionis fiatenib2ocatioruptyriani z alopiciaj facit nafcipilos. <LS3rudotC6:ca.i lic.c m fc6c gradu recepto fnnio fuo ©iflbluit fupfiuitatec cereb2i:zTal55reuniata,ffa.ap" poritufup obtbalniia:oculu abiltrgit mirabili abllerlio ^ iie:2 val3 5 Doloze oenfiuj:^ p coirofionem gingiuanu
" CLScnc:caf*eft z ficcu in fc6o gradmeiusvirt^crt purga^
tiua; purgat enibuoies adullos z et bumidosfiiauitent no eft por^fl tral>erebuiuojesvifcofos:t eius f feftpzo pinqua^futi agaricr» ell m attractioe.Sf^ agaricu p pjietatctrabedi buojesgroflbst fene bu.aduflos.oo" fis eius ert a.3.j*vf<r> ad.i).m tt€CCti6ca.xMqr, ad.vq* C^cealmefe.i.galliam3iircata calidaefttficca flipticat 2 c6fo:tat mcnibian firingit rentre:« curat vomitum. (LiSecaaiUirin^ncaUdi funt z buniidi:augent rperma: z pK)tiocant coitum.
<[;^jlndaliqd efl frigidtouscoplcjciowis omm rpeciem eil rubeum : eo q? frigidu efl in tertio gradu z liccum in fc6o:fedmaionsarcmaticitatis eftcitrimi:tefl frigidu in rc6o gradu t ftcciim in pmott cdfeitbibitum magne ealiditati 2 cardiace calidet2 piodefl emplaflratum flo fiiacbo calido:2 apodematibuscalidis.
|fXabairis.i.rpodnncarbo efl nodop arundinti3 adiiflO" f um indie frigidu efl z ficaij m tertio gradut t ei’pp:ie" tased reniotterccdiditatem 2 indamationecbolerett <onfo:tat flomacbumt 2 confert cardiace calide.
^ (rXignumaloesca.efl2ficcuin rc6ogradu.6ar.oijritin libiis C)cptis:q2 b^^i^tutc oaifenicd;f3 aliqnatuiri.plus:q2 |^5pp2ietatee}nccddibtmiiditate flbcbutpp amaritudi net 2 iUpticitati cTi ipfi® magna aromaticitate valj fup oes medicinas almtnelrtie pncipalib^ z remonet trifli tia 2 cardiacaintttiidanuz valet ptra oia venena:eo gj cofoitat oeo Virtutes:2 valetptra oia rcumata frigida.
C"amb:«dl ima ey fpecieb»cipbo:e q oirf m fontibus maris-t natat n» aqna mansit melioj onmiu dl lUa q
marabicoo3afcap.calidaelltricamrc6ograd fo«ataTebwftomacbu«o::toc8fenriis:vaIetfcmb»
ne aeris bibita:2 euaiii v«^***«»*, j- - •
CT Jiiiube 2 in arabico noiaf aiiep.banc rnedicina nout ^attamen oe ea nullam feind ppnetaterfed medici oe l>aldac oiamt qj repumunt acuitate fangumis 2 cbole" **e:2 cofenmt afberitati pectojis 2 pulmonis a tota uib" ftantiatcoplejcio ipfaru efl frigida in pumo 2 buniida in rc&o:2 piopter boc repjimunt acuitatem.
Tx CTziauffer eius virtus efl virtus fandalopaTcepto qma
- quando oe eo potatur ab. j.aureo vfq; ad.q.laxaf.
CT6ariofilicalidirunt2ficci in rc6ogradii: 2 attingunt tertiiut ifli confoitat oia mcbia pncipaliatvalent ptra pafftones frigidastz cofhpant veirtrenuHt oicit valqj pzopzietae ed confortare virtutem oigedjiiani. CTt)3lbabat.i.barilicongariofilatu:ca.ell 2 ficcu m fcoo Sradinaperif oppilatione cerebri: valet ptra cardiaci l>umida :2 contra mefiam :2 cotra bemorroydas. CT>Cardamomu ca.ed 2 dc.in fc6o gradu: val3 p oppuo" nes epatis:5 lapides remr 2 lafiltudine meb 2 op :2 ptra frigidos ooIore 6 : 2 pfortatdocbu’multu :2 remonet fiU" ^opini 2 vomitu j qnbibif Cii tino malo» granatorum.
(TiCampbora frigida efl 2 ficca in tertio gradme ed fub" E
tilis fubdatie:2 refiditputrefactioniquefit ey njatena calida:dringitdii;:umcbolericu3:priuat coitum poten^ terrledit domacbiim non calidum multum.
Cracca ca.ed 2 lic.m pncipio fc6i gradus: valde c ma nifedum ipfms iuuamentu m cdfortatione epatis : et m apertione ftiaru oppilationu;2 valet p oolore renum z vefice:2 augmentat coitfuoofis eius td.3.5*vrq& ad.j. fTIDufcus ca.ed 2 ficin fine Tcdi gradus mirabilem bct i^prietate in pfortddo cor:2 valet cotra 'furdirate uuriu 2 dupefactionccorporis:2cdtra oe‘s egrinidmts finco" pis:2 confertgroffe ventofitati mtedmop:2 fuffocatio/ ni matricis:2 contra meriani:2 augt’t coitum. E
CXin^ebalafor ided lingua auis confert cardiace t mo
(T^tferSnLlviola vltramarina calida ed 2 ficca in fine rc6i:pded fenibus 2 refrigeratis: valet ptra oolozea ca
pitis qui fit e;cbumo2ibiis frigidis 2 grcfiis. ^
modo compofitionis medicinarum. Xap.57 *
VC VS U. VE lociitifumus breuiter oe cibis
H 2 medicinis fimpliciter manifedis.Deinceps vo lumus narrare modos compoiitioms . Bt vici^ mus q; nccelfitas que nos iducit ad conipofitio" nem medicinarum fimplicuij
Onaelfcflaniultotiesnonmucnninnirmvnamtdiana funplici omnia que nobis funt iiptcr quas toplctur medicina aut conftruatio . Srta cltiquia eguis nos imicBircmus ipftni fo«e non mus ca f m eandem virtutem : fed f «i Pluo aut
tinammeqjperconferuationejivd^^ G
que no intrant aliqua j"“"l in iliis loeis oui
4rt>:ima idarfi truim confideranda t d m lUis locis qui
non polient curari nai qualitatibus
/is;r boc accidit aut pjopter oiueriitatc cauft ab egntii
dineautpwpteronierfitate nature egritiidmis abac-
cidenteraut propter oiiierfitatcegntiidinuinter re:atiC
pjopter oiueriitatc eopiexiomseaufaniccpolitariii aut
poter omeratatej egritiidinis a natura mebu pjopter
fmim loctinnaut opter fiiameolligantia.C£Mniplum Ti:imu5 oiiierfitatiseaufeab egritudineeft modus.
bumonbnsgrcffisiqjillaer parte nialequalit^^^^^^^^^^
dC"? ac indiget medicina inffigidatiiia rbiimeetatiua.t
tVparte btmiojisptitridigrolU indigetreiubtiliante
JerSVoiirolutioqneceirariaeiitepoi^^^^^^ rnaSsitppterealdigetmedicusmtabbuslocist vt liiatvtiiais medicinis miytisrrepiTCufliuiszref^ lutiScaditoiibiinnoEationib^mediemariiwpcrv H arueyoiiierfisvirtiitib^iboecaquoniopomintuK^^^^ irotieoperationes?trarieiiniiilincojpo:ebtiniano;
OJ a iae virtutes lint in eis eqiialesitiic non vincet vna 5lteravftdeqiiarrcrunttcperate:znofacicnt actione
auciitar in eo%o:e bimiano.£t avna e
foztioj faciet actioneiz actio illi bbet attrbni:z alia tnt ^ fniara (T £tbccoiibiun6 fenftnit medici nihin £otra mt Tirtiitibus nSinpiimisjqtipacpinanf ^ ami^^^^^^ , camomille cii.?.).rorani ; 9 medicina 5 ent copolita
biserittempcratainpmisqnahtatib’^^^^^^ nanf® beent virtute reperctiHina 1 vimimi opmanfveriuganeccireeavtvir^
acutoictu catqja Diceref q-nied
Part 38
* dico^i
boc clt Yf>5. j.ciiii]omilli6*‘L3.j.rorani babeant virtiitej pttrea nectfle iniTcerc ciim illis mcdicims res q ad vna niedid mter reperailUone z oiUbhitioncEt no er^ aromatidtate fint oedmates:^ ad calojc z confojteuf. raiimmtinbocmcdicimiii^anopornerimtgradiis fe/ £tmpalTione frigida q accidit epatineceneefteuacua cudis virtutibus: 9 a fi fcciflent tunefeiuiflent q tflet redicwt Declaratu eft m lib:o ingenqranitatis.t pofTibP perata ? no tcpcrata.£t Debes feire qj opatio qua in 4 > le eft vt fit boc ptrariu 3 :eo gp ficiit eft nobis necefle co^ dicina b 3 copofita eft vnii in conii^rtione artificialnficut gnorcere virtutes itiedicinaru3 neceftariaru tcpo:e n^ in coniixtione nali:? no eft plura:ita Vt fit tibi neceffe Di ceffttatis:eodc modo indigemus cognofeere modu 3 co^ cere qii quefjtu fuerit a te quo facit vna medicina Duas pofitionistt fi non eft pole nobis medicinari ni/i venia' opationes pftas in vno fubto.IKudeas gj bec res eft fi^ mus ad parte ipgenq fanitatis.ergo icipiamus boc fcK cut renfus z finfata eo2U3qui patiunf »a Duobus 3 tt)s ril* re p a ingenij fanitatis poft^ ibi Declaratu3 eft.£t ga
m eode fubto.^,g.ricut a ppjeJjediimis album z nigrum bucufcB ejciuimus ab intentione noftratredeamus nunc jimul z fami in biimiditate cryftallinatr ficut fentimus ad ipfam : z Dicamus g?qii apa eft in mebto pncipali et calidum z frigidu fimul z femel ec comijetione aque fer^ maximi iuuameti neceffe eftvt fue medicine mifceamus uetis z fngide:ficut Dicit Saf.qi boc no eflet fufficics in q fottificent virtute fiibam ipfius:t caneamus ne ^tu' folbne buius Dubq nobis ponetib^ Q’ medicine copofi-' tes fue Diffoluanf fiait»funtfandali z rofe.£t filr quado ^
te bnt Duas opafionestquaruvna eff^t oppofita alteri: erit membziim maximi luuametutiinc neceffe efl^nobis ^ q: boc np geadit f tutib’ fenfibilibus cufenfdtistnifi pjo pferuare ipfu3 cu medicina ftiptica.£t ex^plu neceffita pterea q: no flint males pniutabiles alterabiles paffibi tis ppter locu mebzi eft qn volum® gj medicina ftiptica les in feipfta a fenfatis paffione manifefla:eo g? ille non radat ad pfunditate co 2 po:is Debemus fecu admifctTC funt coiuncte cu ma foni coiunctioe.£t cd biiP reddif in rem q babeat Tubtilem fiibam ppter longitudinem fui alia fcia nobiliori ifta:boc eft in tertio oe aia.S 3 paffio^ loci:ad boc gj fit vebidlu ftiptiatatis:q5«is fit qfitu nes quas recipit co?pus a medicinis funt neceffario paf noftru in aliquo.Siait admifccmus catarides in medi' fiones males pmutabiles in feipfis permutatione mani einisvefice:z crocu in medicinis co2dis calidis.£t finiil»
'Tn medici fc fta.£tideo no eft couemens vt inuenianf eop cotraria modo nos mifeemus cera3 in emplaftris:ppterea vt fit ha cdpofK f*”f**l ^ femel in iftis vno tpe invno /iibto ficut iueniunf materia faciens ea meii^ applicari mcbJo.Sed excpln ta no fiit fenfib‘»r fenfatis.Sed fi D3 Dariexeplu f pter aliqiid neceffitatis copofitiois medicinarii3 ex parte colligatie
tutes ^2ie fifitndinc nd miiltu’ppinqua nd D3 Dari nifi f m q? inue^ eft ficut egritudo ca.q fit in o:e ftomacbirquia in ea non
fic evirius medifi inter extrenjitatcsrboc eft f ni q? mtienif albfi Debennis mftiplicare medicinas fridas:eo q? cdicat cu
media ♦ ^ *'*^*"” colo2e citrino.2 fi aliter Diceref vnfi vinceret memb:o fngido.(C 3 fta funt.v.mcbaa neceffitatis com
V alferii neceffario fi DUO efienttaut Dominas faceret fiia 5 poiitipnisjppter q cdpominf medicine q funt ex Diuer
,0 >0/ opationctz ei attribueref.jEt qda Diciit q^ na cognofcit iis ^tutib^quddo no iiienimus in vna fimplici quo ex n
ni rlft A°z ^ trabit ad fe illa3 partem q eft in eis magis necefldriju tutib^indigemus.Sed feda particula neceftltatis copo ^
in SciastuqiimporeefttrabereqdinuenirinopotJ^fo^ fitioniseftrq^aliquddonosiuenimusvna fimpliccme^ r c fecretu eide' in fomnio fiiitreutiatfi:ideo no fum dicini q b3 fo2tw2C virtutenuaut Dcbiliojc eo q^queri'
vid ' A® t>e litigare veli3.(E;Deina'p6 volum^reuerti mus.£t bec particula Muiditiir in plura m^b^aXlnuni
fuiinlume^ ad iRud a quo feparati fiiimus: vt Demiis tyeplii mem^ eft:qa erit nobis neccffariavna ex phimis operationib^ di Dift 2 c Diuifionis qua pmifim’ z Dicam^q; exeplii Diiierfi/ medicine:^ Y? fimplexquidc l?3 plus aut minus q*3 quera
^ mio m egritudinis ab accidete c ficut fe.acuta cu finccpi: mus:quare tuc necefle eft nobis babere alia medicina
f ‘loiL^o 7 putrida indiget cuone:2refrigerati6e:z fincopis idi^ vt Debilitenuis fua epationd aut vt ed fo:tificcnms.£t
h*drti tra ecoiierfo.([;'£xcplu Diuerfitatis egritudinu eft ficut fi tu vis eam Debilitare bcc fit Duobus modis.tJnus eft ^ CI O imi fr»^it*t'rfaru fperu z Dhierfarfi materierfui DiiRTfop lo vt niifceamus cu fo2ti medicina alia q fit ptraiia fue vir anationm I»ciit eft fe.q d5 emitriteiistq: eft copofita ex cbole/ tuti, Uerbi gf a,qn babennis vna medicinam q fit ca.in
h^^oniniois ra 2 flegmate Diiierfitate copofitionisXaufa barum cft tertio gradma nd indigemus nili ea q iit ca.m fc6o;mi' k fiiit f”*^^ copofita in vna z eade egritudie:ficut funt egrh fcebimus cum ea illa q fit frigida in p2imo.;aiter modus
Silradri tudinesq fintexpluhb’bumo2ib^£t ideoneceffe fuit DebilitddieftvtmiTceanmscfi fo2ti medicina alia3q no Vo mndiifl coponere medicina ex rebus q rndeant pliirib’ bumo^ fit cotraria in qualitatibus z virtutib^fejd finiilis m ^tu
9 nirtHu/ rib^£t bec fiiit pma neceffitas copofitiois medicinarfi tibiis:f3 minus babeat altera ex; eis.Oerbi gfa.fi babtu:
^ M ^opofitarfi purgdtifi.alqs Duab^V3.copofitap caru z ac rimus medicina calida3 in tertio gradmt nos velimus
a multispartib^pofiimt vincere venenu3*Cr£xcpIn ne de cu3 aqua biillienti:q2 neceffario videmus feruentis ^
4^modns^ ceffttatis cdpofitidis pp Diuerfitate nae egritudis z nae calo2c Declinare.£t bic eft cdtra Diccdfi : q2 fi videmus ^
nieb2i ppter fiid copfoncreft ficut ftomacb^etbiaisrqa qjbomo babeat egritudme calidam in qrto gradu: vel 0 ptequa eft feb.etbica indiget friditate z buniiditatett etia in tertio : z Dederimus rem calida in fecudo gradu 0 ptequa eftftomacbus indigetcaKtate tficcitatett eft multoties ledet ipfu3.£t ppterea ^ba 6ar.Debet refra fimile in tufti q fit ex ma vifeofa in fiftulis piilmonistqa gari ex Oieta tali minus calida vt fup2a.Dica6 fi Dedere 0 parte q eft magrofia z viTcofa indiget fiibtiliatiuisfet mus melbabcti caufonc none ledef inedtinenti magna incifiiiisJZ a parte qua eft pulmo idiget rebus lenitiuis. lefionc:r£t fimifr fi quis baberet magnam lefionem frv £xcplfi neceffitatis edpefitionis medicinarfi pp Diuerfi gidiffima in capite;fi tu inungas ipfu3 oleo rofato none rate nae egritudinis a mcb2o ppter pncipalitatc mem^ multum ledet'£t fi fuftinct 6aKp20iiideant fuper boc» b:ieft ficut egritudo calida q fit in aliquo raeb 20 p2inci>' Sed Dicimus gjfi ita eft ficut Dicit 6af erit per banc pali fiait in cereb2o;qj necefie eil vt no multiplicemus viam : quia medicina quam Dicimus calidio2cm ef?e efl pinltii medicinas frigidastideo Vt nd extinguam^calojc illa que babet maio2cm cdparatione calotis ad frigidi^
cidetiu cfi egritudinib^*? biiic mcb20 Diiiifidis C02rndet Declinare ab illo mifcebinms cum ea vna q fit calida in copofitio tbenace:q2 intentio in illa fiiit airare multas pmo gradu folumtt babeat p 2 Cparationc qua Dicimus egritiidinesrx fifer uare ab eis.t id fuit cdpofita‘ex me^ vt Debilitef medicina cum fuo fimilf in qualitate.£t,qi
egritiidinesrx ^er iiare ab eis.t id fuit cdpofita‘ex me^ vt Debilitef medicina cum fuo fimilf in qualitate.£t,qi j dicinis di bnt multas f tutes ramificatas Diueifas : z vt fit mino2is virtutis pbat 6af.per cdmixtione3 aq tepi' con”
A tdtem $1114 qne ed mfniid dalidatergo erit frigiditas in
ambabtid ptr 3:iu5J:>oc ell q: m calidio:i erit (rigiditas niino2iec6parationis : zin fngidiozi tTitniaio^iscopa^ rationis*^*g*34c6paratio calozis ad frigus ri9 i’ft nuioz $ m.3.j.fpict\z (i in^jq-piperis fmnv.ptcs caliditatiszvna frigiditatis*^ in.3q.rpicennt oucprcs caliditatistz vna frigiditatis mijctis ouabus.3.ruuul cnt coparatio caliditatis ad frigiditate in boc mixto ntaioz 65 eflet lu pipere folo*^t qiiado eris bene fpeculatus in jToc videb^boc fieri per banc vilB uie partes medi^ cine oiias oijcinms calidas aut frigidas:quauis 110 iintirt actu no nocet m boc opcuiiieto:qa Juntquari medie iter
t?t incparata vt innametnr a cato natiplua q)
Kel occafto Ufionia nicUia mcaiifone:* quomodo
2 ftvtmifceaf cueaiwdicma fiierpccicu fitfo:»02ea:
, ^Hhiic loonenmr oe bia ; z te rebua q intrant in feba nricuifp^
2t wbilitarct boc etiaj fit ouob’ modia.tlnu8 eft vt n fceafcufotti medicina vna q babeatpaamvirtutej. i (f quado babebinma medicina aperitiua z mcifina in C t^io «radmt volumue oeclinare ab illo mifcebini’cfi
ifta medicina oppilatiiiaingroiratiiia in pmo gradmet 'ffl? redibit pma ad aperiendfl in febo gradii.aiter mo'
ncuS pnie oiminutio actionia licut Oictiij ctiae^ca ^AnardtioonDtlbniaad fubtili^
niemcina w .jp^rjetia tellificaf q> oiie medicine
equa eam ^ni e^
vna Illam fingularia a per > fyeeacsxufa bm» c:
vniiia eia vt
IO ga be oue mediemt w w ,j„j
rpilTitiidleia raritate:! rimilib’.ergo
incquafrpmiitareppter infertioneearii fiibltatiani.q
ipra in gbi recipictEnmtationem no
mrea manifellabif emutatio wtpo: ptoa q,
"lanifdlef permutatio cojpotia
«rit ab eia magia permiitatiimia idcirco illud qb tardat
dumtvnde fojtiua operanf m cotpotKt ptr bto
P»t efle qj rmiilia adinuicej fonificanf: a filr PJimia i5tiitibua,£tppterca vidca g> eop cofectionib’ medicinaa eqiialea onmibiia vtutimia *'‘ibiia.'jgi ouo fiint modi ptimaru partiii? que tue rimt
ctitt narticiila maredifuradiMic
Q VINTVS
dis.Omis efr ga no indigebimus oibus qualitatibus pzi tuis medicine nifi vna.^*g.babebimus vna3 medicinam calidam z biimidam fimplicemtz non indigemus ea nili pzopter bumiditaterquare tunc Debemus mifeere cum ea medicinam frigidam z biimidanntame necelfe ptiit frigiditas illius equalis in cdparationecalozis alterius: ad boc vt fint temperate in caliditate z frigiditate:z vt bumiditas foln Dominef:? fic oebes intelligerevnanv quaqs ifrarfi quabtatfi*aiter ell vt ponamus gj indigeam mus ejt vna medicina fecundis rirtutibus auttertqs et nonpzinii6*f.g.iicutnecel?ariu5elt femen ap^ infebzi^ bus que fiunt pzopter oppilatione folum : vt apenanf oppilationes z vt fubtilienturbumo:esgroinzp:cuo^ cetur vzina:t non ell necefiarius fuus calo::nec fua fic^ citas.qiiare tunc cum eo Debemus mifeere rem frigidaf z bumidam que remittat ftmm calo:em z ruam ficcitate femper confiderando:vt fecunda Virtus ipfius nen refi dat fecude virtuti p:ime : qua indjgemustboced aper^ tione.^bigfa*fi necelTe efi nobis mifccre nemifiir cu3fe^ mineapqzaut flium limile Debemus ponere loco nenu^ faris femen melonis autc trulop:ad boc vt fedida Vir^ tus illop fozlificet febam r irtiitem apq;qz $iiis ida Duo femina fintfrigida babent tamen virtutem Diureticani: $uis 0 al.Dicat g? li mifceaf res Debiliozis virtutis cum re que eftfoztis virtutis;t efi vnius generis:q? ipfa eaj Debilitatmec efi ipofilbile vt quado coiungiinf Diie res que fimt vnius virtutis:$ui6 vna fit Debilioz alterarqj coniunctum ifiaru non fit foztius fingulariSicut tu yy des Q) nos mifcemus medicinis calidis acetu3 ppter iu/ «ametum apertionistqniis videaf efiefrigidfitqa fi nos reparamus parte calidi ab aceto non wceret id qb fa^ citin frigendo lapide; : efi remotu vt faceret boc pzo^' pter parte frigida iblu^ fed facit boc ppter calidi par rem que efi in tali fUbddtia.£t ideo mifcemus ipfum at mediemis calidis:q]uie Iit Dcbiliozis calozis ifiis.Ss boctotoefialiqd in acetorqbblc operationeadiuuat: ficutfripticitas fua*£t idcirco Dicimus medicina bby lis mixta cum fozti pdefifoztificationifo2tio2is:qa ope^ rationes medicinaru in cozpozibus biimanis no fimt nifi per viam coparationis z aHimilationis cozpozib^buma nis;t no fimt nifi ejt parte ipfiufmet medicine : qa tu vi' c:es multas medicinas in quib^efi pauca caliditas:^ co^ parate bumaniscozpozibus imieniutiir calidiozes illis que videnf illis calidio2e0.£tficpotefi efle femen apq coniunefri C113 leniinemelonis:^ fitfoztius in operatio ne $ apiu3 folu3 in cozpoze bumanott qiildo medicus fnbtiliter cofideraueritbocnonmedicabif C113 fimplici medicina.£t bec pparatio inuenif in copofitionib^anti^ quop;ficutinoyimeUefeminu3;q2 cofideraiienint cum aceto foztificare fcba3 operatione mellistidcirco lauda lierunt illas medicinas finiplices:quaru3 fecude f tutes adimiant fe adimiicc':$uisinp2imis funteotrarie fient peireos;^ Deolqs fimplicibus medicinis*£t in fumma iuuamentu ifiius pzeparationistno eil nifi in fecfidisvir tutibus z tertqs.£f $uis inueniaf fcriptU3in Dictis anti qiioptnon tame ofiederunt rone3*Sed nobiles viri filq 2luen^ oar tellificati funt boctt illi fiint qb’ Debet attry bui fcie’tian?edicine.(r2rertia necefiltascompofitiois efi vt ponaf in medicinis piirgatiuis aliqd ad refrenan dimuvtnon ledant membia pzincipalia.J^ed aliqn po mmtiir medicine ad Dulcozandu medicini que b 3 malu fapo2c;2 ad boc vt fit amicabilioz naturedicut funt con fectiones que fiunt cum meile z 3uccbaro;q5Uis locis fint p?ienortreintentioni:ficunn
C J 5 C menriira t pwpMtiene medidnantm fimplicium
conipolitas ingredienthini. /Iap. 58 .
litas ingredientuinu
EI JSI CEPS volumus oicere pjeparationej qiidtitatis fimplicis niedicme q pontf in copofi^ ' <-iAm'tti»>rii<'m(.\£tbocouobu6 modis fit*Dntts
f tionc medicmt\£tbocouobus modis nLOniis dl pzoptereatq: nos no oamus e% medicina fini plici quacucr? qudtitatc:fed quantitate oeterminata:q6 fjcimusppter fo:titudinc medicine aut eius oebilitate* £t oebemus bac eande vid infpicere z in copofitistboc eftqtoebemus ponere eje fo:ti pauca qudtitatemtt ej: Debili multd quatitate f m q6 ojdinatu fuit in tbenaco* Slter eft qn in vna medicina copofita fimple;: medidna b 3 vltimfi imianie qiituj z alie q ponunt no ponunf]ni(j Dpter ipfa^tlicut funt trocifei oe lacca z alia cdpolita^q ab vna reru mtrantiu noianftz ponif plus oe illa.£t pt dfe vt no ponat in vna copone alicui^ medicine fimplk cis multa quatitas nili pp iiiuamctu multmqd eft in ea* £t pt eevt nos ponamus multu eje medicina copofita p pter remotione mcbu'.£tboc fitpp oebilitatej medici-^ necoparatioeilli membtoupteffevt lUe caufe fottilv cenf adinuice :2 pt ec vt vna reiillat alteri : ficut quddo coniungunf in vna medicina res multi iuuameti cu oe^ bilitate earu z remotioe locuppterea fi funt eje illis jue funt multi iuuameti Debem^ponere multd qudtitate:et fi fmt pauci iuuameti oebem*» ponere ejcigud qudtitatet z majtieqn piugif cu pauco iuuameto multu noaimctu: z qn ell media iter paucu iuiiametu) z multu erit media Iter multut pauciuSj ioqtqudtitas medicinaru lajcati' iiaru no pt ferre multd quatitate aiigmcti z Diminutio^ nis^ficut fenit aliete nobis necelfe in coponib’ earu vti Duab’rebus.anaqaoebes accipe oeynaquacBillan} vnd Donm.£t poftea oabis eje illo opationd vm*> illam ad toturboc eft fi erut qtuo 2 medicine oabis qrla ptem. altera efiiq: tu 6bes accipe e;: Dofi ite^ra ynuifcmurqj medicine aliqd f m opationeyni^medicmani copofita^ £t io qa vna ex rebus q magis neceflaria efi medico in copolitione medicinaru eft vt fciat in quo gra*eft m^i^ cina copofita in pmis i?tutib’fc6is z ter^s fifciri poflet* De boc volumus loqui.flT^l Dicimus q> qfi bovult fcire gradu medicine copofite ex qlitatib^medicinarii fimpli^ ciurpmo D? facere bde Diftinctionciboc eft qtipoie c vt euadat medicina copofita ab vna Duarurerumtautyt fint medicine fimplices ex ftb’ eft copofita vm’ generis *i>t fint oes calide aut fridetaut bumidetaut ficce:aut fint ex ^tutib’p 2 Us:boc cvt qdd fint calidetqda frigide: qdd bumide:qda5 ficce.(L£t ct pma pticula n6 euadit ab vna oiiani rerutboc eft aut vt fint ille mediane quas t>iximus ecvnius generis invno gra.^tutistq cfub vno generetboc c.^*g,vt fint invno gra.calidi z ficcitautvna babeategreflii; fiip alterdntavt vnaTittcperatatt altera fit calida in pmo gdutt alia in fc6o:t alia in tertio: z alia in quarto.Et pars fc6a et no euadit ab vna ouani rerumtaut vt ille medicine q funt ptie fint m vno gradu p:ietatis:aut vnababeategrefluj fupalid in illa ptrarietate.i^.g.qj vna fit calida in tertio gradu : z aua frigda in pmon alia ficca in fc6o:z alia bumida in pmo*tt gliqfi accit Vt piunganf oia bec quatuo: in vna medicina.t cognitio fimplicis Dabit tibi cognitione? copofiti. £t via rpeciilationisin f ma pticula qnd Dixim^ q?)?tutes medicinaruTunt in ea in vno gfie z invno gdu eft: vt apparet: Vt ec Debeat grad^piuncti totiP in vno z eode gradu quo eft vna fingulariu per re:raluovt no acqrat ammixtionc:t vndfojnia q eflet coparatioe cozpis bumani calidio: aut fridio: vniiirciiiiifcB fimpliciu perfetz maxie in medicinis q oiu ftdt pfecte anteqg eis vtamur: z fozte ero otetus in fine qj boc accidati plurib^copofi-
tionib^*Sed qn erunt medicine piie in vno gradu ptra^ rietatis:tiic De neceftitate vna vincet altera:t erit me/ dicina tcperata:faluo gp earu quatitates fint illa quati/ tas inqua poftit ee ille gradus ^tutis:q: nulla medicina q eft calida in pzimo gradmaut fcdo no eft ficut in onuu quatitate acddtoQb eft:qzcummelfitcaliduin feo? gradii:^ fandalifintfrigidiin fc6o:mel vincet fandalu fi ex meile comedantur ouevncie:z ex fandalis.?.p.fi?n Due.3.mellis no vincet ouas^jXandalop^S? fi mediane noTimtptiein eode gradu p 2 ietatis.fed erit gf a exeplj* vna frida in pzimo gradu : altera calida in tertio:« an® fridain rc6o:t alia calida inqrto.manifelhleft gifnda remittet ex calida f ni q?eft in gradu frigiditatis invno gradu:aut in DuobMaoc elhqa res q eft frigida in pm® Deducet calidu in tertio ad calidu in fcbo.t eode modo que eft frigida in fcdo reducet calida inqrto:adca wa in fc6o:z femper erit victozia f m vnum gradfnqJ eft frigida in fc6o reducet illam q eft calida in tcrtio:a» illam que eft calida in p:imo:t totu boc eft quado quan titas medicinaru eftequalis:zn6 intedasequalem po^ dere:il'd equalis in Stlitibus * £tbec quatitas eft in mo gradu graduu in quibus manifeftanf opationes nic dicinarfiin cojpe bumano.£t fi Diuerfiftcanf ^tutes co/ trahe f m magis z mimis.£t Diiieriificanf quatitates a f m plus z minus : boc eft fi quantitas medicine Debilis erit multa:boc eft Duplu quatitatis foztis:tunc reniouc' bitexfo 2 tigradu vnum vitra gradu que remilitppta qualitat6^.g»fibabuerinnis vna? medicina calidam in tertio gradmt alia frigida in pmo : z que erit !
pzimo erit Duplum quatitatis eius q eft calida in t*;**^*,
gradmex gradibus in quibus manifeftatur operatio u liiis medicine in co:po:e:tunc remittet f m gp Dictu? elw Sed fi erit tripla in quatitate gradus opationis redu/ cet ipfam ad teperantia*£t fi medicina calida aut fri^*' da erit minozis quatitatis quatitate pzima no curannif De ea.£t fi fiierit pzuuboc eft fi medicina foztis erit ipw q multa eft in quatitate:plus q 3 riia quatitas pma ingf^ du operationis : z Debilis remanebitin fua ^titate P ♦ tunc Debilis no remittet ex fozti nifi f m coparationc ly lius quititatis-f .g»fi erit q 5 titas ex fo:ti Dupla fue qiifl" titatis pume in gradu operationisiz Debilis remanebit infua p:imaquantitate:boc eft qa Debilis erit ’calida in p 2 imogradu:zfo 2 tiserit frigida in tertio:tiiccalidano reducet frigida in tertio vfq? ad rcbnufed reducet a tio media mefiira a tertia ad fcbam.£tcaiiiabuiuseiu qa qu^do Duplicaf pzinia quantitas medicinettunc pu/
te aut frigiditate ad alium gradum^deo quado tu lUt^ nis vna medicina q erit frigida aut calida m tertio gr?" dmerit Duplicata eius pma quatitas m gradu opati^s ipfa interficiet x>e necelfitate ficut interficit veneniuSJ medicine q funt in vno gradu:fiue in vno genere virtm tu 3 :t illaru gradus Diuerlificanf bac re illaru pparatio iteru? eft vt medicina q eft Debilis virtutis remittat^' fo 2 ti:t ia? Dedimus caufani I?iiius.(L'S? adbuc necem eft vt intelligas boc f m via qua Dicemus.boc eft:qz niej dicin aru q funt pziarum virtutum vna non remittitvei alterat alia?:nifi fm q?babet De qualitate ptrarietamj* Obelhqa medicina q eft frigida in pzinio nonremiim eam que eft calida in fc6o:nifi f m ruperftuitatem qtis*J| babet:boceft vnum gradfn£t idcirco De necelfitate eu qj ex medicinis que funt in vno genere virtutu? Debi»^ remittat ex fozti f m coparatione in medicina Debui af» fiiiimcotrariu? Demaiozeillaqiieeft in medicina fpm* f bi gfa.frigiditasqiie eft in medicina calida in pzm*? gradu eft maio: coparata in calozi qui eft in ea:$ iim «
/rV I
friaida irfniimo aradiKftd boc rcducit ei ad reni q nom medicinas ^iiie efl temperata fes^dtcim ^JJP| f ^ ^
ea tantii quantu remittit illa, reqmmtur coancfarem^^^^^
e per parte algonfmi:* mtificetricut reeit uu. qjuis non um imv « r j „go;pjopterca
oimmeaic^arue^copofitio^oupleKntaqjqnartusgra q'»acopltXioma?iseft^^^^^
dii8 oeueniet ad qdruplicatii6.^>ptereaqj cofequente totam rubftant lamt
gradii pudIu tcperaittiete fc6m ouplmpmiu ttrtm Wi' pjotitn t a p II -..hemus mutare aliquid £f receptio pCfS&ipW^ ^'’‘''TSrSaZs!sednoloeicredere:Tcd
cere gi feciidue eflet oiiplu prnne voJo'addere ad tbenacam multas medicinastqtie non
tus qiiadniplu.£t fic intelleycrut Xint note «lo tempo:e:rt oe vnaquaqj faciam ptoba
«Jmi ad boc vt eflent equalesiq: cahditatc -inare ipPam addidero ficut eft lignum aloes et
poti porneriit in pmogradmi ab bac S,aSioto oedarammiis ptepa-
«l!cmq que eft remota ab illa tatn qjtn fint “* “"ifom-s cdpolitioniA loquendiim entoe mamfcftioii'
bioeftenphijpiimi.£tpoft biic tteuenerut a niedicma j(jo£ fjciemusin libto.fntiiro.Etqiiains
Jl eft remota a fc6a tantfi^tu eft remotafeoa a pmaiet mnitiim neceflaritiminafcitiir tamen
banc pofiienint in tertio gradmq: triplicata eft:t iic boc ncrfcctioit qiiemadmodiim miilici quando
ttriit in qrtogradmfed f maiejrddrn eft necelTe vt po' '"fV !J.:nlp,j^cini z tonotimnz ,rpecies cempo
"ant ic&m gradii in ecceflu fiip ptimii oupliim ercilftis o^d ,,P' „,;[ufl„„ntiir poftea ce inftriinicntis m ^
quababerptimiisfiipertempefatint tertius fup/cdm
®uplfierceirusqiiembabetfecHdnsfuper piimiurgo nos facicmus.£t reus noNs^
tncdicine q erunt in tertio gradu caliditatis «ccelft rio aj perfectionem vltimanrquc beat
m erficientttmagisqernntm qiiarto.£tqiio poffiinf tiatptriann
tolerare cotpota medicinas q fiint in.j;v).gradu,£t a^ do |"'P ubcr quintiisiqui fuit t>c cibis x med c .
*’“tponamu6 3» ita fit latitudo quarti ad tertiujno eft e q"'"" h
t I B E R
ICJncipit lijjer Scj:?U0t A«i cft continene capitula occem z octo.
(n Dt' 3rtia medicine. /Iap*p:imi%
^ CIAS g;fini6peneo*pl5mOUnbu6mo
di6.tlmi9 eH ad que res neced^io tedit:t l^oc abfolute 02 finis, Scbs eft licut fo:ma 02 effe finis materiett bic appellatur finis ^fectionis entis inreparabilisXertiusefi
oeueniet dd mcliojem finem que^ cojireqiu poterit per jpfius nam.Jn alio ^0 in eodc regimine exidete malige nerabun^ bumo2es q mo:te mducct.i:t caufa bui^elbqt in eius coplexide ell mala pparatio fix3 Q elt caufa rt m ipfobec malitiageneref:^iiisbac pparatione igno2e< mus.£t caufa bui^ igno2atie eft:q: m naturis tot funtp^ parationes fixetvt eas g /igna cognofcere nequeanni^ ^
- z boc accidit x>pter ppai^t ionu infinitatcm :fiait in rm
vt eo ejciftete fiant res per ipfu? 02dmate, pbia cfi oeclaratujqnbto! q? qlibet materia b5 accip' £tbic finis caufa ru appellaf:ficut 02 excplariter q? fer ‘ tio^ppBi z fixa inipfa fine accidetibus q manant a foz^ ra efi finis Tafop q per ea5 fiimt.£t finis artis medicine ma.£t bec accidctia q fimt in materia funt caule multi-' veraciter in pjimo nio z tertio o5.in fc6o ^0 largo oici^ tudims varietatus q in naturis indiuiduop inueniuntur modo.JSfed bec gticula quaj incipimus mo efi nobilio? queadmodu accidetia pp:ia fo^mefunt caufe multitudi ouop finiuqui iteru m bac arte requinmf.Ht \xc adbuc nis varietatii q in mo2alitatib’idiuiduop boium ccgno"
piffimedi eme p quo vide p b^
in otiasoiuidif partes.vna efiqualV fanitas oebet pfer tiari,fcpa efi qiiafrremoueanf pparationes q induent an co2po2ib’egritudines futuras : z bec efi pars media inter coferuatione fiinitatistz egritudinis remotionem. £t fcias Q?bac fenfctia no valent nfa cozga tnerimifi a eotniptione q eisg accide's fif.^tboc pliirimuj accidit ppter fugfliiitates cibop q in nf is C02p02ib^aggregan-' f iir.jQb efitqa manifefiu efi q>no quolibet reginiine:aut cibo quilibet bomo vtatuncoapiis fanu remanebit fem per.tt boc efi vnu electuarifi q6 in bac reperitur arte: z fi boc no eflet I>ec ars fufficies non oiceref.£t idcirco
jicuntunHttotum bocefi^a m' bole multe fpeciesindj' uiduop vel cdpofitionu inueniunfcqa efi vltimu cdpolK tum:t ob boc puenit occultatio varietatis pp2ietatu q innaturis z moaahtatibus indiuiduoiu mueniunf:$uis in fenfibilib^particularib^ fdiuiduop manifefiis quo ad nos c6mimicent.£cce aliquatulu egrelfi fumus oidinej libiinofirimotnppterbocminus iVquef luuamctuja bicremouinius vnu oubiuq6 multi fapictes fcireaffe^ ctant.pemceps ad nofiru reuertemur ppolitfu£t oice-' mus q ? lUi qui oiciit q? illi qui regunf f m qj fial^oicit m regimine fanitatistpenitus ad bonufinc ternunanftne'
■ Tbecefiverae^ alicuius au
Ct02i6 fit inuenta.£t qmis oiifRnitio Sar.fit c6pleta:non tn efi&clarata:^ efi qii oiminutatqziUe no manifefiauit er quo genere cflettqiocs artes miniftrantes q fugna^ tura ooininanf:aut q ipfaj manifefiat trib^fimt modis: aut erfit ficut fugfifientes abfolute qui fomia vel matC;; ria3 no faciunt fed pcipiunt;aut efficie‘tes abfolute q no pc'piimtf5faciut fojma in materia exifietepparata:au{ fimt niedq:boc efi v t fint in gte efficientes:? in ptefupfi'' fientes efficictes in eo q? faciunt foimarfuglifictes m eo qj manifefiat materia:? peipiunt fug illanuHx^plu triu5.pmus efi patronus qui regit nauim:? magifier qui lignamina incidit:? nauim facit,? fecudus efi z tertius q rdfiruit ipfani:? ojdinat ? pcipit.Ht bec Vba optime dc claraui modo in coniento fug fc6o pl?vficop,£t fcias qj ars medicine efi oe genere earu q fimt efficictes abfolii re.06 efi:qa oat fo2ma qua coplenf nf e ogationes na/ turales.materia exifiete pparata:? bec fo:ma3 u6
pot nififmaptitudincmdterie:aut nature:? bic efi finis pv ■■.««•mivpi.v — *zr'T
quefitus qui efi ad vocandu arte vtplurimfi loco epue- nulia:q: ab ifiis vtpliirimu polfumiis aDitinere.ijjed oe nibili fuo mbiecto.£t bic aflimilaf regimento 6aCquo illis q ocnecefiitate nos inmtant ? fine nfo velle oe bis regi t>5 bo teperate cdplbnwquo boguenit ad fine na^ efi Dicediui£t Dicimus qj caufe q accidetafr coirumpifi turalc fuevite:?admo2tcguenitnalemqppter oomk funt aeris gnmtatio:? mcdiieniensexercitUKficut artm natione fit friditat is z ficcitatis f uper mcbzapncipalia. laboiiofaru ? cibi ? potus:? accidctia anmie:? vfr om^ ' iSed bec ars no Djbuc finc trlfire:^ fi Ix5c fine Doceret^ nia q adducut mala coplexione materiale vel no matc;^ triflre boibiis vhierefemp:ife buTu^offiHi riale.£t q: ab bis per Dieta cauere pofliinius aut medm
tas efi manifefiint cau^ 5 pbibetvt pec ars circa fmi eop tenedo ficut in coferuatide fanitatis mediu reperu • fubieau fanqbiie fine no confeqnaf efi fimilis caufe.qre %J\> boc picinius q? ipofubile efi fanitate aliquo uio^ etia alie artes circa ruafubiectataliquado fine laudabk " '
Jej no bnt:ficut ih regimine exercitantifi ?trdfferctium:
beneDi ffin m it illt^ qui iDfjniingreflbm DiffiniuiMPices Jaimtquomocognofcit finis buius artis aperte fiiomm qj niedicina eft ars operatrix:q inuSa efi experimeto: / pafiiuop.£t ifiiviimedicopignozantifi fequunf.Sicu^
* ^ ^ ‘iiidinif iUi qui Dicfit q> Dies bominfi fimt niimcratuq: nd efi uu'
pofiibile vt l?d teperate copronis beno regmiic regar: z ppter boc oiutiiis nd viuet alio qui malo reginime ps ttetiinXn boc ranfrimc accidit ? ab accidenti remoto bde arte mco 2 ruptione no adducettnec ipiiiis nobiliW^ tej aliquo mo pfiernittqa boc accides ppter fui rarita-' te3 fere annibilaf.Ht qui appiopzut egritudmes reb»^ Volutanjs ? rebus extriufecis folu ipfqs appiopuat uie dietati fiiarfi caufaru:? ctia niinou partu06 efi:q: gra^ diis baru rerfi nd efi nili gradus caufaru efiicientiu fcim Sied qa ifie caufe manifefiius cernimf:? medici qfi oni' nes egntiidines ipfis adaptdt.gt fi aliqua accidat egri' tiido qua nd pcefilrmt be caufe Dicut q> bec a omina vo limtate qa bec f ba vulganb’ placem nolm
mus eavituperare.(I7^tpofi$ fuficieter locuti fumus oeiuuamento buius artis: oemceps volunms loqui oe caulis q nobis g acens cozruptionc adducuntrqbus re' pugnare poffumus per bac artej:? folu funt caufe effi^ Cieres»h53 iflaru qda talep fimt q» ipfani cufiodiedi mo' dus p fe manifefie p 3 :licut cdbufiio:mcilio:pcufl^o:? U'
pferuarinifi g cibos temperati cbiini ? quatitatis:? f tepus receptos ? per motu ? quiete ? per fnpfiiiitatuni etiaciiationc:? per aptu aerem cu accidetiu remotione
z efi qj ifie res fup2adicte mftis indigent medqs ad buc que ad malam coplexione aducnumt.£t mdio: modus fine:que nobis ipote oare exifiit,? bene oixit:tn Dictuni cibo2um efi vt comedatur f m modum medicmaleiu.^» ipfiiis fuit Diminutu:? idiget additione vt melius Decia/ fcias qj fuperfluitates per modum fricationis exercift?* / fctnr.Bt efi boeveru q? bec ars aliqrt Deficit in idiuiduis ^alnei: ? medicine euacuantiir . Oue omnia mgredium l ppter males pparationes q funt in ipfis.Q6 efi:q2 non yur in genere oifFerentie paeferuatiue ab egrmidinibns 7 efi impole vt fint duo boies vnius eiufdc teperate com /futuris.£t quaiiis boc mirabile videattir:incipianuis a ' pler ionis ( ff icationis fpecie:? ipiius iuuameta oiccmvs.£t oe fp^'
SE XTVS
0 B
ciebu 6 e^erdni z dud iuuanieti'0 1 ali02uni.£t pcitea re iiertcnnir z oiccmus qualiter vnaqiieq; lu^^nes conv pleponunioebeat preruari.£tfatw in eo quod p:eterqt De virtutibus cibonifumus locuti.St’d in boc libzo Dir cemu 6 qtialr caeis oebeuius vti:z qualr cii eis Deb5ra^ «itas c 6 feruari.(C£t fiti* etiam oe virtutibus medicina^' runi fumus Iocuti.£t oeinceps Dicemus qualiter cu5 ip' lisfanitasDebeateffidzconferuarL ^ - «
E (CDe ejcercitio z modis eius*, , - £ap.z"# r AB tTercitio icipiemus z Dicemus q? e^rerci^ tiu eft vfr mctaoui motus aliqua volutate : z boc ftt pp:ie in meb:is motu voluntarifi bntibus:«fe^ cudario in meb2is aialib^ bntib^ motmticut (iint vene z inilfa mitrimctuC:Btqa e/ercitiu ea mcb202u rnotus^ e?:ercitiu quoddd ert ^pzimqb^eft coe.£oe quidc eft i( lud qD totu continet co2pus:z t(te eft motus vlis abrtra-r ctionis.cui oia coicdt aialia.£t ejcercituij ^pjumi eft q6 certis apptopiiatur niebzis : queadmodii V.ojc q e^ercK tiu eft pulmonis:tfedere z fup pedes Ooreea doUi ejer citiiitt Docetur in motu mcbzop nouiter g? exercitui fit DP2iu of memb:o. *Dec eft Diuifio q fit a parte mebjop* CiSed alia fitoiuilioejcercitq in eo gjcjcercitm efi:q efl* quia quodda e(l e^ercitiu fo:te:t quoddaa Debilett qoda catemperatu.fo2tevero2Debilequoddd aduenit pg abfiraction^ illius qrolumfua mcbja fatigattt in B ingre ditur e>:ercitium velojc z fardu*£t aliqii ej^ repugnatia; que iter ipfum z aliu5 mototc fit : vt vnus pmar ab alio; aut ficut ellet in eleuatione magni pondens lapidea t m boc exercitio velocitas vel tarditas non intrat.£t aliqtl in vno ejcercitio velocitas t fojtitudo coiungimf fic I io^ cantibus cu fpatis.£t iuuamdu ejtercinj tcperati vfe e. qarpirituintrinfecumaugmctatttfuperfiuitatesm^bto ru nutrimenti expellit aut refoluittz fuBam mebiop mol lificat.£t id in oibus alfis rebus cotpozis c magis iuuati
«iijt q6 efi. qa calo: zfpirit^augmitatipipfusfuntfnes nalicalo:iextrifeco.!S5 calojaugmdtatus ab alqs extrm fecis reb^‘qucadmodup medicinas autp alias res que calefdcmtactmficutcalot^
Dofi Digonem iuuamcta facit fup2adicta.ipedfi an nemiiKl>orf*fiaR««dedueftvtmebjatraba^
bfiTdtadlutt 9 > iite motue ledet retentma mcbjwu vir/
•Ihie no covlef nid B 3 *^* no nifi nio/
Swtofefiana^ vjmacoloiataell co/
«is Icipiat rubificari t
rit termimutuc ojfedaaqb etfcga
nimis «lacnatii Wbilitate
fwti ejrercirio o:cr£itantis.£>:crqtni;?o oeb q
oiadfi eft no «lacuatmet E ipm pot 0 'irolntum.St’d temperatum ? ?fnmit; t ob botTiiUam membiom aiigmtntat.coipiis *>^pinguat£t vir teperatu exercitium conferuadt pni tatis mirabilis caufa exifiif.£t malitia que pg p:iu«
Part 39
**e exercitu accidit in carceratis manifefiaf .qa
cajetice fiuntt z eoju coloz ell impuriis. t oes ipu is ®bdtiones fiint lefetz boc no folu boi dccidif*veru5 etia? 3 lqs aialibus fouentibus contingit:ficiit volucrib m ca
F fri^efricationezmodischis. . . ;
RICATIO limiliter b 5 mentione irupernuita
tum euone 5« Digonis.£t illius fpecies
m qlitatcst.j.f m m qbMt^t fit
"Pfra lenis aott^erataiaut Ii v>a wcere fotfis oebms
aut media*i’^ w q^mui^ «mi y
ogatio fo2tis i C02 p02if>^efi obturatio p020?u z ouricieg) co2pop^ 3 dbilis optatio e pozop apertio ; z moiucies '7:o2po^£t ogatio media inter bas Duasmediu obtinet. C^Operatio vero multa elt caufa maciei cozpczisiz tC' perate operatio eil temperatecarne aiigmentare,S>ed pauca in aiignieto ogationc no bjmiii quia aliqtiantulfi calefacitinytle rimtoperationesfpepfricationis finv pliciumtzperfcictiamfimplicium feientiam compofita' runi cognofcenms»(C3C^po2a ^0 fricationi cduementia funt eadem di tcpozibus exercim.£t ego in eo q6 futurii eilfpie exercitq cum fpeciebus fricationis ojdinabo*
E dJjbe luuameiitis balnei. jCap.4 •
T CLVlAbalneumellvnuexbisfirr q fuper fluitates euant.6bemus loq De virtutibus partni balnei C£f Dicimus g? balneum in nobis pnier^ faeipzimit ogdnes.pmas.V5.fc6as z terfias.Tlaipm bu mectat z e^iccat : infrigidat z calefacit fuperfluirates q funt i po:i$:zfub cute euacuatez aliqfi oppilat; ventcfita tem Difibluit:infiationcremouet;z co;po2a nutrimento pzeparattz alkifi cdmouet appetitu:; mam De vno mc^ b20 ad aliud fparginz bumotee flnxibiles facktz et do^ lo:es mitigat:; aliqfi ipfos remouet.CCB banmi ptr^ rietatiim ca vna ex tribus rebus exifiit»t3ua ert Diuerfi" taspartiusbalneuBliacfi Diuerfttascojpop patientm. Xertia e Diiierfitas mote in balneo.fllT^urtes vero bal
eede bnt gradus: qd c.qa aq ca fa iter ca mi ; f ridii tegq ta cotpus refrigerat ; bumectat:; pauca piuoionc ope raf:; in bac pauca Diflblone abilergitfotdicic que m cti ti retinetur.; aer q naj buiiis aq retinet ad C 02 P’ inducit, gp que eiianf a co2po:e fugfiiiitattsfiib' tiles.; bec efi na ptime Domus. £t fit aq finit alibi Declaratu? efi:tn no bumt ctat cotpus fi cutaquateo w non applicat co2gi ficut aq.imo Deficcat cozpozatzfmgy caVioz efl plus Deficcat. CTSqua vero ; aercalidifiima calefaciiintco 2 po 2 a:;aliqn Deficcant:
; fuperfluitates enant:; bas fiigfiiiitates enando vento fitates Diflbluut:; aer cu bis Deficcat:qiicadmodiim Di^ ctfi efl.(££t be actiones nd fiunt nifi in co2po2ib®niudis; fed in co2po2ibusfuperfiuitatib^ plenis po20s cutis op^ pilat;qbefi:q2ppmalitiafuperflmtatum;multitudinc
P02i claudunf:; ob bocfugfluitates egredi nd pnt.; tuc
fifit patienti boiripilbnes:; Difeurrut bumores:; moue
tnr De vno meb2o ad aliud nieb2u?.£t ggea no efi vtilc
balneum butibus repletione
Xertia ca eil mediana in bis rebus ^pdbuc fo2ti auget.
(FEt balneu Dolo:es nd remouettnm illos
fione materie caufati:ficut apata ; bis fitia.£t mfridatio
fit efl cu balneu potos agit:; ciifugfiuitatib «l02C ; fp ritu efiat;; q pfe infrigidatio fitipfa gg aqiiafrigida q m balneo efl frigiditate ogaf.£t appomf aqfrida co:po2i vt caliditate cate aque rep2imat:; mollificationc mem^ b2or rectificet:; calote nale co2ripiat f m modum cotre ctiois fjb202u ; coquop:q vtunf friditate in fine gg iteii tione' fnd.(T^t’dfcias Q) non Debem’ cum aq fnda bau
n^earcnifi^ftf«£fl«tta«mieu9rione^(r£trdasg'ei^ tes z ciunt fine lefione virtutii?;! mebia niolhncat iin
neruoprclavationeitlMimectatlinecalefarti^^^^^ oppilationerefrigerat abfqjimiifcatione.ftb «a „?mficf.partib..scalidiafr«^^ qtiid m eis oam percipitur ilhid tft m coip ris^qa irt pwrw nullum Damnum euenire p ^
L 1 B E R
'jyp . i
V»rnt 4 -
Cuii^ 'r- ■ •^■^r
CTDcopcrationibwsl&mmtvigflie. /Cap.5". itenicti} cibari voluerint illa ea(Jcm’fibiojdffletttr.&^f
O PjfcR AT 10 ME 5 fonmimco 2 ponbu 9 fune cjtui 3 tn^o:iim non oebetbabtTavtptripni
oi «6 z iMimectatio. £t vigilie optratioes fnnt Dif €02tmK02po;ia non ot liccetiim ne per boc eic ^ ^
^ ^ttrnrtin ifHnfivi (icf ftttn ^'»ih*>citMri 7 ifi iiniiflfnddii bfliiiean nonOCDCus»
lc:Zcaio:eni qeciatntauc
mu« t>c rebnsjqiuni menioiiapiecedere oebean
rffc>e regimine cc2poum:zp2irao 'cozpozia tempe^' accnsvtvmuaiq^wiuiiaiiiwviiMv - .
iCap.^"* ea6^co2po:ee>q)eUut.mehe veroatotarpccie renujn^* BI N C E P 5 narranda eft Dc cofematione < 5 ed cboleram rubeam per viinam educut:^ mebza wu
D nitatis vniufciuur<B*i)CrCdptoniu£t v5 nobie vt a niectamdn quibua ficcita^ fnperiiertit.(L’Uniuerealiter
tepata mcipiannie. Ht oicaraua q) in illa qfi non cibi umenufubtilea eenon ocbet.£t e>: nielioybne car-^ eil neeelTe nifi arbitrari teperametn cibo:fi ejter nibus quae comedere oebent vel pnt funt carnee perdi citiop:fricatiortfr balneoifi fomni t Vigiliap z acentium cum cu medulla panis pjcparate* £t ab berbis oibufi z aie z circfiilatianim: vel aerd teperatu.£t boc in cojpo fructibus l^umidis abftinere peben tta videt mibi g’ re opat io appellaf per modu 3 Doctrme z op6nis.£t bic mines talis coptoms i 'qui tofir^mme regunt lunt pa^ errauenit ilii g no credebat arte medicine in pferuatioc rdtliibfiica feientia) recipere per naniri vna e;: iribu»
fanifatiscoptonis tepate babere mgrelTu^teo qj crede^ perfectionibus quas oijcit Ble;:ander ncadiarias eiie bant ipfa^ ed epone folu i parte curatiua.£t vere ps cu. 'ibbilofopbo videnf babcretpod vero tres feptimanaa
:rcitioppartt.£t li ante fricatione e^tr |is:idigere V5 eo qo ea q r5 ipiu5 neciaumt.V3*eeercmu;i citiu incDoarenupolfibilcect vt ev boc pozi oppil^ert^ jbalnemz alia filia Difficillima ec videnf etia ap6 .lUuji tur pKipter fuperfiuitates qnc ejcitii pjepararcnt.lLt j qopmaf g^fmisboisfitfanitaspp follicitudine tempc^-^i c^eunioliuecalidftneceflaruBertrquiaDiiritic renioUn ralifi goredonnz penes illu3 l^oc oifficUe ec v5: qsto raa- « fuperfluitatesDilToUiit* (L andilia mollia efle Ditt.
gis erit Difficile penes illu g opinatur q bois fanitas ert ne contagio carni vlla lefione podlnt inferre. £t frica^ inaiis finis pn aie pfectionc.aut vt aliqua ifenlibile bea^ tio gdem a fupenoai D 3 ad mferius z ab inferioii ad »J' tifudinc ofequaf :tn boc certu no ell nifi penes paucos^: perius.*t e>: latere ad lat^:z ejDtrafucrfo ad trafug^fiis*^^ V
mulfi opinanf.no tnfimt ec boccertimec curare Vi^i boc agendo ab omm parte po:i apiuntur. £t aer in quo dent pp vkrtonaptis malis.([;S5 g3n*0 1> regime Diffif pannos epiet D 5 ee filis aeri verisiad boc vt fiiperflui''
le imieniaf :tri voliim’ ab eo fepari:qin oe co bteiiiter Io. tatw efiones menfiirate i'fficidtiir.q6.eft:ga frigidus aer ,
0 /
SEXT VS
A fcz cvtco2p^folidcf:zvipo2e$boniretm€qnfvt ab bia5 ab fjcercitio accidutmb alteretur. tiones que circa coipua ejcercentur interpolatione reg^ ruiif z qer^Sied fricatio iinml ac velociter fieri licut oicit 5af.qa ii totu co:pua maudilib^/lf ^femel fricari poflTet vtiliua elFet vtfuperfluitatea litz feuiel a co:po' re ejcbalarettz bec fricatio vc oictu3 eil cu oleo oulci fien.CC5uiiene3 aut g bac bnf copVonc qnpuenennt ad quartafeptimana annoaim aqua frida balneari oeoent propter folidationc raritatia m eonini iiiebzis ab e^ti> Citio Derelictetvt calo: p:opttT erercifiu3rparrua aggre getur z adfim p:op:iuteno:ercuertaf gre adimpledort eode nid bic aq qnt fnsid^ queadnio dii in ejrefltib’ a balneo pollnla/.aq i(ta nmna frigidy
tati nJ babeaKnec ct in ipfa leperana adede 03:qb tifc infrigida vt nn: meb:a ledici reniiUe fn^a nraiii mce
B tioneno l3j:z b« balneatio fiibita 05 ee.Sed •« balnta tione vfablutide capitis aq frigida idigeni’fpeciilanoe. etaUSaLfiiic oe ea locuf no pofuit fii/jicieiites codmo nernec oc ea ego onbiio:ni(iga caput e niebiu fridue nam’:« in iunu vtrii oeat balneari aut no:oico q» non.£t poftbecoia cibario? laudabili cibo iic carnibus galli' ne:z pane pfecto vt ocm eil pparatou carnib’ edinisia annalis agni:z vitulilactetis.c:t)02a f 0 cibadicrit cuj oes oigones fiiermt cclebiate.Efmrmani oicetis qjbo bi3 i oie cibef.erit neciu3:vt bisejLercitet:^ bi6 baineer. (f;£t 5 jLoic gj qda medici oicut gjb ont ter m oie cele b:ari.z b eide placere v 5 oe q no niodicfi aniirorqo e.q: ii boc fiat tenz bo:e cibi tertia fectione bcbnt:q6 e.q: cii C02PU9 iuiienis b regimie vtetis fit foztis nae:z bone oi^ aeflioid no idiget v( ipi^cib’ tertia oigone oiiiidaf :i bec partitio no couenit nili fenib^ z oebilib’ na: vt idem iple Sa.refert.£t fi aliquis oiceret qj bums partitioia necefli tas ppaia necefTitate fequeref ande erro: piienit q: con trariu h$ Vep;q6 e.qa neceflitae partitiois bo:ap e;:erci
r taz balneopfequif necefTitate ptitionis hoza^
j-l nfilwrfciitasWaMM a niuvt ejrpellar' iicut aliefn
0 "'‘9‘is-5teYitWtmcfta^tiomod^^^^^
coitiliiiudeftnoainictumcoituirW^^^^ »cficcatco:po2a z virtutes
necelTe eft vt fricatio que poftcotfu? fit Ihc OT
coitus rcconipenret.£tneceireemvtb«fncW^^
**t afperitatem vt pojos conlbpet z membza cont ^ fiat cum oleo multo. , ,
CDe regimine eius per fomnum z *
£ T SOMNVS ipfiusnecclTeeftcfyt fittept'
ratus f m epigentianaturesz ''f'**'’*’ vigilia no cogat naj.£t bec oib’obfeniari <?•<*
mfpfius reginictocomiferit peccatu? aut aW^
‘«irealeinon rnperucnerit.Sedfiin
Pcccaneritidiget cojrectionc vtrepugnet binc per cw
*rarium.f .g.f, comedat aliqua (lipticatz W«rc
® eat codipatumeceiTe eil vt rebus pinguibus vtar .£t »oc accidat cibi pauciMteu t£i$ lenitudine £ cotrariu?
co:rigatur.ga plurimu ctcacofirictionis fu^fluitatueft p2opter reni e^trmfecaru malam cdplonerb eit calidita tis z frigiditatis ob boc.qa cdferuariab iiiis oifficile elbz cum oico bicruperfliiitacu3 coilricuonc no folu fterco:is a vrine icendo; 13 totius co:po:is fuperfluitatesq ejejeo manant iicut e>: meatu q mtereparafele;:illit:a mter epar z fplene;a qui puenit ad paiatum z nafu3: z vtr qii bec meb:a regime oiniirtunt indigent medicinis basfiij; fluitates euantib^.Ciitfcias qjejcercitm e vna reb^q indigent co:rectione Ii m ipo oelinquif t peccatu qo ma^
;cime in e;:ercitio cdnlittitur eflUlua qb noiatur labagui. ficut pigritia aut lalfitudo q pofl e^rercitiii accidit. H£t ii oijcimus in bis que pierierunt g> labaget q6 p:ouenic a reb^ejctrinfecisfunttresfpes rimphces.vna til vlcera tiua.fc6a eexteriua.tertia e opofa:« vlceratma eft lUa q fit ab bumo:e calido:a fit et pg retentas ruperfluitates non oiffclutas g ejcercifnim.aut gg bumiditates liqueu ctasev pinguedinem carne ppter immoderatum t>'er^ citiiuUnde necefle eil vt medicine adhibeantur; vt bas ruperfluitates euacuent z oilfoluant:z boc fiat fricatio^ ne leui z nmUa;q: bec fricatio p:op fer fui lenitate' nd op nilatimmo oilTolumm quia multa euattz oebet etia fieri cum oleo calido veteri flipticitate carete. fy balneo magis necium eil aereum;oeindetepiduaqueri;mcibenc
cibis fubtilio:ibus biimidio:ibus:atq5 fngidi02ibii6 foli-'
to;m paiicioaibiis $titate. £t cozrectio ejctenliiie oebet fieri molUficatione;m idcirco oebet fieri fricatio lenis cu oleo calefacto ifoletcu oleo anbetio;x cu oleo camomel lino inutile non ert:m eil necefle mozari in balneo teperg
to:t mo 2 din ipfo trabere.CiCojrectioapofeqiie cue;:/ teniionefttjz lelidisfeniibilitate: mq5titatismemb:iaug/ metatione tribus efficitur modis. £uacuaaone.V3-mfri G gidatione z moUiftcatione;p:cpterea indiget fricatione ^feje afl ifc/ rubf ili leui z niulta;m oebet multam attrahere mozaw m tcra 3 ® oe^ udiia calida vel tepida; t inungi multo oleo tepido;§in tuendaa^ enate oleii oe befaicegu.violaceu vtiim'iflif.£t cibus nitate paucitatis illins fpci paiicio: oebet efle cibo aliarufpe/ cies paucitatis z frigidio:.loec efl rtginie temperatec^ plerionis in etare iiiiientufis vfq3 ad.w:xv.annum.
^ (IJDeoiminutionecibi. iCap. 9 ®.
P OST H E C vero exercitium oiminui m cibus fiibtiliaritflnecefletmcibifint bumidi aliquantum luni ad cal02C oeclmantes;m i fenq etate excrcitiu fiat equale ficut itineris fuauis;m calidis z biiniidis idige't cibis;mbocregimenlatitudine b 3 fm magis m minus in nlalitatc z oiminutione anno2ii;z tales m vnoquoq5 oie
abenf : 2 fupaadictum e;:ercitium eifde papiaf ; : belne
z fricatio.it quia in co2po:ibusfenu3 vtplnriiuufuper-^ fluitates gnanturz non fufficit ejrercitatio illa fuperflm tates riiare potenter.necio opojtet in confeniatipnefa' nitatis Vt cibis medicinalibus aut medicinis ponantur. £t»pterbocinp 3 incipiofnaruniconie(lionuop?ytr<‘' bus biimidis reficianf: Vt bletis elij:is:paratis at almu'
ifi vltimii cis e?iftit;z vti bebent ficubus ai femine vrti ee-zcrocotz lifibns ante cibti?:z aqua mellis ejrillit \tv lis"marinie iftis qui neq? vinu neq? ceruifiani bibnnt : § vinum vtilitis poteft epllere inter alips potus.ariito
<iiiefiunterpafliilisinielio:csille eplhmtqueejrpaflu'
urcarentibiis micleisfiunt.£t boc ideoquia resano.
biliw-srimtfenibusruntillemqmbiisv^ reDcrif;eo gp refillunt ambabus fiiis qnalitatib fl
^e perfectionistz colotfuus queinnollrafit terra vems non appellator
fejcroenfiutMnftCTdat^tinm'no2itemp ^
t I B E. R
I «eni^esionflmiaticniramtatist^ nortreno
qppcllatiirvinrivetiie nili pfcqnaf rpatiu vni^ anni aut ]fnt'dij.£t fi infenibiis fiint meb:a Ufa per naturajtext^r/ jritnini eis comieniens non erit.q: feneje cui ejccrcirifi dinatur r eil ille in quo nalis lefto tnebzoju no eft* £t (cnu busnecHi} erti>alneiim ter in nienre;autquater.£tiani DijLinnis qi hmenes iftius cdpfonis non indigent balneo od regimen ranitatis:^rcnes indiget eo ^pter eop e)ter^ citiom paucitatctqa regimen fenii copofitu ert eje pferua fiuo z pfcniatiuo.tt D 5 ia iftonij ouo2u regiminop c in B gj vnu p file ali6 p oilUre fit.£t e neciu3renib^ vitare ci^ bos groifos inter alias res.£t fi contingat eos aliqn co^ medere afiocieseos rebus fnbtiliatiuis. iojlacbonuc (enib^venas bntib’largas:§ neciuj ell vt cu meile vtdf^ Senes ^ofridecopronisp nam t venas bntes llrictas lacti no app20jcimct.(nt>ucurq5locutifum’6 regimine teperate copfonis qualr regeda fimt cozpota ab Ifantia Vfcp adfenectutf:^ ^iiis illa regimina fmt I6ginq a pofli bilitate ifti^preruationisJtn regule fiint o:dinate volenti fua fanitate cdfcriiare:t fiin boc Deficit: cozrigere D3 cuj j;; eiiacuatib^fuperfluitatestz cfi medicinis 0 ppilationes
aperictibu 0 :zputrefactionitapatibu 3 refirtentibus^ (QTDe regimine co^ponim babentium Difiemperantiani compofitam. /:ap. i o"*.
D e H J NC volumus loq De regimie aliarucom plejciomhHt Dicim’ gj ifloju C02p02u Due fiint fpe cies.vnacfup cuius mcb^aolaDnaf mala com^ plcjcio Difteperata ex loco z cdplbnib’ Dillcpera tistt alia i fiiper cuius mcbja mala coplb Drtaf : q in ip^ fis recipit Diuerfitatc.^.g*^^^”^ ccrcb:ficalidu z fidcb’ fri 0idus:z 15 ipes f ni 6ar.c Deterio: pma. z mapmc qn ta^ lis coplb in m^bjis radicalibus fita eihHtreginic ific2U3 magis cfi p2opinquu3 pjereniatiue ^ coferuatitie majeie ’ inillisquibusmebtapncipaliainruiscopronib^runt Di ; fcrafimtz B regime efi qfi nicdiu inter regime co:po2i« quen6rimtlera:tconditione3 aptitiidinis q egritiidinc addticittiicut in co:po2ib’ fanis ejititibus in qbus c vnii figmi aut plura qegritudincpnofiicanf:z ego narrabo in bac partetin eo quod fiiturfi efi*
CCD ^ regimine co2pc2uni calid02um* £af . 1 1*”*
D einceps volmuus narrare Dcmala cdpie rione fimplici:t incipiemus a calida .£t Dicim’ gj in coplbne ifio2um no appareti pneipio multa le fio:^ cfi iueteraf ipfa^ ficcitas comitaf: t fup cov poiataliu cbolera citrina Dfiaf;2 io opj vteo:u ejierc^ tium fit facile 2 fiiauc cum fiiaui Deambulatione egeta^ tione.S'3 qj Dicit TDip.qi co2po:a cafa Debent gefeere z non ejcercitaritno D3 itelligi nifi remifle:qd efi.qa olmoda quies C02p02is no ingreditur viam fanitatis.Et ob B nc' celfe e vterercitiu fit difiiaiii fricatione teperata:q qdi fricatio cremctuefiicitin carne.zipfi fricationi aflbeief ciliq eji oleis inunctio eje oleis frigidis: Vt oleo Violato: z firibus.£t balneenf in aq tepida ad boc vt eji* co:p02ib^ copfiipfluitates fumofe refoluanf.fo^ aer balnei eis vti lis no e:} fi pofiea balneanf in aq frida pdefi vt coiriga , - iwr Danu fi qb aq cala facit: z eo2fi refectio fit bina i oiet
M tfi ficcitas^m eis multum manifefiaref tertia refectione
Vtantur.Sedfpes cibo2fi f m q; Dicnt medici D3 ec f 3 fili tudine in fanitate pntis confeniatioistt irti cibi dbet efie caliditaut calidi r fic.t fi volfiteop copfones alterare D3 fieri p i>nu:tnpaulati3 adB regimd acceddt.Sj Dico ga ifie coplbues 6[ erent a tepameto ad vnl extremitatum ipfefunt »11* pl* ieiddt egritudmes ex giie illius
coplonis:^ B fit cu fupuenit ali^ ci extrinlbca: z pp bac nptitudinc q i eis c iiicta.Dico cp eo2fi regime p fife ex to ^ fieri non ga tales capiones qics ifie fiint f m
vnu modu no pduerant.imofunt mobiles #is cgritiidi ne c6plonaleni.£t ppter bac cam intelligere non Dcjii^ in regimetofuo2UCibopcdreruanonc:imo z pzeferuatio ne ad refifiedum ei q6 accidere eis polfet ex ptcruariim p2eparationu malap.£t ppter boc totu efi necclfe vt in cibis fit aliqb contrarm cdplonibus eop:z boc efippter timo2em occafionum extrmfecarfi* Ham ex parte conk plexionisfolius non efi timedum vti filib^ in toto : z bec efifnta illoau quifniam ifiamferuant:q3uis ex toto B non Deslaret.tn ifiiid regimen non fufiicit nui euaciietur bii; mojqui banc fouet cdplcxjone3 p vomitu aut per tiiix» Ventristt Debes intendere euacuare illu bumo2C per lo cu cdfiietfi a na.ita q? li p Vonntu:pcr vonutu.2 fi p fluxn vetristp fluxu, tmeli^ e p fluxu, ga talis euatio c magis nae manifefia.£t mibi v: fufiicere:vt bns bac coplbnej v
calida: vel calida z ficcd: purgef cu tamarindis violis niyrabo.citrinis:2 aiubleb.i.co2n3iola z filib^.z ifie com plexiones calide:aiit calide z iicce fm plurmiu3runt va p02ofe2funiofe:zobbocbalncatione indigent ne cito effimeram incidannz fimiliter fi tenui Dieta logo vii f«e’^ rmt tpe.£t bonum efi ifiis aliqn pofi cibum balneari vt cotum cotpota impinguentur:red g in Dextro latere fen tietgrauitatc3 boc vitare Debet; z efi nccelfe vt rebus Vtatur ex oppilatiuis.Tleqs ifiis c coueniens potatio Vi . ni:xfi bibat vinfi bibere Debet aqiiofuni.£t v IV Dico gt regime copfonu calidaru3 z fic.2 calidaru3 fimpliciu no Diiierfificaf i fine nifi f 3 plus z mimistquia impofe cfi Vt caliditas in fine non Deucniat ad ficcitate:^ vnle eil 1IU0 oxBaccbara in tpibus calidisfrigida C113 aligb^feniimb^ tbcrbisqbabetvirtutc apcritiuaz p2ouocatiua3fin>’ caliditate: ficut efifeme rcariolt';^ capillus veneris:^ et (i me apn:cuiits fit fua virtus rep2efla in q^titate cu fenii^ p
mbus nielonis:i cucumensjaut cu alia re q beat tepera *
re caliditate z ftc.matericp Dictarfuqueadniodum efifii^ pcsfcariole z violc,£t mirabilis aue3oar Dicit g? in oib^ locis in quibus Vtimiir oxBaecbara Debemus vti flo:e nenufaris:^ maxie calido tpe.£t Dicit per experietia gj nenufar b3 fua ptopietate pteferiiare tales a feb:e.3f tej Dicit gjfempercu oxBaccljara Debemus vti rebus q os fioebi fottificatficut aq mafiicis:aut cinnamcmfi autfp* ca:quia acetu in^tu efi acetum os fiomaebi ledit.£t m^ bi V2g>aqo2deitpc calido fit regime coueniens’: Duni'^ modo cu ipfa fit aligdqb reptimatnocnmctii otis figebi cx ea.(T£t qui bnt cdpl^one ficca necefie bfit ecp co;p a bumecrare:ne in eis acceleret fenectus:-! boc D3 facere cu cibis bumidis laudabilis cbimuiiciit e caro pullotiB iuuenu:t vti balneo aqtic Dulcis tepide:tfiigere laboti , 2 Vigilia: z oia accidetia ale q cotpoti faciut aegrere ca' ,. jy
liditate:ficutfuro2 z ira:z eotufiria:2 alliieface ea q co: poti adducut Delectatione z gaudititz vt extrinfeca que eis intedimiis facere fint^tiafue coplonKVt folia falici cvitis2aqfrigide:exceptogaudiotcpato:aereten)ptv z ratotz mobilibus lectis:z aiidirefoncs amenoseis con' iienic' 6 efi.(Ci 53 topl'onib^cari 6 zbuidisrupuemuregri ca*^; tudines putride z Difcurfus fupfluitatfnz maxime rc'po^ U' re iuu^futis.£t idcirco necefie c vtexercitenf fetti ixt'r^ citio z velocitz vtanf fricatione multa z fottitz ^ et bal ncenf an cibu:z op3 vfr fiocbfi talifl Ittieri.na fi ipfitis cd' plexio ad mala cdplonecoiierteref buotestcti^ cotpic qdidc6clinarc't:ztuccib’coni6clinaret ad friditqte'Z ficcitate‘.£t ifia coplo no c t^pata fic opinatus c 0ar.£t antig t>ixenit g> copfo nalis e cala z l.nuda: ga cu copa-* mus copfone nal^ inq5tu efi media extremitatib^ tfic cimus g? efi teperata eqlis z extremitates mtclligunf B VHl.coprones.£tqnipfani cdparamus Dominio fuper'* fluitatis elemetop quefunt in ipft. ncs Dicimus g? fit ca-"
SEXT VS
A tiddtbumiddico^Cdritd&tbnmiditdspIusDnantur
^ j in ipfa 43 friditas z ficcita9:z no oiclmue bic coprontiii
nui (^u^nruuunc viQ naitiii*tT^v & waiii i biuelfe temperata nili equiiioce —
met oicit qf nalia 02 refpectn cj:treni02U3:t calida z bu^ cdparatione t^erantie Dicif:t ideo oubitatur f ni boc tempus gj bec temperata completio non inneniatur» ^p>e euatione co:po2umcalido2um. ^ap*i^"**
E i N c £ P i reuertamiir ad id a quo reparati m ^ fiiimus:t Dicamus q? no op5 apptop^iare con^ I jfreruationcfanitatisrohUupereATCitiumbaU
neatione z cibos habentibus banc cdpleirionc Veru op5 ciim boc etiacuare fiiperfluitates cum medi^ cinis laxatiiiis a capite per via ilernutationistt rigido 02C mailicc z grana flapbifagrie:t etia piiocado V:ina5:t medicine puenietes ad piirgddfi babetes bac cdpfonemfimtmedicine leties fictit agaricusturbitb:i cbarfamu.£top5 grilli nniltii ab oppifonib^fibi caiie^ reDebeatrt iter ceteras cas piitrefactidis buicrefifie^ re Debet eiiacuado bumo2e g piitrefien pfiieuerat;t cu medicinis refillentib^putrefactioni ruisqualitatibiis z illis pptietatibus.g? q: na putrefactionis liat per e]i*neu calote cii3 biimiditate fiiptlua fetida fient fiint ei medi^ cine od02ifere m vltimo ^tietatisift fi tu feceris vnaj cdpofitione in qua oes ille virtutes aggregenf eritylti" tna medicina ad preniationc ranitatisiproinjDumdre^ pjeflt lint in illis ehis virtutes gb’ no idiget.(C c6' plexio frigida D5pTeniariaij rebus calidis fine bume^ ctatioe.V3.exercitio balneis ficcis cibis 2 bis fimilibus* CTiSj copfo frigida z hu*t>) regi cu regimine calefacit' te z exiccate:2 cil multiplicatide exercitqjt indiget eiia^ ciiatione ppter fupfluitates q a tali cdpfone gener anf* eSed cdprones frigide z ficce ceteris fiint bteriojes: z indigent in earu regimine calefacientib^ z Ijiimectan'' fibustt leui fricatide:2 Dulcis aq balneo:t exercitio te^ peratott fomnoldgo.HtvtrcdjpIexionis biimide indi" gent inter refectione' z refe^one mota Idgatqiieadmo dutficceindigent bteiii.2cdpronesfrigide e ii^emd^
cine adl?oc valetesfimt myrabandut polYpoduim.^t vina aromaticalAintcduenietia valdebuic coplexionL
£t coitus nocet plus ceteris oibiis coplexicnib^mdxjc friddis 2 ficcis . B inter cdplexipnes:calida 2 bumida fu^rfliiiw tolerare pdt Ieuius: 2 qiiepei 02 e 6 funtfrigi^ SSS n^^clio modo rebabent cir
.cailludjlla funt mqualkatibuaactmiszvM^^ llemperatefolum in partiuis tantain non nemtquantam Diflemperatem vtrifqjaut m ^rtiuis. ^ CLJ^c refumptione extenuatotum*
E D R H Gi M E N cotpop extenujtop^ elit per V ptrarmeaufaru extenuatidistvtfifiicritbim^^
^ fa cafitas cum ficcitate mebtop valebit mda 2 bii' ^ itiida Dieta ;2 fi caufa extenuationis nient pjopter l>cbilit 3 tej attractiue que eil in membtistinunctio piei
t ti cliue affert imiamentumtDuniodofolum flet Aipernie^
bta Donec trabant dbtimt non plus:2 fi mota contra^ Terit nimium Diffoluet.2 alterabit : 2 fi caufa epccatio^ nis erit fuper viXDite Digeffiiia frigiditas adnnniftrcnr ^a que confottentDigefltua.ficut vinum 2 eaque fcis:2 extenuatio ficdtati affdaatiir.C?^^^*5^l?f v qiiado puenit^pter DifTbiiitionenmlta.2 aliquado p> Pter paucitate Digeflionistealiqil pptervfum cibotu^ Accopȣt rectificatio illotu^ efl racilisre extenuatio C02 Pomm pinguium ^ per contrarium:fm 9 tu fcis*
C:t>e conferuatione cotpotis cuius membmj efl Dillem peratum» iCap*i4'”.
H v c V s a V E narrauimus regimen vuiepera^ tecoptonie vtr.Deinceps narrare volumus De regimine Difleperate in fmgulis mcbtis.i£t dic^ mus g; regimen illaru compfonu plusigredif genus pferuatidis qi regimen compfonis Diileniperate cdmunis.£tintentionfa m talicdploneqlis eil iila;eil Vt f tus illius niebti fottificet lua cdplone teperado et eiiandorupfiuitates q in eo gtianf;2 remonere caufa5 q illagnatfiipfluitatc pliderddo vtrulitlefumm fe autg alterius mcb:icdpaffione;queadmoduAdcbus m alig»' bus boibua efl lefus p fe:2 in atijs p cdpalTione cerebti: z mebta qmagis Daniftcanf alijs funt niembta p2iapa lia:cuc6ptoerit alteri pria.^.g.cii epareilcalmnito^ maeb^frid^tz coip^eil extenuatuu renes arenis abim^ dat; vfvt in coape extenuato teAiculi multu giiant fper ma in talib^idigemus regimie mixto;2 plusiltare Diilc^ per£riepiaiIofio2i.ita g> aliud obliuioni nd tradariet b igredif ooctrma De ingenio fanitatis:2 ob boc nd plura bis DiCem^.^3 reginie pleruatiuu efl vcgfie anatiui Ii ait oicem^wflea.B fciae qj Deterio: baru cdpfonu efl illa q e i cerebto dclinate mrtii ad cafitate aut friditate. id gj qn cdplb cerebri c ad nialit a puerfa ell ca adiiet® mali multi z niagnuqueadmodu fiit apata colli,2rgnd^ tia 2 o:is puftulatides:2 apata vulue:2 raucedo:2 ptbi^ fis 2 tiims;2 Dimntcria:2 alia ifiif l\fia : 2 aliqn airrunt fupfiuitates ifieadfidcbu:2 coiruput ip3:ita g?fi fluxus fiierit frid’ puertet ipj ad friditate;2 cdpfo toti’ coepis C02rupef;2cuB paties eructiiatides emittet acetofas: Vt mil?i tpe imietutis accidit:qt nie’fi6cb’pp malifla re giminis mala acgfmit cdpl'onf:2 medic’ mt’igno2asea 2 exit tafr q6 ftiit pfirmata qj ipfa3 remctie no potuit.2 ego ignoras oino era fde medicie;2 abbac oes pifiepe rdtie niee oitfi bnt.£t qn Difieperatia fuerit cata nux’' btimop in aligb’ erit calid’.rememo2atio f 0 oium bap in capto oe igenio ranitatie ptmefj(E S3 pfeniatio cd^ plbniscerebjivtnd Difcrafiefefivtfi efl fridil fiippO' nanf ei res exiccatiiie bntes catitatc efi aromaticitate: fic mac.2 garioftli pulueri3atupofiq3 ciivinbfuerit ablii tu z euacuenf fupfluitates q in ipo ^inuegnanf cu fler nutatide 2 fricatide q ftut cfi radice mici$:z et gingiiiap fricatio pfert.£t crebta mafiicatio mafiicis;2 vti medK cinis q enant bumoies in’ eo abudates tpib’ ccgrufstet maxie in vere 2 aiitfino.C^? cercbm Djfieyiperatu in caliditate in quo fupfluitates care grianf p p:m bui’cd^ feruat;2bocfirimingedocaput pisoleo ro.2 enando bumo:e ptriliante f m g? meli’ vf puenire.£t ylr cere^ b2u magis alteraf friditate q3 calidita^;2 pp B cp5 ipm a frigo:epreruare preruatidevltima.S3 regimeilloju quop ipofe efi regere ipfos ifio regiminemecefle efi co< frniare eop qlitatesrqifi ficnted eqlio cdplbms a fim na tiuitate vf niibi vt cgrittidines eifdem fiipuenietes fint ex repletione:2 cb 'l^ocidiget euatione vrKV3.flcmia;2 maxime fi in eo appanierintfigna repletiqnis.2cp3 cu boc vt abfiineat a cibis rinilti uutrimeti g nd f?3 c^ plexione teperatd maiozpars fuarfi egritiidinu a malis bumojib’ b3 pnenirete ob boc op3 ipfos abfiinererefei re illos euacuarc ofidcf ado femp $titatc euonis y t no fitfiipflua nec Diminnta:eo gjtalesfunt gb’viia eiio rm ficerevf in vere:2 tales fiint g idiget Duabiisrynaa.m veret2 alia in autrmo.£t ego Dico g? illi g
nib’in feptimarisannop:autmmcdietatib tcpTtcu
facmtqjiUigomni demtis 0» cgritndics vtprnt Obnermintitis aut circa ipro«.£tio circa vnuqd® md»' £or.aticr. T* ?
tiidiifi bcccd prid^rdndfitqifi ftjerd cii boc tegmine inulti petueft cuadere ab tgritudinib^cw acentarr eue mctib^t puenit et vt g Yclut mutare pTuenidme mala: Tt mutdt ipfam fiio po(^ paulatim ne terreant fubito. CJ>econrcniatione cotpojuni que pteparata Ibnt m e^tudmea cadere ► ilap .15 *
D £ i N c £ P 6 volumue tractare t>e cotponb’ q ppinqua runt:vtinegritudme caddt:vteojum malia aptitudimb’ obuitniu 6 .(E ^rr Dicim’ qy genus Vernationis fiituraru egritudimi fieri P 3 qfi aliqd fignii manifefiaf :tfic reae ell ex genere cu^ re cgrotdtis m pntu^^.g.refiflere lepze vt no fiat cil idej cu rebus quib^curaf qn elhillud idc Dicim* in alt)o egriV
tudinib^roalarufoaptitudiniumanifelliot ^ illaq
z >2 rpotaneuslabozmaqfi bicco 2 po:ib’ade(lpparata fimt in infirmitatib’multis:t ob boc oe ifio vremfermo Item faciemus q? no erit fimile alijo malis aptitudmibiis ;ppiijs in omni egritudie:eo ^ modus obuiddi illis apti tudinib^maliseilvnust ide modus cuj cura egritudi^ r»um ipfarilt idcirco id no efi recitandiis.jEt fcias g? no lOblitintmus oe pTeniationib’ co:pop tepoae coiruptio Ilis aeris:fed in pofterii oicemns.CESed icipiemus loq ve labote.z Dicemus qd iaj Dictu efi in libto egritudinu q? pot efle tribus modis^Unus efi labo: vlceratiuusret b 'ipes fit ab bumo:ib’cboficis q l?oc mouent:t De bac Ibe ad pus itendim"» loquiaiiaibcs d 5 eae'fiuus:t b ex fanguis mUitudine fit:t f m aliquos d: vaofiis.Zcrtia fpes d 5 apofus z copofitus ex eirtcfuio z vlceratiuojt ci^pp:ietate efi vt fuptieniat oib’mcb:is apparitio cre mcti circa oia ejrtrema.£t volum’ icipe a aira oes bas fDis otmtetpoflea f 0 De vnaquaqjfpe loquemurpfe. £t Dicimus qj ci eflicies efl mala copro malis.g medicis nn coicas illis fpeb^ erit aut alteratiua aut euacuatiqa. £t alterationc z emtionc facit nd cuj cibis z medicmis 6 babet Difponerebumo:es adbuc finemjz aliqfi admait ad bfomnus qes z famcs.Ht euatio fiteu medicinis Qpuocant v:iniz fudo:enu ventu: t ellcuri:ercitio.j bec fiuttga ars fequif curfiis nae:x ille funt medicine co^ mimicites oibus rpc’bus rup:adictis:yenim Deppna tmiufcuiufq} illaru voUim’Dice:eo q? nd eilaf vnaquecB iflarurpecierusvna rpecie euaaiati 9 nis:nec alteratur vnaqueqt illarum rpecienini vna fpecie alterationis. (TDe remotione z p:eferuatione co:pp:um a Iabo:e vlceratino* , . *
I N C I p I A M V 5 nuc a labo:e vlceratiuon Dicam’ I m ci efficies illius ell bumo: acutus moidicatiiius:?
tu fcis Qj bunio: mo:dicatiu’ ell cbotic^.-aiit menc’: aut fiegmatic’ falfusidq: vnufqfqt 1 H 03 U ell mo:dicatk iius.Sed cbofa ell aaita pp fuu acumc:t melia ppter ftii acetofitatctt flegmafalfiim pp fuam falfiigmea bic accidiit alique Dilldnestqd ell q:illi bumo:es non emi^ giunttqmaut Aib cute folu fiint locati aut pfundati m murclb:atitllmt in mufculo z venis e>: Via qua fueniiinf in fanpiie p 5 no ppinqua.^dbuc no ell longinquunuqn fint di illis biimo:ib’altj bumo:es mucillaginofuz fo:te nd funt:c fi funt nd effugiutquin aut fint in fpogjofitate camis aut in venis.t fi funt in venistaut fiint cu paucK tatefanguis aut cn ei’ mftitudie.£tno ell mulf fanguis invenistnifi di illi buo:es fiint paudtt ndftmt multu elo gatia cdpronefanguisteoqjiuctio quo:udi in actu nd fitnifiafipuerfioncipfopin fangumej:^ aliqpollpuer^ fione in eudi:vt c cbofa tlmefiatt aliq cito puertimftz Qliq tarde.qffi qfi eldgati fiit a fangiile Idga idigit puerfioetz q PP **^9 puertimf :z b ell q 6 pt
Dici De blabo:e;i vmifqftnillop pp:iaM?5 medicini.£t
cati fotte exercitifi t fo:tis fricatio eritffiffici£s medicis xa balneo z dbofiibtiluant aq o:dei t fquin(ibin z filia. £t qn illi buo:es in po:is funt locati nd idiget ejtercitio: f 5 qete z lomno t ablline a cibo:eo qi illa addiidit pig<^ ne: t fero balneenf in aq tepida:a cibis fubtilib’ cibenr poli afiuptionefqn^ibimeo g^fqn^ibin euacuat p v:inl z fiido:e lUu buo:e) q pt nioueri a nd^CJl^t fi b acctis fe^ dabif:p b tiic plene cJs bui’cognofcim’:a fi nd fedaftet fomn’ipatietis fuerit oebilis z varius:dtc nd ell bunio: in came : mufculis folmfed etid in venis«£t tiic cofide/ randii ell fi cu illis bunio:ib’qui faciut buc labo:e 5 fimt bumo:es nmciUaginofi aut nd*t Dicini’ q? fi nd funt bu^ mo:es mucillaginofi : bumo:es facientes labo:em funC in pc:ofitatibus aut venis:t tunc attendendu efl fi cti$ eis ell fanguis multus aut paucus: aut fi illi bumotes funt remoti a fuba fanguinis aut p:opanqui.£tfi patP cus ell (anguis : bumo:es funt remoti a fuba ipfiud:tiic bumo: ille facies labo:e d$ euacuari p pbarmadant endperfldniiasfm Ipdm illius bumo:is radetis lab^ renvfitie fiicrit cbolericus:fiue nicricustfuie flegmatic’ faifus:q?ii qfi illi bumo:es greut a na in qlitatettuc indi^ get eiione cu medicina attractiua:d PP^ie babeat refpi cere illu biimo:e:eo qj qlicate peccat*^5 fi peccat qn^ titate tiic facieda ell lldmia:iic Dirini’ in lib:o ve igeda. £t fi illi bumo:es fint cu multo fanguiett nd multum re moti a fanguis fuba:tuc in p:imis Debet etiari p fidniid: z pollmodu p pbarmacia 5 ;boc ell li nd adfint bumoies inucillaginofi.(C06 fi di illis apparet Immoies mucil^ laginofutiic pftderadu ell fi buo:es fuerint in venis c\}3 multo fangm*e:i nd criit multu ab ipfi’fiiba remoti:tuC fifr Debet euari cumfidmia:qmdi pl>arniada Difficile eet.^t (i bunio:es mucillaginofi fuerint invenis mfti cu fanguie pauco:: buozeslabo:etferetes afiiba fanguis fuerint remotittuc nd ell fldmddu nec plxjrmacadii eo q?fldmia pcrnecabilis eetmec in pbarmacia ppofitufU fecuti elTemustq: ppter eop groffidc Immozes obedie^ tes nd elfentSs plus flueret:: ctia vene claiiderenf:< bic iterponeda eilqes medicinalis:: (iibtiles dbi : icy fiui line mlta caliditate ad boc vt m^ta m meb:is illop fparlio nd fiat:: piienietins in l>oc cafu ell fqn^ibin De fe minib’:cui’ ficcitas fit ref>(Ta cu radice lilq : vion£t aq o:dei puenies bic ell:: miajctc in iuuenib’ cu radice feny culi*: bidromelet.0 q: i co:pib’ illop vetofitas grofla : iliatiiia gfiaf.pcipit 0a tDari Diapipereon : macyimi mu53 in nf 0 climate boc c vitadutq: polfct f b:c icit^ re.£t ipfe jSar.bis nd vtebaf nifi in tpe frido:: frida co plbne:: medicine fiibtiUs mebza rtrinfeca pfo:tatescu remiffo calo: vtilesIutlicDarfiue:: alTap:: cmamomu: : amb:a:: calUaligneat« i arabico id>altcba:: gariofiiu :fii:ia aromatica.CiS^fi^?*^^R”^»^3»'2 repudiet fa dt boc ppter fua ilipticitate:: fi cu alqs copofneris bo na erit cdfectio ob l?oc:q: mcb:a pncipalia funt in viti' mo Debilitatis:: mage os lldd>i m I>ac edpdne mallie no obmittaf.S^ rofa no ell bic cdmentoda |>pter lt« friditate : ficci.q 3 tiis fit pfo«atiuo*Sj fiicados ell vltP mu in bac cdpdne qlitate : ppnetate.: qiicadmodii^ ii* boc cafu fldmiail>ibef::yomitiis rdne eade*S 5 qn bu;; mo:es mtidllaginofifiint in mufcnlis t Anguis venap c mudus:tuc nd tiniede funt res mulffi calide t vtmapuo cdtes:ppterea q: dic nd ell timedu vt iMimo: in mebus fpargaf*£t 0aHbic vtif medida eje pulegio fca:: mib* multu placet lUa aut ei firis.(t £t fcias q> mil>i non fiiit necellt narrare bec figna fi^ificantia bommhij biinio^ nimtllop nec figna fignificantia quantitate nec tocfijo qa omnia funt tibi nota in lib:o fignopJEt tu Dcbes pfi' dere invilna ifi cognitione generii biimopqiti inter mu^
A Ibilod fimt.^quMtitdtem 5ebes Himere a re^iit^ me^
cedcrttc a complcjcione a rcnipozc z eratc:z Tcbus
Part 40
m Ub:o ftgnozuni Dictis*
remotione c ptdcruationc co:po2ua’labo:eapo^ itemoToae]tteiUiuo*
fc D labor apotus z ej^curmus t>e neceflitatc C ' tuoueniunt a /angume tiiuito : ideo coaueniens eit ^ pattentempnnrHobotofnaretaaurufiundo quan titates f 3 tempus z etate^ t comptone licut in libzo oe iitgeniofamtatis oocentur.l:trunt DiRmguenda m& b:a in enumeratione iRius lab 02 is*ita Qf li in capite gra^ iiitasafliierit cephalicam flobotomare oebe6;«fiin me b:is niedqs ba(Uici:a cu3 ambas continuerit partes me dianaerit flobotomanda*
CCDe conferuatione coipop tpe peililetie aens.iCap»iS«
I N H ACparticula adhuc narrare remaiiteospop pieferuatione ab egritudmibus ab aere pzeter na^ turam.(L'£t Dicimus bieuiter qj aer vt alibi oictui eil pcrmiitaDir aliquado in qualitate: z aliqnldo in rubilatiaruarfed cum lit in vno aut alioitui^ pjeparata |iintco:po2a recipere egrltudines (imilesiUi coplgcio^ nutamen oia cojpoia-ab ite Difponibus non leduntur: fedfolu nocentur cojpota pparatamam Ii eflet hoc ofb=» ede egrotarent oes in aerefljpjodicto»31ccirco cdfidere Debemus in regimine vfi omnes has continenti pmuta fionesihoceil in apertione oppilationum:;? in r^illen db caufis putrefactionis e? toto:z cum Dico q; oe^ has permutationes contineanttintedopermntationes que in fubflantia funf.S5 permuta tio que in qualitate ejnllit in vna.V5.autin pluribus regimcipfis qualitatibus co^ trariii efle Debet:i hoc regime partiailare elti^.g. li efl Diiiemperatus in caliditate z ficcfi frigidis z hiuregi oe bct:z Degere inreptentrionalibus locis in qbus adme ner repaimatiir rotatione aque z folqs aromaticis humi dis^fic omnibus alQs qualitatibus excedentibus contra rium apponatiir.£tri magna caliditas non obflaret le^ «iter cuacuande clTent Aiperfluitates que in tepozibiis illis eflent acneratt\S3 aeri cotrupto infiiblldria fimur rerillenduefteuacuationibus vribustcu rcrnlentibiis eoidimie a tota fpctz vranf cibis frigidis t lic*a putrefa cDone remotis ficut aceto z Ictibustz ar<!^mati 3 f e aere cu rebus refitotibus putrefactioni licut cu cofrott fro/ tacett aalbarto.£t terbentineinefr ppuetas in «jeriaca maio: iUi tempoii epidimiali multum relilht fu «ncdo ab vno characte vfq> ad $.yz poil no pebet come . . «Jerenifi celebtata in omnibus membus DigeRione J^Joc fttfbati CTarhounu Boliig armeniis z terra figilla/ perWentialimagnwni
^ ^iiomen ^uetoar odot vrine hircouim confert roulDim:
* t>59> er aloes onas partes erodz niyrrbe partej.j.oe qno fumatur oi oie pondns.ini.C3ratojn5:cu vrna.j. Vk aqua mixti iiiuat miiltiimtt no efl inuentus adhuc au quie q hac medicina frtvftis q a peUilentianonteairef. Sed in cothiptione t^is calidi Debent eligi loca alta in ^luibus regnet vetus reptcntrionalis aere 3 imindincas; Sed ficotruptio mfubllatia tota: habifadiimeftm DO^ mibtis terraneistt canemofis z loca alta vitare:z vita^ re oes fructus huniidos: z tiic necefle eft vt"oes pu^g bmctpis penit^lintnociui:ob hocquiateginscxiifig rebus c cite coaniptionis. £t fitr oc^cari^ exce^
Ptis Volucribus montanis:licutpdices z files ifns,tvm **erfaliter restventreni lenificantes hoc tempo:e opti^ **^erunttqucadnioditm tamaridi:viole:cafli3;c manatt Jtiod Dictum eft in hac particula fm nollraj intentione wniciens eft.
(C&plicit liber Sestus £olli^et;
(CJncipit liber Skptimus qefl De curatidergritudinu liue De ingemo ramtatis:z e ptines capfa tngmtanoue.
modo euacuatioms male complexionis materia lis e non materialis» /:a^p”
IBb^R medicatidisqbfgenioramratis intirulaf:oicim’.g} cb h q? repi> na3nit Due rpes»V5»egritudmesz acciitiapntia eghtu^ dies»? iteru egrmidinfi iut Duefpes»V5*egri mdines ppe z pnies z copoiite feriiatio:
_ ____ vtftinta malitia occofperiymalecdpronis malis z no malisurunc egritudines p^e meb:is cdiciali bus*Uf nobis vt narremus icipiedo pus a via De inge> niofanitatis a remotide egritiidinuppap mebiop piifai fi fint m^es aut nd males: t pollea igemuremotidis egri tudinu meb:op officialimx vltimo curatione acentiu *
currem^^^uis m niedicatide egritudimi cdtitieatur.qa p remotione egritudinis acentia remouef. C^t volum^ p narrare egritudimi i?iemb:o2uniprimiliu curationem malhl z nd maliunuc po/tea vnaqua^fpcm intedim^p^ tractare:^ h nobis vf ojdinata Di/ld. £t vicim^gf itetio m mala cdptbne nd mali eil vnica folaiB e vt adfui re^ aertaf naturam :tl 5 ndfirp 2 inio zfubarr nifippriu^ per qd male cdpfonis remouef fpesct llmt cibi z nicdy cinc f m plue male cdpront egritiidinalifua p:ima vimi te reriftetes*f.g.fi mala cbplo litcafa z (ic.remouetur p cibos fridos humidos ?Hiedicias.£tq:Dixim^q^ tio male cdplbnis nd malis p tfiibafr a p:io reniouetur» Dicimus qa cduenit aliqu jVt a lifi p acens fimitr renio ueatuniic aq‘frigida mala remonet cdprcne frida;co qj claudit po:os:z mfpiirat cqtia: t fic colcze intnnfccu foz tiftcat:z 15 medicina nuiltuefttimeda: 2 nd 05 fieri nifi in necitatis tpe:z maio: ps medicop q ea vtilf errat v t po flea ollendem^.flTSj mtetioremotionis male copioms tnalie Duab» reb® exifht: vna e Vt mal’ htmioz ulef.aua efl yt;mala edpto meb:! rectifkef q relicta e a mala ma< terie rpariioe i mebzie*£uatio Duob’ fit modis; vnus fit cufidtomiatzaliuefitp pharmaciirecefnumaut vomi tiua;autV2ine x>uocatiui:z p clyfteria:zrudoH'3;qs oes opatides operatur medicie cii fuis f tutib^fcDis z tertqs z ppetatib^queadmodu mala cdpropnia remouef i^tti tib^ pmistz aliqn fit eilo p leiunuuexercitimbalnemz fri cationc,S3 eiione p fidtomia rdne z expimeto cognorc| polTumustz iiniamentu ab expientia cognitu manifeii^ eff^Sjitiuamctii rdne cognitu ouob^exifttt modis: vn^ modus e:q2 onTiim e q? medic^fpfeq D3 vid nqtiir^'! f$ Di cim^ Qjnafanat p fluvii fanguinis egritudmesfan^eas miiltas:z eade rdne ihiienim^ iuuametu med^einaplaxa tiuap.Scds modus c qiipofe e vt aliqn db’ %pctpfup<
frue ndfimiatunitaqjin coipcranguisrupfluusaggrege tunaut alter hiimo2:tfupfiua idigeteilonivg nccia 'fiof mia aut Pharmacia aut eilatio aIif»S 5 id«ni «3 z eperck fili in hoc cafu fulfiaetii nd hnt:q: nimis minuut paiilati
ue cdparatione habita ad hac repletione frtft ftn vafa*
1 1 1 accidere polfet ficut accidit illi qfommabati fangiimeo balneari: vt Dcrn eft rnphis m lib:o figno.v Dic 6ar.vil cognouitrangumeinftia cdpfoneabildare:? r fidniid libi fieri impauittr cdruifi hie ab alqs «n^dte fequctibiis vil Hrafillrotig ei ^bibuerat nrinutiond;i|,* innixeriitiibi abllinctidtz abfiinendo facta fuit Diflot^ himio^::! ide Duplicatus fint caloi z eftincwe fuif cxtillgnitiir l^pgs exnmltitudme olei qilDj ql^ifiap tfioml fieri mtt vna mus Determinare in pmistz poflea redibimus aa c»r« tionc vnitirciiit%fpecici ''"0'''“"**^ poft narrationem remm rignificantiiitn di vel no faciedif m mtitate cnaeuatwiMs
jCorwSncr. “
ctirfitni nature egrediuntur '” '3 ^tj ^„„ fricatione z medicinis fubtiliatinis babennbosca'.
niiSbiottBautcilitatcautqnantatfcantambab ^ ioremodicu:tbociam«*tlaratfi«ftml»b:oc6iijuatiO'
tate^o^juenitrpeslabonstytenrmig eftre^ nkfi^SiOjfitcufebicccdarabrf
yafa.SedKpletio f 3 virtiitc acptitatet qlitate^i^^^ n atciis fit atofioneadmodum
a A
floniia t>? anticipare m igtitye qn ocs ^ pbarmacia m egritudinibiis
te et airftR nSlej augmctanf :t boc non puemt mfi ctim nibns Sit, cunt facides ctvlleria qn
ausmcntofanguinis $titaPuo ob boegi buniojes in ipo pstinimlbpioni lauda . ^ latatiiia* vel on ipfaw
fiat cyt 2 rtuu.CSj locus cui mmusneceirariaeftenatio infirnras oe^
flSmie eflqil biimotes ejrtra cnrTnni nSe m quanutatest «« cpa^a in palTioqualitate egrediuntur.C £t nia yimc bic coce^flonna ♦. 5 ’*””J^flinij,,n,oiibus fieri no cebet ntti pcedat qn bnniop qlitates qlitanfangmms no ^^ hiSc iflilniatio totius cojpisfeqtietnr: z foz' afiiBaranguihis eloganftboc efl qa no frt crodt a miici^ t famef eft vna et fpcbus
-s-r^ssps ns aisiisagg
■ **'5!it1mMfolam«ionemttficappinqoaptem4biiena' naegtitudisilt& rcqratnwcim^^ nm m rem , intedinnwfolam ^ ^ Tione male cdp tonis no malis eft vtrcctificefit boc fiin
cnamnstfedqfirnbtr^o^^^^^^^ nopdt niflgSjietard curantis in gradu ejcifilluiB 5^1
-ttiC arctn®bou ^ a<iali4 R infubtb t»*'® ® tcpametb.Sciedii cqi vt cognoftaf Jiiefura bW®
moitnffterfltttmilji videt giiwcfintppK^^^^
• materia in fnofimdo ni gere t nntrLento:* regiminen a purgatione eo:fi a
aquIdosetectafiHtadacrt^iicta^ ^?Mnet"pnrg™
C0 aliquando necelTe daE-tmeftruusaptiuatiocollietietcrcitiistnegligentia
tmiltamnccdTitateiiieo enonmz ct^tiis operaf inbocgiieniiiltutep g;in niaio*
r<^dijrtt g^ocbcmiw ^uen^/ ri parte nS egritiidmis 5tiatiir cuonilber virtnte intef'
rinrnelfeyidetstnoftCTcarimn^^^^^ Lo^tntesopatiuasiricntvirtusocpnHiHaitviriHS nu
jbar.wcitd.i»nt>eb)fkriflobo^^^^^ S:tvirmBmQtina.£taliqfiniotnseuoni9vrisac^
tomiacaiiramaiou9tonftipationisrentri9.gamembja keMoasftoniacbibtb^^^^^^ eSataAigendofuperfliiitatcsfeculentasmagisejric/
eant fT£t fcias q> eft OiflFeretia inter medicini mollifica I ns aliqua fiint rtapit ntia Ot . j,,,,a/
Sil^atannamteo qi attractiua eft cuni attractione.® / rumflibiectommit ruam
mXSm mollificationen fitia biiins fiint q etpel/ mentomni 1 8 '®™»"'^"^^''*®«""'* *
iUnt feces foliimtftd qftbumwes qiialitatepeccantf. nist titioditnenibtojum
wfint «roin vel vifcofi; tunc non eft conneniens flomia fibile eft vt cojpns oemontlret fiiper ’*
fan qinenraboc quando mcwpote non inu^inir re
S EP T I M V S
cuegniudme?u<munr.tuncnontftt0rt^^^^^ |,vfrnnaCTpau««lf€gritudmi:tiicboniicft;fi^
;ppjia nimio gaudiu mcdicwt fiatTCfttalie no adWKnmc nicdicua
calidaatee anni calido*^ artificiale facere modus mtdicationie, quilis
caufomno erit ilte a fiio efqiWi* mif a ofuetudinc m revtru fieri oebeat aut no:aiit q««' randus tn erit «» tnj fieri ej eftficiit t»otus aq frigide m igneardentufia} ( 5au accidiKtne fi infirnius affiieuerarpoliiaque frigidem ). |
ftendneritmaioji;>iietate.W tatisfinelefionefecurepoffiimusom^ee^ /
jrionisinregioimfngida^ ^iiisepareofiftoinad)i babeat frigidmtfilwafint^
indigebitrenroUnjm^^ Ssno^aqfngidaeidenullomdptopmeftqiline;
oico qimaide apparet^^ram w
nismwioffduafuEueniateifeb^^^^^ „5fac"r«oEatiene:fedftus?fiderW
A^gdflCaloaBttuCiftenpeftetog^sa W^ ojSeiloner inniedicatione:queperdmtnifit.Sidm
copronejnifiadvnugitettrtwre^^ eiloncmanifemieftg. tenet VfmtisDjattendiifjmalt^^
di8CnrarinopoteriR*bec^,pgtwfeitec ratioe eftficiit balneatioaqiic fndemetlticisg-pdift.
rtiia medideBcipnft ”* ^ Wr it rr Sedfioiuafliiefiatmebta ledetpncipaliaitiiiottc
mmatudta} iuucnid cfl ^longat^iC uo^ i; rtgcbi eiwfitlHPP aqfi^ngiditatc r^malit ex inft nfibili^
nsietqt ei no nocetiiaio pfiintteo qjipb»»^^ i„ egrimdinett accidetibns cgritiidmi pV^ct:
ertftitadcasEmntandastobbocadg^^^ cftfrbtistfincopisuiniamfcisqiialitCT^^^
nwno pnenifltiredipfa} ad tepf^^l* atlmtpc eo q>in febte neceflc ^«ano iiv
borfttffici^iqui febte calidiirimal^^^^^^^ diget:ftciitoictiiriftimus.£tbicrcire^
L I B
Inanitione 4 3 M€p(iit 3 td qd cl male c 5 plbni^ nqn cft malistbec mamiedatio ibide no reperti vt in tf^inie ra*x etia qil accidit nidla coptb ab ejctrinfeco: J 3 a tufii$ quatr curari 03*i)e funt ii^nationee^ fumunf a mala jcdprone totiua co:p 02 i 6 ^CSt:dqd in vno mebzo tgri tiido fmpilaris epiflitttuc figfintiofmiutr vt Dictu efl a meb 3 icQpk 7 :ice.f» 0 *qn ccrebzoeuenit mala cople^io frida fi0nit elt^lxc e^udo cfHcuie:q2 pauca t Uvis facra eil elongatio a ma coplexione nnlm tnc t>) curari cu medicini0 Dcbilt^calpzebabdib^q^ tuc alia mebza funt infrldlda:^ nohpAim cereb:u:ebec i coparatio iii^
Mcnis^ rmaquwdmodiiruptaDbimiw^qnidigeeea'' ^
IcfactjonecerelttimlccaleiScipfimifiue timo:e;tfi vic ^e:zpprerotbne rpirituiLUerufirciirat nacgritudia ^ facia 6 euon^*r 3 mparuaquatitate,Zfafo bfemiepzo
minus ejctrabere De fanguine:$uia fmt boiesquitoi rent ^obotomia rftn adlxpr^annos^Sed qo pebcniiw minuere vf<j$ ad Duas annop reptimanasi^|^ar.$uia ua egritudls hnrregratmaniffai^A^t pjp|gb^l02Qll aiitf ti^o flr!£go minui vnu tnp ^
fl mezt^ t virtus qn eik liiultu Debilis npluflw vrloli mmuam^De quatitate ranguis:f 3 et op.^ vt piiof^ibeam^ jiobotomia oino:z fi viderimus g? paties no potviuerc fine mmutidetftcut accidit m egritudinib^fenii fnciss^ timoze tamcZps aut puenies flobotomie en venttpa / eftatis pzobibet Hobotomiatpp Debilitate intutis in iU^ j
m ( \C' I
ffrigidareilludfaciascu^timoze^SedaliamcbJa . ,
da ricutgint nenii % filia i fi infrigidanf calefac ipfa fine bibet flobotomiapp coagulatione fanguiniscepp grof rimozen qnfunt calefacta no refrigcres.iteninnnifi aij fuiemqua b$ illo tpe.Zps aut autunitqz efl pzopinquii timoze ad boc rt no trabas ipgimDcfua coplcxione.Ht eflati in fua t^peratia ficcitatis z calidita tis no efl cdtte^ ficut Dijcimus oe bis eode modo fadas De ficcis z biimi^ niens ad flobotomia pp ficcitate ipfi®:? pp turbationej distqa coipozib^no accidit nocumentumiTi ex parte ele vetoptz pp Debilitate ppatiomut pp tps calt iiqbpy mcfi oonimatisfup ipra.(Ti£t qd fciiiens g? niuamentu ceffit.llecita pzhiaf flobotomia oino.nqil na egrituHis
mebzimagmiefl mco2pe:eerat.nmebzut7:pncipalib^ " -
q magnabiltopationemrguas augere virtute ipfi^fug oia:z boc no Dico nifi pp coicatione me‘b 2 op pncipaliu qui bilt cu co2detq6 c(l fme calo 2 is z minera viten io no op 3 multiplicari p 2 ietate in taltb^mcbzisupzopzie cjlitate fhgida.£t pp boc tll timediij qn accidit epati co picxio calaTefrigtTare ipni cu reb’q ftmt in vUima fri. giditafetqjuis manifeflef neceflitas refrigeratioisvltiq: a boc Dico^pp pncipalitatebui^ niebtuSi VcniDicim^ cxcolligitia iftopmeb 2 op recipif Demfatio ipfcn.^#
0 i fi
reprat:f3 minucdfi cflexquatitate.£t qn inre*din)us Ho^ botoifiare aliqb mebtu cozpistt repletio foliij fiierit in nio'mlb2o:tucfigtlat rupDinimutiocquatitatis fangui^ niste id neccfle e(l vt trabamus #m quatitate illius loa m Duabus vicibus aut tribus:ad boc vt non reciperet Damnum illud m^mb2umriegredcrctnr totum fimub (n^cpl^^jrmacia* iZap.4*
IBERE VERO mcdicinaslaxativas:et boc figdat (iip quantitatem eitonist tiofans non
cx colligatia iftopmeD2op rtcipic Demratio ipfcn^^.g* i ^ Debet en ari aliquo modo:ncq3 pegjtyjLus etia: Ito Debemus refrigerare os fwmacbi niaxia refrigera/ ■<**‘*^nemD^iari tpe effatis nifi DucoiadT^c necef^'
tione;qa efl colligatu cu cerebto frigido: t qjiiis fit cali/ de coplexionis.Etno Debemus itcrfirefrigcrare nuiltii epanq: efl colligatu di co 2 de.£tTiimma biiiiis cfl q^qn voliim^^ftcere cdtradictione me'b2op pncipaliu in calo re adbibeas cura 6 co2de:eo g? ipfuj eflcolligatudi bis fneb2is.rpncipalib^io q: co2 efl omnib’ bis in potetiot g]uis fit vnii in actinficiit bclaratu efl m lib:o fimitatis: z tpe quo erit epar male coplonis calide intedas m rc^ frigerado co: di medicinis facictib^ Ix)c:qa pore ect g? C02 effer ca male copfonis epatis:^ tuc rediret admafi/ gniduj cc:;t pp boc no op^Velinqucre co: iter alia me b:a.£tno opxfblucurareftip bocXmrefrigerado^ca lefacicdo e exiccado Z biimectldo:f5 etia in oibus ope/ rationib^02tib?Xin opationibTcbis z terttfs*S^ Demo llratio buius loci fiibiectif e l?ic efl manifeflatq: qil erit mala coplb fup co2piis.i.m fiipfide cozpis no eges me/ dicinis foztisqlitatistred qn efl in co:pus op5 te vti me dicinis fo2tibus:eo gj Debilitaf Virtus ipfaru pp traiitfi faciunt per alia menib:a.f.g*ficut eflpulmc^ ;Defpcciebus euacuationisXDefiobptomia z pbar/ macia * iCap.j”*»
H V CV S Q^VE Diximus De Demf atione medi/ dnaru pervia ptrarietatismuc f o loqttemur De Demoflrationerpecieru euonis:ex*20p:ie Diiarfi ^ fpecienijXfiobotomie z pbarmacie.Dico itaqj gj quado natura egritudinis ftgnificat fuper neceffttart flobotomietneceffe efl vtptenideatur etas:e virtiistet oertz rei^tpemz pfuemdotx ft omnia ifla fignificant flip necefUtate fiobotomiemmcfrcure minuas fine timo:e: t attendas g? no fit in coipe aliq’^ m^btii leftini q 6 Dene
fttas magna pp ftcdtate magna tepo2is z calfditote ip‘ iimtz ga ocgftmt egritudini coplexione fimile cpplexiP ni eiiis:necn fumeda efl medicina tpebyemis:ec g? WP mo;ies funt Duri illo tpc*£t medici laudauerut pharma
n 6 cogit nd fvmcnda mediana nifi cofmwtio fanitatip fumere Debet poflqs pluerifu^o g> pluuie frf^ngnt ficci^ tatcjlUg tepo:is.t3erfi cfrfi comotio copfonis fup eftof nem ntedicineted tpe intqiio efl bunto: ih copararione copfomsttuc no D 3 enari nificii tinwzetred di erit 5:iu| minuas ex quatitatej,qd aliqs bunici fupabudsuerit, £t coflietudoquide operaf in bocrqueadmpduin ali;s» jduado aiit erit intentio euandi aliq6 mebzcq^ coipoaig rignat Aip eilonc ipfi<» ficiit Diximus locus fltbiecti t col^ ligantia meb:if,g,qil voluerimus cnorejsr^mp vil
flobotomie minuemus eepbalicitqz PP lUai^i
tiaj cerebti dl cqtbalica ft cwi baftlicatz^S^^m^ gantia adiuuat inefionatcuintidimustrobere adeo/ trariatf,g»cfi nimis abudant meflnia appo^timus vav tofas ad mimillastr di erit Deairfus fnpfluus ex parte rmiflranari apponem^vetofa^ fi?p rplenetqd^ojerit ex pte Dextera apponemus epatiCTlbe loco \?o appofitio rtisfi efl membziiqbintedimuseiiare in altocoipis fiat alatio in infimo co2pwtzboc efl melius eogi coadunaf Wc efio z attractiotr id landaf vomitus megritiidmib* exdtibusm infer io 2 ib®co:pis;tpbarmacia in fuperio/ ribus,fola 1^0 meb2i z creatio ipfws vernofirant itervtn fupeuationlipfiu 6 *^bigra.no 6 rdmusoe airatioeUc/ maebi gj pofTumus cuacuare ipfum p vomitu z fblutio^ nem ventris; t rdmus etia De ciirationeepatis gjeiiOf
-titumaufea^t^ etia g^ eger no Diu cgrotauerittptopter cuamus ex gibbofitate p p^ouocatione v»ne;T: con/
.. f ^ gefl conueniens mmit/ cauitate per egondEt xnopterea figtira meb2i cfl pfide
qb perdiderit virtutdEtas aiit ( tioniefl iuuentus z etas in qua minuif pteriuiientiitem ^ilp;incipiu feptimane ftjtevfcB^dfeptuagcfimfi an/
nuida in tranfifri mcdidneteo g^non efl cotienies apo/
flemata iproii^ per ipfa etmeuare per tranfituni medi^
0 &
98 Xaf.6". E
\ eme fbitie per ipl^ nec mile dfi^tn per gargar^ (C i^c cura ^b2ia c^Rittere in ciali»
nia.C3tc nobilitas mcb:itipriu9iuuanie'tujrimiliter T de
ad confeniandallia natura nos inducit: ppterea qz tale copIej:ione ca»tbiuz Tltimo |pe ca|^oluni.£t Din
nienib?u aim co;de maiore colligantia bs»^S»qn ^ accidit ppter cutis infpillationeiiuaut
tift and m ftfltu fiierit* 2 tuc ne iurerefolutiae eifent vzo^ pjopter aquarii liipticani balneationeni medica;
tali medicina a rebus bdtibus aromaticitate no 05 oe^ ^ri^^in
nudaritppterea qa nicbmm multe (Vniibilitatis fottes m t>:itu balnei cuni oleo
ri*a^t nimia tlirllA) f ibllfi OUI
indiget refrigeratione $ illa que piopter rigilias : auc iesmntn)eoK»iejuv^.v^^^^ ;ppt?r trillitw<>Uinit«nuU8ittanij indiget (Heatio^^^
cllt>egnef>uecantm,nienBrna.zqom^ lid balneo folu.£t qiipter rigilias t triftitiafitmaioa
abo«irefacittilieregn jndigetbumettationeronmotgandio.£tq^pterniO'
yipnisitialisa na n i^isnin^^^^^^^ ran. plurima in folcatdditidigetrcfrigcratipeitvtl^
Sr^®^“^Si^oir?BrnfuKuh^^ bi' gamin aqua calida cotrabat moiatt facta'^catioe cnj
So mo non paolrelwim in libjo egri' oleia frigidis z inungatur cnj olcoviott limilib».£t qil » ' i?bec via bic vtilw ciiHit.<r £t bicam’q> <>pter nmltaj accidit frigiditate balnenj intret calidut
‘‘ITufon^Jd^saS^ »V'‘c9Mi6aervtilStey»^^^^^^
L I B
iiiter effinierii t putridi efle Pj.boc eft in liobotomia z cojpis mollificatione .2 boc facias f ni cjcccfliij a fignis pridcratimut f ^ qj ab cjcpcrictia z bonitate eftimatiue potens gfcrutarufia 4?pter (bla Doctrina ccrtificari no polTes g? m vnoquotp indiiiidiio faciendii flt in quatita-^ te z qlitate m bac arte.t neceffaria ert in bac arte pter vniucrralm reni co^feitionc ej:perictia:ppter qui par^ ticulana pzicipia babeanf:m eo q6 in vnoqnocp indiui duo fieri oebet^tfcias g? ifiapucipiafcribi no pofllint oia:ga fimt infinita.^ ifia parsfcietie medicinalis nobis vetat jifectionc bk in bac arte : eo gj magis eft appao' pjiata expenctie q$ r6ni.t ppter boc Dijcit tiip.ars Ion ga z vita b 2 eiiis.£t egomet non fiudui in bac fcia Vt xy deaf mibi vt fim fiifficicsrficut vf multis medicis nfi tc^ po 2 is:qui multuj elongati funt ab eop intentione:exce< ptis filfis aucjoar z mapme Sboali z filio eius 39bcna riatciii De^pfeniet vita.ni ifii veri magrifunt infcfa me dicinaIu*Reuertamur ad Dcm nofini z Dicam^ g? maiot pars ifiiiis fe.a (tipticitate 4>iienit z ficcitdte.t majcie in copfonib^calidis z copfones ficcas Imtibus.£t beccis no pueninnifi ga cibi pmutanf in eop fidcbis ad fiimo/ fitatc:t gb^fiipiienit eis flujms vitris z plurib^eop gb<» boc accidit:acciditppter cojriiptionc cibop z ipfomrti tno:dicatione.£t aliqtl accidit illis vetris cdfiipatio*q5 pzauu e^ifiitt cofiipatio bec accidit ppter caliditate et ficcitatenui virtutis e^rpulfme Debilitati:z fic Dicendu cfi De medicatione vnhifaiiufq^ i(to2iim per fe* ir be cura febus effimere quando eft cum fiu^u ven> Vn tris. . .
■ i T D I C O gj illi ctii accidit lliirus ventris in ip> r fius curatione pfideratio ert l^abeda.7ta q; fi ?>u^ nio2 eductus eft z fiiijcus ce(rauit:fac ipfnm ingre di balnciKZ ipfum ciba cu pfojtatib^fiomacl>utz iprum ftomacbu cu vnguetis cofojtatibus vnge.Sed cu^flu^ >:us efi in fi atu melius c(t vt in balneu ipfos ire rton per mittas.l>pc.6.Dicit:red noni medici medicanf fo:tcftii/ >:um cin balneo:ga Dicunt q attractionifacit ad oppo fitaj parte.z $uis ita, fit no eft pp:ia medicina:red efijp accns.z io ga efl p fitttudinis vid.£t tu feis g? puum expelli per fufi p:iu^vit Ijocqn pofliimus efi Dimitten du 5 .Sed paties ert cibddns abrep pofitioe ipfius in bal neotimo Debes preruare vt rectifices ipfi^ fiomaebum cuatione cefiante cu lana infiifa in oleo abfmtbij z oleo ro.z fi mafiiccc5tritu acceperis z cum oleo ro.mircue/ ris:z pdicte lane infuderis : multo foetius operabif.£t Vtr feias q in mcbus piicipalib^ no ell fupponeda niC/ didna actualr frida:4«*^ potentiarr frida eeifiat.£t fi fiierit multa infldmatio in oze fiomaebi mifeeas cu illis ©leisfucdi ejetremop vitiu z fiiccu cvdoniop.z aliqui ap ponut cerd z faciunt inde cerotu.£t aliqui ey bac medi' cina miranftz Dfit.cum eger os fioebi be'at mala coplc' jciSe calida viciatilcur.S.ponit malbce cum oleo ro.z nos rfidem^g? lignatio bec recepta a mala copronefola ell alia a figfiatioe recepta a copfone mebjuOb f)oc q: intetio medicationis illius mebii ell vt fojtificef cfi me dicinis bntib^aligd ilipticitatis di amaritudle z aroma ridtate.£t pp boc pmi experimetatojes no curabat 6' bilitatd lldcl)i:nifi di bis rupdds.£t pofe ellvt mllis bo niinib’ nocebat:eo q maU coplbne^ no pfiderabattfic Dicit.6.vni accidit g maU copfonc bebat in (locbo ca' lidd z ficclIDultu ergo cofiderddu ell fi mala copfo ell tata vtipfajnimiu timeanntsuludebimus folu; inous Ood)i ofo 2 tatioe.£t fi no admifcebimiis ciij bis frigidas medicinas obreniatovtfmt illis ftfes in (liptidtate:et tales medidne fimt miilte.Sj fi flunis no ccflauerit no befillas ipftim cibare di rebus Iliptidtate 3 bfitib®:z f m
E R
quantitate fluxus ipfum rcge.ttam fi paucus fufiicit panis bifcoctus cu ^ucebaro velfucco ro.pfect*^ aut cydoniop rucco.£tfi multus fit fo2tio:ib^ vtere vel pane bifcocto o:dei cufucco cydonioptz vmu pomomj granatofellbonusdbus fm.6.Sed ficeirauerit flu^ xus mica paniscouenies ell.£tfifijpuenerit calus app^ titus fumat efarium cydoniop cu aliquatulo mallice cu fucco extremo2U3 vitis.£t SaLvtitur boc efario cydo' niopqbcopofuitmfineregiminis fanitatis.Sed medk cina in qua intrat piper aut res calide tunc ellyitada:
zmaxk m climate nfotepoie calido z calida copfon^ £t qii illis acddit vetris cofiipatiortuncpfideranduelt
in qno loco fit cibi retentio. vtru in ftdebo aut in intem^ nis.fi ell irtllocbo.S.pcipit Daripfectionetnupiperii: fed no DC fo:ti in qua intrat medicine:red De Debili qua pofuit in lib20D€ ingenio fanitans.£t bec medicina no ell cotienicsmifi illi m quo cibus permutatur in llcicb? '^Oddcetofitatcgallomacbis calidisz naufea ex calidi; tate habentibus bec no erit vtilis medicina.£t ell tem I5ar.qd 133 occlaratu ell in egritudinum lib:o q virtus membzop eque oebilitaf per coplexionc calidd malaj ficutperfrigida:gaaliq 6 memb 2 opn 6 b 3 fua accidetv tiaitifi per menfnratu3calo2C.£tfi Debilitaf per coplc^ Xionc frigida Cll boc fiibllatialeao q ell ei necefianiijj £t ;ppter c6plexione5 calida erit per accidens licut lol fo2tisquiextmgiutignem.zcalo2 fortis fornacis extm^ guit candela-Similiter potell Dici f m.6. De Debilitate llomacbi q fit ppter catifas calidas z naiifeas calidas. crgo.6.no refpexit nili ad frigiditate q llomacboacci^ dit per accidens in bac arte : z boc airarc intendebat* CE^cd puidendii efl fiiper coplexionc mala3:z fic me^ didne nurceri Debent.Sed credo q clima fiiu3 ipfuj *n bocfiillentauit.C Ht mibi vf q elarium cydoniop nu^ Ilum aim ligno alocs:mallice:gaf.miiltu3 valet fi fit ta^ liter copofitnvt frigiditas cydoniop vincat ipropeaU* ditatem.£tnonclltradcndum obliuioni De modis c6^ pofitionis baruni c6pcritionii3:qm fi voluerimus fran^ gere virtutes ipfaru3 mediemarii abfen cydonqs potes boc facere cu3 extremitatibus vitium: vel di alqs reb^ frigidis zllipticistz medicus in boc p20uifo:ee Debet vt refillat ei q6 pltis ell timendu.CL £t melius ell q ca' loiqui ex baepuenit mixtione fit in p2imo gradu.£tqu
fuerit necefle frigiditatC3 llomacbi rcmoucre Diminuat
res frigidastficut nos Diminuimus in aligbus qiiatitate calidaru quando non opo:tet coplexionc calidam pzo^ curare.£t 6ai:p2cccpit embiocari ventre Ulomm cuj aqua calida:z intendit per bcc v. ntrc3 nicluficare:lt’d quia nioUificatio nocet llomacl?p: opo2tetgj fiatcuni timo2e:z$tiis nioUificatio fit fmic congrua cgrittidim nature memb2i cotf aria exiUmOb ooc ell necefle baS Duas res mifeere aut femper rem coueniente ozdinare. (ES^dtumdbiisex llomacbo Defcendit:timcemb2a> catio valde vtilis exiilit:boc obferuato ne cibus indiga Ilus ad menibja trahatur emb 3 ccata:z bic clillereme' liiis ell ommV que fieri polfimttz fi non ell mordicatio aut ventefitasttimc fiilfidt dillere factu3 cy meile oleo: z aliquatulofale:z fi mordicatio fiierit : tuc aduiifceanf pinguedines anferis z galline.£t fi vetofitas affrierif ne ce^e ell vt in oleo coquaDir paru3 nitbe:z femina refol «entia ventofitatetficutfemen apq z cimini z limiliuni. £tventofitas cu nanfea in boc loco fignificat g^ nalis ca lor Debilis elltz ppter bocnon ell calefaciendu nec riv frigerandumtred vtrifq^ vtendum erit z aliquando bec febris tribus Diebus perdurat : fed non timeas et ipfos pdll exitn3 paroxifmi:z pDll eiiacuatione ventns ponendo ipfos in balneorz dba ipfos dbis couenientr
sisss gs
r'IfnTlVni'!IIi-f]if m^!Iiin^ nccdTdrietl^ uereooncccauraipfani faciens in coipojercptTianir: 0/^-<
Part 41
boc7iiffidt in meto tffinicranim:c6mncto tame ta;z inde ad collnctione anbelitiis oeuenenit ppttr n
l?oc caulis ejctcrniinatis in .libjo cgritudiniun*
CLibe curatione fcbnu acutarum arfiuaruni* ^ ap.S*”*
D EIMCEPS volumus loqui oe fcbub^arii^ uis vcl acutis que Dnr arfiue.ideo q: ilkfeb:es llmtraedieinterputridast effimeras.£t Dici^ musQjiojii bictU3Cftin lib:ocgritudmu:q?bec ^eb:isfitc;cmifUo fanguineuriintfpcs oiiejvnaeilouj Tanguis no cll putrefactustz alia cH ou fanguis iam pu^ tretieri icipit.£t vnaqueq^ illaru trino Dirppnec modo* K3nus ell vt bomotenus cotinue affligat a pneipio vfqs nd fine equalV^t boc fit |>pterea:qnd q6 oiiroluitur ell c'quaLeei q6 refoliiitur*^c6s modus tfl Vt a pflncipio nugmentef vfqj ad finc^n boc sjcddit o^pterea qz illud
esqui bibcrutaqua mgiaa itmennquaiuaicim»; ta:z inde ad coflrictionc anbelitus oeuenenit ^pter tri giditatc miifculi vel nerui z Diafragmatis; z ta Ir gyion , potuerut aliqd ceglutireztqui ipfani bibunt lam facta / oigonettunc natura optime aduiuat:eo qj tunc ibi lam aliud no remanUtmifi mala coplejeio calida : z illa tunc rejnifii Kf ab aque f rigide bibibojig^ic natura meliozc llacfl operatione inbunioze taluf.perftcicdo bigdlionej z mala materia expellendotqiionia ipfa mala cople^io boc facerepbibebatn bic efl tractatus i 5 ar.inpotatioe aque frigide inbacegritudine.CEtoebes feireq^bee febzis latitudine b 5 magnd in fno caloze f m magis t mi nus:2 ppter boc q foztiozis calozis tfl oicif arfiua.i.cau fon.(E£i l^‘-'c latitudo oiiiertiticaf f m cliniaip.£t quan^ do omnia particularia concozdant cum
nea^eo cd bec ars imitatur nam : t minqua fit crifis lau^ I tate acutamyio ter grofntiemmec pptervircciitat^
dabtlispeiiat^^^^^ ^qnbancinfrigidabis:tim^^
S-Xlxc puenita cnfibiis malis:indu.bn?lirttj 8 j z melius eft rtcoiiertas talem feb:ej adfebtem lenta c S Ssdtcoue niens effceypelli^adbnc non lons.ajqiie curari pot;q3egerriib.tomo:.af.nOT^^^^ ■^ntireM^Mqum^ ad remo- qm w m alteratione coplepoms fcbinim faciUc: eft q?
ioSr£S^««P mo:s.£tegocredog,il|i9buso.geftmoebew
reSlntmmiantft^^ lioettiraquafrigidacitiiiscurarenffuuiisvirnis^^^^
j rtnrnnimmirt cii oetrimeto fanaiiinis: foMisimiiis egritiido fuerit longa.£5icit.n. Italis J j
reuze ^
«r'pqretiign3putreractionispervJinaui»v““>‘?ifl‘’' V,
botoniianofiatrrqjadfmcopijpdiiccsiqtipoleeftvt ^ e‘f«c.v Poftniinutioncnoremane^putrefactiovfqsa^ ,„ct materia.£t quia materia eft cum caiozer;-—^^
niu} i>j gp |jp£ eft necefle vt remaneat virPfiifficics cuet n i eiPvt reniomaa^i^f ' .
vas:autp2optcrbumo2um0rc(ricimmtvifcofitnte$: zaliqiundolxc omnia aggrcgantur.crgo tertia inten^ tio em vt vmimquodqj illojum remoneatur per iprms contranum.£rgo vfplurimu} accidit vt contrarientiir bec accidentia medicationum ma;:ime quando fupenie-^ nit accidensq6 ell ptrarium fignificatiom medicationis feb2i6.0ed quando fiierit (ignificatio recepta ab effen na febtis z camis ipliustz vnu3 erit ptrarium alterutuc op3 medicu piiderarefuper accidentia (i fojtilfima fint. £t fi no cogatur medicus a fe.vel accidctibusrtiic infla-' re oebet remotioni caufetm per bancTias remonebitur lebjis ficiitefl in febtib^oe frigida caufatvtert fe.melan cbolie z flegmatis.£t fi fe.fottio? caufa fuermtuc oppo nat fe febtufaluo vt caufe no obliuircafrm poffibile erit Vt coganf ambo pfiderare eqiiafr.^t nos volum^ in p-' mis narrare febtes q no babct accidetia refiflentia eo^ rum medicationum poflea narrabimus iUas ^ babet ac cidentia cotrariateo g; tractatus refiflentie accidentium cfl aiius a medicatioe egritudimum etia alius a medica' tione accidentniQd efl:q: eop medicatio efl per remo-' tionc carus fiatt in egritudinib^.Sed refiflere acciitib^ Iit cum rebus que cito ea remouenttm flibito per p:inm: $uisvt aliqn atigmentant accidentiu cafus ficut opium infummis Dolotibus.Dicimus frigiditas m bumiditas in omnib^febtibus ingrefTum babent per modum medk cinem cibi.m bocin rebus affumptis in cotp^m boc fitp ptimas ipfarii virtutes (blum.m aliqn fit vt aere infrigi^ demus.maliqilvtiprum calefaciamtis.m ali^quadoegrfi remoueam^oe vno climate ad aliOtficut fit in peripleii^ nionico cui pflam^ vt vadat in etbioptam vel ad arabid* CJSred euationes in febzibus per fiobotoniiiivel pbar macia fiunt per virtutes fecudas aut tertias:aut per p2ietates*m aliqn fiunt per balnea aut fricationcs 3 ed euationes per ejrercitiiim in febtib^ no fiunttm efl confi' derandu in quo fit vnnquodq3liflop faciedum:aut plus vno:m in quo tpe:eo g? tps efl vna e;: rebus valde necef fanis i hac arte.m ppterea Difit t>ippo.g? tps fit acutu: boc efl qj te'pus medicine latitudine paucam babet.£t picinius q) fiobotomia fieri no bbettnifi figna multi fau' gtiinis apparebunt:red melius efl vt fiat qn no efl mali" tia nifi quititatiua ficut fiiperius tictu$ efl.£t tepus fa" ciendi fcquif fojtitudo:gafmplurimufo:titudo virtu" fis plus efl in ptinciptis egritudimuppter boc otdinaue rnntquida fieri fiobotomia in p2incipi|s egritudinum.m niultifiint egrop qui flobotomiam patiunf vCcg ad vitra feptimu Di^.£t ad remouendu illop erroze oicit 6aCgj Debilitate virtutis autfoztitudine nonfeq^uitur numer» PienlHt quatitasfiobotomationis recipif a foztitudie cgritudinis:m a copleitione m ab etate:m t^pote anniteo" ftietudinc:oieta m coditionib^all|s*J 5 ed bonitasvirtutis z eis malitia Tequitur malitiam complejrionis m eius bO" nitaterntm pzopter boc ponitur a medico in vno genere. (£Sed euacuatio que fit aperiendo oppilatides fit Icv dendobumozestm fubtiliddoipfostm oigeredo ipfostet rectificado illudqb pot rectificationc acciperetm ejrpel lendo illud q6 no pot rectificarirm.boc fit in oibus feb:i" bus m mat' me in illis que no funt incefiuetm etia in oib’ bo:is (eu te*po2ibus egritudinisreo qj ma putrida no re ctificaf tnifi Ims ouab’reb^f.e)cpcllendo illud qb rectifv carin 5 pot:mrectificandoq 6 p 6 t rectifipri queadmo" dum fit ab bominib^volentibus putrefactioni obuiare
gidis eje natura fui adiuuantibus illam operationemtt N
talia funt reminamelonis:cucumeris:m boziimfimilui: z funt etia eje medicinis barum operationu q funt tepe rate vel pauce caliditatiscquas Damus febziatatibus; ficut capillus veneris m enduiia m iimilia.£t in fimima inrelligtre oebemus g> quado operari volumus medi" emas calidas g? frangere oebemu^ earum virtiites;m iti bis pdictis medicinis mueniucur oue resXmcifio m ^flib" tiliano.£t fcias qj euatio per vzina efl eje medicinis ma gismanifeflis in feb:ibus.£tbe niedicine alitpiado in/» dncunt angufliani m inquietudine m cozriiptione floma" cbi m epatistm ppzie m tine febziu cronicaru ; z pzopter boc couenit vt eis admifceanf ea que babet confoztare mebza pzincipalia ficut bulliendo in aqua pzedictarum aliquid maflicis:vel vt bibant (Squa illam cum (ticci^aro ro.m in bis couenit nobis magna eji:ercere.f in cofoztan" do:rubtiliando:m incidendo.£tfi ma buiiis tebzis fuerit bumo: frigidus m ficopm vt abflineat ab bis.Ccalidis et fic.eo g? illa ficca no oebes qrtanari|s ejcbibere.m fi vis eippinare Debes boc facere frangendo ficcitate earum cii radice liquiritie m mucebaro vioUSedga mucebaruni VioLbs virtute relaxatiud pbibere poteris cii pairulis: qm optime ejriflut in boc cafli:mrunt necefTarie.r.pafrule in remouedo ficcitate fiipUuam fquin^ibin.r.ryrupi ace torueog^babetmozdicarc mebza neruora.f.Yibpbagum feu meni m flomacbiim m canna pulmonisem aqua ciceris pfert in maiozi parte febziii.([;£tquauis aqua o:dei fiC frigida m bumida bm mudificare vias a ru^fiiiitatibuf:m abflergit m lauat vias abfq^inflamacione:: efl eje medi" cinis laudabilis valde in boc cafiK£t ^pter boc fquin^i P bm m aqua 02dei laudata funt in curis febzuuSed aqua ozdci interdii ozi flomacbi bm inducere nocumentium^" pter boc indiget rectificatione.r.poncdo in rotulo Dimi dio aque ozdei charactere vnu ex maflice.Cpondus qu j tuozgranop o:dei:m bec omnia indigentcomideratione .fopponendo fe periculofiozi m foniozi f m plus m lum^. (CUX^dicine enim laudate m relaxatione naturefimt q babentbas fcda6Virtiite6.f.relaxarem qualitati fcbuli obiuaraz tales funt taniarmdi m benefeg.i.viole m tere niabin feu manna m medulla batbee . £ied opm vt vitC" mus Dare myrabolanos ante Digeflione^pter flipticitatem iprop:fed alubleb.ucozrigiola optima efl in ptici pio feb2is:$uis aliqua babeat caliditate.CTL^^^^ medicinaru in mollificado naturam efl qua Dicrunis Tum .ntereniabin m p:imo.fc6o benefeg.i*vior.tertio tariia" rinditpoflea alublebtpofl medulla cucumeris faraceni" cuCanguinetm poflea KarfzbarXcafliafifhilatDeide my rabol’.mpueniensefloibusfeb:ibiis vtiptrarqs atota fpecie putredinis febzilis.^ed qz be medicine ;p maiozi parte calide exiflut ficut funt fpesno in modica quatita" te De ipfis ponere oebemustm fr^ere Debemus earum virtutes pzimas.Sied medicinis q l:>lc exercent opera" tionem abfcB calefactione vti Debemus in boc loco:fiaiC efl vinum pomop granatoptm fandali albi m rubeum ta" ba^ir.i.fpodiu.!Sed in fandalis aliqua exiflit oppilatio: m cum rectificata fuerit medicina materia vtilis exiflit. eSed medicine que bnt infngidare m bumectare funt Ditierfe vel varie vel multe f ni Diuerfitate m multitudi" nem febzifiinquatitate calidarum paucitate earudenu (£ £t ozdo baru medicinaru efl talisrqz pzimo Dada efl aq ozdeitm pofl ea (ff upus iulep:t efl frrupus f m quof"
£t necefle efl regere nam cotinuc in pzouocandovzina. _dam factus^ex aqibfe m 3uccUar^ folutiicutTaudaucnit Sed ga maioz pars barum medicinaru efl calide m ficce^ "aliqui nouTSttfJ^fm
O K
c6plexionis vt efl femc apij m feniculi m ftmiliunitm pofe eflvt ex tali operatione febzis augnictef:m pzopter boc neceffe efl vt franganf carfi f tutes pzime cuj rebus fri"
irccifaffaquerofatepone‘diu'ft tantudem a^ fimplicistm plus m minus f m gj videf coH" ueniretm g magis foztis exiflit eflfyniptis factus ex fuC" cis frigidismbumidistficut eflfuccus cucurbiterm cu^
s E P T I M V S
«rnierksifiraecnictt* citrulo? t mclonfl:* font fWtrnis pclleodfi firollisjqjtns bo< non fit ef opere nature.qi«» C0I0M6 atrmu? mtwus funi coonui i albufcd q6 toiti’ niani li lic faceret naturaullud q6 puus eviret m egritu Cii bibtT^ fuccu pdicto^iibfce cuccl^aro; i niajcie cJmiPus acutis elfct cijol tra : eo q> tales e^mudines p ruccu anfiwneXcMCumeria laracemcueo g> ptwt cUofe maioii parte fiut ef bumoubusfiibtiUbusu quato lims Vitota liSjafiia^edtepugmuuooenecellitafeoebe' fubtiliojee tantooitticiliuaa natura eiptllimtur.licp', ! ^ ^ i .iffrdrriiifi nn r hnr nirimiia miniim' trciri*'rt’ OCDCIIIUS IU Deradi
iig^rtio^^ectau^ ContT9 i£t poltq3 itatirgjpur^ J^allialFo*
unnaref;ariieotigpo:ecouaudaceuacuaiio«^«-i«i»'»«' u«u4iii.uimauuiruw«.i»*tviMu.fcifrrv.i4, ^..w.
> «frfl‘Co co virtus eepuUhia no mouetur ad e;tpt ilendu gare oebes non facias illud nm pjimo frangas luam ca pcocta me
' fuLrrtu^tes per viam naturale mii facta Digclhonejt aiditatem z liccitatem.CLSed in febubus tlegmaticis z dicaru p q
•Xflc^te mutari oebeni’ opera nature, toto poHlvJii mtlancbolicis Raiis m puncipio eani purgabat:? bec vick; lo.ai A fcire oebesQj facta tngcnefit oefcenlio «ejtpuluo ablq, erateuis opmio omnino/.purgare m pjmcipio frbns* h
oiuiuo mmedimcfo gro^itudmis velvifcontatisveLop tn i 5 ar.oicit cotrarm nianifelleXQ; mmime Debemus m nia.^q.bic iSedan nd apparet Digellio:tuc oaremip pzmcipio febnii mericarmz lUud idem oicit in epfa ad ^0 e>:iedif S^fprnicdicosreptTineoQ^ipaU^niaiojparsniediCQp a?lauconc£t illud eliga tinis baruegntudmueil fecu^ fermo ad Tvi4h-rfti5minwte purgare oebeiiius nili materia lit Dige< nismecexpectaf Digcitio mala:fcd ftegmatica eil male aciitas:ga i ovny^ititttdofrieritjnvliuiioacuitatis.iitboci^^^^ peterminatioms.? p:?opter bocnectirariue 3 :ilhtyt»m'' loqiiif co/ j Ir.wiiomimn&er wcas t)i^ egrinido c 4 ^ firmus euacuetur p:eter qie^pectetur oigeitio pfecta: tra auice.
?« ‘wiSaioaciutabs:tucbiimozes Hiiu in vltima furioiir z pzopter boc medicus pzius incipere Debet a niedick 10. ^Ima.
no eil fecuritas quin Defccdant ad queda mcbza ms fubtilia tuus z mciiiuis per bebdomadamvna;ga no c*?®* SLrmalia*! ledant ipfa nui lint euacuati m pnapio egrt timemus caloze bimis febzis cum lit Debilis vt magnus Diinr.c.
QZ biimo^s qui aciitillinn wm funt fubn^ inferat nociinienimz cuj boc fecerit tunc medicus pur z. 15 vib
iiiMid eil orollicies nec vifcoiitasque pi^ibeat gare incipere Debet*£t Dcmonilratio buius ell illud qb tree rones ratt^eSE^^^^^^^ tdea(unmappopU>-.a:?et.a
«wi vniimfoUimnociimentn.06ell:qui4medicmela>:a timozoiis frigidistqa mcipimiisin talibiis ab eiiationt ^al. id.c. I niis analitatib^ pmis augmctant iebzes:^ illud pot ponendo m medicinis laxatiuis mciliua z lubtiliatma.
I rrnioHerimilcendociimeisfrigida^bumidafmgjcon C^tmibi videtur ipolfibile recipiendo ffriipu fqum' colo.j. t.q.
^ ‘ s?.
^Ttudinci acutelunt m ttrns Dippo.in terris no motes:? oigeraK? leuioieni faciat ej itum a cotpoie.et gf.ii. ?.jj
ftrisperacute fimt:? bocniamfellaf:flaDippo.noncu qiuisfotusbiuuotnoeiiaaKf aco2Et-:taniena«^^^^
rabat egrmidmes acutas nili cum aqua otdei ? iiielicra aUemauom fuicipiet Ta^tV^
'•* - V, n^iir.- r. cmnifl I dcndu ? lubuiiandii lUT aliabebdoniada:queadniodii traco tio'
Z poltqiiaita elbegritudines acute nclire regionis z cliriricalidaru terraru medicande firntciuiimedicinis Di3:iniiis;4pottta puift5aic;iuiaMie.
vel laranuis m pzmcipio egritudmis.i£t m babiles reperiunf ad expellcdiuitt limile boc elt bomi-' nna* Difp* peracutis pzo maiozi parte biiniozes coz m ferenti graue p6dus:qm quado ferre no pot ipliinur i.et c^ritiimmu ^ rtomacbi.r pzopter boc quado Diiudit in pres facilius tolerat ipfas:z poftqi natura rumpunr . . fariguinisUs non fit fuperfliia eiia^ frient alleuiatattunc DigeftioJlaudabilis apparebmz rc zpt> febzi apparet ^ niagnu pzouemt luuamentii: z criftcabmir Diio pcedete.(L£t Ijoc melnis exulit valde
cuareDebemus.qmmoc miniirniuDiniittereearitudim rnatureXli Videbis na/
dendu z.liibnliandu per alidbebdomada:qucadmodii traeb fi6< Dixinius:rpoiieapurgare:qztaliteroperadobuiiiozt6 G
' 5 iS 25 SSS£ 1 SSiS”kS*^
D groiilos:eo
pifrumpu^^^^ z lialius ?Mimozes llib^ q? gro(fos.£t £go autc aHirmo q? clintata m bcc multum funt coiide ,bi(£go% medici Dixerunt qj nimqj Dederut aliqua randa:ppter l>oc no ell Dada regula *g€neralis:qucnia ^ oiligo.c® £f'!nJ!i?/iflratuia ad purgandi aliquem bumozc quin mibi vf goetia bumozes y tfcoii z mucillagmoii purgari op.pap p^> iraaref ppter fui lenitate zfiibtilitate: poHiint in bis ncltrisregiombus:facta tamen mcifione ^f* velle*
z fiibtili jtionc per lonau tcniifijztiinetcpus tigCMiO' ihirPtmK
medicina laxti^*'*® cbolera pziuspir
fi-btilutioneperlongii tcp«s:?t.mctcpus bigefi.o^
hpr*»ni^flfre^ebw^ nisabbtemabis;? na inde alleinobif:? er tunc Videbis toties gde
« nmk^tate rf^^ natiiraptius ille eedeni trabnt oigeftionc laiidabilc-Ottc op? bas res niultotieo er pccditnr. SXSlunt.£tbocidenLanifeftatintcllectu8 perirnqu^perietiainbisrebusno^ JfuUlesbnmousbabiliowsfim Vidcf.qfi fcriptimus ce boem boc loto fufficiat.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 567/D
3fnt>cigc/ nio io«,acI p;mctpiu« M
5tt ^ciSe' niovbiaf. ue.taUbi»
CTDe cibatione z fricatione z balneationc fcb:icitan^
D tium* /:ap.io"*.
IC O q; cibus t>ari non Deberet febucitanti' bus vfqs ad ftatiim egritiidinis.z boc vt natura tempus babeat Digerendi bumozes facientes cgntudineni z ip/bs e;:pellendi : fed quia virtus non ell fuiticiens onmibiistte opo:tet comiderare egritudines: «qiionid li fient e^: egritudinibus peraaitisrcuius ilatus c (t p2opmquu6 z crifis Debet efle in reptimo : z natyra fo2t 16 e>:iftit:timc illud facere Debes^l fi virtus Debilis fuerit nullatenus facere 6 bes.Sed fi virtus mediocris fiitrittz etas fuerit iuuentutis cibabis ipfum aqua ov dei;t mica panis lota etiam cum aqua calida ad quan^ titateni 4 .q.vel.q.ponderi 6 .t iitudeftftibtilius regime in noitro climate fmconructudmem noltram.Sedre*^ gimen antiquum rubtiliiis erat nibil Dare per bebdonta dam vnam:z qtiddo volebant ingroifare Dabant aqud mellis folunuSed boc ferre no pofliint illi qui fnntncv firi climatis pjopter copltTrione aeris z cofiietudinenu SSedm climate illop cotpotababent minojem refolu^ tionetz cum boc bibunt vinu non in multa quantitate z comedut carnes potemas:^ duo funt plurimi nutrim^ tl£t genera Ir pfiderandaefl pTuetiidorqtfiqui confueti funt comedere ter in Dienoponiint ptedictarullinere;? majtime babentes complejtiones calidas t.refoliibiles* iTJzt i\ cognoueris llatu egritudims efle longutz virtus infirmi fuent Debilis cibidus efl plus q*5 Divinius in piu cipiou cu flatus apptopinquabit minuedus erittt totfi boc efl intelligcdii fotti ejeiflete virtute: t foztitudo vir/ tutis ejeiflit in cople)iione fo2ti.Sed qiiibntcopfones calidas z ficcas pauci ex bis famem poflunt ruflinerett majtime in egritudinibus fibi cofimilibus z in t^pozib* calidis:eo qj qtl talib^ pati fame fecerinius:feb:es eotn ad incenfmas Declinare faciemus:q3tiis Debilesejnfldt in radice vel ad etbicannqa in coplejcionib^ coflmilib* mulriplicanf qualitates male fui natura:? magis qfl eis facimus fuflinere fame^ multiplicanf z adurunf biimo^ res.£tbo2a cibadieosefl inDeclinati 6 eparojtirmi;p:i/ tui*? ante pneipiu fc 6 i vt natura babeat rpaciu Digere^ di biimoz^ in tepoze parojtiTmi:? boc melius ejciflit.r*cd fottare virtute ne ei accidat accides periculoTu5:cui ne ceflariufltcibujppiitarevt infincopie^ reforone.Sed fl timuerimus aliqb ex bis cibabimus eos in pneipio pa rojrifmoptqm inde eos a flneopi taliter liberabini^que-' admodu5 recitat $atlDe puero qui pcepto medicop fu/ flinuerat fame tribus Dieb^£t aliquado conamur ciba re ipfos in medio parorifluop* 3 fn febribus autem conti nuis bo:l cibandi eligere Debemus in qua maio:is ejck flimt quietistcdflderado tame pfuetudinem*£t eje bow Diei melio:esflintfride*Cmane ? fero.Htfcias Q) balneti in Declinationefeb2iu5Collaudaf:qm fupfluitates eiia^ cuat rubtiles.3rnpjincipi|0^ominime:quia rigojesba bet pzouocare:? Diflbluit bumotes ? mttiplicat oppila tiones:? fpargit fupfluitates per cotpus totm? non efl tutu3 quin inde pjoueniat apoflema in aliquo puncipa^ li membjo:? §uis bumo^es eu acuet : multiplicat tame caliditate ? ficcitate feb:ilem:flue fuerit eje aqua calida factu:flue eje aere calido.Ht necefle «fl vt co:pa talium no tangant aqua fngida:qifi bumozes efficit crudos:et ;ppter boc balneum fleri no Debet niflpofl facta Decli^ nationem:? in febtibus que nonfunt acute.Oina quoqj aromatica z leuia que modicd aquam fliflinere poflunt flegniatice ? melancholice erbibere pofltimus:r5 in in^ cenfliiis a Vino oino elogare Debem^.CE^aHquoqB cu/ rabatfeb:es ^ erat eje btfmo}ib*nnicillaginoris cn frica tione;? boc indiget conrideratione;quonil non efl tutu
quin bumotes t^jorganf ex fricatione per totu coeptis* N
ttiprenietpcipitmlibjoDeconreruationefanitatis qj /lontrt ille qui babet lajtitudine? cotpus eius fuerit plectoticu velplcnu bumoub^nmallaginorisvtminimemoueaf mediuiH»' vel txercuetur:neq5 balntu mtret:neq5 faciat fricatio/ nem ? itndlia:eo g; fricatio non euacuat ejt bitmotibus niliqui funt fubciitanei? intermurculos.quiaut funtiit vems nullatenus euari poflimt nili di medicinis lajcati/ uis.£t etid vides g? fi fanus faceret fricatione pceptara ab ipfoin lajtitudmcf.ita magna: De neceffitate cutis aparetuneo g? fricatio bec invltimo graiiitatis e jciftit*? illis maxiequibancpatiunf egritudinecuinlajritudine femp Videanf efle.([; Jaj ergo fiifficieter rcripiimus fu cut nobis vf giiafr airas fe biiu putridaru.nunc amej U
redibimus ad curam vniufaiiuTq^ particulariter. Q cura febiiumcbolericarum;? piimoDecurater/
H tiane. X:ap.ii"V
EC FEB RIS fiflieritpura tertiana erit fc cura abrq^pcriculo.Er fcimiis certiffime g^na^ tura babcbit Dommm fuper bunc biimote.? pter boc non Debemus eii5 monere cu medicinis attra/ ctiuis ficutefl rcamonea:eo g; rectifleadoeam qtiatum plus poflumus femp mcb:is pzincipalib^bj iducere no cumentu:? ppter boc virtute Debilitat;? auget etid ca/ liditate febiile ? ficcitate fiiam:? li aliud non induceret nocumentu nili conamen fiirgendi ? oecubendi modiat no inueniretunqicoplejtio indefiipcaleflt ? Debilitatur^
Sed apparete 'ligno Digonis no efl malu Dare aliquam radiem attractiiid in buc modu.f*ga pmo Dare Debes I
ea que pumo bnt lenire materia ? bumectare ficiit fy^ P rupuvioH?tamarmdi*t ad repumcndfinoaimetfiflo/ niad^i adde aligd ex maflice:? reiibarbarfiin boc loco optimfiejciflit:qmrep2imendo nocumentil pzedictariij : lava t.£tqudtita 6 qud Dare Debesejereubarbaroefla Doli 0 ^^ Duabus.3*vfq5 ad tres mifcendo ei lyrupu iujep z fqvin barb^A J ^ibin*arx.^.j.cum.v.partibusaque frigide:? infra Diem 5 .i^*vfa 5 ‘^:, potabis cum aqua ozdci:? boc faciendum efl omni Die iq.ptrfl ij' j nifi natura moueretur bis in Die ad airellanitiiciit com qcr . uenitiz fi natura moucrcf cji* bac medicina vitra quan/ titate minue f m poitionem cjt t a.£t fumus contenti m ppo W hac febze ex infrigidatione ? buniectatione cu aqua 02^ f^d dei ? fyrupo iulep*eo g? bec febiis no grifli^ ijifcnfe ca/ atr fci^*‘^ liditatis cu fit eje cbplcra nali.Et fumus conteti oppil^^ tiones ipfiiis remonere di aqua oidei ? iquin^bin folfi cum modica in ea reperiatur oppilatio ? foifitannibil.
CEt facta Digeflione li fufficit oare myrabolanos citri nos bene quiddiinaut p2opina ifimio ev fcanionea cba rateres.q.cfi tantudea maflicis;? cum*^.j.f^nipi 1,4»^ nufare.?.f.5^.lyriipi maloy.Syrupus De nemifaretquia frdgitqualitates ipfiusfcamonee p2inias*i:eiu6 carifatd
? ficcitate:? cu boc cofo2tat arcmaticitate fuq memb:a Q/ pncipalia*Et fy rupus pomopteo q2 frangit eius liccita/ teni;? remonet nocumentu pneipaliu mcb2op ab ipfa:?
maflivq2?fo2rat?remouetnoaime*tu pncipaliiim mc/ b2op:? medici id ipfis vfi fiierut ad occiiltddii nialitiaj rcanionee.£t li timebis Debilitate inflrnii cibabis iplbm mica panis lota.? id teflificauitlDip.g, nifi fiierit ev erro nos re g; bec fr.no trdlit.dU).Die ctlifo2tiflima fiierit.Sed miir nji ft bec feb.no fiierit ev pura cbolera:fed erit ev vitellina: vel p2affina:vel eruginofa no eiiadit bic abfqs periculo picta t magno:?mavieqnadofiieritejL*p 2 aflinaveleriiginora: do ?miljiV2 ipofeo? aliquis ab eruginoraeuaderepoflet. paniT^i^j £t befrbtes longos babet parojtirnios?pefllnia accu tam ^ dentia.? pzopter boc indigent purgatione cu medicina panal<^^ attractiuaqiid (iip2arcripfimu6.p2ius ablata cafitate et flccUp(Ius.£tnd eflnialuvtmiTceas ipft mcdicineali/
m ,
rfl i
A qnid te pdlyptdid q 5 mbiee ^5 belbc^teo qj purgat cboUrd aduiM z groffam t meriam. poltqiiam fregeris Hccitatem eius cum oleo amygdalam oulciiim.z aperi^ re oppilationes in bac feb:e p:opjium ejciilit nifi fiierit cjccedentis caliditatisjqd fi fiient:tiinc intcdere Debes folu ad infrigidanda t biimectandum.
H dDe cura caufonidis* /Tap. i
EC FEBRI Seftintenficalo:ist p:auoni5 accntHi*t D2 mcenrnia:^ impoflibileert q? bec ejc cholera nali gHef.^t in Ula cdiieniens e^riftit piir gare cu raedicia attractius a pn^ipfuis.z minuere ejc fan giiine a fignafanguirtis apparebunt Dido ei oi Die,x.aib reos tamarindom^mfufom in aqua fimplici abfitBryru/ po z aliqua alia re vidcitz poil Dabis ei bibere aqui o:^ dei:2 poftea p totu Dicpotabis efi aq angurie. z b regi/ fuen ^pziuejciUitoibiisfebab^quefuntm vltima calidi tate:z no oimittas aqua angurie z aquafuper niuemfri n gidatlrqtn fi couerteris blc feb^e in leti z chionica me
^ lius longe ejriibit ^ vt eger monaf.Et 15 et Dixit ^biinie
ron Mui^oar 6 quodi puero que ipa' medicauit: cui oa batolDie aquI angurie:t quotidie cbotam vomebat* 2 td tafr.fiiit operat^ Donec illa febzis eonuerfa fiiir ad cbtonicitzide liberat^ fiiit.Et mibi v5 q^acj angurie lo^ ge melio: exiilit q) aq in niiie infrigidata in Bcafu : eo q> Squa inniueifngidJta?q5Uis (itin vWma frigiditate ve^ lociter tl recipit caliditatc z adbiic magis: q: aq cii^ fit gmptexnibilrellaurat neq^pftatco:p02inifi frigidi q/ f itatefolu:§ aq angurie reflaurat z addit in ranguine fa^ ciedo frigidlfuba^ zqlitate* ClSjqn febjes erut Jentc t logi erut paroxifmitz cerf eris qi no ex cbolera pura cnitjfed erit ex Vitellina que nali frigidio: ejrifUtittlc ftu^ dere Debes plus in aj^Ticdo oppilationes $ in i frigidi do 5tJu ei^ q6 fkri D5i illa q fuerit ex cbofa pura: ^uis raro tales fuenilf.£t laudabiles medicie i bacptelTit q ^ bnt ^tutc apitiui abfq$ fo:ti ca litate fic capillus vene.z
^ radix npi|.t ifemen feniculi frangedo ficcitate eop cTi ra^
diceliqrttie. z caUitate cu violis.z floje nenufaris.zremi nib’ coib^Ht Ihideas pone in medicis res q bnt meb^a jncipalin ?fb2tare.fic c mallix z fpica nardi coponendo Ma cu fVnipo fqnjibin. £t efto (ludicrus ponel medicis folutiuis d cboXa^ enare cu qititate ftegmatis fic c fe
tate cbolericarunu
flegniatice* £ap. i^"»*
H EC febris cu fuerit ex degmate (impii/ ci z nalitt DeB fiieris certus:dic (ludiofus ec De/ bes in incidcdo bumojes z in fubtiliando z oppi lationes apiendo pUifq5 infrigidido z bumectldo:z fuf/ dcit tibi in hac intetioefqnpbin cu nire cicep occultldo decitate eop cu radice liquiritie.£t adde buic coponi ali quid ex fpica z mafliceqrnin bac febte lldcbus Debilis D repitunz couenietioz opatio in p:incipio buiiw feb2is c
lenire nam airemine cbartami zfefe vrticay fracta ficci tate eop pus cu tereniabin.£t feruato b regimle p beb/ domadi vnl ;ppinabis ei medicina^ laxatiui q beat il/ lubumoie euare.z melio:illaru medicinap e(l tiirbitb* q: a pptietate babj trabere z expellere bumiditate que in oje (Idcbi e(l:z agariens et cu eo:q2 eradicat bmiiojc groifu^ z apit oppilationes.z fi addideris aliud ex biera/ pigra no e(l malucoftdedo magis in agarico z turbitb:z aliqd occultldo z frigedo ficcitate eo2u cu oleo amigf^, iwlciiufC/Colloqmntidiaute^intuis medicinis cuita" bis ponere ^tuj plus poteris. £td appiierit tibi q? bu/ mo2 fit tante ouriciei q? no poflit etiaciiari abfqj ea: ad/ de ex ca aliquid in ptedicta cipone ocmltido malitiam Mi iit cbidaina^t credo (p fit Dzagitu z c6 amydgalis*
S E P T I M V S
£too/isei’cftfliediaes mircijttdles purflid,’ nmtbis
vna viccno pntpnrgaricc groS™
bocnenftcia8m(iy,rPfi,e%»^^^ ditiombiisfiipia t>Ktis;mcdirina vero ficta er tiirbitb m ptineipio bwiisfebas non eft niala-CrJCibiis vero in
eo 91 (tat* p^ibite
ad.4c.e1es z vltra.‘Ra(is autc oie q,
crc> J- * cadiit oe ficili in bidropifun.
^!5'“l“®‘'dani babentes febtes tbtonicas gb’ niedici nofln propinabat eis irnmn fon^ oiVn !?• r* ceciderunt i bf dropiiiyj ntojtiiinint! £t^ Oico ot troorcis w rofw in boc loco non oico nili caufa ipempli t lititudinisttii tu oebes care ei ftlibus medici nis f m pbis t niinus .put tibi nieliiis Videbif oiienire* et ^lilebiiicitctionireptf
dttan magis videf ptinere q? trociftioicSi v^Ib?
cit ill6;t fi inflatio m pedib’ aiit in palpebris apparebit fibiicMeaearrnipomi^^^^^ pmni qticadmodii ovm-.CJn febribus vere flSri cisrno recipictib» Oigonciqiiormn facies z veter fciiKi calores eorii plfibei Videbimf.Car.videf m tales eonec vigilant oiiiidcdo tps eo k“' fr'c 4 do:t Oimidiiim fit oor^
Sar.potabateo6 aqua ordeit^cii ego no findo m boc cafiireo qr nocet ilocbo: t facit borripilatio ne.mn cii ea fiierit parfi maiheis z pipis z radicfi fenicti lut no eebemus eos oiu oimittere abfq; cibo.qr inde re fcuiter pati famem poffint. 2?, miieillaginofiis miiltiplicatiirincor^
j r P?**^*^*^*P^re Debes a fiiperioji criirut
coxarum Defeendendo ad genua. fr£t ab biimeris vel fpatnlis De t* r b^acbia ad nianHs.Deinde fricabis Dojfu? icipicdo afumitate ems veniedo vfq; ad pedes:z fic fiat per toDi Dien7.£t (i infirmus renferit laxitudinet intinae
bonum.£t Dicit 6ar.Q? Dcfiea
quia in bac fcb:e accidens lynccpis confueuit pcnirni/ re.ideo memojatus ero eius curam vbi tractabo De cu
f bebemus medicinas dir caiiniiV^ . . (V apppropriatas fiait ra .
meml«nrn nAt* ^'^®*®t‘^dria r t tamarifctis eo g> illud naenhr!^A« medicinas fortes z aperitu
oas abfiB nocuniento.£t potes coficere bas medicina»
ColMm. O
(ui iVnipo fquinjibJi» faf to cjr viifl palTa.£t opjin p:m f ipio te efiare mam cfl belbeg.i,polypodio cjctracta Vir tute eitis in itire galli vetcrw : ? oleo am^gb. z fi vw pv flcllionc) expcctare irt b3C rebie pot^B facere ^pter ip^ fttis modicii periculum qb ferre poteft. f££t fi via pur^ garemte perfectam Digeftionempoteriefacerefacta incifione cu fyrupo pdicto p ouae feptinianas vel tree» medicme que babct trabere l?imc bunio:e5:z purga re fimt id maniferte z it bnt grad^:? que in pumo gradu rcperiuntur (\mt myraWndi Z emblicui poflea polipo/ diu^: z talcB funt q Dimittunt myrabolanoe ppter eo^fi ftipticitat^n poft polypodifi c epitbimu. £t opatio i(li^ fo2tio7 eil opatiSe poly podi) z maiojc co2po2i infert am guilii:'t bac De caiifa Idiget occultatione illarfi Duarum f eru?.nremittendo ipfiuB qualitates pinas:? eius remit/ rendo malitiam:? ^pter boc non eft malum mifcere ifli medicinemedicmajquefaciatipfam velociter fertina^ re lic pon^do cu pdicta medicia Karacta Duo fcamonce vel tria cfi tertia parte vniiis aurei De maioaana: z boc non facimus caufa expellendi ipAim bumo:c:fed 4?pter eebilitatem z tarditate^ ipfaru medicinaru otdinamus Dictd addictione^ vt recipiat inde piincipium expellen dLpoft epitbimum eft lapis lajuli. Sed ab ellebojo ni' gro cauere Debes toto pofletcompleta autem Digeftioe buiusfebiis a 63l’.tberiacacollaudaf : ranteDigellio' recepta pofletipfam adcaufonidem conuertere*S^ (l tepiisfueritfrigidu^t^etasrenectutis exifleret Diatrid pipereon facta Digeflione mirabiliter cofert:? maxime in frigidis regionibus.£t indiges in bac ftbte circa fple nem fludere.f.emplaftrddo iprn? cum rebus rquotienti bns ipftus turno:^ z eius Duricic refolu entibus quenrad niodu in cbofica Coiiiciti ec Debem’ circa epaf :? in flleg. maticis in ojificio llocbitqm mcbium iHud m qiio maxime talis bumo: putrefit? ardetficut ignisin bacfebze mclancbolica efi fplem? in cboVicis eil epar;? maxie co timias ex cbolera patictes: ? in fiegmaticis circa ftoma cbu exillittquare in iflis tribusgHibiis febiium coiieni^s cft Dicta meb:a'c6fo2tare? bumo:em Digerere ? rectifi' care*it ficognoueris in p^edictisfanguine^ exuberare an p2incipio eos minuere Debes.(C 3 fn fiegmatica vero mibi videf q) cu timoze magno fiomia fitfaci^da. q: f ea multa quantitas bumo:u crudozu reperif. 3fn feb:e afit acuta que Dicitur mutbabecca:? i latino fynoca vocaft feire Debes g? quando putredo pua luerit: tuc purgatio exifiit melio: ftomia:? fiquatitas fanguims plus ipfa pu tredinereperitur:tuc melius ert flomare $piirgare.£t fic iam finitus eft tractatus omnium febjuij putridam^ generaliter ? rpecialiten£t poll$ curas fimplicium co gnoueris perfecte ex ipfis feire Debes leuiter curas copofitarum velut bemitriteojum ? fuarum firium.
N CTDe cura etbice.
VN C AVTE M mibi remanet 6 etbica Determinare.lDec febzis cu fit De mala c 6 plexione finema calida ?ficca; ideo intentio curationis vna exillit.r.infrigidare ? bumectare ? pl^ indigemus in baebumectatione q5infrigidatioe*quare infrigidare De bes ? bumectare cu cibus rebus quibus potes*£tB Dii pliciter fieri potefit vno modo cum rebus intrinfecis:et alio cfi extrinfecis:ficut cum balneo vnctionibiis ? emplallris.‘l:)cc qdem febus tres gradus babere videtur qui variantur f m plus ? minu6:quo2fiquide5 p2inius le uiter curari pot:fecfidus Difficilis e)cifijt:tertius vero mi nime curari p 6 t£t cura quidej p:imi gradus ? fecundi eadem Diuerfiftcatur f m plus ? minus, Cu
bus autc qui maxima couenit in bac egritudine eft lac; t melius ex eo eil lac mulieris:? poil ipfum efl lac afme. z
nio, finem.
pofl illfiiefl lac capjc: ? efl necefle ea a quibus recipitur lac nutrire cibis optimis f m fuam nam z facientibus di geflionc laudabile:? ipfuj in iehmio Dare fibemus in ea mtitate qua Digeri polfit.? couenit tibi fludere vt bn Di gerat:eo qj lacin fibebo De facili cafeari c6ftieuit:qre in' cipere Debes a modico Dadoeip:imo 4 q.?fic addedo Donec Dcuenias ad Dimidifi rotulu. Squa qde 02dei eis magnajbj neceflitate:? qjuis co2pa eo2u maio2iidigent mitrim^to ceteris co2po2ib’:ideo q? virtus eopmitriti'
Ita Debilis exifiit:pueniens efi fludifi adbibere in pjebC' do eis cibaria Digeflibilia ?boni cbimlOuare De carni' busiaiidabilio:es q eis exiftfit funt pulle gallinap q nu' tritefunt ex frumeto.Et vitellfi oui fitr eis ell optimum niitrimctu capones nutriti ex amygdalis ? friimcto eis collaudanf optime.£t fiin co2po2ibus eo:ucalo2 tonis reperitur no efl malfi eis ppinare aliqd ex olenb alig^ bus frigidis:? q ex eis magis laudabilio2es exiuutuit lactucetqtfomnfi puocat:? ipfi indigent ipfo plus ceteris bolbus:? q: f tutes eo2u funt Debiles:ideo cibaria eojii
Debemus Diuidere in vicib^ plurib’ ficut in fequentiDi'
cturi fum’, in balneado eos Debem^ magna ba^^
bere cofideratione:eo q?ifli no videtur bje necitateca- Iefaciedi:refolucdi:nec efiandi:gd eni^ pficies ex infrigi datione accntali acqfita exbalneo:cfibumo2esfd^ua ettenf :? boc non cofert nifi in mala copione mali. (L£t pollcB ita ell mibi videtur q; ipfi non indigeat aliquo ex aere balnei:? $uis aqua calida babeat bumectare:cuj boc ti 1 facit refolutione5.(E Sed balneum aque frigide mibi videtur efle melius fi pofiit ipfiim conuenieter fii' ftinere.C^tfcias gj Calenus manifefie Dicit q? ipfi non jn .
indigent balneo nifi caufa p2eparatiomsfuo2U3 C02pop nio. lo.»
vt aqudfrigida valeat furtincre cuqua balneari Debent in fine balnei. £tbalneu f m ipflim taliter Debet p:epa/ rariXq; infirmum ferre Debemus ctimlectofuo ibi:? c» fiieritin camera ptima ipfius balnei extendere Debem^ plumarium parinim ? eum fuperponere ibi Debemus : t fi illa p2ima camera tepida efie reperitur ibi eum a pan nis expoliare Debes:? otdinare Debes q? a qtuo: bomi" nibus capiendo a quatuo: angulis plumarp feraf ad ca nierdfecfida^:? ibi iplli^ reponant midii3.Sed teperan tia camerarfi balnei vna alteri comparari Debet.f q? de5 p2opo2tio efle Debet fecfide ad tertia que p2ime ad fecfida:? cfifuerit in camera fecfida infigi Debet oleo tepido:? poflea ponMis efl in camera tertia: « *bi ponc' dus efl in balneo vel tina aut pila:q6 ide^ eftet m vno' quam camerarum tdtfi mojari dj quantu ipfe infirmus poffet incedere lliauiter ab vno eop*^ aliud.£t
ex tuc ipfe infimius Debet pom in balnt o vel tina feu pi la aque tepide plena: ? illic mozan Debet teperate:? po flea balneddus efl aqua frida:? iftud efl regime q6 ape^ ruit Cal**in b cafu De balneo. Sj Tsafis fentire videf qj tales infirmi no idigeat nili balneatioe aque tepide. S5 quia impoflibile efl Vt tales quado expolianf vt eis no eueniant bo2ripilationes:?fpecialiter in exitu ab aq calida:ideo nece efl vt tina vel balneum eo2um fit in came' ra temperata que non excedat in caliditate vel frigidi' tate:? aqua fimiliter teperata efle Debet : ? fic videf ei vtinde aliqfi iuuamentfi recipere Debeant. CT^Ji^ua-’ mentum appofitionis fecis picis efl eo qj virtus iflo2um attractiua Debilis efle reperitun? p:opter boc ponedi funt p2imo in aquam calidanneo cp in illa p2incipiu3 at' tractionis efle reperif:? in eadej tm mo:ari Debet quoufq; memb2a eo2um vndiqj tumefeere videatur. ? po:i per totum aperiantur:? Deinde pix efl apponeda.? I?ec oia recitat gaUvbiloquif Dcaira malitiecopronis calide ? ficce flocbi*Obumeron fluensoar aut velle videtur
S E P T I M V S
detur 0) uofi cos irt tina aq tepide folitm pou.er,e pebe/ mu9 abfcBitratione (lupbe:z in ejcitu tine ptop^iicfcni cft €16 lac:2 cfi oigeftunj fuerit itenim ponendi (utitw ti uat^ poilea oabis eie dqua3 o:dei:t facta Diflefliorl^ ip^ (iu9 04bi6 eis micapanie lotdcu rebus ptedictis^Ci^a cjc rebus que ejLterms fiutfunt balneumiz balneatio r$ ^ Oluimus i etiam aer qj li fiierit calidusiDcbenius euj infrigidare abUergendo Domumttfubflerncdo in ipafo lia frigida ficutfunt rofe.:« fotia falicis: «flo;ep nenufa^ ris;? folia vitis cu fuis lio:ibus:Uudendp vel ingenian< dotvt aqua frigida a fiiperioubus ad inferiota oefcen' dat. £t vt Domusfepte"trionalis ejrillat. £t qj ille fene^' Ure fmt aperte vnde fol minime pofftt penetrarer ille claudantur vnde poteft intrare.£t qfi aer fiierit frigid» non indigebunt pzedictis: nifi Vt ipAim trabat riciit efl: z mai ime qil puncipium male compUTipuis fiierit a. (Ip maebo vel a pectoie vel ab mtcUino ieiuno vel a ren^ bus z ab iftis ipfa mala cdplejcio ocidc oeriiiatvntpof' ribile eil etiam q> illa mala complejeio incipiat a coade: t inde ad piedicta z ad totu coap^ oeriuetur. Ouare fiu dere oebes ad fciedu vd babeat ^uenirc febiis ipa:t cu fciiieris mcbzum aquo pmo pceditf>malaqualitq0 ftv bzilis ihideas ipfimi infr^idare z bumectare abfqj tra^' bendo ipfum a fua naturali coplbneufpedarr fi inem<^ bzu fuerit marimiiuuam€ti.£t emplaftra puemetia bis niebzis fiint emplaftra facta cu rofis z fandalis z berbis frigidis aromaticis; vel cu cera ficut oicit ;5al£t cuj frigidare volueris pzincipalia addas ^romatica z fiiptica^t ifiud eU reginid erbice cum fiicrit in vltimo:fed qd fiierit in pzincipio cum leuiozibus curari poterit.
^ omnibus accidentibus impedientibus curationem febzis. Xap.id"».
E t P O S TQ^V A M locuti fumus t>e febzib^ abfen acentibus pzobibentibus curationes eartts nunc tractare volumus oe febzibus fecum baben tibus accidentia.DicamiJoergo (^ida accidentia generaliter pzoueniunt eje onint re Difloliiete virtutem: z bec refolutio fvncopis noniinaturu pzouemt neceifa^ rio amala complepone cozdis calida velfngida.£om «leiio autem mala calida aut pzouenit e% rebus ejLtrin> Tr^ficut er aere calido; vt fepe contingit Diu mozanti in Mineo calido:aiitejc rebus intrinfecisfic^^ mala
comDledone totius calida cozpozisVt cotmgitm cau;;
r«ne iriaida vero c6tms\t aut e^: rebus ejctrinfecistdc
Part 42
acddLmbiilantibue per loca fripdto
puS frisida membJoa» mtrmftca^plunmi iimamcn tbfiau accidit tTOJC ftomacbi t etruffocatioe matritia. aut et Sompletionetotui«£o:po:i«fri0ida rt to< ^ngit in febabus puf‘d'6 qt« biiijioab^groma
«•vifcofistmuciUaginoiisttbeccopletio frigida qnq; acquiritur et fuperllua euacuatione oiniiiuiente calote natiirale.quoniaiii quando caloinaturalie riipermie oi ininuitunipoflibile elt vt pollit regere co2p’:t oes ope rationee frigidiojea ©ebito etilhmt.quare pjouenit fyn copis.Tlo ©ico tii g> ipfamet ©imimitio qjtitatia inducat
bilia z coiriiptibilia caufa eft ppojtio qtiio:qiialitatu.r. caliditatis, frigiditatis, bnmiditatis.triccitatisiqiieniad modum in libjis nalibus ©eclaraiiimiis. Spes aut tw cuationu que aliquando pabimdare coHieiienit fnnt fic fimflmis durus vetris t vomitus: t fiigdiiiis dntiis fam Bids nariu t bemotroydap z aliop menib 2 omni::t in mu
rtre et riiptiirafen crepaturatvret aptura magni app
etiam accidentia anime ficut excedens gaudium z trifli^ tiatquonidbecfaciutfpirirejtbalarefuperflueDiIatan^ do z Condringendo;r inde infubllantia mcmbzozu anbe litus /piritus malam acqrit complejcionem.£t etiam tis ooloz ed vna ec rebus queoucimt «d fyncopim;? acciditautexmala complexione acqfita exoolozeaut ru^fluitatemotus ^tutisexpuinuefacictis oolozemui^ cut Dicit jSaf.Dec afitque oictafuntjfunt omnia accidi tia que bab^tff ncopim facere z pzomeuere» £truiijma riefeire Debes q? qiiado ff neopis fiicrit cu febzecduden dum ed tunc m remonendo z rectificadofeucurddofyn copim:$nis contrarium feb.videatur.Ciit nos Diciu^ n fumus modum eiuscuipfuis curi tractabimus. (C£t nucincipere intendimus tractare Dcfyncopi ^cedente ex Caufa crudozubumozu 3 .Dicimus itaqs q? curatio bu' fiis ed regimen pzedictum in curatione barum febzium. quarefi exnegligcntia:vcl Defectu iplius infyucopi 3 in^ ciderint:iuuabinui6 eos in pziniis pzopinando cibfuetia fi in medio fuerint paroxifmict^uis noilrc intctioni cou'
tranumvideatur;cummtendamusq;natura egntudk ^
ni Debeat pzeualerecz in boc calii nii^il vuioiiu^i^» ri tiir.quare pico gi muis.vi mim fjrracenis bibe re liotS non fmtamen m boclkp liaiiciliini^Te^ bibiKt^uiTriiadmodum eis licitu3cir?Dmedcre car^ ntozticinas.fcilicctqiie perfe moziuntur vlfuffocantur babctib’necciritate;quareintipere Dcbennis eis Dare micam panis infufam Vino.£t vmu 3 q6 melius reperif ed aromaticu3:cuiu8 caliditas penetrare poted per to^ tum cozpus q6 fit fine amaritudine z dipticitate;*: ed iP lud vinumqb efi vinofiim pungitiuil in pzmcipio: z pod Delectabile fine aliqua amaritudie z potiatate. £t mif^i non placent vina in nodris partib^ afilieta ficut funt vi na picistideo qzfunt vina medicinalia z non nutribiliat z nocet pzincipalibus nienibzisfua. licatate z acuitate. Diainiifaifiiauteni in talibus pzopinarum cu vmo non nocet :2 m pzincipio fyncopis rozare faciem z afpergcre cum aqua rof.veifaltem conueniens ed cu3frigida;‘tfi fyncopi3ansbabueritapa epatis vel domaebivd finiit litim membzozumonfperes eum curare cum ejtbibiti#^ ne cibi;qz cibus plus multiplicat apodema q 3 fomficet Virtutem.z fricare extrema m bo:a fyncopis conuenies exillit.3fllisi?o gb^pzouenit lyncopis excaliditatevel acumine renu:q6 fcire poteris ex fignis victis ab t)ip.q funtnares acute:oculi concauutimpoza plana;z fimilta: cura illozum ed contraria fupzadicterqz ad confeniatio^
nemillozum non indigemus abdinentia cibi nec refpice re Diem creticam neqj datum egritudinis aliquo modo. £t ex cibis coniicniemiozibiis omnibus ed mica panis: vel Kid ozdeicum granis granato:u3;quia in grams gra natozum pzopzietas repentur refidendi putrefactioni* tvtcib’ mfiimofitatibusmalis couerti minime poffit z ex cibis etiam qui ipfos babent confoztare funt vitei/ la ouo2U3:ztediculigaUo2um:t pulleparue,(r£t fi frn copis fuerit ex erroze cibi cibadus ed ex pane infufo in vinott Iit vimmi aquofum lcne;odo2iferum:albuvficuc Dicit t)ip.tlympbatu fit cu aqua frigida: qjfi fvncoDis ^iienit ex bumozibus vifeofis mucaiaginofis: vinu Ivmpbatu efie Debet cu aqua calida;quoniam aqua frigida Illis magnum infert nocumentum. Cr£t tu fcis m fvru pus pomozum t cydoniop cum medicinis mufeatis con^ fei^nr fyncoprfed non umaniento vinirquia natura nev ceflario Dominari Debet fuper ipfas ad iplaruni couer^ fionem.UiniB autem Digedioni citius pzeparatur omni bus alqs cibis z mcdicinis:ita q? Dicitur q? in demaebo non mozatur ad Digerendum nifi in epatefolumrz in ta/ libustatu indigemus redauratione z nutrifione: mfiin^ /:or.auer. o z
I ttcniri pcfll t aliquid quod mitrirc poff^t abfq$ Mgone il
lud meline cttcrie Diceretunt vtiliue pzopter eo:u j oe bilitatt'3:z quia mtcdinnie ipfoe citius iuuare $ ec pot. acr aiitt ni m quo infirmus iuuari Debet frigidus 2 llipti CIIS Dcbet tirtu generafr tibineceflaritij e;ciiht:vt tali^ bus ojdines oia que babet refolutioi obuiare:2 empla^ (Irando fti]2 vetres eop 2 fidele os res fiipticas 2 aroma f icas:2 fi calo: in talibus efll' fo:tis reperif : ppinabis cis res fiipticas 2 aromaticas.£tbils lyncopim ca apo^ iHmatis aliquo:n menib:o:u p:incipalium nullatenus De ipfius liberatione cofidere Debemus* irotTvncopi p:oueni^te c 5 llomacbu /lap.i?"**
^YI\COPlS quideeje (locbo pcedes fi yjc cbofa que in o:e rtdebi abundauent fiierit iji p:imjs Vomi ' tum piiocare Debemustponendo pena eis in o:e :2
^ fi cu 15 eqcere no poterit nai tuc mollifteare Debes. £t 6all videf vt talibus in boc cafu oleu) tepidu Dare Debem’:qm fi vomitu no babuerit ab eo faltem natura mollificabitur indc.Sedq:be medicine que babet vo< K niitum p:ouocare Deflii natura ell 2 p:op:ietate fiimu^ lare virtute: plus eo quod facit bunio: efficies fyncopis: 2 addit in eadem egritndine:2 p:opter boc Dico g? fom ge melius efi confo:tare eo:u lloniacbos cum mafiice fpica nardi:2fucco cydonio:um 2 folio:um Vitistq: tali^ ter virtus eo:um e>:pulfiua confo:tatur 2 bunio:em ex' pellit:2 fi vomitus afe p:ouenerit in boc cafu valde lau dabilis ejcifiitdn fyncopi quidem facta ab bumo:ibus fri gidis Dabis De electiiario Diatrion pipereon: fhidendo ejetrabere biimo:es queadniodum Dictunis fum in cu^
nsaiiurqsmembu. - ^ .
cr De fvncopi accidente cauia Dolo:is. iCap. iS"». i C O q? fi potes remouere Dolo:em remouen'
D do caufas ipfius no intendas curare cum rebus ejeifientibus ptranjs egritudini:2 banc aira iutv nies in curis male cdplonis que accidit in vnoqj meb:o:eo (V oolo: aliquando pcedit a mala comprone calidavelfrigida:niaterialiveInonmateriali:2accidit flliqn a mala coplejiide ficca abfq5 materia ficut accidit Dolo: in fpafmo ficco.Ssqfi t>olo: intantum fo:tificatur Qjno efi tempus ejcpectandi : tiic curare Debemus etia? cum rebus augmetantibus caufanuCfiiipefaciendo me^ I b:um Dolo:ofum:2 bec cura non confert nifi per acens
^ .np:iuando fenrum illius memb:i in quo mala copfo re^
peritur cauD bumo:is ibi e^ifientistt inde Diminuif mo tus eius e^pulfiuus.rehi6 virtus e)cpulfiua abfer, tamen refolutionerpirituum aliqua. Ouando autem fenfus fuperfiuus memb:i efle reperituntunc certiffime fuperfluitas refolutionis fpuum reperitur.^t quado facimus bancfpcm curationis m Dolo:ibus a caufa frigida p:oiienientibus in fine:tncfequiturmagnu nocti"*.S 5 fi cau fa fuerit calida:tunc non tantufequitur nocumetu: neq? operari Debes illam airamin caufa frigidamifi cum infirmus in articulo mo:tisec reperif caufa Dolo:is.(CHt ex buiufmodi medicinis que in boc cafu magnam babet - - ;pp:ietatc efi pbiloniu:2 efi rationabile ppter opiuj re-
^ ceptujin ipfo.£tbec cura generaliter in cibus Dolo:ib^
aaitilumis operaf :2 in quibus magis necefloria ejeifiit efi in Dolo:ibus oailo:nm;auris 2 Dentiu 2 intefiinozuj. £t 6ar.’ptccipit gj minime exercere Debes banc curaj nifi poft$ pnofiicatus fiieris ifirmo g? in fine ex ea lefio nem babere Debet:tame conari Debes in remittedo no cumentum g: eje eo cognoueris efle futuru:2 in partib^ nofiris quando volunt opiu operari non faciunt nifi mi fecdo cm alfls niedicinis:ficut efi in pbilonio.£t melius pbiloniu efi illud quod non efi vetufiufuperfluerq: in,eo Wtu6 opq efi pfiimpta non recens nimis.q: in eo virP»
opgfupcrfluc abundare reperiturXura vero ctini tbc riacain Dolo:ibus remouendis efi cura caufe remotio^ nistquemadmodum faciunt illa que babent remouere malas comple;:ionem facientem Dolo:em:2 p:opter in illo cafu opus tberiace laudabilius ejrifiir opere pbk lonq.(C£t cum volueris remouere Dolo:em remonendo caiifam ipfius confiderarep:ius Debes quis biimot efi in caufa:quoniam fi ex l?umo:e calido fuerinficut Dicit ) 5 af.Deillo qui patiebaf Dolo: vetris:2 ejetimabatur 9? caufa illius eflet ex bumo:ibus frigidis:ficut p maiori parte accidere confueiiit.(L£t qncunq^ Dabantur ei ca lidapos aut clffieria ponebantur: Dolo: in eo femper angmetabatur:2 fic cognitua fiiit gj Dolo: erat ex bumo re calido cbolerico imbibito in pelliculis intefiinomm:
2 tunc cibatus fuit cibis non facilis c6uerfionis:2 bis eidem «ppmata fiiit medicina facta cu^ oleo:2 fic fuit libe ratus ab ipfo.CT Sed fifuerit Dolo: ex bumo:ibiis frigi disnunc curabis eii enando biimote^ Dictum ficut fecit 0ar.infeipfo cu cl^erucu extraxit bumo:em vitraim: 2 inde liberatus fuit*£tqncB et fit Dolo: caufa ventofita tis fumofe q refoluif ex co:po:e ipfi^ bumo:is.2 talis do lo: nd eficuradtis cu medicinis vltime caliditatisteo qf ^iiis refoluat ipfam faciunt o:iri itent) ex ipfo biimo:e alilfumofitate:qre cura ifiius Dolo:is ee D) cu medicis modice caliditatis:2 que cu b babeat virtute Digerendi 2 tberiaca et in boc cafu magniei:ifiit iuuameti.(Ht)uciifqs ia) elongatusfu) ab intentione materieteo qj curd remotionis cie memo:atus ero cfi tractabo De curis re motionu accntiu:2 nue redire intedo ad illud q6 ptermi fi De mea pferipta intetionefupiits.Dico g g? in Dolo:ib^ aliqn fiut localia remediatficut cum pinguedine anferis 2 gallme 2 anatis:2 aliqn fiut cti) emb:ocatione aq cafe 2 olei 2 ponedo eos in balneo 2 cu l?is fifibus.CTJn DO loribus ^0 factis ex vapo:ibus calidis folu apponimus vetofas cu igne: 2 boc tadiu efi faciedu Donec medicus tps vrfpatifi babeat caufa) remotiedueo g? maio:is ps iUop Dolo:u g ex vetofis remouetnr redire cdfueuerut: nifi medicus tpis fpatq fuerit rtudioflis ad remotionem ipfius caufetq: vije ee poteritquin erro: cadat in regimi ne ipfi’ifirmi:2 ide videbif recidiuare:2 fic ronabifr ce D) qiii vapo:es ifiius bumo:is femp faciut paro^ifinum Donec ex toto fit refolutus: vel ex toto euaaiatiis. fvncopi pueniete exfliperfiua euone. /Inp. 1 9®, C J AS g? cura ifiius fyncopis fit pluribus modis. ^ 'Diimus efi vel fit trabendo materia) ad parte op/ ^ pofitam.Secundus fit cofo:tando illud meb:o vnde fluit materia ne ipfa)fuperfiue fpargere poflit. Xerthis modus fit firingedo nas vndefluutbumo:es ad locinQuartus modus fit impediendo virtute) expu! fluam quando fuperfliie expellit ficut fit in illa paffione que cbolerica nominamr:2 in arabico Dicitur almayda in qua vomitus 2fecefllis fimul fiunttqne curatur firingedo 2 ligando crura 2 b:acbia : 2 ponendo eos in balneot2 cum boc etiam in eade)neceffitate l>abemiis ponendi fiiptica intus 2 extra. Sed quia balneufuperflue babetfoluere2 euacuare: ideo cum timo:e magno tales in balneo ponendifunttetia) exhibendo eis fiiptica: 2 etiam De ifiisadbuc locuti erimus quando tractabimus De cura male complexionis materialis Dum euacuatur De nienib:o ad memb:um.
fuperueniente exfupfluo fluxu fanguinis narium vel alio:um memb:o:um. £ap.2;o®.
C V R A fanguinis nariu) fi fuerit ex nare Dextra ponende funtventofe bypocundrio Dextro fbg epan2 fifuerit exfinifira ponendefuntfupfpleneni:2 fimifr fi ex mefiruis fuperflue fluxerit po'
S E P T I M V S
ninnis vcntoHisrupcr nmmillistt cu boc ^pinada fiint itiptica qiK babctconilringere o:ilida vtnarum. CEDcryncopi p:oiienicte e;: fuperflua vigilia.
^ J J G 1 L 115 rtibueniniud cu cibis quo2u 4”>p2it'ta
\ J tcsrimtiuduccrcronmutzcumvnctiombtis^v
iiocantibus fommulicut cft oicu ncmifirmiini z ^ yiotz olcu oc fcniinibiis cucurbitarfKz C113 odo
ratiiiis iuduccntibiisromnuuKZ ctii ocbcmiis Dare eis Tinum lymphatum fi fuerit fmefeb. (£t)tx autem om^ niaftip 2 adicta oiximiis adrectificationefeu curatione? p 2 auo 2 u z pcriciUofop accidctiufebdbusfuperuenien^ tiumXura aute? remotionis ede rememo2attis ero .qil tractaoo De curis acentium z mal02iim apatunu <TDe curatione male complexionis fpirmialuim menv b202iim. ^ /:ap.^^^
T POST(iVAMnarrauimii6b2eiiiter cii ratione malecdplonis vrismarrdda c curatio nia —/lecdpronis pticularis.Sfedqnmala cdpro emk malis cura efle D? per contrariiim:2 qii fuerit malis ‘cii/ ra elTe Debet p euacuationc z p 52 iu limiil. *ped m eua^ cuatione z in refifledo p p 2 iu confideranda i etast zc 6 ^ plex'io:z cofuetudort tepiisrz c't attendere Debes cdple xionc meb2i z fo2ma? iplius z politione eius z colligam tmfua z feniibilitate «fiiu iuuametii3:boc eliquia alicui iucb2oruperuenitrolutioTmeapate:2 pollea 6 apatJb^ loqiieiutir.^t Dicamus g? modus: vel vfus medicaminis male complbnis particularis ell vnus. Sed Duierfificii fur in aliqua p20p2ietatequeadmodu coferuatio pp2ie coplexionis illius meb2i z figttre ipfius z pofitionis z co paHIonis velcolligltiefiibtilitatis zTui iuuameti: t boc Dictum ell in bis que p 2 eceflerunt:fed ell necefle vfbdc confiderationemfemperbabeamus p2opter illaqbic narrare intendimus*
cura male coplbnis ficce Hdcbi Tme ma. /Tap.i?"* ^ ISTOMACHO mala accidat copVo ficca fo € Iu non materialis Dicimus qi modus medcdi illd ell ^ vnus:z idc modus di mo mededimaldcdpfonc to tius co2po2i0 liccd* Sed Diuerlilicatur in boc:q: Dif fimilis ell coplexio nalis ilomacbi a coprone toti^co:po ris Hrgo incipere Debemus ponedo ipfu? in balneo te peratott poli balneu lac bibat temperatu aline:aiit ca P2e cu alifttulo juccbaro.Ht qn cognofeem^ eu DigefllP h lacp figna rneP z tumo2is llocbi:iteruni ipfum in bal neo ponemus.rpatio tn interueniente inter vna z alia? balneatione qtuo2 boiap autquinque:t femper in exitu balnei Debet inungi cu oleo viollvel coiteo g? ipfii? bm mectabit : z cauebit ei a multa Dilforone ; z m quolibet exitu balnei p2opinef lacfiipiadictu fi ipfum affectaiav rit.Sin autem aq 02deippinetiir:x bo2f p2ddq Der pa^ Ilis mudtts bene coctustz bene fermetatus cu pullis gal linaru z caponibus impinguatis cu? lacte amygdalino: z pifees petrofi ad boefunt vtiles: carnes pdicu z pba^ ranarutcoturnicu et vtilesfunttt cib’ couenietio: e ille g velocis Digonis ellt mrrinutrimeti:q 3 uis tales cibi ali qn videat vinu taliu d? ee aromaticu cu aq mixtu: 2 talis $titas vtdbul Hdcbo^natare nofadattnecexte^ Tione aut grauedine inferat:^ cu bec palfio fiieritfeda^ ta paulatim ad illius cofueta parfiper Deducemus. CCDe cura caliditatis z ficcitatie Ilomacbi. /:ap.a:4”*
‘ E D QxVAN D O cu ficcitatc cohwgctur cali
S ditaettuc cfi boc regimine ree frigide funt admifee de : ficut aqua 02dei : Tyrupus De nenufare : z fyru^ pus De vio .2 vinu magis temperetur cum aqua fri gida:z inis aqua frigida conueniens e]cifUt.£t fi fiedtas multum fo2tis fiieritttuc aqua frigida ell timo2ofa ne HomaclM ledat.t vngt^ndus efl al otc amygdalino:« in^
quantu egritudo in caliditate z ficcitate cxccdittmtatuz E •
indiget rebus infrigidantibus z humectatibiw:fed m eo g;eit llomatica idiget rebus babetib^ aligd caliditatis cu llipticitate 2 aromaticitate:^ ppterea no eil malu cu bis addere aliquantulum mailicis.
ficcitatis Ilomacbi. /lap.a?"*.
S tU CL V A iSi D O cu frigiditate liccitas eoum getuntiicculacfeali^tulu melliseponendu cum bonifit odoiis atq?rapo2is:2 aqua 02dei Dimittatur It toztis frigiditas affuerit:! tali fiomaebo /iiperpo natur puluis mailicis cum oleo rofatoejctefueftip lana: z oleu amygdalinu ell cu illis iuuatiuum valde;z empla llru picis mter cetera uiuatiuu exillitqfi ronabiliter ht: i^oc ell vt ponaturfuper mcb2u:z non ibi Diutius inimo retunnifi vt poios aperiat:zpollea auferatur.Etfcias Q) iiccitae Difficilio: ell ad buniectadu? m bumiditas ad
exiccandiiqueadmodiifrigideDifiicilioiesrunt adreci'' ^
piendfi calidit^e:^calide ad recipiendu? frigiditatem ob boc quia Difficilius quod in bis elfe polfit ell curare
frigiditatem tficcitatem:quiaellegritudoiimiIis.calida
namque coipoia Debent cullodiri ne ad babituni veni^ antfenectutis.
CDe cura male copronis calide fldchL £ap.a6«
M ala aut coplo calida fola videf : vt curari dc beat cu rebus frigidis folu. Sed tii boc me'b2ri infrigidari non Debet ex toto:ppca qtiiafuper boc memb2um Dfiatur frigiditas:q2 f? plurimit Tnaqneq^res que alterationem recipit potius illam re cipit ad quanifiia complexio Declinat naturalr:z id egri tiidies illiiis memb2i a frigiditatccaufantur vtplurimr?. EtexperimentatO2e0 nollritempo2is in palfionibus Ilo maebi multum errant:eo gj non intendut calidu ilomU'' cbum 3lterare:nifi cum frigidilfimis rebus:2 tamen cu? mediate peraptt g? aqua fit Danda:! boc vetat erit ma G
gmis erro: licuit recitat 0 ai:DeqHoda?qui m ilomacbo ruo habebat complexione mala calidam fo:tem z medi CIIS eidem aquam frigidam bibere inbibebat : z Baf.ei aqua frigida piebiiit z euaiif.Et ppter alia? cavfam ifri gidationem iiliiis membii vitare Debemiisteo m habet operatione? toti co:po2i cdicantem: vnde p2inceps cdi^ cans appellatur:! mebta que tale officium babent infri gidari nimis non pebent: vt Virtutes eo2u nd ledantur.
(C£t ppter bocpceptM?babemus.vtfup2a ilccbu ol? non ponamus actu fr igidu: ! fi fit frigidum in potet ia.! boc ell limile ei q6 facimus in euone;q2 cu celeriter pur gantibus mircenius IlipticasmedicinastalV^celTuscd iieniens nd ect.Et qn 0 af. Dicit gj in leiione operatidis membiiniaio: cadit timo2 in euacuando qsinalteran^ do:ndfane loquitur:rederrat:quia ficut timenda ell euo Vt virtutem non ledamus fic in alteratione : z maxime M m alteratide frigiditatis.nd ille modus ell maioiis Dam^ ^ ni m membJis nutrifiuis.(J:£t regula medicatidis in P2in cipalibus memb2is non accipitiirnifi a colligantia co:/
dis cuipfis.£tqre vituperat 0a.arcbigene cu? Dicit m .«oeaifprrt
i?fus regitiua i co 2 de exifiitcu ipfe medicef co::! U egr? ^ tet cerebmtzpptcT^^ qa arcbigenes cozdinoCubuenk
f jarcbigene m medica^ do|>adtbat t atifjnimedicatioms ignorabar.
frigiditatis I bimiiditatis ftomaebUa^a?"’.
S t u M ALA copro, frigida ! bumida ell cale/ tacienda ! exiccanda:ficut cum electuario triu? pi/ medicatione male cdplonis non malis m llomacbo:iIIud idem Debet intelligi in alqs niemb:is:! maxime quando fuerint caufa Dadi ma lam complexionem toti co:po:i ficut aliquibus meb:is: g? fi mala completio calida ! ficca aduenerit:erit caufa jCoLauer. O
1 toti oojpoji ipfanit t in ctbici potent <>uenirc:2
bocentqti illa'mcila eoplejcioTfcn ad coi t>ed«cenir^ egntudimbua floniacbi z aliotum membK)ni pjm cipaiuini cum materia. XIap.28"*#
E t P OSTCtV AM furnus locuti t)c mala co pU7:ione no materialuloquemtir t>emc^ t>e ma la complejrione materiali que potefl alicui fiiper*' tienire mcmbio.Etbicimus q? intentio funt buereez fiint vt enitetur fuperlluitastrectificetur mala conv plevio relicta afiiperfluitatett figniftcatiobarumrem babetur t>* operationibus z eje pofitione mcb:i z ei’foj tna:x eic colligantia aufdemtt eje fiio iuuameto: zej: fua fenlibilitate:2 eje oemoftratione nature egritudmis z ei’ caufe z acentis. £t tu fcis quia fuperfluitatum qiiedam ftint que generantur in mcbio:quedamflint que ab alqs ID. mb2a fluunt m cbustquod efl quia confuetudo efl qj fotf e mc fonu bnimfuasfiiperfluitatesadoebile expellattt mapmc pdifit fi ad boc adiuuat locus z vieque conUmmt ad ipfuj fic fliitates ert cerebnim cumflomacbott bocin medicatione meni
ad niebia b:omm eliricut efficiens caufa.£t eft perferutandum in rebilia : t rectificatione illius mcbii ti rectificationefue c6plej:i<y nujcune fi nis fi dlfufficienstaut fi necelfe eft totum euacuare coj edmunitas pustz in boc eft nccefle anticipare in fortificando meni ^ vie ad b bmm cum ilipticis medicinis vt materia’ad illud no tra imiant. batur fi corpus non fit plenum vt attrahimus materia j 3 de5.c.fe^ ad contrariam partem ad ignobilius membrum: t poft^ d>iti 2 p* p modum medicamen conueniens adbibemus.Ht via mc niuc 6 mc dicationis membrorum accipimus a forma membri z a bris. loco:ficut ftomaebus vtplurimu per vomitu oebet eua
K cuari*t per pbarmaciam vt mmustt epar aij ambob’ niacuari potefttquibus etiam proiiocatio mngittir vriite-fed intkina folum pbarmacia z clyfterqs.0ed fi bii nior fuerit fipiis in fubftantia mebri tunc eft neceftaria fortior medicina vt trabatunOt aliquando erit com^ pofitio in eotqtiia in ipfo eft biimor propriiist eft alter tranfmilTusttfic eft nece ouobiis modis puidere.amis eft in periciilofiori. Hlius eft in euacuatioe alterius fine cuius remotione curatio fieri non poflet:ficut. ^.g.vt in cflentia ftomacbifitbumor vmis acutus z in concauita te alter bumor fitlocatus:tunc non eft purgadus vel no poterimus ipfumbumorc purg jrequi t^ft m eftentia t>o nec no trabetur qui in concaiiitate ejciftittfed fi bumor q eft in eftentia ectfyncopim inducens tunc puidcdu eftt L fi res no epiftat periculofattuc in medicatioe ordo eft
fcruadus boc eft vt puideatiir egritudini que currit per via caufe: t poftmodu occafionc remotiere.£t fifr egritudo q n5 curatur nifi p euonc alterius que no eft ipfius ccmr3.^.§4uldoinftomacbo vnus bumor fijLusm eius fubatt alter eft in pcauitate qui rparfus eft a cerebro:oi cimus Q) pmitiis puidedu eft cerebrott poftea oe bumo re qui effufus eft in ftocbo : vltimo^o oe illo qui in fubflantia eft ibibitus.£t bic inueniunf medicine proprie in cuone proprq mebri z proprie in fortificatione membri fld boc vtfiiofluitates recipere n 5 poftit.^.g*qfi in fiib/ flatia ftoebi fijciis fuerit bumor acutusttimc biera aloes vtilioreft ad ipfum ejctrabenduni $ alia medicina eo qj M aloes non nifi a ftomaebo trabit. alie medicine que
iftu trabunt bumorct^uis trabant a ftocbo propter fini fortitudine^ etia a ftocbu trabunt. Sed qn bumor eft in cocaiiitateilifficitin abftractioneipfiiis abfintl?mcumel le z myrabolani citrini.Sed fi ifte bumor eft flegmatic’ aut fiibtilistaliqiw*^do fufficit vomitus cu aq ordei z mei le qi! fiierit piuifiis cu? opmelle copofito: t poftea ftude re Debes in eptrabendo ip? cu medicinis ppn|s buic fic eft aqariditt colloqntidatt cu gumis lajcatiuis fi necelfe fuerit £t fifr bumor meficus eft euacuandus poft ipius
i'ncifionecumedicisfibi|iprijs*£tftudioAis elTeDebcs N in operationibus tertqs eje |>prietatibus medidnaru in vnoquoq?mebro:r q» vnicuiqjmcbrofibiproprie me< dicine a totafpe repermtur.Sed incifio bec eft necelfa' riafibumorfiieritgroirustzpoft ipramfm conueniens tiam purgatio vniuerfaliter biefunt coniiderade tertie virtiites medidnanceo |>pjie vniaii(B mcbjo;* iedreo t 5 mibi g> narrario medidnani valetiii vnicui(B meb:o cii narratioe cgrinidinii cft( via copletiua in bac fiininta.et pE«a vna ej coditionibns q t>5 in boib» ctisin attib’ i vt fit oiia attia ^ fc.ita yt cognofeat rc* necarias perfecte cu infpejrerit reni Diuerfitateni.
CiDe inflatione mebrorur apatibusingfta». £ap*a:9”. EINCEPS volumus narrare egritiidmes q
D funt cfi apate.£t Dicimus q prima intetio apatis
in eo q efl apa Diuiditur in‘Duas ptes: vna c eua O
cuatio materiei facietis apatalia eft remotio ma lecoplerionis.£t aliqfi minor cadit confidcratio in vn j iftani m in alia:^ aliqil cofideratio in vtrifqj equalr curs rit.£uatioplus cofiderari Debet in apate fanguinco fed alteratio plus in berifipilla eft coliderada qs eiiacuatio.
Sed compofitio iftoru Duorum biim orum cqualiter co< fiderationc prebet:z ifte Due intentiones no cofideranf nifi facto apoftemate.Sed qfl eft in fieri tertia adinngic intentio:! boc eft ad remotione caufe.£t boc fit refiften do fparfioni materie ad mebruqiie piienit:aut ^pter to tiiis corporis repletionem : aiitppter aliciiins mebri rc piilfionctaut plurmteo q fortius mcbru ad 6bile eirpcp litfnperfluitatesfuas:! ad boc adiuuat coicatio mebros rum ebabilitatio viarum.£t aliquado caufa iftiiis attra ctionis eft mala complejeio calida iftius eiiifde? mebri z p
aliquando ejciftit caufa Dolor fortiftimus mebruna? ma' nifeftum eft q cdple^cio calida trabit.ua? caloris ppriu? eft attrabere.Sed Dolor bor facit :aut propter malam coplejcione?qgeneratDolore?:antpropter malam c6/ plejiione que fit ppter fiipAiiitate' mof virtutis ejcpuP fiue cufupfluitates e)cpellit:autppter iftas res ambas.
Sed mala coplejrio calida que caufa ejLiftit attractiois. aliquando accidit ppter ejrtrinfecas caiirastficut ppter morfura:percuftion£:!fimilia:! aliqn propter intrinics cas accidit caufas:ficut ppter bumorc Vi'
miliataut ventofitat^e]ctdriua?:aut ppterfuperm a
pletionemquegrauat mebrum.£t
curationis apatu fimttquaru quedam fimt a fic re Dnt q
Vna aliquado ptrariatur alteri:! qdd non.! lani Dipm
Sgis intete^^ Debemus.<r^t Deinceps narrada
runtiUaquib’copetutbetres intet^^^^
apofteniatu:! incipiemus a refiftttuia caufe tfticientis.
£t Dicamus fi canfi attractionis admebriippter refos lutione ejciftitteft facienda tiic euaciiatio vnmerfalis:(ic flobotomiatfi PP^tT miiltitudine?fiieritfjngninis:aiit g pbarmacia z voniitutfi ppter malitia fuerit buoru : aut cfi vtrifq? fi adeft vtruqv£t eft necelfe vt ifta eiucuatio fiat rtattoictii 3 eft per attractione? materie ad partem (V oppofitip vias apatis ppinquasficiit incedit natura, quia apa epatis vtplurimii creticatur per flu^ufangui/ nis nariu.£t ifta eade via intclligenda eft in euatioe bu fuorn.nafimateriafueritmfiii5ioribus:tuc pbarmaca' re ! ciyfteri?are Debemus:! fi in iferioribtis educere oc bem’pvomitn.Et fi caq facit effiifionc materie tTit in vno mcbro:tuc illud euaciiandii erit licut eft cum frica' ti5e.f .g.fi materia que obtbalmii babet inducere effun ditur per oculos ! prouenit a cerebro folii?: tunc vento/ fe in fontanella colli vtiles funttpropterea quia bec eua ciiatio Duas aggregat intetiones comienictes in bcc ca fu:ar euacuatmembru? apoftematu:! materiam trabit
s E P T I M V S
fld oppofitd partd£uatio q fit ejc mcbio apato cov po:e tjjciite pleno ell ej: rebue Udentib^niultiuvn fi hOc peccatum effugere voluerimus op 3 nos totu euacuarc cozpusu poftea redire babemus ad p:imu mcbzu eii^/ cuandil£t qa vnuquodqj mebzus p:o maiou parte rtv perif bcre ppiias Viastperquaseuacuationc recipere p6t:io per eafdc vnuquodqj cuidiguerit oebemus eiia^ cuaretiicut cerebju qd pot euari g flernutationc 2 gar< flarifma.£t fi feceris iila cojge e>:iite pU ctozico lefionc indebcbitifirmus.£taliqnbuicinte'tionieuacuadima< teria ante Dicta alia adiugif intctio f m g? ante Dictu efl
vt eftfoitificaremcbiucullipticistfngidisvt fugflui^ tateanonrecipiat:zbocfiatcojgevacuoe;:na\tru «afeceris no erit tutu qnniano redeat De nicbjoigno/
bili ad nobile:^ bec e^vna eic reb^eje qbus apata airanf in Dn« £t fi cauTaifufionis mcb« fiiit ipfi^ caliditasjntc dendri eft tunc vt remoueaf mala coplb iprais:reniota So’coproneniala nicbzu Debet ?fo:tari:z fi remota non Seritcaufacqucadmodii illa q;ppter moiTura alicuius ntalis venenofi fit tunc p:ius euacuandu eff illud v^e^ nu cu medicinis attractiuis aut vctofis:2 fi burnoz affue ritcuacuetun£t aliqiirignificatio fumpta ab iftis eft fecunde intetioni ptiatbocefl apatis euatiou qnqj no efl Ptraria.£f eplfi ptrarie cfl-Vj-quado remotio coproms calide fit 01 medicinis
dicinis refolutiuis.£xc>Iu5 no ptrarie efl vt qu^^^
fa fuerit burno: groflus in mcbto:tunc Duunt^enti^es lient vnateo qj fient folu^cfi medicinis refoluPuis.»ed medicatio ooloiis f m g> ocm elfeaiit Iit ^>pter remoti^ ne fuecaufetaflt oandonicbtocoplwoneptram oolo rofete bec fiiit di mediemis 4 jiptie Aint in mitigido eo loiem ficut eft pinguedo anatis t galline t oleum vitelli onop I fimilia.£t aliqil remoneret oolot per mebti Ihi' pt factione.T>ec efl regula illani triii itentionii fiiperius narratariLfCIifi; fit fm oidine tepop apatfuq^j pluri' mu medicatioapatisin pmis fiteuonei re^uiuoe fiipnouedofridase flipticas medicinas fuEap_a.«iUud maaisneceirecvtcanraefiicidsrenioueafeinapatib»
dti adnefificut in apatib’ acutis q er cbofa t fangume
»n^fit.Sedfc6aintetio efl Qiipfius apatis poftrtan^
Ss£t fiSattonoellWie'8Cum rebus refota^^^^ "Srtmedidniscorrofiuisautciifew^^^^^
tepoia vtendu? efl medicmis eje bis f
medicine Tcienf in libto fimplicis i|lf.
Vo in a^ate cato mate coplbnis in pmis eo mciiifrigidationeell etia repciilfioit natione caloiis curliis materie oeltriutur.apata vo tri Sida curari no oebent cum rebus frigidis niiitranfacto
intmtio medicationis a^atfi inqiiantii fimt apata.&eiU' cis loqnemur oe aMbns f m q»ftint aliciii ni^bio ap DMoiiata t ab apatibus calidis ptmcipifl faciemus qnt te nablis fiunt intrinfecis z octrinfecistt cum oieo cata infdliao ctiiilla q'>e ad fanie eeducuntur.£t qn liiit m 6nc palibiis mebtis febiis cii ipfis otitiinliiie apa nt Sreii vel cboridi vel flegmatlcu vrmerieti.Sj
flSaffl adfamenopuenhit tentriaittumoiesq
Un? nifr&ie It mefica que ad faniem non peniemimt
fecis 2 qn fiut icurabilia funtJCO q? idiget fojtib^niedicinis quasintrinfeca nieb:a tolerare nd’pnt:eo q? boziim cura no fitnifi €fiferrou]tn talia apata no rtfoltiunf nili pofllogitudine tcpwisu tuef tus ifirmi iam Defecta te reper^tz gg boc beciirationes no fiut nifi cu fuerint in itiebus e^trinfecis.([I£t Dicamus q? apata inquatufiint apata requirunt cnm fiiis medelis intentiones tres fu^ piadictas,0edDiuerfificanf in bis tribus fuis fpecieb^ fni magis z minus.tld apata cbotica in pmis eget refri geratione multa cu viotlz cu viriditate illa q fup aquas reperitunz cuj viia caninarx cuj cera infufa « nialairata cu frigidis ficcis zbuniidis 2 bis fimilibus.lSed fangtiinea eu refrigeratione flipticis egent nifi adfit Doloz*
2 fi Doloj adefl funt mifceda mitigatiOoSj fiegmafica melica modica idiget refrigeratioe e regciiflioetqz Debi lc3 niotubnt.cr?ntctiones coiuctein apatib^gfa nieni biop mqbus funt;fimtbicnarrade:eo ^ in bis maxime cadit puifio.£t maxime fi fuerit in niebzo puncipali.£t Dicimus q? euatio q per fiobotomia fit ppter apoflema alicui^ inebzi mtrinfeci d^ recipi a colligatia me*b:i et a loco fuo : eo q?quado no poterit fieri eiiaoiatio in mebio l^o:tunc 03 fieri 'per meb2u coicans ei 2 magis p2o pinquutt fint meatus De vno ad aliud rec^aiit rectioni ppinquKfiait in niebzis inferiojib^omia bafilice va letstin apatib’ capitis pectoris 2 pulmonis cephalice valet flomia mediane oibus valet nicb2is.£t fi indiget Homia ppter epatis apa in apertionebafilice oextre ca ditpfideratiosga fiaUoicitin lib:o De ige/anita.q? Dcxtrain apateepatis flonicfu fmiflrainapate fpleni&z
inlermonib^fiiis vnhierfalib’c 6 trariuponit.£t tu fcis
qa in efiatione a^tfi Due res intcdiinf .tina efl euaciiatio materiei meb:op aim 'ipfo c6mimicantni.aiia citvt Hat Declinatio bumop ad partem oppofita fiait natura facitquadocreticat apa epatisper fiuxuj fangmmsex nare t^trateo q?illa euatio c6p:ebedit oppoiitione et coicationdSed in fiobotomia bafilice in apate epatis €x Dextro latere no efl nifi vna intctiojboc efl coicantiu euacuatio.pptereaq: eflfni Dimenfioncco2po:isque fm latitudine ^riflitteo Dimlfiones oppofitefiintrex» y3.Due latitudinalest? efl f m Dextrii 2 finiflrim Diie logitudinales vtfuperius 2 inferiiis.t Diie pfimditatis vt ante 2 retro.£t boc idej facienda efl in apoflematibus fplenis 2 pect02is:qm quando apollenia!fiierit m parte Dextra floboromamiis bafilica ex parte finiflra.2 fi fiieritinfiniflra Hobotomanius econtrario.£par ^ociim fit in vna Dimenfione velextremitate Dimefionis latitudinalis.ergo necelTariiij efl^vt fiobotomia fieret per alil’part^.2 bic bafilice lateris finiilrijqrineacotimief coicatio 2 oppofitio:2qnnosint^dimusfacereeiiacuatione:c6icationcj2 oppofitionc cotin^temttfic iiiuatitis efl g oppofitu trabere m^im ^ qii vnum itedinms folu. ergo cii fiieritnecefle totu etiacuare co2pus:gg biii^neceffitatcttuc efl necefle babere ambas intctiones.Sed qn nobis fiifliciet foirtm^bzum apatueuactiarettucno bis vna fola fiifficietmt^tio.ideoinmaio2iparte:qnmtentionc babiiimus in talib^locis faciemus attractione fine eiione remoii^tc:2 tunc poterit (ieri cum niembnij euaciiatione indigetn n 5 totu co:pus.£t potell aliquado effe: vt p2ia intentio fiifficiens fit filr in aliquo loco:2 fiet l)oc folu tpe fiat’ apofleniatis ficut mimiif ex vena linguein fquinStia facta.nanifipoflemusmebzujpzop2iuni flobotomare couenies efletjeo q> no fit timcdiis materie cwrfiis.Scd tepus augmenti aggregat res ambastqifi no curaremus nifi coniunicatione 2 no qpp<y fitiond plus trabeni’ad apata $ eiiaaiaref ficut in eo q medicinis vtitur Diflblutiuis aperitiuis anteeuacuatio-
13 ® D4* c.
3®4®^ ige. c. 6.2 in li« D antifpafi ^5^£>eige.
feb.ad 35loiiccne ca.3®2S®. OpiolSoa. t> flomia e Diuerfa.Vi de 4 .C.C. 3 ® max'.f.S^.
C 0 . 4 . e.u» 2.^5«.ptJC.
aflFojiCrab bitDovfii ^ G
pn « 2 ano tatioes i p trac.t.i^.
C. 3 .
I trabif oc Tangiiine (jd ni^biuj plurqj3 Diflbliwf.
4£t linntittT duc confidcrantur intentionce m paffionc Tuluc quando Dimimiimus oe fapbcnatqjuie ibi non fit (Dppolitio nui per longitudine^ leui oinieniione.Ht finii^ lifcr cum vcmolis m e^ritiidinibus oculop in fontanei^ Ia coUi m fronte m pailionibus occipitij capitie.Sed minutio vcnc que vocatur fcylos in egritndine fplenie q parte limdra non copiebcnctit niiicdmunication^:2fi volumui? matend oenuare ad parte oppofitaj fit illud in apoitcmatibus pectotis z ilomacbi z occipitq capitio ligando ejetramtateo pedum z manuunK£t p2oprerea pzobibeturm apofiematibusviilue omnino cuaaiare cum ptouocantiPuo nieiillrua.£tfimiliter in apofiema tibus epatio cum p:ouocantibuo v:mani:2 cum medici r nio lajtamiio:quonia cum talibue no fit Deriuatio ad op polita: t qa ipollibile videtur elTe Qjqiiido talee medi/ eme traniiimt fuper apcfiematibuoquincio relinquat lelione: t lam oiemiuo q? bec efi vna 9: rebuo augmen^ tantibuo apoflemata:^ limiliter pbibitum cil euaaiare apofiema fidebi cum medicinio lajcarinis;z gargarifinu K jn apollematibue giile;o2i3:zpaUti:z eodem modo om nino pbibuit efi piiocare v:inam in apofiematibuo re^ mimzveiice.zboia non fimtp^obibitanifi oonec ipfa apofiemata fuerint in augmeto.Sedquddo fuerint in . fiatu non efi malu vti talibuo quoniajbabent vig02are • ^ ciiacuationc membnapcficmatuqmio noui pjactici fa^
' ciat talia ablli5 alia piiiiione z odibcratioe.CCCjJopte^ rea coiiderandfi efi in apofiematibiic auriuj partio oe;c V , tre z linifire in qno latere flobotomia fit facienda : quia niamfi fiu efi g? ccpbalica m p^imo illo aportemate fio/ botomari Debct»£tvidetur ^fi efi apofiema in aure fi/ nifira non oebet minui De iiianti finifiratquia cepbalica DCjitra aggregat comunicationecum attractione ad cd/ trana parte’:qaefi infra longitiidinie ejctremitatejmaj mediu nonefiejttreniitaojqanon eficredendfi.zmax^ me in cotpozibiio plenio vtfanguio non ab aure finifira trabatur ab ejrtremitate Diniemionie latitudinio oppo/ fite;z qtiado euaciiamue cepbalica ob boc efiet melius Vt flobotomia fieret in pte Dcxtra:qa be Due res aggre ganf : vna efi connmicatio:alia efi oppolitio f m ouas Di menriones : eo qj ifie operationes opponunf f m longi/ tiidmc5 z latitudinctz fi pofeeet Defiderarcnnisvfqtia/ do attrahere volumiisvt ibi omnes etifierentopera^ t tiones:z niajcinicqnando efi repletio f m vafa*
euaciurione membtonim puncipalium./Tap.^o"*.
£ T debes fcireqjinefiatione mcb2opp2in/ cipalifi pemtue neceflarie funt Due euacuationes: vna efi flomia : alia efipbarmacia ob bocqa illa apata f m plnrimu no funt vnius biimojis : fed in illis aggregaturmalitiaqtiantitafiscnm malitiaquali/ tatis.Sed tamen in etiaciiatione tu Debes fuper bumo rem Dominante puidere.Et ‘Aafis tefiificatns efi qa me dicijfiiitepozis faciebantpleuretici 3 folum miniitione5 z mbziebantur.Sed fignificatio fecunde intentionis eje opofieniatibus babita f m mcbza in qiiibns funt facile nonefi:z maxime quado refrigeratione ind/guerit:p:o 1; T pterea qa apofiemata epatis z ozis fidebi no puenieter medicinas actu frigidas recipiunt : immo neceffe efi vt acrufmt calidet^uisfrigide potetia epfiant:ficiit oleuj cvdoniop zoleft myrtinii:z aliqiiado eis potetia calidis vamunficut oleumafiicis z abfmtbij:z boc facimus vt Virtute conferiiemiis ifiop membzop ^>pter nccellitatc cozpozisexifii^*®^^^*^'^^^^'***^^^””^ fiifiinet
medicina mnitu actu frigida:zquddo inducitneceflitas rei ad vtendu ea mifcendiim efi cum ea medicina vt ip^ Im ad piofandum Ducatfiicut facimus niifcendo acetfi
cu oleo ro.z boc no fit [caiifa cCrebzi cu fit frigidfufed v t N
facilius p craneu z fuas cdmiiruras ad medulla cerebzi puenire poflit:^ boc no reqiiirif ^>pter pzimd qualitate fed ^pter fcbanuSifr z oculi ppter femibilitatc multa qua bnt Debet pftruari a rebus foztifilmis z mozdicati/ uis:z alburne oui fupponif : eo g? res multas bonas in fe b5aggregatas.na3rciiiotucft abcmnimozdicatiae: z lippitudine obfiergit:z teperate fngidu3 ejcifiinz figif fiipza ^>pter ipfius vifcoiitate3:z lac nouiter a mdmiUis mulfu3 aliquas eje ifiis i?tutibue b3tz fup bocb3 virtutd Digcfiiua.(C£f aliqn pfidcrantiir apata e;: parte mcbzi in quo funt p aliu modu vt nibil repercufiiuu3 vel refru geratinii fup mcbzu ponaf boc efi qfi apata ftfit m locis mebzoppzincipaliu purgatiuisvtqnfitpofi aures aut fub afcellis:aiit inguinibtistqmqfi ifia apatagenerdtur in bis locis z ipfa refrigerabis tmiendu efi ne ad meni/ O bzu3 redeant p:icipaIe;qiicadniodu illud q 6 fit pofi mi/ res ad cerebzmz lUud quod fub afcellis ad co:.z majife illa apofiemata que pzocreantiir per via crifis omnino ab iniVigidatioe ipfius abfiinere Debemtis:eo g? pp bas actwes materia redire poflet ad mcbza pzicipalio que^ admocu3 fugimus reperculfione apoficmatis ptilmo/ ms:eo gjcozdi vicinus ejLifiit* Jfic autc ftmt Demdfira^ tiones recepte a mebzis;f m pzediccas Duas intetiones in curatione apatiuf.remouere caufa3 z ifrigidare mala coplcjLione pzciiemete ab cadezq^tiis inte'tio flenda coi ligantia babeatcfi pzima:eo g? frigida funt repcufliua.
Efq 6 Dnfiefi femp mcn)mificcp3bocefivtapoficma-' tibiismcbzo^zpzicipalifi qrunt ficuteparfibcbuscere-/ bzu z fplen.eo g? ifia mebza operationc3 facmt coe3 toti cozpozuz babet colligdtia cu cozde;z ^pter boc eopvir tutes pferuare dbcimis mifccdofemp fiiptica Z aroma^ P
tica cfi rcrolutuiis.Et titrolutiiia funtficutemplafira q fiunt cum medulla panistoleo oliue z melle.rtiptica ^0 cu aromaticitate funt licut abfintbiii3 mafiijc z cydonia.
(C£t Dcm efi q3Ui6 a me non fit bn pcelfum g?qn apa in gibbofitate epatis ejcifiit:g> euacuari Debet per pueea^ tia Vzina.z qfi in pcaintate exifiit p pbarmacia;z ifia mc dicamenta a coicatione mebzcp accipiuntiir.Et fcias g> medicine vzina puoedtes foztes elfe Dcbcttz pp lojci re morione inuenie'do Debilitanf:eo g; inepatealteranf: fed que euacuant per cocaiiitate pofle tm nd op 3 g^ ba/ ^
bear.Et ifie modus crededus efi in oib^nicbzis ad q ve niut medicine cu multa Digefiioe ficiit efi pulmo cui ca<^ fus ifie feriiatur.ifia fignificatioefifumpta a locome’bzi.
£t medidepiiocites vzind in cgritiidib^epatis oppifo^ nes apiuf:ficutefi abfmtbiu z eupatoziu.na ille Due.pzo pzietatebfit inepatequead'" fcolopcndria in fplenerz coztexcapparis.lDedicinei^o q facilr folufit ventrein apatibus pcauiratis epatis funt ficut aq aiubleb z cbar tanii*03 euatio iplenis p pbarmacia exifiit.£t fi apata ifia iueteranf :tuc foztiozib’ idigemus medicinis folliti/ ‘ '
uis:eog;mcbzopifio?2natura efivt infineindiirenfm eis apata:z maxie calidatz boc niaxie accit epatirppivi CL
fcofa3 zlpiffa 3 fubanut e't m renibus apata indurantur pp Diiritiem^fue fiibc.z m fplcnepp grcfllcic fui nutri/ menti:fed fplen ipfe rarefubfidtie efi.S3 medicineque Ibnt foztis refolutionis ii^dictis apefiematibus funt fi^ ciit radix lilfi celefiisrbyflopus : ce‘taurea:z arifiologia rotudatz bis fibatz boc fieri Debet pofi fractione cozuj ficcitatis cu radice liqritie.zbis fimilibu 8 .(C£t fcias qy neceffe efi vtquatii3 effcpotefi vites ne ifiop mebzozfi opa adfanieperducaszz maxie apofiema piilmcnis:cb boc qa fi perducis ipfii3 ad faniem pfecta curatione no babebitrqa autindnrab;tur:auteger perdetunz medp catio apofieniatuqn C113 fanieaperiuntur ingredif 0?/
A din? mediahcnw vlttiulbioptcrca
p:iu efl meb:is acatis /iibttie cutc babetib^^Q? ab ipfo^j pncipio penitiid fani €6 r^fudat cjc osiz fiics t'ft ab ipfoB pncipio in fuie nicdicatiomb adbibiv re abflerruiavt modificent nieatusjt tiinfame ipragrof ficiea foerit mifcede funt resincifiue:^ wiia mcbja fiint ricutpectua :2 pulmo:epar : flomacb^ppterea necefle cft Vt ifla abflcrAua ab oi mozdicatioe imt e;:epta :2 iile ree funt ficiit aq oidei:« pultes furfuni cddita cu amyg/ dalie amaristz femine nielonis^t eianiim atriplicis cuj ©maccara.in apate epatispp:iuejallit.rcariolegdtm loco atriplicis poni piiujn opatibue fo pectoiis z ptil tnonis res in quibus ponifacetu funtfugicde:vtmiilm nociue.Ht medicine q eispuenietes exiilut Aint capilli B veneris z liqritie?z lyrup^vioHi et (emina melonis (iint
optima in illo cafii:f 5 medicatio apatu q in iitis (imt me^ b2is eil alia iquatu funt in talib’meb:is qa iquatu apata cxifh'it:pc boc:q: ct oeclinationis tjge eop medieme ab aliq flipticitate no oenudanf in pn® abllerrmis.£t qn apata fiunt in inferioiib^ iteftinis f m nollra intentione^ clillerioia funt meliojatqucadmodu f* in ptib®fii|iojib^ fiierint ejrbibite res per os puenictes effe rident bec rignificatio ftimit ab intetione locuSed in apatib’ gule oino vtimur medicinis rcfolutiuisz ^lutinatimsvt ad^ beredt locis in fiio trafitmz etia poneda funt narcotica tralgluficdo ea panlatme: vt oiu in trafitu babeatpma fiere.? n apatib^^o ccrebJi in oeclinatioe necelTarie mt fo2tes medicine,? majrie qiifunt oe na Declinates ad fri^ ^ ditatcrqiicadmodufunt flegmatica;? tales medicinefiit ficiit oleii oe callojeo ? fifia:? boc no reqr if nifi pp regi^ menm^b:i:q2e(lp febumidu ?pa(ntifi:?qdaeuaaiant mam buius apatis cuv^tofis pofitis inpte cerebii polle C rio2i.fed talis euatio ell timedateo gp fojfitan in co2po:e
cpftit fiipfliiitas q per rentofa^ ad mcbiu apatu pote^ rit puenif e.ppter boc talis cura no ed dicieda nifi cu ftv curitate babebim’ qjbuniojes nullaten^ad locu oifciir-' rere polTint inde,S?ed bec medicatio in pncipalib® me^ bjis cPiailora.|Etmcufq 5 oocui bieuiter medicatione incbzop apatu inquaPij apata funt in talib’mcb2is ad^' iiincta cu medicatioe inquatu Hmt apatatob bocq: medicatio apatu inqudtu in mc'b 2 is officialib’ e>:illunt;non nifi idis modis coplef : q: medicatio q in carne finylici ctidit no ell necelfarie r t agat : nifi inqudtu funt apata. sSnmltis illop apatuj no indigeni^plideratione m caufis cfficictib’ipfa:ficotfunt apata facta Ii caiiTa reru ejttrinftcani:t cotpus nttidii ex^ent^
E matum fpecialiiim. . :
Part 43
T DEINCEPSvolMtnusIoqiiiDeapatib
frj^dis q raniem no fachmttt t»e foimica ®xa|iibu latiuat? De carbunculis q fiunt in acre pcdilentia^ D ll£t Dicamus qj apata mollia q fiut oe flegmate no m^
tiimgrodb multoties eje epatis erro2e fiutuicutula q«e fiunt in ej:tremis in bipofarca.£t bcp medicatio f m modfi medicationis eius a quo generant:? fumcitrt vngaf oleo rofato di aceto ? fale.&fi multa illic fparflaf ma pded efiare mcbtuj ab illa materia:? rti rebus calefactiuis ? Deficcatiuis:? euone cu exp'*^inone niem b2i-bor medicatio no facilised.£tfufficit Tpongia mfiifa in aceto * aq falfatga fpqgia bj fxcarcz cereteo qjfapit nam mano ; i Niim e>:ilWt.Qac ■io funt ix «rotTo flegniate ‘ oebet cfifpogia in aceto iforatmwto " «'''"""VSlf it
S E P T I M V S
mote (iilt grollb bebet eittpfari cu ntedicinie mollifican £
tibus:ficut di medulla cruris arietii:aut vituli cu modico armeniaco:? ida ? finiiliavtilia funt,: quia medicine multii refolutiue refoluutfubtile:? grolTtim petrificant: ?querifbc6pofitio in qua funtrefolutiua? pparatiiia ad refoliiendineo ^ oesptes apatis no recipiiit rcfolutlone equafr f>3 rnu modu.? aliquddo cu illis medicinis niifcenf medicine fo2tis refolutionis: ? melius oliini ed acetu:qfi cu idis medicinis mifcef :? boc, fit raro:q: indu ranf apata.(L£t 0af.bic laudat fumigationem lapidis marcafite vel molaris fupfparfo aceto:? majne in apatib^ q fiut p neruos ? cbotdas ad meb2a pncipalia.£go f 0 Dico q? (Satbac medicina no laudat nui qn ^t^ aceti cqliter pdat caloxe in ip3 meb2u:eo q? cd in fuUa aerea: p
? meb2a recipifit ab eatqiicadmodu recipifit res q maturanf in medio aere:q equalc bfitmaturation&Si au te) qraf a 6af.vapo2 ide fit a calo2e iptelTo in lapidib^ idis:? qre pp natura lapidis eide) puertaf,£rgo quare lapides no tenmf ? poniinf di aceto calido fiip apodema indiiratfu£t q: di fuerit in fplene acetufiippoiitfi in oibus filis medicinisfemp laudabile ejcidit.^pterea pa boc mcb2u c raru:? no accidit ei Duricies nifi gf a grolli nutrimeti e% quo nutrif .£t acetii) aHImilaf btiic nie‘b20 in fota fui fuba:eo q? lliumitrimetu coplejeioni aceti adi milaf:? bec edmetia.? io potiones q in purgatioe fple-( ^ nis Danf no Debet ^ aceto puaritq: iplu)ed ei cibiis^^ J medidna^n6Tulficitml|^tib^Dnrisq fiut in IpleTie ^ ^mpldllrare Defo2is folutfed mdige't etiaposredpcre ' q brtt refoluere Dtiricie chis ? iplius oppilatione aperi- .
retfiait ed radijt capparis ? fcolopcdria di alipb^fpecieb^aromaticis.([rScd apatibus in epate Duris acetu ;ppinarin6 D):eoq; paratu ed Dtiricie magnd recipere: fed cura eius ed cum reubar baro : (pica nardi:? alfara baccara:codo:?(ciiiindto:? limilib^£t Diiraapodemata epatis ad ctirandumulni)Did)dlia dmt:?marime it fiierintmultii inueferata:? vlr in bfdropifim inducunt. CTSed fcropbiile funt apata oura in carne molli gene ratarq ejrtra eis fiut eje flegmate fubtili curari Debet cu medicinis Diflbltitiuis ? mollificatiuis:? q fiutec flegma te groflb cu medicinis pnrgatiuis:? cu apitiuis ? cu ferro incidi.fed boc fieri D) magna pmeditatione ? timo2e. C£trilr veruce ? nodofitates trib® curanf modis;aiit Diffolutioetaiit putrefactioe:aut icifioe ? qbnfda neceP fariefiint oes tres:? pbufdl vna:? qbufdd Dtie.i 5 ) q in co2peo2umf curanf cn medidnisaromaticismijetis cu apitiuis ? mollificatiuis:? (ut oino Difficilis ciiratiois.
(Cf 02mice f o Duefutfpes ambiilatitie.vna cute co:ro dit ? icedit iteri’ ?alia veficulas b) puas q milio afllmilanf:? |)pterea miliaris appellaf.S) ambulatma q fit e% l?uo2e cbofico fubtili D) curari cu medicis illfi bfio:e efiantib^fic fcamonea cu fero cap2ino zfupponedefut
fiipi^medicieq Deficcet fine mo 2 dicatioe ?refrigeratioe fic folatnumemitbe? fi^ia.S)mi^iariseoq;fiterad-
m^]ctioef^atis cu cbola:? ppterea ei’ ma Deberet tiiari cu medicis illos buo;es purgatib’.(CiCarbuail’ eo q? p maio2i pte fit in aere pediletiali ebulit fanguis ? pu trefit:?ppterea Deneceffitate iducitfeb2espediletW les.lOedicatiof 0 illam fieri D) cu ambab’fpcb’euonis
vt flobotomia ?pbarmada*£t in bacfeb:e non fufficit
medicina vnu tm purgas biimo2e’:f) mediem oes purgans biim02cs ficiif pillule eboebie t^afis in qbus itrat dicados:? madijet? fcamonea pparata:? colloqntida ct pparata ee D) eo q? co 2 pa taliu) recipiunt putredine in oibus btimo2ib’:? talia in bac egritudine multu) vtilia e>:illut.£t fnpponcde funt oes res g fine mo2dicatione e^iccet ? vt cozrofioni refidant;queadniodrt ed emprm
t I
; --clfr wc pir fi,r,_o„j Ht-ne ma micrtaf niititi no pttz tiic (^la m aqua calida mfwfa In mani
btiac>:pufrazoptiffetcpcratacftn.cpon^da^t 6 an 2a"SScffi oicit-^^ftcer^boctnaarfcccmirt
fnfi^-turate T fitpponddcflit mcdide oeficcatiiie fine incidere oebes : fed niaio: pare bimie arn^dita e l in ipfo giniratc T inpp^^ nii i calrj bocnf o tpe.ffS? aligbiifi viilncrib» no fnffiat labioiii
vulneria aggregatio vel fiimraifjellnccci^^^
SitSabiltp^^^^ medicineocficcatiiieqoeficcctvelfiigctranieqmpar
Se rtcioVit ob b^ qt fWt er ebofa adnila ^ fiiE terram tibna vulneris tft locata . io?li comnete fuerint jiaites ^irfa ad modfi aceti bnllit£t bec palTio fanaticnc} no bac no mdigemiisired tiincmedicme ftipticc t eri^ccati' recinitnifi abn« ftfiiiieterabif iciirabilisefficief.pgca ue fimtnecefTarie.ocfiCcatiiie eniiiijPpterericcatioiicj medicine locales fiifficictes no fiint t fcifio poris.noii ftnieiir ftiptice *>pter coiunctionej labiop ^Inemfit SC m'riios ptinet a arterias : t fi incidimf illa mebta fcire oebes 9, miiltaniembJa n 6 efi tiitfl qn cojpuspdaf.ftlpore fifr eriftitilla apo- cotimiitatis niinmie pfolidMioni recipere po^«"*'*“'‘ ftemata ciini coirofiiiis remoiiereit fifiierittale af a m ftmt intellmagracilia r oiafragniattoia niembta q fimt m^b:fifpficipaiib 4 iiisttirainipoffibili 6 ed^^ invltiniaficcitatc.CCanddo^o fiibllantie carnis facta
jinc mcuicationc lanannir* i lufiitu i» i^vu i»wv. vi. ^ ijpttTca mulfOB inuenies coproneo brttc6 bennis : qm /^r fo:tib’cgritiidmib’t^^^ medico 2 riicdicincjr
Viciit barbari tarabeet^ qui in oeferto bqbitonufjon
. f: Uvirfia rklTimileiftrMI^ Klif** tllilll
copiti qn ilia au nieu^u vtiuv-b m ex4lbt pfcctatboc cll Cmguis : z in ipfo mcbzoxopfo fit f ni fua coiienictia teperaratt na fno biificioftiflicica Cft f' adboc pficieduabrq 5 niedicinaTnadniiniculo.iScdqii
i/^f^Trftocac^itiUi9quic6pieponcDnfeftrenc.i:?^^ iH{jm]iiaite;qii4iuvii4;:iiiiiy»M5>
' «irHicine cSnonimf f m aucto^: oictattuc adimiant natii / bap fiipfiuitatu fepe giiatiom camis rclifiitiOb boc idi' f nt' bicurt bonu fine cdfcqmmfjqi bonabnt oeterV get natura auplio medicinarfi ad illd bunudiratc oeiic^ r minime violata. qui folu pnamcjcfo2\ cadd ad bocvtnoua caro invulncre no liquefiat: t tales '^rritudinib^curanf in fine remanet in egritudinib^A medicinefunt carnis giiatiuett baru numerus cfi mult^ S f^noianee ofinficut niibi accit qfi egrotaui cu? fcb?e ficut tbus: farina pjobitz faben ireosjoppoponaciij;^ ?n.HrrimV2 creticaui cr illa p apa in articiitoeo Q) nikV rbmiatjifiis medicinis vtuiuir f m magis z mimismani binealTaria adminillrata no fiieruOfinarerenijnli ar ) tbiistzfarma o:obi:z fabe fiint in gradu piiognatiois ijintcuiar 4 cami6:tpofiillafarmao20bi:zircos:zpofi iftaanfio^
logiatz oppeponaefund ida in tertio gradu qfi ejiifiunf. £t baru medicina;? quatitas z modus a copfone meb:i: loco renfibilitatetiprmsnobilitatefumunf:qa nn?b;o biimido medicia carnis gtiatiua dl tbus:t cdpfoni fenii naru5 z puero:|2:qn>?o ficca coplejeio efi tbus fumciens no efi:fcd necefle evt fo2tio2 apponaf O20bu x alia:qj in niemb2isfo2tis ficcitatis caro no generat nifi multuj per ficcas niedicinas.nd aurifi vulnera cu pania exilhlt fananf cu memitbe z aceto.z fimagna juenntttimc tro/ cifei andaraebaron vtiles cyillut. j fi norumcumt tuc ne^
hinCCtIiari4 4UiiiimHi«»« - --- ,
V tetiais t podagricus z adbucrm^crfctfimt egntiidie^s a na itm p medicinas iimenf;
tinbocmcdicmepotctiaoeclaraf.a fimt aliq cgntn^ nes ficutfiit feb2es z affata qb^nat nicdicme fulficietes no er ifiuttf 5 fi cnadut p acens euadut fic m reb^ nalrbus Sliqfi cjctremitates fifitttnfi r^o ptigetib^B evifiittficut vlceratio pulmonis z fifes * Sic ergo
mirabanfn pfi gnotauerui aa "cbanto arUns/Dic cdpletiis efi fermo oe mala compUTione materiali z non n^^tenalu Cloe' folutione continuitatis,
tate puenit meb2i a uia na nuiu tu tiongani.t ^>ptcrca eget rebus exiccatiuis i eo gradu ad que piienif nicb 2 ii iftud^rusbumiditate.namniedicine non fanantnifiqii funt in i)2io pifieperatein eode gradu in quo mcb2u’eft
rton^ Mntiniiitatis.£t oicinnis gi continuitatis miditatismtafll tft vt nitdicina oiftcpcrata fit m fc 6 o folutio potcll accidere vniciiiq? cofiniili mcb:o:
DIUeptT4lH»*4« luvi 11 Ili 4UU
miditatismecefle efi vt medicina oifieperata fit in fefio gradu ficcitatisjt no funt bumectada vulnera q funt in nicb2is liccis eqli bumectatioe eP qfi i mcb2is bumidis ,TntrSpiS-^S epifiit.Sedeftnece(refn,pl„rinmlrtperc 6 paratione
ifrJifii 1« fcecki carimdinis fianificatione b? vnitierfa' epllat.pgca q: comiptio z putrefactio liccis nicbjis ac le; z pticular^ f ni m^bsop pditionestz nos ab vR inten cidit biimectation^ biiniidis nieb jis eqlej reci
SeSon^incipS pidt.sfn.nSlen.pb™
SX’rhi 3 egntiidinisrodetW eget folu vnain«^ e» «It '’>ffi«'^'P 3 (ribfi.s.£t^^^^
tSfiiPliiribV'croW f,ri9efiron..n.itm.szftnisi.cutruE.n66terni.nam
fiira 2 alws fiifientamentis:ficiit in fractura ofliu fit:t in £t via qua cognovit medic^ g; medicia m nmdiheatioe mlbjis-z qiicdi fractura indiget fiitiiraifieiit in viceris oebilis epillit eil niiilte foidiciei m vicere abim- Katione^ damiajquemadmodumcognorcitgjnicditmaBinuselt
S E P T IM V S
'' D
di£i^:« in boc errare pt medictisiq: fi EE
accidit rubedo i caliditaa in labqa vulneris eyilht. t m
nianSft^na fi vulnera (iierint in mebw ejrpofito coiv tactui niedicinarutaut in fuEfici^ politiit iM q> in trantu Smatione no recipiat medicineitiic necelTane ftmt pe^ biles (ient in vl£erationib’liifficitftoi;t (i in
SSXafiieritoebetclifterijar :tfii nibtU
n iTflriVnmcbus ^o pfiindis medicine e)cigiinf fojtio.
?«b« filfrinaiitture^^^^^
«llrSit r^biitib’pamonenierimedm
eariSdp m’;i ei adniifcem’ vifeofam medicinaipra? in
tio na qda ojeten’ciiranf:z qda cii localib medicanf,
t qda rfi ambob’.adbiic otdiata funt eE I®" *
oiienietiaiUra: vt medicamia iniplis eebitt ppaanf.fic
SarodTara-x fiKa-CQ* “ fenfibilitate fiimitiir
fortilTimas fii(Kneren 6 pt.firrx Stvnlnerib’qin fiiEficiecoiEis fiuhi ?cauitatib’quop carnis gfiatio epftit ne'ciatx in gb^cicatnc ''*'f Jjl”
opj necie bis funt niedicie Jficcatme latiftia«x filia-x e necefll- vt eam cpccatio pgliitinatiiia opationee)cced 3 t.x in qb’ caro fiiEflna m niedicie coirofinetd nfWM
Vt colcotar z viride es z fifia.Et f ”* aliob’ eoipib’ viride es ia fit carnis gnatnm. tt rcias_^ co:ro(io carnie fiipfine ogatioib^ nae appjop2iatn no c fic c carnis gfiatiotfj c res a app20pjiata c opatioib ar tis*Snfficit q 6 b:eiiiter ocm c oevnlnerib^qint^^ carne fint cu qb^mala copro no c aflbciata.(T^ 5 »
Sfa tiS <«'‘<»b ambob’|xr.atoto
Itriitadii e^ 5 '* ? i» flomia.x fi folii EE cjlitatc;tiinc
qiiatitatc ibluwowp -,{■,{ sjbvtrifqjpuenitnvtriiq;
feciedii ell^£t fi fi,£f it ipfn} mebjfi vulne"
pojisttiic ipm op? ciiare.£t fi juem p ^ ^ ^
mtfi fient renes z filiattii^otii , J
totopiienitcoiEe repcniniia
perenfliois modis fm q» oicimM oemdt ^
feoebesjxtraberemamtoto polTe
mala coplo fiierit in mebjo vlceratottiic f
in filis qlitatib’ malistqtn fi virtmis 1 / 5 ^"
mectare oebes cii aq cafatx fi fuerit bumidii ipm oebt .
ericcare cfifoitib’ ei:iccatiuis.£t fifr ^cere
ftcDcrantia caliditatis z fi-ifriditatis.x fi m
«S St X idurata valde Icideda eft m ferro;^^^^^^
liierit a6a u5 ell via fanatiois m^bmnifi apate ^cto.
mS deuratla^ata 5:ie vulneribus erillat.xfi Sie aqaresanf res in mebJO velut mala conipfo ppua S^«Stio fanqutsilliicaduento
HdS rSqfi vlcera no fananf pE a<*b'bttas me
copronimebnpuenietcs noexidnt^antq} matrarmina no efl couenibiiis:autq2 m nicbzocopfo Ufa eflp nam: eog?.ibivna fpes male copUxionis: aut plures fimt.g feire oebes gj fanatiovulnens fit;autgp co2£is euonc: z cu teperatia coplbnis:^ cu plage ot iiccatione:« aliqn vtimnrtberiacat rimilib^Sufftcitqdoictu ell in cura foloms continuitatis llmptr malis z non materialis* CCi>t'folutione ptinuitatis renaru z arteriaru.£ap.33"’.
D ElIslCEPS volumus loqui oecura folcnis ptinuitatis m renis z arterps.£t oicim^ q> folb ptinuitatis in venis facilis eil pfolidatioms : q eHinarten|silla ed oidicilisejcceptiscozpibus piieroy:? ppterea qj foro ptinuitatis iilop nos adducit in alia re^ multutimenda:boc ed fangiiis dtixutnecede ed vt in boc fermonc faciamus.f lujrus fanguis mul^
tis fit modis:aliqn fit pp vene icilionc vel vict ratione: z boc fit aut pp caufaj itrinfeca:aut ejctrinfeca.fi pp eje^ trmreca:autincilioe:autejctefione:aitt pcudione.pp im trinreca:autppbumo2es acutos cojrofiuostaut ejeten^ fiuosrita vt aperiat venas:e aliqn currit fanguis eji* 021 fiajs venaru: t aliqn dillat.£t icipicm^a fanguie oecur^ reteppvenanij lacerationeaogipiculoiio: ejcidit.Et Oicem^^gj qrt oilaceraf vena inco2pis fiipficie fanguis onob’ modispt redrigi.vnomo vt fubtrabaf illi^ mcb2i tna:qn pp multa fit quatitate.alioni 6 vt oigito oppilef fi fiierit pito.nd pp boc coagulabif in 02ificioranguis:et dabit aut pp ligametumt aut pp caiiteriutco g? cauterii! crudapparat fup plagdtautpp medicinas dipticas coz riigatiuastficiitmedicinafcaoevircococtoz tritici fa^ rina:z fifib’.£t 6 ar.ccmcdatpfiiii:u fangiiinis arterie aloe:t tbiis:^ alburne oiiitt pilos lepwistt bec medici^ na retinet fangiiinet generat carne --
cies no edtq2 cruda cadere pt t fan^ rea cauteriu minuit oe fuba meb2i:' minuere oe fiibdatia meb2i:f5poti’lab02arevtcrefcat: z no laiidaf cauteriu nifi qnftujms fiierit pp vene co2ro fione:q: tunc cauteriu fiippoiitu ed loco rei q remonet caitfas faciete co:rofione3.£t aliqn ponim’ frida reper^ cudiua fup meb2u;qn fiujcus fiierit eje cafitate.Sj aliqn pdicta oia oebilia ec onr z ifiiffidetiarqre tue neceflanfi ejeidit vena vel arteria finalV icidere:babita tn bic cati^ tela: vt p:i^ liges dringedo fo 2 titer caput iprnis vene q ed f fus C02 z podea incide.CSj Tubtractio fangiiis eje loco illo fit vt pparef meb:u z 02iaf vt 02ificiu apertiij iupi^ adaptcf.Sj bebes tuc mam trabere ad oppofitaj parte vnfangiiis tuc fluebattaiit ad ^xiniio2e locu ficiit oe o:e ad nafu^tz oe vefica ad matricemtt attractio ad parte oppofita fit:ficut qn pp fluxu fangumisuariu vc' tofas fup epar poni iubemus:aut fup fplene fi fiierit eje parle fmidra.£t vetofe etpofitefup occipitiudringiint fanguine narm trabedo ad oppofitatautllip mamillarfi radices pp niendrini.£t aliqn fit attractio ad parte op pofitatpp ligationemcb2i:aiitpp medicinas medrtiep fanguine piiocantes.Sed flomia in fanguinis mendrni fluxu ed medicina p accnstppterea q2l?ec medicatio in fuo genere folu exidit: Vn timeda ed.t aliqiiado ed natu ralis quando fluxus pp multitudinem fanguinis fiierit. (TDe fluni fang.g a meb:is puenit intrinfi:cisXap.24"’.
ED SANGVINIS fluxus g in ptibus intrin C fecis exidit no b3 Via Vt retineaf nifi a medicinis di ^ pticistant cibis groflis.Et medicine dipticeinboc ^ funt fient balaiidiez fucais riibitz gallae fimilia. £t qfimt nimis dipticafuntficiitbolus armemistz tegn la pidata z platago z folatnu£t gaUmnltufiiccu piata ginis comedat in pafTionibiis viiliietpp coiroiionejibi fi€nte*£t ex fo:tib’ lacerationib^ venaru q in memb:i0
I fint ftmt ille 3 in pectote finttt foitiojee illis fimt q in ve
•lis fk'tt piilnionistz ita qj alig DijLcrnt q) nuq5 pfolldanf: 1*5 qn ad fanic oediiciinf pfectcno curanfc^ cu bono re-' . giminefi uieniripteop^logabif vita.£t funt aliqui qiii ^Iwffifiiiitate mm njo:iunf:2 boc t>ico qb p aiani
niea ;pbaripte^ Dictis 6ar.$tiis illud no Dicat manife^ Ik:f5 mrti eji' modernis boc teUificati fuenit*z oic^uic^ qj vidit muliere q vkit.zo.annis poft Iaceratione5 ve^ na^ pulmonis:r5illa femp comedebat 5uccbap ro.cum pane facto cu coiiIdro.Et ego allentio ei qd Di^itreo gj l»lq2iue3oar mibi (iferetuleft.f.g? in plurib^boib^boc Idc videfr*3fn pn®f o bui^Difpdnisfiritpp pcurtione:aut pp alia eje reb’e>:tnfecis D5fl6mari epvena c6i:fi multa fierit repro:2 fi no fiierit mfta replb De bafilica minue dus erit:2 fanguis Duab^vicib’ erbaf:2 tpe fiomie telh-' culi z b:acbia ligetiinz a tuin abltineat quatu plus pnf* 6a f.pcipit Dare acetu cu aq mijetu fi medic^ viderit q? I pulmone fjngnisfiieritcoagulafizbecmedida e^ua iuiiameto cae z acciltirppea q: aceto ineft p na'5 vt mo^ fi neat ttifll!:? tiiflis p:auu e accilstt boc timedmi acetn cu fit pugitiiiuvulneri nocet:2rangtimc fUtiliat z apit:et Hucfadtctpp boc acetu Dmiifteduc.£tmedicie Dade runtbnteorepciii]ione:zllipticitate;2eligcdafuntflipti ca qb^rubtilitas fit admijLta pp mcbji pfundatione;2 q? mibi rf bic melius oib’ alqs reb\'il sucebaru rofatu cu 0q in qua cocte fimtgiades z nuces eqrrt cauda cabal linxEt mirabilis J3bumcr6 2lue5oar mibi idicat g? bec ciq D3 ec illa in quaferru ml"tu fit eptinctmita g?pp boc afiiaquatitate Dccrercat:t poftea in earesbulliatrtp laac via pofe c glutinationi (linguis fieri:2 pfolidari pia |Ca.£t g; mUtu neceflarin bic ejciflit e cibi Diminution fuf ficit aq ojdei cu nucleis aflistgnop mali gnati in piddiot fliit pultes gnop o:dei: z fero,5.q.panis cu tefticulis ga^ Iop.£t ii cd fracture venefuerit retinia q illuc cociirrerit: t comouerit tulli5tz pp boevena fit aptataut pp biu iiio2e acutu g fiibas cojrofit puImonis:tuncpbarniacia lidmie eadmircedatz fiipponere capiti res bliccatiuas: fsfici reumatis frida fuerit riipponam^capiti puluere^ ganofilo2U5:piperis:pule^:t fi ca remille calida Jfuerit ni/7icitpuluismads:znucis muTcatirt conicis pomo:u cydoniopt t ofa q bilt ^tuti caleficiidi modiciut cu mo dica ficdtate flintcafolidatiois vulneris.£tq2 in bjeiii fpevuln^adfanie pt puenirejofludere Debem^in remo •icdo ca; qudtu pofTum^‘t boc fit exiccado co2p’modis cibus gb^pcfTum’:t pp boc tberiaca in boc loco iuuati I iia exiflittz majde nouiter pfecta:2pp:ietate b; retine‘di ftngmnc;qucad"*b5 ibibedi fiujcfuz poft§ ita i bic cura ptteniee exiilitDuab^fp^bus fpiitifanguisjfiuefiieritex ca itrinfeca Vel extrinltca:^ Bateomidat bic trocifeos cndaracbaro.(COn ^0 fem fiierit vulnus faniofu; 6af. Dicit qj ca flie Icurabilitatl efijqm fine tufii mudificari no pt:z tuffis tumo2C augmetaf z aperif vuln’: t grofficies tnmojis aiigmetat fimid^dbiicmibi vf g?ca fiie icura^ bilitatj fit:q: cu boc m^bnl apaf vuln^ipfi^lduraf z fana Jll tisnc recipe no pt:f5 tn logo tpe viuere pt£t bnti fanie
in pulmone Debemiisppinare medicinas z cibos q bfit aligd abfierfionis cu a^fioe z pfo2tatioe:ficut capif.ve. z C02tex citri : z mafiix^^ radice lilqtz pane comedat cfi jucebaro ro.2 viias pallas piguesjz bibere lac boc laii dabile exifiit:t bibere aqua 02dei:t terras babitare fic' eaetz CiVe buic faciat g toto tpe in retiniate frldo pfeiie/ rat.£t fi vlceratio e in cina meli® curari pt:z boc fit C115 reb^ejeiccatiuie bficcltib® vlcera pulmonisjt f cipi^do Ifirmo vtin ote teneat medicinas bficcatiiias z abfierfi^ «as mixtas cu lenitiuis22Vtiaceat fupm®vtfacili®medi^ cainfa trafire poffint Difeurr^do p vulnera quead”'ro
tiifturrendo g parietes 4’ murOs g terrlCOS fi eaiifa
fluxus fangiimis fiierit ejraperitioncojificiOBVenanim
cura CIUS erit cum medicinis leuib’ ftipticis.S« fi caufa agtionis venefiibtilitasrangiiinis fiicrit ipfiiis fauatio i
eixifle oe fotone eotmuitatis arteriarum t venarum. « y VN c"y;l R O volum’^^^^^
[V i nuitatisqmneruistlacertisaccft.£tpicim®ai t ^ qfiroroptinuifai)mbisme‘b 2 isaccit:rricnecelS
t cii 5 flomia z Pharmacia euare z fiudicv
Itprpicere vtin vulnere aligd faniei no fiatne Dolo2cni rparmoru 5 fducat;t io q2 nemus efi meb2u ^fimdil viTco ru5 no rulRcit imudificatioefaniei medicina pfolidatuia* f5 neceflaria efi medidna q cu calefactioe beatfuedoni Vt fanie trabatrtfte wo:dicati 6 e.z io in pn® necefie c boc Vuln®apire.£t medicine be vtiles funt fic vifcus albod: z qj fo2tiue exifiit efi qn aliquid addimus De eiifo 2 bio:et maxie fi cojpa bumida fiierint pfert valde.S; in coipo rib®Dure copronis z ficcie Valet oppoponacu; t afla fe< tidatz ftilpbur cnidu oleo oliue mixtu in bis multuval;t « gfimipini in bis virtuti vifei z glandm ;pjcima efi.£t qii indditurvelfcindif nemus z cutis Defup fiicriteleiiatat tuebas non polTet medicinas rufiinere:ledent fiifficics abluere ipru5 cu oleo oliue; t ponere Defup tbutia ablu ta.£tfi C 02 p® Durn extiterit trocifei andaraebaron erut rufiici^tes.£t fi nemus ex trafuerfo z eje toto no efi ind/ ru 6 :tucvuln®periculofius efi q] fi incifiis in Idgittidie tra hereftz bic e timoi fpafmi: t ob boc reginic ifiud totafr efiadbibcdil Vt Ruidus fis in refific'dofpafmo.S 5 res q mitigdt D0I02C nemi ipfo no exnte Difeoopto efi oleum oliue calidfuppterca q: refifiitoibiis pafiionib® nertiit G qfi pifcoopcrtu ertttuc 52iu exifiit:t no efi ponedii nili Dolous fonitudo nos ipellat.£t necefie efi vt medicine qnemo fuppommffint actu calide.ioq: boc mcb2ii;4> maioaiparte a frigo 2 dcdif.c:£tqrt apofiemaf nern^
« ex eo timedus efi fpafmusttuc ex toto icideduo efl:qa ex boc fecurabif a mo2te;q5uis me'b2u; adducamus ad piination^ fenfiis z niotiis.Xigamcta Vo foitiozes medicinaspatiunf q3nemi;t fifrcboide; muis vidnioies rmtneruis.S5.ligamc‘faqcii5 lacertis funteoiuctame^ dicatione; fimile medicationi nemop recipitint.Sed q ofiibiis continuantur fo2tio2es recipiuntmedicinas*
D er cura fracture ofiiuni. £ap.;(^» EjNCEPS loqui volumus De fclone facta cotimiitatis in ofiib®q ruptura nucupaf.£t Dici mus g?qn ruptura fiierit in olfeex tranfuerfo* tuc necefie efi vtptes ad fua^pJialoca rediicamus^et ad boc vniqudqs pnrfc trabere cii 3 infifo ad boefolito* aut manu Donec fiio mufirulo vniaf ; t qntYe q, r.e emm/ dum;^ pofiea ligatur f m g^ pcipit ljippo,£tefi vt Diie fyfaeaccipianftz cu vna incipere a loco fracture fune rius arcendecfo.z t)ippo.boc laudat liaLem^^^^ hoc currui materiei refiltif ne fanief;q| no' actidm^ f,
niret.z ^ctpit t)ippo.vt fic ligatum fietvfq; ad.vu.Dies ppttrapa^^^^^ l^^oloTmcbio fup.
iienerit Vt fiip mcbju; ponanf medicine mitigatiuett fi pniritus adfoent embiocef aq calida ad boc vt pufiule
nooiianftt bocpmaleptiniana; 4 >ptereafi fecuri fiim*
abapate:tucnofplunofuffi^^^^^^^ adiungede.^icit Kafis qui medenf boc nfo t^poae fra^ cDiris mpma feptimana afielIasponunt;t t>ippo,boc apatis metu yetat.£t etia qa piima feptimana no time' mns gi mcb:ii fiat tojtiimired apata tm timemiis-Item isofis Diffi Q2 fractis ofiibus nofiri tcmpoiis medici in
JJ A
[^ciae Qj acci^
S EP T
piifidpio pdnfit aitellas in extremitatibus mcdicinarfi quibus mcnibza ligantur cum farina ozdei z albumine ouuz fic Dimittunt Donec coniialcfcant.£t mibi videtur gj ille qui per bunc madum curatur ille cafualiter eua^ dit z melius elt oiflbluerefarciam,i lic liat omni feptk mana z videre pojum farcoyde:z ell illud quod Dicim^ in latinorup2aoflb:quill nimis fuerit grolfusfuperpo^ nendefunt medicine multum oeficcatiue , z fafciabene collringatu r.£t li nimis fuerit fubtilis embtocetur f pon gia z aqua ca. tfafeia elargetur.£t fi fuerit repletio me dicetur flobotomia z pbarmaciatt iplUis cibus fiibtilie turmultmz quando tranfiuitpzimam feptimanam De^ bet cibari cibis fimilibns illi fubllantieqiiam volumus generare: vt cibis groflis z viTcoristt a fractura cu vul nere carnis exiltitmecelTe eft vt culicium vulneris re^ maneat apertum.£tfi 06 in longitudinefcilUiram pa^ tiatur ligatura fola cum bono regimine fanat: 2 li fra^ cfura litin oflecranei vt penetret vfque ad telanutunc necelTe elt vt circa fcilTura os remoueatur : vtniimdilv cari pollit afanie tela ne tela coarupat:z fi fic non lieret fanari nd poffetrfed boc in loco noltro non inuenitur q bocfacerefaat£tfufficiat boc in omnibus fpeciebiis male complexionis z folutionis cdtinuitatis z p:imo in membiis confimilibus.
CLi^^ tura officialium egritudinum* £ap.p"**
E t DlCAMVSg; egritudies mcb2is officia^ libus app:op2iate queda; fimt q funt egritudines fm numerum magis z minustzquedafunt q funt egritudines creationis licut ligura oppifo z aper^ tiotafperitas z lenitas:zquedafunt egritudines politio nis.Sed egritudines numeri queda^ funt naturales li^ cut Digitusfextus:? qTi ars medicine boc no conliderat: z quedd funt nonales ficut lapis qui nafeitur in velica: z lumbuci q in cojpoje nafcunftt rerruce z aqua in ocii Ium Defcendenstt vngulo:e ads ca ilto:u eit materia t>i (temperata in quantitate z qiit ate : z n fite egritudines f\nt in fieri caiifa efficiens remoueri Deber cum euacua^ tione vniiierrali:t pollmodum memb:a fu perflua erfit remoiienda.£t fi facta fuerint q6 factu elt erit remouc' duni.£t medicinas p20p2ias vniufcuiufcB iUsru reru tu fcis in multis particularibus libris. q fiipidej expel luntz arenlfimtmedicine app20p:iate illi operationi fi cut Diximus* lumb:ici vero eafcarides occidimf cum medicinis amarisrfiait c abfmtbiuj z centonminuSed cuairbitini fo2tio2ibus indiget medicinis, verrucas ve ro eradicamus cu ferro yelcii penua ponedo verruca in concauitate penne z circumgirando violenter extir^ pare: z que buic operationi vtiles exiltuntfunr penne aquilarum 2 gall02um* ^ - e»
ITCje cura aquaru z fanierfi in oculis gnata;?* £ap.3b . E AciviS^faniebusquemoculis aggre^ gantur: Dicit $ar. De quibufdam medicis ocn^^
lojumquiinfirniiiponebatfuperfcanmum z ca put inferius fqualfabantDonec videbant fanic
ab oculo Ddi:endentc:2 boc in aqua oculi fieri non pof fet:eo q» nebtile affimilantiir.ita q? quido ipfam Defcen derefacimusreuertiturfuperiustp^opterea no valet alitennifi inferius cuminltrum^to trabatnr. £t colliria fellium fenibus valent 2 aquis que ad oculu Def ccdimr. £t aliqui funt q curat eas apericdo.tlngula autc qn elt magna curatur cfi ferro , 2 fi pania fiierit curatur cu me dicinis.Sed molla^ remoueanius cu medicinis piouo^ eant ibus menltnia :2 cum abojfuj facictibus.Sed egri rudinesDimmutionismmienrimtiicut caluitium p20" pter alopiciam.£t tu fcls q? piloni5gfiatio exfupernii^ fatibus fit laudabilibus 2 intaudabilibus*£rgo cafus
I M V S ,07
eomm elt piopter Dcfcchis illaru^ fuperfluifatum: aut ex corruptione Dictanifuperduiratu q egrelTefunt a fut natura in qualitatibus malis:2 pp boc neceilc eil vt eje pellamus ipfasrupcrfluitatesp pharmacianuiDiminip tiovero carnis Dictum elt qualiter Debeat reitaurari* (CSed egritudines m creatione ex quibus vnainlv gura exillit vtpluriniimi funt naturales * £t ideo m curatione medicina ingreflum uou babet. £t fi etia tepo-^ re partus vfqsad fine augmenti ad bonas conuertanf formas:rectificari pnt.£r etia lenitas z afperitas egritudines fojme exifiimf * £t afpentatis caufa elt bunior cbolericusacutus autflegniaficusfairusczfanatio ifii^c fuperfluit atis illius euacuatio:2 menibrom confoitatio Cii rebus fiipticis*Tlebiiiiirmodi materia vlteriiisfpar gatiir.£t pofiniodu cu niedicmislenitiuis afperitas remoueatur. Sed lenitas ab buniore fttkuu lubucatiiio:2 buiiis fanatio elt illum buniozc remonere: z f m g? Dictum ell in alio boc ent facicndu5.£tfiib boc giie oppilatjonis egritudines continentur:2 fi in fieri fuerit bii mo:c facietem euacuanms cum vfii niedicmanim aperitiimrumque illae aperiant oppilaticne6*£tfifacte nierint:2 nonadfitrepletio aperitiiie medicinefufficien tiam babent.£t apertioni viaru que claurefimt medica tioerit perconfrariuacficutfimt medicine fiiptice zcofo:tatiue.£t aliquando curatur bec palfio cum medicinis Itipticis 2 Ihipefactiuis: 2 boc fit quando Virtusfuperat expuliiua*
(L fbcaira pofitionis 2 fitiis* £ap.;o.
E t POSlTlONIvS egritudobemiamanift Itio: exirtit:ficut q i vetre z tefiiculis ftt:2 q in vctre fitfanafur vt eger fuper ceruicc ponatiir:2 qj egrelliim fuerat reducatur. (£Et fractura fiipticis fanatur ficut cu nucibus cypu lfi: z guma glandius z limilib^: : fi tiiino: fuerit q reductioni relifiit remonere illum Debemus cfi reb^ remonentibus vctofitatdlDernie q i iteilmis oercedit curatio elt vtquod egrelfu^
fuerit reducatur:2 exercitium mbibeatur.£t bec egrmi do Difficilis elt adfanadu^. £x egntudmibiis pofitionis gibbofitas exiltit.£tbuiu6 curatio elt bumo:e5groiriu vifcofiij euare 2 exbibere medicias vapo:abiles q vc-
tofitate Diminuunt grolTam.£t binus egritudinfic Diflo
catio:z boc p reductione meb:i ad p:op:ifi I0C115 curef anteq3apetur.£tqqdlibetnicb:uqb Diflocaf ei^^pofi/ tio leiionc recipit excepta b:acbij 2 fpatule Diflocatioe: tnbuiusfcientie artifices cognofeunt ea. CSufficiftibi 2 illis qui tibi alTmiilatur q& b:euiter De giiibus egritudinu Dictu elt.Ouia buc lib2u no copofui nili per illos qui tibi in perfectione alTimilanttinq: illi copubendcf q6 oictfi elt ab eo q6 elt Dictu ppfimdamenta 2 pzincipia q bebunt.Tla tu fcis qjcee fciemie p:mcipiufuniut Duobus modis aut a reb^ per fe notistaut ab alia feia*^ (EEtmaxie tibifiifficitqinbac fda multas bcsDoctri nas 2 pnncipia. £t fcias q ille q a te elongabitur bimc libmvitabit.SedDebuiirem copleuilTe fcrmonc meu in fanatione accidentifi vnicuiq5 ni€b:o fuperucmctiu Ti:opterea q: et acentrn fm alique modu3 tgritiidines Dicimtiir.£t melius in Declaratione rerum vnmerfalifi exifijtvtipfa vniuerfjlia ad particularia reducantur. Sed ad p:erens nubi comoditas no refpondet: quia iti alia 3rte bac uobilio:e Itudere intedo. Dnicuiqj
volenti ad biiinfmodi p:eclantatis fcientiaj pt nienire: bonum elt vtlib:os abunieron aiien^oarltudicfe legat. Ttam illic medicine tl^efaurus patet manifelic.£t peiis nos ab errojeexuattt ex iplP lumine nollros ocu los illuminare Dignetur.
fll£xplicit jColIigct Suerrois.
C O N T R A DICTIONES
marci ANTONII ZIMARRE contradictiones ac foliitiones in oictis rois Xib;o2um;Colliget*
STA contradictio cil notan^ da in fecundo /Colliget , capite p:imo. t>icit auerroes gp res q generantur ejc pluribus vna re non complentur nifi quddo m^ fcentur ille res ad inuicem,t fa ciunt vnum cozpus , ficut eflfe^ quiniabm.quod tite>:c6mi(liO/ ne mellia z ateti z aque quo:uj qtiodlibet flabat perfe m actu, (latim aduerfaturoictumfmini
clarando piimiim membnini,oicit quod meb :a codmi-
lia nmt buiiis fpeciei.patet autem
Part 44
milia que a grecis omiomera appellanPirnon ccupo
nimtur immediate e% qnatuoa elementis
bns in matrice, que poilea mifcentur ad eonimgtntra^
tionemtnam aenerantur immediate e% fan^iinemen^
tionemtnam generantur immediate ej: fan^iinemen^ rtruo qui fnt generatus e^ cibis z potibus ,dciit ipemet fatetur in eodem loco.amplius generatio compoliti e;: materia z fotma eft generatio coipous eje pluribus vna re quia materia eft ptimo oiuerfa a fojma,z tamen nia teria z fo:ma non funt oiie res in actu ante generatio^ nem co mpofitico^poiis. nam vt oicit commentato: in fePtimop2imepbilofopbiecommentozd.agens,nofa-
tetitiam tenet ariilotclee ibi,« commentatot Diffnft m
pe aeneratione renuti . (Hfcicimus noa cum pcripa' tbeticts.7 piefcrtim ciim Slejtandro m parapl^ii oe anima cap.pmo.? in libello oe miflione.z cum £bem.
in parapbtafifuper.i.oeaniniacapite tertio, triplice,
elft compofitiones-ptima eliquando aliquid ecrtbiis cojpotalibiis componitur ,vt eomiia ec lapidibu6,t li miis: er carne z oflibns generatiir animabitcundiij ge Illis compofitionis ell per millione, vt mulfu 3 e% aqua z melle,z bocrecimdtijgenus oiffert a puo2e,q:in poze fotum z partes oifiucta z oifdufaftint.loais m boc gc'
quidlocoVcluditur non venit mm^^^
tum ^ partes in eodemloco elfe videtun ^ vera autc abolite funt partes t feniatur integritas . Xertius mo/ dus eft, quo ejc ere z ftgura conftare ftatuam oicimus.T
f ione rei er pluribus vna re m actu licut eft generat o mifti quod t)c nono Dicitur generari e% VJ
netu immediate qj tunc opoiteC gj elementa in locum miftionis,t alterentur , r cozrumpantur vfqj ad medietatej vt ipfe tenuit in tertio celi commCtaOT»
fed ft miftum Debet generari ei: alio mifto non eitne^ ce(Tarium:quiatunc generationis eius vmimeft actu, puta fanguis menftrmis eft ftibicctii generationis mem b2o:iim confimiliunuvnde membia conftmilia ideo Di^ cuntur fieri eje elementis p:ima compofitione non quia immediate et elementis tanqs et materia ptotima ge^ nerentur, quia boc eft contra fenfiim.fed boc eft refpe' cti! mebzonim otganicomm. vnde fenfus auerrois ta^ lis eft,vt lUa Dicantur gfiari et elementis, generari p^ ma compofitione ,qtienon 0cneranturpcr tot media
per quot generantur otganiemam ifte eft etdo et ele^ mentis generantur cibi z potus et cibis z potibus ge-» neratur fanguis menftrmis et fanguine nienftruo mem btaconfimiliaet confimilibus otganica» patet autem quod plura mediant inter generationem 02ganico^ rum et elementis^ in generatione conftniilium* fi ele^ menta igitur oc nouo Debent venire ad generationem alicuius mifti immediate opottet vt ptius ftnt feparata in actu t ab agente moneantur ad locum miftionis in quo fimul congregata alterantur z Diuiduntiir ad par^ tes minimas, vt Dicit auicena.-zficrerultat completio tper confequensfojma miftiSjnon eft vera femper in griati5e cuiuflibet mifti et alio mifto,in quo elemeti ta erant vefrsctQ t vnita q: tunc non funt m locis Diuer fis vt patet.5ntelligitiir etiam auerrois pjopofitio oe generatione et plurib^ copofitis et materia z fotma* z boc Dicitur , quia fallit Degeneratione compofiti ejcmn teria «fomia fimplicunam que funt p:eter materia finv
plicem t fotniajfimplicemnintfotmecompofife z ma^ teriecompofitc*3fntalienimgeneratione agens non congregat inter Duo Diuerfa actinfedettrabit illud qo erat in potentia adacttim.aut Dic qiptopofitm aucr-' rois nonbabet locum dc generatione,que Dimnittir ut p2imo perigenefeos,vbl Dicitur , generatio eft tranfmn tatio totius in totum nullo fenfibili remanente, vt ftibic cto/ed babet locum De generatione mifto2u modo De^ darato.alibi enim Diti varias efle Diffinitiones gener^ tionis ab arifto.traditas^t tu bene intelliges fi videbis que fcripferim in queftionc pe miftione.
(C5n.^Xolliget /Iap.8.
T ENETqjneriiinarcimtur in cereb:o,t gp non fimt infiti in eo vt.D. J 5 af.fed buius oppofitiim te net in tertio oe partibus animalium cap.4*vbi anfto,tenetco2 efle puncipirmeruo2um.(i:'Kc^ fpodetiirloquitur bic et mente Saleniz adducit eius appari tid,fed non ptobat p:opter boc opinione eius.
IC IT membia que oidinata funt ad^attra^
rabendas fiiperfiuitates fanguinis non taaunt I f boc nifi quia funt fibi conuenientes m cibo , et JL-y quo femiitur q> cbiftis fellis ciim fit o:dinata ad attrabendumcboleramt fplen melancholiam z re nes z vefica ad attrahendum ^
talia memb2a nutriuntur et iftis fuperftuitatibus.fecl boc contradicit magiftro eius Srift.z m libus De partibus z De generatione animalium volentis m habenti^ bus ranguinennfanguinem elfe vltinuim nutrimentuj. ibi p2obatp2imd Degeneratione animalium cboleraj non pofle nutrire aliquod memb2iim,quiababet quali tates oppofitas nutrimento, quia nutrimentum eft Dul ce z cholera eft amara*5tem contradicit ifte vir fibi ip fi in fecundo XoUiget cap. p2imo vbi tenet contra medicos qj memb2a confimilia no poffunt generari et cbo lerazaldsfiiperfluitatibus quia in vuluanon reperif in actu nirifangiiis tantum , z non ali| bumojes a medicis nuncupatufed eadem eft materia generationis z mi tritionis.quod fi Dicatur q? fermo eius l?ic De membzis officialibus z non De fimplicibus. contra quia officialia augentur , z nutriuntur , quia fimplicia augentur z nutriuntur vt patet et p:imo Degeneratione z co:rupti<^ ne in tettu commenti* ^^.CTlifi eflet q? boc Dictum eft et mente medico2uni»fcd iftafolutio flare non poteft,qz
I ]
Z I M A R R E
fcrmo ciiwnianifeftat fcCrpwpiiaintaitioneloquijfiJ
©idt,trciasboc,t ne tradas obliuioni.amplm6.tucier
mo eius efletin illo lib:o ricutfermo;8uicenne,qui fem per reperitur medius inter Tberipateticos , z loquetes Vt ipfe Dicit in fecundo pbffice Sufailtationis comnic^ to.zz.z ita incidit in cofimilc errorem, quia tunc nec c(t purus medicus, nec purus pbyficus. Jdeo aliter Dicen^ du puto ficut ipe Dicit in fimili De flomacbq in eodc cap. jMim Dubitatvtnijnutriatur ejc cbilo,2 Dicif g;iUa nu^ tritio potius videtur fpectare qualitati $ quantitati, ac fi Dicato? non eft vera nutritio.fed quia operatio eius «obiectump^opuumeiuseflcibusquiin cbilum cotu
iiertitunideo ceflat fames fumpto cibo ficut celTat fttis
memb:oconfTmnnmembta autem confimilia,vt 2Srido teles Dicit, funt caro,fanguis, vena, arteria,neruii6,pi^ lus,pinguedo,os, vngms 2 id genus* Duare autem ali-' ter vel aliter per fenfu^ tactus , oponet ejc illis mebais alli ptincipaliter tactum actribui cuius comple^tio eli magis temperata, quia operatio tacthia temperamen^ tum requirit* Difcurrenti autem peffingula e^meb:is confimilibus que fuperius enumerata funt nullu eH ma gis aptum vt fit organum nifi caro*ranguis enim eUp^ pter carnem 2 e(t materia eius , 2 carnis complejcio elt calida2bumidainruo temperamento in quo confiUit Vita:2 fenfus nerui,vene,arterie babent complejiionej frigidam 2 ficcam*2 ideo Decuit ptopter iflam ratione^
ftimm 0 ootu,2 Homacbus volnptuatur in illo cbilo * ita carnem elfe 02ganu5.iHo modo ariftoteles loquitur in etiam Dotell DiciDe buiufmodi membus anatura Delii pumo DebiUojqs vbi agit Doctrina Via , 2 ita Determk tutis ad attrahendum buiufmodi fuperfiuitates q? vo- ^»^5« «p narfihim «mimciiitini . trbi acrit nmnter
luptuantur in eisjficutrus in ceno 2 luto fetulento,2 ell ) B per viam qualitatis 2 non quantitatis per veram nutri
tion^aut bocelljVt ct ipfe Dicit ibide, q: ibiellcomilla aliqua bumiditas fanguinea , autflegmatica: tlic ra^ tione eius fit nutritio,2 no merito cbolere pure, aut me lancbolie pure*Tlam etiaj exfententia arillotelis mul ta fimt animalia que non nutriutur ranguine,fed aliqua tumiditate p20po2tionali* 2 ita DictujSrillotelis in ba tentibus fanguinem fanguis ell vltimum nutrimentum cll veratvel aliquod fanguini p2opo2tionalefalte3 in ali -quibus meb2is,vt in lloniacbo,2 in illis ia allegatis.
lE Jn fecundo Colliget Cap. 13* De iuuamen/
^ 10 inllnimenti tactus*
D ICITatierroes carnem efle ojganujtactus 2 gj nerui non currunt nifi ad teperata coptbne camis, quiafiintinfiia coptbne fites coptoni ce^ rebji*2 ideo in animalibus perfectis in carne ip fonfunt DifllTuinati multi nerui, 2 vbi nerm multi illi nd perueniimt illa membja babent fenfum Durum 2 obtu ftim Sed buiusoppofitum ipfe tenet in.2:* De anima in c5niento.m.etiam contra bac opinionem videturef fe arill.ibidem*2:aemillius videconfiliatoiem irt p:o D 2 ia Differentia De bac materia fecundumfententiam Buerroisin illo loco videturefleDicendujcarncleco: «anum 2 neruum elTe ad temperatam com^ple^onem carnis 2 ideocarovbi funt multi nerui Diflemmati ell iiiaaisVenfitiuatfedtunc quando Dicitur gj caro ell me^ diumficfecundoDeanima,bocintelligen ellDecar
ne pura cogita quia Srilloteles in febo De aia Dicit^
ganu ell intus,2greciejcponutill6 p20 co2de ibi,2 Huer
roes p veritate contradicit fibi comctat02 in boc loco 2 ibi vt vides.Oidetur mibi gj ad euitandam illam t>y fco2diam,q? aliud ell loqui De tactu Vt coparatur mem
n b2isfimplicibus:aliudvtcomparaturmemb2is o:ga^
nicis*partes enim nollri co2po2is funt Duplices e;: piy ^ mo De bill02ijs animalium cap.p2imo 2 De partibus
milares 2 Dilfimilare6*2iterfi operationes anime que/ dam funt actiones 2 quedajpafliones cum virtutu ani me quedam actiue quedam pafiiue fint ej: feciido De am ma 2 flrilloteles indicium facit coparando actiuas paP riuis,m virtutes actiue fimpliciter attribuuntur mem/
I bii6 iManici0,t rirtotes pafline pneipater attnbmm
I ttir nimbjis confimilibus, vt pjimo t>£ uidoJtjs anima^
lium ca3.4.t ell i"
vtimtiir.^mc tum tactus fu oe virtutis fenfibtts qui enumerantur inter palfinas ^''"‘"feuanime.s^^m'
I ma.ez.t.t.Deanimacommento.i8.auctontateaiej:3n'
dri*videtur igitur p2incipaliter illa3 Virlul^ni attribui
nat in lib20 De partibus animalium , vbi agit ptopter quidfed fi nos Deinde attribuamus fenfum ilhim mem/ b2is 02ganicis,tunc fine Dubio illud cll p2imnm 02ganfi tactus ,in quo p2imo apparet inter 02gana illa opera/ tio 2 virtute carnis illa operatio ali|s ozganicis cdmu/ nicata,quiaco2ellp2imuquodViuit2 fentit,2 alqs fen^ flis ell per C02 alqs communicatus,2 ideo argume*to illo Srilloteles pofuit co2 in*3*De partibus qtiado loquitur De 02ganicis efie p2inapium omnis fenfus* quando igi/ tur in lib2o De anima loquitur De tactu, loquitur vt ell in habitudine anime, que ell actus co:po2is inllrumen/ talis feu 02ganici actus*2 ita Ditit illud quod ell o:ganii tactus ell intus ,fcilicet C02 2 caro Dicta cjctrinfeca ,‘cui adiieniunt fenfibilia,c6oirrit in ratione medg*fed quan do Dixit carnem elfe 02ganum,c6fiderauit comparan/ do partes fimilares.Onde fi partes limilares in cormy ni,aut faltej partes limilares co2dis ex quibus C02 co/
tribuitur tactu 6 .Coz enim fecundu^rillotele^ ell p:in/ eipitim omnium venarum 2 neruo2u.2 ell in eo fanguis 2 adeps.ficfeciindum arillotelem Dicendum ell carne^ efle 02ganum*2 nullus neqj greco2um ,neq5 trabum, nec latino2um vidit illam conciliationem in ^rillotele antenos,quia aliter loquitur in piimo De partibus, 2 in p2imo De billoiqs, quando Dixit carnemtaliter in tertio De partibusquando Dicit C02:quia ibi loquitur compa/ rando tactuj ad partes fimilares.fed in 3® ad partes DiP fimilares,2 fic etia3 in.2;. De animatquia anima ell actus p2imus co2po2is 02ganici,2 ideo tactus vt ell De virtuti bus anime in libiis De anima babet piimo cofiderari, Vt attribuitur memb2o 02ganico p2opter anime DilfinP tione./Iaroigiturfecundum ^rillotelem aliter 2 aliter ell 02ganum,2 ell medium* tlide p20 complemento ^91 bertu* I z.t>e animalibus tractatu.i:*cap.8.
(LJnfecundo iColliget cap* 17.De iuuanientis inllrumentiodoiatus.
S C R IB ITauerroes Qj fenfus olfatus in animali bus que oderant line attractione vt ell in apibus 2fo2niicisille fenfus ell clario2 c^inqsq odo:ant per atractionem*fed huius oppoiitum legimus in quinto De generatione animalium cap.4*quod fenfus claritas p20uenit ex 02gani fynceritateque atteilatur complexioni magis temperate* /Ium igitur molta anP maliafaltimbomoquiper attractione odo2at,babeat complexionem magis temperatam: igitur o:ganu eius cflfvncerius,2perc6fcquen6fenfusolfatus ell dario:. (pTlili eflet quod Dictum eius ell intantum,quo ad ma nifellationej actus fentiedi, qma animalia illa,vt apes ad longam Diflamiam infequutur nutrimentu ex odo2e x:oi;;auer. z
CONTRADICTIONES ZiMARRE
Z , i^ne dttrdetion^fed animalia nid attrabat Dcbilitier * iniitan:iir*vncle quando volumus bene percipere ap^ ^iopmquamud , z attrabimus odozee^z tra faciunt car pes z alia» fed quo ad pidincte cognofccre oilfcrentias od 02 um noe excellimus alia.2 ida edfententia ^ndote lis ibijjli^^t multa quo qd oiddtia exx^da^ nos in b
aX^rtio /Cclliset X3ap»38«
D e SENSWirust accidentibiis ei,t)icit g? p pzie^as vifiis e(I ,qj edfurceptiuus colobum, q no funt Denudati a materiat $ed boc contradicit pbilofopbo m fecundo De anima , qui Dicit , cu/ luflibet renftis pzopziumenerurceptiuum fpecieTum iy ne materia.<ESoluitur,gjintelligitur De abdractions H materia z conditionibus eiustbos enim intellectus e(l paopziiim.t ideo infert, q? fi ita effet,tunc ipfe effet intel Iv lectU6»vcrbatnt fequentia buncfenfu3 ptefefernt ibid^*
C:Ouinto^:olligef jCap,f^
VERROES in pzednti capite vbibS medi' A cinis Ilipticis loquitur inquit frigiditas que no A\ ed terredris ed Debilis operationis* Videtur igif JL 11. Qj terra fit frigidioz aqua* iCuius oppofitum ba' beturin fecundo De generatione z cozruptione texti comenti.;: i*(Ci5oluitur.3[ntentio eius ed ponere Dilfe rentiam inter medicinas oppilatiiias z dipticas. nam li cet anipe frigide lint, tamen Differunt, quiaoppilatiue fundantur in materia fiibtili,fed diptice in materia gi;^ fa .2 ideo ed materia terredris, quia frigiditas iiincta iic citatiinducitgrofritiej,^ iimcta bumiditati inducitfubti litatem*z ideo oicityq) iite diptice medicine funt natura frigide ,z terredres,^ foztis (iccitatis,q: terra ed pzinci pium ficconim.Sed ida folutio dare non poted, q: ipfe in cap^Dc medicinisoppilatiuis Dicit q;funtnature frigi de, z terredres z remore a mo:dicatione.(C11ili ^^t q? cd latitudo in midis,quia terredreitqs magis Dominaf in dipticis: vnde ibideqi Dicit qj oppilatiue aut funt t^ perate copfonisjaut Declinat ad paniam frigiditatenv rnde coplexio midozum Differt a complexione fimplk ciu ,2 babet latitudinem magnam z Diuerfitatem etiam Inipfismidis»
auinto /:olliget*/:ap*;^^
D IClT^ncTfoesqj noned extraneum vnius agentis actiones Diuerfidcari Diiierfificantiuni Difpofitionibus fubiecti. t)uius oppofitum ba^ betur in fecundo De anima com.<5o.CSolui' tur.TIonedcontradictio.namfermoeiiis in fedido De anima edfermocomparatiuus, videlicet q? melius ed exidimareniateriam Diuerftficari per fomiamq^econ tra, quia Vt Dicit comentatoz.^* pby.in boc;^nfloteles refiflit antiquis commento.S 7 *ipd tnim opinabatur qj foznic feqmmriir materia) z Diucrridcantur per illas.c ipfe opinaturecontrario*jCuni boc tamen dat Dictum eius in boc loco quia actus actiuozum funt in patiente ^ oifpofito: tideo non inconuenit ab vno agente ex Di uerfis Difpofitionibusfubiectipuemre Ditierfos actus* ficutibi patur exemplum, q? medicine que Be 5 abaruie a medicis Dicimtur,idedqu^funtappzopziatec6tra ali qua venena cozpus fanum mterdciuntztcozpus affe' ctum Difpofitione venenofa , cui illa medicinacontro' riatur/anatillud*
(nOuinto z:olliget*/:a^.^4.
D IClTqjcozpoza animaliu funtcalidioza ter' renafcencibus:t ideo in terre nafcentibiis non inuenitur caloz in actu«Sed btiic aduerfatur di ctujaridotelis in libzo dc mozte z vita,vbi Dif (init generationem animatozu) Diccns q? generatio ed pzima participatio anime m calido naturali , z vna ed eius permdiio. amplius m fePo DC anima, z m libzo De longitudine zbzemtate vite.;3mnia ota medicine igne operatiir.z ita in vcgetabilib^ ed caloz m actu.CSol' uitur non ed in actu fecundo, vtfemibiliter a nobis fen tiatur.ficiit ed in aninulibiis.na 3 ,vt mquit 0alemis ,fK quis poneret manum m cozdis ventriculis feiuiret nia nifcWm z notabilem caliditatem,qnalem no fentimus in partibus iqtui]is,autcxtnnfecus plantarum*z dciu' (elligitur Dictum eius*
F I N J S*
OnmesfuntquatcrnipzeterE fzO qui funt terni, z *£> qui ed Diitrnus*
Cfxplicit Colliget auerrois,cozrectu8 atqs emendatus. jpmzelTiim Uenetqs apud jOctauianum Scotum o-^lmadei f .
iCoUigctautTroie* f£.t>^c lunt capitula pjinii tractat® qui clt Dc anatboiiiia:xfunt. 5 f^ is Diffinitione medicine z Diiimaione^Xapnn
1 pnnnim* fof *45
2 iDe anatboniia mcbjop
,. , j m vniiiermli.^ 4 ^
|Deanatboniiaofriiii««npitifi 4 /p
IDeanatbomiaoentuini z cnmium ofTium totius
fce anatbo.venaru pulfntili I.J 4^
l^e anatb. venap no pulfatiluud IDe anatboniia neruomm #.7 |Deli5anienti6.8
J5C came.io 48 l^c vdlis.n jDt'bumo:ibus.iz; 4 ®
^e nienibzis finiplicibua. 1^
fDc rpiritibu6*i4 4 ^
fDc lacertis* 15
|l>e anatbomiacapitis. 1 ^ IDc anatboniia oculoninur Ibe anatbomia nafi. 1 8
IDeanatbomia auris.ip
jDe anatbomia lingiie.20
IDe anatb.ejctremitatis 0 jis.r 1 Dc anatbo*totiiisventri6.2-:: Oe anatb.pulmo,z came ei^z3
IDe anatf^omia co2dis.2:4 |Deanatbo.llomacbizmeru^5
pe anatbomia intelbno:um »^6 4 p pe anatbomia epatis *^7 pe anatbomia Ipleni 6 .i pe anatbomia feHis.^p 4 p
j^e anatfjomia renum.30 4p t>e anatbomia vefice.^ 1 4p Se anatbo.myracb z 3irbi.p i>eanatb.vctrisztefhculop* 3 j 4 P pe anatbomia mamiUarum.34 4p pe anatbomia vulue.3;
i£t>cc funt capra fcbi tractat®qui ert De fanitatejz fiinf»^:-^* ^ (TDeqditatefanitatisXap.p”* pe coprbnib® mcbaop pnnu5.a:.
pccopro.m&:opofficialium .3 jo
pecoptbneteperataz Diflcperata totius C02p0«6.4 , jo
peran tateniemb202um cffjcialiu5 z eius rpeciebus.y
pe fanitate aliqualiter in membiis conrinnlibu6.d yo
pe actionib^z palfio.meb2op,7 pe iuiiamctis mcb^op pnriii3.8 pe iuuame.mebjop officialni . p peiuuamentis membiomm virtn^ tisgeneratiue.io ^ 5J
pe iuuameto inltf02u flTifus. 1 1 ^5 pe imiamento fili fpme. iz; ^4 peinflrumctofenfus tactus.13 pe inllrumento lingue. 1 4
pe imiarnto oclbp z ptifi eop. i s pe iuua mento inftri auditus. 1 6 ^4 pe iuuameto inflfiodojatus. 17 S pe iuuamento membtomm Volim ' tar^ motus* 18
T A B V L A
pe iuuamento anhelitus z mcmbto runiaus*ip 5^
Peiuuaiiito ccrebji z^tiuei®*<to ^6 pe lbmne*zi ^6
pc copronibus timpop.z;z; l£;'jjec Ixintcapla ter\<u tractafqui - eltoeegritudmibiisre ftint.41. QTD^ qdicate egritiidis*X.i?P*p'"* 5 pecdiinsegruudis in ghalut* pe cauU6 egritudmii mattriai»n ca^ lidarumzliccarum^ Pe giiatione teb^is cbQlerict\4 pefebubuscboljcislocalibV pe egritudimbus frigidis z bunn/ dis mattrialibus.d
pe egritudinib^ frigidis z ficcis ma^ teriaUbu 6,7
pe egritudimbus calidis Z bumidis materialibiis.8
peegritudib^copofitismalibr^ pe egritudinib^ nd malibus. lo jp pe egritudmib® calidis ct ficcis non materialibus. II jp
pe egritudmibus frigidis Z ficcis no materialibus* iz: jp
pe egritudmibus memb:opcfficu^ luim.13
pe egritudmibus folutioms conti/ nuitatis* 14
PecaisegritudimVcfficialuuif 5^ pe accntib®fuguenictib^virtuti nu/ tritiueingeneralui^ 5P
Pe accntib®z egritudjnib^fugucnie tibiis virtuti retetiue, 17 do pe accidentib'* virtutuypiilfiue peruenientibus. 1 8
pe accidentib^ Virtuti attractiue fu peruenientibus.ip
pe accidetibus virtuti nutritiue im tef lmo2U3 fuguenientibus.^o pe accidentib^virtutibus epatis fu peruenientibiis.ii
pe accidentib®Digeiliue venaru fu/ peruenientibiis.zz; di
pt accidentib’virtuti nutritiue mc b2o;2 ruperuenientibus. pe accidentibus Digedionem cere/ b2iin]pedientibus.i4 di pe accidentib^ virtuti nutritiue co: dis ruperuenientibus. Z5 d i pe accidentibus fplenis.^d di peaccidentib^Virtutibus remi3 fn^ peruenientibu 8 .-r 7 6
pe accidentibus opera vefice impe dientibu6.a.8 ^ d i
pe accidentibus meb2is gfiationis ficiit vuUie tediculis z virge z nia miliis fiipuenientibus.ip d i pe expulliua pluriii mebtop^o 6z pe accidentibus virtuti femibilifu/ peruenientibus.31 di
pe accidentibus fiiperuenientibiis virtuti appetitiue.3z; ^3
pe accidentibus motui voluntario ruperuenientibus.33 d3
pe naguihis zfapo? ingriali.34 d3 pe accidetibusrenfuiguilus fiiper/
uenicntibus.3j 5^
Pe fenfii od02ams z accidentib’ tt dem fuperuenientibus. 3 d d pe fenfu auditus z accidentibus tZ dem fuperuenientibu6.37 d4 pe fenfu vifus z accidentibus eid« fuperuenientibus.38 pe acciitib^ mebtis anbelir.to pe accidetibus tribusvirtutiD^mia ginatiuecogitatiue z memotati. ue fuperuenientibus.40 dc peaccnfib^fomnizvigiliar.4, dc dLt)t'c funtcapraquartitracTara
elloe|>nodici8 z iignis fanitatul zegritudmiim:zf!mt.do.
lignis fanitatis z t^ntudinis m generali. iCap.p"**
Pefigmis fanitatis co2dis.-z. dd Peligmisirereb2i.3 pe fignis epans.4 ^
pe fignis nit,nib2op feruientiu^ co2/ di:zp2inioC»epMlmone.y d7 pe fignis fanitafjs fromacbi.d dg pe fignis fanitatis fefhculop . 7 dg pe fignis fanitatis toCi^co2gig.8 ds pe ligms lignificantib®fug egntiidi nesingeneralup dS
pe fignis abudatie fanguinis. 10 d8 pe fignis abudatie cbolere. 1 1 d8 pe fignis abudantie melie. iz; pc (ignis abudantie ffatis. 13 d8 pe lignis egritudmum ^turarnnuz p2inio per aere3 z te*po2a. 14 d8 pe (ignis egritudmitm futurariiper egntiidines pariias.iy do Pefignis egritudinum p2tfentiu? m fpeciali.id
PepulfuzDgtiib^z fpe“b®ei^i7 do pecaurispulfuiini.i8
pe Diueriitatibus pulfutim per res intrinrecas.ip
Part 45
Pe caulis permutantibus pulfiu ab evtrinfeco.zo
Pe vzinis in gencrali.z:i yo pe colozibiis vzine.^i pe fignis vzine e;: liiUa euis.23 7 r pe fignatidib^bypofraf V2ic.i4 7 , pefignis egritiidmu cuiuriibet nic/ b2iingenerali.2:5 y,
De lignis fc.t ^ oe tffimera. z6 De ligms fe.piitridariini.i7 i .
De ftb:ecbolerica.iS
De lignis ftbJis flegniatice.i« 7^:
De lignis febjis quartane. 50 7:
Pe fignis fe.quem arabico noiatiir micbabecbatz c fe.ranguis.3 1 72. Pecompolitione feb2ium.32; 7z De lignis feb 2 isetbice .53 7 :C De lignis apoftematiini.34 7z
De ngnis apatii cbolericc^J. 35 7- De fignis apatum ftaticc^,:^6 7z De lignis apatum niefico^.37 7^ De erili in generali.3S 7 v
De fpeciebus crilis.3p 7?
De Diebus creti cis. 40 7»
pefignis figmlkantibus pzefentcm
Crilim.41. yj
f^gnie pncflicStib^htte,4^ 7^ iignie p:onollici6 niali6.4J 0e rt'bu6 vKb^ad cogncfcenduni iiieinb:amtrmfccaegra*44 l^ebisq egrediimf a cojpo:e que cgriCiidmed fignificanf* 4^ j^e figms egri 1 ipfap ca«fap.4® 7^ 0c lignis egritudimi o(ulop*47 7^ |^e fignis egritudinfi anriunu4S 7o jbe lignis egritudinfi nafu4^ 7^ Tignis cgritudinuni o:i6.50 7^ l^e fignis egritudinu'gult% ![i 7 p
Oe Tignis egritudinupulmoie^-^ 7» Tignis egritiidinu pcctons^j 7» l^e lignis egrititdinu ft6cbi.f4 7^ 0c Tignis egritudinu epatis^J 7o 0€ Tignis egritudinu fplenis^o 7^ 0e Tignis egritudinu3 remini47 7» 0e Tignis egritudinumyeTice.58 7^ 0e Tignis egritiuntellinop.5P 0e Tignis egritudinuj vulue.^o Cticc funt capfa qntitractat*q be cibis z mediae ifcribiftz fiintf p. (n^oplectitur bjeuiter intentioncj buius quinti lib:ljCap.p". 0equiditatccibitmedicine.2 0e opationib’ qs opanT luedicie in coipcbuanoqfuntpnic.j 0e virtutibus medicinarum fecun^ di9ttertqs.4
t>e medicinis matiiratuiis.r 7S 0e medicinis moUificatiuis^d 0e medicinis mdiiratiins.7 7n 0e medicinis oppilatiuis.S 0e medicinis aperitiiiis^ p 0e medicinis euapo2atiuis. 1 0 0e medicinis aperientib*o:a vena^ rum.ii
0e niedicmisflipticis.ii; 0e medicinis mitigatinis. 13^
0e medicinis giiantib^carne. 14 0e medicinis cicatri^antib^ij 7P 0e medicinis caullicis.1^ ^ 7P 0e medicinis co^roTuiis z faciente bus carnem cadere. 1 7
0c medicinis attractiuis. 18
0e medicinis cofo2tantibu0.ip 0eopationib’tertiarrn?tutu.i:o 7P 0e medicinis q operantur a fotma fpcciftca.ii 7P
0c venenis.i:r
0emodo cognoftedi ^tutes medi' cinarumtcibo2um.^4 0eimiellig9tionequarr Tiintrerilv cata Tigna rationabilia cibo:nm z mcdicinanwhz^ go
0emocognofcedi coplbnc cibojuj per generales oifferctias coipo-'
nim mijct02um.t6 ^ gi 0e cognitionemedicinaru ciboinm p ronem fimiptaj a fpeciali D?ia
mijrtiqueell Hipo2um.-t7 0e cognitione medicinarum z dbo/ riim p ronem fiimpta a fpali bJia mijctique eflodo2um.i:8 ^ 0ecognitioc medicinarumzcibop
T A B V L A
per ronem fumptam a fpali t> 5 i| mijctiqueellcolo2uni.zp 0ecognitioecibop z medicinarum put Timt partes terre naTcctimz
lutloc^tpszregio2opatio.5o Sz: 0e copfonib^^cibop z mediciariini Tpalt'f 3 q?certiftcat^fiut. 6 * 3 *
0e camibu0#}z: Sz;
0epiH:ibu0.33 8j 0elacte.34 0ecafeo.35 83 Deouis-jd ^
0efructib^37 83 0ei^m6.83
0egnisq funt cibi mediciales. 3 p 0e fructibus arbomm. 40
0cberbiszoleribus.4> . .
0c variatione virtutum medicma-' nim fimpli««”i» 4 ^
0e medicis qe^: minens fiut* 43 /^ 0eDiuerfis opationibns lactis rni eius biucrTitatemtz oe eis.44 0e operationibus cafei. 45’
0e virtutibus butyri.4^ ®9 0 e virtutibus coaguli. 47 ^9
0 e operationibus ouo 2 um .48 0e fellib^4p 8p 0eV2inis.5O 8p
0ep2op2ietatibus fterco 2 U 3 . 5 i 8p
0e camet7ri.5z: ^9
0epinguedine.5j 8p
De medulis.54 Sp
De bzodijs z oe plurib’ alqs medP cinis.55 8p
De rebus marinis, fd 8p
De mo coponis niedicmarum.57 po Demenfura zpiopoitione med^i^ narum limplicium ingredientiuj comporitas.58 _ , , 9 ^ De cognitioe niedicinaru copoTita' rum per ejcperientiam.jp 9? (Ct)ec funt capfa fejtti tractat’ q c oe regimine fanitatis:z funt. 18. (CDe fine artis medide.iCap.p" 9^^ De eirercitio z modis eius.^ De fricatione z modis eiiis.3 ^ De imiamentis balnei. 4 ^
Deopatioib’fomni zvigilie.p De regimine coipis tcperqti.^ pj De regimine eiufdc p coitiij. 7 De regimine eiufdem per fomnu3 ^ Vigiliani.8
De Dimimitione cibip
De regimine coipop bntiu billem^ perantiam compofitanuo De regimine coipop calbp. i r Deenone coipop calidoiuj. iz Derefumptioe e3i:tenuat02U3.i3 Depfernatione coipopicui’ meiii/ bium ell oillemperatumi4. De pferuatioecoipopquepparata fimt in egritudines cadere. 15 De remotione z pteferuatione coi' pop a laboie vlceratiiio.i^ Deremotioez piefeniatioe coipop a laboie apofo z ejetefiuo. 1 7 9^ De conferuatione coipop tempoic pefiilentie.iS
(Ctiec funt capta feptimi tractafq €fl oe curatioemoiboiu3:fiueoe ingenio fanit^.tisiz funt^p.
CAue e(l intetfo in mala coplcpioe mali z non mali./Cap.p”. p^ jQuomodo z quando Debeat fieri cuacuatio z curatio.^; p^ De rpecieb’euationis.flDeflobotO' mia z Pharmacia. 3 p
De Pharmacia. 4 p
De cura febiis effi.in gfiali.5 p8 De cura febiis effi.in Tpali.^ Decurafebiioeifimere que elicum flu3:uventri6.7 p8
Decuratide febiiumarfiuarusacu tarum.8
De curatione febiium putridarum in generali, p .. ,
De ciBatioe z fricatioe z balneatio' ne febiicitantiuni. 10 100
De cura febiis tertiane. 1 1 100
De cura caufonidis. iz loi De aira febiis flegmaticc.ij loi De cura febiis quartane. 14 10
De cura febiis etbice. 15 1 0
Defmcopis z Tuis partioilisz oib^ accidentibus impedietibus cura tionem fcbiis.id ^ ^ toz De Tmeopi puemete ca lloi. 17 i oz DefincopiaccutecdDoloiif.i8 loz: De Tmeopipueniente eje fiipcrflua cuacuatione.ip 1-0
De Tmeopi Tupueniente eje Tuper' fluo fluxu Tanguinis narium ve! alionimmembioium.^0 103 De Tmeopi piouenietc ex fuperflua Vigilia.2;i 103
De curatione malecoptonis fpecia lium membio:um.z;:i j
De cura male cdplexionis ficcello macbiTmemateria.z;3 De cura calitatis z Tic.(l 5 U 4 i oz De friditate z Ticcitate (louzf * ^3 De cura male cdplexidis calide fto^ niacbi.zd ^03
De cura frldi,z bumi.lloi.^ 7 , 1 De egritudinibus iidcbi z alioium membioiuni.z^8 103
De inflatione membioiiisz apofle'
matibns.rp ^ 103
De euacuatione membioiii p:inct'
paliuni.30 104
De cura apoilcmatum frigidoiu3 aliop afiatu Tpalium.3i 105 Defoliitionecontinuitatis.3z: 105 De foliitione continuitatis vcnani5 z arteriarum. 23 \o6
De fluxu Tanguinis: quia membiis piouenit mtrinfecis.;4 10^ De nira folutionis continuitatis iit venis zlacertis.35 loS
De cura fracture oflium.36 lod De aira officialium egrmi.37 1 De cura aquarfi z fanierum in ocu' lisgcneratarum.38 107
De curapoTitioniszfifus. 3 p 107 ObarciantonqZimarr? cofradi ctiones ac folbnes in oiais Siier rois Xibiop /Zolliget. 105 C&plicit Zabula iCoIli' geti fluerrois.